3
Пәрвәрдигар әлләрниң үстидин һөкүм чиқириду
1 Чүнки мана, шу күнләрдә, шу пәйттә,
Мән Йәһуда һәм Йерусалимни асарәттин қутулдуруп, азатлиққа ериштүргинимдә,
2 Мән барлиқ әлләрниму жиғип,
Уларни «Йәһошафат җилғиси»ға чүшүримән;
Шуниң билән уларниң хәлқимни әлләр арисиға тарқитивәткәнлигидин,
Зиминимни бөлүп парчиливәткәнлигидин,
Уларни әшу йәрдә Мениң мирасим, йәни хәлқим Исраил түпәйлидин сораққа тартимән.□«Мән барлиқ әлләрниму жиғип,... шуниң билән уларниң хәлқимни әлләр арисиға тарқитивәткәнлигидин, ... уларни... хәлқим Исраил түпәйлидин сораққа тартимән» — «әлләр» болса ят әлләр, Йәһудий әмәсләр. «Йәһошафат җилғиси» — «Йәһошафат» — «Яһ» (Пәрвәрдигар) сотлайду» дегән мәнидә. У бәлким Йерусалим шәһириниң шәрқи тәрипидики «Кидрон җилғиси»ни көрситиду (Йерусалим һәм «Зәйтун теғи» арисида).
3 Униң үстигә улар Мениң хәлқимни доға тикип чәк ташлиған;
Бир жигитни бир паһишә аялға алмаштурған,
Бир қизни «шарап ичимиз» дәп шарап үчүн алмаштурған.
4 Һәй, Тур һәм Зидон, Филистийәниң барлиқ районлири, Мән силәрни немә қилиптимән?
Силәр Мәндин өч алмақчимусиләр?
(Бирақ Мәндин өч алимиз десәңлар, өчни тезла өз бешиңларға қайтуруп беримән!)□«Һәй, Тур һәм Зидон,...» — «Тур» болса Ливандики әң чоң порт һәм қудрәтлик шәһәр, Зидон униң әтрапидики район.
5 Күмүчлирим, алтунлиримни буливалғиниңлар түпәйлидин,
Гөзәл гөһәрлиримни өз бутханилириңларға апарғиниңлар түпәйлидин,
6 Йәһуда балилири һәм Йерусалимниң балилирини өз чегарасидин жирақ қилмақ үчүн уларни Грекларға сетиветкиниңлар түпәйлидин,
7 Мана, Мән уларни силәр сетивәткән җайда орнидин турғузимән,
Һәмдә қилғиниңларни өз бешиңларға қайтуримән.
8 Оғул-қизлириңларни Йәһуда балилириниң қолиға сетиветимән,
Улар шуларни жирақтики бир әлгә, йәни Шабиялиқларға сетиветиду;
Чүнки Пәрвәрдигар сөз қилған.□«Улар шуларни жирақтики бир әлгә, йәни Шабиялиқларға сетиветиду» — «Шабиялиқлар» «Шеба» дегән райондикиләр болуши мүмкин.
Пәрвәрдигар «Йәһошафат җилғиси»да барлиқ әлләрниң үстигә һөкүмини чиқириду
9 Шуни әлләр арисида җакалаңларки,
«Җәңгә тәйярлиниңлар,
Палванларни қозғаңлар,
Җәңчиләрниң һәммиси йеқинлашсун,
Җәңгә һазир болсун;
10 Сапан чишлирини қилич қилип,
Оғақлириңларни нәйзә қилип соқушуңлар;
Аҗиз адәмму: «Мән күчлүк» десун;
11 Әтраптики һәммә әлләр, тездин келиңлар,
Һәммиңлар шу йәргә җәм болуңлар!».
«Өзүңниң күчлүклириңни әшу йәргә чүшүргәйсән, аһ Пәрвәрдигар!»□«Өзүңниң күчлүклириңни әшу йәргә чүшүргәйсән, аһ Пәрвәрдигар!» — бу сөзләр 2:1-11дики вә «Йәш.» 13:3-5дики сөзләргә мунасивәтлик болуши керәк. «Йәш.» 13:3-5дики изаһатларниму көрүң.
12 «Әлләр қозғилип «Йәһошафат җилғиси»ға кәлсун;
Чүнки Мән шу йәрдә олтирип әтраптики һәммә әлләрни сораққа тартимән.
13 Оғақни селиңлар,
Чүнки зираәт пишти;
Келиңлар, чүшүп чәйләңлар,
Чүнки шарап көлчәклири лиқ тушуқтур,
Идиш-күпләр толуп ташиду.
Чүнки уларниң рәзиллиги зордур»□«Оғақни селиңлар, чүнки зираәт пишти; келиңлар, чүшүп чәйләңлар, чүнки шарап көлчәклири лиқ тушуқтур... чүнки уларниң рәзиллиги зордур»» — мошу буйруқ бәлким Худаниң «күчлүклири», йәни пәриштиләргә ейтилиду («Вәһ» 14:17-20ни көрүң). [f]
14 Аһ, нурғун, нурғун кишиләр «Қарар җилғиси»да!
Чүнки Пәрвәрдигарниң күни «Қарар җилғиси»ға йеқинлашти.
15 Қуяш һәм ай қараңғулишип кетиду,
Юлтузлар өз җуласини қайтурувалиду.[g]
16 Пәрвәрдигар Зиондин һөкирәйду,
Йерусалимдин авазини қоюветиду;
Асманлар, зиминлар силкиниду;
Лекин Пәрвәрдигар Өз хәлқигә башпанаһ,
Исраил балилириға күч-һимайә болиду.
Пәрвәрдигар Зионни Өз макани қилиду
17 Шуниң билән силәр Мәнки Пәрвәрдигарниң силәрниң Худайиңлар екәнлигимни,
Өз муқәддәс теғим Зионда туридиғанлиғимни билисиләр;
Йерусалим пак-муқәддәс болиду,
Униңдин һеч ят адәмләр йәнә өтмәйду.□«Униңдин һеч ят адәмләр йәнә өтмәйду» — дегән сөз бәлким: (1) һеч таҗавузчи йәнә Йерусалимни бузмайду, вә (2) Йерусалимни булғғидәк һеч қандақ бутпәрәс адәм униңдин йәнә өтмәйду, дегән икки мәнини көрситиши мүмкин. [i]
18 Һәм шу күни әмәлгә ашурулидуки,
Тағлар йеңи шарапни темитиду,
Дөң-егизликләрдин сүт ақиду,
Йәһудадики барлиқ ериқ-өстәңләрдә лиқ су ақиду;
Пәрвәрдигарниң өйидин бир булақ чиқиду,
Шиттим җилғисини суғириду.□«...Шиттим җилғисини суғириду» — «Шиттим җилғиси» Йерусалимниң шәрқий тәрипида болуп, сулири Иордан җилғисиға чүшиду. [k]
19 Мисир болса бир чөллүк,
Едом адәмзатсиз бир чөл-баяван болиду,
Уларниң Йәһуда балилириға қилған зулум-зораванлиғи түпәйлидин,
Улар буларниң зиминида бегуна қанларни төккәнлиги түпәйлидин.
20 Бирақ Йәһуда мәңгүгә туриду,
Йерусалим дәвирдин-дәвиргичә қалиду;
21 Һәм Мән уларни төккән қанларниң пакландурулмиған гуналиридин пакландуримән;
Чүнки Пәрвәрдигар Зионда маканлашқандур.
<- Йоел 2
Йоел
a
-
«Мән барлиқ әлләрниму жиғип,... шуниң билән уларниң хәлқимни әлләр арисиға тарқитивәткәнлигидин, ... уларни... хәлқим Исраил түпәйлидин сораққа тартимән» — «әлләр» болса ят әлләр, Йәһудий әмәсләр. «Йәһошафат җилғиси» — «Йәһошафат» — «Яһ» (Пәрвәрдигар) сотлайду» дегән мәнидә. У бәлким Йерусалим шәһириниң шәрқи тәрипидики «Кидрон җилғиси»ни көрситиду (Йерусалим һәм «Зәйтун теғи» арисида).
- b «Һәй, Тур һәм Зидон,...» — «Тур» болса Ливандики әң чоң порт һәм қудрәтлик шәһәр, Зидон униң әтрапидики район.
- c «Улар шуларни жирақтики бир әлгә, йәни Шабиялиқларға сетиветиду» — «Шабиялиқлар» «Шеба» дегән райондикиләр болуши мүмкин.
- d «Өзүңниң күчлүклириңни әшу йәргә чүшүргәйсән, аһ Пәрвәрдигар!» — бу сөзләр 2:1-11дики вә «Йәш.» 13:3-5дики сөзләргә мунасивәтлик болуши керәк. «Йәш.» 13:3-5дики изаһатларниму көрүң.
- e «Оғақни селиңлар, чүнки зираәт пишти; келиңлар, чүшүп чәйләңлар, чүнки шарап көлчәклири лиқ тушуқтур... чүнки уларниң рәзиллиги зордур»» — мошу буйруқ бәлким Худаниң «күчлүклири», йәни пәриштиләргә ейтилиду («Вәһ» 14:17-20ни көрүң).
- f Вәһ. 14:15
- g Йо. 2:10, 3:4, 15; Йәш. 13:10; 24:23; Ам. 8:9; Мат. 24:29; Рос. 2:20; Вәһ. 6:12-13
- h «Униңдин һеч ят адәмләр йәнә өтмәйду» — дегән сөз бәлким: (1) һеч таҗавузчи йәнә Йерусалимни бузмайду, вә (2) Йерусалимни булғғидәк һеч қандақ бутпәрәс адәм униңдин йәнә өтмәйду, дегән икки мәнини көрситиши мүмкин.
- i Вәһ. 21:27
- j «...Шиттим җилғисини суғириду» — «Шиттим җилғиси» Йерусалимниң шәрқий тәрипида болуп, сулири Иордан җилғисиға чүшиду.
- k Ам. 9:13