1 Nto mii yēē ki *Sabaato, kumur ꞉Yēēsu ākoo rubiikyii mbareet ake nyēbo nkoonuuk. Yooto, kuswech ꞉rubiikyii mētēwookaab nkoonuuk ankubiiriir ānkulākyi kuut.[a]
2 Nto bērē kukas *꞉Farisaayeek alake chēē kimii yooto, kumwooy kule, “Ntēē ōmiitē ō-iryēē kiruutyēēt nyoo yēētē /kēēkēsiis ām bēsyēētaab Sabaato.”[b]
3 Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Manoosuman ꞉akweek, yoo ki-iryēē ꞉Bāytooyiintēēt *Tāwuti kiruutēk, yoo kyoomē kēmēwuut ākoo biiko choo kiboonto keey? 4 Kiwo ꞉Tāwuti *Kōōtaab Yēyiin /ānkiikoochi mukaatiinek choo /kikēēchāmchinē mbo *kibkōrōs nkit kwaam. Kyaam ꞉Tāwuti mukaatiinechaa ānkōōkoochi nkicheek biiko choo kiboonto keey kwaam.”[c] 5 Yu keewaany ꞉Yēēsu kumwoochi Farisaayeechaa kuu nyooto, kumwooy kule, “Bāwu *꞉Wēritaab Chii bēsyēētaab *Sabaato.”
6 Kiwo ꞉Yēēsu subak ām bēsyēēt ake nyēbo *Sabaato kōōto ake nyēbo saayeet ānkōōnēētiis. Kimii kōyooto ꞉chiito ake nyēē kisōnkōchoot ꞉āwutaab taay 7 ānkimii ꞉nkicheek *Farisaayeek alake yooto ākoo kāānēētik alak chēbo kiruutēk. Kimāchē ꞉bichoo kukas yoo kēēsoobso ām bēsyēētaab Sabaato, subokōōyyoong'tēē kōōk.
8 Kiinkētē ꞉Yēēsu kiyēē kimii kōōsōōtē ꞉bichoo. Yooto, kumwoochi chiichoo kisōnkōchoot ꞉āwut kule, “Chōō, baa, chēēyyoonyēē yu bo taay.” Kuwo ꞉chiichoo. 9 Kukēēyyo ꞉chiichoo yooto, kuteebee ꞉Yēēsu Farisaayeechaa āk kāānēētichoo bo kiruutēk kule, “Chāmwēēch ꞉kiruutēkyoo /keeyey kiy nyēē karaam ām bēsyēētaab Sabaato, nto nyēē miyaat? /Kiisoobiis nto /kēēbākākiis?” 10 Kiirōōtoot ꞉Yēēsu chii ake tukul. Nto mii yoo, kumwoochi chiichoo kisōnkōchoot ꞉āwut kule, “Chuul āwut.” Kuchuulē āwunoo, kukārāmiitu.
11 Yu kakas ꞉Farisaayeechaa āk kāānēētichoo bo kiruutēk kuu nyooto, kunyēēr miisin ānkutoow kusat kiyēē makuyeyee Yēēsu.[d]
12 Nto mii bēsyēēt ake, kuwo ꞉Yēēsu ākoy lekemeet ake wokusaay Yēyiin kuyyeech.[e]
13 Yu kayyeech ꞉kōōrēēt, kukuur rubiikyii, kukwey chēē kiyitē taman āk āyēēng' ānkukuur chooto kule *lēbkēēyik.[f]
14 Kikwey Simōōni nyēē kitoochi kaayneet ake kule Bētērō, Antereeya nyēē ki ng'eetaabkaametiitaab Bētērō, Yāākōbō, Yoowaana, Filibō, Baatolomaayo, 15 Mataayo, Toomaas, Yāākōbō araab Alfaayo, Simōōni nyēē kāng'unoot, 16 Yuuta[g] araab Yāākōbō ākoo Yuuta Iskaryoot nyoo kichokuchoomtooy Yēēsu lētuunoo.[h]
20 Nto mii yoo, kuweech keey ꞉Yēēsu ānkōōrōōtoot rubiikyii ānkumwoochi kule,
27 Kitas taay ꞉Yēēsu kumwooy kule, “Kāāmwoowook akweek choo ōkāswoo kule ōchāmē buunikwook. Ōyēchi chii nyoo wēchook tukuuk chēē kāroomēch. 28 Ōsooyē Yēyiin kōōbēruur choo kāchubook ānkōōsoochinē choo yēwook ng'aleek chēē miyootēch.[q] 29 Yoo kasyeeching' ꞉chiito kwermetuut komosta ake, iwēēkyi ake. Yoo kamach ꞉chiito kābuutiing'uung', imuytoochi mbo kaansuut.[r] 30 Yoo kāsooming' ꞉chii kiy, ikoochi. Nto, yoo kāyib ꞉chii kiing'uung', ‑mēēmwoochi kukētuung'. 31 Ōyēchinē biiko alak wuu wōloo ōmāktooy akweek /kēēyēytoowook.[s]
32 Kiy nee ꞉nyēē +mōōnyōōru yoo koocham baateey biiko choo chāmook? Ntēē yēyē mbo ꞉biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin kuu nyooto.
33 Kiy nee ꞉nyēē +mōōnyōōru, yoo kōōyēchi nyēē karaam biiko choo yēwook nyēē karaam? Yēyē nkicheek mbo ꞉biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin kuu nyooto.
34 Kiy nee ꞉nyēē +mōōnyōōru, yoo kōōbēsēēnchi biiko choo ōnkētē kule yookwook? Ntēē ibēsēēnchinē keey mbo ꞉biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin ānkumāchē ꞉nkicheek kule /kēēyookyi tukul.[t]
35 Nteenee kāāmwoowook, ōchāmē buunikwook ānkōōyēchinē ng'al chēē kāroomēch. Ōyēētyēēchinē mbo biiko choo māchāmē kuyēētyēēchook. Yoo kooyey kuu nyooto, mākutuwēnook ꞉Yēyiin miisin ānku +mōōyēyē tukuuk kuu wōloo yēytooy ꞉Yēyiin, kuuyu yēchinē ꞉Yēyiin biiko tukuuk chēē kāroomēch ānkoo mbo choo māng'ērēkyinē kiyēē /kākēēyēchi āk mbo choo sooy.[u] 36 Māchāktōōs ōriirēē biiko kuu wōloo yēytooy ꞉Baaba.
37 ‑Mēēmwoochi chii kule miyaat ꞉kiyēē kayey kumānēērōōtootē, /simākēēyēwuung' nkinyiing' kuu nyooto. ‑'Meeruuste chii /simakiiruustiing' nkinyiing'. Yoo kāyēwuung' ꞉chii kiy nyēē miyaat, māchāktōōs inyōōchi kaat /sikēēnyōōwuung' nkinyiing' kaat.[v] 38 Yoo 'kēēkooytē kiyēē iboontē ām mooyēēt nyēē lēēl, mākukōōning' nkinyiing' ꞉Yēyiin alak ānkurisuung'. Chēē 'kēēkooytē, /kēēkētuung' chēē tēē chooto.”[w]
41 Kitas taay ꞉Yēēsu kumwooy kule, “Ām nee siikāsē ꞉inyiing' sikitityaa nyēē miitē koong'taab ng'eetaabkoomēt ameekas musukyēēt nyēē miitē koong'ta nyeeng'uung'? 42 Imuuchē kule nee imwoochi ng'eetaabkoomēt kule, ‘Kany ānēmuung' sikitityaa ām koong'ta,’ nto kutēē yooto tukul kumiitē ꞉musukyēēt koong'uung' nkityō? Kiblembechaantaani! Māchāktōōs inēmu kurook musukyēēt nyoo mii koong'uung' nkityō siikaste kāroomin siinēmchi ng'eetaabkoomēt sikitityaanteet ām koong'nyii.”
46 Kitas taay ꞉Yēēsu kumwooy kule, “Ām nee sukukuuroo ꞉biiko alake kule, ‘Mokoryoontēēt,’ āmāyēyē kuu wōlēē āmāktooy.[z] 47 Rubiintēēt nyēbo man ku nyoo kāsē kiyēē āmwooyē ānkuyēyē kuu wōlēē āmāktooy. 48 Kerkeey ꞉rubiintoonooto āk chii nyēē bālē yēē māchē kutēēkyi kōōto kut wokunyōōr kitaweet nyēē kāsisinchi kōōto. Yoo keeyiin ꞉āynōōsyēk ānkutwoor keey ꞉bēēko, ‑mēēmuuchē kōōsimsiimākoy ꞉kōyooto mbo kisich, kuuyu /kikēētēēkyi yēē kiimoot. 49 Nteenee rubiintēēt nyēē mābo man ku nyoo kāsē kiyēē āmwooyē, āmāyēyē kuu wōlēē āmāktooy. Kerkeey ꞉nyooto chii nyēē tēēkyinē kōōto yēē ng'āsng'āsēch ꞉teng'eek. Yoo keeyiin ꞉āynōōsyēk ānkutwoor keey ꞉bēēko, kōōturbuubē kōyooto kule syō!”[aa]
<- Luuka 5Luuka 7 ->- a Kiruu. 23:24-25
- b Chuy. 20:8-10
- c Laawi. 24:5-9; 1Sām. 21:1-6
- d Yoowa. 7:1
- e Luuka 5:16
- f Luuka 9:10; 11:49; 17:5; 22:14; 24:10; Yēyuut. 1:2, 21-22, 26; 2:42
- g /Kikēēkuurē Yuuta araab Yāākōbō ām kaayneet ake kule Taataayo.
- h Yoowa. 1:40-44; Yēyuut. 1:13
- i Mat. 9:20
- j Tyēēn. 126:5; Isa. 61:3
- k Mat. 10:22; 24:9; Yoowa. 15:18-19; 16:2; Yēyuut. 5:41; 1Bēt. 4:14
- l Mat. 5:2-12
- m 2Tēt. 36:16; Yēyuut. 7:52
- n Mat. 19:23-24; Yāāk. 5:1
- o 1Kōōr. 4:8
- p Cherem. 5:31; Yāāk. 4:4
- q Mat. 5:44
- r Room. 12:17
- s Mat. 7:12
- t Luuka 14:12-13
- u Laawi. 25:35-37
- v Mat. 6:14-15
- w Māārkō 4:24
- x Mat. 15:14
- y Mat. 10:24-25; 23:8-10; Yoowa. 13:13-16
- z Mal. 1:6
- aa Mat. 7:21