4 “Ti kipm melnum wor wor alkupm, kupm lanakepm la ampur kipm ngkarken melnum a almpepm amo pa. Pa tu almpepm numpalk ti kolti tuwa, tu ake antiwe antokg kuina ur kolai. 5 Pake mpa kupm iyewepm ngkirken melnum ur kil. Kil pa antiwe titnongket a antokg kamel amo plalng pa, angkli kamel elngkai anong paipm. Ti kipm ngkirken melnum pa!
6 Ti kipm ariwe pa, wel waseksek wampwomis pa mentepm am ak marpm watet wompel wekg kolti pa ak armpen armpen pake. Pake, Maur Wailen pa ake wonmisen kweikwei waseksek kol wel ti, kil ikgalen pa. 7 [b]Ti am wa kolpake, tukgunakg walk wris wris akipmen ti pa, am kil am wa angkleikg kimeket ise, ti ampur kipm ngkark, eng ntei, kipm ti pa wa wail manten itna ep angen wel waseksek watipmen pa.”
8 “Pake kupm lanakepm la, mla ur a kil laron nang a kupm ti itna tu wrongkwail pa la kil alkil la kil akupmen ti pa, ikga wa Warim Kipman a Melnum pa kil laron nang a kil pa itni wulmpa a tu maur akwapel a Maur Wailen pa la kil akilen. 9 Pake mla ur a lam nang akupmen ti itna wulmpa a tu wrongkwail pa, ikga Warim Kipman a Melnum wa lam nang akilen pa itni wulmpa a tu maur akwapel a Maur Wailen.
10 Ti mla ur a kil la paipmel Warim Kipman a Melnum pa, ikga Maur Wailen ungkwan paipmpaipm akilen pake. A melnum a kil la paipmel Maur Wor a Maur Wailen pa, paipmpaipm akilen pa ikgake kil ungkwan.
11 [c]Ti kol tu uwiyepm iye kawor wan a atning atning yangkipm a Maur Wailen atnewe pa eng ntokg yangkipm, aki iye kai itni tu mringman a tu melnum wailen pa, ampur kipm ngkark, la mpa kipm ikilmpe aki kipm la kolai pa. 12 Maur Wor a Maur Wailen pa mpa lanikepm ik wang ketn pa kuina ur la mpa kipm la pa.”
16 Atom Sisas lanaken yangkipm kla ur pa la, “Melnum ur a antiwe kweikwei wailet pa, kil antokg wringkya kweikwei pa, kweikwei a kil antokg pa nurkgatne wailet wor. 17 Ari wa kil akwonalmpen la, 'Kweikwei a kupm antokg ti wailet paipm kolpa ti mpa kupm iye kai elngkitni wan a i?' 18 Atom wa kil akwonalmpen la, 'Wan waseksek a kupm elng kweikwei ti armpe ari ros lawe, ti mpa kupm le wan wail wail tiur ai eng elng okipma a kweikwei wor wor alkupmen ti elng itnewe. 19 Atom mpa kupm la kupm alkupm pa la, wor wrisen. Kweikwei wor wor a kupm aye pa, ikga itni wring watipmen. Ti kupm mpa ntokg okipma pa il rpmi itopen ikngklei wang.' 20 Ari Maur Wailen lanakel la, 'Kitn titnowen! Kitn mpa imo ik mining ti, atom ti kweikwei a kitn numprampen rmpa ti ikga mla uwi?'” 21 [e]Yangkipm kla a Sisas la pa kai kolpa. Atom wa kil la kolkil la, “Melnum ur a kil takwem kweikwei wor wor elngkitna eng la ik ngklin kil alkil pa eng rpmi wor, pake itna wulmpa a Maur Wailen pa kil rpma tukwok paipm wrisen.”
22 Atom Sisas kil lanaki tu watnom alkil pa la, “Ampur kipm akwonalmpen watipmen kweikwei a numpalk ti la mpa kipm il okipma a i aki la mpa kipm nowe apm a i. 23 Eng ntei, amen wor a melnum ti pa wail itna ep angen okipma ti, wa numpalk ti pa, wa wail itna ep angen apm pa. 24 Ti kipm ikwonilmpen wel pa, tu ake alin okipma pa, aki angket tuwai okipma pa aye wli itna wan, pake Maur Wailen ti ikgalenten eng okipma. Atom ti kipm pa wa kweiur wail manten itna ep angen wel pa. 25 Kipm ipma kalkut kolpa mpa pa ik rukge wang akipmen a rpma kanokg ti wa iye kai ketn? 26 Kol la kipm akentiwe a antokg kweikwei waiketnketn akolpa pa, antokg kolai atom wa kipm akwonalmpen watipmen eng kweikwei tiur ai?
27 Ti wa kipm ri kweikwei rwin pa, tu ake akwap aki antokg apm alntu eng nowe pa. Pake kupm lanakepm la, pikekg Solomon, melnum tukgunakg a antiwe kweikwei wor wor watipmen pa ak apm ari wor wor ak nowe num pake ake apm ur a ari wor kolen kweikwei rwin pa. 28 Ti ri Maur Wailen kil antokg kweikwei rwin pa palng ariwor. Pake kweikwei rwin weti arimo pa, ikg pa tu wangket ngkli kai wakg. Kipm melnum ti pa wail manten, ti kil ikga ngklinsepm apm kweikwei pa. Ti ake wa kipm ukipma titnongket. 29 Atom ampur kipm ipma kalkuten a akwonalmpen watipmen la mpa kipm il u a okipma a i pa. Ake mpa kipm ikwonilmpen watipmen kweikwei a kolpa. 30 Eng ntei, tu wrong kin kipman a kanokg ti pa, am nikgwalpm arken la uwi kweikwei a kol pake. Pake Yan alkipmen pa ariwe kuina ur a kipm tukwok pa. 31 Kolpa ti kipm nikgwalpm rkekgen eng elng Maur Wailen pa itni wailen ikgilen nol nikgwalpm akipmen pa ep, mpa wa kil lkepm kweikwei wrongkwail pa yat.”
35 [g]”Ti kipm kipor apm pa ining tukwok atom ik ampei pa ik ngket, a la wakg pa, atom kipm numprampen rpmi nungkwangen. 36 Kolen tu melnum akwapel a rpma numprampen nungkwangen yan a kwap alntu kai eng okipma wail ur a antokg al atnen kin a kipman ur a awi tita, atom yaper wli pa. Kil wli itna wanyun pa akwe pa, tu am atning atatu wli kukwa wanyun ise. 37 Atom kol yan a kwap pa kil ri tu melnum akwapel alkil pa tu numprampen, atom rpmi nungkwangentel pa, tu pa wor pake, tu itopen o! Kupm lanakepm la, yan a kwap alntu pa mpa kil kipor apm pa ining tukwok ik ampei pa ngket plalng pa, kil laniken la tu rpmi kai wrik ai, atom kil ngkiten okipma pa iye kai lken il. 38 Ti wa kol kil wli ik mining kuin ti aki, kil wli ik ikwe ti ur pa, kil ri tu numprampen rpmi pa, mpa kil uwi wor lawen la tu pa ak wor pake, tu itopen o! 39 [h]Ti wa kipm riwe kil: kol melnum yan a wan pa kil riwe la melnum ikgwampet mpa kul ik wang kolai pa, kil mpam arpmen wan alkil pa rpma a eng ampake melnum pa tikale wan alkil pa. 40 Atom wa kipm ti yat, kipm mpa rpmi numprampen, eng ntei Warim Kipman a Melnum ikga nar ik wang ur a kipm ake ariwe la kil ikga nar pa.”
47 [j]A melnum akwapel a kil ariwe kuina ur a yan a kwap alkil lanakel pake, ake kil numprampen rpma katila nikgwalpm a kil la pa, pa kil pa ikga kil orel ri paipm. 48 Pake, melnum akwapel a ake kil ariwe kuina ur a yan a kwap alkil pa la pa, atom ake kil ak katila nikgwalpm a kol a kil la pa, kil pa ikga kil orel waiketn kolti. Melnum a pikekg kil awi wail pa, mpa Maur Wailen ikwen wail, angen melnum a pikekg kil awi waiketn pa. Melnum a pikekg kil awi kuloken wail pa, ikga wa tu ukwentel eng kil ikilmpe wail, wa angen pa.”
49 “Kupm am nar la lile wakg itni kanokg tike, ti kupm wasrongen la mpa kirpowe nuruk il itatu. 50 [k]Kupm ikga rki kalkuten wail manten kutnukg, ti kupm ipma kalkuten paipm kolpa kai ngko wang a kalkuten pa kai plalng. 51 Ti kipm ti la kupm ti nar kanokg ti la ntokg kipm ti rpmi meen wor? Kolpa kalpis, pa kupm nar la wako irowepm. 52 Atom ak wang ti or pa kai pa, melnum wampwomis a rka wan wris pa ikga iro, atom melnum wraur pa ikga itni paipm eng melnum wekg pa, wa melnum wekg pa am wa kolpake, tuwekg ikga itni paipm eng melnum wraur pa. 53 [l]Tu yantin ikga itni paipm eng tu warim kipman alntu, wa tu warim kipman ikga itni paipm eng tu yantin alntu. Wa tu mantin ikga itni paipm eng tu warim kin alntu, wa tu warim kin ikga itni paipm eng tu mantin alntu. Wa tu yalmpikg mayen ikga itni paipm eng tu yalmpikg anei alntu, wa tu yalmpikg anei ikga itni paipm eng tu yalmpikg mayen alntu.”
54 Wa Sisas kil lanaki tu wrong kin kipman pa la, “Kipm ri waipmunu wrekg ingkinar takgni kinar pa kulno pa, kipm am ariwe ise, la u mpa wei. Pa u mpa uwei pake. 55 Wa kipm ri wripm a el a kanokg yamping kinar ti no pa, kipm am ariwe ise, la mpa takgni wor pake. Pa takgni mpa wor pake. 56 Ti kipm melnum a kansil plan ak num enen ti kolti. Kweikwei a ela kaino kitnong ai, a itna kanokg ti akayewen kweikwei a palng, pa kipm ariwe wor pake, ari ake wa kipm ariwe kuina ur a palng eng akayewen wang ti?”
- a 12:2 Luk 8:17
- b 12:7 Luk 12:24; Kwap 27:34
- c 12:11 Mak 13:11; Luk 21:12-15
- d 12:15 1 Ti 6:9-10
- e 12:21 Mat 6:19-20
- f 12:33 Luk 18:22
- g 12:35 Mat 25:1-13
- h 12:39 Mat 24:43-44; 1 Te 5:2
- i 12:44 Mat 25:21,23
- j 12:47 Sem 4:17
- k 12:50 Mak 10:38-39
- l 12:53 Maika 7:6; Malak 4:6
Languages