1 Yu keewaany ꞉Yēēsu kwoomchi biiko ng'aleechaa, kuwo ākoo rubiikyii ākoy Kaabernaam. 2 Kimii ām bēsyōōsyēchooto ꞉kāāntōōyiintēēt ake nyēbo lukēētaab booryēēt nyēē mēēbērē ki Yuutāyiin. Kiboonto ꞉chiichoo motwooriintēēnyii nyēē kichāmē miisin.
4 Yu kayit ꞉booyichoo yēē kimii ꞉Yēēsu, kusaaysaay kule, “Yoo mii ꞉chii nyēē māchē /kēēyēētyēēchi, ku chiichoo, lēyyē, 5 kuuyu kichameech acheek Yuutayeek miisin kut kiikutēēkwēēch *kōōtaab saayeet.” 6 Kucham ꞉Yēēsu kuwēēto keey booyichoo.
10 Yu keeyeey ꞉bichoo /kikiiyooktooy, bokunyōōr motwooriintoonoo kimnyoonē kukāākusob.
12 Yu makuyit oreetaab biiwuutaab kiriinkoonoo, kutuuyēē biiko alak kukālāboonu muustaab wēēro, kuboontoonu keey biiko chēē chaang' chēē kimēēysē. Ki leekwa akeenke baateey nyēbo cheebyoosya nyēē musuk. 13 Kikāsyi ꞉Yēēsu cheebyoosyaanaa kiisayta ānkumwoochi kule, “Cheebyoos, ‑mateeriir!” 14 Kuwo ꞉Yēēsu ankunam tiirbeet nyoo kimii ꞉muusyoontēēt. Yu kanam, kōōyyoong'iis ꞉bichoo. Yooto, kung'āloolchi ꞉inee muusyoontoonoo kule, “Wēnyoo, ng'eet baa!” 15 Kumwooyē kuu nyooto, kung'ēētē ꞉wēritkēy areet akeenke ānkōōbuurē ng'wēny ānkōōkoor. Nto mii yoo, kōōmutyi ꞉Yēēsu lakwanaa kaamet.
16 Kimuuyo ꞉biiko tukul miisin choo kimii yooto ānkumwooy kule, “Wōō ꞉Yēyiin, lēyyē! Kāākutook ra *꞉wōōrkooyoontēēt nyēē wōō ām kwēēnuunyoo. Kāākōōboorwēēch ra ꞉Yēyiin kāāmuukēywēēkyii.”[a]
17 /Kikyaamtaatee ng'aleechaa kōōrēētaab Yuutayeek kumukuul ākoy mbo kōōrōōsyēk choo ki laatoosyekyii.
18 Nto mii yoo, kuba ꞉rubiikaab Bātisāniintēēt Yoowaana wōlēē /kikēērātyi Yoowaana ānkubokumwoochi ng'aleek tukul chēē kiikuyeyaan ꞉Yēēsu. 19 Kumwoochi ꞉Yoowaana rubiikyii āyēēng' kule, “Booteebee Yēēsu yoo inee man ku *Kāārārookiintēēt nyoo /kōkēēbērē mākuchō, nto mii ꞉ake nyēē tākēēkānyoonu.”
20-21 Kuyitē ꞉rubiichooto wōlooto, kimii ꞉Yēēsu kōōsoobē biiko chēē kiboonto bōōrwoonik chēē kimakerkeey ānkōōbēbēētooy tāmirmirook chēē miyootēch kung'ēētyēē biiko ānkōōsoobē cheebkoraatiisyek. Yooto, kumwoochi Yēēsu kule, “Kēēyookwēēch ꞉Bātisāniintēēt Yoowaana bokeeteebeeniing' yoo inyiing' man ku Kāārārookiintēēt nyoo /kōkēēbērē mākuchō, nto mii ꞉ake nyēē tākēēkānyoonu.”
22 Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Oyeey ānkubōōmwoochi Yoowaana kiyēē kookas: Kāstooy ra ꞉cheebkoraatiisyek, bēēsyētē ꞉choo kichunkutootiin, kōōkusobcho ꞉choo kikiikwaam *꞉makereenik, kāsē ra mbo ng'aleek ꞉choo kikiikumiinkyo, kōōkung'ēētyēē meet mbo ꞉choo kikiikubēk /ānkōōkyoomchi lōkōōywēk chēē kāroomēch choo imoong'tēē keey Yēyiin. 23 Kunyi, bōōmwoochi kule ibēruuroot ꞉chii ake tukul nyoo tākōōkoosēēnoo keey.”
24 Yu kāākubēēchi keey ꞉rubiichoo kiiyooktooy ꞉Yoowaana, kumwoochi ꞉Yēēsu biiko kule, “Kyōōbēētii bōōkāsē nee ām kōōr nyēē suurkwēēn? Ara ki tōōywoo nyēē kiimuuchē kōōsooyēn ꞉yoomat yoo kāwus? 25 Ara ki chii nyēē kikiilaach sirooy chēē kāroorānēch? Acha, chēē chāmē leles ānkōōloochē sirooy chēē ālē beesaan chēē chaang' kuminyē kaab bāytooyik. 26 Ara kyōōbēētii bōōkāsē ng'oo nanyuun? Ara ki *wōōrkooyoontēētaab Yēyiin ꞉nyi kibōōnyōōru? Kubooyiit man, kyōōnyōōru wōōrkooyoontēēt nyēē wōō kusiir wōōrkooyoo ake tukul. 27 Inee ꞉nyoo ng'āloolēē ꞉Yēyiin ām yoo /kikeesir kule, ‘+Māāyooktē kiiyookiintēēnyuu koonto wokuyēytoowuung' kēēlto.’[b][c] 28 !Kāāmwoowook, māmii ꞉chii kōōrooni nyēē wōō kusiir Yoowaana, nteenee wōō ꞉nyoo mātookunoot nyēbo laat ām bāytooyiisyēētaab Yēyiin kusiir inee.”
29 Kitas taay ꞉Yēēsu kumwooy kule, “Biiko chēē chaang' choo kikas kāānēētiisyēētaab Yoowaana ānkōōyēnchi Yēyiin, kubatisan ꞉Yoowaana ākoy mbo choo ki kāāruruukikaab syuuruut.[d] 30 Nteenee kitay *꞉Farisaayeek ākoo kāānēētikaab kiruutēk mākuutēkaab Yēyiin āk bātisāniisyēēt.[e]
31 Kunyoo, +maakerkeeyee nee biich chēē wuu chu ōō, lēyyē? 32 Kerkeey lēēkōōy chēē mii wōlēē chaang' ꞉biich āmāchāmē ng'aleekaab chuut yoo /kēēkuurchinē kule,
33 Wuu nyooto wōlēē kiyibto ꞉biiko Yoowaana āk anii. Kimoomē ꞉Yoowaana āmit chēbo leles nto kuyyēē tifaayiin. Yooto /kēēmwooy kule, ‘Boonto *tāmirmiryēēt nyēē miyaat.’[f] 34 Kuchō *꞉Wēritaab Chii kwoomiisyē ānkuyyēē tifaayiik, yooto omwaay kule, ‘Kimooroong'nyaa, kibōōkityoo ānku choorweetaab kāāruruukikaab *syuuruut āk biich choo ‑/mākiiriiku.’[g][h] 35 Nteenee biiko choo rubē ng'aleekyuu ꞉chēē inkētē kule ng'oomnān ꞉nyooto.”
37 Yu kēēnkēt ꞉koorkēēt ake nyēbo kiriinkoonooto nyēē ki chēēmurēnnyoo kule kimii ꞉Yēēsu kwoomiisyē ām kaab *Fārisooyiintoonoo, kuchōōnto mwaayta nyēē kiboong'u nyēē anyiny. 38 Kuyitē kōyooto, kōōyyoonyēē Yēēsu komos kuriikyi kērēēnkōōkyii ankuriir. Kitēchi ꞉lōōkik kērēēnkōōkaab Yēēsu kut koonuun. Nto mii yoo, kumasee buutēēk lōōkik choo kitēchinē kērēēnkōōkaab Yēēsu. Kuuyu kimāchē ꞉koorkoonoo kōōboor kule kākoonyit Yēēsu, kuchuuchun kērēēnkōōk ankooyiilee mwaayaa.
39 Yu kakas ꞉Fārisooyiintoonoo kibo ꞉kayta kuu nyooto, kumwaayee moo kule, “Nto kātinyē ꞉chiichi kāāmuukēywēēk kukwaanee wōlēē mii ꞉Yēyiin, nto kāākōōnkēt ng'ōōkistaab koorkooni.”[j] 40 Kumwoochi ꞉Yēēsu chiichoo kule, “Simōōni! Mii ꞉kiyēē āmāchē āmwoowuung'.” Kumwooy ꞉Simōōni kule, “Kāānēētiintēēt, imāchē imwoowoo nee?” 41 Kumwoochinēē ꞉Yēēsu tyoonkōōchēēt kule, “King'eet ꞉chiito ake, kōōbēsēēnchi biiko alak āyēēng' beesaanik. Kiibēsēēnchi ake chēē chaang' miisin, nto ake kōōbēsēēnchi chēē ng'ēri. 42 Nto yu kabiir kibēsēniisyēchoo tukwaay kuyook beesaanichaa, kunyōōchi kaat ꞉chiichoo kutēērchi bēsēnoo. Kunyi ātēēbē kule ii, ng'oo ām bichooto tukwaay ꞉nyēē kibaybayiit miisin?”[k] 43 Kukētyi ꞉Simōōni kule, “Ām kāāsōōtēywēēkyuu, nyēē king'erech miisin ku ꞉nyoo kitinyē bēsēnto nyēē wōō.” Kulēēnchi ꞉Yēēsu, “'Keemwaay man!” 44 Kuweech keey ꞉Yēēsu ankukas koorkoonoo, ānkumwoochi Simōōni kule, “'Keekas koorkooni miitē yu? Kāākōōwuunēē lōōkikyii kērēēnkōōkyuu ankumasee buutēēkyii. Āyitu kang'uung', maneemuuch ꞉inyiing' mbo ikōōnoo bēēko chēē /kākiiwuuntoowunēēnoo tēērtit ām kērēēnkōōkyuu.[l] 45-46 Maneemuuch ꞉inyiing' itoroochaa kuu wōloo /kēētōrōōktooy tāyēēk, nto iyiil mētinyuu. Nteenee kāākukoonyitoo ꞉koorkooni kut koomuuch kooyiil kērēēnkōōkyuu.
47 Kunyoo, chamateet nyēē wōō nyi kāākōōboorwoo ꞉koorkooni, kōōbooru kule /kōōkēēnyōōchi kaat ng'ōōkisto nyēē wōō. Nto chii nyoo kōtinyē ng'ōōkisto nyēē mining' /ānkēēnyōōchi kaat, mā tyaa ꞉chamateet nyēē ibooru.”
48 Kumwoochi ꞉Yēēsu koorkoonoo kule, “Kāānyōōwuung' kaat ām choolwookātēēng'uung'.”[m]
49 Yu kakas ꞉biiko chēē kimii kwoomiisyē ākoo Yēēsu ng'aleechaa, kuteebee keey kule, “Ng'oo ꞉chiichi ēē, nyi imuuchē kunyōōchi biiko kaat ām choolwookātēēt?”
50 Yooto, kumwoochi ꞉Yēēsu koorkoonoo kule, “Iwēētē kaalyeet. /Kaakiiraraachiing', kuuyu 'kēēkoosēēnoo keey.”[n]
<- Luuka 6Luuka 8 ->- a Mat. 21:11; Māārkō 6:15; Luuka 1:68; 7:39; 24:19; Yoowa. 6:14
- b Mal. 3:1
- c Luuka 1:76
- d Luuka 3:7, 12
- e Mat. 21:32
- f Luuka 1:15
- g Mat. 9:14
- h Mat. 9:10; Luuka 5:29-30; 15:1-2
- i Luuka 11:37; 14:1
- j Luuka 7:16
- k Mat. 18:27
- l Toowu. 18:4; 1Tēm. 5:10
- m Māārkō 2:5
- n Mat. 8:13; Luuka 8:48; 17:19; 18:42; Yēyuut. 3:16