Yǝrǝmiya
1
Hudaning Yǝrǝmiyani qaⱪirixi
1 Binyamin ⱪǝbilisi zeminidiki Anatot yezisida turuwatⱪan kaⱨinlardin bolƣan Ⱨilⱪiyaning oƣli Yǝrǝmiyaning sɵzliri tɵwǝndǝ hatirilinidu: —
2 Yǝⱨuda padixaⱨi, Amonning oƣli Yosiyaning künliridǝ, yǝni u tǝhtkǝ olturƣan on üqinqi yilida Yǝrǝmiyaƣa Pǝrwǝrdigarning sɵzi kǝldi; [a] 3 Yǝⱨuda padixaⱨi Yosiyaning oƣli Yǝⱨoakimning künliridǝ ⱨǝmdǝ Yǝⱨuda padixaⱨi Yosiyaning oƣli Zǝdǝkiyaning on birinqi yilining ahiriƣiqǝ, yǝni xu yilning bǝxinqi eyida Yerusalemdikilǝr sürgün ⱪilinƣuqǝ uningƣa Pǝrwǝrdigarning sɵzi yǝnǝ kelip turdi. [b]
4 Pǝrwǝrdigarning sɵzi manga kelip mundaⱪ degǝndǝ: ◼«Pǝrwǝrdigarning sɵzi .. kelip ... degǝndǝ» — ibraniy tilida: «Pǝrwǝrdigarning sɵzi kelip ... dedi» deyilidu. Bu ibarǝ yaki bundaⱪ ibarǝ Tǝwrat-Zǝburda pat-pat kɵrünüp, «Pǝrwǝrdigarning sɵz-kalami»ning ǝmǝliyǝttǝ «Üqtǝ Bir»diki Ikkinqi Xǝhs ikǝnlikini kɵrsitidu. «Yuⱨ,» 1:1-2ni kɵrüng.
5 — Anangning ⱪorsiⱪida seni apiridǝ ⱪilixtin ilgirila Mǝn seni bilǝttim; sǝn baliyatⱪudin qiⱪixtin burun seni Ɵzümgǝ atap, ǝllǝrgǝ pǝyƣǝmbǝr boluxⱪa tiklidim.[d]
6 Mǝn bolsam: — Apla, Pǝrwǝrdigar! Mǝn gǝp ⱪilixni bilmǝymǝn; qünki mǝn gɵdǝk balidurmǝn, dedim. ◼«Mǝn gǝp ⱪilixni bilmǝymǝn; qünki mǝn gɵdǝk balidurmǝn» — ibraniy tilida: «bala» degǝn bu sɵz 5-16 yaxtiki balini kɵrsitidu. Kitabning baxⱪa mǝlumatliriƣa ⱪariƣanda bizningqǝ Hudaning sɵzi Yǝrǝmiyaƣa kǝlgǝndǝ u bǝlkim tǝhminǝn on altǝ yaxⱪa kirgǝnidi. [f]
7 Lekin Pǝrwǝrdigar manga: — Ɵzüngni gɵdǝk bala, demǝ; qünki Mǝn seni kimgǝ ǝwǝtsǝm, sǝn xularƣa barisǝn; wǝ Mǝn seni nemǝ dǝ dǝp buyrusam, sǝn xuni dǝysǝn. 8 Ulardin ⱪorⱪma; qünki seni ⱪutⱪuzux üqün Mǝn sǝn bilǝn billidurmǝn, — dedi. [g]
9 Wǝ Pǝrwǝrdigar ⱪolini sozup aƣzimƣa tǝgküzdi; Pǝrwǝrdigar manga: Mana, Ɵz sɵzlirimni aƣzingƣa ⱪoydum; [h] 10 Ⱪara, muxu küni Mǝn seni yulux, sɵküx, ⱨalak ⱪilix wǝ ɵrüx, ⱪurux wǝ terip ɵstürüx üqün ǝllǝr wǝ padixaⱨliⱪlar üstigǝ tiklidim, — dedi. [i]
Ikki alamǝt kɵrünüx
11 Wǝ Pǝrwǝrdigarning sɵzi manga kelip mundaⱪ degǝndǝ: «Yǝrǝmiya, nemini kɵrüwatisǝn?».
Mǝn: «Badam dǝrihining xehini kɵrüwatimǝn» — dedim.
12 Pǝrwǝrdigar manga: «Kɵrgining yahxi boldi; qünki Mǝn sɵzümning ǝmǝliylixixi üqün sɵzümni kɵzitip turimǝn» — dedi. ◼«Kɵrgining yahxi boldi; qünki Mǝn sɵzümning ǝmǝliylixixi üqün sɵzümni kɵzitip turimǝn» — badam dǝrihi baⱨarda birinqi bolup qeqǝklǝp, baⱨarning kǝlgǝnlikini jakarliƣuqi bolƣaqⱪa ibraniy tilida «kɵzǝtqi» dǝp atilidu.
13 Wǝ Pǝrwǝrdigarning sɵzi manga ikkinqi ⱪetim kelip mundaⱪ degǝndǝ: «Nemini kɵrüwatisǝn?».
Mǝn: «Poruⱪ-poruⱪ ⱪaynawatⱪan, aƣzi ximal tǝripidin ⱪiysayƣan bir ⱪazanni kɵrdüm» — dedim.
14 Pǝrwǝrdigar manga: — Külpǝt ximal tǝrǝptin kelip bu zeminda turuwatⱪanlarning ⱨǝmmisi üstigǝ bɵsüp kelidu — dedi. [k]
15 — Qünki mana, Mǝn ximaliy padixaⱨliⱪlarning barliⱪ jǝmǝtlirini qaⱪirimǝn, — dǝydu Pǝrwǝrdigar; — ular kelidu, padixaⱨlar ⱨǝrbiri ɵz tǝhtini Yerusalem ⱪowuⱪliri aldiƣa selip, ⱨǝmmǝ sepillarƣa wǝ Yǝⱨudaning barliⱪ xǝⱨǝrlirigǝ ⱨujumƣa tǝyyarlinidu; ◼«padixaⱨlar ⱨǝrbiri ɵz tǝhtini Yerusalem ⱪowuⱪliri aldiƣa selip,..» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «padixaⱨlar ⱨǝrbiri ɵz tǝhtini Yerusalem ⱪowuⱪliriƣa selip...» [m] 16 xuning bilǝn Mǝn Yǝⱨudadikilǝrning barliⱪ rǝzillikliri üqün ularning üstidin ⱨɵkümlǝrni jakarlaymǝn; qünki ular Mǝndin waz keqip, baxⱪa ilaⱨlarƣa huxbuy yeⱪip, ɵz ⱪolliri yasiƣanliriƣa qoⱪundi.
17 Sǝn ǝmdi belingni baƣlap ornungdin turup, sanga buyruƣanlirimning ⱨǝmmisini ularƣa eyt; ular aldida ⱨoduⱪup kǝtmigin; bolmisa Mǝn seni ular aldida ⱨoduⱪturimǝn. 18 Ⱪara, Mǝn bügün seni Yǝⱨudaning padixaⱨliriƣa, ǝmirlirigǝ, kaⱨinliriƣa ⱨǝm pütkül zemin hǝlⱪigǝ ⱪarxi turƣuqi mustǝⱨkǝm xǝⱨǝr, tɵmür tüwrük wǝ mis sepillardǝk tiklidim. ◼«Mǝn ... seni... mustǝⱨkǝm xǝⱨǝr, tɵmür tüwrük wǝ mis sepillardǝk tiklidim» — oⱪurmǝnlǝr xuningƣa diⱪⱪǝt ⱪiliduki, Hudaning bu sɵzliri «ɵtkǝn zamanda» eytilƣan. Bir ⱪaraxⱪa, Yǝrǝmiya pǝⱪǝt gɵdǝk bir yax yigittǝk kɵrünsimu, lekin iman-ixǝnqkǝ nisbǝtǝn Hudaning sɵzi alliⱪaqan ixǝngüqilǝrgǝ pakit bolƣan. Iman-ixǝnqtiki adǝm ixlarƣa Hudaning kɵzⱪarixi bilǝn ⱪaraydu. [o] 19 Ular sanga ⱪarxi jǝng ⱪilidu, lekin sening üstüngdin ƣǝlibǝ ⱪilalmaydu — Qünki Mǝn seni ⱪutⱪuzux üqün sǝn bilǝn billidurmǝn, — dǝydu Pǝrwǝrdigar.
- a 2Pad. 21:26; 22:1-23; 2Tar. 34:1-30
- b 2Pad. 23:34; 24:17; 25:8; 2Tar. 36:4, 10-23; Yǝr. 52:1-30
- c «Pǝrwǝrdigarning sɵzi .. kelip ... degǝndǝ» — ibraniy tilida: «Pǝrwǝrdigarning sɵzi kelip ... dedi» deyilidu. Bu ibarǝ yaki bundaⱪ ibarǝ Tǝwrat-Zǝburda pat-pat kɵrünüp, «Pǝrwǝrdigarning sɵz-kalami»ning ǝmǝliyǝttǝ «Üqtǝ Bir»diki Ikkinqi Xǝhs ikǝnlikini kɵrsitidu. «Yuⱨ,» 1:1-2ni kɵrüng.
- d Gal. 1:15
- e «Mǝn gǝp ⱪilixni bilmǝymǝn; qünki mǝn gɵdǝk balidurmǝn» — ibraniy tilida: «bala» degǝn bu sɵz 5-16 yaxtiki balini kɵrsitidu. Kitabning baxⱪa mǝlumatliriƣa ⱪariƣanda bizningqǝ Hudaning sɵzi Yǝrǝmiyaƣa kǝlgǝndǝ u bǝlkim tǝhminǝn on altǝ yaxⱪa kirgǝnidi.
- f Mis. 3; 4; 6:11,29
- g Ⱪan. 31:6, 8; Yǝ. 1:5; Əz. 3:9
- h Yǝx. 6:6, 7; Yǝr. 5:14
- i Yǝr. 18:7; 2Kor. 10:4, 5
- j «Kɵrgining yahxi boldi; qünki Mǝn sɵzümning ǝmǝliylixixi üqün sɵzümni kɵzitip turimǝn» — badam dǝrihi baⱨarda birinqi bolup qeqǝklǝp, baⱨarning kǝlgǝnlikini jakarliƣuqi bolƣaqⱪa ibraniy tilida «kɵzǝtqi» dǝp atilidu.
- k Yǝr. 4:6
- l «padixaⱨlar ⱨǝrbiri ɵz tǝhtini Yerusalem ⱪowuⱪliri aldiƣa selip,..» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «padixaⱨlar ⱨǝrbiri ɵz tǝhtini Yerusalem ⱪowuⱪliriƣa selip...»
- m Yǝr. 5:15; 6:22; 10:22; 52:4, 5
- n «Mǝn ... seni... mustǝⱨkǝm xǝⱨǝr, tɵmür tüwrük wǝ mis sepillardǝk tiklidim» — oⱪurmǝnlǝr xuningƣa diⱪⱪǝt ⱪiliduki, Hudaning bu sɵzliri «ɵtkǝn zamanda» eytilƣan. Bir ⱪaraxⱪa, Yǝrǝmiya pǝⱪǝt gɵdǝk bir yax yigittǝk kɵrünsimu, lekin iman-ixǝnqkǝ nisbǝtǝn Hudaning sɵzi alliⱪaqan ixǝngüqilǝrgǝ pakit bolƣan. Iman-ixǝnqtiki adǝm ixlarƣa Hudaning kɵzⱪarixi bilǝn ⱪaraydu.
- o Yǝr. 6:27; 15:20