^

Tarok Bible

The Holy Bible in the Tarok language of Nigeria

copyright © 2024 Luke Initiative for Scripture Translation
Language: (Tarok)
Contributor: The Seed Company

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0.

You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that:

You include the above copyright and source information.

If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes.

If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19.

2025-07-10

ePub generated by Haiola 11 Mar 2026 from source files dated 10 Jul 2025
eBible.org certified

501af3c5-12fd-5965-ade7-9600b2d02717

Nfa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

Nlir Nfa

1

Mɓək anung aIsa̱rila ka̱ aMasar.

1 Aɗin ovan oga aIsa̱rila ova̱ ga aMasar ká̱ uYakup, udanggo ká̱ nzhi wò te oma ta̱. 2 URuben ká̱ uSimeyon, ká̱ uLawi ká̱ uYahuda, 3 ká̱ uYisakar, ká̱ uZebulun, ká̱ uBenjamin, 4 ká̱ uDan, ká̱ uNaftali, ká̱ uGat, ká̱ uAsher. 5 Akum ìjili aYakup pa̱ kpaktak te, ìsəm pa̱ ifangshat. UYusufu ka̱ yà chit ka̱ ashe mbin aMasar jiwò. 6 UYusufu ká̱ nkpaktak ogənang wò ká̱ nlwàk oza̱ kú. 7 Ká̱ nna te oga aIsa̱rila myak ga mpyal pa̱ makmak, á kam pa̱ gənggəng kang oza̱ yə́l mələk ashe mbin aMasar.

8 Te uponzhi upipye uro wong yà ka̱ aMasar, uva̱ nyi iya̱m iro ka̱ apal aYusufu ka̱t. 9 Uza̱ là onəm wò pa̱, &lt;&lt;Ó dər, onəm oga aIsa̱rila ova̱ ta̱ yə́l kang à kam chit ji yi. 10 Re í mwo aghan aga nggəl mmyak oza̱ ka̱t te, onəm oga nkpàng yi á ru yi ká̱ ìkum te, oza̱ i gwang awo ká̱ oza̱ i lung yi. Te i wong i chəng i re mbin yi.&gt;&gt;

11 Te uPonzhi uga aMasar ká̱ onəm ochumchum wò nak onəm oga mpángchí ozwal pa̱ á na inok iɗəkɗək ôvan oga aIsa̱rila i va i na idumdùm ôza̱ pa̱ makmak. Á me oga ìtong ka̱kul mɓut iya̱m ûFirona va mí wór pa̱ aFitom ka̱ aRamaset. 12 Kap ká̱ nva̱ pa̱ oga aMasar kà̱ nnəm idumdùm oIsa̱rila te, oIsa̱rila ga mpyal ká̱ mmyak ga chu iyə́l oza̱ ɓan nna ayər oga aMasar. 13 Te oga aMasar nəm ifan oza̱ pa̱ zhalatzhalat kà̱ nnəm izwal. 14 Oza̱ dungshi ìgwak oga aIsa̱rila ká̱ inok iɗəkɗək, i nak oza̱ i kà̱p amyè, i tòng, i nəm abərki ká̱. Kang à nəm ifan ôza̱ kà̱ nnəm inok ka̱ ashe íram oza̱.

15 UPonzhi oga aMasar là ôchar va̱ kà̱ nnəm inok nka̱m amar óchar oHiburu, oma uSifira ka̱ uFuya pa̱, 16 &lt;&lt;O wong nka̱mshi ochar oHiburu kà̱ mmar te, o dər a yà pa̱ uyennunggwan te, o gba̱l, kang a yà pa̱ uyenchar nnyi te, o re na ka̱ irirì.&gt;&gt; 17 Ka̱kul pa̱ ochar ova̱ ta ra ayər Inan ra te, oza̱ kpak iya̱m iva̱ uponzhi là ka̱t, oza̱ re onunggwan ka̱ irirì kpa. 18 Te uponzhi oga aMasar wór ochar ova̱ ta ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Sang kang o nəm wa nva̱ ta̱ yà? Ó nəm sang kang o re ovan onunggwan ka̱ irirì yà?&gt;&gt;

19 Ochar ova̱ ta là uFirona pa̱, &lt;&lt;Ochar oHiburu wa oga aMasar ka̱t, oza̱ kam byet, kang î ga ka̱ atak oza̱ te, oza̱ mar chit.&gt;&gt;

20 Inan nəm inəna̱n ôchar oga nka̱m amar ava̱ ta. Te à nak onəm yə́l kang oza̱ kam pa̱ gənggəng. 21 Ka̱kul ochar ova̱ ta̱ oma ka̱ ayər Inan te, Inan na ovan ôza̱ pa̱ makmak.

22 Te uFirona nak nkpaktak onəm wò pa̱, &lt;&lt;Nza̱ uyennunggwan nggo mmá mar te, o mang ka̱ ashe awang aNilu. Kang nza̱ uyenchar nggo te, o re ka̱ irirì.&gt;&gt;

2

AMar AMusa

1 UNəm uro ka̱ akum aLawi ka̱m uchar ka̱ akum oza̱. 2 Uchar uva̱ ta yar anyám te, á mar uyennunggwan. Uza̱ ya ri ìgwak à na te, à bwam na apye pa̱ shatɗing. 3 Kang uza̱ ya pa̱ ò kur mbwam na làp ka̱t te, uza̱ yar nya mbanda̱r nro nva ngga nlòk ká̱ amár kang uza̱ ɓam nsəsəm ka̱ njəng ìkáng, te uza̱ nak uyen va̱ ta ka̱ ashishe, à yar gá nak ka̱ ashe oga isəksək ka̱ anung akonkong awang aNilu. 4 Ugənang ayenba̱k uva̱ ta uchar ta̱l ka̱ atak aro pa̱ gba̱ngba̱ng na ô dər pa̱ iza̱ i nəm na yà.

5 Uya aFirona uyenchar fər ga ngwòr izər ka̱ awang aNilu, kang ovan ochar ozwal oga nnəm inok á na nnyi te, oza̱ ka̱ nchen ka̱ anung awang aNilu. Uza̱ ya nya mbanda̱r ka̱ ashe isəksək te, á re uzəngtəng ka̱ ashe ovan ochar va̱ ta à ga yar. 6 Uya aFirona uva̱ ta bol te, a ya uyenba̱k ka̱ nyə́ng ka̱ ashishe. Te à rwa ìgwak à na uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uyen uva̱ ta̱ amar oHiburu.&gt;&gt; 7 Te ugənangg ayenba̱k uva̱ ta ɓəp uya aFirona pa̱, &lt;&lt;N ga n ram uchar uga nna mbyal uyen ka̱ ashe oHiburu na á ɓa á nak ishi a ɓu ka̱ uyen uva̱ ta ɗak ɓo?&gt;&gt;

8 Uya aFirona ma̱n á na pa̱, &lt;&lt;À, ga.&gt;&gt; Te uza̱ ga wór unang ayen ava̱ ta ɓa. 9 Uya aFirona là uchar uva̱ ta pa̱, &lt;&lt;Yar uyenba̱k uva̱ ta̱ ga ká̱, nak ishi ka̱ na á mi, te mi mwa ɓu kà̱.&gt;&gt; Unang ayen yar uyen uva̱ ta ga ká̱, nak ishi ka̱ na. 10 Uza̱ nyáng te, unənang ga ka̱ na ûya aFirona uyenchar, uza̱ sat uyiyen ununggwan. Uya aFirona sok aɗin á na pa̱ uMusa, &lt;&lt;Ka̱kul n yar na ka̱ ashe ndəng.&gt;&gt; 11 Kà̱ nra nva̱ uMusa nyáng unəm te, uza̱ fa ga atak onəm wò. Uza̱ ga ya apir mɓək anung va̱ mí nəm ôza̱. Uza̱ ya unəm oga aMasar ka̱ nnə́m unəm wò uHiburu. 12 Te uza̱ dər atak, uza̱ ya unəm uro ka̱t te, uza̱ gba̱l unəm oga aMasar va̱ ta, dəp na ka̱ ashe ashishiri. 13 UMusa fa chit kà̱ɗi ka̱ ìpin ikpa̱kkpa̱k te, uza̱ ya oHiburu pa̱ oparəm ka̱ nlung ìkum. Uza̱ là ûvəngva̱ ka̱ mpat pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu nə́m ugənang ɓu yà?&gt;&gt;

14 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uda nak ɓu uponzhi ká̱ unəm uga nnap-akwali á yi yà? U ɗom pa̱ u gba̱l mi wa nva u gba̱l unəm oga aMasar ɗò?&gt;&gt; Ta byet te ayər nəm uMusa pa̱, &lt;&lt;Ya mmá nyi nnap va̱ chit.&gt;&gt;

15 Kà̱ nva̱ng nva̱ uFirona fe nnap va̱ ta te, uza̱ mo asa̱l aga ngba̱l uMusa. Te uMusa chər uFirona á ga təm ka̱ mbin aMidiyan ka̱ anung ndəng mɓokɓok. 16 Unəm uga mpyal awop oga aMidiyan uwa yà ka̱ ovan ochar pa̱ ofangshat. Oza̱ ɓa nɗyang ndəng na ó yə́ng oga agulong oza̱, ka̱kul nna iya̱m nkang apo oza̱. 17 Te onəm oga nkpak iya̱m nkang oro ɓa ɓàk ovan ochar va̱ ta. Te uMusa wong fa ka̱ oza̱ ka̱ awo onəm va̱ ta, ɗyang ndəng na iya̱m nkang oza̱.

18 Te oza̱ le atak apo oza̱ uReyuwel (uwa uYeturo), kang upo oza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Sang kang o le pa̱ kəlak nda va̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

19 Oza̱ là ûpo oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm oga aMasar à fa ka̱ yi ka̱ awo onəm oga nkpak iya̱m nkang. Kang uza̱ ɗyang ndəng kpá na iya̱m nkang yi.&gt;&gt; 20 Upo oza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta ka̱ che yà? Sang kang o re na ka̱ ta yà? O ga o wór na á ɓa, na uza̱ á ri iya̱m-nrì nzəng ká̱ yi.&gt;&gt; 21 UMusa ma̱n təm nzəng ka̱ oza̱. Unəm va̱ ta na uyen wò uZipora á na təm uchəchar. 22 UZipora mar uyennunggwan te, uMusa sok aɗin á na pa̱ uGershom, a nyám pa̱, &lt;&lt;Mmami uɗyanəm kà̱ mbin nkak.&gt;&gt; 23 Kà̱ nva̱ng izun pa̱ kyák te, uponzhi oga aMasar kú. Te onəm oIsa̱rila shìn ka̱ mɓək anung inok, oza̱ yə́ng ka̱ nkam i ram nka̱mshi, ayə́ng oza̱ aga nram nka̱mshi ka̱ ashe idumdùm á ga chu atak Inan. 24 Inan fe ashìn oza̱. Te Inan rəng nsar nnap-nlà wò va̱ ò yar ká̱ uAbəraham, ká̱ uIshaku, ká̱ uYakup á. 25 Te Inan ya ovan oga óIsa̱rila, Inan nyi mɓək anung oza̱ kang à dər oza̱ ká̱ aɗor.

3

Inan wór uMusa

1 Ká̱ nda nro te, uMusa uwa kà̱ nkpak iya̱m nkang ágwar wò uYeturo unəm uga mpyal awop oga aMidiyan. Uza̱ ga ká̱ iya̱m nkang ka̱ asa̱l awu ntar alum ka̱ ashe nzam te, uza̱ ɓa chu aHorep va mí i wór pa̱ aɓam Inan. 2 Te uMa̱leka aYawe fa á na wa aməlam apər ka̱ ishimshe ikun iyenyen. Uza̱ dər te, uza̱ ya apər kà̱ nsal ka̱ ashe ikun iyenyen va̱ ta, ká̱ nna kpa te, a ri iya̱m iro ka̱t. 3 UMusa là pa̱, &lt;&lt;Nva̱ ta̱ nnap mpipye, mi səng mi ga dát na ń dər, sang kang apər ka̱ nri kang ikun pwák ka̱t yà?&gt;&gt;

4 Nva̱ngva̱ uYawe ya uMusa kà̱ mɓa ndát pa̱ ô dər te, Inan wór na ka̱ ashe ikun va̱ ta pa̱, &lt;&lt;ÁMusa, áMusa.&gt;&gt;

UMusa ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami nà ta̱.&gt;&gt;

5 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kang wa ɓa dát ka̱t, zəp akwap aga ashar ɓu ka̱kul atak va̱ u sat ka̱ ta te, Atak Ayə́ryər. 6 Mmami na Inan okəka ɓu, Inan aAbəraham, Inan aIshaku, ká̱ Inan aYakup.&gt;&gt; Ayər nəm uMusa te, á ká asa̱l awu wò na kang ô dər Inan ka̱t.

7 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Nnandər, n ya idumdùm onəm mi va̱ ya kà̱ mbin aMasar. N fe ayə́ng oza̱ chit ka̱kul onəm oga nkpak ozwal. N nyi mɓək anung oza̱ nyi. 8 N vàng chit pa̱ ń fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe awo oga aMasar, kà̱ mbin va̱ ta na ń ga ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin nnəna̱n mbalbal nva mbyal ka̱ mmàl irizhe i nang kà̱.* Atak oKanana, ká̱ oHiti, ká̱ oAmori, ká̱ oPerizi ká̱ oHivi, ká̱ oYebusi. 9 Dər, ayə́ng aga mɓək anung onəm oga aIsa̱rila ɓa chu atak mi chit. N ya apir mɓək anung va̱ chit oga aMasar kà̱ nnəm ôza̱. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, ga, Mmami ka̱ nre ɓu ka̱ atak aFirona na u fa ká̱ onəm mi oIsa̱rila ka̱ aMasar.&gt;&gt;

11 Te uMusa là Inan pa̱, &lt;&lt;Mmami uda kang mi ga mpyal aFirona pa̱ n fa ka̱ onəm oga aIsa̱rila ka̱ aMasar yà?&gt;&gt;

12 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nna mi yà nzəng ka̱ ɓu. Iya̱m va ta̱ i nyám pa̱ mmami na n re ɓu. Nva̱ngva̱ u fa ka̱ oza̱ ka̱ ashe aMasar te, ó wop Inan ka̱ apal aɓam va ta̱.&gt;&gt;

13 Te uMusa là Inan pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ n ga ka̱ atak onəm oga aIsa̱rila n là ôza̱ pa̱, &lt;Inan okəka wo à re mi ka̱ atak wo,&gt; kang oza̱ á ɓəp mi pa̱, &lt;Aɗiɗin pa̱ uda yà?&gt; Te mi là oza̱ sang yà?&gt;&gt;

14 Te Inan là uMusa pa̱, &lt;&lt;Mmami na Mmami.&gt;&gt; Iya̱m va ta̱ ɓu là ônəm oga aIsa̱rila, &lt;&lt;Mmami&gt;&gt; Mmami na n re ɓu ka̱ atak wo.

15 Inan là uMusa kpa pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ɓu là ônəm oga aIsa̱rila, &lt;UYawe, Inan okəka wo, Inan aAbəraham, ká̱ Inan aIshaku, ká̱ Inan uYakup à re mi ka̱ atak wo.&gt; Aɗin mi nata̱, ghar mbyet. Nnà mí rəng ká̱ kà̱ nza̱ nlwàk nggo.

16 &lt;&lt;Ga, ɓut onəmgbak oga aIsa̱rila là ôza̱ pa̱, &lt;UYawe, Inan okəka wo, Inan aAbəraham, ká̱ aIshaku, ká̱ uYakup, fa nyám ishi wò á mi kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;N nak ishi ká̱ wo kang n ya iya̱m va̱ chit mmá nəm a wo ka̱ aMasar. 17 N là pa̱ mi fa ká̱ wo ka̱ ashe idumdùm oga aMasar. Mi ga ka̱ kà̱ mbin oKanana, ká̱ oHiti, ká̱ oAmori, ká̱ oPerizi ká̱ oHivi, ká̱ oYebusi, mbin va mbyal ka̱ mmàl irizhe i nang kà̱.&gt;&gt; &gt;

18 &lt;&lt;Te oza̱ í gwong achwang ka̱ iya̱m va̱ mi là. Ɓu ga nzəng ka̱ onəmgbak oga aIsa̱rila ka̱ atak aponzhi oga aMasar, na o là á na pa̱, &lt;UYawe, Inan oHiburu, á nyám ishi wò á yi chit. Ka̱kul nva̱ ta te, kusukkusuk, re yi na í ga achen aga nra pa̱ nshatɗing ka̱ ashe ǹzam na í na nləfər iya̱m ipápà ûYawe, Inan yi.&gt; 19 Ká̱ nnà te, n nyinyi pa̱ uponzhi oga aMasar i re wo o ga ka̱t, ya mí nak awo ka̱ na kang. 20 Te mi yichi awo, mi lə̀p aMasar ká̱ nkpaktak iya̱m iga nɗaktak va̱ mi nəm ka̱ ashishe. Nna chit te, uza̱ i re wo o ga ɗak.

21 &lt;&lt;Mi nak nchə̀r oIsa̱rila í bà̱l kà̱ mpyal oga aMasar, na o wong nfa te, o fa ká̱ awo alakchi ka̱t. 22 Nza̱ uchar nggo i ɓəp oga iya̱m ìsham iga aazurfa ka̱ azənariya ká̱ ílukwan ka̱ atak ochar oga aMasar oga mbəp nzhi oza̱ ka̱ oga ashe ǹzhi oza̱, oga iya̱m ìsham va ta na o mwak ôvan wo onunggwan ka̱ ochar. Wa nnà ta o vyat iya̱m oza̱ ká̱.&gt;&gt;

4

NRe aMusa

1 Te uMusa ma̱n uYawe pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ oIsa̱rila à na nnandər ká̱ mi ka̱t, á nak ishi ká̱ iya̱m va̱ mi là ka̱t, kang oza̱ a là pa̱, &lt;UYawe nyám ishi wò a ɓu ka̱t&gt; ɗò?&gt;&gt;

2 Te uYawe ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ta ka̱ awo ɓu yà?&gt;&gt;

UMusa là pa̱, &lt;&lt;Idari.&gt;&gt;

3 UYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Mandar kà̱ mbin.&gt;&gt;

UMusa mandar idari kà̱ mbin te á wal ìzwa, te uza̱ myat fər ka̱ cho. 4-5 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Yichi awo ɓu kpán ká̱ ka̱ aswal, ka̱kul pa̱ na oza̱ á na nnandər pa̱ uYawe, Inan okəká oza̱, Inan aAbəraham, Inan aIshaku, ká̱ Inan àYakup à nyám ishi wò a ɓu.&gt;&gt; Te uza̱ yichi awo wò kpán ká̱ te á wal idari ka̱ awuwo.

6 UYawe là ûMusa kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Pá awo ka̱ ashe abasəm ɓu.&gt;&gt; Te uza̱ pá awo ka̱ ashe abasəm wò kang à tur fa te, awo yà ká̱ nlak, fə̀r wa aɗəɗal.

7 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Le ká̱ awo ka̱ ashe abasəm ɓu kà̱ɗi.&gt;&gt; Te uMusa le ká̱ awo wò kang uza̱ fa ka̱ te, awo le yà wa aɓo izəzər. 8 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Kang a yà pa̱ oza̱ á na nnandər ká̱ ɓu ka̱t, kang oza̱ nak ishi ká̱ iya̱m iga nɗaktak iga nggəshi ka̱t te, oza̱ í na nnandər ká̱ iga ipəpar. 9 A yà pa̱ oza̱ na nnandər ká̱ iya̱m iga nɗaktak iga iparəm va̱ ta̱ ka̱t kang oza̱ nak ishi ká̱ ichu ɓu ka̱t te, pá ndəng ka̱ ashe awang aNilu, tar kà̱ mbin, te ndəng va̱ ta i wal nchə̀r.&gt;&gt;

10 Ká̱ nnà te, uMusa là ûYawe pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhinan, mmami ka̱ n yà unəm uga iɓa̱ksok, n nyi nnap-nlà ka̱t, kap ká̱ nva̱ ka̱ u yà kà̱ nlà nnap ká̱ mi, ghar ǹyangmata̱.&gt;&gt;

11 Te uYawe ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Uda nəm anung anəm, ka̱t te uda nəm na i là nnap ka̱t, ka̱t te i fe achwang ka̱t, ka̱t te i ya atak ka̱t, ka̱t te a fufo yà? Mmami na uYawe ka̱t ɗò? 12 Gá ǹyangmata̱. Mi yà nzəng ká̱ anung ɓu, mi ɗyang a ɓu iya̱m va̱ ɓu là.&gt;&gt;

13 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Kusukkusuk, áPonzhinan, re unəm ukak á ga.&gt;&gt;

14 Te ìgwak shì uYawe kà̱ uMusa, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ugənang ɓu uHaruna unəm oLawi sang yà? N nyi pa̱ uza̱ nyi nnap-nlà nyi kang uwa cho kà̱ mɓa nggwang ɓu ka̱ asa̱l. Uza̱ i ya ɓu te ìgwak i chàng na. 15 Te ɓu là nnap á na, kang ɓu nak nnap-nlà ka̱ anunung. Mi yà nzəng ká̱ anung ɓu ká̱ anunung kang mi ɗyang á wó iya̱m va̱ ó nəm. 16 Uza̱ i là nnap a ɓu ká̱ onəm, kang uza̱ i yà anung ɓu, te ɓu yà wa Inan ka̱tətak. 17 Yar idari ata̱ ka̱ awo ɓu, ká̱ í yà ɓu nəm iya̱m iga nɗaktak.&gt;&gt;

18 Te uMusa le ga atak agwar wò uYeturo, á là á na pa̱, &lt;&lt;Kusukkusuk, re mi n le atak onal mi va̱ ka̱ aMasar ka̱kul na n dər mo te oma yà ká̱ irirì nggo.&gt;&gt;

Te uYeter là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ga ka̱ nnap nnəna̱n.&gt;&gt;

19 Te uYawe là ûMusa ka̱ aMidiyan pa̱, &lt;&lt;Le ga aMasar ka̱kul nkpaktak onəm va̱ ka̱ yà kà̱ mmwo irirì ɓu te, oza̱ kú chit.&gt;&gt; 20 Te uMusa yar uchar wò ka̱ ovan wò onunggwan nak oza̱ ka̱ apal azhaki, te á kpán asa̱l mbin aMasar. UMusa kpán idari aYawe va̱ ka̱ awo wò.

21 Te uYawe là ûMusa kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Nva̱ngva̱ u le aMasar te, nkpaktak iya̱m iga nɗaktak va̱ n na ichumchumchumchum ka̱ awo ɓu, te ɓu nəm oza̱ kà̱ mpyal aFirona. Ká̱ nnà te, mi nak igugwak i twat, uza̱ i yà ka̱ nre onəm i ga ka̱t. 22 Te ɓu là ûFirona pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, uIsa̱rila uwa uyen mi ununggwan uga nggəshi. 23 Ka̱ n là a ɓu pa̱, &lt;&lt;Re uyen mi ununggwan á ga ka̱kul na uza̱ a wop mi,&gt;&gt; te u yang ka̱ nre na pa̱ á ga. Ka̱kul nva̱ ta te, mi ga ngba̱l uyennunggwan ɓu uga nggəshi.&gt; &gt;&gt;

24 Ka̱ apal asa̱l ka̱ atak njul te, uYawe gwang ka̱ na te, á mwo pa̱ o gba̱l na. 25 Te uZipora yar ikpàl iriri uza̱ pà ache uyen wò ká̱, kang à dok ashishar ká̱. Te là á na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uɓar mi uga nchə̀r.&gt;&gt; 26 Te uYawe re na. (Nva̱ uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uɓar uga nchə̀r,&gt;&gt; te uza̱ kà̱ nlà nnap mpà ache va ta.)

27 Te uYawe là ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Ga gwang uMusa ka̱ ashe ǹzam.&gt;&gt; Te uza̱ ga gwang na ka̱ aɓam Inan, uza̱ má njàng á na. 28 Te uMusa là ûHaruna nkpaktak iya̱m va̱ uYawe re na ká̱, ká̱ nkpaktak iya̱m iga nɗaktak va̱ uza̱ nak na pa̱ á nəm.

29 Te uMusa ká̱ uHaruna ga ɓut nkpaktak onəmgbak oIsa̱rila. 30 UHaruna là nkpaktak iya̱m va̱ uYawe là ûMusa, te uMusa* nəm oga iya̱m iga nɗaktak va̱ kà̱ mpyal onəm. 31 Onəm na nnandər ká̱. Nva̱ngva̱ oza̱ fe pa̱ uYawe nak ishi ká̱ kang à ya mɓək anung oIsa̱rila chit te, oza̱ kúchi nəm awop.

5

UMusa ká̱ uHaruna ga mpyal aFirona

1 UMusa ká̱ uHaruna tar atak áFirona kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là, &lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ á nəm awop aga nrí ká̱ ngwa á mi ka̱ ashe anyin.&gt; &gt;&gt;

2 UFirona na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uda uYawe va̱ kang mi fe ichəchu mi re uIsa̱rila i ga yà? N nyi uYawe ka̱t, kang mi re uIsa̱rila i ga ka̱t.&gt;&gt;

3 Te oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Inan oHiburu à gwang ká̱ yi. Kusukkusuk, re yi í nəm achen aga nra pa̱ nshatɗing ka̱ ashe anyin ka̱kul na i na nləfər iya̱m ipápà ûYawe, Inan yi, le kang uza̱ a lə̀p yi ká̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱t te ká̱ ndokchi ka̱t.&gt;&gt;

4 Te uponzhi uga aMasar là pa̱, &lt;&lt;ÁMusa ká̱ uHaruna, sang kang o yar nnap nnəm onəm ka̱ atak inok oza̱ yà? Ó le atak inok wo.&gt;&gt; 5 UFirona là kpa pa̱, &lt;&lt;Dər, onəm oga mbin va̱ ta̱ yəl byet, kang ó dáng oza̱ kà̱ nnəm inok oza̱.&gt;&gt;

6 Ká̱ nda va ta uFirona nak onəm oga nkpak ozwal nzəng ká̱ ogá nak ishi ká̱ inok pa̱, 7 &lt;&lt;Kang o ga mpyal ka̱ nna ìɗùktum iro ónəm va̱ ta ka̱kul nnəm abərki wa nva̱ kà̱ nra va̱ watar lap ka̱t, re oza̱ á ga á mwo ka̱kul ishi oza̱. 8 Ká̱ nna te, nak oza̱ á nəm abərki wa kà̱ nra va̱ watar, kang á yen ka̱t. Ka̱kul oza̱ onəm pwompwom, nna nak kang oza̱ kà̱ ǹyə́ng ayə́ng pa̱, &lt;Re yi í ga i na nləfər iya̱m ipápà Inan yi.&gt; 9 Kà̱r oza̱ ká̱ inok imakmak, ka̱kul na á dáng oza̱ kà̱ nggwong achwang kà̱ oga akwàm va̱ ta.&gt;&gt;

10 Te onəm oga nkpak ozwal ká̱ oga nnak ishi ká̱ inok ga là ônəm pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uFirona là, &lt;Mí na ìɗùktum a wo ka̱t. 11 O ga o mwo ìɗùktum ka̱ ishiwo ka̱ atak va̱ o ya kà̱ á, ká̱ nna te, mí yà ká̱ nkəla̱p inok a wo ka̱t.&gt; &gt;&gt; 12 Te onəm lyangshin ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar i cák ìɗùktùm. 13 Onəm oga nkpak ozwal sat atak ôza̱, í là pa̱, &lt;&lt;O nəm inok wo iga nza̱ nra nggo wa nva mmá ka̱ yà kà̱ nna ìɗùktum a wo á.&gt;&gt; 14 Te onəm oga nkpak ozwal aFirona nə́m oIsa̱rila oga nak ishi ká̱ inok va̱ oza̱ kyep ka̱ apal oza̱, ɓəp pa̱, &lt;&lt;Sang kang o yə́l mmák abərki wa nva̱ ka̱ yà ó nəm ká̱ nlam ká̱ nda va̱ ta̱ ka̱t yà?&gt;&gt;

15 Te oIsa̱rila oga nak ishi ká̱ inok ga atak áFirona yə́ng á na pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu nəm ózwal ɓu wa nta̱ yà? 16 Mmá kà̱ nna ìɗùktum ózwal ɓu ka̱t, ká̱ nna te, oza̱ là á yi pa̱, &lt;Ó nəm abərki.&gt; Dər, mmá kà̱ nnə́m ózwal ɓu ka̱kul mpat onəm ɓu na.&gt;&gt;

17 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó pwom paɗi. Nna nak kang o là pa̱, &lt;Re yi í ga í na nləfər iya̱m ipápà ûYawe.&gt; 18 Ǹyangmata̱, o le, o ga atak inok, mí na ìɗùktum a wo ka̱t, ká̱ nnà te, o nəm mmák abərki wa mmatmat.&gt;&gt;

19 OIsa̱rila oga nak ishi ká̱ inok nyi pa̱ mmawó ka̱ ashe nɗaktak, nva̱ mmá là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó yà ká̱ nnəm mmák abərki va̱ ta i yen aga nza̱ nra nggo ka̱t.&gt;&gt; 20 Nva̱ngva̱ oza̱ fa ka̱ atak áFirona te, oza̱ gwang uMusa ká̱ uHaruna tong kà̱ nlok oza̱. 21 Oza̱ là ûMusa ká̱ ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Re uYawe á dər wo á nap akwali a wo, nva̱ o nak í tong onəm oɓá̱ngɓa̱ng kà̱ mpyal àFirona ká̱ ozuzwal. O nak ndokchi ka̱ awo oza̱ pa̱ á gbá̱ng yi.&gt;&gt;

22 Te uMusa le ga atak áYawe là pa̱, &lt;&lt;Sang kang u na mɓək anung ónəm va̱ ta̱ wa nva̱ ta̱ yà, áPonzhinan? Sang kang u re mi yà? 23 Á ɓàn matmat nva̱ n ga atak áFirona pa̱ n là nnap ká̱ aɗin ɓu te, uza̱ nəm mɓək anung ónəm va̱ ta̱, kap ká̱ nnà te, nna u fa ká̱ onəm ɓu chit ka̱t.&gt;&gt;

6

1 Te uYawe na ama̱n ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ɓu ga ǹya iya̱m va̱ mi nəm uFirona. Uza̱ i re oza̱ i ga ka̱kul ìkam awo mi, ka̱kul ìkam awo mi uza̱ i wà oza̱ i fa ka̱ ashe mbin wò.&gt;&gt;

2 Te Inan là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Mmami na uYawe. 3 N nyám ishi mi uAbəraham, ká̱ uIshaku, ká̱ uYakup, wa Inan ìChumchum, kang m bol ôza̱ pa̱ aɗin mi pa̱ uYawe ka̱t. 4 N yar nsar nnap-nlà ká̱ oza̱ pa̱, mi na mbin ngga aKanana ôza̱, mbin nva oza̱ kà̱ ntəm ka̱ ashishe wa onəmchən. 5 Kà̱ɗi te, n fe ashìn onəm oIsa̱rila chit, nva̱ oga aMasar í nak nkpak oza̱ í nəm inok wa ozwal, kang n rəng ká̱ nsar nnap nla mi chit.

6 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, là ôIsa̱rila pa̱, &lt;Mmami na uYawe, mi fa ká̱ wo ka̱ atak inok iga nkpak oga aMasar, mi fən wo ka̱ atak nnəm izwal óza̱, mi ka̱mshi wo ká̱ awo mi akamkam, ká̱ akwali achumchum. 7 Mi ka̱m wó o yà onəm mi, kang mi yà Inan wo. Te o nyi pa̱ Mmami na uYawe, Inan wó, uva fa ká̱ wó ka̱ atak inok iga nkpak oga aMasar. 8 Te mi ɓa ká̱ wó ka̱ ashe mbin va n sóng anung pa̱ mi na ûAbəraham, ká̱ ûIshaku, ká̱ ûYakup, te mi na á wó i yà njiwó. Mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

9 Te uMusa là iya̱m va̱ ta̱ ôIsa̱rila, te oza̱ gwong achwang kà̱ na ka̱t. Á rusok izər óza̱ ka̱kul oza̱ ka̱ ashe inok iɗəkɗək.

10 Te uYawe là ûMusa pa̱, 11 &lt;&lt;Ga là uFirona uponzhi oga aMasar á re oIsa̱rila á fa ka̱ ashe mbibin.&gt;&gt;

12 Te uMusa là kà̱ mpyal àYawe pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ oIsa̱rila i gwong achwang kà̱ mi ka̱t te, i yar sang kang uFirona i gwong achwang kà̱ mi yà? Nnà mmami unəm uga aɓələm aɗəkɗək á?&gt;&gt;

13 Te uYawe là nnap-nlà ûMusa ká̱ ûHaruna pa̱, &lt;&lt;O ga o là ûIsa̱rila ká̱ ûFirona uponzhi oga aMasar, pa̱ n nak wo chit pa̱ o fa ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe mbin aMasar.&gt;&gt;

Akum ALawi

14 Onəm oga mpyal akum ìjili okəká oza̱ omata̱.

Ovan aRuben uya aIsa̱rila uga nggəshi, oma uHanok ká̱ uFalu, ká̱ uHezuron ká̱ uKarmi, omata akum aRuben.

15 Ovan aSimeyon, oma uYemuyel, ká̱ uYamin, ká̱ uOhat, ká̱ uYakan, ká̱ uZohar, ká̱ uShawul uwa unənang uyen oga aKanana, omata akum aSimeyon.

16 Aɗin ovan aLawi omata̱ ká̱ akum oza̱, oma uGershon, ká̱ uKohat, ká̱ uMerari. ULawi nəm ìzun ìgba̱l pa̱ ìzəng ká̱ ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat.

17 Ovan aGershon oma, uLibəni ká̱ uShimayi, ka̱ atak akum oza̱.

18 Ovan aKohat oma, uAməram, uIzhar, uHebəron, ká̱ uUza̱yel. UKohat nəm ìzun ìgba̱l pa̱ ìzəng ká̱ ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ shatɗing.

19 Ovan aMerari oma, uMakli ka̱ uMushi. Akum oLawi nata, mmá dàt oza̱ ka̱ akum ka̱ akum.

20 UAməram ka̱m uYokabyet ugənang apupon, kang uza̱ mar uHaruna ká̱ uMusa á na. UAməram nəm ìzun ìgba̱l pa̱ ìzəng ká̱ ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat.

21 Ovan aIzhar oma, uKora, ká̱ uNefek, ká̱ uZikri.

22 Ovan aUza̱yel oma, uMishayel, ká̱ uEləzafan, ká̱ uSitəri.

23 Te uHaruna ka̱m uElisheba uya aAminadap ugənang aNashon, á mar uNadap, ká̱ uAbihu, ká̱ uEliyaza, ká̱ uItama á na.

24 Ovan áKora oma, uAshir, ká̱ uElkana, ká̱ uAbiyasap, omata akum oKora.

25 Te uEleazar uya áHaruna ka̱m uzəngtəng ka̱ ashe ovan aFutiyel. Uza̱ mar uFinehas á na. Oma onəm oga mpyal onəm aLawi ka̱ atak akum oza̱.

26 UHaruna ká̱ uMusa, oma uYawe là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó fa ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe mbin aMasar ìdonkong ìdonkong.&gt;&gt; 27 UMusa ká̱ uHaruna, oma là nnap ûFirona uponzhi oga aMasar pa̱, uza̱ á re onəm oIsa̱rila á fa ka̱ ashe mbin aMasar.

UMusa ká̱ uHaruna kà̱ mpyal aFirona

28 Ka̱ nda va̱ uYawe kà̱ là nnap ká̱ uMusa ka̱ ashe mbin aMasar te, 29 uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmami na uYawe. Là úFirona uponzhi oga aMasar nkpaktak iya̱m va̱ mmami kà̱ nləla a ɓu.&gt;&gt;

30 Te uMusa na ama̱n kà̱ mpyal aYawe pa̱, &lt;&lt;Mmami unəm uga aɓələm aɗəkɗək, n nyi nnap-nlà ka̱t, te i yar sang kang uFirona i gwong achwang kà̱ mi yà?&gt;&gt;

7

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Nak nnap nnəm ɓu pa̱ dakdak kà̱ nnap va̱ ta̱. N nak ɓu chit wa Inan kà̱ mpyal aFirona, kang uHaruna ugənang ɓu i yà unəm uga nlà ìchu ɓu. 2 Ɓu là nkpaktak iya̱m va̱ n là a ɓu ûHaruna ugənang ɓu, kang uza̱ i là ûFirona pa̱ á re oIsa̱rila á fa ka̱ ashe mbin wò. 3 Te mi nak ìgwak aFirona i twat ka̱kul na ń nak oga iya̱m iga nɗaktak mi ká̱ iga nnəm ayər á yà pa̱ kyak ka̱ ashe mbin aMasar. 4 Te uFirona i gwong achwang kà̱ wo ka̱t, te mi nak awo mi ka̱ apal aMasar kang mi fa ká̱ nggatək onəm mi oIsa̱rila ka̱ ashe mbin aMasar ká̱ akwali achumchum. 5 Te oga aMasar i nyi pa̱ mmami uYawe, nva̱ngva̱ n yichi awo mi ka̱ apal aMasar kang n fa ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe oza̱.&gt;&gt;

6 Te uMusa ká̱ uHaruna nəm dakdak wa nva uYawe là ôza̱. 7 UMusa ka̱ yà uyen uga ìzun ìsəm na̱nne kang uHaruna uyen uga ìzun ìsəm na̱nne ama̱n pa̱ shatɗing ka̱ ashe nra va̱ oza̱ là nnap ká̱ uFirona.

8 Te uYawe là ûMusa ká̱ ûHaruna pa̱, 9 &lt;&lt;Nva̱ngva̱ uFirona á là a wo pa̱, &lt;Ó nəm iya̱m iga nnəm ayər á wò,&gt; te là ûHaruna pa̱, &lt;Yar idari ɓu mandar kà̱ mpyal áFirona.&gt; Te i wal ìzwa.&gt;&gt;

10 Te uMusa ká̱ uHaruna tar atak áFirona nəm dakdak wa nva uYawe nak. Te uHaruna mandar idari wò kà̱ mpyal aFirona ká̱ okparikpari, te á wal ìzwa. 11 Ká̱ nna te, uFirona wór onəm wò oga ntàn, ká̱ onəm omámmàm oga aMasar, oza̱ nəm ka̱ atak nnap inunggwan oza̱ kpa wa nva oza̱ nəm. 12 Nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo mandar idari wò, te á wal ìzwa, kang idari aHaruna wur ijo oza̱ ma̱ng. 13 Káp ká̱ nna te, ìgwak aFirona ì yà tutwat, uza̱ yang ká̱ nggwong achwang kà̱ oza̱, wa nva uYawe ka̱ là.

Nɗaktak nggəshi, nchə̀r

14 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ìgwak aFirona tutwat, uza̱ yang ǹre onəm pa̱ á ga. 15 Ga atak aFirona ká̱ ìpin ya uza̱ kà̱ nfa ngga anung awang aNilu, sat ka̱ anung akonkong lok na. Yar idari va̱ kà̱ wal ìzwa ka̱ awo ɓu. 16 Là á na pa̱, &lt;UYawe, Inan oHiburu à re mi pa̱ ń là a ɓu pa̱, &lt;&lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi ka̱ ashe anyin.&gt;&gt; Kang ghar ǹyangmata̱ u yang ká̱ nggwong achwang. 17 Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;&lt;Ka̱ apal nnata̱ ɓu nyi pa̱ mmami uYawe.&gt;&gt; Mi ngga mpan ndəng aNilu ká̱ idari va̱ ta̱ ka̱ awo mi, kang i wal nchə̀r. 18 Te igwali iga awang aNilu i kú, aNilu i nəng, ndəng awang aNilu i ma̱t oga aMasar kà̱ ngwa.&gt; &gt;&gt;

19 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là ûHaruna pa̱, &lt;Yar idari ɓu na ú yichi awo ɓu ka̱ apal oga ndəng ngga aMasar, ka̱ apal oga awang oza̱, ka̱ apal oga ngwangsang, ka̱ apal oga apyáp, ka̱ apal oga nshənggət, ka̱kul na oza̱ á wal nchə̀r. Te nchə̀r i yà ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar, ká̱ ashe oga iya̱m iga nchwong ndəng iga akún ká̱ iga ipang.&gt; &gt;&gt;

20 UMusa ká̱ uHaruna nəm dakdak wa nva uYawe nak. Uza̱ gha̱p idari pàn ndəng ngga awang aNilu ká̱ kà̱ iwu aFirona ká̱ okparikpari, kang nkpaktak ndəng ngga awang aNilu wal nchə̀r. 21 Igwali va̱ ka̱ ashe awang aNilu kú, awang aNilu nnsəng, ndədəng ma̱t oga aMasar kà̱ ngwa. Kang nchə̀r gang ashe mbin aMasar pa̱ lat.

22 Ká̱ nna te, onəm omámmàm oga aMasar nəm ka̱ atak nnap inunggwan oza̱ kpa wa nva oza̱ nəm. Te ìgwak aFirona twat, kang uza̱ fe oza̱ ka̱t, wa nva uYawe ka̱ là. 23 UFirona ga̱ɓa̱n ga ashe ǹzhi wò, kang uza̱ nak ishi ká̱ nkpaktak oga iya̱m va̱ ta ka̱t na kpa. 24 Nkpaktak oga aMasar ɓok akonkong awang aNilu pa̱ na o ya ndəng o wá, ka̱kul ndəng ngga awang aNilu ma̱t oza̱ chit kà̱ ngwa.

25 Á yə́l nra chit pa̱ nfangshat kà̱ nva̱ngva̱ uYawe pàn awang aNilu á.

8

Nɗaktak ngga mparəm, mpwakap

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ga là ûFirona pa̱, &lt;UYawe là pa̱, &lt;&lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi. 2 A yà pa̱ ɓu yang ká̱ ǹre oza̱ te, mi ga nre ǹre ká̱ oga mpwakap kà̱ nkpaktak aswari mbin ɓu. 3 Awang aNilu i yə́l ká̱ mpwakap, kang oza̱ i táng ashe nkəlang iponzhi ɓu ká̱ ashe ǹzhi nra ɓu, ká̱ apal alyer ɓu, ká̱ nzhi okpari ɓu, kang ka̱ apal onəm ɓu ká̱ oga igəng iga ngwang iya̱m ɓu, ká̱ oga asu aga nkál mmá̱k ɓu. 4 Oga mpwakap i kyen a ɓu ka̱ izər, ká̱ onəm ɓu, ká̱ nkpaktak okpari ɓu.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

5 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là ûHaruna pa̱, &lt;Yichi idari ɓu ka̱ apal oga awang, ká̱ ngwangsang, ká̱ oga apyáp na oga mpwakap á fa ka̱ apambin aMasar.&gt; &gt;&gt;

6 Te uHaruna yichi awo wò ka̱ apal oga ndəng ngga aMasar, kang oga mpwakap fa dàngchi mbin aMasar. 7 Te onəm omámmàm nəm ka̱ atak nnap inunggwan oza̱ kpa, wa nva oza̱ nəm, oga mpwakap fa ka̱ apambin aMasar.

8 Te uFirona wór uMusa ká̱ uHaruna, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Chal uYawe ka̱kul na uza̱ á wur oga mpwakap á le á mi ká̱ onəm mi, te mi re onəm i ga ka̱kul na oza̱ á na nləfər ûYawe.&gt;&gt;

9 Te uMusa là ûFirona pa̱, &lt;&lt;Yak awalang va̱ u ɗom pa̱ n chal ka̱kul ɓu, ká̱ okpari ɓu, ká̱ onəm ɓu, pa̱ mmá yar oga mpwakap á le a ɓu ká̱ oga nzhi wó, na oza̱ á yà ka̱ ashe awang aNilu na chwat.&gt;&gt;

10 Te uFirona là pa̱, &lt;&lt;Ìpin.&gt;&gt;

Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;I yà wa nva u là á, ka̱kul na u nyi pa̱, unəm uro yà wa áYawe, Inan yi ka̱t. 11 Uza̱ i wur oga mpwakap i le a ɓu, ká̱ okpari ɓu, ká̱ onəm ɓu, i re oza̱ ka̱ ashe awang aNilu nà chwat.&gt;&gt;

12 Te uMusa ká̱ uHaruna fa ka̱ atak aFirona, nna chit te, uMusa chal uYawe pa̱ á wur oga mpwakap va̱ uza̱ re ǹre ûFirona ká̱ á le. 13 Te uYawe nəm wa nva uMusa ɓəp, kang oga mpwakap ka̱ ashe oga nzhi, ká̱ ashe agəla̱n, ká̱ ashe ǹzam kú. 14 Oga aMasar ɓut mpwakap va̱ ta nchələ́ngnchələ́ng, kang à nnəng ashe mbin va̱ ta. 15 Te nva̱ngva̱ uFirona ya pa̱ oga mpwakap yà lap ka̱t te, uza̱ twat ìgwak wò, uza̱ gwong achwang kà̱ oza̱ ka̱t, wa nva uYawe là.

Nɗaktak ngga nshatɗing, mməsham

16 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là ûHaruna pa̱, &lt;Yichi idari ɓu na ú pàn mɓwang mbin ká̱ na á wal mməsham ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar.&gt; &gt;&gt; 17 Te oza̱ nəm wa nnà ta, kang nva̱ngva̱ uHaruna yichi awo wò pàn mbin ká̱ idari wò, te oga mməsham fa kyen unəmləbər ka̱ izər ká̱ iga iya̱m nkang. Nkpaktak mɓwang mbin ka̱ ashe aMasar ga̱ɓa̱n yà mməsham. 18 Onəm omámmàm ɗak pa̱ ó fa ká̱ mməsham kpa ka̱ atak nnap inunggwan oza̱, te á ma̱t oza̱. Oga mməsham káp ka̱ izər ánəmləbər ká̱ iya̱m nkang.

19 Onəm omámmàm là ûFirona pa̱, &lt;&lt;Ìfang Inan ta̱.&gt;&gt; Kang ìgwak aFirona ì ya à tutwat, te uza̱ gwong achwang kà̱ oza̱ ka̱t, wa nva uYawe kà̱ là.

Nɗaktak ngga nneɗing, ichəngchəng

20 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Wong ká̱ iɓotak na ú sat kà̱ mpyal aFirona kà̱ nfə́r ngga awang, là á na pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;&lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi. 21 Kang a yà pa̱ ɓu re onəm mi i ga ka̱t, te nyi pa̱ mi ga nre ǹre ká̱ iga ichəngchəng pa̱ makmak ka̱ apal ɓu, ká̱ okpari ɓu, ká̱ onəm ɓu. Ashe nzhi oga aMasar yə́l ká̱ ichəngchəng kang ichəngchəng i dàngchi mbin oza̱ kpa. 22 Kang kà̱ ilum va̱ ta te, mi va̱n mbin aGoshen atak va̱ onəm mi ka̱ ntəm kà̱. Mí ya ichəngchəng ka̱ ta juwo ka̱t, ka̱kul na ú nyi pa̱ mmami na uYawe, n na n yà ka̱ ashe mbin va̱ ta̱. 23 Mi nak aswari kà̱ ishimshe onəm mi ká̱ onəm ɓu. Iya̱m iga nɗaktak va̱ ta̱ i ga nfa ìpin.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

24 Te uYawe nəm wa nnà ta, ichəngchəng fa pa̱ makmak yə́l ashe nzhi iponzhi áFirona ká̱ oga nzhi okparikpari. Te nkpaktak mbin aMasar vyap ka̱kul iga ichəngchəng.

25 Te uFirona wór uMusa ká̱ uHaruna là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;O ga o na nləfər Înan wo ka̱ ashe mbin va ta̱.&gt;&gt;

26 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Ì mmá pa ka̱t. Nləfər iya̱m ipápà va̱ í ga nnəna ûYawe, Inan yi te, i yà iya̱m iga nnəm ajan ka̱ atak oga aMasar. A yà pa̱ í na nləfər iya̱m ipápà iga nnəm ajan va̱ ta oza̱ kà̱ ǹyəya te, oza̱ i kwan yi ká̱ ipang í kú ka̱t ɗò? 27 Nkpak pa̱ í nəm achen aga nra pa̱ nshatɗing ka̱ ashe anyin, na í na nləfər iya̱m ipápà ûYawe, Inan yi, wa nva uza̱ i là á yi.&gt;&gt;

28 Te uFirona là pa̱, &lt;&lt;Mi re wo o ga ashe anyin na o na nləfər iya̱m ipápà ûYawe, Inan wo. Ká̱ nna te, kang o ga á gbà̱ng ka̱t. O chal ka̱kul mi.&gt;&gt;

29 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Mi fa ka̱ atak ɓu i gbà̱ng nva̱ng ka̱t te, mi chal uYawe kang ìpin te, uza̱ í nak iga ichəngchəng imakmak va̱ ta̱ i lar i le ka̱ atak aFirona, ká̱ okparikpari, ká̱ nkpaktak onənəm. Ká̱ nna te, kang wa tàng yi kà̱ɗi wa yang ká̱ ǹre onəm pa̱ á ga á na nləfər iya̱m ipápà ûYawe ka̱t.&gt;&gt;

30 Te uMusa fa kà̱ mpyal aFirona te, á chal uYawe, 31 te uYawe nəm wa nva uMusa là, kang à nak ichəngchəng va̱ ta lar ka̱ atak aFirona, ká̱ okparikpari, ká̱ onənəm, kang ichəngchəng iro pa̱ izəng re ka̱t. 32 Ká̱ nna te, uFirona twat ìgwak wò kà̱ɗi, á yang re onəm ga ka̱t.

9

Nɗaktak ngga ntukun, iya̱m nkang

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ga atak aFirona là á na pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oHiburu là, &lt;&lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi.&gt;&gt; 2 Kang a yà pa̱ ɓu ga mpyal ká̱ nkpán oza̱, ɓu re oza̱ i ga ka̱t te, 3 uYawe i nak awo wò aga nɗaktak nɗəkɗək ka̱ apal iya̱m nkang wo va̱ ka̱ ashe ǹzam, ka̱ apal ipəri, azhaki, alakəmi, ína, oga inagàm ká̱ iɓəl. 4 Ká̱ nna te, uYawe i va̱n iya̱m nkang oIsa̱rila ka̱ ashe ijo oga aMasar, kang na iya̱m nkang oIsa̱rila iro pa̱ izəng á kú ka̱t.&gt; &gt;&gt;

5 Te uYawe nak awalang, á là pa̱, &lt;&lt;Ìpin te, uYawe i ga nnəm iya̱m ata̱ ka̱ ashe mbin.&gt;&gt; 6 Ìpin kpa̱k te, uYawe nəm iya̱m ata. Nkpaktak iya̱m nkang oga aMasar kú, nnyi te, iya̱m nkang oga oIsa̱rila iro kú pa̱ izəng ka̱t. 7 Te uFirona re onəm ga sòng kang à ya pa̱, iya̱m nkang oga aIsa̱rila iro pa̱ izəng kú ka̱t. Káp ká̱ nna te, ìgwak àFirona twat, te uza̱ yang ká̱ ǹre onəm pa̱ á ga.

Nɗaktak ngga nkpa̱kɗing, nsòmò

8 Te uYawe là ûMusa ká̱ uHaruna pa̱, &lt;&lt;Ó kpa̱k ǹchwang ka̱ ashe achər ka̱ awo wà pa̱ súr na uMusa á swang á ga apal kà̱ ìwu aFirona. 9 I wal mɓwang nnəna̱n ka̱ apal nkpaktak mbin aMasar, kang nsòmò nlóklok i fa ka̱ apal onəm ká̱ iya̱m nkang ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar.&gt;&gt;

10 Te oza̱ kpa̱k nchwang ngga ashe achər sat ká̱ kà̱ mpyal aFirona, te uMusa swang á ga apaɓur, kang nòmò nlóklok fa ónəm ka̱ izər ká̱ oga iya̱m nkang. 11 Onəm omámmàm chu pa̱ o sat kà̱ mpyal aMusa ka̱t ka̱kul oga nsòmò. Oga nsòmò fa ónəm omámmàm ká̱ nkpaktak onəm oga aMasar. 12 Ká̱ nnà te, uYawe nak ìgwak aFirona twat kang uza̱ yang ka̱ nggwong achwang, wa nva uYawe ka̱là ûMusa.

Nɗaktak ngga nfangshat, aɗəɗal

13 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Wong ká̱ iɓotak ga atak aFirona. Là á na pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oHiburu là, &lt;&lt;Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi. 14 Pá ka̱t te, mi ga nre ǹre ka̱ nkpaktak nɗaktak mi ka̱ apal ishi ɓu, ká̱ okpari ɓu, ká̱ onəm ɓu. Nnà chit te, ɓu nyi pa̱ unəm uro yà wa njem lap ka̱ ashe nkpaktak apambin ka̱t. 15 Wa ǹyangmata̱ te, ká̱ n yichi awo mi chit ká̱ ń ləp ɓu ká̱ onəm ɓu ká̱ nɗaktak, kang ká̱ n zhì wo chit ka̱ apambin. 16 Ká̱ nnà te, n re ɓu ka̱ irirì ka̱kul ìpir nnap va ta̱, pa̱ na ń nyám ichumchum mi a ɓu, na mmá shet aɗin mi ka̱ ashe nkpaktak apambin. 17 Ká̱ nnà te, mmaɓu kà̱ nnyám nggá̱r ka̱ apal onəm mi, u yang ka̱ ǹre oza̱ pa̱ á ga. 18 Ìpin ká̱ atak wa nta̱ te, mi pə̀ng aɗəɗal va nna ka̱ yà chit ka̱t kà̱ ǹra va̱ mmá pak aMasar ká̱ á, ya ǹyangmata̱. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, nak mmá ɓa ká̱ iya̱m nkang ɓu ka̱ afo ká̱ nkpaktak iya̱m va mmaɓu ká̱ ka̱ ashe ǹzam. Nza̱ unəm nggo ká̱ iya̱m nkang va̱ ka̱ ashe ǹzam kang mmá ɓa ká̱ ka̱ ashe ka̱t te, i ga nkú a yà pa̱ aɗəɗal pə̀ng óza̱ á.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

20 Onəm va̱ ka̱ ashe okpari áFirona va̱ nəm ayər nnap-nlà aYawe te, oza̱ nak ozwal oza̱ ká̱ iga iya̱m nkang chəng táng afo. 21 Te onəm va̱ gwong achwang kà̱ nnap-nlà aYawe ka̱t te, á re ozwal oza̱ ká̱ iya̱m nkang oza̱ ka̱ ashe ǹzam.

22 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Yichi awo ɓu á ga apaɓur na aɗəɗal á pə̀ng kà̱ nkpaktak mbin aMasar, ka̱ apal ánəmləbər ká̱ iya̱m nkang, ká̱ nkpaktak iya̱m nsuk ka̱ ashe íram oga aMasar.&gt;&gt; 23 Te uMusa yichi idari wò á ga apaɓur, te uYawe re ǹre ká̱ ìgbarman ká̱ aɗəɗal. UYawe fə́r ká̱ aməlam kang à pə̀ng aɗəɗal kà̱ mbin aMasar. 24 Aɗəɗal ká̱ aməlam fə́r, apipir nnà yà chit ka̱ ashe aMasar ka̱t matmat nva̱ uza̱ ka̱ yà mbin á. 25 Aɗəɗal chwan iya̱m va̱ ka̱ ashe ǹzam kà̱ nkpaktak mbin aMasar, á ɓan kà̱ unəmləbər, ká̱ iya̱m nkang, ká̱ iya̱m nsuk, kang à chwan ikún kpa. 26 Mbin aGoshen atak va̱ oIsa̱rila təm kà̱, nna byet aɗəɗal yà kà̱ ka̱t.

27 Te uFirona re ǹre kà̱ uMusa ká̱ uHaruna là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ka̱ walang ata̱ mmami ká̱ mpat. UYawe uwa unəna̱n, kang mmami ká̱ onəm mi ì pəpat. 28 Chal uYawe, igbarman ká̱ aɗəɗal Inan kúr chit. Mi ga ǹre wó, ó ga, á mal pa̱ o kali lap ka̱t.&gt;&gt;

29 UMusa là á na pa̱, &lt;&lt;Mi re ìtong va̱ ta̱ i gbà̱ng nva̱ng ka̱t, mi gha̱p oga awo mi ûYawe te, igbarman i sat, kang aɗəɗal i yà lap ka̱t. Te ɓu nyi pa̱ apambin nja aYawe. 30 Te n nyinyi pa̱ mmaɓu ká̱ okpari ɓu o nəm ayər áYawe, Inan chit ka̱t.&gt;&gt;

31 (Ǹyangmata̱ nfət ká̱ ibəshi chwan, ka̱kul ibəshi yál chit, kang nfət te kà̱ mba̱l. 32 Izangzəng jote, á vyap ka̱t, ka̱kul i ya ɓwop chit ka̱t.)

33 Te uMusa re uFirona fa re ìtong, te uza̱ gha̱p oga awo wò ûYawe te, igbarman ká̱ aɗəɗal sat, iva̱r pə̀ng ka̱ apambin lap ka̱t. 34 Kà̱ nva̱ngva̱ uFirona ya pa̱ iva̱r, ká̱ aɗəɗal, ká̱ igbarman sat chit, te uza̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱ɗi, uza̱ twat ìgwak, uza̱ ká̱ okpari wò. 35 Ìgwak aFirona twat, uza̱ yang ká̱ nre oIsa̱rila pa̱ á ga, dakdak wa nva uYawe ka̱ là ka̱ atak aMusa á.

10

Nɗaktak ngga nna̱nne, mbankum

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ga atak aFirona, ka̱kul n nak ìgugwak chit twat ká̱ ìgwak okparikpari, ka̱kul na n nyám oga iya̱m iga nɗaktak mi va̱ ta̱ kà̱ ishimshe oza̱. 2 N nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul na u shet ôvan ɓu ká̱ ôkəka ɓu nva̱ n nəm ká̱ oga aMasar pa̱ vyakshin ká̱ iya̱m iga nɗaktak va̱ n nəm ka̱ ashe oza̱, na o nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

3 Te uMusa ká̱ uHaruna ga atak áFirona là á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oHiburu là, &lt;I gbà̱ng wa nsang nna u yang ká̱ ǹyen ká̱ ishi ɓu á mi yà? Re onəm mi á ga ka̱kul na oza̱ a wop mi. 4 Kang a yà pa̱ u yang ká̱ ǹre onəm mi pa̱ á ga te, nyi pa̱ ìpin te, mi ga nre ǹre ká̱ mbankum kà̱ mbin ɓu. 5 Oza̱ i dàngchi apambin, unəm uro i ya mbin ka̱t. Te oza̱ i ri aɓo iya̱m va̱ re á wó kà̱ nva̱ng aɗəɗal, kang i ri nkpaktak ikun wó va̱ kà̱ ntə́p ka̱ ashe ǹzam. 6 Oza̱ i yə́l oga ashe ǹzhi ɓu, ká̱ nkpaktak oga ashe ǹzhi okpari ɓu, ká̱ nkpaktak nzhi oga aMasar. OPo ɓu ká̱ okəka ɓu oma ya mbankum chit wa nva̱ ta ka̱t ka̱ ashe nra va̱ oza̱ ɓa ashe apambin ká̱, á ɓa chu nra nva̱ ta̱.&gt; &gt;&gt; Te uza̱ ga̱ɓa̱n fa re mpyal aFirona.

7 Te okpari áFirona ɓəp na pa̱, &lt;&lt;I gbà̱ng wa nsang uɓàng va̱ ta̱ i sat nɗaktak á yi yà? Re onəm va̱ ta̱ á ga ka̱kul pa̱ na oza̱ a wop uYawe, Inan oza̱. Nna u nyi chit pa̱ aMasar agúng ka̱t ɗò?&gt;&gt;

8 Te mmá le nva̱ng ká̱ uMusa ká̱ uHaruna ka̱ atak áFirona. UFirona là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga ó wop uYawe Inan wó. Uda ká̱ uda i ga yà?&gt;&gt;

9 UMusa là pa̱, &lt;&lt;Í ga nzəng ká̱ ovannza̱m ká̱ ónəmgbak, kang í ga ká̱ ovan yi onunggwan, ká̱ ochar, ká̱ oga iya̱m nkang ká̱ ína yi ka̱kul na i nəm awop aga nchang izər ûYawe.&gt;&gt;

10 UFirona là pa̱, &lt;&lt;UYawe á yà nzəng ká̱ wó, a yà pa̱ n re wó o ga nzəng ká̱ ovan wó te, á nyám pa̱ nna ó yà ká̱ nrəng nggha ngga ka̱ ashe wó. 11 Pa ka̱t. O re onunggwan má chwat á ga a wop uYawe, ka̱kul iya̱m va ta ó pak mɓəɓəp.&gt;&gt; Te mmá ɓak oza̱ re mpyal áFirona.

12 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Yichi awo ɓu ka̱ apambin aMasar na oga mbankum á fa kà̱ mbin aMasar na á ri nkpaktak iya̱m nsuk va aɗəɗal ka̱ chwan ka̱t.&gt;&gt;

13 Te uMusa yichi idari wò ka̱ apambin aMasar, kang uYawe nak nyə̀r ngga asa̱l awulum apyep kà̱ nkpaktak ilum iga nda va̱ ta ka̱ nkpaktak ìzwam. Anung ìpin ɓa te, nyə̀r ngga asa̱l awulum ɓa ká̱ oga mbankum. 14 Mbankum ɓa dàngchi nkpaktak mbin aMasar, á ru kà̱ nkpaktak aswari mbin aMasar. Mmak mbankum ka̱ yà chit pa ka̱t, kang i yà pa lap ka̱t. 15 Oza̱ dàngchi nkpaktak apambin nva̱ ta kang à nak mbin kpà̱r, kang oza̱ ri nkpaktak oga iya̱m nsuk, ká̱ nkpaktak awar ikún va̱ re kà̱ nva̱ng aɗəɗal. Iya̱m iga ndəng ipəpà iro yà re ka̱ izər ikún, ka̱t te iya̱m nsuk ka̱t, kà̱ nkpaktak mbin aMasar.

16 UFirona re ǹre kà̱ uMusa ká̱ uHaruna pa̱ kəlak, á là pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe, Inan wó, ká̱ wó. 17 Ka̱kul nva̱ ta te, kusukkusuk, o chal uYawe Inan wó á yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng á mi ka̱ awalang va̱ ta̱, ka̱kul na uza̱ á yar ikú va̱ ta̱ á le á mi.&gt;&gt;

18 Te uMusa re uFirona á ga chal uYawe. 19 Te uYawe ga̱ɓa̱n ayə́r wal nyə̀r ngga asa̱l awu ntar alum nkamkam pyep kang à wur oga mbankum swang ka̱ ashe Ìwá Ìsəksək. Ko mbankum nro re pa̱ nzəng ka̱t, ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar. 20 Kang uYawe nak ìgwak aFirona twat, uza̱ re oIsa̱rila ga ka̱t.

Nɗaktak ngga nfangzəngtəng, atak akpá̱rkpà̱r

21 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Yichi awo ɓu á ga apaɓur ka̱kul na atak akpá̱rkpà̱r á zəpchi mbin aMasar, nkpa̱r atak va mí dudok.&gt;&gt; 22 Te uMusa yichi awo wò á ga apaɓur te, atak akpá̱rkpà̱r aɗinɗin á yà kà̱ nkpaktak mbin aMasar, nra pa̱ nshatɗing. 23 Ko unəm uro pa̱ uzəng chu ǹya uwanwò ka̱t, á nəm nra pa̱ nshatɗing oza̱ wong ka̱ atak va̱ oza̱ kà̱ ka̱t. Káp ká̱ nna te, nkpaktak oIsa̱rila ka̱ ashe atak ghanghan ká̱ atak va̱ oza̱ təm kà̱.

24 Te uFirona wór uMusa là á na pa̱, &lt;&lt;Ga, wop uYawe. Ovan wó kpa i gəga nzəng ká̱ wó, nnyi te, oga iya̱m nkang wó ka̱ ína nna byet i re kà̱ nva̱ng.&gt;&gt;

25 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Te ɓu na nləfər iya̱m ipápà ká̱ iga nshì pa̱ ɗwot á yi ka̱ awo kpa, na í na ûYawe, Inan yi. 26 Iya̱m nkang yi i ga nzəng ká̱ yi kpa, ko ifir í re kà̱ nva̱ng ka̱t. Ka̱kul í wur iro ka̱ ashishe na í wop uYawe, Inan yi ká̱, te nna í nyi iya̱m va̱ chit í ga ngwop uYawe ká̱ ka̱t, ya í chu ka̱ ta kang.&gt;&gt;

27 Te uYawe nak ìgwak áFirona twat, uza̱ ma̱n pa̱ o re oza̱ á ga ka̱t. 28 UFirona là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Wong fa le á mi ka̱ cho. Kang wa ma̱n wa ya asa̱l awu mi lap ka̱t. Ka̱kul ilum va̱ ɓu ya asa̱l awu mi te, ɓu kú.&gt;&gt;

29 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Wa nva u là. Mi yà ka̱ ǹya asa̱l awu ɓu lap ka̱t.&gt;&gt;

11

Nɗaktak ngga ngba̱pchi, uyen ugəshi

1 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Mi ga mɓa ká̱ nɗaktak kà̱ɗi pa̱ nzəng ka̱ apal aFirona ká̱ mbin aMasar. Kà̱ nva̱ng nva̱ ta te, uza̱ i re wó ó ga. Awalang va̱ uza̱ i re wó pa̱ ó ga te, uza̱ i ɓàk wó ó fa ka̱ ta̱. 2 Ǹyangmata̱ nak ka̱ chwang oIsa̱rila là oza̱ pa̱, onunggwan ká̱ ochar á ɓəp iya̱m ìsham iga aazurfa ká̱ azənariya ka̱ atak oMasar, onəm oga nggɓa̱k oza̱.&gt;&gt; 3 UYawe nak nchə̀r oza̱ bà̱l kà̱ mpyal oga aMasar. UMusa yà unəm uchumchum kà̱ mbin aMasar kà̱ ìwu okpari áFirona ká̱ onəm kpa.

4 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Ká̱ ishimshe ìzwam te, mi watar ka̱ ashe mbin aMasar, 5 kang nza̱ uyennunggwan nggo amar agəshi ka̱ ashe mbin aMasar i kú. I ɓàn ka̱ apal ayen ununggwan ugəshi áFirona, i ga i chu uyen ugəshi àyen uchar uzwal uva̱ ka̱ apal akò, ká̱ nza̱ amar ágəshi nggo aga iya̱m nkang. 6 Te mí fe ayə́ng aga aɗor kà̱ nkpaktak mbin aMasar ava nna mmá ká̱ ya chit ka̱t, ka̱t te pa̱ nna mí ga ǹyiya lap ka̱t. 7 Kang ka̱ atak nkpaktak oIsa̱rila te, ìva ìro ìswak unəm ka̱t, ka̱t te iya̱m nkang ka̱t, ka̱kul na o nyi pa̱ uYawe nyám nva̱n chit kà̱ ishimshe oga aMasar ká̱ oIsa̱rila. 8 Nkpaktak okpari ɓu va̱ ta̱, oza̱ i fə́ng i kuchi kà̱ mpyal mi, i là pa̱, &lt;&lt;O fa mmaɓu ká̱ nkpaktak onəm va̱ i yar nva̱ng ɓu,&gt;&gt; kà̱ nva̱ng nva̱ ta te, mi ga.&gt; &gt;&gt; Te ìgwak shì uMusa fa re atak áFirona.

9 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;UFirona i yà ká̱ nggwong achwang ká̱ wó ka̱t, ka̱kul pa̱ na ń nəm oga iya̱m iga nɗaktak ka̱ ashe mbin aMasar.&gt;&gt; 10 UMusa ká̱ uHaruna nəm nkpaktak oga iya̱m iga nɗaktak va̱ ta̱ kà̱ mpyal áFirona, te uYawe nak ìgwak áFirona twat, te uza̱ re oIsa̱rila pa̱ á fa ka̱ ashe mbin wò ka̱t.

12

ÌLum nggantal

1 UYawe là nnap ká̱ ûMusa ká̱ ûHaruna kà̱ mbin aMasar pa̱, 2 &lt;&lt;Apye va ta̱, i yà apye aga nggəshi á wó ka̱ ashe ìzun. 3 Là nkpaktak mɓut ôIsa̱rila pa̱, kà̱ nra ngga ngba̱pchi ka̱ apye va̱ ta̱ te, nza̱ unəm nggo á kpán ìya iya̱m nkang* ka̱kul nza̱ ǹzhi nggo. 4 Kang a yà pa̱ ashe ǹzhi va̱ yə́l kur nrì iya̱m nkang va̱ ta ka̱t te, re uza̱ á kap ka̱ unəm uga ngba̱k ǹzhi wò, ka̱ apal ìyəl onəm oga nrì iya̱m nkang va̱ ta kà̱ nza̱ ǹzhi nggo. 5 Iya̱m nkang va̱ ta á yà inunggwan iga ìzun pa̱ ìzəng, ìtam ka̱t te ìɓəl, iva yà ká̱ mbyèt ka̱t. 6 O nak ishi a ga chu nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing aga apye va̱ ta, te nkpaktak mɓut oIsa̱rila i pà iya̱m nkang va̱ ta ká̱ arurong. 7 Te oza̱ i dok nchəchər í ɓàp kà̱ oga ndar ngga mparəm ngga oga anung nzhi ká̱ apal oga anung nzhi nva̱ oza̱ í ri kà̱. 8 Oza̱ i ri ìzhe iwángwàng va̱ ta ká̱ ìzwam va ta, nzəng ká̱ nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t ká̱ azang aɗúlɗul. 9 Kang o ri iro ilulong, ka̱t te ipə́kpə́k ká̱ ndəng ka̱t. Ó wàng ká̱ pər, ishishi ká̱ oga mbwángbwáng, ká̱ oga iya̱mfu. 10 Kang o re iro achu ìpin ka̱t. O shì ivəngva̱ le kang atak á tàn kà̱ ka̱t. 11 Asa̱l va ta̱ o ri ká̱. O ran ilukwan wo ká̱ ngbat, akwap wo ka̱ ashar wo, kang idari wo ka̱ awo wo. O ri ká̱ ngha̱n, iya̱m-nrì áYawe iga nggantal.

12 &lt;&lt;Te mi watar ka̱ ashe mbin aMasar ká̱ ìzwam va̱ ta, kang mi gbá̱ng nkpaktak amar aga nggəshi ka̱ ashe mbin aMasar, unəmləbər ká̱ iya̱m nkang, te mi gəl akwali nkpaktak oga inan iga aMasar. Mmami na uYawe. 13 Nchə̀r va̱ o ɓàp ka̱ anung oga ǹzhi te, i yà iya̱m iga ǹnyám atak va̱ mmawó kà̱, a yà pa̱ n ya nchə̀r te, mi gantal wó. Nɗaktak ikú i dok wó ka̱t, kà̱ awalang va̱ n ləp aMasar á.

14 &lt;&lt;Nra va̱ ta̱ i yà iya̱m iga nrəng ká̱, te ó nak na i yà nchang izər awop ûYawe ka̱ ashe nkpaktak nlwàk wó, o nak ishi ká̱ nnap nnəm va̱ ta̱ ghar mbyet. 15 Nra pa̱ nfangshat o ri nzəngkəng nva mmá nəm ka̱ anyer ka̱t. Ka̱ apal nra ngga nggəshi te, o fa ka̱ anyer ka̱ ashe oga nzhi wó, ka̱kul unəm va̱ ari iya̱m iga anyer á ɓàn kà̱ nra ngga nggəshi ga chu ngga nfangshat te, mí tutur í fa ka̱ ashe aIsa̱rila. 16 Mɓut nyə́ryər á yà ka̱ apal nra ngga nggəshi, kang mɓut nyə́ryər i yà kà̱ nra ngga nfangshat. Inok iro yà ó nəm ka̱ ashe oga nra va̱ ta ka̱t, ya nnəm iya̱m-nrì chwat pa̱ ko udanggo á ri, nna byet o nəm.

17 &lt;&lt;Ó nəm nchang izər ngga nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t, ka̱kul kà̱ ilum iva ta̱ n fa ká̱ nggatək wó ka̱ ashe mbin aMasar. O nak ishi ká̱ nnap nnəm va̱ ta̱ ghar mbyet ka̱ ashe oga nlwàk wó. 18 Ka̱ ashe apye aga nggəshi, á ɓàn ká̱ arurong aga nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing ga chu arurong aga nra ngga ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ zəng te, o ri nzəngkəng ngga anyer ka̱t. 19 Ka̱kul nra pa̱ nfangshat mí ya anyer ka̱ ashe oga ńzhi wo ka̱t. Unəm va̱ kpaktak i ri iya̱m va̱ ka̱ anyer te, mí fa ká̱ na ka̱ ashe mɓut oIsa̱rila, uɗyanəm ka̱t te uyen uga mbin. 20 Iya̱m va pa̱ káp mmá nəm ka̱ anyer te, a sat nkpak o ri ka̱t, kà̱ nkpaktak atak va̱ o təm kà̱ te, o ri nzəngkəng va yà ka̱ anyer ka̱t á.&gt;&gt;

21 Te uMusa wór nkpaktak onəmgbak oga aIsa̱rila là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;O ga, o yak ivan iya̱m nkang kang ô pà, na nzhi wó á nəm nchang izər ngga nggantal ká̱. 22 Te o yar ìzuzul† o pá ka̱ ashe nchə̀r va̱ ka̱ ashe asu, ó ɓàp kà̱ oga ndar ngga mparəm ngga anung nzhi ká̱ apal anung nzhi ka̱ nchə̀r va̱ ka̱ ashe asu. Te nkpak kang uro ka̱ ashe wo á fa ka̱ anung ǹzhi ka̱t atak á tàn kang. 23 Nva̱ngva̱ uYawe i watar pa̱ ô ləp oMasar, kang i ya nchə̀r kà̱ oga ndar ngga mparəm ngga anung nzhi ká̱ apal anung nzhi te, uYawe i gantal anung nzhi va̱ ta, kang i yà ká̱ ǹre unəm uga nzhì atak i tar nzhi wó pa̱ á ləp wó ka̱t.

24 &lt;&lt;O nak ishi ká̱ nnap nnəm va̱ ta̱ ka̱kul ishi wo, ká̱ ovan onunggwan wo ghar mbyet. 25 Nva̱ng nva̱ o chu mbin va̱ uYawe i ga nnəna a wo wa nva uza̱ là te, o ga mpyal ká̱ nnap nnəm va̱ ta̱. 26 Awalang ava̱ ovan wó á ɓəp wó pa̱, &lt;Iza̱ ìpir nnap nnəm va̱ ta̱ ka̱ atak wó yà?&gt; 27 te o là ôza̱ pa̱, &lt;Nləfər iya̱m ipápà iga nggantal ûYawe, uva gantal oga nzhi oIsa̱rila ka̱ ashe aMasar, nva̱ uza̱ ləp oga aMasar kang uza̱ gar oga nzhi yi.&gt; &gt;&gt; Te onəm kúchi nəm awop. 28 Te oIsa̱rila nəm wa nva uYawe nak uMusa ká̱ uHaruna.

29 Ká̱ ishimshe ìzwam te, uYawe ləp nkpaktak ovan onunggwan oga nggəshi ka̱ ashe mbin aMasar. Uza̱ ɓàn kà̱ uya aFirona ununggwan uga nggəshi uva təm ka̱ apal itok iponzhi, ghar ga chu uyennunggwan uga nggəshi anəm uga ashe ìkan uva̱ kà̱ nzhi ìkan, ká̱ nkpaktak ivan iya̱m nkang iga nggəshi. 30 UFirona yenda̱l ka̱ ìzwam, ká̱ nkpaktak onəm ochumchum wò, ká̱ nkpaktak onəm oga aMasar, kang ayə́ng náp pa̱ bóbó ka̱ ashe mbin aMasar, ka̱kul ko nzhi nro pa̱ nzəng nva pa̱ unəm kú kà̱ ka̱t te á yà ka̱t.

31 Te uza̱ wór uMusa ká̱ uHaruna ka̱ ashe ìzwam va̱ ta, á là pa̱, &lt;&lt;O wong, o fa ka̱ ashe onəm mi, nkpaktak wó ká̱ oIsa̱rila. O ga o wop uYawe, wa nva o chal á. 32 O wur iya̱m nkang wó, ká̱ ína wó, na ó ga wa nva o chal. O nak nnap nnəna̱n á mi kpa.&gt;&gt;

33 Oga aMasar sat atak onəm oga aIsa̱rila pa̱, oza̱ á fa pa̱ kəlak á re mbin va̱ ta, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak yi í ga nkú.&gt;&gt; 34 Te onəm wur mmá̱k mɓitɓit nva yà ká̱ anyer ka̱t, ká̱ oga asu oza̱ aga nkál mmá̱k, lur oza̱ ka̱ ashe ilukwan, kang à wur ka̱ apal oga agar oza̱. 35 Te oIsa̱rila nəm wa nva uMusa là, oza̱ ɓəp ilukwan, ká̱ oga iya̱m ìsham iga aazurfa ká̱ azənariya ka̱ atak oga aMasar. 36 Te uYawe nak nchə̀r onəm va̱ ta̱ bà̱l ka̱ atak oga aMasar, te oza̱ na iya̱m va̱ óIsa̱rila ɓəp kà̱ oza̱. Wa nnà ta oza̱ vyat ndur oga aMasar ká̱.

37 OIsa̱rila nəm achen ká̱ ashar, á ɓàn ka̱ aRamaset ga chu aSukkot. Ìyəl onunggwan ga wa ìkalong ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing. Mmá kung ovan ká̱ ochar ka̱t. 38 Idonkong onəm oro pa̱ makmak ga nzəng ká̱ oza̱, ká̱ nggatək oga iya̱m nkang ká̱ ína pa̱ makmak. 39 Oza̱ wàng nzəngkəng ká̱ mmá̱k mɓiɓit va̱ oza̱ fa ká̱ ka̱ aMasar, ka̱kul á yà ká̱ anyer ka̱t. Awalang va̱ mmá ɓak oza̱ fa ka̱ ashe aMasar te, oza̱ kali ka̱t, kang oza̱ nəm iya̱m-nrì iro ka̱kul ishi oza̱ ka̱t kpa.

40 Ntəm onəm oga aIsa̱rila ka̱ aMasar nəm ìzun ìgba̱l pa̱ ìneɗing ka̱ ìsəm pa̱ ishatɗing. 41 Kà̱ nkur ìzun ìgba̱l pa̱ ineɗing ká̱ ìsəm pa̱ ishatɗing va̱ ta, ká̱ nda va ta nkpaktak nggatək onəm áYawe fa ka̱ ashe mbin aMasar. 42 Ìzwam va̱ uYawe pángchí ka̱kul na ó fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin áMasar, te nkpaktak oIsa̱rila ra nda ká̱ ìzwam va̱ ta ka̱t, ka̱kul nna ichumchum ûYawe ká̱, ka̱ ashe oga nlwàk ká̱ nlwàk.

43 Te uYawe là ûMusa ká̱ ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Oga nnap nnəm ngga nggantal nata̱, kang uɗyanəm á ri iya̱m-nrì iga nggantal ka̱t. 44 Uzwal va̱ mmá yiyáp te, uza̱ i riri a yà pa̱ mmá pà ache á na chit á. 45 Unəm va̱ mmá yar ka̱ inok mbwai, ká̱ unəmchən te, oza̱ i ri ka̱t.

46 &lt;&lt;Mí ri kà̱ nzhi pa̱ nzəng. O yà ká̱ ǹyar ìzhe iro i fa agbai ka̱t, kang o ɓəkchi akúkup aro ka̱t. 47 Nkpaktak mɓut oIsa̱rila í nəm nchang izər va̱ ta.

48 &lt;&lt;A yà pa̱ unəmchən təm nzəng ká̱ wó kang á ɗom nnəm nggantal ûYawe te, re nkpaktak onunggwannunggwan á pà ache, nna chit te, uza̱ i nəm nggantal, te uza̱ i yà wa áyen uga mbin. Kang nza̱ ununggwan nggo uva̱ pà ache ka̱t te, i ri nggantal ka̱t. 49 Nnap nnəm nzəngtəng va ta̱ i yà ka̱ apal áyen uga mbin, ká̱ unəmchən va̱ təm ka̱ ashe wó.&gt;&gt;

50 Te nkpaktak oIsa̱rila nəm dakdak, wa nva̱ uYawe nak uMusa ká̱ uHaruna. 51 Kang ká̱ nda va ta uYawe fa ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe mbin aMasar idonkong idonkong.

13

Nggar uyennunggwan amar aga agəshi

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Gar nkpaktak ovan onunggwan óIsa̱rila amar aga nggəshi á mi, ka̱kul nza̱ amar afu aga nggəshi anəmləbər, ká̱ iya̱m nkang te, i jem.&gt;&gt;

3 Te uMusa là ônəm pa̱, &lt;&lt;O rəng ilum va̱ ta̱, iva o fa ká̱ ka̱ ashe mbin aMasar, nzhi izwal, ka̱kul uYawe à fa ká̱ wó ká̱ awo wò akamkam. O rəng, kang o ri iya̱m iga anyer ka̱t. 4 N̂da va̱ ta̱, ka̱ ashe apye aAbip, mmawó kà̱ ngga nfa. 5 Awalang va̱ uYawe ɓa ká̱ wo ka̱ ashe mbin oKanana, ká̱ oHiti, ká̱ oAmori, ká̱ oHivi, ká̱ oYebusi, nva uza̱ sóng anung ôpo wó pa̱ ò ga nna á wó, mbin va mbyal ká̱ mmàl irizhe i nang ka̱ ashishe, nkpak o nəm nnap nnəm va̱ ta ka̱ ashe apye va̱ ta̱. 6 Nra pa̱ nfangshat o ri nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t, kang kà̱ ilum iga ifangshat te, o nəm nchang izər ûYawe. 7 O ri nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t ka̱ ashe oga nra ngga nfangshat, kang mmá ya iya̱m iga anyer ka̱ ashe wó ká̱ nkpaktak aswari wó ka̱t. 8 Kà̱ nra ngga nfangshat va̱ ta te, o là ipipir ôvan wó pa̱, &lt;Ka̱kul iya̱m va uYawe nəm á yi kà̱ ilum va̱ í fa ká̱ ka̱ ashe aMasar.&gt; 9 Re á ta̱l á wó wa iya̱m iga nnyám ipir nnap ka̱ awo wó kang wa iya̱m iga nrəng ká̱ kà̱ isu wó, na á nak nnap mpakpak àYawe á yà ka̱ anung wó, ka̱kul uYawe fa ká̱ wó ka̱ ashe aMasar ká̱ awo akamkam. 10 O kpak nnap nnəm nva̱ ta̱ ka̱ apal nra va mmá nak, nza̱ ìzun nggo.&gt;&gt;

11 &lt;&lt;UYawe i ga mɓa ká̱ wó ka̱ ashe mbin oKanana, wa nva uza̱ sóng anung á wó ká̱ ôpo wó. Awalang va̱ uza̱ i na á wó te, 12 o na nza̱ amar afu aga nggəshi nggo ûYawe. Nza̱ amar aga nggəshi iya̱m nkang inunggwan nggo te, i ji áYawe. 13 Nza̱ amar azhaki aga nggəshi nggo te, ka̱m ishishi ká̱ iya̱m nkang, kang a yà pa̱ o ka̱m ishishi ka̱t te, o ɓəkchi ishishak. O ka̱mshi nza̱ amar áyen ununggwan uga nggəshi ánəmləbər nggo.

14 &lt;&lt;Ka̱ ashe nra ngga mɓa te, uyen ɓu i ɓəp ɓu pa̱, &lt;Iya̱m va̱ ta̱ ipipir iza̱ yà?&gt; te là á na pa̱, &lt;Ká̱ awo akamkam uYawe fa ká̱ yi ka̱ aMasar, nzhi izwal. 15 Nva̱ngva̱ uFirona yang ká̱ nkak ishi pa̱ ò re yi í ga ka̱t te, uYawe gbá̱ng nkpaktak amar aga nggəshi onunggwan ka̱ ashe mbin aMasar, ɓàn ká̱ amar aga nggəshi ánəmləbər ká̱ aga nggəshi iya̱m nkang. Nna nak kang í pà amar afu aga nggəshi ûYawe, kang í ka̱mshi nkpaktak ovan onunggwan yi oga nggəshi.&gt; 16 Re á ta̱l á wó wa iya̱m iga nnyám ipir nnap ka̱ awo wó, kang wa iya̱m iga nrəng ká̱ kà̱ isu wó, ka̱kul uYawe fa ká̱ yi ka̱ ashe aMasar ká̱ awo wò akamkam.&gt;&gt;

Ǹdáng ìlulu ká̱ ǹdáng apər

17 Nva̱ngva̱ uFirona re onəm va̱ ta ga te, Inan wòl ká̱ oza̱ ka̱ asa̱l va̱ watar ka̱ ashe mbin oFilitti ka̱t, káp ká̱ nva̱ nna asa̱l adatdat á. Ka̱kul Inan là pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ onəm á ya ìkum te, i ga̱ɓa̱n igwak oza̱, i le aMasar.&gt;&gt; 18 Te uza̱ wòl ká̱ onəm ka̱ asa̱l aga ashe anyin ava wòl isu Ìwá Ìsəksək. Kang oIsa̱rila re aMasar wa nra izər ìkum.

19 UMusa wur akup aYusufu ka̱ awo, ka̱kul uYusufu nak oIsa̱rila sóng anung pa̱, &lt;&lt;Nnandər Inan i ka̱mshi wó, te nkpak pa̱ o wur akup mi ká̱ wo o fa ká̱ ka̱ ta̱.&gt;&gt;

20 Oza̱ wong ka̱ aSukkot oza̱ ga lə̀p apa̱k ka̱ aEtam ka̱ a ranchwang nzam. 21 UYawe ləp mpyal óza̱ ka̱ ashe ǹdáng ìlulu ká̱ alum na ó kpak oza̱ ka̱ asa̱l, kang ká̱ ǹdáng apər ká̱ ìzwam pa̱ á ghan atak oza̱ ka̱kul na oza̱ á chen achen ìzwam ká̱ alum. 22 Ǹdáng ìlulu ká̱ alum kà̱ mpyal onəm, kang ǹdáng apər ká̱ ìzwam kà̱ mpyal oza̱.

14

Mpa̱l Ìwá Ìsəksək

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ônəm oga aIsa̱rila pa̱, oza̱ a ga̱ɓa̱n oza̱ á lə̀p apa̱k kà̱ mpyal aFi-hahirot kà̱ ishimshe aMikdol ká̱ ìwá, oza̱ á lə̀p apa̱k á nak ìkwoksok ká̱ aBaal Zefon. 3 Te uFirona i rəng pa̱, &lt;OIsa̱rila kà̱ nránggang ka̱ ashe mbin, ká̱ nzwar kang ǹzam kuk oza̱ chit.&gt; 4 Te mi nak ìgwak aFirona i twat, uza̱ i ɓàk nva̱ng wó. Mí rup ká̱ mi ka̱ atak áFirona ká̱ nkpaktak onəm ikukum, te oga aMasar i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt; Te oIsa̱rila ga̱ɓa̱n pak apa̱k ka̱ ta wa nva uYawe là ôza̱.

5 Awalang va̱ mmá là ûponzhi oga aMasar pa̱, oIsa̱rila chəng chit, te nrəng nnap áFirona ká̱ ókparikpari ga̱ɓa̱n ka̱ apal oza̱. Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Iza̱ í nəm ta̱ yà? Nna í re oIsa̱rila ga kang í lang onəm oga nnəm inok á yi á.&gt;&gt; 6 Te uFirona gbar akeke ipəri wò kang à wur onəm ìkum wò nzəng ka̱ na. 7 Uza̱ wur oga akeke ipəri anəna̱n igba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing nzəng ká̱ aɓo akeke ipəri oga aMasar pa̱ kpaktak ká̱ onəm oga mpyal ìkum ka̱ apəpal. 8 UYawe nak ìgwak aFirona uponzhi oga aMasar twat, kang uza̱ ɓàk nva̱ng oIsa̱rila, ova kà̱ nfa nzəng ká̱ nkam ìgwak. 9 Nkpaktak ipəri aFirona ká̱ akeke ipəri ká̱ onəm oga nkwák ipəri, ká̱ onəm ìkum oga aMasar ɓàk nva̱ng oza̱. Oza̱ ɓàn oIsa̱rila lə̀p apa̱k ka̱ anung awang kà̱ ngba̱k aFi-hahirot kà̱ mpyal aBaal Zefon.

10 Nva̱ uFirona kà̱ mɓa kang onəm oIsa̱rila wong ká̱ íwu ya oga aMasar kà̱ mɓa kà̱ oza̱ te, ayər nəm oza̱ pa̱ gənggəng kang oza̱ yə́ng ûYawe. 11 Te oza̱ là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul pa̱ atak nli onəm yà ka̱ aMasar ka̱t kang u fa ká̱ yi pa̱ na i kú ka̱ ashe anyin ɗò? Iza̱ u nəm á yi ta̱, u fa ka̱ yi ka̱ ashe aMasar yà? 12 Iya̱m va ta̱ í là a ɓu ka̱ aMasar pa̱, &lt;Re yi na í nəm inok oga aMasar&gt; ka̱t ɗò? Ka̱kul á kapkap á yi pa̱, í nəm inok oga aMasar ká̱ nva̱ pa̱, í kú ka̱ ashe anyin.&gt;&gt;

13 UMusa là ônəm pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm wó ka̱t, ó tong pa̱ kwák na ó dər nka̱mshi va̱ uYawe i ga mɓa ká̱ á wó nda va̱ ta̱. Onəm oga aMasar va̱ ó ya nda va̱ ta̱ te, ó yà ká̱ ǹya oza̱ lap ka̱t. 14 UYawe i lung ìkum ka̱kul wó. Ó má̱ng pa̱ kwák.&gt;&gt;

15 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu yə́ng á mi yà? Là ôIsa̱rila pa̱ oza̱ á yà kà̱ ngga. 16 Mmaɓu te, gha̱p idari ɓu, yichi awo ɓu ka̱ apal ìwá, te i kap na oIsa̱rila á chen kà̱ ishimshe ìwá ka̱ apambin ngwomwom. 17 Mmami nnyi te, mi nak ìgwak oga áMasar i twat, te oza̱ i táng kà̱ nva̱ng wó, kang mí rup ká̱ mi ka̱ atak áFirona, ká̱ nkpaktak onəm ikukum, ká̱ akeke ipəripəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəripəri. 18 Oga aMasar i nyi pa̱, mmami na uYawe, nva̱ngva̱ mí rup ká̱ mi ka̱ atak áFirona, ká̱ akeke ipəripəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəripəri.&gt;&gt;

19 UMa̱leka Inan, va̱ ka̱ yà kà̱ nchen kà̱ mpyal oIsa̱rila le ga asa̱l nsəm oza̱. Ǹdáng ìlulu le kà̱ mpyal oza̱ ga sat ka̱ asa̱l nsəm oza̱, 20 kà̱ ishimshe onəm oIsa̱rila ká̱ onəm oga aMasar. Te ìlulu va̱ ta na atak akpá̱rkpà̱r kà̱ ngba̱k nro kang atak aghanghan kà̱ ngba̱k nro, kang unəm uro dat ká̱ uwanwò ka̱t, nkpaktak ìzwam.

21 Te uMusa yichi awo wò ka̱ apal ìwá kang uYawe dà̱n ìwá ká̱ nyə̀r nkamkam ka̱ asa̱l awu alum nkpaktak ìzwam, te á nak ìwá kap re mbin ngwomwom. 22 Kang oIsa̱rila chen kà̱ ishimshe ìwá ka̱ apambin ngwomwom, te ndəng nəm akamsəlang ka̱ awo ari ká̱ awo apəra̱m oza̱.

23 Oga aMasar ɓàk nva̱ng oza̱ táng ashe ìwá, nkpaktak ipəri áFirona, ká̱ oga akeke ipəripəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəripəri. 24 Ká̱ iɓotak te, uYawe ka̱ ashe ǹdáng ngga apər, ká̱ ìlulu, á dər onəm ìkum oga aMasar te, á nak onəm oga aMasar ka̱ ashe nzwar. 25 Te uza̱ ran ashar akeke ipəri oza̱ á nak nchəng ma̱t oza̱. Oga aMasar là pa̱, &lt;&lt;Re í chəng ka̱ atak oIsa̱rila ka̱kul uYawe kà̱ nlung ìkum ôza̱ ka̱ apal yi.&gt;&gt;

26 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Yichi awo ɓu ka̱ apal ìwá na ndəng á ledok ka̱ apal oga aMasar, ká̱ oga akeke ipəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəri.&gt;&gt; 27 UMusa yichi awo wò ka̱ apal ìwá kang ká̱ ntàn atak te, ìwá le atak nva̱ng wò. Oga aMasar kà̱ nchəng pa̱ o fa te, uYawe gún onəm oga nnəm ìkum ka̱ ashe ndəng. 28 Ndəng le nva̱ng gún akeke ipəri ká̱ onəm oga nkwák ipəri ká̱ nkpaktak onəm ìkum áFirona, va̱ ɓàk nva̱ng oIsa̱rila ka̱ ashe ìwá. Uro ka̱ ashe oza̱ le pa̱ uzəng ka̱t.

29 OIsa̱rila chen ka̱ apambin ngwomwom kà̱ ishimshe ìwá, ndəng nəm akamsəlang ka̱ awo ari ká̱ awo apəra̱m oza̱. 30 Nda va̱ ta te, uYawe fa ká̱ aIsa̱rila ka̱ awo oga aMasar, kang oIsa̱rila ya oga aMasar kú, ra ka̱ anung ìwá. 31 Awalang va̱ oIsa̱rila ya inok ichumchum va̱ uYawe nəm ka̱ apal oga aMasar te, onəm nəm ayər aYawe, kang oza̱ na nnandər ká̱ uYawe kang ká̱ uzuzwal uMusa.

15

Nnap nshì áMusa

1 Te uMusa ká̱ ovan oga aIsa̱rila shì nnap-nshì va̱ ta̱ ûYawe pa̱,

&lt;&lt;Mi shì nnap-nshì ûYawe,

uza̱ kúkúr pa̱ mmá rup ka̱ na.

Ipəri ká̱ onəm oga nkúkwák

uza̱ swang ka̱ ashe ìwá.

2 UYawe uwa nggwanggwang mi nkamkam,

kang uwa nka̱mshi irirì mi.

Inan mi yà ta̱, kang mi shep na,

Inan apo mi, mi rup ka̱ na.

3 UYawe uwa unəm uga nlung ìkum,

aɗiɗin pa̱ uYawe.

4 Akeke ipəri áFirona ká̱ onəm ìkukum,

uza̱ swang ka̱ ashe ìwá.

Onənəm onəna̱n oga mpyal ìkum,

zhì ka̱ ashe Ìwá Ìsəksək.

5 Ngbà̱ng ìwá gún oza̱,

oza̱ zhip fa ga ìjili wa ipang.

6 Awo ari ɓu, áYawe,

ká̱ ìkam ìchumchum.

Awo ari ɓu, áYawe,

dəshin okpa ìkum.

7 Ka̱ ashe rup ichumchum ɓu,

u túng okpa ìkum ɓu,

u re ǹre ká̱ nfə́l ìgwak ɓu

kang à ri oza̱ wa akùkwa.

8 Ka̱ atak mɓur ǹyì ngga alúr ɓu te,

ìgum ndəng wong shàng.

Ndəng nnángnáng ɓut nchələng,

ngbà̱ng ndəng nə́k kà̱ ishimshe ìwá.

9 Ukpa ìkum là pa̱,

&lt;Mi ɓàk oza̱, mi kpán oza̱,

mi wur idur oza̱,

ká̱ nkpaktak iya̱m iva̱ n ɗom.

Mi dapchi ndokchi mi,

kang awo mi nzhì oza̱.&gt;

10 Te u ɓur ǹyì ɓu,

kang ìwá gún oza̱.

Oza̱ zhip wa acham aləbər

ka̱ ashe ìnang ìwá.

11 Uda wa nji ɓu, áYawe, ka̱ ashe oga inan yà?

Uda wa nji ɓu, ká̱ ichumchum iga iyə́ryər,

uga nəm ayə́r uva yə́l ká̱ ashep,

uva i nnəm iya̱m iga nɗaktak yà?

12 U yichi awo ari ɓu,

kang mbin ma̱ng oza̱.

13 Ka̱ ashe mma̱n ɓu ngga nnandər

u ləp mpyal ónəm va̱ u fa ká̱ oza̱,

ká̱ ìkàm u pángchí oza̱

ka̱ atak ntəm ɓu ayə́ryər.

14 Mbin fe te. Oza̱ tán,

kang ayər kpán oFilitti.

15 Oponzhi oga aEdom təm ká̱ nləp ìchəgwak,

ayər kpán onəm oga mpyal aMowap,

onəm oga aKanana sərak le,

16 ngga̱m ká̱ nləp ìchəgwak ru ka̱ apal oza̱.

Ka̱ atak ichumchum ìkàm ɓu

oza̱ sat pa̱ chə́k wa ipang

onəm ɓu watar kang, áYawe,

onəm va̱ u yáp watar kang.

17 U ɓa ká̱ oza̱ kang u ɓal oza̱ ka̱ apal aɓam ɓu,

áYawe, atak va u nəm ka̱kul ntəm ɓu,

anəm uga nzhi, Atak Ayə́ryər va awo ɓu pak.

18 UYawe i nəm ichumchum mbyet mbyet.&gt;&gt;

Nnap nshì aMiriya̱m

19 Awalang va̱ ipəri áFirona, ká̱ akeke ipəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəri táng ashe ìwá te, uYawe le nva̱ng ká̱ ndəng ìwá gún oza̱, kang oIsa̱rila chen kà̱ ìshimshe ìwá ka̱ apambin ngwomwom. 20 Te uMiriya̱m uchar uga nlà ìchu Inan, ugənang aHaruna, yar akəshákkəshák ka̱ awo wò, kang nkpaktak ochar yar nvəva̱ng ká̱ akəshákkəshák ká̱ ngba̱p nza̱m. 21 Te uMiriya̱m shì nnap-nshì óza̱.

&lt;&lt;Shì nnap-nshì ûYawe,

uza̱ kúkúr pa̱ mmá rup ka̱ na.

Ipəri ká̱ unəm uga nkúkwák

uza̱ swang ka̱ ashe ìwá.&gt;&gt;

Ndəng nɗuɗul

22 Te uMusa dàp nkpánggang oIsa̱rila ka̱ anung Ìwá Ìsəksək, oza̱ ga ashe anyin aShur. Oza̱ chen ka̱ ashe anyin nra pa̱ nshatɗing, kang oza̱ ya ndəng ka̱t. 23 Oza̱ ɓa aMara* te, ndədəng ma̱t oza̱ kà̱ ngwa ka̱kul á ɗuɗul. 24 Te onəm lwang nnap ka̱ apal áMusa, i là pa̱, &lt;&lt;Iza̱ í wá yà?&gt;&gt; 25 Te uza̱ yə́ng ûYawe kang uYawe nyám ìkun iro á na. Uza̱ kakchi mandar ka̱ ashe ndəng te, ndəng chàng.

UYawe nak nnap nnəm óza̱, kang uza̱ ma oza̱ ka̱ ta. 26 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ o gwong achwang pa̱ dakdak kà̱ ìchu aYawe Inan wó, kang o nəm iya̱m va inəna̱n kà̱ mpipyal, o nak achwang kà̱ oga nnap mpakpakpakpak, o kpak nkpaktak oga nɗiɗyang te, mi yà ká̱ nlə̀p wó ká̱ arwa va̱ ka̱ n lə̀p oga aMasar ká̱ ka̱t. Ka̱kul mmami uYawe uva tàn wó.&gt;&gt;

27 Te oza̱ ɓa aElim, atak va oga acé aga mɓəl ndəng kà̱, pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, ká̱ oga ikún akulom ìsəm pa̱ ifangshat, kang oza̱ lə̀p apa̱k ka̱ ta ka̱ anung ndəng.

16

1 Nkpaktak mɓut oIsa̱rila re aElim oza̱ ɓa ǹzam aSin va̱ ká̱ ishimshe aEləp ká̱ aSinayi, kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ apye aga parəm kà̱ nva̱ngva̱ oza̱ re mbin aMasar. 2 Nkpaktak mɓut oIsa̱rila lwang nnap ka̱ apal áMusa ká̱ uHaruna ka̱ ashe ǹzam. 3 AIsa̱rila là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Kàpkàp ká̱ í kú ka̱ awo áYawe kà̱ mbin aMasar, kà̱ nra nva̱ í təm ka̱ anung ngbət ìzhe kang í ri iya̱m-nrì kúr yi, kang o ɓa ká̱ yi ka̱ ashe ǹzam va̱ ta̱ na nkpaktak mɓut va̱ ta̱ á kú ká̱ ayang.&gt;&gt;

4 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Mi ga npə̀ng nzəngkəng a wo ka̱ paɓuɓur, onəm i fa nza̱ ilum nggo kang i wur i kúr oza̱ nda va̱ ta. Ka̱ asa̱l va ta̱ mi mmá oza̱ mwote oza̱ i kpak nnap mpakpak mi ka̱t te i kpak ka̱t nggo. 5 Ka̱ apal nra ngga nkpa̱ɗing, nva̱ oza̱ i ɗa̱mshi iya̱m va̱ oza̱ i ɓa ká̱ te, i mak i yà nva̱ng pa̱ mparəm wa nva̱ oza̱ mà wur kà̱ oga ilum.&gt;&gt;

6 Te uMusa ká̱ uHaruna là ńkpaktak oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Ká̱ arurong te ó nyi pa̱ uYawe àfa ká̱ wo ka̱ ashe mbin aMasar. 7 Ká̱ ìpin te ó ya ìzhàn àYawe ka̱kul uza̱ fe nlwang nnap wo chit ka̱ apal áYawe. Ka̱kul mmayi oda kang o lwang nnap ka̱ apal ishi yi yà?&gt;&gt; 8 UMusa là pa̱, &lt;&lt;UYawe i na ìzhe pa̱ o ri ká̱ arurong ká̱ nzəngkəng ka̱ ìpin pa̱ na ákur wo ka̱kul uYawe fe nlwang nnap va̱ chit o lwang ka̱ apal ishishi. Mmayi oda yà? Nlwang nnap wo ka̱ apal yi ka̱t ka̱ apal áYawe.&gt;&gt;

9 Te uMusa là úHaruna pa̱, &lt;&lt;Là ńkpaktak oIsa̱rila pa̱ &lt;O ɓa datkulung ká̱ mpyal àYawe, ka̱kul uza̱ fe nlwang nnap wo chit.&gt; &gt;&gt;

10 Nva̱ uHaruna là nnap ká̱ nkpaktak mɓut oIsa̱rila te, oza̱ ga̱ɓa̱n dər ìsu ǹzam, kang oza̱ ya ìzhàn àYawe fa ka̱ ashe ìlulu.

11 UYawe là nnap ká̱ Musa pa̱, 12 &lt;&lt;N fe nlwang nnap oIsa̱rila chit. Là óza̱ pá̱ &lt;Ká̱ anungrurong te ó ri ìzhe, kang ká̱ ìpin te ó ri nzəngkəng i kúr wo. Te ó nyi pa̱ mmami uYawe, Inan wo.&gt; &gt;&gt;

13 Ká̱ arurong te, írəkpam wong gún apa̱k, kang ká̱ ìpin te ìmimyang ra gáng apa̱k. 14 Ìmimyang wong ka̱ apal ǹzam ngwomwom te mmá ya iya̱m ro wa nzəngkəng ndátdàt ka̱ apambin. 15 Nva̱ngva̱ oIsa̱rila ya te, oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ta̱ yà?&gt;&gt; Ka̱kul oza̱ nyi iya̱m ata ka̱t.

UMusa là óza̱ pa̱ &lt;&lt;Nzənkəng va uYawe na pa̱ o ri. 16 Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Nza̱ uzəngtəng wo nggo a ɓut á mal ká̱ ǹri wò. Yə́l ikpáng* à nza̱ uzəngtəng nggo ka̱ atak ìyə̀l onəm oga ashe aghəghal.&gt; &gt;&gt;

17 Te oIsa̱rila nəm wa nnà ta. Oro ɓut pa̱ makmak oro ɓut pa̱ ɗa̱p. 18 Nva̱ mmá ka̱ ikpáng iga mmáya̱m te, ka̱ udánggo ɓut kúr anung ǹri oza̱. Onəm va̱ ɓut pa̱ makmak te, á mak ji nkàm oza̱ ka̱t, kang onəm va̱ ɓut pa̱ ɗa̱p te áyen oza̱ ka̱t.

19 UMusa là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Kang unəm uro are ìpin akpa̱k kà̱ ka̱t.&gt;&gt;

20 Te oza̱ gwong achwang kà̱ uMusa ka̱t, oro re aɓuɓo ìpin fa kpa̱k kà̱, kang áru izur anəng. Te ìgwak lak uMusa kà̱ oza̱.

21 Nza̱ ìpin nggo oza̱ ɓut. Ko udánggo ka̱ anung ǹriri, alum sur te ásərak. 22 Kà̱ nra ngga nkpa̱ɗing te oza̱ ɓut nzəngkəng ikpáng iga mmáya̱m pa̱ iparəm ka̱kul á nza̱ unəm nggo. Nkpaktak mɓut onəm oga mpyal ga là ûMusa. 23 Uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Ìpin ìkpa̱kkpà̱k te ilum njul, aSati ayə́ryər ûYawe. Ndata̱ te o wàng iya̱m va̱ o wàng, o pə́k iya̱m va̱ o pə́k, kang aɓo iya̱m va̱ le te o re íshiwo ka̱kul ìpin.&gt; &gt;&gt;

24 Oza̱ nak aɓuɓo chu ìpin ìkpa̱kkpa̱k wa nva̱ uMusa là, te anəng ka̱t kang izur yà ka̱ ashishe ka̱t. 25 Te uMusa là pa̱ &lt;&lt;O ri aɓuɓo ata ńdata̱, ka̱kul ńdata̱ aSati ûYawe. O ya iya̱m ka̱ ashe ǹzam ka̱t. 26 Ka̱ ashe nra pa̱ nkpa̱ɗing ó ɓut, kang kà̱ nra ngga ǹfangshat, aSati, iya̱m iro i yà ka̱t.&gt;&gt;

27 Ká̱ nna te, kà̱ nra ngga nfangshat onəm oro fa ga pa̱ na o ɓut, kang oza̱ ya iya̱m ka̱t. 28 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Igbà̱ng wa nsang o yang ká̱ nkpak nnap mpakpak mi ká̱ oga nɗyang mi yà? 29 O dər, uYawe na ilum aSati a wo chit, ka̱kul nva̱ ta te uza̱ i na nzəngkəngg a wo ka̱kul nra pa̱ mparəm kà̱ nra ngga nkpa̱ɗing. Ko udánggo átəm ka̱ atak va uza̱ kà̱, kang unəm uro áre atak wò kà̱ ilum iga ìfangshat ka̱t.&gt;&gt; 30 Te onəm jul kà̱ ilum iga ifangshat.

31 Nzhi àIsa̱rila na aɗin iya̱m va̱ ta pa̱ amá na. Áfa izər ká̱ nzəngkəng kang à chàng na mmá nəm ká̱ izhin iləfər ká̱ mmàl irizhe. 32 UMusa là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Yə́l ikpáng ká̱ aMana na mmá gor ka̱kul oga nlwàk wo, na oza̱ á ya nzəngkəng va̱ n ri ká̱ wo ká̱ ka̱ ashe ǹzam nva̱ n fa ká̱ wo kà̱ mbin aMasar.&gt; &gt;&gt;

33 Te uMusa là ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Yar ìɗyeri nak ikpáng amá na pa̱ izəng ka̱ ashishe. Te gor kà̱ mpyal àYawe ka̱kul oga nlwàk wo.&gt;&gt;

34 Wa nva uYawe nak uMusa te, uHaruna nak kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà ka̱kul na mmá gòr. 35 OIsa̱rila ri amá na ìzun ìsəm neɗing, har oza̱ ɓa chu mbin va̱ oza̱ i təm kà̱. Oza̱ ri amá na har oza̱ ɓa chu aswari mbin aKanana.

36 (Ikpáng iga mmá iya̱m pa̱ izəng mí wór ká̱ iHiburu pa̱, &lt;&lt;Omer&gt;&gt; nna uzəng ka̱ ashe agba̱pchi ka̱ ashe nkatəp†.)

17

1 Nkpaktak mɓut oIsa̱rila re ǹzam aSin, oza̱ nəm achen ka̱ apal nlà àYawe ága ləp apa̱k ka̱ aRefidəm, ka̱ ta te ndəng yà ónəm pa̱ áwá ka̱t. 2 Te onəm kyep nnap-nlà úMusa pa̱, &lt;&lt;Na ndəng á yi na í wá.&gt;&gt; UMusa là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Sang kang o kyep nnap á mi yà? Sang kang ó mmá uYawe yà?&gt;&gt; 3 Ndəng gbá̱l onəm ka̱ ta, te ónəm lwang nnap ka̱ apal áMusa, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Sang kang u fa ká̱ yi ka̱ ashe aMasar pa̱ ú gbá̱ng yi ká̱ ovan yi ká̱ iya̱m nkang yi, ká̱ ndəng gbà̱l yà?&gt;&gt; 4 Te uMusa yə́ng ûYawe pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mi nəm ká̱ onəm va̱ ta̱ yà? I gbà̱ng ka̱t te oza̱ i kwan mi ká̱ ipáng&gt;&gt; 5 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Watar mpyal ónəm va̱ ta te wur onəmgbak oIsa̱rila oro nzəng ká̱ ɓu. Yar idari va̱ u pàn aNilu ká̱ ka̱ awo na ú ga. 6 Mi ga nsat ka̱ ta kà̱ mpyal ɓu ka̱ apal ipáng ka̱ aHorep, te ɓu pàn ipáng va̱ ta kang ndəng i fa ka̱ ashishe te onəm i wá.&gt;&gt; Te ûMusa nəm iya̱m va̱ ta kà̱ ìwú onəmgbak oga aIsa̱rila. 7 Uza̱ wór atak ata pa̱ aMasak ká̱ aMeriba, ka̱kul oIsa̱rila kyep nnap, kang oza̱ ma uYawe, i là pa̱, &lt;&lt;UYawe uwa yà ka̱ ashe yi ɗò, ka̱t te yà ka̱t?&gt;&gt;

8 OAmalek ɓa ru oIsa̱rila ká̱ ìkum ka̱ aRefidəm. 9 UMusa là uJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Yak onunggwan ayi, na o ga o lung oAmalek. Ìpin te mi ga nsat ka̱ apal aɗuktum ká̱ idari Inan ka̱ awo mi.&gt;&gt; 10 Te uJoshuwa nəm wa nva uMusa là á na, uza̱ lung oAmalek. UMusa, uHaruna ká̱ uHur nnyi te kyen itəngtəng aɗuktum. 11 Nva̱ngva̱ uMusa i gha̱p awo wò ka̱ apal te uIsa̱rila i nəm igwan, nva̱ngva̱ uza̱ i jul awo wò te uAmalek i nəm igwan. 12 Kà̱ nva̱ngva̱ awo wom uMusa te oza̱ yar ìpang nak á na kang uza̱ təm ka̱ apəpal. Te uHaruna ká̱ uHur tə́p awuwo, uro ká̱ ngba̱k nro kang uro kà̱ nro te awuwo sat pa̱ kwák har alum ga tar. 13 Te uJoshuwa ri uAmalek ká̱ onənəm ká̱ ndokchi. 14 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Lir iya̱m va̱ ta̱ ka̱ apal awá na átəm iya̱m iga nrəng ká̱, te kung úJoshuwa, ka̱kul mi dəkən nrəng ká̱ oAmalek pa̱ chatchat ka̱vəng apaɓur. 15 Te uMusa me atak nshì iya̱m awop kang à wór aɗiɗin pa̱ &lt;UYawe Nissi*,&gt; 16 te uza̱ là pa̱, &lt;Gha̱p atani† aYawe ka̱ apal.&gt; UYawe i ga nlung oAmalek nlwàk ka̱ apal nlwàk.&gt;&gt;

18

1 UYeturo unəm uga mpyal awop oga aMidiyan, ugwar aMusa fe nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm úMusa ká̱ onəm wò oIsa̱rila, ká̱ asa̱l va̱ uYawe fa ka̱ oIsa̱rila ka̱ ashe aMasar. 2 Nva̱ngva̱ uMusa nak uchar wò uZipora ga te uYeturo ugugwar ka̱m na 3 nzəng ká̱ ovəvan pa̱ oparəm. (Aɗin áyen ugəshi pa̱ uGershom, ka̱kul uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami uɗyanəm kà̱ mbin nkak&gt;&gt;, 4 Kang aɗin áyen uga uparəm pa̱ uEliyezer, ka̱kul uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Inan àpomi ka̱mshi mi chit ka̱ atak ndokchi aFirona&gt;&gt;). 5 Te uYeturo nzəng ká̱ uchar aMusa ká̱ ovəvan ɓa atak aMusa ka̱ ashe ǹzam ka̱ atak va̱ uza̱ ləp apa̱k kà̱ ka̱ aɓam Inan. 6 Uza̱ nak ǹre ûMusa, &lt;&lt;Mmami uYeturo ugwar ɓu kà̱ mɓa atak ɓu ká̱ uchar ɓu ká̱ ovəvan pa̱ oparəm.&gt;&gt; 7 UMusa fa ga nggwang ugwar wò, te uza̱ vàng ká̱ izər kang uza̱ má ǹjang á na. Oza̱ ɓəp ikángkáng owan oza̱ te táng aghal. 8 UMusa shal úgwar wo ǹchatchat iya̱m va̱ uYawe nəm ûFirona ká̱ oga aMasar ka̱kul oIsa̱rila, ká̱ nkpaktak nɓəknung va̱ ya oza̱ ka̱ asa̱l, ká̱ asa̱l va̱ uYawe fa ká̱ oza̱. 9 UYeturo lan ka̱kul nkpaktak iya̱m inəna̱n va̱ uYawe nəm oIsa̱rila nva̱ uza̱ fa ká̱ oza̱ ka̱ awo oga aMasar. 10 UYeturo là pa̱, &lt;&lt;Nnap nnəna̱n təm nja aYawe. Uza̱ va fa ká̱ wo ka̱ awo oga aMasar ká̱ awo áFirona, kang àfa ká̱ onəm ka̱ atak ìkam oga aMasar. 11 Ǹyangmata̱ n nyi chit pa̱ uYawe rup ji nkpaktak ínan ji, ka̱kul ǹva̱ uza̱ fa ká̱ onəm wò ka̱ atak onəm va̱ nəm nkak ishi óza̱.&gt;&gt; 12 UYeturo ugwar aMusa ɓa ká̱ nləfər iya̱m ipápà ká̱ iga nshì pa̱ ɗwot Inan. Te uHaruna ɓa ká̱ nkpaktak onəmgbak oga aIsa̱rila na o ri ìya̱mnrì ká̱ ugwar àMusa ká̱ mpyal Inan.

13 Ìpin fa kpa̱k te uMusa təm pa̱ na ó kat akwali ónəm, kang onəm tong gáng uMusa áɓàn ká̱ ìpin har arurong. 14 Kà̱ nva̱ngva̱ ugwar aMusa ya nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ kà̱ nnənəm ónəm te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ǹza̱ iya̱m ta̱ ɓu nəm ónəm yà? Sang mmaɓu ká̱ nkukwa kà̱ ntəm kang nkpaktak onəm tong gáng ɓu áɓàn ká̱ ìpin har arurong yà?&gt;&gt; 15 UMusa là úgwar wò pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul onəm ɓa atak mi pa̱ ń ɓəp Inan. 16 A yà pa̱ oza̱ a yà ká̱ nɗaktak te oza̱ á ɓa atak mi, te mi kat ishimshe anəm ká̱ ùwangwò, kang mi ɗyang nnap nnəm Inan óza̱ ká̱ nɗiɗyang.&gt;&gt; 17 Ugwar aMusa là á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ mmaɓu kà̱ nnənəm te aɓyen ka̱t. 18 Ɓu ɓə́shì, mmaɓu ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ɓu ta̱, ka̱kul iya̱m ata̱ ji nkàm ɓu ji. U kúr nnənəm ká̱ nkukwa ɓu ka̱t. 19 Gong achwang kà̱ ìchu mi ǹyangmata̱, mi na ichən a ɓu, te re Inan á yà nzəng ká̱ ɓu. Ɓu yà unəmsa̱l onəm kà̱ mpyal Inan, kang ɓu ga ká̱ oga nɗaktak oza̱ Ínan. 20 Ɗyáng nnap mpakpakpakpak ká̱ nɗiɗyang ôza̱, kang ɓù nyám ôza̱ asa̱l va̱ oza̱ i təm ká̱ iya̱m va̱ oza̱ i nəm. 21 Te yak ka̱ ashe nkpaktak onəm, onəm va kúkúr, oga nnəm ayər Inan, onəm oga nnandər, ova i yà ká̱ ajan nka̱m iya̱m iga mmulam anung. Te kyep ka̱ apal oza̱ onəm ochumchum oga íkalong, onəm ochumchum oga ìgbá̱l, onəm ochumchum oga ìsəm pa̱ ìtukun, onəm ochumchum oga ngba̱pchi 22 Oza̱ i kat akwali ónəm nza̱ awalàng nggo. Nkpaktak nnap-nlà nchumchum te oza̱ i ɓa ká̱ a ɓu, kang nkpaktak nnap-nlà nkəla̱pkə̀la̱p te oza̱ á kat ká̱ ishi oza̱. Ná ákəla̱p a ɓu te oza̱ i yar a ɓu kà̱. 23 A yà pa̱ u nəm iya̱m va̱ ta̱ wa nva Inan nak ɓu, te ɓu ya nkám ìgwak kang nkpaktak onəm va̱ ta̱ kpa i ga ǹzhi ká̱ ikángkáng.&gt;&gt; 24 UMusa gwong achwang kà̱ ichu agwar wò kang à nəm nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ là. 25 Te uMusa yak onəm va kúkúr ka̱ ashe nkpaktak áIsa̱rila kang uza̱ nak oza̱ onəm oga mpyal ka̱ apal onəm, onəm ochumchum oga íkalong, onəm ochumchum oga ìgbá̱l, onəm ochumchum oga ìsəm pa̱ ìtukun, onəm ochumchum oga ngba̱pchi. 26 Oza̱ i kat akwali ónəm nza̱ awàlàng nggo, nnap-nlà nɗəkɗək te oza̱ ga ká̱ ka̱ atak áMusa kang nnap-nlà nkəla̱pkə̀la̱p te oza̱ kat. 27 Te uMusa re ùgwar wò, te uYetro kpán asa̱l ga mbin wò.

19

1 Ka̱ ashe apye aga shatɗing kà̱ nva̱ngva̱ oIsa̱rila re mbin aMasar, ká̱ nda va̱ ta oza̱ táng ǹzam aSinayi. 2 Kà̱ nva̱ngva̱ oza̱ re aRefidəm te, oza̱ táng ǹzam aSinayi kang oza̱ ləp apa̱k ka̱ ashe ǹzam, te oIsa̱rila ləp apa̱k ka̱ ta kà̱ mpyal aɓàm. 3 UMusa kyen ɓa ga atak Inan, te uYawe wór na ka̱ ashe aɓàm là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ɓu là ńzhi àYakup, kang ɓu là oIsa̱rila. 4 &lt;O yəya ká̱ ishi wo iya̱m va̱ n nəm oga aMasar, ká̱ asa̱l va̱ n wur wo ká̱ wa nva̱ nkumàngga̱p i wur ovan wò ka̱ apal abasəm kang n ɓa ká̱ ka̱ atak mi. 5 Ka̱kul nva̱ ta te, a yà pa̱ o gwong achwang kà̱ ìchu mi pa̱ dakdak kang ó kpak nsar nnap nla mi te, o yà iya̱m mi iga anung anì ka̱ ashe nkpaktak onəm, ka̱kul nkpaktak apambin njem. 6 Te o yà iponzhi onəm oga nshì iya̱m awop á mi, akum ayə́ryər.&gt; Oga nnap-nlà va ta̱ ɓu là oIsa̱rila.&gt;&gt;

7 Te uMusa ga wór onəmgbak onəm, uza̱ là nkpaktak oga nnap-nlà va̱ ta̱ kà̱ mpyal oza̱ wa nva uYawe nak na. 8 Te nkpaktak onəm ma̱n ka̱ anung zəngtəng oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ uYawe là te í nənəm.&gt;&gt; Te uMusa le ká̱ nnap-nlà onəm uYawe. 9 UYawe là úMusa pa̱, &lt;&lt;Dər, mi ga mɓa atak ɓu ka̱ ashe ìlulu ìɗinɗin, na onəm áfe awalang va̱ mi là nnap ká̱ ɓu te pa̱ ɗəkər oza̱ i na nnandər ká̱ ɓu.&gt;&gt; Ǹva̱ngva̱ uMusa là uYawe nnap-nlà va̱ onəm là, 10 te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Ga atak onəm na ú gor oza̱ nda ta̱, kang ìpín te oza̱ i nàl ilukwan oza̱, 11 te oza̱ á gbar izər kà̱ nra ngga nshatɗing, ka̱kul kà̱ nra ngga nshatɗing te uYawe i fə́r ka̱ apal aɓam aSinayi kà̱ ìwu nkpaktak onəm. 12 Nak aswari á gáng pa̱ kpaktak ka̱kul onəm, là pa̱, &lt;Ó nəm dakdak kang o kyen oga apal aɓam, ka̱t te o dok ìjilìjili ka̱t. Ko udánggo va̱ dòk aɓàm te uza̱ i kú ikúkú. 13 Awo i dòk na ka̱t, ka̱ɗor nva̱ ta te mí kwan na ka̱t te mí tat, ka̱ iya̱m nkang ka̱t te unəmləbər i lár ka̱t.&gt; Awalàng va̱ agbəshi ìtam i nap pa̱ gbá̱ngbá̱ng te, oza̱ i kyen i ga akum aɓàm.&gt;&gt; 14 Te uMusa fə́r vàng ka̱ apal aɓàm ka̱ atak onəm kang àgor oza̱, te oza̱ nàl ílukwán oza̱. 15 Uza̱ là ónəm pa̱, &lt;&lt;Ó gbar izər ka̱kul nra pa̱ nshatɗing, kang o dat ká̱ ochar ka̱t.&gt;&gt; 16 Kà̱ nra ngga nshatɗing ka̱ ìpín te ìgbarman lə́p ká̱ amməlám, ká̱ ìlulu iɗəkɗək ka̱ apal aɓàm, ká̱ nnap agbəshi pa̱ gbá̱ngbá̱ng, kang nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe apa̱k tán. 17 Te uMusa fa ká̱ onəm ka̱ ashe apa̱k na oza̱ agwang ká̱ Inan, te oza̱ tong ka̱ akum aɓàm. 18 UYawe vàng ka̱ ashe apər ka̱ apal aɓam aSinayi te nggu gún nkpaktak apəpal. Nggugu wong apal wa nggu ngga achər ala acham, te nkpaktak aɓàm tán pa̱ gənggəng. 19 Agbəshi ga mpyal ká̱ nnap pa̱ gbá̱ngbá̱ng te, uMusa là nnap kang Inan ma̱n á na ká̱ ìchu. 20 Te uYawe fə́r ka̱ apal aɓam aSinayi, kà̱ ìtəngtəng aɓàm, kang uYawe wór uMusa kà̱ ìtəngtəng aɓàm, te uMusa kyen. 21 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Fə́r gá na ú won onəm kang oza̱ a pa̱ng aɓa pa̱ o dər uYawe ka̱t, le kang mmákmak oza̱ atàk. 22 Onəm oga mpyal awop kpa, oma i ɓa datkulung ká̱ uYawe te, nkpak pa̱ oza̱ ágor ishi oza̱ le kang uza̱ anyám mmən ìkum wò ka̱ apal oza̱.&gt;&gt; 23 Te uMusa là uYawe pa̱, &lt;&lt;Onəm i yà ká̱ nkyen aɓam aSinayi ka̱t, ka̱kul u won yi pa̱, &lt;Nak aswari ka̱ aɓàm na ú gor na.&gt; &gt;&gt; 24 Te uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Fə́r gá na ú kyen ú ɓa ká̱ uHaruna. Kang onəm oga ǹshi iya̱m awop ká̱ onəm a pa̱ng aɓa atak aYawe ka̱t, le kang uza̱ anyám mmən ìkum wò ka̱ apal oza̱.&gt;&gt; 25 Te uMusa fə́r ga atak onəm là nnap óza̱.

20

Oga Nnap mpakpak ngga Mgba̱pchi

1 Te Inan là nkpaktak oga nnap-nlà va̱ ta̱.

2 &lt;&lt;Mmami na uYawe, Inan ɓu va̱ fa ká̱ ɓu ka̱ ashe mbin aMasar, kà̱ nzhi izwal.&gt;&gt;

3 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ ìnan iro watar mi ka̱t.

4 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nnəm ìchə̀r ìro ka̱kul ishi ɓu, mwote iga nfa izər ká̱ iya̱m iro ka̱ ashe apaɓur ka̱ apal, ka̱t te iva̱ ka̱ apambin ka̱vəng, ka̱t te iva̱ ka̱ ashe ndəng ka̱vəng ka̱t. 5 Ɓu yà ká̱ nkúchi óza̱ ka̱t, ka̱t te ɓu wop oza̱, ka̱kul mmami uYawe Inan ɓu, mmami Inan iga ìkpar. Mi pyát mpat opon va yang mi ka̱ apal ovan ka̱ okəká, ka̱ okəká oga ntə́mbərə́ng. 6 Nnyi te, mi nyám mma̱n ngga nnandər oga nlwàk ìkalong ova̱ ma̱n mi kang kà̱ nkpak nnap mpakpak mi.

7 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ ǹwór aɗin áYawe, Inan ɓu ka̱ anungmwang ka̱t, ka̱kul uYawe i yà ká̱ ǹre nyám ntàn úka̱ udánggo va wór aɗiɗin ka̱ anungmwang ka̱t.

8 &lt;&lt;Rəng ká̱ ilum aSati, gor na. 9 Ɓu nəm inok ka̱ apal nra pa̱ nkpa̱ɗing te ɓu nəm nkpaktak inok ɓu. 10 Nra ngga nfangshat aSati uYawe, Inan ɓu. Nkpak ɓu yà ka̱ nnəm inok iro ka̱t, mmaɓu, uyen ɓu ununggwan, ka̱t te uyenchar, uzwal ɓu ununggwan, ka̱t te uchar, iya̱m nkang ɓu, ka̱t te uɗyanəm va ka̱ anung nkəlang ɓu. 11 Ka̱kul ka̱ ashe nra pa̱ nkpa̱ɗing uYawe nəm apa ɓuɓur ká̱ apambin, ìwá ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashe oza̱, te uza̱ jul ka̱ apal ilum iga ifangshat. Ka̱kul nva̱ ta te uYawe nak nnap nnəna̱n ílum aSati kang uza̱ gor na yà ìnəna̱n.

12 &lt;&lt;Ná ichumchum úpo ɓu ká̱ unàng ɓu na ú yà ká̱ nra ǹganggang ka̱ apambin va̱ uYawe, Inan ɓu kà̱ nna a ɓu.

13 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ ǹgbá̱l únəm ka̱t.

14 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nra uchar anəm ka̱t.

15 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nnəm ayi ka̱t.

16 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ ǹshet nnap ngga akwam ka̱ apal áwan ɓu ka̱t.

17 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nnəm ìkpar ǹzhi àwanɓu ka̱t. Ɓu yà ká̱ nnəm ìkpar achar àwanɓu ka̱t, ka̱t te úzuzwal ununggwan ka̱t te uchar, ìnəna ka̱t te azhaki, ka̱t te ka̱ iza̱ nggo iva ija áwanɓu.&gt;&gt;

18 Nkpaktak onəm ya aməlam ká̱ ìgbarman, nnáp agbəshi, kang aɓàm kà̱ ǹdung nggu. Ǹva̱ngva̱ onəm ya te, oza̱ tán kang oza̱ tong ǹdàchi. 19 Te oza̱ là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là nnap ayi, te í gwong achwang. Kang wa re Inan á là nnap ayi ka̱t, ka̱t te í kú.&gt;&gt;

20 UMusa là onəm pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm wo ka̱t, ka̱kul Inan vàng pa̱ na ô ma wo, na ayəyər á yà ka̱ apal wo ka̱kul na kang o nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t.&gt;&gt; 21 Te onəm tong ǹdàchi kang uMusa ga dat ká̱ atak akpá̱rkpà̱r va̱ Inan kà̱. 22 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ɓu là oIsa̱rila, &lt;O ya chit ká̱ ishi wo pa̱ n là nnap ká̱ wo ka̱ apaɓur. 23 Kang o nəm oga inan iga aazurfa a ban ká̱ mi ka̱t, ka̱t te o nəm inan iga azənariya íshi wo ka̱t.&gt; &gt;&gt;

24 &lt;&lt; &lt;Ɓu me atak nshì iya̱m awop á mi aga amyè, te ɓu pà nləfər iya̱m inana ɓu iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, ítam ɓu ká̱ ína ɓu ka̱ apəpal. Kà̱ nkpaktak atak va̱ n nak pa̱ mmá rəng ká̱ aɗin mi, mi ɓa atak ɓu kang mi nak nnap nnəna̱n a ɓu. 25 A yà pa̱ ɓu me atak nshì iya̱m awop á mi ká̱ ipáng te, kang wa me ká̱ ipáng ikpákpà ka̱t ka̱kul ɓu ga̱ɓa̱n ìɗangsal ka̱ apəpal te, ɓu vyap na. 26 Kang wa kyen atak nshì iya̱m awop mi ka̱ asa̱l akyenkyen ka̱t, le kang mmá ya imaləng ɓu.&gt; &gt;&gt;

21

1 &lt;&lt;Oga nnap-akwali va ta̱ ɓu nak kà̱ mpyal oza̱.&gt;&gt;

2 &lt;&lt;A yà pa̱ u yáp uzwal uHiburu te, uza̱ i nəm inok ìzun pa̱ ìkpa̱ɗing, kang kà̱ ìzun iga ifangshat te uza̱ i fa unəm ufənfən nzəng ká̱ amwa ka̱t. 3 Kang a yà pa̱ uza̱ ɓa ká̱ nkukwa te uza̱ i ga ká̱ nkukwa, a yà pa̱ uza̱ ɓa ká̱ uchar te uchəchar i ga nzəng ka̱ na. 4 A yà pa̱ unəm uga ǹzhizhi na uchar á na kang uza̱ mar ovan onunggwan ka̱t te ovan ochar á na te, uchar va̱ ta ká̱ ovan wò i yà oja anəm uga ǹzhizhi, te unəm va̱ ta i ga ká̱ nkukwa. 5 Kang a yà pa̱ uzwal va̱ ta là pa̱, &lt;N ma̱n unəm uga nzhi mi ma̱n, ká̱ uchar mi ká̱ ovan mi, n ɗom pa̱ ń ga wa anəm ufənfən ka̱t,&gt; 6 te unəm uga ǹzhizhi i ɓa ká̱ na ka̱ atak Inan*. Uza̱ i ɓa ká̱ na ka̱ anung ǹzhi ka̱t te kà̱ ndar ngga mparəm ngga anung ǹzhi kang unəm uga ǹzhizhi i tul achwang á na ká̱ mɓəmɓəm, te uza̱ i nəm inok á na mbyet mbyet.

7 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm yáp ká̱ uyen wò uchar yà uzwal te, uza̱ i yà ka̱ nfa wa ozwal onunggwan ka̱t. 8 Kang a yà pa̱ unəm uga nzhizhi va yak na ka̱kul ishi wò, kang a ɗom na ka̱t te, uza̱ i re mí ka̱m ishishi. Uza̱ yá ka̱ ichumchum iga ǹyàp ka̱ na úɗyanəm ka̱t, ka̱kul uza̱ nəm ka̱ na chit pa̱ vyakshin. 9 Kang a yà pa̱ uza̱ yak na ka̱kul ayen wò ununggwan te, uza̱ i nəm ka̱ na wa nva̱ nnap nnəm nyám pa̱ mmá nəm ká̱ ovan ochar. 10 A yà pa̱ unəm va̱ ta yar ùkak kà̱ɗi ka̱kul ishi wò te, uza̱ i ya ká̱ nret iya̱m-nrì, ìlukwan ká̱ ngga atak nra kà̱ na ka̱t. 11 Kang a yà pa̱ uza̱ i nəm iya̱m iga ishatɗing va̱ ta̱ á na ka̱t te, uza̱ i fa amwa aro yà ká̱ ka̱t.

12 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo va̱ lə̀p unəm kú te, nkpak mí gba̱l na. 13 Kang a yà pa̱ uza̱ nəm ká̱ avyal ka̱t, Inan re pa̱ á yà pa te, mi nak atak ro ka̱kul ɓu ava ɓu chər ɓu ga kà̱. 14 A yà pa̱ unəm gúp uwangwò gba̱l ká̱ ntàn, kang uza̱ a ga a bwam ka̱ atak nshì iya̱m awop mi te, wa fa ka̱ na mmá gba̱l.

15 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo va̱ lə̀p upo wò ka̱t te unàng wò te, mmá gba̱l na.

16 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo va̱ kpán unəm ká̱ ayi, kang à yáp ka̱ na ka̱t te mmá ya ka̱ awuwo te, mmá gba̱l na.

17 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo va̱ vyap upo wò ka̱t te unàng wò te, mmá gba̱l na.

18 &lt;&lt;A yà pa̱ onəm gba̱ng anung kang uro lə̀p uwan wò ká̱ awo ka̱t te ká̱ ìpang, kang unəm uga aɓáng va̱ ta kú ka̱t, a ra kà̱ ìgban, 19 kang a yà pa̱ uza̱ wong chen ra nggang ka̱ agbai ka̱ ìdari wò te, unəm va̱ lə̀p na te i fa ka̱ ashe mpat. Uza̱ i mwa nlak awalangwalang ka̱ ǹtətan pa̱ chatchat.

20 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm lə̀p uzwal wò ununggwan ka̱t te uchar ká̱ ìdari kang ùzwal va̱ ta kú ka̱ awuwo te, nkpak mí pyát á na. 21 Kang a yà pa̱ uza̱ wong kà̱ nra ngga nzəng ka̱t te ngga mparəm te, mí pyát á na ka̱t ka̱kul uza̱ ǹdudur.

22 &lt;&lt;A yà pa̱ onəm ka̱ ashe nlung ìkum, kang uro lə̀p uchar uga anyám te nak na wak, kang aɓang yà ka̱ ka̱t te, mí nak amwa á na iya̱m va uɓar achar va̱ ta ɗom ka̱tətak. Te uza̱ i mwa wa nva akwali nak. 23 Kang a yà pa̱ aɓáng yiyà te, ɓu na irirì ka̱ anung irirì, 24 ìwu ka̱ anung ìwú, inyin ka̱ anung inyin, awo ka̱ anung awo, ashar ka̱ anung ashar, 25 nshì ka̱ anung nshì, mmətchi ka̱ anung mmətchi, aɓáng ka̱ anung aɓáng.

26 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm lə̀p ìwú úzwal wò ununggwan ka̱t te uchar kang a vyap ìwúwu te, uza̱ i re na i fa ka̱kul ìwúwu. 27 Kang a yà pa̱ uza̱ lə̀p inyin azwal wò ununggwan ka̱t te uchar tutur te, uza̱ i re na i fa ka̱kul inyinyin.

28 &lt;&lt;A yà pa̱ ìna ta̱p ununggwan ka̱t te uchar kú te, nkpak mí kwan ìna va̱ ta ká̱ ipáng kang izhizhe mí ri ka̱t, te unəm uga ìna i fa ka̱ ashe mpat. 29 Kang a yà pa̱ ìna va̱ ta iga ǹtá̱p onəm kang mma won unənəm, káp ká̱ nna uza̱ pángchí ka̱t kang à gba̱l unəm ka̱t te uchar, te mí kwan ìna va̱ ta ka̱ ipáng kang mí gba̱l unənəm kpa. 30 A yà pa̱ mmá nak amwa á na te, uza̱ i mwa ka̱ anung irirì wò pa̱ chur wa ǹva mmá nak á na. 31 Ka̱ te a yà pa̱ ta̱p uyennunggwan ka̱t te uyenchar, te mí nəm ka̱ na ka̱ apal akwali azəngtəng va ta̱. 32 Kang a yà pa̱ ìna ta̱p uzwal ununggwan ka̱t te uchar te, uza̱ i na ashekel ìsəm pa̱ ishatɗing aga azənariya unəm uga nzhizhi kang ìna va̱ ta mí kwan ká̱ ipáng.

33 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm bòl ache ka̱t te ɓok ache kang à gún ka̱t, te ìna ka̱t te azhaki ru ka̱ ashishe, 34 te unəm uga ache va̱ ta i mwa akəkat, uza̱ i mwa mbubwai ûnənəm kang iya̱m nkang ikukù i yà ijini.

35 &lt;&lt;A yà pa̱ ìna anəm uro nak aɓá̱ng ìna awang wò kang à kú te, oza̱ i yáp ká̱ ìna irirì te oza̱ i kap mbubwai, kang oza̱ i kap ìna ikukù kpa. 36 Kang a yà pa̱ mmá nyi ìna va̱ ta nyi ká̱ ntá̱p atak kang ùnənəm pángchí ka̱t, te uza̱ i mwa akəkat pa̱ chur, ìna ka̱ anung ìna kang ikukù i yà ijini.&gt;&gt;

22

1 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm nəm ayi ìna ka̱t te ìtam kang à pà ka̱t te á yáp ká̱ te, uza̱ i mwa ína pa̱ ítukun ka̱ anung ìna, kang ítam pa̱ íneɗing ka̱ anung ìtam. 2 Kang a yà pa̱ mmá kpán uyi kà̱ nchwan atak kang mmá nə́m na mmá gba̱l te, mí mwo nchəchər ka̱ awo anəm uro ka̱t. 3 A yà pa̱ mmá gba̱l na atak tàn chit te, mpat ǹtar nchə̀r nna yà. A yà pa̱ mmá kpán uyi va̱ ta te, uza̱ i mwa amumwa pa̱ chur, kang a yà pa̱ uza̱ yà ká̱ iya̱m iro ka̱t te, mí yáp ka̱ na ka̱kul ayiyi. 4 A yà pa̱ mmá ya iya̱m ayiyi ka̱ awuwo ka̱ irirì, mwote ìna ka̱t te azhaki ka̱t te ìtam te, uza̱ i mwa ndán pa̱ mparəm.&gt;&gt;

5 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm kpak iya̱m nkang wò ka̱ ashe ìram ka̱t te iram ìba̱ngba̱ng, kang uza̱ re iya̱m nkang va̱ ta ga ashe iram anəm uro te, uza̱ i mwa amumwa ká̱ iya̱m inəna̱n iva ji iga ìrəram ka̱t te iga ìram ìba̱ngba̱ng ba̱ngba̱ng.

6 &lt;&lt;A yà pa̱ apər fa rap ka̱ ashe ǹzam, te ri ikur iɓənɓən ká̱ itóngtong, ka̱t te ashe ìram, te unəm va̱ pá apər va̱ ta i mwa amumwa.

7 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm na mbwai ka̱t te iya̱m inok ûwan wò pa̱ á nak, te mmá nəm ayiyi ká̱ nzhi anəm va̱ ta, kang a yà pa̱ mmá kpán uyi va̱ ta te, uza̱ i mwa ndán pa̱ mparəm. 8 A yà pa̱ mmá kpán uyi va̱ ta ka̱t, te mí ɓa ká̱ unəm uga nzhi va̱ ta ka̱ atak Inan na mmá dər a yà pa̱ uza̱ uwa wur iya̱m awang wò ka̱t nggo. 9 A yà pa̱ ndap atam wong ka̱ apal nnap ìna, azhaki, ìtam, ìlukwan, ka̱t te iya̱m iro ilárlar iva̱ unəm uro là pa̱, &lt;Ijəm ta̱,&gt; te nnap-nlà nkpaktak oza̱ iga atak Inan. Unəm va̱ Inan i nak mpat á na te uza̱ i mwa ûwan wò ndán pa̱ mparəm.

10 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm na azhaki, ka̱t te ìna, ka̱t te ìtam, ka̱t te nza̱ iya̱m nkang nggo ûwan wò pa̱ á nak ishi ká̱, kang à kú, ka̱t te ka̱m aɓang, ka̱t te mmá kpán ka̱ ayi unəm uro ya ka̱t, 11 te nsóng anung ká̱ uYawe i va̱n ishimshe mparəm oza̱, na a nyám pa̱ uza̱ dok iya̱m awang wò ka̱t. Te unəm uga iya̱m va̱ ta i ma̱n ká̱ kang uza̱ i mwa akəkat ka̱t. 12 Kang a yà pa̱ nnandər mmá kpán iya̱m nkang va̱ ta ká̱ ayi ka̱ awuwo, te uza̱ i mwa akəkat ûnənəm. 13 A yà pa̱ izhé iga anyin à kan te, uza̱ i ɓa ká̱ aɓuɓo na a nyám nnandərnandər, te uza̱ i yà ká̱ mmwa akəkat ka̱t.

14 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm ka̱m iya̱m nkang ka̱ atak áwan wò kang à ka̱m aɓáng ka̱t te á kú ká̱ na ûnənəm yà ka̱ ta ka̱t, te uza̱ i mwa akəkat pa̱ chur. 15 Kang a yà pa̱ ùnənəm nzəng ká̱ na te uza̱ i mwa akəkat ka̱t. A yà pa̱ mmá ka̱m ka̱kul mbwai te mbwai va̱ mmá mwa te i təm ka̱ anunung.&gt;&gt;

16 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm tàng uyen ɓyen va̱ uwa nyi ununggwan chit ka̱t, ùva̱ unəm uro kà̱ nnəm ngya ká̱ ka̱t, kang à ra ka̱ na te uza̱ i mwa ndudur íshi wò i yà uchəchar. 17 Kang a yà pa̱ upupo yang pa̱ kyàk ká̱ nna á na te, uza̱ i mwa ká̱ mbwai i mal dakdak ká̱ ìdur ayenɓyen ùva̱ nyi ununggwan chit ka̱t.

18 &lt;&lt;Kang wa re uchar uga ishe á lár ka̱t.

19 &lt;&lt;Unəm va̱ ra ká̱ iya̱m nkang te nkpak mí gba̱l na.

20 &lt;&lt;Unəm va̱ na nləfər iya̱m pápà inan iro te mí zhì na, ya uYawe chwat.

21 &lt;&lt;Kang wa mwar ka̱t te wa ka̱r uɗyanəm ka̱t, ka̱kul ka̱ o yà oɗyanəm kà̱ mbin aMasar.

22 &lt;&lt;Kang o ɓək anung uchar ùkpələng ka̱t te uyen ùkpələng ka̱t. 23 A yà pa̱ wa ɓək anung á na kang uza̱ yə́ng a mi te, nnandər mi fe ayiyə́ng aga mɓək anung, 24 kang a shì ìgwak a mi te, mi gbá̱ng wo ká̱ ndokchi te ochar wo i yà okpələng kang ovan wo i yà okpələng.

25 &lt;&lt;A yà pa̱ u na akat mbwai ónəm mi oga nkùn ka̱ ashe wo te, kang wa ram mmákmak kà̱ ka̱t. 26 Kang a yà pa̱ u ka̱m ìlukwan àwan ɓu ka̱ apal pa̱ uza̱ i mwa kang te, le ká̱ á na kang alum ì tar, 27 ka̱kul ìlukwan iga ndàng izəzər yà ta byet, te uza̱ i ra ka̱ ashe iza̱ yà? Kang a yà pa̱ uza̱ yə́ng á mi te mi fe, ka̱kul mmami uga aɗor.

28 &lt;&lt;Kang wa pwat Inan ka̱t te wa vyap aɗin ánəm uga mpyal ka̱ ashe onəm ɓu ka̱t. 29 Kang wa kali ká̱ iya̱mmɓən ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ka̱t. Na ovan onunggwan ɓu oga nggəshi á mi. 30 Wa nəm iya̱m izəngtəng ká̱ ina, itam ká̱ iɓəl ɓu. Oza̱ i nəm nra pa̱ nfangshat nzəng ká̱ ínang oza̱, kang kà̱ nra ngga nna̱nne te, wá na oza̱ á mi. 31 Ó yà onəm ogorgor mi. Kang ô ri izhé iya̱m nkang va̱ izhé iga anyin kan ka̱t, o swang íva.&gt;&gt;

23

1 &lt;&lt;Kang wa zàl nnap-nlà ngga akwam ka̱t. Kang wa gwang awo ká̱ unəm unga, wa shet akwam ka̱t. 2 Kang wa yar nva̱ng nggatək ka̱ ashe nnəm iya̱m inga ka̱t. Kang wa náp akwam ka̱ atak akwali ká̱ ngga̱ɓa̱n asəm ǹyàr nva̱ng nggatək pa̱ ávyap nnandər ka̱t. 3 Kang wa nyám nɗom ishi únəm uga nkun ka̱ ashe akwalikwali ka̱t.

4 &lt;&lt;A yà pa̱ u ya ìna ka̱t te azhaki ákpa ìkum ɓu lar te, wa le ká̱ á na. 5 A yà pa̱ u ya azhaki ánəm uga ńyang ɓu ru ká̱ iya̱m iɗəkɗək kang u ɗom nnəm nka̱mshi ka̱t, te nkpak pa̱ ú ka̱m ishishi a wong ká̱.

6 &lt;&lt;Kang wa ga̱ɓa̱n nnandər onəm ɓu oga nkun ka̱ ashe akwali oza̱ ka̱t. 7 Wa gbà̱ng ká̱ nnap-nlà ngga akwam. Kang wa gbá̱l unəm uga ǹnyi nnap anəm nro ka̱t, ká̱ unəm ùnəna̱n ka̱t, ka̱kul mi yà ká̱ nlà pa̱ unəm unga unəna̱n ka̱t. 8 Kang wa ka̱m imwa iga ǹmulam anung ka̱t, ka̱kul imwa iga ǹmulam anung i fo iwu onəm kang i vyap nnap-nlà onəm onəna̱n. 9 Kang wa ka̱r uɗyanəm ka̱t, o nyi ntəm aɗyanəm nyi ka̱kul mmawó ká̱ ishi wo te, ka̱ o yà oɗyanəm ka̱ ashe mbin aMasar.

Nnap-mpakpak ka̱ apal ilum njul

10 Ɓu suk ìram ɓu ìzun pa̱ ìkpa̱ɗing te ɓu ɓən iyəya̱m. 11 Kang ka̱ ashe ìzun iga ifangshat te ɓu re i ra afəp, na onəm oga nkun ɓu á ri ka̱ ashishe kang ízhe iga anyin i ri aɓuɓo va̱ oza̱ re, wa nəm iya̱m izəngtəng ka̱ iram ìba̱ngba̱ng ɓu ka̱ iram mpyet ɓu. 12 Ka̱ apal nra pa̱ nkpa̱ɗing ɓu nəm inok ɓu, te ɓu jul kà̱ nra ngga nfangshat na ìna ɓu ká̱ azhaki ɓu á yì, kang uya azwal ɓu uchar nzəng ká̱ uɗyanəm á yì. 13 Wá nak ishi ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ n là a wo. Kang o wór aɗin inan iro ka̱t, kang mmá fe aɗin oza̱ ka̱ anung ɓu ka̱t.

14 &lt;&lt;Nva̱ng pa̱ nshatɗing ka̱ ashe ìzun te, ɓu nəm nchang izər á mi. 15 Wa kpak nchang izər nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer *ka̱t wa nva n nak a ɓu. Wa ri nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t, nra pa̱ nfangshat ká̱ awalang va mmá nak ka̱ ashe apye aga aAbip, o fa ka̱ ashe mbin aMasar ka̱ ashe apye va ta. Kang oza̱ a ɓa mpyal mi ká̱ awo alakchi ka̱t. 16 Nəm nchang izər ngga mɓən iya̱m iga nggəshi ɓu va u suk ka̱ ashe iram. Nəm nchang izər ngga ngwur ikur kà̱ nkùr ìzun ká̱ awalang va̱ u ɓut iya̱m ngwap ɓu ka̱ ashe iram. 17 Nva̱ng pa̱ nshatɗing ka̱ ashe ìzun, nkpaktak ovan onunggwan ɓu i ɓa mpyal aPoǹzhinan uYawe.&gt;&gt;

18 &lt;&lt;Wa yichi nchə̀r nləfər iya̱m pápà a mi ká̱ iya̱m iro iga anyer ka̱t. Kang mpip nləfər iya̱m pápà iga nnəm nchang izər mi á kpa̱k ìpin ka̱t.

19 &lt;&lt;Ɓa ká̱ oga awar ikún aga nggəshi va ɓyen ji aga ashe ìram ɓu ka̱ ashe ǹzhi aYawe, Inan ɓu. Kang wa pə́k ìya ìtam ka̱ ashe mbyal ìnənang ka̱t.

20 &lt;&lt;Dər, mmami ká̱ ngga nre ǹre ká̱ uma̱leka kà̱ mpyal ɓu na apángchí ɓu ka̱ apal asa̱l kang ì ɓa ká̱ ɓu ka̱ atak va̱ n ɗa̱mshi chit. 21 Nak ishi ka̱ na kang ɓu gwong achwang ká̱ ichəchu. Kang wa fa iya̱m ika̱k ká̱ na ka̱t, ka̱kul uza̱ i yà ká̱ ǹyàr mpat ɓu ka̱t, ka̱kul aɗin mi nna ka̱ ashishe. 22 A yà pa̱ u kpak nnap nləlà pa̱ dakdak kang u nəm nkpaktak iya̱m va̱ n là te, mi yà unəm ìkum okpa ìkum ɓu kang mi yang onəm va̱ yang ɓu. 23 Nva̱ngva̱ uma̱leka mí lə́p mpyal a ɓu i ɓa ka̱ ɓu ka̱ ashe oAmori, ká̱ oHiti, ká̱ oPerizi, ká̱ oKanana, ká̱ oHivi, ká̱ oYebusi, te mi zhì oza̱. 24 Kang wa kuchi ínan oza̱, ka̱t te wa wop oza̱, ka̱t te wa ɗyang nnap nnəm oza̱ ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te wa kan oza̱ kang ɓu chwan oga ǹdáng ipáng oza̱ nyə́ryər pa̱ nyimənnyimən. 25 O wop uYawe Inan wo, kang uza̱ i nak nnap nnəna̱n íya̱m nrì wo ká̱ ndəng wo, kang i yar arwa i le ka̱ ashe wo. 26 Uchar ro i wak ka̱t, kang i yà usatsat ka̱ ashe mbin wo ka̱t. Mi na nra ngá nggang a ɓu.

27 &lt;&lt;Mi ga kà̱ mpyal ɓu na nnak okpa ìkum ɓu á nəm ayər ɓu. Mi ɓa ká̱ nzwar onəm va̱ ɓu lung oza̱, kang mi nak oza̱ i ga̱ɓa̱n asəm i chəng ɓu. 28 Mi re ǹre ká̱ iya̱m iga nzwar atak kà̱ mpyal ɓu i ɓàk oHivi, ká̱ oKanana, ká̱ oHiti kà̱ mpyal ɓu. 29 Mi yà ká̱ mɓəɓak ká̱ mpyal ɓu pa̱ kpaktak ka̱ ashe ìzun pa̱ izəng ka̱t, ka̱t te mbin va̱ ta i yà ashe anyin te ízhe iga anyin i yə́l ka̱ ashishe i ji ɓu. 30 Mi ɓàk oza̱ kà̱ mpyal ɓu pa̱ ɗa̱pɗa̱p, ɓu yə́l ɓu gang mbin va̱ ta kang. 31 Mi nak aswari ɓu i ɓàn kà̱ Ìwá Ìsəksək i ga i chu ìwa iga aFilitti† kang i ɓàn kà̱ ǹzam aSinayi i ga i chu awang aYufəriti. Te mi na onəm oga ashe mbin va̱ ta ka̱ awo ɓu, kang ɓu ɓàk oza̱ i fa kà̱ mpyal ɓu. 32 Kang wa yar nsar nnap-nlà ká̱ oza̱ ka̱t te oga ichər oza̱ ka̱t. 33 Kang oza̱ atəm nzəng ká̱ ɓu ka̱t, le kang oza̱ á nak ɓu wa nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng á mi, ka̱kul a yà pa̱ u wop ichər oza̱ te, i sat ajəp a ɓu.&gt;&gt;

24

1 Te uza̱ là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Kyen ɓa atak mi, mmaɓu ká̱ uHaruna, ká̱ uNadap, ká̱ uAbihu, ká̱ onəmgbak oIsa̱rila va̱ ìsəm pa̱ ifangshat, o nəm awop ǹdatchi. 2 UMusa uwa chwat á ɓa adatkulung ká̱ uYawe, kang oza̱ á ɓa adatkulung ka̱t, kang onəm á kyen á ga nzəng ka̱ na ka̱t.&gt;&gt;

3 UMusa ga là ónəm nkpaktak nnap-nlà àYawe ká̱ oga nkpaktak nnap-akwali, te nkpaktak onəm ma̱n ká̱ ìchu pa̱ izəng pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak nnap-nlà va̱ uYawe là te í nənəm.&gt;&gt; 4 Te uMusa lir nkpaktak oga nnap-nlà àYawe. Uza̱ wong ká̱ iɓotak kà̱ ìpin ikpa̱kkpà̱k kang uza̱ me atak nshì iya̱m awop ka̱ akum aɓàm, te nak ǹdáng ipáng pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ pa̱rəm ka̱ anung akum oIsa̱rila aga agba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm. 5 Te uza̱ re ovan ǹza̱m oga aIsa̱rila, oza̱ yichi oga iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot kang oza̱ na nləfər iya̱m ipápà oga akut iga ntəm ikángkáng uYawe. 6 Te uMusa tok nchə̀r ka̱ ashe asu, kang aɓo nchə̀r nro te uza̱ sháng ka̱ izər atak nshì iya̱m awop. 7 Te uza̱ yar ǹlir ngga nsar nnap-nlà, uza̱ kung ónəm fe. Te oza̱ ma̱n pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ uYawe là te í nənəm kang í kpəkpak.&gt;&gt; 8 UMusa yar nchə̀r sháng ka̱ apal onəm, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Dər, nchə̀r ngga nsar nnap-nlà va ta̱ uYawe nəm ká̱ wo ka̱ apal nkpaktak oga nnap-nlà va̱ ta̱.&gt;&gt;

9 Te uMusa kyen gà ká̱ uHaruna, ká̱ uNadap, ká̱ uAbihu, ká̱ onəmgbak oIsa̱rila oga ìsəm pa̱ ifangshat va̱, 10 te oza̱ ya Inan oIsa̱rila. Ka̱ avəng ashishar te iya̱m iro wa abərki nnəm ngga ipáng iɓyenɓyen iga ndəng izər ìvyau, wa atak ghanghan agbagba apaɓur. 11 Inan nak awo wò ka̱ apal onəm ochumchum oga aIsa̱rila va̱ ta̱ ka̱t. Oza̱ ya Inan kang oza̱ ri oza̱ wa.

12 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Kyen atak mi ka̱ apal aɓam na ú ta̱l ka̱ ta, ka̱kul na ń na oga achuchwal ìpang a ɓu, va n lir oga nɗyang ká̱ nnap mpakpak na ú ɗyang óza̱.&gt;&gt; 13 Te uMusa wong ká̱ unəm uga nka̱mshi wò uJoshuwa, te uMusa kyen apal aɓam Inan. 14 Uza̱ là ónəmgbak pa̱, &lt;&lt;O lòk yi ka̱ ta̱ kang i le atak wo. UHaruna ká̱ uHur oma yà nzəng ká̱ wo. Nkpaktak onəm va̱ ká̱ ǹdap atam te á ga atak oza̱.&gt;&gt; 15 UMusa kyen apal aɓam kang ìlulu gún aɓàm. 16 Ìzhàn àYawe təm ka̱ apal aɓam aSinayi, kang ìlulu gún na nra pa̱ nkpa̱ɗing. Ka̱ apal nra ngga nfangshat te, uza̱ wór uMusa ka̱ ashe ìlulu. 17 Ìzhàn àYawe wa apər i ri ka̱ apal itə́ngtə́ng aɓam kà̱ ìwu oIsa̱rila. 18 UMusa tar ashe ìlulu, kyen apal aɓam. UMusa təm ka̱ apal aɓàm nra ìsəm pa̱ ineɗing ká̱ ìzwam ìsəm pa̱ ineɗing.

25

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ónəm oIsa̱rila pa̱ á ɓa ka̱ iya̱m inana á mi. Nza̱ unəm nggo va̱ á yiyar ka̱ ashe ìgwak pa̱ o nəna te, uza̱ á ɓa ká̱ iya̱m inana wò. 3 Oga iya̱m inana va ta̱ ɓu ka̱m ka̱ atak oza̱. Oma azənariya, aazurfa, ká̱ acham arəzang, 4 ká̱ awulu va wa izər ìvyau, awulu va wa mba̱l akətəkəu arə́zang pa̱ ga̱r, ká̱ alinin va alukutlukut anəna̱n, ká̱ akpap iɓəl ka̱kul ìlukwan, 5 awá inagám va mmá ɓán ká̱ ǹzazí ká̱ awa izhé iro anəna̱n, ká̱ akun akasiya, 6 ká̱ mmì ka̱kul apitila, ká̱ oga iya̱m inə́ngnəng ichángchàng ka̱kul mmì ngga nggar kang ka̱kul iya̱m inəngnəng ichángchàng kpa. 7 Ká̱ ipáng iza̱mza̱m, ipáng iga mɓam kà̱ izər ìya ìlukwan ìkwoksok, ká̱ ìlukwan ìkwoksok.

8 &lt;&lt;N ɗom oza̱ pa̱ á me Atak Ayə́ryər á mi na ń təm nzəng ká̱ oza̱ 9 Nkpak pa̱ ú nəm aghal áYawe va̱ ta̱ ká̱ nkpaktak iya̱m iga ashishe á yà pa̱ dakdak á mal ká̱ ala̱ka̱n ava̱ mi gà ǹnyinyám a wo.&gt;&gt;

10 &lt;&lt;Oza̱ á nəm akwati ká̱ akun akasiya ava ngwuwang ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo, nrurup ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 11 Wa ɓam nsəsəm ká̱ ashishe ká̱ azənariya anəna̱n wa rà̱p nza̱m ká̱ azənariya kà̱ nza̱ aranchwang nggo. 12 Wa lá nkalɓang azənariya pa̱ nneɗing á gwang ka̱ ashishar kà̱ nza̱ ngba̱k nggo nkalɓang pa̱ mparəm. 13 Nəm oga nkpá nggang ngga akun akasiya ɓəl izər oza̱ ká̱ azənariya. 14 Mwak oga nkpá nggang va̱ ta ka̱ ashe nkalɓang va̱ nna ká̱ nza̱ ngba̱k akwati nggo ka̱kul nyiyar 15 Oga nkpá nggang ngga nyiyar va̱ ta mí zə̀p ka̱t, mí re ká̱ izər nkalbang. 16 Wa nak achuchwal nnap nshetshet nlìlir nva mi ga nnəna a ɓu ka̱ ashe akwati va̱ ta. 17 Te wa nəm anung aga nkuk akwati va̱ ta ká̱ azənariya anəna̱n, ngwuwang ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, mbə́bal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 18 Wa lá oga akerup* pa̱ parəm ká̱ azənariya, wá nak ka̱ apal anung aga nkukuk. 19 Nəm akerup pa̱ zəng kà̱ ngba̱k nro kang aro kà̱ ngba̱k nzəntəng. Nəm oga akerup ka̱ anung aga nkukuk ká̱ azənariya azəngtəng va ta kà̱ nkùr oga aranchwangranchwang aga aparəm. 20 Oga akerup va̱ ta i bol abasəm oza̱ i gún anung aga nkukuk, kang ì dər owan oza̱. Asa̱l awu oga akerup va̱ ta i dər anung aga nkukuk. 21 Nak anung aga nkukuk va̱ ta ka̱ apal akwati, kang ɓù nak nnap nshetshet nva̱ mi ga nnəna a ɓu ka̱ ashe akwati va̱ ta. 22 Ka̱ atak va ta mi gwang ká̱ ɓu, mi là nnáp ká̱ ɓu, ká̱ ishimshe oga akerup aga aparəm va̱ ka̱ anung aga nkuk akwati nnap nshetshet. Mi na oga nnap mpakpak a ɓu ka̱kul onəm oga aIsa̱rila.&gt;&gt;

23 &lt;&lt;Te wa pak atebəl ká̱ akun akasiya ngwuwang ashar pa̱ shatɗing, mbəbal ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, kang nrurup ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 24 Ɓam ká̱ azənariya anəna̱n, kang ɓu rà̱p nza̱m oga aranchwangranchwang ká̱ azənariya. 25 Nak ìɗər ka̱ aranchwangranchwang á yà wa mbal awo á gang, kang ɓu rà̱p nza̱m ká̱ azənariya. 26 Nəm oga nkalɓang azənariya á na pa̱ nneɗing, na ú ɓáp oga nkalɓang va̱ ta kà̱ isu oga nggúlyanggú ngga neɗing va̱ ta ka̱ atak ashishar. 27 Oga nkalɓang ngga nkpán nkpá nggang ngga ǹyàr atebəl va̱ ta á dat ká̱ ìɗər. 28 Nəm oga nkpá nggang ká̱ akun akasiyá na ú ɓam izər oza̱ ká̱ azənariya. Te mí yar atebəl va̱ ta ká̱ omà. 29 Nəm oga adakdai, ká̱ asu, ká̱ oga ibəchi, ka̱kul nna iya̱m inana iga ngwa. Nəm ká̱ azənariya anəna̱n. 30 Nak nzəngkəng àYawe ka̱ apal atebəl kà̱ mpyal mi pa̱ ɗəkər.&gt;&gt;

Apitila aga Idari

31 &lt;&lt;Nəm apitila aga idari ká̱ azənariya anəna̱n. La ìjilijili ká̱ idaridari, ká̱ oga ásusu, ká̱ mɓənggúmɓənggúm, ká̱ mbəba̱l á yà iya̱m pa̱ izəng. 32 Oga igwong pa̱ ìkpa̱ɗing i yà kà̱ oga ngba̱k apitila aga ìdari pa̱ ishatɗing kà̱ ngba̱k nro, kang pa̱ ishatɗing kà̱ ngba̱k nzəngtəng. 33 Oga asu pa̱ shatɗing wa mɓənggúm mba̱l i yà ka̱ apal ìgwong pa̱ ìzəng, pa̱ shatɗing kà̱ ìgwong ìro, wa nnà ta i yà kà̱ nkpaktak oga igwong iga ìkpa̱ɗing ka̱ igwong izər apitila aga idari. 34 Oga asu pa̱ neɗing wa mɓənggum mba̱l ká̱ mba̱l i yà ka̱ apal apitila aga idari. 35 Te mɓənggúm mba̱l á yà pa̱ zəng ka̱ akum ígwong pa̱ iparəm iga nggəshi, mɓənggúm mba̱l á yà pa̱ nzəng ka̱ akum ígwong pa̱ iparəm iga ipəpar, kang mbəngúm mba̱l ì yà pa̱ nzəng ka̱ akum ígwong pa̱ iparəm iga ishəshat, ka̱kul oga ígwong iga ìkpa̱ɗing va̱ ka̱ izər apitila aga ìdari. 36 Oga mɓənggúm oza̱ ká̱ ígwong oza̱ á yà iya̱m pa̱ izəng. Nkpaktakkpaktak nlá azənariya anəna̱n. 37 Nəm apitila pa̱ fangshat, te chwong oza̱ ka̱ apəpal na aghan atak kà̱ mpipyal. 38 Te mɓəmɓəmɓəmɓəm ká̱ asu apər á yà ká̱ azənariya anəna̱n. 39 Nəm apitila aga idari ká̱ nkpaktak oga iya̱m inok va̱ ta̱ ká̱ azənariya anəna̱n ava iɗəɗək ìsəm pa̱ ishatɗing. 40 Nak ishi ká̱, na u nəm oza̱ á yà pa̱ dakdak á mal ká̱ ala̱ka̱n wa nva mmá nyám a ɓu ka̱ apal aɓam.&gt;&gt;

26

1 &lt;&lt;Nəm aghal aYawe ká̱ atani pa̱ gba̱pchi ava mmá lok ká̱ alinin anəna̱n, aga ndəng izər ìvyau, ká̱ ndəng nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ ndəng nrəzang. Nəm oza̱ á yà ká̱ ala̱ka̱n oga akerup ka̱ atak aghan anəm uga inok. 2 Nwang atani va̱ ta á yà ashar ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ parəm, mbəbal ashar pa̱ kpa̱ɗing. Nkpaktak oga atani va̱ ta á mal izər. 3 Gwang oga atani pa̱ tukun á yà pa̱ zəng, te gwang aɓo aga tukun á yà pa̱ zəng. 4 Nəm oga mɓol ká̱ afini ndəng izər ivyau kà̱ nkur arangchwang aga ǹggəshi oga atani va̱ ta. Wa nnà ta kpa nəm oga mɓol kà̱ nkur azəngtəng arangchwang atani. 5 Nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ izər atani azəngtəng, kang ɓù nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun kà̱ nkùr aranchwang atani azəngtəng. Oga mɓol va̱ ta á mal ikwoksok ká̱ owan oza̱. 6 Nəm oga iya̱m iga nzùzong ìsəm pa̱ ìtukun ká̱ azənariya, te gwang oga atani aga aparəm va̱ ta ka̱ anung zəngtəng ka̱ atak nzùzong, na aghal aYawe á yà pa̱ zəng.

7 &lt;&lt;Kà̱p atani pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ zəng ká̱ akpap íɓəl ka̱kul nkuk aghal aYawe. 8 Nwang nza̱ atani nggo á yà ashar ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa tuka̱n kang mbəbal ashar pa̱ kpa̱ɗing. Nkpaktak atani aga agba̱pchi ama̱n pa̱ zəng va̱ ta á mal izər. 9 Gwang atani pa̱ tukun ka̱ anung zəngtəng, kang atani aga kpa̱ɗing ka̱ anung zəngtəng. Te kup atani aga akpa̱ɗing va̱ ta pa̱ mparəm á gún mpyal aghal. 10 Nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ aranchwang atani azəngtəng, kang ɓù nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun kà̱ nkùr aranchwang atani azəngtəng. 11 Nəm oga iya̱m iga nzùzong ìsəm pa̱ ìtukun ká̱ acham arəzang, te mwak oga iya̱m iga nzùzong va̱ ta ka̱ ashe oga mɓol kang ɓù gwang aghal va̱ ta ka̱ anung zəngtəng na á yà pa̱ zəng. 12 Te aɓo atani ava̱ le ka̱ apal aghal te i zong kà̱ nsəm aghal aYawe. 13 Ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo kà̱ ngba̱k nro kang ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo kà̱ ngba̱k nzəngtəng. Oga aɓo ngwang atani aghal va̱ le te i zong kà̱ oga ngba̱k aghal aYawe na á gún na. 14 Nəm iya̱m iga nggún apal aghal ká̱ awá pa̱ parəm, iro ka̱ awá inagám va mmá ɓán ka̱ ǹzazí, kang iro iga nggugún kà̱ awá anəna̱n.

15 &lt;&lt;Kyen oga ndar aghal aYawe ngga akun akasiya aga nsat nzwang. 16 Nza̱ nzəngtəng nggo ngwuwang á yà ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, mbəbal á yà ashar pa̱ parəm ka̱ aɓuɓo. 17 Nza̱ ndar nggo te, á yà ká̱ ǹcà nggang pa̱ mparəm ka̱kul nggwang oza̱ ka̱ anung zəngtəng. Wa nnà ta ɓu kyen nkpaktak oga ndar aghal áYawe. 18 Kyen oga ndar aghal áYawe va̱ ta ìsəm pa̱ iparəm ka̱kul ngba̱k ngga nkwandal. 19 Te nəm oga atak mmùmwak ká̱ aazurfa ìsəm pa̱ ineɗing ka̱ avəng oga ndar ngga ìsəm pa̱ iparəm va̱ ta. Atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum ndar ǹggəshi ka̱kul oga ncà nggangcà nggang, kang atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum ndar ngga ngbəbak ka̱kul oga ncà nggangcà nggang. 20 Nggba̱k ngga mpal aghal áYawe va̱ ta, wa nnà ta kpa oga ndar á yà ìsəm pa̱ iparəm, 21 nzəng ká̱ atak mmwàk oza̱ ngga aazurfa ìsəm pa̱ ineɗing. Oga atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum ndar ǹggəshi, kang oga atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum ndar ngga ngbəgba̱k. 22 Te kyen ndar aghal áYawe pa̱ nkpa̱ɗing ka̱kul ngba̱k ngga asa̱l ǹsəm. 23 Kyen oga ndar pa̱ mparəm ka̱kul oga nggúlyanggú nsəm aghal áYawe. 24 Ɓak oza̱ ka̱ akum á ɓa á chu apal na á yà ka̱ ashe nkalbang pa̱ nzəng. Wa nnà ta i yà ńkpaktak oza̱, oza̱ i yà nggúlyanggú pa̱ mparəm. 25 Te ndar á yà pa̱ nna̱nne ká̱ oga atak mmwàk oza̱ ngga aazurfa pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ kpa̱ɗing. Oga atak mmùmwak á yà pa̱ parəm ka̱ akum ndar ǹggəshi kang oga atak mmùmwak ì yà pa̱ mparəm ka̱ akum ndar ngga ngbəgba̱k.

26 &lt;&lt;Kyen oga ndar nnárnàr ngga akun akasiya pa̱ ntukun ka̱kul oga ndar ngga ngba̱k aghal áYawe, 27 ká̱ ndar nnárnàr pa̱ ntukun ka̱kul ndar ngga ngba̱k nzəngtəng, kang ká̱ nro pa̱ ntukun ka̱kul ndar ngga ngba̱k ngga asa̱l ǹsəm aghal áYawe. 28 Ndar nnárnàr ngga ishimshe oga ndar i gantal kà̱ nkùr nro i ga i cú nkùr nro. 29 Te ɓam oga ndar va̱ ta ká̱ azənariya, kang ɓù nəm oga nkalɓankalɓang ká̱ azənariyá na á kpán oga ndar nnárnàr va̱ ta. Ɓam oga ndar nnárnàr va̱ ta ká̱ azənariya. 30 Pak aghal áYawe va̱ ta pa̱ dakdak wa nva mmá nyám a ɓu ka̱ apal aɓàm á.

31 &lt;&lt;Nəm atani aga nkap afu ǹzhi aga ndəng ìzər ivyau, ka̱ ndəng nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ ndəng nrəzang, ká̱ alinin anəna̱n. Nəm ká̱ ala̱ka̱n oga akerup ka̱ atak aghan anəm uga inok u va̱ a nyi nchicà pa̱ gənggəng á. 32 Zong atani va̱ ta ka̱ apal ǹdar akún akasiya ava mmá ɓam ká̱ azənariya, ká̱ iya̱m iga nzùzong iga azənariya ka̱ apal atak mmùmwak aga aneɗing aga aazurfa. 33 Zong atani va̱ ta ka̱ akum oga iya̱m iga nzùzong, te tar ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà ká̱ nsəsəm. Atani va̱ ta i kap ishimshe Atak Ayə́ryər ká̱ Atak Ayə́ryər ava ji. 34 Nak anung aga nkuk akwati ka̱ apal akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ashe atak ayəryə́r ava ji. 35 Yal atebəl kà̱ mpyal atani aga nkap afu ǹzhi ka̱ asa̱l mpal aghal áYawe, te yal apitila aga idari á mal ìkwoksok ká̱ atebəl ka̱ asa̱l nkwandal.

36 &lt;&lt;Nəm atani aga anung asa̱l aghal áYawe ká̱ afini aga ndəng izər ìvyau, ká̱ ndəng nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ ndəng nrəzang, ká̱ alinin anəna̱n ava mmá lok ɓyen pa̱ gənggəng. 37 Kyen oga ndar akún akasiya pa̱ ntukun te ɓam ká̱ azənariya ka̱kul atani va̱ ta. Iya̱m iga nzong oza̱ á yà iga azənariya, te nəm atak mmwàk óza̱ pa̱ ntukun ká̱ acham arəzang.&gt;&gt;

27

Atak nshì Iya̱m Awop

1 UYawe la uMusa pa̱, &lt;&lt;Nəm atak nshì iya̱m awop aga asu, mbəbal ashar pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, ngwuwang ashar pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo. Atak nshì iya̱m awop va̱ ta á mal izər, te mməmak ashar pa̱ neɗing ká̱ aɓuɓo. 2 Nəm agbəshi á na kà̱ nggulyanggugulyanggu ngga nneɗing, na oga agbəshi va̱ ta ká̱ atak nshì iya̱m awop á yà iya̱m zəngtəng. Ɓam na ká̱ acham arə́zang. 3 Nəm oga asu nchwang, ká̱ ashefər, ká̱ asu, ká̱ ìga̱pchi ìga ifáng, ká̱ asu apər. Nəm nkpaktak iya̱m inok va̱ ta ká̱ acham arə́zang. 4 Pàntal oga acham arə́zang á na wa alariya, te nəm oga nkalɓang ngga acham arə́zang kà̱ nza̱ nggúlyanggú ngga nneɗing nggo. 5 Pá alariya va̱ ta ka̱ akum alə̀gər atak nshì iya̱m awop, ná á yà kà̱ nkap ishimshe atak nshì iya̱m awop. 6 Nəm oga nkpá nggang ká̱ akún akasiya ka̱kul atak nshì iya̱m awop, te ɓam ká̱ acham arə́zang. 7 Mwàk oga nkpá nggang va̱ ta ka̱ ashe nkalɓang, na oza̱ á yà ka̱ ngba̱k ngga mparəm ka̱ izər atak nshì iya̱m awop ka̱kul nyiyar. 8 Nəm atak nshì iya̱m awop va̱ ta á yà awong ká̱ akún abalbal. Nəm na pa̱ dakdak wa nva mmá nyám a ɓu ka̱ apal aɓàm á.&gt;&gt;

Agəla̱n

9 &lt;&lt;Nəm agəla̱n aghal aYawe. Nggba̱k nkwandal á yà ashar igba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, te atani á yà anəna̱n nlok alinin, 10 Ká̱ oga ndar ngga acham arə́zang ìsəm pa̱ iparəm, ká̱ oga atak mmumwak aga acham arə́zang ìsəm pa̱ iparəm, kang ká̱ iya̱m iga nzuzong ká̱ iga nrəran ká̱ izər ndáng á yà iga aazurfa. 11 Asa̱l mpal agəla̱n va̱ ta ngwuwang á yà ashar igba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun na kpa, kang i yà ká̱ atani, ká̱ ndar ngga acham arə́zang ìsəm pa̱ iparəm, ká̱ atak mmumwak aga acham arə́zang ìsəm pa̱ iparəm, kang ká̱ iya̱m iga nzuzong ká̱ atak nrəran ká̱ izər ndáng iga aazurfa. 12 Mbal atani ka̱kul agəla̱n ka̱ asa̱l ntar alum á yà ashar ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun, ká̱ ndar pa̱ ngba̱pchi ká̱ atak mmwàk oza̱ pa̱ ngba̱pchi. 13 Ka̱ asa̱l nfa alum agəla̱n te, mbəbal á yà ashar ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun na kpa. 14 Nwang atani á yà ashar ìsəm parəm ama̱n pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo kà̱ ngba̱k anung asa̱l, ká̱ oga ndar pa̱ nshatɗing ká̱ atak mmumwak pa̱ nshatɗing. 15 Te ngwang atani kà̱ ngba̱k nzəngtəng á yà ashar ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ parəm ka̱ aɓuɓo, ká̱ oga ndar pa̱ nshatɗing ká̱ atak mmumwak pa̱ nshatɗing. 16 Nwang atani aga anung asa̱l agəla̱n va̱ ta á yà ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ava mmá lok ɓyen pa̱ gənggəng ká̱ afini alinin aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ nrəzang. Á yà ká̱ oga ndar pa̱ nneɗing ká̱ atak mmumwak pa̱ nneɗing. 17 Nkpaktak oga ndar va̱ ka̱ ashe agəla̱n te, á yà ká̱ iya̱m iga nrəran ká̱ nzuzong iga aazurfa, ká̱ atak mmumwak ngga acham arəzang. 18 Nwang agəla̱n va̱ ta á yà ashar igba̱l ka̱ ìsəm pa̱ ìtukun, mbəbal ashar ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun, mməmak ashar pa̱ fangshat ka̱ aɓuɓo, ká̱ atani aga nlok ká̱ afini alinin anəna̱n, ká̱ atak mmumwak aga acham arəzang. 19 Nkpaktak oga iya̱m inok aghal aYawe ka̱kul nza̱ inok nggo, ká̱ nkpaktak oga avan akun aga nrán aghal ká̱ oga avan akun agəla̱n á yà aga acham arəzang.

20 &lt;&lt;Nak oIsa̱rila á ɓa ká̱ mmì mpyet nnəna̱n a ɓu ka̱kul apər, na apitila va̱ ta á yà kà̱ nnrì pa̱ ɗəkər. 21 Ka̱ ashe Aghal Mɓut kà̱ nsəm atani ava kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà te, uHaruna ká̱ ovan wò á nak ishi ká̱ apitila va̱ ta á yà kà̱ nrí pa̱ ɗəkər kà̱ mpyal aYawe á ɓàn ká̱ arurong á ga á chu ìpin. Nva̱ ta̱ á yà nnap nnəm ngga mbyet mbyet óIsa̱rila ka̱ ashe nkpaktak nlwàk oza̱.&gt;&gt;

28

Iya̱m isham ANəm uga mpyal awop

1 &lt;&lt;Ɓa ká̱ ùgənang ɓu uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan ka̱ ashe oIsa̱rila á yà nzəng ká̱ ɓu, uNadap ká̱ uAbihu, uEleazar ká̱ uItama na ó nəm inok onəm oga mpyal awop á mi. 2 Dán ílukwán íyə́ryər ugənnang ɓu uHaruna ka̱kul ìzhàn ká̱ iɓyen. 3 Là nkpaktak onəm oga nnyi inok awo ova n yə́l oza̱ ká̱ aghan na oza̱ á dán ílukwán iga nggar uHaruna ka̱kul nnəm inok anəm uga mpyal awop á mi. 4 Oga ilukwan va ta̱ oza̱ i dán, ìya ìlukwan ìkwoksok, ìlukwan ìkwoksok, ìlukwan iwángwang, ìlukwan iga ashe, iya̱m ishi, ká̱ ngbat. Oza̱ á dán ílukwán iyə́ryər va̱ ta̱ ugənang ɓu uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan na oza̱ á nəm inok onəm oga ǹshi iya̱m awop á mi. 5 Oza̱ á nəm ká̱ azənariya, ká̱ afini aga ndəng ízər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ nrəzang, kang ká̱ alinin anəna̱n.&gt;&gt;

Ilukwan Ikwoksok

6 &lt;&lt;Oza̱ á dán ìlukwan ìkwoksok va̱ ta, á lok ká̱ afini azənariya aga ndəng ízər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ nrəzang, ká̱ alinin anəna̱n, inok ánəm uga aghan. 7 Á yà ká̱ ngbat agar pa̱ mparəm ka̱ aranchwangranchwang aga aparəm ka̱kul nrəran. 8 Nggbat ìlukwan ikwoksokkwoksok nloklok á yà nnəm nzəngtəng ká̱ afini azənariya aga ndəng ízər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ nrəzang, kang ká̱ alinin anəna̱n. 9 Wur ipáng iza̱mza̱m pa̱ iparəm te gyok aɗin ovan aIsa̱rila ka̱ apal oza̱. 10 Aɗin á yà pa̱ kpa̱dəng ka̱ apal ipáng iro kang pa̱ kpa̱dəng ka̱ apal izəngtəng ka̱ atak inəmgbak oza̱. 11 Gyok aɗin ovan áIsa̱rila ka̱ apal ipáng iga iparəm va̱ ta wa nva̱ unəm uga nkpà ipáng i gyok asitam. Mwak oza̱ ka̱ ashe iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya. 12 Ɓam oga ipáng iga iparəm va̱ ta ka̱ apal ngbat agar ìlukwan ìkwoksok wa ipáng iga nrəng ká̱ ovan áIsa̱rila. UHaruna á zong oga aɗin va̱ ta ka̱ apal agar wò kà̱ mpyal aYawe ka̱kul nrəng ká̱ oza̱. 13 Nəm iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya, 14 ká̱ oga nzwar mmyarmyar pa̱ mparəm ngga azənariya anəna̱n. Te ran oga nzwar mmyarmyar va̱ ta ka̱ izər iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya va̱ ta.&gt;&gt;

Mpuluk ngga apal Ilukwan Ika̱ksok

15 &lt;&lt;Te dán mpuluk ka̱kul nva̱n nnap, inok ánəm uga aghan. Nəm wa ìlukwan ìkwoksok ká̱ azənariya, ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ gà̱r, ká̱ nrəzang, kang ká̱ alinin amyarmyar anəna̱n. 16 Mma kùp te á mal izər, ngwuwang ká̱ mbəbal á yà mbal awo nza̱ ngba̱k nggo. 17 Te dàt oga ipáng inəna̱n va̱ ta ǹzhi pa̱ nneɗing ka̱ pəpal. Ndàt nggəshi á yà ipáng irəzang va i ya atak pa̱ halakhalak, ká̱ iva̱ wa ndəng ilur, ká̱ iga ndəng ilyanggu. 18 Ndàt ngga mparəm á yà ipáng va ká̱ nrezang, ká̱ iva̱ ikamkam, ká̱ iva̱ fəfər wa apye. 19 Ndàt ngga nshatɗing á yà ká̱ ipáng iga ndəng ishan, ká̱ iva̱ wa ndəng agba̱k, ká̱ iva̱ irezang pa̱ ga̱r. 20 Ndàt ngga nneɗing á yà ká̱ ipáng iga ndəng izər ivyau, ká̱ ipáng iza̱mza̱m, ká̱ iga ndəng ipəpa. Mwak oza̱ ka̱ ashe iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya. 21 Ípang iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ ta ámal ka̱ anung aɗin ovan áIsa̱rila oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm. Nza̱ ipáng nggo te, mmá gyok aɗin akum pa̱ zəng ka̱ izəzər ka̱ ashe aga agba̱pchi ama̱n pa̱ parəm wa asitam.

22 &lt;&lt;Myar oga nzwar ngga azənariya anəna̱n ka̱kul ìya ìlukwan ìkwoksok. 23 Te nəm nkalɓang azənariya pa̱ mparəm, mwak ka̱ nggulyanggu ngga mparəm ngga apal ìya ìlukwan ìkwoksok. 24 Mwak nzwar azənariya ngga mparəm va̱ ta ká̱ izər nkalɓang ngga mparəm va̱ kà̱ nggulyanggu ìya ìlukwan ìkwoksok. 25 Te mwak ìjili nzwar ngga mparəm va̱ ta kà̱ izər iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya. Mwak ka̱ mpyal ngbat agar ìlukwan ìkwoksok. 26 Nəm oga nkalɓang azənariya pa̱ mparəm kà̱ɗi, te mwak oza̱ ka̱ ashe ka̱ avəng nggulyanggu ngga mparəm ngga ìya ìlukwan ìkwoksok. 27 Nəm nkalɓang nkak kà̱ɗi ngga zənariya pa̱ mparəm, te mwak oza̱ ka̱ akum ngbat agar ìlukwan ìkwoksok ká̱ nzwar kà̱ mpipyal á dat ka̱ atak ngugwang. 28 Te ran nkalɓang ngga izər ìya ìlukwan ìkwoksok ká̱ izər nkalbang ngga izər ìlukwan ìkwoksok ká̱ asang aga ndəng izər ivyau, á yà ka̱ apal ngbat ìlukwan ìkwoksok ka̱kul na á kpán ìya ìlukwan ìkwoksok kang a yok ka̱t. 29 Te uHaruna i yar aɗin ovan aIsa̱rila ka̱ apal ìya ìlukwan ìkwoksok ngga nva̱n nnap kà̱ ìkwoksok wò, awalang va̱ uza̱ i tar Atak Ayə́ryər ka̱kul nva̱n nnap kà̱ mpyal aYawe pa̱ ɗəkər. 30 Nak aUrim ká̱ aTummim ka̱ ashe ìya ìlukwan ìkwoksok iga nva̱n nnap. Oza̱ á yà kà̱ ìkwoksok aHaruna awalang va̱ uza̱ i tar mpyal aYawe. Wa nnà ta uHaruna i yar oga iya̱m va̱ ta pa̱ ɗəkər ka̱kul nva̱n nnap ka̱ apal oIsa̱rila kà̱ mpyal aYawe. 31 Dán ìlukwan iwángwang iga avəng ìlukwan ìkwoksok á yà ndəng izər ivyau. 32 Á yà ká̱ atak mpa ishi kà̱ ishimsheshimshe, lok ishishak ka̱kul kang acha ka̱t. 33 Ka̱ anunung ka̱ avəng te, nəm oga awar ìkúmkúm iga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ nrəzang a gang anunung aga avəvəng ká̱ oga iɓa̱ngga̱ng azənariya kà̱ ishimshe oza̱. 34 Dàt oza̱, awar ìkúmkúm i le te iɓa̱ngga̱ng azənariya, i le te awar ìkúmkúm, i le te iɓa̱ngga̱ng azənariya, wa nnà ta á ga agang avəvəng pa̱ lat. 35 UHaruna i pá ìlukwan iwángwang va̱ ta̱ awalang va̱ uza̱ kà̱ nnəm inok, kang mí yà kà̱ nfe nnənap nva̱ngva̱ uza̱ tar ashe atak ayəyər kà̱ mpyal aYawe ká̱ nva̱ngva̱ uza̱ i fa, ka̱kul kang uza̱ a kú ka̱t.

36 &lt;&lt;Nəm achuchwal aga azənariya anəna̱n, te gyok na wa nggyok asitam, &lt;Unəna̱n ûYawe.&gt; 37 Te ran ka̱ izər iya̱m ishi ká̱ asang aga ndəng izər ivyau, á yà kà̱ mpyal iya̱m ishi. 38 Á yà kà̱ isu uHaruna, kang uHaruna i yar nkpaktak mpat ka̱ atak nná oga iya̱m inana inəna̱n va̱ oIsa̱rila gar ka̱ ashe imwa oza̱ inəna̱n. Á yà kà̱ isu aHaruna pa̱ ɗəkər ka̱kul na iya̱m inana á yà iya̱m ikángkáng ka̱ atak aYawe. 39 Dán ìlukwan iga ashe ká̱ afini alinin anəna̱n, lok iya̱m ishi ká̱ afini alinin anəna̱n, te Kà̱p ngbat á yà inok ánəm uga nzəza̱m. 40 Dán ílukwan iga ashe, kà̱p oga ngbat ká̱ oga iya̱m ishi óvan aHaruna. Dán oza̱ ka̱kul ìɓyen ká̱ ìzhàn. 41 Nva̱ngva̱ u mwak ilukwan va̱ ta̱ chit ûHaruna ugənang ɓu ka̱ ovəvan onunggwan, te gor oza̱, nak awo óza̱, na oza̱ á yà o gargar kang oza̱ i nəm inok onəm oga mpyal awop á mi. 42 Dán iya̱m aɗək iga afini alinin iva ikùr ka̱ isong ka̱kul ndàng imaləng oza̱. 43 UHaruna ka̱ ovan wò onunggwan a mwak awalang va̱ oza̱ kà̱ ntáng ashe Aghal Mɓut, ka̱t te oza̱ ɓa atak nshì iya̱m awop pa̱ o nəm inok ka̱ ashe atak ayəyər, na kang oza̱ á ɓa ká̱ mpat ishi oza̱ akú ka̱t. Iya̱m va̱ ta̱ á yà nnap nnəm ngga mbyet mbyet ka̱ atak aHaruna ka̱ akum ìjili jili.

29

Nggar Onəm oga nshì iya̱m awop

1 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ɓu nəm oza̱ na á gar oza̱ ka̱kul na oza̱ á yà onəm oga ǹshi iya̱m awop mi. Kpán iya inà inunggwan ká̱ inagam pa̱ iparəm iva yà ká̱ mbyèt ka̱t, 2 ká̱ nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ annyer ka̱t, ká̱ awoina va yà ká̱ annyer ka̱t ká̱ mmì, ká̱ nzəngkəng ndatdat ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t va mmá ɓəl ká̱ mmì. Nəm oza̱ ká̱ mmá̱k izangzəng ǹyalyal. 3 Nak oza̱ ka̱ ashe nkatəp kang ɓu ɓa ká̱ ka̱ ashe nkatəp va̱ ta, ɓa ká̱ inà inunggwan ka̱ ínagam iga iparəm va̱ ta. 4 Ɓa ká̱ uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut, te nàl oza̱ ká̱ ndəng. 5 Te mwak ilukwan uHaruna, iga ashe, iwangwang, iga ìkwoksok, ka̱ mpuluk, kang ɓu kpán aɗək á na ká̱ ngbat. 6 Pá iya̱m ishi á na ká̱ ishishi, te ɓam achuchwal ayə́ryər va̱ ta ka̱ izər iya̱m ishi. 7 Yar mmì ngga nggor, zuk á na ka̱ ishi gar na. 8 Kà̱ nvəva̱ng te ɓa ká̱ ovəvan, mwak ílukwan iga ashe óza̱, 9 Kpán aɗək ûHaruna ká̱ ovan wò ká̱ ngbàt kang ɓu mwak iya̱m ishi óza̱, te inok mpyal awop i yà nji oza̱ mbyet mbyet. Asa̱l va ta̱ ɓu gar uHaruna ká̱ ovan wò.&gt;&gt;

10 Te ɓa ká̱ iya inà inunggwan ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut, te uHaruna ká̱ ovan wò i nak awo oza̱ ka̱ apal ishishi. 11 Te pà iya inà inunggwan va̱ ta kà̱ mpyal aYawe ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut. 12 Dok nchə̀r iya inà inunggwan va̱ ta ká̱ ifang ɓu na u ɓàp kà̱ oga nggungung atak nshì iya̱m awop, te tar aɓuɓo pa̱ kpaktak ka̱ akum atak nshì iya̱m awop. 13 Wur nkpaktak mpip va̱ gún oga iya̱mfu ka̱ nvəngva̱ ka̱ izər anì, ka̱ oga arusok aga aparəm ká̱ mpip oza̱, te shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 14 Te wur izhé iya inà inunggwan va̱ ta ká̱ awuwa ká̱ oga iya̱mfu, shì oza̱ ka̱ apər kà̱ nsəm apa̱k, iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng.

15 &lt;&lt;Te kpán ìnagam pa̱ izəng, na uHaruna ka̱ ovan wò á nak awo oza̱ ka̱ apal ishi ìnagam va̱ ta. 16 Pà ìnagam va̱ ta, te dok nchəchər sháng kà̱ nkpaktak ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 17 Te nyat ìnagam va̱ ta, nàl iya̱mfufu ká̱ oga mbwangbwangbwángbwáng, te gwang oza̱ ka̱ ìnyatnyat va̱ ká̱ ishishi. 18 Te shì nkpaktak ìnagam va̱ ta ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. Iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe, inəngnəng ichángchàng, iya̱m inana iga nshì ûYawe.&gt;&gt;

19 &lt;&lt;Te kpán ìnagam izəngtəng na uHaruna ká̱ ovan wò á nak awo oza̱ ka̱ apal ishi ìnagam va̱ ta. 20 Pà ìnagam va̱ ta te dok nchəchər na u ɓàp ka̱ apal arwangchwang achwang aga awóri aHaruna ka̱ ovəvan onunggwan. Dok kà̱ ífang inunggwan iga awóri, ká̱ ífang inunggwan iga shar ari oza̱. Te shang aɓo nchə̀r va̱ ta kà̱ nkpaktak ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 21 Dok nchə̀r va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, ká̱ mmì ngga nggar, te shang ka̱ apal aHaruna ká̱ ìlukwanlukwan, ká̱ ovəvan onunggwan ká̱ ìlukwan oza̱. Uza̱ ká̱ ovəvan onunggwan ká̱ ílukwan oza̱ i yà oyə́ryər.&gt;&gt;

22 Wur mpip ìnagam va̱ ta, mpip aswal, ká̱ ngga iya̱mfu, ká̱ ngga anì, ká̱ arusok aga aparəm ká̱ mpip oza̱, ká̱ isong iga awóri, ka̱kul ìnagam iga nnak awo. 23 Yar mɓit nzəngkəng, ká̱ awoina pa̱ zəng ava mmá nəm ká̱ mmì, ká̱ nzəngkəng ndatdat pa̱ nzəng a fa ka̱ ashe nkatəp nzəngkəng va ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t va ká̱ mpyal aYawe. 24 Nak nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱ ka̱ ashe awo aHaruna ká̱ ovəvan, na oza̱ á gha̱p, iya̱m inana iga ǹyegye ûYawe. 25 Ka̱m ka̱ awo oza̱, te shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana inəngnəng ichángchàng kà̱ mpyal aYawe. Iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe. 26 Yar ǹjat ìnagam iga nnak awo ûHaruna, te gha̱p wa iya̱m inana iga ǹyegye kà̱ mpyal aYawe, na á yà ǹji ɓu.

27 &lt;&lt;Gar ǹjat iya̱m inana iga ǹyegye nva̱ mmá yegye ká̱ isong ngga iya̱m iɓutɓut iva̱ mmá gha̱p ka̱ ashe ìnagam iga nnak awo, ka̱ ashe iya̱m va̱ iji aHaruna ká̱ ovəvan. 28 Iya̱m va̱ ta̱ i yà iji aHaruna ká̱ ovəvan ka̱ ashe oIsa̱rila pa̱ ɗəkər ka̱kul iya̱m inana. I yà iya̱m inana ka̱ atak oIsa̱rila ka̱ ashe nləfər oza̱ ngga iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, iya̱m inana oza̱ ûYawe.&gt;&gt;

29 &lt;&lt;Ilukwan iyə́ryər aHaruna i yà iji ovəvan kà̱ nvəva̱ng, te mí zuk mmì óza̱ mí nak awo óza̱. 30 Unəm va̱ yà unəm uga mpyal awop ka̱ nva̱ng aHaruna ka̱ ashe ovəvan te, uza̱ i mwak oga ílukwan va̱ ta̱ i nəm nra pa̱ nfangshat kang uza̱ i ɓa ashe Aghal Mɓut pa̱ ô nəm inok ka̱ atak ayəryər.

31 &lt;&lt;Yar ìnagam iga nnak awo, te pək izhìzhe ka̱ Atak Ayə́ryər. 32 UHaruna ká̱ ovan wò onunggwan á ri izhé ìnagam va̱ ta nzəng ka̱ nzəngkəng va̱ ka̱ ashe nkatəp ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut. 33 Te oza̱ á ri iya̱m va̱ mmá mwa ishi ká̱ ka̱kul nnak awo ká̱ nggar oza̱. Unəm ugafak i ri oza̱ ka̱t ka̱kul oza̱ iya̱m iyə́ryər. 34 A yà pa̱ izhé, ka̱t te nzəngkəng ka̱kul nnak awo achu ìpin kpa̱kkpa̱k te, shì ká̱ apər, mí ri ka̱t ka̱kul iyə́ryər.

35 &lt;&lt;Asa̱l va ta̱ ɓu nəm ká̱ uHaruna ká̱ ovan wò wa nva̱ ka̱ n nak ɓu, nnak awo óza̱ i yar nra pa̱ nfangshat. 36 Nza̱ ilum nggo te na iya inà inunggwan iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul mmwa ishi. Jen atak nshì iya̱m awop ka̱ atak mmwa ishi ka̱kukul, te gor na u gar na. 37 Mwa ishi atak nshì iya̱m awop ka̱ apal nra pa̱ nfanshat na u gar na á yà ayə́ryər va ji. Nkpaktak iya̱m va̱ i dok te i yà iyə́ryər.

38 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ɓu yichi ka̱ apal atak nshì iya̱m awop nza̱ ilum nggo. Itam iga ìzun pa̱ ìzəng pa̱ iparəm. 39 Yichi ìtam pa̱ ìzəng ká̱ ìpin, te pa̱ ìzəng ká̱ arurong. 40 Ìtam iga nggəshi te yichi nzəng ká̱ mma̱k ǹyalyal ka̱ ashe ìkpáng mma̱k pa̱ ìzəng, ká̱ mmì mpyet pa̱ ɗa̱p ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm akwaya pa̱ zəng, iya̱m inana iga ngwa. 41 Yichi ìtam izəngtəng ká̱ arurong wa nva u yichi iya̱m inana ìpirkur ká̱ iga ngwa ká̱ ìpin, inəngnəng ichángchàng, iya̱m inana iga nshì ûYawe. 42 I yà iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot pa̱ ɗəkər ka̱ ashe oga nlwàk wo ka̱ anung Aghal Mɓut kà̱ mpyal aYawe, ka̱ atak va̱ ta mi gwang ka̱ ɓu kang mi là nnap ká̱ ɓu. 43 Mi gwang ká̱ oIsa̱rila ka̱ atak va̱ ta, kang i yà ayə́ryər ka̱ atak ìzhàn mi. 44 Mi gar Aghal Mɓut ká̱ atak nshì iya̱m awop, kang uHaruna ká̱ ovan wò te mi gar i nəm inok á mi wa onəm oga ǹshi iya̱m awop. 45 Mi təm ka̱ ashe onəm oIsa̱rila mi yà Inan oza̱. 46 Kang oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, Inan oza̱ ùva̱ fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin aMasar ka̱kul na n təm ka̱ ashe oza̱. Mmami na uYawe, Inan oza̱.

30

1 &lt;&lt;Mye atak nshì iya̱m awop ka̱kul nshì iya̱m inə́ngnəng ichángchàng, nəm ká̱ akun akasiya. 2 Mbəbal á yà ashar pa̱ zəng ka̱ aɓuɓo, ngwuwang á yà ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, ngwuwang ká̱ mbəbal á mal izər, te irurup á yà ashar pa̱ shatɗing. Nggúnggúnggúnggúng á yà nnəm iya̱m izəngtəng. 3 Ɓam aranchwangranchwang ká̱ oga ngbəgba̱k ká̱ nggúnggúnggúnggúng ká̱ azənariya anəna̱n. Rà̱p nza̱m kà̱ nkpaktak oga ngbəgba̱k ká̱ azənariya. 4 Nəm nkalɓang azənariya ka̱ avəng aranchwangrangchwang pa̱ mparəm kà̱ nza̱ ngba̱k nggo ka̱kul á yà atak mmwàk nkpá nggang ngga ǹyəyar. 5 Nəm oga nkpá nggang ngga akun akasiya, te ɓam izəzər ká̱ azənariya. 6 Nak atak nshì iya̱m awop va̱ ta kà̱ mpyal atani va ká akwati aga nsar nnap-nlà, kà̱ mpyal anung aga nkukuk va ka̱ apal akwati aga nsar nnap-nlà, ka̱ atak va̱ ta mi gwang ká̱ ɓu. 7 UHaruna á dung iya̱m inəngnəng ichángchàng ka̱ apəpal nza̱ ìpin nggo, nva̱ uza̱ i ɗa̱mshi oga apitila te, uza̱ á dung. 8 UHaruna á dung ká̱ arurong nva̱ uza̱ i ɗa̱mshi oga apitila, iya̱m inəngnəng ichángchàng iga ndung pa̱ ɗəkər kà̱ mpyal aYawe ka̱ ashe nkpaktak oga nlwàk wo. 9 Kang wa dung nro pa̱ɗi, ka̱t te wa yichi iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ka̱t te iya̱m inana iga ìpirkur ka̱ apəpal ka̱t. Kang wa tar iya̱m inana iga ngwa ka̱ apəpal ka̱t. 10 Nva̱ng pa̱ zəng ka̱ ashe ìzun uHaruna á nəm mmwa ishi ka̱ apal oga nggúnggúnggúnggúng ka̱ ashe nchə̀r iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng ngga mmwa ishi. Pa̱ nzəng ka̱ ashe ìzun uza̱ i mwa ishishi ka̱ ashe nkpaktak nlwàk wo, ayə́ryər va̱ ji pa̱ kpaktak ûYawe.&gt;&gt;

11 Te uYawe là uMusa pa̱, 12 &lt;&lt;Awalang va ɓu kung iyə̀l oIsa̱rila te, nkpaktak oza̱ i mwa ishi oza̱ ûYawe, na kang arwa aɓá̱ngɓa̱ng aro á ɓa ka̱ apal oza̱ ka̱kul nkung oza̱ ka̱t. 13 Iya̱m va ta̱ nkpaktak unəm va̱ mmà kung na chit te i mwa, agera* pa̱ gba̱pchi nna nkap ashekel kà̱ ishimshe ka̱ anung ashekel aga Atak Ayə́ryər. AGera pa̱ gba̱pchi va̱ ta i yà iya̱m iɓutɓut ûYawe. 14 Nkpaktak unəm va̱ mmá kung na chit, á ɓan kà̱ ìzun ìsəm pa̱ iparəm ɓa ga apal te, i na iya̱m iɓutɓut ûYawe. 15 Unəm uga ndur i na i mak iji agerah pa̱ gba̱pchi ka̱t, kang unəm uga nkun i na iyən agba̱pchi ka̱t, nva̱ ó ɓa ká̱ iya̱m iɓutɓut ûYawe ka̱kul mmwa ishi wo a. 16 Ka̱m mbwai ngga mmwa ishi va̱ ta ka̱ atak oIsa̱rila, na u nəm inok ká̱ ka̱ Aghal Mɓut, te i yà iya̱m iga nrəng ká̱ óIsa̱rila kà̱ mpyal aYawe ka̱kul mmwa ishi oza̱.&gt;&gt;

17 Te uYawe là uMusa pa̱, 18 &lt;&lt;Nəm asu ká̱ izan iga nchəcher ká̱ acham arəzang ka̱kul nnal awo ká̱ ashar. Sung kà̱ mbagar Aghal Mɓut ká̱ atak nshì iya̱m awop, te nak ndəng ka̱ ashishe. 19 UHaruna ká̱ ovan wò i nàl awo oza̱ ká̱ ashar oza̱ ká̱ ndəng va̱ ta. 20 Kang oza̱ i táng ashe Aghal Mɓut ka̱t te i ɓa atak nshì iya̱m awop pa̱ o nəm inok, o yichi iya̱m inana iga apər ûYawe te, oza̱ i nàl ishi oza̱ na kang oza̱ á kú ka̱t. 21 Oza̱ i nàl awo ká̱ ashar oza̱ na kang oza̱ á kú ka̱t. I yà nnap nnəm óza̱ mbyet mbyet, ka̱kul aHaruna ká̱ akukum ka̱ ashe nkpaktak oga nlwàk oza̱.&gt;&gt;

22 Te uYawe là uMusa pa̱, 23 &lt;&lt;Kwap ishi ɓu oga iya̱m iga nggol iya̱m-nrì inəna̱n, njəng ìkun iɗəɗek ashekel igba̱l pa̱ ìtukun, ká̱ mmá̱kma̱k ikwoksok ìkun ìɗəkɗək ashekel igba̱l pa̱ ìparəm ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, ká̱ nggal iɗəkɗek ashekel igba̱l pa̱ iparəm ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, 24 ká̱ mmá̱kma̱k agwal ìkun ìɗəɗək igba̱l pa̱ ìtukun, ka̱ anung ashekel aga Atak Ayə́ryər, ká̱ mmì mpyet pa̱ ɗa̱p. 25 Nəm mmì nyə́ryər ngga nggar nggwánggwáng, á yà mmì ngga nggar. 26 Te gor Aghal Mɓut ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà, 27 ká̱ atebəl ká̱ nkpaktak oga iya̱m inunok, ká̱ apitila aga idari ká̱ oga iya̱m inunok, ká̱ atak ndùng nturari, 28 ká̱ atak nshì iya̱m inana ká̱ nkpaktak iya̱m inunok, ká̱ asu ká̱ izəzan. 29 Gar oza̱ na oza̱ á yà iyə́ryər va ji pa̱ kpaktak. Nkpaktak iya̱m va̱ i dok oza̱ te i yà iyə́ryər. 30 Gor uHaruna ká̱ ovəvan na u gar oza̱ á nəm inok á mi wa onəm oga nshi iya̱m awop. 31 Te ɓù là óIsa̱rila pa̱, &lt;Nna ta̱ i yà mmì mi nyə́ryər ngga nggar ka̱ ashe nkpaktak oga nlwàk wo. 32 Mí yà ka̱ nzuk unəm ka̱ izər na pa ka̱t, ó yà ka̱ nnəm nro wa nva̱ ta ka̱t, iya̱m iyə́ryər, i yà iya̱m iyə́ryər a wo. 33 Unəm va kpaktak nəm apir mmì va̱ ta̱, ka̱t te á zuk unəm ugafak uga mpyal awop ka̱t te, mí tutur na i fa ka̱ ashe onəm mi.&gt; &gt;&gt;

34 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Wur íshi ɓu, oga iya̱m iga nggol iya̱m-nrì, anatap, aushelet, awehelbənah, ká̱ njeng nnə́ngnəng ichángchàng nnəna̱n, oza̱ á mal izər. 35 Te gwang nturari wa ánəm uga nnyi ngugwang, nak mmán kà̱, á yà pa̱ zarara̱, nyə́ryər. 36 Kpa̱k ka̱ ashishe kpà pa̱ ɓirəkɓirək, te nak kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ashe Aghal Mɓut, ka̱ atak va ta mi gwang ká̱ ɓu, á yà iyə́ryər va ji pa̱ kpaktak a wo. 37 Nturari va̱ ó nəm ka̱ asa̱l ata̱ te, ó yà ka̱ nnənəm ka̱kul ishi wo ka̱t, o nak á yà iya̱m iyə́ryər ûYawe. 38 Nkpaktak unəm va̱ nəm wa nva̱ ta̱ ka̱kul ishi wò te, mí tutur na i fa ka̱ ashe onəm mi.&gt;&gt;

31

UYawe yak uBezalel ká̱ uOholiyap

1 Te uYawe là uMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Dər, n yak uBezalel uya aUri ukà aHur akum aYahuda chit. 3 N nak aRuhu mi á na, ká̱ aghan, ká̱ nkpán ìpir nnàp, ká̱ nnyi, ká̱ nkpaktak nnyi ngga nəm iya̱m iga awo pa̱ ɗongɗong, 4 na uza̱ á fa ká̱ iya̱m nnəm pa̱ ɗongɗong, azənariya, aazurfa, ká̱ acham arəzang, 5 ká̱ ipáng igyokgyok ka̱kul atak aga ndədat, ká̱ nkpà akun ká̱ inok iga awo pa̱ ɗongɗong. 6 Dər, n yak uOholiyap uya aAhisamak uga akum aDan nzəng ká̱ na. N na aghan aga nnyi nəm inok nkpaktak onəm oga nnyi nnəm inok, na oza̱ á nəm nkpaktak iya̱m iva n nak ɓu pa̱ û nəm, 7 Aghal Mɓut, ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà, ká̱ anung aga nkukuk ava̱ ka̱ apəpal, ká̱ nkpaktak oga iya̱m iga ashe aghal, 8 ateɓəl ká̱ iya̱m inunok, idari apitila, ká̱ atak nshì iya̱m awop inə́ngnəng ichángchàng, 9 ká̱ atak nshì iya̱m awop inana ká̱ iya̱m inunok, ká̱ asu ká̱ izəzan, 10 ká̱ ìlukwan iloklok inəna̱n, ká̱ ìlukwan iyə́ryər ka̱kul ánəm uga mpyal awop, uHaruna, ká̱ ìlukwan ovəvan onunggwan ka̱kul inok oza̱ onəm oga mpyal awop, 11 ká̱ mmì ngga nggor ká̱ nnə́ngnəng ncángchàng ka̱kul atak ayəyər. Oza̱ á nəm oza̱ pa̱ chatchat wa nva n là a ɓu.&gt;&gt;

ALum aSati

12 Te uYawe là uMusa pa̱, 13 &lt;&lt;Là óIsa̱rila pa̱, &lt;Nkpak pa̱ o nak ishi ká̱ ilum aSati mi, ka̱kul nnyám ìpir nnàp kà̱ ishimshe mi ká̱ wo ká̱ oga nlwàk wo ngga mɓa ka̱kul na o nyi pa̱ mmami uYawe uva̱ gar wo.

14 &lt;&lt; &lt;O kpak ilum aSati, ka̱kul á yə́yər ka̱ atak wo. Nkpaktak unəm uva̱ nəm vyakshin ká̱ ilum iva̱ ta te, mí gba̱l na. Nkpaktak unəm uva̱ nəm inok kà̱ ilum iva̱ ta te, mí tutur na í fa ka̱ ashe onənəm. 15 Nra pa̱ nkpa̱ɗing ó nəm inok ka̱ shishe, kang nra ngga nfangshat i yà aSati ilum iga njul, i yə́ryər ûYawe. Nkpaktak unəm uva̱ nəm inok kà̱ ilum iva̱ ta te, nkpak mí gba̱l na. 16 OIsa̱rila á kpak ilum aSati ava̱ ta á nak ishi ká̱ nnap mpakpak ka̱ ashe oga nlwàk oza̱ ngga mɓa ghar mbyet. 17 I yà iya̱m iga nnyám ìpir nnàp kà̱ ishimshe mi ká̱ oIsa̱rila ghar mbyet, ka̱kul ka̱ ashe nra pa̱ nkpa̱ɗing uYawe nəm apaɓur ka̱ apambin, te uza̱ jul kang a yì kà̱ nra ngga nfangshat.&gt; &gt;&gt;

18 Nva̱ngva̱ uYawe gba̱l nlà nnap ká̱ uMusa ka̱ apal aƁam aSinayi te, uza̱ na oga achuchwal ìpang nnap nshetshet á na pa̱ iparəm iga nlìr ifang Inan.

32

Nnəm iya ìna iga azənariya

1 Nva̱ngva̱ onəm ya pa̱ uMusa kali kà̱ nfə́r ka̱ apal aɓam te, oza̱ ɓut gáng uHaruna là á na pa̱, &lt;&lt;Wong, nəm inan á yi na á ləp mpyal á yi, ka̱kul í nyi iya̱m iva̱ ya uMusa uva̱ fa ká̱ yi ka̱ mbin aMasar ka̱t.&gt;&gt; 2 Te uHaruna là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O zə̀p iya̱m achwang azənariya ka̱ achwang óchar wo ká̱ ovan wo onunggwan ká̱ ovan ochar ó ɓa ká̱ á mi.&gt;&gt; 3 Te nkpaktak onəm zə̀p oga iya̱m achwang oza̱ iga azənariya ka̱ achwang oza̱ ɓa ká̱ ûHaruna. 4 Uza̱ ka̱m ka̱ awo oza̱ á tap ka̱ apər te a me ichər gyok izəzər ka̱ iya̱m inok á ya wa iya ìnà. Te oza̱ là pa̱, &lt;&lt;ÓIsa̱rila, inan wo yà ta̱ iva̱ fa ká̱ wo ka̱ ashe mbin aMasar.&gt;&gt; 5 Nva̱ng nva̱ uHaruna ya te uza̱ me atak awop kà̱ mpipyal, te uHaruna wór awór là pa̱, &lt;&lt;Ìpin te i yà nnəm nchang izər ûYawe.&gt;&gt; 6 Te oza̱ wong ka̱ iɓotak kà̱ ìpin ìkpa̱kkpa̱k kang oza̱ yichi iya̱m ináná iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. Onəm təm ri iya̱m-nrì ka̱ ngwa iya̱m iwawa te, oza̱ wong gba̱p nza̱m akpit. 7 Te uYawe là ûMusa pa, &lt;&lt;Fər kəlak, onəm va̱ u fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin aMasar te, oza̱ vyap ishi oza̱ chit. 8 Oza̱ gha̱n kà̱ ga̱ɓa̱n nre asa̱l ava̱ n nák ôza̱ kang oza̱ nəm ichər iya ìnà ishi oza̱ ká̱ azənariya. Te oza̱ kuchi na nləfər á na kang oza̱ là pa̱, &lt;ÓIsa̱rila, inan wo yà ta̱, iva fa ká̱ wo ka̱ ashe mbin aMasar.&gt; &gt;&gt; 9 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;N yà onəm ova̱ ta̱ chit, oza̱ onəm oga nkak ishi. 10 Ǹyangmata̱ te, re mi na nlak ìgwak mi a vang ka̱ apal ishi oza̱ na n zhì oza̱. Te mi nak ɓu yà akum achumchum.&gt;&gt;

11 Ka̱ nna te uMusa sak anung uYawe, Inan wo pa̱, &lt;&lt;ÁYawe, sang kang ìgwak lak ɓu ká̱ onəm ɓu va u fa ká̱ ka̱ ashe mbin aMasar ká̱ ikam ichumchum ká̱ awo akamkam yà? 12 U ɗom pa̱ na oga aMasar á là pa̱, &lt;Inan oza̱ fa ká̱ oza̱ ká̱ nrəng mɓá̱ngɓa̱ng pa̱ u gbá̱ng oza̱ ka̱ ashe oga aɓam, na u dərkən oza̱ ká̱ apambin&gt; ɗò? Ga̱ɓa̱n nfə́l ìgwak ɓu, re nrəng nnap ɓu nsusur ngga ǹzhi onəm ɓu. 13 Rəng ozwal ɓu, uAbəraham, uIshaku, ká̱ uYakup, ova u sóng anung óza̱ ká̱ ishi ɓu pa̱, &lt;Mi nak àkum wo i yə́l wa izhan iga apaɓur, te nkpaktak mbin nva̱ ta̱ nva̱ n yar nsar nnap-nlà pa̱ mi na ovan wo í yà iya̱m akúp oza̱ mbyet mbyet.&gt; &gt;&gt; 14 Te uYawe ga̱ɓa̱n nrəng nnap wò ka̱ apal nɗaktak nva̱ uza̱ ka̱ yar pa̱ o ɓa ká̱ onəm wò. 15 Te uMusa fər ka̱ apal aɓam ká̱ oga achuchwal ipang aga nnap nshetshet pa̱ aparəm ka̱ awo wò, achuchwal ava mmá lir iya̱m kà̱ nkpaktak ngba̱k oza̱ ngga mparəm. 16 Oga achuchwal ava̱ ta̱ te Inan à nəm oza̱, kang iya̱m ǹlir va̱ ka̱ apəpal te Inan à gyok. 17 uJoshuwa fe nnáp ngham achu onəm te, uza̱ là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Nnáp achu ikùm ka̱ ashe apa̱k.&gt;&gt;

18 Kang uMusa là pa̱,

&lt;&lt;Ìcù igwan ka̱t,

ka̱t te ìcù pa̱ mmá ri onəm ká̱ ìkum ka̱t.

Nnyi te, mmami kà̱ ǹfe ìcù nnap-nshì.&gt;&gt;

19 Nva̱ngva̱ oza̱ ɓa dat ka̱ apa̱k te, uMusa ya ìya inà iva̱ oza̱ nəm kang oza̱ kà̱ ngba̱p nza̱m, ka̱ ashe nfə́l ìgwak pa̱ gənggəng, te uza̱ swang oga achuchwal ava̱ ka̱ awo wò ka̱ avəng aɓam kang oza̱ achwang pa̱ rukutrukut. 20 Uza̱ yar ìya inà va oza̱ nəm shì kà̱ apər, uza̱ kpà wal mmá̱k, wung ka̱ apal ndəng, te nak oIsa̱rila wá. 21 Te uMusa ɓəp uHaruna pa̱, &lt;&lt;Iza̱ onəm ova̱ ta̱ nəm a ɓu kang u dapchi nnap mɓá̱ngɓa̱ng nchumchum ôza̱ yà?&gt;&gt;

22 Te uHaruna là pa̱, &lt;&lt;Kang ìgwak a lak unəm uga ǹzhi mi ka̱t, u nyi onəm va̱ ta̱ nyi ká̱ nɗom nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng. 23 Oza̱ là á mi pa̱, &lt;Nəm inan á yi na á ləp mpyal á yi, ka̱kul uMusa ta̱ unəm uva fa ká̱ yi kà̱ mbin aMasar, í nyi iya̱m iva̱ yá na ka̱t.&gt; 24 Te n là ôza̱ pa̱, &lt;Nkpaktak unəm va̱ uwa yà ká̱ azənariya te, oza̱ á zèp á ɓa á mi.&gt; Oza̱ ɓa ká̱ á mi kang n swang ka̱ ashe apər te, ìya inà iva̱ ta̱ fa.&gt;&gt;

25 Ka̱ nva̱ngva̱ uMusa ya chit pa̱ uHaruna nəm onəm ova̱ ta̱ chit í nfe nnap lap ka̱t, kang oza̱ sat iya̱m iga ǹyəl kà̱ mpyal okpà ìkum oza̱ te, 26 uza̱ sat ka̱ anung asa̱l ntar ashe apa̱k, kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak unəm va̱ uja aYawe te, re uza̱ á ɓa atak mi.&gt;&gt; Te nkpaktak onunggwan oLawi ɓa gang na.

27 Uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iva ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là, &lt;Nza̱ unəm nggo á gal ndokchi kà̱ ngba̱k wò. Te o ga anung asa̱l ava̱ ta̱ o le ava̱cho ka̱ ashe apa̱k. Ko udanggo á gba̱l ugənnang wò, ko udanggo á gba̱l ukpa wò, kang ko udanggo í gba̱l unəm uga ngba̱k nzhi wò.&gt; &gt;&gt; 28 OLawi kpak iya̱m iva̱ uMusa là ôza̱, te onəm ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ ashe onəm tàk nda nva̱ ta. 29 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;N̂da nva̱ ta̱ o gar ishiwó chit ka̱kul inok áYawe. Ka̱kul ko udanggo gbá̱ng ovan wò ka̱t te ugənnang chit, ka̱kul nva̱ ta te, uYawe nak nnap nnəna̱n á wó chit.&gt;&gt;

30 Ìpin fa kpa̱k te, uMusa là ônəm pa̱, &lt;&lt;O nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng nchumchum chit. Ǹyangmata̱ te, mi kyen atak áYawe mwote, mi nəm mwa ishi ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó nggo.&gt;&gt;

31 Te uMusa le atak áYawe á là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iwusa, onəm ata̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng nchumchum, ka̱kul oza̱ nəm ichər iga azənariya îshi oza̱. 32 Ká̱ nnà te, yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, a yà pa ka̱t te, yà dəkən aɗin mi á le ka̱ ashe ǹlir ɓu nva̱ u lir á.&gt;&gt;

33 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Mi dəkən aɗin anəm uva kpaktak nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng á mi ka̱ ashe ǹlir mi. 34 Ǹyangmata̱ te, ga lə́p mpyal onəm á ga atak va̱ n là a ɓu. Dər, uma̱leka mi i watar mpyal ɓu. Kap ká̱ nnà te, mi nyám ntàn óza̱ ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱.&gt;&gt;

35 Te uYawe la̱p onəm ká̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul oza̱ wop ìchər iva̱ uHaruna nəm.

33

1 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Wong re atak va̱ ta̱, mmaɓu ká̱ onəm va̱ u fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin aMasar o ga mbin nva̱ n sóng anung ûAbəraham, ká̱ uIshaku, ká̱ uYakup, n là pa̱, &lt;Mi ga nnəna âkum ìjili wó.&gt; 2 Mi ngga re ǹre ká̱ uma̱leka kà̱ mpyal wó, te mi ɓak oKanana, ká̱ oAmori, ká̱ oHiti, ká̱ oPerizi, ká̱ oHivi, ká̱ oYebusi kpa. 3 Ga ashe mbin nva mbyal ká̱ mmàl irizhe i nang kà̱. Ká̱ nna te, mi ga nzəng ká̱ wo ka̱t ka̱kul mmawó onəm oga nkak ishi, le kang ma zhì wó ka̱ apal asa̱l.&gt;&gt;

4 Nva̱ngva̱ onəm fe nnap-nlà nrwarwa wa nva̱ ta te, oza̱ təm ká̱ aɗor te unəm uro mwak iya̱m ìsham wò ka̱t. 5 Ka̱kul uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là oIsa̱rila pa̱, &lt;Mmawo onəm oga nkak ishi. A yà pa̱ mi ga nzəng ká̱ wó i gba̱ng va̱ng ka̱t, te mi zhì wó. Ǹyangmata̱ o zə̀p iya̱m ìsham wó, te mi yak iya̱m iva̱ mal pa̱ n nəm ká̱ wó.&gt; &gt;&gt; 6 Te oIsa̱rila zə̀p iya̱m ìsham oza̱ ka̱ aɓam aHorep.

7 UMusa pa̱ ɗəkər te i yar aghal kang à pak kà̱ nsəm apa̱k pa̱ gbà̱ngbà̱ng, te uza̱ wór pa̱ Aghal Mɓut. Kang nkpaktak unəm uva̱ ɗom mmwo uYawe te, uza̱ i ga Aghal Mɓut nva kà̱ nsəm apa̱k á. 8 Nza̱ awalang nggo va̱ uMusa i fa ngga atak aghal te, nkpaktak onəm i wong i tong, nza̱ unəm nggo ka̱ anung aghal wò, i dər uMusa i tar ashe aghal ava̱ ta kang. 9 Awalang ava̱ uMusa a tar ashe aghal te, ǹdáng ìlulu i vang i sat ka̱ anung aghal, te uYawe i là nnap ká̱ uMusa. 10 Onəm i ya ǹdáng ìlulu sat chit ka̱ anung asa̱l ǹtar aghal te, nkpaktak oza̱ i wong kang nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo i kúchi ka̱ anung aghal wò. 11 UYawe i là nnap ká̱ uMusa ìwu ká̱ ìwu wa nva unəm i là nnap ká̱ ukpa wò. Te uMusa i le apa̱k, ká̱ nnà te uJoshuwa ukparikpari, uyenza̱m uya aNun á re ashe aghal ava̱ ta jo ka̱t.

12 UMusa là ûYawe pa̱, &lt;&lt;Dər, u là á mi pa̱, &lt;Lə́p mpyal onəm ova̱ ta̱,&gt; kang nna u là á mi chit unəm uva̱ ɓu re i ga nzəng ká̱ mi ka̱t. Ká̱ nna te, u là á mi chit pa̱, &lt;N nyi ɓu ká̱ aɗin, kang ká̱ nna kpa nchə̀r ɓu bà̱l chit kà̱ mpyal mi.&gt; 13 Ǹyangmata̱, kusukkusuk a yà pa̱ nchə̀r mi bəbà̱l kà̱ mpyal ɓu te, kusuk, ɗyang oga asa̱l ɓu á mi na ń nyi ɓu, na ń yà ká̱ nchə̀r mbá̱lbà̱l kà̱ mpyal ɓu. Nak ishi ká̱ kpa pa̱ onəm ova̱ ta̱ onəm ɓu.&gt;&gt;

14 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mi ga nzəng ká̱ ɓu, kang mi na ǹjul a ɓu.&gt;&gt;

15 Te uMusa là á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu ga nzəng ká̱ yi ka̱t te, kang a re yi i wong ka̱ atak ava̱ ta̱ ka̱t. 16 Mí nəm sang mí nyi pa̱ mmami ká̱ nchə̀r mba̱lbà̱l kà̱ mpyal ɓu, mmami ká̱ onəm ɓu, a yà pa̱ u ga nzəng ká̱ yi ka̱t yà? Iza̱ i nyám nɗongɗong mi ká̱ onəm ɓu ka̱ ashe nza̱ onəm nggo va̱ ka̱ apambin yà?&gt;&gt;

17 Te uYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Mi nəm iya̱m iva̱ ta̱ iva u ɓəp, ka̱kul pa̱ u yà ká̱ nchə̀r mba̱lba̱l chit kà̱ mpyal mi, kang n nyi ɓu ká̱ aɗin.&gt;&gt;

18 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Kusuk, nyám ìzhàn ɓu á mi.&gt;&gt;

19 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mi nak nkpaktak inəna̱n mi i watar kà̱ mpyal ɓu, te mi wór aɗin mi ayə́ryər kà̱ mpyal ɓu, kang mi nyám nrusok afu unəm uva̱ mi nyám nrusok afu, te mi nyám nrwa ìgwak unəm uva̱ mi nyám nrwa ìgwak. 20 Ká̱ nnà te, ɓu yà ká̱ n ya asa̱l awu mi ka̱t, ka̱kul unəmləbər uro yà i ya mi kang i lár ka̱t.&gt;&gt;

21 Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Dər, atak nata̱ kà̱ ngba̱k mi, ava ɓu ta̱l kà̱ ka̱ apal aɓam, 22 nva̱ ìzhàn mi i yà kà̱ ngwatar te, mi nak ɓu ká̱ mbagar ìpang iva̱ ta, te mi ka̱ ɓu ka̱ awo mi ya mi watar kang. 23 Nna chit te, mi yar awo mi i le te, ɓu ya asəm mi. Ká̱ nnà te, mí ya asa̱l awu mi ka̱t.&gt;&gt;

34

Oga achuchwal ìpang ipipye

1 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Kpà oga achuchwal ìpang pa̱ iparəm wa iga nggəshi nva, te mi lir ka̱ apal oza̱ oga nnap-nlà nzəngtəng nva ka̱ apal achuchwal aga nggəshi nva̱ ka̱ u chwan á. 2 Gbar izər na ìpin na u kyen aƁam aSinayi, na u gwang ká̱ mi ka̱ apal itəngtəng aɓam ava̱ ta. 3 Kang unəm uro á kyen nzəng ká̱ ɓu ka̱t, kang a re mmá ya unəm uro kà̱ nkpaktak izər aɓam ava̱ ta ka̱t. Kang a re iya̱m nkang, ka̱t te ína á ri nrì adatkulung ká̱ aɓam ava̱ ta ka̱t.&gt;&gt;

4 Te uMusa kpà oga achuchwal ìpang pa̱ iparəm wa iga nggəshi nva, kang uza̱ wong ká̱ iɓotak ga aƁam aSinayi, wa nva uYawe kà̱ nak na. Uza̱ wur oga achuchwal ìpang iga iparəm ava̱ ka̱ awo wò. 5 UYawe fər vang ka̱ ashe ǹdáng ìlulu ta̱l ká̱ na ka̱ta, kang à wór aɗin wò ayə́ryər, uYawe. 6 Te uYawe watar kà̱ mpipyal kang à wór awór pa̱, &lt;&lt;UYawe, uYawe, Inan iga nrwa ìgwak ká̱ nrusok afu, iga nlak ìgwak pa̱ kəlak ka̱t, ká̱ mma̱n mmákmak ká̱ nnanda̱r. 7 Mi nyám mma̱n ngga nkur ka̱t ngga nlwàk íkalong, mi yar mpat ká̱ nfa iya̱mkak ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang mi yà ká̱ nre nnyám ntàn ka̱t, mi mwo mpat opon ka̱ apal ovan, ká̱ okəká oga mɓa, ka̱ apal nlwàk ngga nshatɗing ká̱ ngga nneɗing.&gt;&gt;

8 Te uMusa ɓəram pa̱ kəlak ka̱ mbin nəm awop. 9 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kusuk, aPonzhinan, a yà pa̱ nchə̀r mi bəbà̱l kà̱ mpyal ɓu te, re uPonzhinan á ga nzəng ká̱ yi. Káp ka̱ nva̱ pa̱ onəm ova̱ ta̱ oga nkak ishi, yar mpat ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng á yi kang ɓu ka̱m yi wa onəm ɓu.&gt;&gt;

10 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Dakdak, mmami kà̱ ǹyar nsar nnap-nlà. Mi ga nnəm iya̱m iga nnəm ayər kà̱ mpyal nkpaktak onəm ɓu, iva nna ka̱ fa chit ka̱ ashe apambin ka̱t te oga mbin ka̱t. Te nkpaktak onəm ova̱ mmaɓu kà̱ ishimshe oza̱ í ya inok áYawe, ka̱kul mi ngga nnəm iya̱m iga nnəm ayər ka̱ ashe wó. 11 Nak ishi ká̱ nnap mpakpak nva̱ mmami kà̱ nnəna a ɓu nda nva̱ ta̱. Dər, mi ga mɓàk kà̱ mpyal ɓu oAmori, oKanana, ká̱ oHiti, ká̱ oPerizi, ká̱ oHivi ká̱ oYebusi kpa. 12 O nəm dakdak kang o yar nsar nnap-nlà ká̱ onəm oga mbin va̱ mmawó kà̱ ngga ashishe ka̱t, le a yà ajə̀p kà̱ ishimshe wó. 13 Ka̱ɗor nva̱ ta te, o shin atak awop oza̱, o chwan ǹdáng nyə́ryər oza̱, kang ô kyen oga ndar aAshera oza̱. 14 Kang o wop inan iro ka̱t, ka̱kul mmami uYawe, uva aɗin mi pa̱ ìkpar, Inan iga ìkpar.

15 &lt;&lt;Kang wa yar nsar nnap-nlà ká̱ onəm ova̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta ka̱t, ka̱kul oza̱ í nəm mmai ká̱ inan oza̱, kang í na nləfər iya̱m ipápà ínan oza̱, te oza̱ á chal ɓu pa̱ u ga ká̱ oza̱, te ɓu ri nləfər oza̱. 16 Kang wa yar nsar nnap-nlà ká̱ onəm ova̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta ka̱t, ka̱kul wa ka̱m ovan ochar oza̱ ôvan ɓu onunggwan, ova í nəm mmai ka̱ atak ngwop oga inan oza̱ te, í nak ovan ɓu onunggwan í nəm mmai á mi.

17 &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nlá inan íshiɓu ka̱t.

18 &lt;&lt;Wá nak ishi ká̱ nnəm nchang izər ngga nrì iya̱m-nrì iga ǹyà ká̱ anyer ka̱t. Nra pa̱ nfangshat ká̱ awalang va mmá nak ka̱ ashe apye aAbip,* ri iya̱m-nrì iga ǹyà ká̱ anyər ka̱t wa nva̱ kà̱ n nak ɓu, ka̱kul ka̱ ashe apye ava ta na o fa ká̱ ka̱ ashe mbin aMasar.

19 &lt;&lt;Nza̱ amar aga nggəshi ayen anunggwan nggo te á ja̱m, kang nkpaktak amar iya̱mkang ɓu agəshi inunggwan á ja̱m. 20 Mwa ishi amar azhaki aga nggəshi ká̱ ìtam, kang a yà pa̱ u mwa ishishi ka̱t te, ɓəkchi ishishak. Wa mwa ishi nkpaktak ovan onunggwan ɓu oga nggəshi.

&lt;&lt;Kang unəm uro a ɓa mpyal mi ka̱ awo lakchi ka̱t.

21 &lt;&lt;Wa nəm inok nra pa̱ nkpa̱ɗing kang kà̱ ilum iga ifangshat te, nkpak ɓu jul. Ko ka̱ awalang aga nsuk iya̱m ká̱ aga mɓəɓən kpa.

22 &lt;&lt;Wa nak ishi ká̱ nnəm nchang izər oga asati ká̱ awar aga nggəshi aga ibəshi, ka̱ nnəm nchang izər ngga mɓən iya̱m-nrì kà̱ nkùr ìzun. 23 Nkpaktak onunggwan ɓu nkpak í nyám ishi oza̱ kà̱ mpyal uNəm Uga Nzhi uYawe, Inan oIsa̱rila, nva̱ng pa̱ nshatɗing ka̱ ashe ìzun. 24 Mi ɓak oga mbin kà̱ mpyal ɓu kang mi bol aswari ɓu, te unəm uro kúr nnəm aɗom mbin ɓu ka̱t, a yà pa̱ u ɓa mpyal aYawe, Inan ɓu nva̱ng pa̱ nshatɗing nza̱ ìzun nggo.

25 &lt;&lt;Kang wa yichi nzəngkəng ngga nəm ká̱ anyer ka̱ awalang ava̱ ɓu na nləfər iya̱mkang á mi ka̱t. Kang wa re nləfər ngga nggantal á chu ìpin ìkpa̱kkpa̱k ka̱t.

26 &lt;&lt;Wa ɓa ká̱ oga awar anəna̱n aga nggəshi ìram ɓu kà̱ ǹzhi aYawe, Inan ɓu.

&lt;&lt;Kang wa pə́k iya aɓəl ka̱t te ìtam iva̱ kà̱ mma mbyal ka̱t.&gt;&gt;

27 UYawe là ûMusa kpa pa̱, &lt;&lt;Lir oga nnap-nlà nva̱ ta̱, ka̱kul ka̱ atak oga nnap-nlà nva ta̱ n yar nsar nnap-nlà ká̱ ɓu kang ká̱ oIsa̱rila.&gt;&gt; 28 UMusa təm ka̱ta ká̱ uYawe nra ìsəm pa̱ ineɗing ká̱ ìzwam ìsəm pa̱ ineɗing, á ri ka̱t á wá ka̱t. Te uza̱ lir oga nsar nnap-nlà ka̱ apal oga achuchwal ìpang, nna nnap mpakpak ngga ngba̱pchi.

29 Nva̱ uMusa fər ka̱ apal aɓam aSinayi ká̱ oga achuchwal ìpang pa̱ iparəm iga nnap nshetshet ka̱ awo wò te, asa̱l awúwu kà̱ aməlamməlam ka̱kul uza̱ kà̱ là nnap ká̱ uYawe, kang uza̱ nyi ka̱t. 30 Nva̱ngva̱ uHaruna ka̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila ya asa̱l awu áMusa aməlam te, ayər nəm oza̱ kà̱ ngga ndatkulung ká̱ na. 31 Ká̱ nnà te, uMusa wór oza̱, kang uHaruna ká̱ nkpaktak onəm oga mpyal mɓut onəm le ɓa atətak, kang uMusa là nnap ká̱ oza̱. 32 Ka̱ nvəva̱ng nva̱ ta te, nkpaktak oIsa̱rila ɓa dat, te uMusa na nkpaktak oga nnap mpakpak nva̱ uYawe na á na ka̱ apal aɓam aSinayi.

33 Nva̱ngva̱ uMusa gba̱l ká̱ nlà nnap ká̱ oza̱ te, uza̱ dang asa̱l awuwu ká̱ iya̱m iga ndang ishi. 34 Ká̱ nnà te, awalang ava̱ káp uMusa i ga mpyal aYawe pa̱ ô là nnap ká̱ na te, uza̱ i yar iya̱m iga ndang ishi iva̱ ta i le. Kang nva̱ngva̱ uza̱ i fa te, uza̱ là oIsa̱rila iya̱m iva̱ uYawe kà̱ nak na, 35 kang oIsa̱rila i ya asa̱l awu áMusa i məlam. Te uMusa i dang asa̱l awu wò ká̱ iya̱m iga ndang ishi, ya uza̱ i le i ga nlà nnap ká̱ uYawe kà̱ɗi kang.

35

Oga nnap nkpakkpak ngga ilum aSati

1 UMusa wór mɓut nkpaktak oIsa̱rila là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Oga iya̱m iva ta̱ uYawe nak wo pa̱ ó nəm. 2 O nəm inok ka̱ apal nra pa̱ nkpa̱ɗing kang ilum iga ifangshat nnyi te, i yá asati ilum iga njul, i yə́ryər ûYawe. Unəm uva̱ i nəm inok kà̱ ilum iva̱ ta te, mí gba̱l na. 3 Ko apər te ó ma̱k ka̱ ashe oga nzhi wó kà̱ ilum asati ka̱t.&gt;&gt;

Iya̱m inana ka̱kul nzhi awop

4 Te uMusa là nkpaktak oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iva ta̱ uYawe nak chit pa̱ mmá nəm. 5 O kwap iya̱m iɓutɓut ûYawe. Re unəm uva̱ yəyar kà̱ ìgwak wò te, uza̱ á ɓa ká̱ azənariya, aazurfa, ká̱ acham arəzang, 6 ká̱ iya̱m iga ndəng izər ivyau, ká̱ iga mɓan pa̱ ga̱r, ká̱ irəzang, ká̱ alinin anəna̱n, ka̱ akpap iɓəl, 7 ká̱ awá inagám va mmá ɓán ká̱ ǹzazí, ká̱ awá iɓəl anəna̱n ká̱ akun akasiya, 8 ká̱ mmì ka̱kul apitila, ká̱ iya̱m iga nggòl iya̱m ka̱kul mmì ngga nggar onəm, ká̱ iya̱m inəngnəng ichángchàng, 9 ipáng iza̱mza̱m ká̱ oga ipáng iro iva mi mɓam i dàt ka̱ izər ìlukwan ìkwoksok ká̱ mpuluk.

10 &lt;&lt;Nkpaktak onəm oga nnyi inok awo ka̱ ashe wó á ɓa á nəm nza̱ iya̱m nggo va̱ uYawe nak pa̱ mmá nəm, 11 aghal áYawe ká̱ iya̱m iga nggugún, ká̱ iya̱m iga nzùzong ká̱ ndədar, ká̱ ndədar nnárnàr, ká̱ ndədang, ká̱ atak mmùmwak, 12 ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà, ká̱ ídari iga ǹyəyar, ká̱ iya̱m iga nkukuk, ká̱ atani aga nká Atak Ayə́ryər ava ji, 13 ká̱ atebəl, ká̱ ídari iga ǹyəyar, ká̱ nkpaktak oga iyəya̱m, ká̱ nzəngkəng áYawe, 14 ká̱ ìdari apitila ká̱ oga iyəya̱m, ká̱ oga apitila, ká̱ mmì ka̱kul nghan atak, 15 ká̱ atak nshì iya̱m inəngnəng ichángchàng, ká̱ oga nkpá nggankpá nggang, ká̱ mmì ngga nggəgar, ká̱ iya̱m inəngnəng ichángchàng iga nshì, ká̱ atani aga nggún anung asa̱l aghal áYawe, 16 ká̱ atak awop aga nshì iya̱m awop, ká̱ ìcha iga ngwàng iya̱m, ká̱ oga ídari iga ǹyəyar, ká̱ oga iyəya̱m, ká̱ asu achumchum, ká̱ akəkar, 17 ká̱ oga atani aga agəla̱n, ká̱ ídari iga mmùmwak, ká̱ atak mwak oza̱, ká̱ atani anung asa̱l aga ntar ashe agəla̱n, 18 ká̱ oga akun aga mpak aghal ká̱ agəla̱n, ká̱ oga asang oza̱, 19 ká̱ ílukwan inəna̱n iloklòk iva onəm oga mpyal awop í mwak ka̱kul nnəm inok ka̱ ashe Atak Ayə́ryər, ká̱ ílukwan iyə́ryər ka̱kul aHaruna, unəm uga mpyal awop, ká̱ íji ovəvan onunggwan onəm oga mpyal awop.&gt;&gt;

20 Te nkpaktak oIsa̱rila re atak aMusa, 21 kang nkpaktak unəm uva yəyar kà̱ ìgwak wò pa̱ o nəna te, a ɓa ká̱ iya̱m inana ûYawe, ka̱kul mpak aghal aYawe. Kang oza̱ ɓa ká̱ iza̱ nggo iva̱ mmá ɗom ka̱kul nnəm awop, kang ka̱kul nnəm ílukwan ánəm uga mpyal awop kpa. 22 Nkpaktak onunggwan ká̱ ochar ova̱ yəyar kà̱ ìgwak ɓa ká̱ oga iya̱m ìsham, oga nkalɓang azənariya ngga ifang, ká̱ ngga achwang, ká̱ ishuwa ishak. Oza̱ na iya̱m pa̱ ɗongɗong iga azənariya iya̱m inana iga ǹyegye ûYawe. 23 Unəm uva kpaktak uwa yà ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n, ká̱ akpap iɓəl, ká̱ oga awá ítam aga mɓán ká̱ ǹzazí, ɓa ká̱ oza̱. 24 Ovəngva̱ ká̱ aazurfa ká̱ acham arəzang ɓa ká̱ uYawe, kang nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo nva̱ ká̱ akun akasiya aɓyenɓyen ka̱kul nza̱ inok nggo ɓa ká̱. 25 Nkpaktak ochar ova̱ ká̱ aghan aga nlòk iya̱m ɓa ká̱ iya̱m iva̱ oza̱ lòk ká̱ awo oza̱, afini anəna̱n aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ ìlukwan alinin anəna̱n. 26 Nkpaktak ochar oga aghan va̱ lwom oza̱ ka̱ ashe ìgwak lòk akpap íɓəl. 27 Onəm oga mpyal ɓa ká̱ ipáng iza̱mza̱m ká̱ oga ipáng íro inəna̱n pa̱ mmá ɓàm ka̱ apal ìya ìlukwan ìkwoksok. 28 Oza̱ ɓa ká̱ oga iya̱m iga nggòl iya̱m kang ká̱ mmì ka̱kul apitila, ká̱ mmì ngga nggar onəm, ká̱ oga iya̱m inəngnəng ichángchàng. 29 Nkpaktak oIsa̱rila onunggwan ká̱ ochar ova̱ ɗom pa̱ ó na iya̱m inana ka̱kul inok áYawe va̱ nak ka̱ atak áMusa te, oza̱ ɓa ká̱ iya̱m inana iga nɗom ìgwak oza̱ ûYawe.

UBezalel ká̱ uOholiyap

30 Te uMusa là ôIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;O dər, uYawe yak uBezalel chit uya aUri ukà aHur ka̱ akum ìjili aYahuda. 31 Uza̱ yə́l na chit ká̱ aRuhu Inan, á na aghan á na, ká̱ nkpán ìpir nnap ká̱ nnyi nnəm nza̱ apir inok awo nggo, 32 pa̱ uza̱ á fa ká̱ iya̱m nnəm pa̱ ɗongɗong iga azənariya, ká̱ aazurfa, ká̱ acham arəzang, 33 ká̱ nnyi nggyòk ipáng ka̱kul atak aga ndədat, ká̱ nnyi nkpa akun kang á nnyi nnəm nza̱ apir inok nggo. 34 UYawe nak chit kà̱ igugwak pa̱ uza̱ á ɗyang, uza̱ ká̱ uOholiyap uya aAhisamak ka̱ akum ìjili aDan. 35 Uza̱ yə́l oza̱ chit ká̱ aghan aga nnəm nza̱ apir inok nggo wa nkyen nza̱m, ká̱ nlulok ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n, kang ká̱ ílukwan ikak. Oza̱ nyi nza̱ apir inok nggo nyi iva mmá ɗuɗom ka̱ ashe inok onəm oga inok.

36

1 &lt;&lt;Te uBezalel ká̱ uOholiyap ká̱ nza̱ unəm uga aghan nggo uva uYawe na aghan ká̱ nnyi nnəm nza̱ apir inok nggo te, oza á ɗa̱mshi Atak Ayə́ryər wa nva uYawe nak.&gt;&gt;

2 Te uMusa wór uBezalel ká̱ uOholiyap ká̱ nza̱ unəm nggo nva̱ uYawe na nnyi á na ká̱ aghan aga inok awo, uva lwom na kà̱ ìgwak pa̱ ô ɓa ô nəm inok iva̱ ta. 3 Te oza̱ ka̱m nkpaktak iya̱m iɓutɓut ka̱ atak áMusa iva oIsa̱rila ɓa ká̱ ka̱kul nnəm ka̱ Atak Ayə́ryər. Kang oza̱ ga mpyal ká̱ mɓa ká̱ iya̱m inana iga nɗom ìgwak ûMusa nza̱ ìpin nggo. 4 Te nkpaktak onəm oga nnyi inok awo va̱ ka̱ yà kà̱ nnəm inok ka̱ Atak Ayə́ryər, nza̱ unəm nggo ka̱ atak inok iva̱ oza̱ kà̱ nnənəm re, 5 kang à ɓa là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Onəm kà̱ mɓa ká̱ iya̱m inok watar iva̱ mmá ɗom ka̱kul ngba̱l inok va̱ uYawe nak pa̱ mmá nəm.&gt;&gt;

6 Te uMusa nák nre ga ashe apa̱k pa̱, &lt;&lt;Ónunggwan ká̱ ochar, kang unəm uro a ɓa ká̱ iya̱m inana iro lap ka̱kul nnəm Atak Ayə́ryər ka̱t.&gt;&gt; Nna chit te onəm re mɓa ká̱ iya̱m ɗak. 7 Iya̱m va̱ mmá ɓa ká̱ chit te, mməmak kúr ngba̱l nkpaktak inok va̱ ta aga watar.

Aghal áYawe

8 Nkpaktak onəm oga nnyi inok awo va̱ ka̱ ashe onəm oga nnəm inok nəm aghal áYawe. Oza̱ nəm ká̱ oga atani pa̱ agba̱pchi nlòk alinin anəna̱n, ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ ala̱ka̱n oga akerup ka̱ izəzər va unəm uga nnyi inok awo à nəm. 9 Nza̱ atani nggo te, ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ aparəm, kang mbəbal ashar pa̱ akpa̱ɗing. Nkpaktak oga atani va̱ ta nrup oza̱ mal izər. 10 Oza̱ gwang atani pa̱ atukun ka̱ izər awan oza̱ yà pa̱ zəng kang aɓo aga atukun uza̱ gwang ka̱ izər awan oza̱ na kpa yà pa̱ zəng. 11 Oza̱ nəm oga mɓol afini ndəng izər ivyau ka̱ anung atani* aga nggəshi ka̱ agbai kang à nəm iya̱m zəngtəng va ta ka̱ anung atani apəpar ka̱ agbai. 12 Oza̱ nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ apal atani aga nggəshi ka̱ agbai, kang oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ arwangchwang atani aga apəpar na oga mɓol va̱ ta á mal ìkwoksok ká̱ owan oza̱. 13 Te oza̱ nəm oga iya̱m iga nkam atani iga azənariya ìsəm pa̱ ìtukun ka̱kul ngwang oga atani ka̱ izər awan oza̱, na aghal áYawe va̱ ta á yà iya̱m pa̱ izəng.

14 Oza̱ nəm oga atani aga akpap íɓəl pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ zəng ka̱kul nggún apal ishi aghal áYawe. 15 Nza̱ atani nggo ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ atukun kang mbəbal nnyi te ashar pa̱ kpa̱ɗing. Nkpaktak atani aga agba̱pchi ama̱n pa̱ zəng ava̱ ta á mal izər. 16 Oza̱ gwang oga atani pa̱ tukun va̱ ta ka̱ anung zəngtəng kang aga akpa̱ɗing ka̱ anung zəngtəng. 17 Oza̱ nəm oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ arwangchwang atani aga nggəshi ka̱ agbai, kang oga mɓol ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ aranchwang aga apəpar. 18 Oza̱ nəm oga iya̱m iga nkam atani iga acham arəzang ìsəm pa̱ ìtukun, na á iya̱m iga ndədang pa̱ izəng. 19 Oza̱ nəm iya̱m iga nggún aghal ka̱ awá itám va mmá ɓan ká̱ ǹzazí, kang ká̱ aga ndang apəpal ká̱ awá iɓə́l anəna̱n. 20 Oza̱ nəm oga ndar akasiya aga ntong nzwang ka̱kul aghal áYawe. 21 Nza̱ ngwang ndar va̱ ta nggo te, ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, mbəbal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 22 Nza̱ ndar nggo te, mmá nəm ká̱ nchak pa̱ mparəm ka̱kul nggwang ngwuwan. Oza̱ nəm nkpaktak oga ndar aghal áYawe wa nnà ta. 23 Oza̱ nəm oga ndar ìsəm pa̱ iparəm ka̱kul asa̱l nkwandal aghal áYawe. 24 Oza̱ nəm oga atak mmùmwak aga aazurfa ìsəm pa̱ ìneɗing ka̱ akum ndar ngga ìsəm pa̱ iparəm va̱ ta. Atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum nza̱ ndar nggo ka̱kul nggwang ncà nggangcà nggang ngga mparəm, kang wa nnà ta, atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱kul oga ǹcà nggang ndar nzəngtəng. 25 Ka̱ ngba̱k asa̱l mpal aghal áYawe te, oza̱ nəm oga ndar ìsəm pa̱ iparəm, 26 ká̱ oga atak mmùmwak aga aazurfa ìsəm pa̱ ineɗing. Atak mmùmwak pa̱ mparəm ka̱ akum nza̱ ndar nggo. 27 Oza̱ nəm oga ndar pa̱ nkpa̱ɗing ka̱ asa̱l nsəm aghal áYawe, ka̱ asa̱l ntar alum. 28 Oza nəm oga ndar nro kà̱ɗi pa̱ mparəm ka̱kul nggulyanggu ngga mparəm ngga nsəm aghal áYawe. 29 Kà̱ nggulyanggu ngga mparəm nva̱ ta oza̱ agwang ka̱ akum kang à pá ìkan á na ka̱ apal á yà iya̱m pa̱ izəng ka̱ apal. Iya̱m va ta̱ oza̱ nəm. 30 Oga ndar nva̱ oza̱ nəm pa̱ kpaktak ka̱ nsəm aghal te, pa̱ nna̱nne ká̱ atak mwak oza̱ ngga aazurfa pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ kpa̱ɗing, pa̱ mparəm ka̱ akum nza̱ ndar nggo.

31 Oza̱ nəm oga ndar nnárnàr ngga akun akasiya pa̱ ntukun ka̱kul aghal áYawe ka̱ ngba̱k nggəshi, 32 ndar nnárnàr pa̱ ntukun ka̱kul ngba̱k nzəngtəng, kang ndar nnárnàr pa̱ ntukun ka̱kul nsəm aghal áYawe, ka̱ asa̱l ntar alum. 33 Oza̱ nəm ndar ngga ishimshe nnárnàr, nva ɓan kà̱ ngba̱k nro ga chu nro. 34 Oza ɓam oga ndar nva̱ ta ká̱ azənariya, kang à nəm oga nkalɓang ngga nkpán oga ndar nnárnàr nva̱ ta ká̱ azənariya, kang à ɓam ndar nnárnàr nva̱ ta ká̱ azənariya.

35 Te oza̱ nəm atani aga afini ndəng izər ivyau, ka̱ arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n. Oza̱ lòk ká̱ ala̱ka̱n oga akerup ka̱ izəzər, inok ánəm uga nnyi inok awo. 36 Oza̱ nəm ndar pa̱ nneɗing ngga akun akasiya kang à ɓam oza̱ ká̱ azənariya, ká̱ iya̱m iga nzùzong ngga azənariya, kang oza̱ nəm atak mwak oza̱ aga aazurfa pa̱ neɗing. 37 Oza̱ nəm atani aga anung asa̱l aghal ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n, ava mmá lòk ɓyen pa̱ gənggəng. 38 Oza̱ nəm oga ndar pa̱ ntukun ká̱ oga iya̱m iga nzong oza̱. Oza̱ ɓam ishi oza̱ ká̱ iya̱m iga nran oza̱ ká̱ azənariya, kang oza̱ nəm atak mwak oza̱ pa̱ tukun ká̱ acham arəzang.

37

AKwati

1 UBezalel nəm akwati aga nsar nnap-nlà ká̱ akun akasiya, ngwuwang ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo, nrurup ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 2 Uza̱ ɓam ká̱ azənariya anəna̱n ka̱ ashe ká̱ nsəm, kang à me anunung gang ká̱ azənariya. 3 Uza̱ lá oga nkalɓang azənariya pa̱ nneɗing kang à ran oza̱ ká̱ ka̱ ashar aga nneɗing, oga nkalɓang pa̱ parəm nza̱ ngba̱k nggo. 4 Te uza̱ nəm oga ndar akun akasiya kang à ɓam oza̱ ká̱ azənariya. 5 Uza̱ mwak oga ndar nva̱ ta ka̱ ashe oga nkalɓang nva̱ ka̱ oga ngba̱k akwati ka̱kul ǹyəyar.

6 Te uza̱ nəm anung akwati ava̱ ta ká̱ azənariya anəna̱n, ngwuwang ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 7 Uza̱ lá oga akerup pa̱ parəm ká̱ azənariya kà̱ nkùr anung arwangchwang akwati ava̱ ta. 8 AKerup pa̱ zəng kà̱ ngba̱k nro, kang akerup pa̱ azəng kà̱ nkùr ngba̱k nzəngtəng. Uza̱ lá oga akerup ká̱ iya̱m izəngtəng ká̱ anunung. 9 Oga akerup ava̱ ta ɓol oga abasəm oza̱ ka̱ apal kuk anung akwati. Asa̱l awu oga akerup va̱ ta i dər owan oza̱ ka̱ apal anung akwati.

ATebəl

10 UBezalel nəm atebəl aga akun akasiya, ngwuwang ashar pa̱ shatɗing, mbəbal ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, kang nrurup ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 11 Uza̱ ɓam izəzər ka̱ azənariya anəna̱n kang à me anunung gang ká̱ azənariya. 12 Uza̱ nəm ìɗər wa mbal awo gang aranchwangranchwang, kang à me azənariya ka̱ apəpal. 13 Uza̱ lá oga nkalɓang azənariya pa̱ nneɗing ka̱kukul, kang uza̱ gwang oza̱ ka̱ izər oga arwangchwang atebəl va̱ ta ka̱ atak ashishar. 14 Oga nkalɓang va̱ ta mmá mwak datkulung ká̱ ìɗər ka̱kul oga ndar ngga ǹyàr atebəl ava̱ ta. 15 Uza̱ nəm oga ndar akun akasiya ka̱kul ǹyàr atebəl, kang à ɓam izər oza̱ ká̱ azənariya. 16 Uza̱ nəm oga iya̱m inok iga apal atebəl pa̱ kpaktak ká̱ azənariya anəna̱n. Omà oga adakdai, ká̱ asu, ká̱ ibəchi, ka̱kul nnak iya̱m inana iwawa.

ÌDari apitila

17 Uza̱ nəm idari apitila ka̱ azənariya anəna̱n, uza̱ lá ìjilijili ká̱ idaridari, ká̱ oga ásusu, ká̱ mɓənggúmɓənggum, ká̱ mbəba̱l, ká̱ iya̱m izəngtəng. 18 Idari apitila va̱ ta chak ìgwong pa̱ ìkpa̱ɗing ka̱ izər idari iga ishimshe. Ìgwong pa̱ ishatɗing kà̱ ngba̱k nro kang pa̱ ishatɗing kà̱ ngba̱k nzəngtəng. 19 Ká̱ oga asu pa̱ shatɗing wa mɓənggum mba̱l ka̱ apal ìgwong iga nggəshi, pa̱ ishatɗing kà̱ ìgwong ìro, wa nnà ta kà̱ nkpaktak oga igwong iga ìkpa̱ɗing ka̱ izər idari apitila va̱ ta. 20 Ka̱ izər idari apitila te, oga asu pa̱ neɗing wa mɓənggum, ká̱ mɓənggum, ká̱ oga mba̱l, 21 ká̱ mɓənggum ka̱ avəng nchak igwong iga iparəm ngga nggəshi, mɓənggum ka̱ avəng nchak igwong iga iparəm ngga mparəm, kang mɓənggum ka̱ avəng nchak igwong iga iparəm ngga nshatɗing, wa nnà ta ka̱ anung nchak igwong iga iparəm iga ishatɗing va̱ ta ka̱ izər idari apitila. 22 Nkpaktak oga mɓənggumɓənggum, ká̱ oga igugwong, ká̱ idari apitila mmá lá ká̱ azənariya anəna̱n ká̱ iya̱m izəngtəng.

23 Uza̱ nəm oga apitila pa̱ fangshat ka̱kul idari apitila, kang uza̱ nəm mɓəmɓəmɓəmɓəm, ká̱ asusu ká̱ azənariya anəna̱n. 24 Uza̱ nəm ìdari apitila va̱ ta ká̱ nkpaktak oga iya̱m inunok ká̱ azənariya va iɗəɗək ashekel ìkalong pa̱ ishatɗing.

ATak nshì iya̱m awop aga iya̱m inəngnəng ichángchàng

25 Uza̱ nəm atak nshì iya̱m inəngnəng ichángchàng ká̱ akun akasiya. Ngwuwang ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, kang nrurup ashar pa̱ shatɗing. Oga agbəshigbəshi mmá nəm ká̱ iya̱m izəngtəng. 26 Uza̱ ɓam apəpal, ká̱ nkpaktak ngbəgba̱k, ká̱ oga agbəshi ká̱ azənariya anəna̱n, kang à me ìɗər gang arwangchwang. 27 Uza̱ nəm nkalɓang azənariya pa̱ mparəm kà̱ nza̱ ngba̱k nggo kang à mwak ka̱ avəng ìɗər ka̱kul oga ndar ngga ǹyəyar. 28 Uza̱ nəm oga ndar ngga ǹyəyar kang à ɓam ká̱ azənariya.

29 Te uza̱ nəm mmì nyə́ryər ngga nggor, ká̱ iya̱m inəngnəng ichángchàng, inok ánəm uga nggwang iya̱m inə́ngnəng ichángchàng kpa.

38

ATak nshì iya̱m awop aga nshì iya̱m inana

1 UBezalel nəm atak nshi iya̱m awop aga nshì iya̱m inana ká̱ akun akasiya, ngwuwang ashar pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, kang nrurup ashar pa̱ neɗing ká̱ aɓuɓo. 2 Uza̱ nəm agbəshi pa̱ zəng kà̱ nza̱ nggulyanggugulyanggu ngga nneɗing nggo, oga agbəshi va̱ ta ká̱ atak nshì iya̱m awop yà iya̱m zəngtəng, kang uza̱ ɓam ka̱ acham arəzang. 3 Te uza̱ nəm oga iya̱m inok ka̱kul atak nshì iya̱m awop va̱ ta, omà oga ngbət, ká̱ oga ashefər, ká̱ oga asu, ká̱ oga iga̱pchi iga ifang, ká̱ oga asu apər. Nkpaktak oza̱ nnəm acham arəzang. 4 Uza̱ nəm alariya ká̱ acham arəzang pá ka̱ akum alə̀gər nkap ishimshe atak nshì iya̱m awop. 5 Te uza̱ lá nkalɓang pa̱ nneɗing kà̱ nggulyanggu ngga nneɗing ká̱ izər alariya aga acham arəzang va̱ ta ka̱kul nkpán oga ndar. 6 Uza̱ nəm oga ndar ká̱ akun akasiya kang à ɓam oza̱ ka̱ acham arəzang. 7 Te uza̱ mwak oga ndar va̱ ta ká̱ ashe oga nkalɓang ká̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop ka̱kul ǹyəyar. Uza̱ nəm atak nshì iya̱m awop va̱ ta awulong ká̱ akun.

ASu ka̱kul nnàl awo ká̱ ashar

8 Kang uza̱ nəm asu aga acham arəzang ka̱kul nnàl awo ká̱ ashar kang izəzan iga acham arəzang ka̱ atak oga agəlat ochar va i nəm inok ka̱ anung Aghal Mɓut.

AGəla̱n

9 UBezalel nəm agəla̱n ava mmá ká ká̱ atani aga alinin anəna̱n. Ka̱ asa̱l nkwandal te, ngwuwang ashar ìgba̱l pa̱ izəng ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. 10 Uza̱ nəm oga ndar ka̱kul atani ìsəm pa̱ ìparəm ká̱ oga atak mmùmwak ngga acham arəzang ìsəm pa̱ ìparəm, kang ká̱ oga iya̱m iga nzuzong ká̱ iga nrəran iga aazurfa. 11 Uza̱ nəm oga atani aga asa̱l mpal, ngwuwang ashar igba̱l ka̱ ìsəm pa̱ ìtukun na kpa, ká̱ oga ndar oza̱ ìsəm pa̱ iparəm, ka̱ oga atak mmwàk oza̱ ngga acham arəzang ìsəm pa̱ iparəm, kang ká̱ oga iya̱m iga nzuzong, ká̱ iga nrəran iga aazurfa. 12 Uza̱ nəm oga atani ava̱ ka̱ asa̱l ntar alum, mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun, ká̱ oga ndar oza̱ pa̱ ngba̱pchi, ká̱ oga atak mmùmwak pa̱ ngba̱pchi, kang ká̱ oga iya̱m iga nzuzong ká̱ iga nrəran iga aazurfa. 13 Ka̱ asa̱l nfa alum te, mbəbal ashar ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun. 14 Kà̱ ngba̱k ngga nzəng ngga asa̱l aga ntar uza̱ nəm oga atani aga nzuzong, ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo, ká̱ oga ndar oza̱ pa̱ nshatɗing ká̱ atak mmwàk oza̱ pa̱ nshatɗing. 15 Kang kà̱ ngba̱k nzəntəng, uza̱ nəm oga atani ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo, ká̱ oga ndar oza̱ pa̱ nshatɗing ká̱ oga atak mmwàk oza̱ pa̱ nshatɗing. 16 Nkpaktak oga atani va̱ gáng agəla̱n aghal va̱ ta mmá nəm ká̱ alinin aloklòk anəna̱n. 17 Oga atak mmwàk oga ndar va̱ ta mmá nəm ká̱ acham arəzang, ká̱ oga atak nzuzong ká̱ oga iya̱m iga nrəran iga aazurfa. Apal oza̱ mmá ɓam ká̱ aazurfa, kang nkpaktak oga ndar agəla̱n va̱ ta mmá ran ká̱ oga nkalɓang ngga aazurfa. 18 Uza̱ nəm atani aga anung asa̱l agəla̱n va̱ ta uza̱ lok ká̱ alinin anəna̱n aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n, kang ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ishatɗing kang nrurup ashar pa̱ ìfangshat ká̱ aɓuɓo wa nrup atani aga agəla̱n. 19 Mmá təp atani ava̱ ta ká̱ ndar pa̱ nneɗing ká̱ atak aga mmwàk oza̱ ngga acham arəzang, ká̱ oga iya̱m iga nzong oza̱, ká̱ iga nrəran iga aazurfa, kang mmá ɓam apal oza̱ ká̱ aazurfa. 20 Nkpaktak oga iya̱m iva̱ mmá mpak aghal áYawe ká̱, kang ká̱ agəla̱n te, mmá nəm ká̱ acham arəzang.

OGa iya̱m va̱ mmá nəm inok ká̱

21 Ǹlir ìyəl oga iya̱m iga nəm aghal áYawe nnà ta̱, aghal aga nnap mpakpak nva uMusa nak mmá lir. UMusa nak oLawi ova ka̱ nəm inok ka̱ avəng aItama uya aHaruna, unəm uga mpyal awop, pa̱ á lir ìyəl iya̱m iga nəm aghal áYawe. 22 UBezalel uya aUri, ukà aHur, uga akum aYahuda, nəm nkpaktak iya̱m iva̱ uYawe là ûMusa. 23 Nzəng ká̱ unəm uga ka̱m ishishi, uOholiyap uya aAhisamak uga akum aDan, unəm uga nnyi nggyok iya̱m, nlir nza̱m iya̱m, ká̱ nlok iya̱m ká̱ afini ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin anəna̱n. 24 Nkpaktak azənariya va̱ mmá me Atak Ayə́ryər ká̱ te, ka̱ ashe iya̱m inana iga ǹyegye, iɗəɗək ashekel ìkalong ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat ka̱ ashekel ìgba̱l pa̱ ìfangshat ka̱ ìsəm pa̱ ishatɗing, á mal ká̱ ashekel aga Atak Ayə́ryər.

25 Ìyəl aazurfa va̱ mmá ya ka̱ atak nkung ìyəl mɓut oIsa̱rila te, iɗəɗək ashekel ìkalong ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ama̱n pa̱ zəng, ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun, á mal ká̱ ashekel aga Atak Ayə́ryər. 26 Nza̱ unəm nggo na abəka pa̱ azəng, nna aɓo ashekel ka̱ atak mmák ashekel aga Atak Ayə́ryər, ka̱ anung á nza̱ unəm nggo va mmá lir ka̱ ashe nkung iyəl onəm oga ìkalong ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ama̱n pa̱ shatɗing, ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, á ɓan kà̱ unəm uga ìzun ìsəm pa̱ ìparəm. 27 Mmá nəm inok ká̱ aazurfa ava ìɗəɗək ashekel ìkalong ìgba̱l pa̱ ishatɗing, nkpaktak oga atak aga mwak oga ndar ngga Atak Ayə́ryər ká̱ atani aga Atak Ayə́ryər ìgba̱l pa̱ ìzəng. Ìɗək ashekel ìkalong pa̱ ishatɗing iga aazurfa ka̱kul nza̱ atak mmwak nggo. 28 Aɓo ashekel aga ìkalong pa̱ ìzəng ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun te, uBezalel nəm oga iya̱m iga nzong oga ndar ká̱ oga iya̱m iga nran oza̱ ká̱, kang á ɓam oga apal ndar.

29 Acham arəzang iya̱m inana iga ǹyegye va̱ mmá ɓa ká̱ te, iɗəɗək ashekel ìkalong ìgba̱l pa̱ ìparəm ká̱ ugba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ká̱ ìgba̱l pa̱ ineɗing. 30 Ká̱ nnà ta uza̱ nəm oga atak mmwàk ka̱kul oga ndar ngga anung asa̱l aga aghal aYawe, ká̱ atak nshì iya̱m awop aga acham arəzang, ká̱ alariya aga acham arəzang, ká̱ nkpaktak iya̱m inunok, 31 ká̱ oga atak mmwàk gang nkpaktak agəla̱n, ká̱ oga atak mmwàk atani ka̱ anung asa̱l aga ntar agəla̱n, ká̱ nkpaktak oga iya̱m iga mpak aghal áYawe, ká̱ agəla̱n.

39

OGa ilukwan ánəm uga mpyal awop

1 Onəm oga nnəm inok awo nəm oga ilukwan iyə́ryər inəna̱n iga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ nrəzang iva unəm uga mpyal awop í pa ka̱kul nnəm inok ka̱ ashe Atak Ayə́ryər. Oza̱ nəm oga ilukwan iyə́ryər ka̱kul áHaruna, wa nva uYawe nak uMusa.

ÌLukwan ìkwoksok

2 Oza̱ nəm ìlukwan ìkwoksok iga azənariya ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ nrəzang, ká̱ alinin anəna̱n. 3 Oza̱ lá azənariya pa̱ pileppilep kang oza̱ cha pa̱ səlen wa afini ka̱kul ntat kà̱ ishimshe alinin anəna̱n, kang ká̱ ishimshe ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, kang ká̱ afini arəzang, inok ánəm uga aghan. 4 Oza̱ nəm iya̱m iga apal agar pa̱ mparəm ka̱kul ìlukwan ìkwoksok kang ɓam ka̱ ngba̱kgba̱k n ngga mparəm ka̱kul nrəran. 5 Oza̱ nəm ngbat nnəna̱n ngga nrán ìlukwan ìkwoksok va̱ ta ká̱ iya̱m inok izəngtəng ká̱ azənariya, kang ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ nrəzang, kang ká̱ alinin anəna̱n, wa nva uYawe nak uMusa.

6 Oza̱ da̱mshi oga ipáng iza̱mza̱m ká̱ iya̱m iga nkpán oza̱ iga azənariya. Te oza̱ gyok aɗin ovan oIsa̱rila ka̱ apəpal. 7 Te oza̱ ran oza̱ ka̱ apal iya̱m iga apal agar ìlukwan ìkwoksok, ipáng iga nrəng ká̱ akum oIsa̱rila pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, wa nva uYawe nak uMusa.

Ìya ìlukwan ìkwoksok

8 Oza̱ nəm ìya ìlukwan ìkwoksok ka̱ iya̱m inok izəngtəng iva mmá nəm ìlukwan ìkwoksok ká̱, ká̱ azənariya, kang ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, ká̱ alinin aloklòk anəna̱n. 9 Oza̱ nəm ìya ìlukwan ìkwoksok va̱ ta, te mmá kup ngwuwang ká̱ mbəbal mal izər ká̱ mbal awo. 10 Te oza̱ nəm atak ndàt ipang inəna̱n pa̱ nneɗing ka̱ apəpal. Ka̱ atak mwak ngga nggəshi te, ìpang irəzang iva̱ i ya atak pa̱ halakhalak, ká̱ ìpang iga ndəng ilur, kang ká̱ ìpang iga ndəng agwal ikun, 11 ka̱ atak ndàt ngga mparəm te, ìpang iga ndəng izər ivyau, ká̱ ìpang ìkámkám, kang ká̱ ìpang ìfərfər wa apye. 12 Kà̱ atak ndàt ngga nshatɗing te, ìpang iga ndəng ishàn, ká̱ ìpang ndəng awar agba̱k, kang ká̱ ìpang irəzang pa̱ ga̱r. 13 Kang atak ndàt ngga nneɗing te, ìpang iga ndəng ilyanggu, ká̱ ìpang iza̱mza̱m, kang ká̱ ìpang iga ndəng ipəpa. Nkpaktak oga ipang va̱ ta̱ mmá mwak ka̱ ashe iya̱m iga nkpəkpán iga azənariya. 14 Nza̱ ìpang nggo iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ ta ka̱ anung aɗin ovan oIsa̱rila, kang nza̱ ìpang nggo mmá gyok aɗin akum pa̱ zəng ka̱ izəzər wa asitam.

15 Oza̱ nəm oga nzwar ngga azənariya anəna̱n ka̱kul ìya ìlukwan ìkwoksok. 16 Kang oza̱ nəm nkalɓang ngga azənariya pa̱ mparəm, ká̱ iya̱m iga nkpəkpán pa̱ iparəm, kang oza̱ mwak nkalɓang nva̱ ta kà̱ nggulyanggu ngga mparəm ngga apal ìya ìlukwan ìkwoksok. 17 Te oza̱ ran oga nzwar azənariya ngga mparəm va̱ ta kà̱ mɓol nkalɓang ngga mparəm nva̱ kà̱ nggulyanggu ìya ìlukwan ìkwoksok, 18 kang kà̱ ngba̱k ngga mparəm ngga anung oga nzwar nva̱ ta, oza̱ ran ka̱ izər iya̱m iga nkpəkpán kang oza̱ ran ka̱ iya̱m iga apal agar aga ìlukwan ìkwoksok ka̱ asa̱l mpyal. 19 Te oza̱ nəm oga nkalɓang ngga azənariya pa̱ mparəm mwak kà̱ nggulyanggu ngga mparəm ngga asa̱l avəng ka̱ ashe aga ìya ìlukwan ìkwoksok dat ká̱ ìlukwan ìkwoksok. 20 Oza̱ nəm oga nkalɓang azənariya pa̱ mparəm, kang oza̱ ran ka̱ asa̱l mpyal iya̱m iga apal agar ìlukwan ìkwoksok a datkulung ka̱ atak ngguwang kang ka̱ asa̱l apal ngbat. 21 Te oza̱ ran oga nkalɓang ngga ìya ìlukwan ìkwoksok ká̱ oga nkalɓang ngga ìlukwan ìkwoksok ká̱ asang ngga ndəng izər ivyau, ka̱ asa̱l apal ngbat ngga nran ìlukwan ìkwoksok, na kang ìya ìlukwan ìkwoksok a ra nggang ka̱ izər ìlukwan ìkwoksok ka̱t, wa nva uYawe nak uMusa.

OGa ilukwan ánəm uga mpyal awop iro

22 Uza̱ nəm ìlukwan iwangwang iga avəng ìlukwan ìkwoksok ká̱ ìlukwan iga ndəng izər ivyau, inok ánəm uga nlok iya̱m. 23 Mmá re mɓol kà̱ ishimshe ìlukwan iwangwang iva̱ ta wa mɓol ishak ìlukwan, mmá lok ishishak á gang pa̱ lat ka̱kul kang a cha ka̱t. 24 Oza̱ nəm awar ikumkum ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang kà̱ nkur ìlukwan iwangwang. 25 Oza̱ nəm iɓa̱ngga̱ng ká̱ azənariya anəna̱n mwak kà̱ mbagar awar ikumkum gang kà̱ nkur ìlukwan iwangwang kà̱ ishimshe ikumkum iva̱ ta. 26 Oza̱ dat iɓa̱ngga̱ng iva̱ ta ká̱ awar ikumkum kà̱ ishimshe owan oza̱ gang nkpaktak akum ìlukwan iwangwang iva̱ ta iga nnəm inok ánəm uga mpyal awop, wa nva uYawe nak uMusa.

27 Oza̱ nəm ilukwan iga ashe iga alinin anəna̱n ûHaruna ká̱ ovəvan onunggwan, inok ánəm uga nlok iya̱m, 28 ká̱ iya̱m ishi inəna̱n ka̱kul aHaruna kang ká̱ oga iya̱m ishi ka̱kul ovəvan aga alinin anəna̱n, ká̱ ìlukwan iga ashe nlok alinin anəna̱n, 29 ká̱ ngbat nlòk alinin anəna̱n ká̱ afini aga ndəng izər ivyau, ká̱ nrəzang pa̱ ga̱r, ká̱ arəzang, inok ánəm uga nlok iya̱m, wa nva uYawe nak uMusa.

30 Oza̱ nəm achuchwal iya̱m ishi anəna̱n aga azənariya te gyok iya̱m nlir ka̱ izəzər pa̱, &lt;&lt;UNəna̱n ûYawe.&gt;&gt; 31 Te oza̱ pá asang aga ndəng izər ivyau kà̱ ka̱kul nran ka̱ apal iya̱m ishi, wa nva uYawe nak uMusa pa̱ á nəm.

UMusa song aghal áYawe

32 Wa nnà ta nkpaktak inok aghal áYawe, Aghal Mɓut á kur. OIsa̱rila nəm iza̱ nggo, wa nva uYawe nak uMusa. 33 Te oza̱ ɓa ka̱ aghal áYawe ava̱ ta ûMusa, aghal ká̱ oga iya̱m inunok, oga iya̱m iga nzuzong, ká̱ oga ndar nsungsung, ká̱ oga ndar nnárnàr, ká̱ oga ndar, ká̱ oga atak mmùmwak, 34 ká̱ oga awá inagam aga nggugún ava mmá ɓán ká̱ ǹzazí, ká̱ oga awá anəna̱n, ká̱ atani aga nká atak, 35 ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà ká̱ nkpá nggankpá nggang, ká̱ anunung, 36 ká̱ atebəl ká̱ nkpaktak iya̱m inunok ka̱ nzəngkəng aYawe, 37 ká̱ idari apitila iga azənariya anəna̱n, ká̱ oga apitilapitila, ká̱ nkpaktak iya̱m inunok, ká̱ mmì oga apitila, 38 ká̱ atak nshì iya̱m awop aga azənariya, ká̱ mmì ngga nggar, ká̱ inə́ngnəng ichángchàng kang ká̱ atani aga anung asa̱l aghal, 39 ká̱ atak nshì iya̱m awop aga acham arəzang, ká̱ alariya aga acham arəzang, ká̱ oga nkpà nggankpá nggang, ká̱ nkpaktak iya̱m inunok, ká̱ asu, ká̱ izəzan, 40 ká̱ oga atani aga agəla̱n, ká̱ oga ndədar, ká̱ oga atak mmùmwak, ká̱ atani aga anung asa̱l agəla̱n, ká̱ oga asəsang, ká̱ oga iya̱m iga mpak aghal, ká̱ nkpaktak iya̱m iga nnəm inok ka̱ atak Aghal Mɓut, 41 ká̱ ilukwan iloklok inəna̱n ka̱kul nnəm inok ka̱ ashe Atak Ayə́ryər, ilukwan iyə́ryər ka̱kul áHaruna unəm uga mpyal awop ká̱ ìlukwan ka̱kul ovəvan na oza̱ á nəm inok onəm oga nshì iya̱m awop ká̱.

42 OIsa̱rila nəm nkpaktak oga inok iva̱ uYawe nak uMusa. 43 UMusa song nkpaktak inok te, á ya oza̱ nəm dakdak wa nva uYawe nak. Te uMusa nak nnap nnəna̱n ôza̱.

40

MPak aghal áYawe

1 Te uYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Pak aghal áYawe, Aghal Mɓut kà̱ nra ngga nggəshi ka̱ ashe apye aga azəng. 3 Te wa nak akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ashishe wa gún ká̱ atani. 4 Wa ɓa ká̱ atebəl kang ɓu dàt oga iya̱m inok ka̱ apəpal, kang ɓu ɓa ká̱ idari apitila kang ɓu chwong oga apitila ka̱ apəpal. 5 Te wa nak atak nshì iya̱m inəngnəng iga azənariya kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà kang ɓu zong atani aga anung asa̱l aghal áYawe.

6 &lt;&lt;Wa nak atak nshì iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot kà̱ anung asa̱l aghal áYawe, Aghal Mɓut. 7 Wa cher asu kà̱ ishimshe Aghal Mɓut ká̱ atak nshì iya̱m awop, kang ɓu yə́l ndəng ka̱ ashishe. 8 Wa ká agəla̱n á gang pa̱ kpaktak kang ɓu zong atani aga anung agəla̱n kà̱.

9 &lt;&lt;Te wa yar mmì ngga nggor na u gor aghal áYawe ká̱ nkpaktak oga iya̱m inok iva̱ ka̱ ashishe, na oza̱ á yà iya̱m iyə́ryər. 10 Wa shang mmì ngga nggugor ka̱ apal atak nshì iya̱m inana iga nshì ká̱ nkpaktak iya̱m inunok na u gòr atak nshì iya̱m awop á yà atak nshì iya̱m awop ayə́ryər ava ji. 11 Te wa gòr asu ká̱ izəzan, na u gar oza̱.

12 &lt;&lt;Wa ɓa ká̱ uHaruna ká̱ ovəvan ka̱ anung Aghal Mɓut, na u wòr oza̱ ká̱ ndəng. 13 Te wa mwak ìlukwan iyə́ryər ûHaruna kang ɓu gor na, ɓu gar na uza̱ i yà unəm uga mpyal awop mi. 14 Wa ɓa ká̱ ovəvan wa mwak ilukwan iga ashe ôza̱, 15 Gor oza̱ wa nva u gor upo oza̱, na oza̱ á yà onəm oga mpyal awop á mi. I yà óza̱ nggor ngga akum onəm oga mpyal awop mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk oza̱ ngga mɓa.&gt;&gt; 16 Te uMusa nəm nkpaktak iya̱m va̱ uYawe nak na kà̱. Wa nnà ta uza̱ nəm.

17 Te mmá pak aghal áYawe ka̱ apal nra ngga nggəshi ka̱ apye aga zəng ka̱ ashe ìzun iga iparəm. 18 UMusa pak aghal áYawe, à dat oga atak mwak ndar, kang uza̱ mwak oga ndədar, ká̱ oga ndar nnárnàrnárnàr, kang à gha̱p oga ndədar. 19 Uza̱ nàr atani aga akpap íɓəl ka̱ apal aghal áYawe kang à nak iya̱m iga nggugún iga awá ka̱ apəpal, wa nva uYawe nak uMusa.

20 Uza̱ yar oga achuchwal ipang iga nsar nnap-nlà kang à nak oza̱ ka̱ ashe akwati. Te uza̱ mwak oga ndar ka̱ ashe oga nkalɓang ka̱ izər akwati ava̱ ta, kang uza̱ nak anung akwati ava̱ ta ka̱ apəpal. 21 Uza̱ tar ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ashe aghal, te uza̱ zong atani aga nká atak akwati aga nsar nnap-nlà wa nva uYawe nak uMusa.

22 Uza̱ nak atebəl ka̱ ashe Aghal Mɓut ka̱ asa̱l mpal aghal kà̱ mpyal atani. 23 Te uza̱ dàt nzəngkəng ka̱ apal atebəl kà̱ mpyal aYawe, wa nva uYawe nak uMusa.

24 Uza̱ cher idari apitila ka̱ asa̱l nkwandal ka̱ ashe Aghal Mɓut, mal ìkwoksok ká̱ atebəl. 25 Te uza̱ ma̱l oga apitila kà̱ mpyal aYawe, wa nva uYawe nak uMusa.

26 Uza̱ nak atak nshì iya̱m awop aga azənariya ka̱ ashe Aghal Mɓut kà̱ mpyal atani, 27 te uza̱ shì iya̱m inəngnəng ichángchàng ka̱ apəpal, wa nva uYawe nak uMusa. 28 Uza̱ zong atani ka̱ anung aghal áYawe.

29 Uza̱ nak atak nshì iya̱m inana iga nshì ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut, te uza̱ yichi iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iga ìpirkur ka̱ apəpal, wa nva uYawe nak uMusa.

30 Uza̱ cher asu ká̱ ishimshe Aghal Mɓut ká̱ atak nshì iya̱m awop, te uza̱ nak ndəng ka̱ ashishe. 31 UMusa ká̱ uHaruna ká̱ ovan aHaruna i nàl awo ká̱ ashar oza̱ ká̱. 32 Awalang ava̱ oza̱ i tar Aghal Mɓut kang awalang ava̱ oza̱ i dat atak nshì iya̱m awop te, oza̱ i nàl awo ká̱ ashar oza̱, wa nva uYawe nak uMusa.

33 Te uMusa dàt agəla̱n gang nkpaktak aghal ká̱ atak nshì iya̱m awop, te uza̱ zong atani ka̱ anung agəla̱n va̱ ta. Wa nnà ta uMusa gba̱l ká̱ inok iva̱ ta.

Ìzhàn áYawe

34 Te ìlulu gún Aghal Mɓut, kang ìzhàn aYawe yə́l ashe aghal áYawe. 35 UMusa chu ntar ashe Aghal Mɓut nva̱ ta ka̱t, ka̱kul ìlulu dàngchi apəpal, kang ìzhàn aYawe yə́l ashe aghal áYawe.

36 Nkpaktak awalang va̱ ìlulu i wong ka̱ apal aghal ava̱ ta te, oIsa̱rila i wong achen oza̱. 37 A yà pa̱ ìlulu ya wong chit ka̱t te, oza̱ i wong ka̱t, ya nda va ìlulu i wong kang. 38 Ka̱kul ìlulu aYawe ka̱ yà ka̱ apal aghal ká̱ alum kang apər ka̱ ashishe ká̱ ìzwam, kà̱ iwu nkpaktak nzhi aIsa̱rila ka̱ ashe nkpaktak achen oza̱.

* 3:8 3.8 mbin nva mbyal ka̱ mmàl irizhe i nang kà̱ kà̱ nnyam pa̱ mbin ndopdop.

* 4:30 4.30 uMusa: ká̱ iHiburu nggwan nnap-nlà nva̱ mmá nəm inok ká̱ ka̱ ta te, uza̱.

* 12:3 12.3 ìya iya̱m nkang: Ka̱ iHiburu te, ìya ìtam ka̱t te ìɓəl.

† 12:22 12.22 ìzuzul: Ka̱ iHiburu te, apir ìkun iro iva mí ɓàp iya̱m ká̱.

* 15:23 15.23 aMara ìpir aMara ká̱ iHiburu na ta̱ pa̱ "nɗul"

* 16:16 16.16 Ikpáng va̱ ka̱ yà mí mma aMana ká̱ te mí wór pa̱ &lt;&lt;Omer&gt;&gt; ká̱ iHiburu.

† 16:36 16.36 Mí wór ká̱ iHiburu pa̱ &lt;&lt;ephah.&gt;&gt;

* 17:15 17.15 UYawe uwa atani mi

† 17:16 17.16 Ipipir fa ká̱ iHiburu pa̱ càk ka̱t

* 21:6 21.6 onəm oga nnáp akwali

* 23:15 23.15 Nchàng izər Ǹzənkəng ngga ǹyà ká̱ Anyer The were written in lower chases, and they need chonsideration for upper chases as sen above. Feasts are to be in this form or not.

† 23:31 23.31 aFilitti ìwa va mí wór pa̱ ìwa ìləbər a.

* 25:18 25.18 aKerup Iya̱m iga apaɓur ká̱ abasəm, iva i nyám ǹyà àYawe ká̱ ichumchumchumchum.

* 30:13 30.13 agerar mmàl ìɗək iya̱m ka̱ ashe achu iHiburu

* 34:18 34.18 aAbip na apye va iya̱m izhakan i fa ká̱.

* 36:11 36.11atani nna oga atani aga atukun ava̱ mmá gwang yà pa̱ zəng.

ALevitikus

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

Nlir ALevitikus

1

Iya̱m inana iga nshì

(ALev 6.8-13)

1 Nva̱ uMusa ka̱ yà dát ká̱ Aghal Mɓut te uYawe wór na ka̱ ashe aghal va̱ ta là á na pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, nkpaktak unəmləbər va̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana ûYawe te, uza̱ á ɓa ká̱ ka̱ ashe iya̱m nkang wò, ìtam, ka̱t te ìɓəl, ka̱t te ìna.

3 &lt;&lt;A yà pa̱ iya̱m inananana va̱ ta iga nshì ka̱ ashe ina te, uza̱ á na ìnunggwan ìva yà ká̱ mbyèt ka̱t. Uza̱ á ɓa ká̱ ka̱ anung Aghal Mɓut, ka̱kul na iya̱m inana va̱ ta á sat ika̱mka̱m kà̱ mpyal àYawe. 4 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana va̱ ta, kang i sat iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ika̱mka̱m ka̱kul mmwa ishishi. 5 Te uza̱ i pà ìyen ìna ìnunggwan va̱ ta kà̱ mpyal àYawe ka̱ anung Aghal Mɓut. Ovan aHaruna onunggwan onəm oga nshì iya̱m awop i yichi nchə̀chər, i sháng nchə̀r va̱ ta ka̱ izər nkpaktak oga ngba̱k atak nshì iya̱m awop va̱ ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut á. 6 Uza̱ i mù iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot va̱ ta kang i nyat na pa̱ nyimənnyimən. 7 Ovan aHaruna onunggwan onəm oga mpyal awop i ma̱k apər ka̱ apal atak nshì iya̱m awop kang i nak akun kà̱. 8 Te oza̱ i dàt ìzhe ìnyatnyat va̱ ta ká̱ ishíshi ká̱ mpìpip ka̱ apal akun ka̱ apər va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 9 Unəm va̱ ta i nàl iya̱m afu ká̱ mbwángbwáng ká̱ ndəng, te unəm uga mpyal awop i shì pa̱ kpaktak ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot va inəngnəng ichángchàng ûYawe.

10 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ iya̱m inananana iga nshì pa̱ ɗwot ka̱ ashe iya̱m nkang iɓəl ka̱t te itam te, uza̱ á na ìnunggwan va yà ká̱ mbyèt ka̱t á. 11 Te uza̱ i pà iya̱m nkang va̱ ta kà̱ ngba̱k ngga asa̱l mpal atak nshì iya̱m awop kà̱ mpyal àYawe, kang ovan onunggwan aHaruna onəm oga nshì iya̱m awop i sháng nchə̀chər ka̱ izər nkpaktak oga ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 12 Uza̱ i nyat iya̱m nkang va̱ ta pa̱ nyimənnyimən, ishíshi ká̱ mpìpip te unəm uga mpyal awop i dàt ka̱ apal akun ka̱ apər va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 13 Unəm va̱ ta i nàl iya̱m afu ká̱ mbwángbwáng ká̱ ndəng. Te unəm uga mpyal awop i shì pa̱ kpaktak ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot va inə́ngnəng ichángchàng ûYawe.

14 &lt;&lt;A yà pa̱ iya̱m inananana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe iga inyil te, uza̱ á na ivan iləkpar ka̱t te ivan iruzum. 15 Unəm uga mpyal awop i ga ká̱ ka̱ atak nshì iya̱m awop kang i kandar ishíshi i pətar, kang i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, te i wàr nchə̀chər ka̱ izər atak nshì iya̱m awop. 16 Uza̱ i tur atak nrìri ká̱ alilyang i swang ka̱ ashe atak mɓut nchwang kà̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop ka̱ asa̱l nfa alum. 17 Uza̱ i kak kà̱ ìkwoksok i bol afufu nzəng ká̱ nkəkan ka̱t. Te unəm uga mpyal awop i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop ka̱ apal akun va̱ ka̱ anung apər, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot va inə́ngnəng ichángchàng ûYawe.

2

Iya̱m inana iga ìpir ìkùr

(ALev 6.14-23)

1 &lt;&lt;Awalang va̱ unəm uro ɓa ká̱ iya̱m inana iga ìpir ìkùr ûYawe, te nkpak iya̱m inana va̱ ta i yà mma̱k ǹyalyal. Uza̱ i zuk mmì mpyet ka̱ apəpal, i nak njəng nnə́ngnəng nchángchàng ka̱ apəpal, 2 kang i ɓa ká̱ ka̱ atak ovan aHaruna onunggwan onəm oga nshì iya̱m awop. Unəm uga mpyal awop i kpa̱k mma̱k nlúkútlùkùt pa̱ súr ka̱ awó ká̱ mmì mpyet nzəng ká̱ nkpaktak njəng nnə́ngnəng nchángchàng, kang uza̱ i shì iya̱m iga nrəng ká̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana iga nshì inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 3 Te aɓo iya̱m inana iga ìpir ìkùr va̱ ta i yà iji aHaruna ká̱ ovəvan onunggwan, ka̱kul iyə́ryər va ji ka̱ ashe iya̱m inana iga nshì ûYawe.

4 &lt;&lt;A yà pa̱ u yichi iya̱m inana iga ìpir ìkùr ifórfòr ka̱ ashe achər apər te, á yà ká̱ mma̱k nnəna̱n, i yà nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t, i gwang ká̱ mmì mpyet, ka̱t te nzəngkəng ndátdàt va yà ká̱ ayist ka̱t nva mmá ɓə́l ká̱ mmì mpyet. 5 A yà pa̱ iya̱m inana ɓu iga ìpir ìkùr va mmá fòr ka̱ ashe asu acham, te nkpak i yà nzəngkəng ngga ayist ka̱t nva mmá nəm ká̱ mma̱k nnəna̱n gwang ká̱ mmì mpyet. 6 Nyat na pa̱ nyimənnyimən kang ɓù zuk mmì mpyet ka̱ apəpal, iya̱m inana iga ìpir ìkùr. 7 A yà pa̱ iya̱m inana ɓu iga ìpir ìkùr mmá fòr ka̱ ashe asu te, á yà ká̱ mma̱k ǹyalyal ká̱ mmì mpyet. 8 Awalang va̱ ɓu ɓa ká̱ iya̱m inana iga ìpir ìkùr ûYawe iva mmá nəm ká̱ iya̱m va̱ ta̱ te, yichi ûnəm uga mpyal awop kang uza̱ i ga ká̱ ka̱ atak nshì iya̱m awop. 9 Unəm uga mpyal awop i tur iya̱m inana iga nrəng ká̱ ka̱ ashe iya̱m inana iga ìpir ìkùr, kang uza̱ i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana iga nshì inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 10 Te aɓo iya̱m inana iga ìpir ìkùr va̱ ta i yà iji aHaruna ká̱ ovəvan onunggwan, ka̱kul iyə́ryər va ji ka̱ ashe iya̱m inana iga nshì ûYawe.

11 &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m inana iga ìpir ìkùr va̱ ɓu yichi ûYawe te mí nəm ká̱ ayist ka̱t, ka̱kul ɓu yà ká̱ nshì iya̱m iga ayist ka̱t, ka̱t te irizhe wa iya̱m inana iga nshì ûYawe ka̱t. 12 Ɓu yichi oza̱ yichi ûYawe wa iya̱m inana iga ǹyál nggəshi, kang mí yà ká̱ ǹyichi oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop wa iya̱m inə́ngnəng ichángchàng ka̱t. 13 Mí nak mmàn n̂za̱ iya̱m inana ɓu nggo iga ìpir ìkùr. Kang wa kong ká̱ nnak mmàn ngga nsar nnap-nlà ɓu ká̱ Inan, ka̱ ashe iya̱m inana ɓu iga ìpir ìkùr ká̱ nza̱ iya̱m inana ɓu nggo va̱ ɓu yichi te, nak mmàn kà̱. *

14 &lt;&lt;A yà pa̱ u yichi iya̱m inana iga ìpir ìkùr ǹyál nggəshi ûYawe te, nkpak ɓu yichi ishi ikùr izhakan ipərkənpə̀rkə̀n, iva mmá wàng ká̱ apər, kang mmá kpəkpà. 15 Te nkpak ɓu nak mmì mpyet ká̱ njəng nnə́ngnəng nchángchàng ka̱ apəpal, ka̱kul iya̱m inana iga ìpir ìkùr. 16 Unəm uga mpyal awop i shì ka̱ ashe ikùr ipərkənpə̀rkə̀n iya̱m inana iga nrəng ká̱, ká̱ mmì mpyet ká̱ nkpaktak njəng nnə́ngnəng nchángchàng iya̱m inana iga nshì ûYawe.

3

Iya̱m inana iga nggwang ishi

(aLev 7.11-25)

1 &lt;&lt;A yà pa̱ uza̱ kà̱ ǹyichi nləfər wò ngga ntəm ikángkáng ka̱ ashe ina, mo te ìnunggwan ka̱t te ìchar nggo, te uza̱ á yichi ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t. 2 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana wò kang ì pà ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut. Te ovan áHaruna onunggwan onəm oga nshì iya̱m awop i yichi nchə̀chər, i sháng nchə̀r va̱ ta ka̱ izər nkpaktak oga ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 3 Uza̱ i yichi ka̱ ashe nləfər iya̱m ipápà iga ikángkáng iya̱m inana iga nshì ûYawe. Mpip va̱ gún iya̱m afu ká̱ nkpaktak mpip va̱ ka̱ apal iya̱m afu, 4 ká̱ arùsòk aga aparəm ká̱ mpip va̱ ka̱ apal oza̱ ka̱ atak aɗək, ká̱ mpip ngga apal anì nzəng ká̱ oga arùsòk uza̱ i zə̀p. 5 Ovan aHaruna onunggwan i shì ka̱ atak nshì iya̱m awop ká̱ iya̱m inana ishíshì va ka̱ apal akun va ka̱ apal apər, iya̱m inana iga nshì inə́ngnəng ichángchàng ûYawe.

6 &lt;&lt;A yà pa̱ nləfər iya̱m inananana iga ntəm ikángkáng ûYawe ka̱ ashe iya̱m nkəkang, uza̱ i yichi ìnunggwan ka̱t te ìchar ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t. 7 A yà pa̱ uza̱ kà̱ ǹyichi ìyen ìnagam iya̱m inana wò, te uza̱ i yichi kà̱ mpyal àYawe. 8 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana wò kang i pà kà̱ mpyal Aghal Mɓut. Te ovan aHaruna onunggwan onəm oga nshì iya̱m awop i sháng nchə̀r va̱ ta kà̱ ngba̱k oga atak nshì iya̱m awop. 9 Te ka̱ ashe nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, uza̱ i yichi ngba̱k nro wa iya̱m inana iga nshì ûYawe. Mpìpip, nkpaktak mpip aswal uza̱ i tutur. Mpip va̱ gún iya̱m afu, ká̱ nkpaktak mpip va̱ gún iya̱m afu, 10 ká̱ arùsòk aga aparəm, ká̱ mpip va̱ ka̱ apal oza̱ ka̱ atak aɗək, ká̱ mpip ngga apal anì nzəng ká̱ oga arùsòk uza̱ i zə̀p. 11 Te unəm uga mpyal awop i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop wa iya̱m-nrì, iya̱m inana iga nshì ûYawe.

12 &lt;&lt;A yà pa̱ uza̱ kà̱ ǹyichi iya̱m inana wò ìɓəl, te uza̱ á yichi kà̱ mpyal àYawe. 13 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana wò kang i pà ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut. Te ovan aHaruna onunggwan onəm oga nshì iya̱m awop i yichi nchə̀chər, i sháng nchə̀r va̱ ta ka̱ izər nkpaktak oga ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 14 Uza̱ i yichi ka̱ ashe iyəya̱m inana, ngba̱k nro wa iya̱m inana iga nshì ûYawe, mpip va̱ gún oga iya̱m afu, ká̱ nkpaktak mpip va̱ ka̱ apal oga iya̱m afu, 15 ká̱ arùsòk aga aparəm, ká̱ mpip va̱ ka̱ apal oza̱ ka̱ atak aɗək, ká̱ mpip ngga apal anì nzəng ká̱ oga arùsòk uza̱ i zə̀p. 16 Te unəm uga mpyal awop i shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop wa iya̱m-nrì, iya̱m inana iga nshì inə́ngnəng ichángchàng. Nkpaktak mpip nji aYawe. 17 Iya̱m va̱ ta̱ nnap mpakpak va təm chit mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk wó, ká̱ nkpaktak atak ntəm wó. Nkpaktak mpip ká̱ nchə̀r, ó ri ka̱t.&gt;&gt;

4

Iya̱m inana ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng

(ALev 6.25-30)

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila, &lt;Awalang va̱ unəm uro nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t ka̱ ashe nkpaktak nnap mpakpak àYawe nva mmá dang oza̱ kà̱ nnənəm, kang uza̱ nəm.

3 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ unəm uga mpyal awop ugorgor nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang à ɓa ká̱ mpat ka̱ apal onəm, te uza̱ i yichi ìna ìnunggwan ûYawe ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 4 Uza̱ i ɓa ká̱ ìna ìnunggwan ka̱ anung Aghal Mɓut kà̱ mpyal aYawe, kang uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi ìna ìnunggwan va̱ ta, te i pà kà̱ mpyal àYawe. 5 Te unəm uga mpyal awop ugorgor i pá nchə̀r ìna ìnunggwan va̱ ta uza̱ i ɓa ká̱ ka̱ ashe Aghal Mɓut. 6 Uza̱ i pá ìfang wò ka̱ ashe nchə̀r va̱ kang i sháng nva̱ng pa̱ nfangshat kà̱ mpyal àYawe ká̱ mpyal atani aga Atak Ayə́ryər. 7 Unəm uga mpyal awop i ɓə́l nchə̀r nro ka̱ izər oga nggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop anə́ngnəng achángchàng va̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱ ashe Aghal Mɓut. Nkpaktak aɓo nchə̀r ìna ìnunggwan va̱ ta uza̱ i wàr ka̱ avəng ashar atak nshì iya̱m inana iga nshì va̱ ka̱ anung Aghal Mɓut. 8 Te nkpaktak mpip ìna ìnunggwan iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng uza̱ i zə̀p. Mpip va̱ gún iya̱m afu, ká̱ nkpaktak mpip va̱ ka̱ apal oga iya̱m afu, 9 ká̱ arùsòk aga aparəm ká̱ mpip va̱ ka̱ apal oza̱ ka̱ atak aɗək, ká̱ mpip ngga apal anì nzəng ká̱ oga arùsòk uza̱ i zə̀p. 10 Wa nva mí tutur mpip ka̱ ashe ìna ìnunggwan nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, te unəm uga mpyal awop i shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop aga iya̱m inana iga nshì. 11 Kang awá ìna ìnunggwan va̱ ta, ká̱ nkpaktak ìzhìzhe, ká̱ ishíshi, ká̱ mbwángbwángbwangbwang, ká̱ iya̱m afúfu, ká̱ ìbənggangbənggang, 12 uza̱ i fa ká̱ nkpaktak aɓo ìna ìnunggwan va̱ ta kà̱ nsəm apa̱k ka̱ atak anəna̱n, ka̱ atak mɓut nchwang kang uza̱ i shì ka̱ apal anung akun apər. Mí shì ka̱ atak mɓut nchwang.

13 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ nkpaktak mɓut oIsa̱rila nəm mpat ká̱ avyal ka̱t, kang nnap va̱ ta tar achwang nggatək ka̱t, te oza̱ nəm iya̱m va̱ mmá dang oza̱ kà̱ nnənəm ka̱ ashe nnap mpakpak aYawe nro, te oza̱ i yà ká̱ mpat. 14 Awalang va̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ oza̱ nəm ka̱ apal nnap mpakpak fa mbáng, te mɓut i yichi ìna ìnunggwan wa iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, oza̱ i ɓa ká̱ kà̱ mpyal Aghal Mɓut. 15 Onəmgbak mɓut va̱ ta i nak awó oza̱ ka̱ apal ishi ìna ìnunggwan va̱ ta kà̱ mpyal àYawe, kang i pà ìna ìnunggwan va̱ ta kà̱ mpyal àYawe. 16 Te unəm uga mpyal awop ugorgor i ɓa ká̱ nchə̀r ìna ìnunggwan va̱ ta nro ka̱ ashe Aghal Mɓut. 17 Uza̱ i pá ìfang wò ka̱ ashe nchə̀r va̱ kang i sháng nva̱ng pa̱ nfangshat kà̱ mpyal àYawe kà̱ mpyal atani. 18 Uza̱ i ɓə́l nchə̀r nro ka̱ izər oga nggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop va kà̱ mpyal àYawe ka̱ ashe Aghal Mɓut. Nkpaktak aɓo nchə̀r ìna ìnunggwan va̱ ta uza̱ i wàr ka̱ avəng ashar atak nshì iya̱m inana iga nshì va̱ ka̱ anung Aghal Mɓut. 19 Uza̱ i zə̀p nkpaktak mpìpip, i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 20 Unəm uga mpyal awop i nəm ká̱ ìna ìnunggwan va̱ ta wa nva uza̱ nəm ká̱ ìna ìnunggwan iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Uza̱ i nəm mmwa ishi ka̱kul oza̱, te mí yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng ôza̱. 21 Te uza̱ i fa ká̱ ìna ìnunggwan va̱ ta kà̱ nsəm apa̱k, kang i shì wa nva uza̱ shì ìna ìnunggwan igəshi. Iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng nggatək.

22 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ unəm uga mpyal nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t, uza̱ nəm iya̱m pa̱ izəng va̱ mmá dang ka̱ ashe nnap mpakpak àYawe Inənan, te uza̱ i yà ká̱ mpat. 23 Unəm uro a nyám nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng á na te uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana wò ìɓəl ìnunggwan, ìva yà ká̱ mbyèt ka̱t. 24 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi ìɓəl va̱ ta, kang i pà ná ka̱ atak va̱ mí pà iya̱m inana iga nshì kà̱, kà̱ mpyal àYawe. Iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 25 Te unəm uga mpyal awop i pá ìfang ka̱ ashe nchə̀r iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng i ɓə́l n̂ggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop. Aɓo nchə̀chər te uza̱ i tar ka̱ avəng atak nshì iya̱m inana iga nshì. 26 Nkpaktak mpìpip uza̱ i shì ka̱ atak nshì iya̱m awop, wa mpip nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishíshi ká̱, kang mí yar nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng á na.

27 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ unəm uga nkun uro ka̱ ashe mɓut nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t ka̱ ashe oga nnap mpakpak aYawe nro nva mmá dang nnənəm dang, kang à yà ká̱ mpat, 28 kang mmá nyám mpəpat á na, te uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana wò ìɓəl ìchar ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t, ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm. 29 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang i pà ka̱ atak aga nshì iya̱m awop. 30 Te unəm uga mpyal awop i pá ìfang ka̱ ashe nchə̀r i ɓə́l n̂ggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop. Aɓo nchə̀chər te uza̱ i wàr ka̱ avəng ashar atak nshì iya̱m inana iga nshì. 31 Kà̱ nvəva̱ng te unəm uga mpyal awop i zə̀p nkpaktak mpìpip, wa nva uza̱ zə̀p ngga iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop wa iya̱m inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. Unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi á na ká̱, te mí yar á na.

32 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ uza̱ ɓa ká̱ ìtam iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, te uza̱ á ɓa ká̱ ìchar ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t. 33 Uza̱ i nak awó wò ka̱ apal ishi iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang uza̱ i pà ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ka̱ atak mpà iya̱m inana iga nshì. 34 Te unəm uga mpyal awop i pá ìfang ka̱ ashe nchə̀r iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng i ɓə́l n̂ggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop. Aɓo nchə̀chər te uza̱ i wàr ka̱ avəng ashar atak nshì iya̱m inana iga nshì. 35 Uza̱ i zə̀p nkpaktak mpìpip wa nva mí zə̀p mpip ìtam nləfər ngga ntəm ikángkáng, te unəm uga mpyal awop i shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana iga nshì ûYawe. Unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi á na ká̱, ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm, te mí yar á na.

5

Iga iya̱m inana ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng

(ALev 7.1-7)

1 UYawe là ônəm kà̱ ɗi pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro yang nlà nnàp ka̱ apal nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ unəm uro nəm va̱ uza̱ yiya, ka̱t te uza̱ nyinyi kang uza̱ là fa mbáng ka̱t, te uza̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 2 Ka̱t te a yà pa̱ unəm uro dok iya̱m iro iga adak, akúm nza̱ ìzhe iga anyin nggo iga adak, ka̱t te akúm iya̱m nkang iga adak, ka̱t te akúm iya̱m iga nkpàng ká̱ afu iga adak, nzəng ká̱ nnyinyi ka̱t, te uza̱ ká̱ adak kang uza̱ pat chit. 3 Ka̱t te a yà pa̱ uza̱ dok adak ánəmləbər, ká̱ nza̱ apir iya̱m iga adak nggo va̱ i nak uza̱ i yà ká̱ adak nzəng ká̱ nnyinyi ka̱t, kang kà̱ nvəva̱ng uza̱ nyi, te uza̱ ká̱ mpat. 4 Ka̱t te a yà pa̱ unəm sóng anung ka̱ ashe ngha̱n ka̱ apal nnəm iya̱m inəna̱n, ka̱t te inga, nkpaktak iya̱m va̱ unəmləbər là ká̱ ngha̱n ka̱ ashe nsóng anung nzəng ká̱ nnyinyi ka̱t, kang kà̱ nva̱ngva̱ uza̱ nyi te, uza̱ i yà ká̱ mpat. 5 Awalang va̱ unəm yà ká̱ mpat ka̱ ashe izəngtəng oga iya̱m va̱ ta̱, uza̱ i pwa nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm. 6 Uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana mpat wò ûYawe ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm, ìtam ìchar ka̱t te ìɓəl ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Te unəm uga mpyal awop i yichi iya̱m inana iga mmwa ishi ka̱ anunung, ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng.

7 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ uza̱ yà ká̱ ìkam iga nna ìtam ka̱t, te uza̱ i ɓa ká̱ ivan iləkpar pa̱ iparəm ka̱t te ivan iruzum pa̱ iparəm ûYawe, ka̱kul mpat va̱ uza̱ nəm. Ìro ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang ìro ka̱kul iya̱m inana iga nshì. 8 Uza̱ i ɓa ká̱ oza̱ ka̱ atak ánəm uga mpyal awop, uva̱ i yichi ìro iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng nggəshi. Uza̱ i kandar ìshishak nzəng ká̱ mpətarpətar ka̱t. 9 Te uza̱ i sháng nchə̀r nro ngga iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop, kang aɓo nchə̀r te mí wàr ka̱ avəng ashar atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 10 Uza̱ i yichi ipəpar iya̱m inana iga nshì wa nva nnap mpakpak là. Te unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi ka̱ anunung ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm, te mí yar á na.

11 &lt;&lt;A yà pa̱ iləkpar pa̱ iparəm ka̱t te iruzum pa̱ iparəm ma̱t na ma̱t kà̱ nná te, uza̱ á ɓa ká̱ mma̱k ǹyalyal ìkpang pa̱ ìzəng ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Uza̱ i zuk mmì mpyet ká̱ njəng nnə́ngnəng nchángchàng ka̱ apəpal ka̱t, ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 12 Uza̱ i ɓa ká̱ ûnəm uga mpyal awop, te unəm uga mpyal awop i kpa̱k ka̱ ashishe ka̱ awó pa̱ súr wa iya̱m inana iga nrəng ká̱. Te uza̱ i shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop wa iya̱m inana iga nshì ûYawe. Iya̱m va ta̱ iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 13 Ka̱ asa̱l va ta̱ unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm ka̱ ashe izəngtəng oga iya̱m va̱ ta̱, te mí yar á na. Aɓo mməma̱k i yà nji ànəm uga mpyal awop, wa nva ka̱ iya̱m inana ìpir ìkùr.&gt;&gt;

14 UYawe là nnàp ká̱ uMusa pa̱, 15 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t ka̱ apal iya̱m iyə́ryər aYawe iro, te uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana iga mpat ûYawe, ìnagam va yà ká̱ nɗaktak ka̱t ka̱ ashe iya̱m nkang, ìva məmàl ká̱ mbwai ashekel. Kang ì məmàl kpa ká̱ ashekel aga Atak Ayə́ryər ka̱kul mpat. 16 Nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm ka̱ ashe iya̱m iyə́ryər, te uza̱ i le ká̱ uzəng ka̱ apal átukun ka̱ apəpal, kang i na unəm uga mpyal awop. Te unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi ká̱ ka̱kukul ká̱ ìnagam iga iya̱m inana mpat, te mí yar á na.

17 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t ka̱ ashe oga nnap mpakpak àYawe nva mmá dang oza̱ kà̱ nnənəm te uza̱ i yà ká̱ mpat káp ká̱ nva̱ uza̱ nyi ka̱t, te uza̱ i yar nsur mpat wò. 18 Uza̱ i ɓa ká̱ ìnagam va yà ká̱ nɗaktak ka̱t ka̱ ashe iya̱m nkang, kang á məmàl ka̱kul mpat. Te unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi á na ká̱ ka̱kul mpəpat va̱ uza̱ nəm ka̱ ashe nnyi ka̱t á, te mí yar á na. 19 Iya̱m inana mpat, ka̱kul mmwa ishi ûnəm uga mpat kà̱ mpyal àYawe.&gt;&gt;

6

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe ka̱ atak nlàm uwan wò ka̱ ashe nnap iya̱m iro va̱ mmá na á na pa̱ á kpán á nak ishi ká̱, ka̱t te iya̱m iro va mmá vyat, ka̱t te á mwar uwanwò, 3 ka̱t te vyok iya̱m iro va lar kang à náp akwam ka̱ apəpal, ka̱t te sóng anung aga akwam ka̱ apal iya̱m iro va unəmləbər i nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak oza̱. 4 Awalang va̱ uza̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang à yà ká̱ mpat, te uza̱ i le ká̱ iya̱m va̱ uza̱ vyat, ka̱t te ivəngva̱ uza̱ mwar, ka̱t te iya̱m va mmá na á na pa̱ á kpán á nak ishi ká̱, ka̱t te iya̱m va lar kang uza̱ vyok, 5 ka̱t te ka̱ ashe nza̱ iya̱m nggo va uza̱ sóng anung ka̱ apəpal ká̱ akwam te uza̱ i le ká̱. Te uza̱ i le ká̱ pa̱ chatchat kang i nak ikak kà̱ uzəng ka̱ apal átukun ûnənəm, kang i na á na kà̱ ìlum va̱ uza̱ nyi mpat wò. 6 Uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana mpat wò ûYawe, ìnagam va yà ká̱ mbyèt ka̱t ka̱ ashe iya̱m nkang, iva á məmàl ka̱kul mpat ûnəm uga mpyal awop. 7 Unəm uga mpyal awop i nəm mmwa ishi á na ká̱ kà̱ mpyal àYawe, kang mí yar á na ka̱ apal iya̱m iro ka̱ ashe iva uza̱ nəm mpat kà̱.&gt;&gt;

Iya̱m inana iga nshì

(ALev 1.1-7)

8 UYawe là ûMusa pa̱, 9 &lt;&lt;Là ûHaruna ká̱ ovəvan onunggwan pa̱, nnap mpakpak iya̱m inana iga nshì nnà ta. Iya̱m inana iga nshì i təm kà̱ ìɗimɗim atak nshì iya̱m awop nkpaktak ìzwam atak i tàn kà̱, kang apər aga atak nshì iya̱m awop ì yà kà̱ nrí ka̱ apəpal. 10 Unəm uga mpyal awop i pá ìlukwan alinin wò ìwángwang, ká̱ iga alinin iga ashe ìɓwakan ka̱ izər wò, te uza̱ i wur nchwang ngga iya̱m inana ishishì va̱ apər shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, uza̱ i nak kà̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 11 Te uza̱ i zə̀p oga ilukwan wò i mwàk ilukwan ikák, kang i fa ká̱ nchwang kà̱ nsəm apa̱k ka̱ atak mɓuɓut anəna̱n. 12 Apər va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop á pak nsal kang á kú ka̱t. Kang nza̱ ìpin nggo te unəm uga mpyal awop ì gwanggwang akún kang ì dàt iya̱m inana iga nshì kà̱. Uza̱ á shì mpip iya̱m inana iga ntəm ikángkáng ka̱ apəpal. 13 Apər va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop á pak nsal pa̱ ɗəkər kang á kú ka̱t.

Iya̱m inana ìpir ìkùr

(ALev 2.1-16)

14 &lt;&lt;Nnap mpakpak ngga iya̱m inana ìpir ìkùr nnà ta̱. Ovan aHaruna onunggwan i yichi kà̱ mpyal àYawe, kà̱ mpyal atak nshì iya̱m awop. 15 Uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga mpyal awop i kpa̱k mma̱k nlúkútlùkùt pa̱ súr ka̱ awó ká̱ mmì mpyet nzəng ká̱ nkpaktak njəng nnə́ngnəng nchángchàng, kang uza̱ i shì iya̱m iga nrəng ká̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, iya̱m inana iga nshì inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 16 UHaruna ká̱ ovan wò onunggwan i ri aɓuɓo. Mí ri ká̱ nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t ka̱ Atak Ayə́ryər, oza̱ i ri ka̱ ashe agəla̱n Aghal Mɓut. 17 Mí fòr ká̱ ayist ka̱t, n na ôza̱ chit təm nji oza̱ ka̱ ashe iya̱m inana mi iga nshì. Iyə́ryər va ji, wa iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ iya̱m inana mpat. 18 Nza̱ ununggwan nggo ka̱ ashe ovan aHaruna i riri ka̱ ashe iya̱m inana iga nshì ûYawe. Á təm chit nnap mpakpak ka̱kul oga nlwàk wó mbyet mbyet. Nkpaktak iya̱m va̱ i dok oga iya̱m inana va̱ ta te i yà iyə́ryər.&gt;&gt;

19 UYawe là ûMusa pa̱, 20 &lt;&lt;Iya̱m inana va ta̱ uHaruna ká̱ ovan wò onunggwan i yichi ûYawe kà̱ ìlum va mí gòr na ká̱. Uza̱ i ɓa ká̱ ìkpang pa̱ ìzəng ka̱ ashe agba̱pchi iga mma̱k ǹyalyal wa iya̱m inana ìpir ìkùr pa̱ ɗəkər, mí kap kà̱ ìshimshe aɓuɓo ká̱ ìpin kang aɓuɓo ká̱ arurong. 21 Kál ká̱ mmì mpyet te fòr ka̱ ashe asu acham. Nyat na pa̱ nyimənnyimən wa iya̱m inana ìpir ìkùr, kang ɓù yichi iya̱m inana inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 22 Unəm uga mpyal awop uva̱ mmá gòr ka̱ ashe ovan aHaruna pa̱ á yar atak nsəsat, te uwà i yichi iya̱m inana va̱ ta ûYawe wa nnap mpakpak mbyet mbyet. Mí shì iya̱m inana va̱ ta pa̱ chatchat. 23 Nza̱ iya̱m inana ìpir ìkùr nggo va ka̱kul anəm uga mpyal awop te, mí shì pa̱ chatchat. Mí ri ka̱t.&gt;&gt;

Iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng

(ALev 4.1-35)

24 UYawe là ûMusa pa̱, 25 &lt;&lt;Là ûHaruna ká̱ ovan wò onunggwan pa̱, nnap mpakpak ngga iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng nnà ta̱. Mí pà iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱ mpyal àYawe ka̱ atak va mí pà iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱. Nnà iyə́ryər va ji pa̱ kpaktak. 26 Unəm uga mpyal awop va̱ yichi iya̱m inana va̱ ta wa iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng te, uza̱ i ri ka̱ Atak Ayə́ryər ka̱ ashe agəla̱n Aghal Mɓut. 27 Iya̱m va̱ dok ìzhizhe te i yà iyə́ryər, kang a yà pa̱ nchə̀chər sháng ka̱ apal ìlukwan, te uza̱ á nàl ìlukwan va̱ ta ka̱ Atak Ayə́ryər. 28 Mí chwan ngbət amè va̱ mmá pə́k iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashishe, nnyi te a yà pa̱ mmá pə́k ka̱ ashe ngbət acham arəzang te mí gbàk kang mí zwaktak ká̱ ndəng. 29 Nza̱ uyen ununggwan nggo ka̱ ashe onəm oga nshì iya̱m awop i riri. Iyə́ryər va ji. 30 Iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ mí ɓa ká̱ nchə̀chər ka̱ ashe Aghal Mɓut ka̱kul nnəm mmwa ishi ka̱ Atak Ayə́ryər te, mí ri ka̱t, nkpak mí shì ká̱ apər.

7

Iya̱m inana iga mpat

(ALev 5.1-19; 6.1-7)

1 &lt;&lt;Nnap mpakpak ngga iya̱m inana iga mpat nnà ta̱. Iyə́ryər va ji. 2 Mí pà iya̱m inana iga mpat ka̱ atak va mí pà iya̱m inana iga nshì kà̱, kang mí sháng nchə̀chər kà̱ oga ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 3 Nkpaktak mpìpip mí yichi, mpip aswal ká̱ mpip va̱ gún oga iya̱m afu, 4 ká̱ arùsòk aga aparəm ká̱ mpip va̱ ka̱ apal oza̱ ka̱ atak aɗək, ká̱ mpip ngga apal anì nzəng ká̱ oga arùsòk uza̱ i zə̀p. 5 Unəm uga mpyal awop i shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m wa iya̱m inana iga nshì ûYawe. Iya̱m va ta̱ iya̱m inana mpat. 6 Nza̱ uyen ununggwan nggo ka̱ ashe onəm oga nshì iya̱m awop i riri. Mí ri ka̱ Atak Ayə́ryər, iyə́ryər va ji. 7 Iya̱m inana iga mpat wa iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, nnap mpakpak nzəngtəng ka̱ apal oza̱. Ìzhe va̱ ta i yà ìji anəm uga mpyal awop va nəm mmwa ishi ká̱. 8 Unəm uga mpyal awop va̱ kà̱ ǹyichi iya̱m inana iji ánəm uro iga nshì, te awá iya̱m inana va̱ uza̱ yichi i yà ajini. 9 Nza̱ iya̱m inana ìpir ìkùr nggo va mmá wàng ka̱ ashe achər apər aga nwàng iya̱m, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mmá fòr ka̱ ashe asu ka̱t te ka̱ ashe asu acham, i yà aji ánəm uga mpyal awop va yichi iya̱m inana va̱ ta. 10 Kang nza̱ iya̱m inana ìpir ìkùr nggo, iva mmá kál ká̱ mmì ka̱t te mpəsək, te i yà iji ovan aHaruna onunggwan.

11 &lt;&lt;Oga iya̱m va ta̱ nnap mpakpak nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng va̱ unəm i yichi ûYawe. 12 A yà pa̱ uza̱ yichi chit ka̱kul aɗəngchi wò, te uza̱ á yichi nzəng ká̱ nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t gwang ká̱ mmì, ká̱ nzəngkəng ndátdàt ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t, kang ká̱ awoina va mmá ɓìt ká̱ mma̱k ǹyalyal mmá ɓə́l ká̱ mmì. 13 Nzəng ká̱ nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng wò, uza̱ i yichi iya̱m inana iga aɗəngchi ká̱ nzəngkəng ngga ayist. 14 Ka̱ ashe nza̱ iya̱m inana nggo te uza̱ i yichi nzəngkəng ûYawe pa̱ nzəng. I yà nji ànəm uga mpyal awop va sháng nchə̀r nləfər ngga ntəm ikángkáng. 15 Ìzhe nləfər ngga aɗəngchiɗəngchi ka̱kul ntəm ikángkáng mí ri n̂da va uza̱ yichi ká̱. Uza̱ i re aɓuɓo i chu ìpín ka̱t. 16 A yà pa̱ uza̱ yichi nləfər wò ngga nyar nsar nnap-nlà ka̱t te ngga nɗòm ìgwak, te mí ri n̂da va uza̱ yichi ká̱, kang aɓuɓo va̱ re te mí riri kà̱ ìpín ìkpa̱kkpà̱k. 17 Nnyi te aɓo iya̱m va̱ re ka̱ ashe ìzhe nləfər va̱ ta te, mí shì ka̱ apal nra ngga nshatɗing. 18 A yà pa̱ mmá ri ìzhe ìro ka̱ ashe iya̱m inana iga ntəm ikángkángkankang ka̱ apal nra ngga nshatɗing te, unəm va̱ yichi te mí ka̱m na ka̱t, kang iyəya̱m i yà ika̱mka̱m ka̱t. I ta̱l iya̱m iga ajan, kang unəm va̱ ri ka̱ ashishe te uza̱ i yar nsusur.

19 &lt;&lt;Kang wa ri ìzhe va̱ dok iya̱m iga adak ka̱t, ka̱ aɗor nva̱ ta te wa shì á le ká̱ apər. Ìro va̱ yà ká̱ adak ka̱t te unəm uga ǹyà ká̱ adak ka̱t i riri. 20 Unəm va̱ ri ìzhe ka̱ ashe nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng va̱ iji aYawe ka̱ awalang va̱ uza̱ ká̱ adak te, mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 21 A yà pa̱ unəm dok iya̱m iga adak, mo te unəmləbər uga adak, ka̱t te ìzhe iga adak, ka̱t te aɓo iya̱m iga ajan, kang à ri nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng iji aYawe, te mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm.&gt;&gt;

22 UYawe là ûMusa pa̱, 23 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, ó yà ká̱ nrí mpip ìna ìnunggwan, ka̱t te ìnagam, ka̱t te ìɓəl ka̱t. 24 Kang mpip iya̱m nkang va̱ á kúkú ka̱t te ìzhe iga anyin à gba̱l te, mí nəm inok nəm ká̱ kà̱ nza̱ asa̱l awú nggo, nnyi te nkpak ó ri ka̱t. 25 Unəm va̱ kpaktak ri mpip iya̱m nkang iya̱m inana iga nshì va̱ uza̱ yichi ûYawe te, mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 26 Atak va pa̱ kpaktak ó təm kà̱ te, ó yà ká̱ nrí nchə̀r ìnyil ka̱t te iya̱m nkang ka̱t. 27 Unəm va kpaktak ri nchə̀r nro te, mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm.&gt;&gt;

28 UYawe là ûMusa pa̱, 29 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, unəm va̱ kà̱ ǹyichi nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng ûYawe te, uza̱ á ɓa ká̱ ka̱ ashe nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng wò. 30 Ká̱ awúwo uza̱ i ɓa ká̱ oga iya̱m inana iga nshì ûYawe. Uza̱ i ɓa ká̱ mpip nzəng ká̱ afòr, ka̱kul á yà afor iya̱m inana iga ǹyege kà̱ mpyal àYawe. 31 Unəm uga mpyal awop i shì mpìpip ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, kang afufor i yà aji aHaruna ká̱ ovəvan onunggwan. 32 Ɓu na ìsong iga awó ari ûnəm uga mpyal awop ka̱ ashe nləfər iya̱m ipápà iga ntəm ikángkáng ɓu, wa iya̱m iɓutɓut. 33 Uyen aHaruna va̱ yichi nchə̀r ká̱ mpip iya̱m inana ipápà te, ìsong iga awó ari i yà ijini. 34 Ka̱ ashe nləfər ngga ntəm ikángkáng oIsa̱rila, n yar afòr chit ava̱ mmá yichi á mi ká̱ ìsong iga awó ari ka̱ ashe iya̱m inana iɓutɓut. N na oza̱ ûHaruna unəm uga mpyal awop ká̱ ovan wò onunggwan. Iya̱m va̱ ta̱ nnap mpakpak mbyet mbyet ka̱kul nlwàk ngga mɓa. 35 Iya̱m va ta̱ ngba̱k iya̱m inana iga nshì ûYawe va mmá na ûHaruna ká̱ ovəvan onunggwan kà̱ nra va̱ mmá gòr oza̱ wa onəm oga nshì iya̱m awop. 36 UYawe nak pa̱ oIsa̱rila á na iya̱m va̱ ta̱ ôza̱ á ɓàn kà̱ nra va̱ mmá gòr oza̱ ká̱. Nnap nnəm va̱ ta̱ ka̱kul oga nlwàk oIsa̱rila mbyet mbyet.&gt;&gt;

37 Oga nnap mpakpak ngga iya̱m inana ishishì na ta̱, iya̱m inana ìpir ìkùr, iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, iya̱m inana mpat, iya̱m inana iga nggòr, kang ká̱ iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. 38 Ka̱ apal aƁam aSinayi ka̱ ashe nzam nà uYawe nak ûMusa oga nnap mpakpak va̱ ta̱ kà̱ ìlum va̱ uza̱ là ôIsa̱rila pa̱ á yichi oga iya̱m inana oza̱.

8

Nggòr uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan

(Nfa 29.1-37)

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Yar uHaruna, ká̱ ovəvan onunggwan, oga ilukwán, mmì ngga nggòr, ìna ìnunggwan iga iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, inagam pa̱ iparəm, ká̱ mbandár oga nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t, 3 te ɓut nkpaktak mɓut onəm ka̱ anung Aghal Mɓut.&gt;&gt; 4 Te uMusa á nəm wa nva uYawe nak á na, kang nggatək onəm ɓut ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut.

5 UMusa là m̂ɓut onəm pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe nak pa̱ mmá nəm.&gt;&gt; 6 Te uMusa ɓa ká̱ uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan kang à nak oza̱ wòr izər oza̱. 7 Uza̱ pá ìlukwan iga ashe ìwángwang ìva ji ûHaruna te uza̱ ran á na ká̱ ngbàt ka̱ aɗək, te uza̱ pá ìro á na ka̱ apəpal, kang à pá ìlukwan ìkoksok á na kà̱. Te uza̱ ran á na ká̱ ngbàt ka̱ aɗək. 8 Te uza̱ pá mpuluk ka̱ apal ìlukwan ìkoksok á na, kang à nak aUrim ká̱ aTummim* ka̱ ashe ìyen ìlukwan iga apal ìlukwan ìkoksok va̱ ta. 9 Uza̱ chəp iya̱m ishi á na ka̱ ishi, kang uza̱ pá achuchwal aga azənariya nnà iya̱m ishi iyə́ryər kà̱ mpipyal, wa nva uYawe nak uMusa.

10 UMusa yar mmì ngga nggor kang à gor atak ntəm àYawe ká̱, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashishe, te uza̱ gar oza̱. 11 Uza̱ sháng nro ka̱ apal atak nshì iya̱m awop nva̱ng pa̱ nfangshat, te uza̱ gor atak nshì iya̱m awop ká̱ nkpaktak oga iya̱m inunok, ká̱ adaro, ká̱ atak nchəcher, na á gor oza̱. 12 Uza̱ zuk mmì ngga nggor nro ka̱ apal ishi aHaruna kang uza̱ gor na, pa̱ ô gar na. 13 Te uMusa ɓa ká̱ ovan aHaruna onunggwan mwàk ilukwan ikoksok ôza̱, ran ngbàt ôza̱ ka̱ aɗək, kang à mwàk iya̱m ishi ôza̱, wa nva uYawe là ûMusa.

14 Te uMusa ɓa ká̱ ìna ìnunggwan va̱ ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang uHaruna ká̱ ovan wò onunggwan nak awó oza̱ ka̱ apal ishi ìna ìnunggwan va̱ ta ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 15 Te uMusa pà ìna va̱ ta kang à pá ìfang ka̱ ashe nchə̀r kang à ɓə́l gang ka̱ izər oga nggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop, te uza̱ jen atak nshì iya̱m awop. Uza̱ tar nchə̀r ka̱ akum atak nshì iya̱m awop kang à gar ka̱kul mmwa ishíshi. 16 UMusa wur nkpaktak mpip va̱ ka̱ izər iya̱m afu, ká̱ mpip ngga apal anì, ká̱ arùsòk aga aparəm ká̱ mpip oza̱, kang uza̱ shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 17 Nnyi te, uza̱ yar aɓo ìna ìnunggwan va̱ ta, awá, ìzhe ká̱ aməməng, te uza̱ shì ká̱ apər kà̱ nsəm apa̱k wa nva uYawe nak ûMusa.

18 Te uza̱ yichi ìnagam va̱ ka̱kul iya̱m inana iga nshì, kang uHaruna ká̱ ovan wò onunggwan nak awó oza̱ ka̱ apal ishi ìnagam va̱ ta. 19 Te uMusa pà ìnagam va̱ ta, kang à sháng nchə̀chər kà̱ nkpaktak ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 20 Uza̱ nyat ìnagam va̱ ta pa̱ nyimənnyimən, kang uza̱ shì ishíshi, ká̱ ìnyátnyat va̱ ta, ká̱ mpip. 21 Te uza̱ nàl oga iya̱m afu ká̱ oga mbwàngbwàng ká̱ ndəng. Uza̱ shì ìnagam va̱ ta pa̱ ɗot ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. Á yà chit iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗot inə́ngnəng ichángchàng ûYawe, wa nva uYawe nak ûMusa.

22 Á le te uza̱ ɓa ká̱ ìnagam iga ìparəm, ìnagam iga nggòr, te uHaruna ká̱ ovan wò onunggwan nak awó oza̱ ka̱ apal ishi ìnagam va̱ ta. 23 Te uMusa pà ìnagam va̱ ta kang à dok nchə̀chər ɓàp ka̱ achwang aHaruna aga awó ari, ká̱ ìfəfang ìnunggwan iga awó ari, ká̱ ìfəfang ìnunggwan iga ashar ari. 24 UMusa ɓa ká̱ ovan aHaruna kang à ɓàp nchə̀r kà̱ oga achwang oza̱ aga awó ari, ká̱ ifang oza̱ inunggwan iga awó ari, ká̱ ifang oza̱ inunggwan iga ashar ari. Te uMusa sháng nchə̀chər kà̱ nkpaktak ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 25 Te uza̱ yar mpip, ká̱ mpip aswal, ká̱ nkpaktak mpip va̱ ka̱ apal oga iya̱m afu, ká̱ mpip ngga apal anì, ká̱ arùsòk aga aparəm ká̱ mpip oza̱, ká̱ ìsong iga awó ari. 26 Ka̱ ashe mbandár nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t nva kà̱ mpyal àYawe te, uza̱ yar nzəngkəng ngga mmì pa̱ nzəng, ká̱ awoina pa̱ zəng, ká̱ nzəngkəng ndátdàt ngga ǹyà ká̱ ayist ka̱t pa̱ nzəng, te uza̱ nak oza̱ ka̱ apal mpip ká̱ ìsong iga awó ari. 27 Uza̱ nak nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱ ka̱ ashe awó aHaruna ká̱ ovəvan onunggwan kang à yege oza̱ kà̱ mpyal àYawe wa iya̱m inana iga ǹyege. 28 Te uMusa wur oga iya̱m va̱ ta ka̱ awó oza̱ kang à shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop ka̱ apal atak iya̱m inana iga nshì, wa iya̱m inana iga nggòr inə́ngnəng ichángchàng, iya̱m inana iga nshì ûYawe. 29 Uza̱ yar afòr te yege na wa iya̱m inana iga ǹyege kà̱ mpyal àYawe. Afòr va aji aMusa ka̱ ashe ìnagam iga nggòr, wa nva uYawe nak ûMusa.

30 Te uMusa yar ka̱ ashe mmì ngga nggòr nro ká̱ nchə̀r nro va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop kang à sháng ka̱ apal aHaruna ká̱ ilukwanlukwan, ka̱ apal ovəvan onunggwan ká̱ ilukwan oza̱. Te uza̱ gár uHaruna ká̱ ilukwanlukwan, ká̱ ovəvan onunggwan ká̱ ilukwan oza̱.

31 Te uMusa là ûHaruna ká̱ ovəvan onunggwan pa̱, &lt;&lt;Pə́k ìzhe ka̱ anung Aghal Mɓut kang ɓù ri ka̱ ta ká̱ nzəngkəng va̱ ka̱ ashe mbandár iya̱m inana iga nggòr, wa nva n nak, pa̱, &lt;UHaruna ká̱ ovan wò onunggwan i ri.&gt; 32 Te shì aɓo ìzhe ká̱ nzəngkəng va̱ le. 33 Ɓu yà ká̱ nré anung Aghal Mɓut ka̱t ka̱ apal nra pa̱ nfangshat, ya nra ngga nggòr ɓu i yə́l kang, ka̱kul nggòr ɓu i yar nra pa̱ nfangshat. 34 Iya̱m va̱ mmá nəm n̂da va̱ ta̱ te uYawe à nak pa̱ mmá nəm ka̱kul mmwa ishi ɓu. 35 Nkpak ɓu ta̱l ka̱ anung Aghal Mɓut ìzwam ká̱ alum ka̱kul nra pa̱ nfangshat kang ɓu kpak nnap nnəm va̱ uYawe là, le kang wa kú ka̱t, ka̱kul iya̱m va ta mmá nak á mi.&gt;&gt; 36 Te uHaruna ká̱ ovan wò onunggwan nəm nkpaktak iya̱m va̱ uYawe nak ka̱ atak aMusa.

9

Onəm oga mpyal awop ɓàn inok oza̱

1 Ka̱ apal nra ngga nna̱nne te uMusa wór uHaruna ká̱ ovəvan onunggwan, ká̱ onəmgbak oga aIsa̱rila. 2 Uza̱ là ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Kpán ìyen ìna ìnunggwan ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng ɓu ká̱ ìnagam ka̱kul iya̱m inana iga nshì, nkpaktak oza̱ á yà ká̱ nɗaktak ka̱t, te yichi oza̱ kà̱ mpyal àYawe. 3 Te là ôIsa̱rila pa̱, &lt;Kpán ìɓəl ìnunggwan ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ìna ká̱ ìnagam iga ìzun pa̱ ìzəng, ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t, ka̱kul iya̱m inana iga nshì. 4 Kà̱ ɗi te, yar ìna ìnunggwan ká̱ ìnagam ka̱kul nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng kà̱ mpyal àYawe, ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr gwang ká̱ mmì. Ka̱kul n̂da va ta̱ uYawe i ga nnyám ishi wò á wó.&gt; &gt;&gt; 5 Oza̱ ɓa ká̱ iya̱m va̱ uMusa nak ôza̱ kà̱ mpyal Aghal Mɓut, kang nkpaktak onəm ɓa tong kà̱ mpyal àYawe. 6 Te uMusa là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe nak wó pa̱ ó nəm, na á nyám ìzhàn àYawe á wó.&gt;&gt; 7 Te uMusa là ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Ɓa atak nshì iya̱m awop, te yichi iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iya̱m inana iga nshì ɓu. Te nəm mmwa ishi nji ɓu ká̱ ishi onəm, te ɓa ká̱ iya̱m inana onəm kang ɓù nəm mmwa ishi oza̱ wa nva uYawe nak.&gt;&gt;

8 Te uHaruna ɓa dát ká̱ atak nshì iya̱m awop kang à pà ìna ìnunggwan, ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng. 9 Kang ovan aHaruna onunggwan ɓa ká̱ nchə̀r á na, te uza̱ pá ìfang wò ka̱ ashe nchə̀r kang à ɓə́l ka̱ izər oga nggùnggúng ngga atak nshì iya̱m awop. Uza̱ tar aɓo nchə̀r va̱ ta ka̱ akum atak nshì iya̱m awop. 10 Nnyi te, mpip, oga arùsòk, ká̱ mpip ngga apal anì ka̱ ashe iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, uza̱ shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop, wa nva uYawe nak ûMusa. 11 Uza̱ shì ìzhe ká̱ awá kà̱ nsəm apa̱k.

12 Te uza̱ pà iya̱m inana iga nshì. Ovan aHaruna onunggwan ɓa ká̱ nchə̀r á na, kang uza̱ sháng gang oga ngba̱k izər atak nshì iya̱m awop. 13 Oza̱ ɓa ká̱ iya̱m inana iga nshì á na, inyatnyat, nzəng ká̱ ishi, kang uza̱ shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 14 Uza̱ nàl iya̱m afu ká̱ oga mbwangbwang kang à shì oza̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop nzəng ká̱ iya̱m inana iga nshì.

15 UHaruna yichi iya̱m inana iji onəm. Uza̱ kpán ìɓəl ìnunggwan va̱ ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng onəm pà, kang à yichi na wa iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng wa nva uza̱ ka̱ nəm ká̱ iga nggəshi. 16 Uza̱ ɓa ká̱ iya̱m inana iga nshì kang à yichi wa nva nnap mpakpak là. 17 A le te uza̱ yichi iya̱m inana ìpir ìkùr, uza̱ kpa̱k ka̱ ashishe ka̱ awó pa̱ súr, te shì ka̱ apal atak nshì iya̱m awop kà̱ ngba̱k iya̱m inana iga nshì ká̱ ìpín.

18 Te uza̱ pà ìna ìnunggwan ká̱ ìnagam wa nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng iji onəm. Ovan aHaruna ɓa ká̱ nchə̀r á na, kang uza̱ sháng kà̱ nkpaktak ngba̱k atak nshì iya̱m awop. 19 Nnyi te, mpip ìna ká̱ ìnagam, mpip aswal, mpip va̱ gún oga iya̱m afu, oga arùsòk, ká̱ mpip ngga apal anì, 20 oza̱ nak oga mpip va̱ ta̱ ka̱ apal afòr, te uHaruna shì oga mpip va̱ ta ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 21 Kang uHaruna yege afòr ká̱ ìsong iga awó ari kà̱ mpyal àYawe, wa iya̱m inana iga ǹyege, wa nva uMusa nak.

22 UHaruna yichi awó wò ka̱ apal onəm kang uza̱ nak nnap nnəna̱n ôza̱. Nva̱ngva̱ uza̱ yichi iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iga nshì, ká̱ iga ntəm ikángkáng, te uza̱ fə́r vàng. 23 UMusa ká̱ uHaruna táng ashe Aghal Mɓut. Kà̱ nva̱ng va̱ oza̱ fa te, oza̱ nak nnap nnəna̱n ônəm kang ìzhàn àYawe fa n̂kpaktak onəm. 24 Apər fa ka̱ atak aYawe kang à ri iya̱m inana iga nshì, ká̱ mpip va̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. Awalang va̱ nkpaktak onəm ya te, oza̱ gham achu, ru zəp ká̱ afu kà̱ mbin.

10

Ikú aNadap ká̱ uAbihu

1 Ǹyangmata̱ uNadap ká̱ uAbihu Ovan aHaruna onunggwan, udanggo yar asu apər wò nak apər ka̱ ashishe kang oza̱ nak njəng nnə́ngnəng ka̱ apəpal, te oza̱ yichi apər agafak kà̱ mpyal àYawe, ava uza̱ nak oza̱ kà̱ ka̱t á. 2 Ta byet te, uYawe re nrè ká̱ apər pwák oza̱ kang oza̱ kú kà̱ mpyal àYawe. 3 Te uMusa là ûHaruna pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là nva̱ uza̱ là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Nkpaktak onəm va̱ nəm inok á mi te

nkpak i yar mi uyə́ryər,

kang mi nyám ìzhàn mi ônəm mi.&gt; &gt;&gt; Nnyi te, uHaruna ma̱r pa̱ kwák.

4 UMusa wór uMishayel ká̱ uEləzafan, ovan aUza̱yel onunggwan ukyan àHaruna, uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa ka̱ ta̱, ó wur akúm onal wó á le kà̱ mpyal Atak Ayə́ryər ó ga ká̱ kà̱ nsəm apa̱k.&gt;&gt; 5 Te oza̱ ɓa dát kang à wur oza̱ ká̱ ilukwán awop nna à yà ka̱ izər oza̱ fa ká̱ kà̱ nsəm apa̱k wa nva̱ uMusa là.

6 Te uMusa là ûHaruna ká̱ ovəvan uEliyaza ká̱ uItama pa̱, &lt;&lt;Kang ó re akpap ishi wó a nyat ka̱t, kang ó kan ilukwán wó ka̱t, ka̱t te ó kú kang mmən ìkum àYawe i fə́r ka̱ apal nkpaktak nzhi àIsa̱rila. Nnyi te, onal wó ká̱ nkpaktak nzhi àIsa̱rila i yiyə́ng ka̱kul onəm va̱ uYawe zhì ká̱ apər. 7 Kang ó fa agbai Aghal Mɓut ka̱t, le kang ó kú, ka̱kul mmì ngga nggòr àYawe nna yà ka̱ apal wó.&gt;&gt; Te oza̱ nəm wa nva uMusa là.

8 Te uYawe là ûHaruna pa̱, 9 &lt;&lt;Kang ó wá ndəng ìba̱ngba̱ng ka̱t, ka̱t te iya̱m iwawa ikamkam, mmaɓu ka̱t te ovan ɓu awalang va̱ ó táng ashe Aghal Mɓut, le kang ó kú. Nva̱ ta̱ nnap mpakpak va təm chit mbyet mbyet ka̱kul nkpaktak oga nlwàk wó. 10 Nkpak ɓu va̱n ìshimshe iyə́ryər ká̱ iva̱ yər ka̱t, ìshimshe inəna̱n ká̱ iga adak, 11 te ó ɗyáng ôIsa̱rila nkpaktak oga nnap mpakpak va̱ uYawe na ôza̱ ka̱ atak aMusa.&gt;&gt;

12 UMusa là nnàp ká̱ uHaruna ká̱ aɓo ovəvan onunggwan, uEliyaza ká̱ uItama, &lt;&lt;Yar iya̱m inana ìpir ìkùr va̱ le ka̱ ashe oga iya̱m inana iga nshì ûYawe, te ri ká̱ ayist ka̱t kà̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop, ka̱kul iyə́ryər va ji. 13 Ó ri iya̱m inana ìpir ìkùr ka̱ Atak Ayə́ryər ka̱kul iya̱m iji ɓu ká̱ ovan ɓu onunggwan ka̱ ashe iya̱m inana iga nshì ûYawe, ka̱kul wa nnà ta mmá nak á mi. 14 Nnyi te, mmaɓu ká̱ ovan ɓu onunggwan ká̱ ochar mmá məma̱n á wó pa̱ ó ri afòr iya̱m inana iga ǹyege ká̱ isong va̱ mmá yichi ka̱ atak anəna̱n. Ka̱kul ɓu ká̱ ovan ɓu va̱ ká̱ ɓu, ka̱kul mmá na oza̱ á ɓu chit iji ɓu ká̱ ovan ɓu ka̱ ashe nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng oIsa̱rila. 15 Isong iɓutɓut ká̱ afòr iya̱m inana iga ǹyege va̱ mmá yege, nkpak mí ɓa ká̱, ká̱ ngba̱k mpip ngga iya̱m inana iga nshì, te mí yege wa iya̱m inana iga ǹyege kà̱ mpyal àYawe. Te iya̱m va̱ ta̱ i yà iji ɓu ká̱ ovan ɓu onunggwan mbyet mbyet, wa nva uYawe nak.&gt;&gt;

16 Nva̱ngva̱ uMusa ɓəp nnap ìɓəl ìnunggwan iga iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang uza̱ ya mmá shì te, ìgwak lak na kà̱ uEliyaza ká̱ uItama, ovan aHaruna va̱ re, te uza̱ ɓəp pa̱, 17 &lt;&lt;Sang kang ó ri iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe Atak Ayə́ryər ka̱t yà? Ka̱kul iyə́ryər va ji, kang mmá na á ɓu ka̱kul ǹyar mpat onəm, na ú mwa ishi ká̱ ka̱kul oza̱ kà̱ mpyal àYawe. 18 Dər, nchə̀chər mmá ɓa ká̱ ka̱ ashe Atak Ayə́ryər ka̱t, te á màl pa̱ ká̱ ó ri ka̱ ashe Atak Ayə́ryər wa nva n nak á.&gt;&gt; 19 Te uHaruna là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Dər, n̂da va̱ ta̱ oza̱ yichi iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ká̱ iya̱m inana iga nshì oza̱ kà̱ mpyal àYawe. Apir nnap nnəm va̱ ta̱ ya mi chit. Ká̱ yà pa̱ n ri iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ri n̂da va̱ ta̱, te ká̱ yà dakdak kà̱ mpyal àYawe ɗò?&gt;&gt; 20 UMusa fe nnap va̱ ta te, uza̱ məma̱n ká̱.

11

Izhé va̱ ká̱ adak ká̱ iga ǹyà ká̱ adak ka̱t

(Ndan NM 14.3-21)

1 UYawe là ûMusa ká̱ uHaruna pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, ka̱ ashe nkpaktak izhé iga apambin te, iya̱m iga irirì va ta̱ ó ri. 3 Ìzhe va̱ ká̱ ifir kap pa̱ iparəm kang i ɓələk nrì ɓələk te ó riri. 4 Ká̱ nnà te, ó yà ká̱ nrí ka̱ ashe iva̱ ta̱ ka̱t, iva̱ i ɓələk nrì ɓələk kang ififir kap ka̱t. ALakəmi, káp ká̱ nva̱ i ɓələk nrì ɓələk te ififir kap ka̱t. Ká̱ adak ka̱ atak wó. 5 Ìchəm, káp ká̱ nva̱ i ɓələk nrì ɓələk, te ififir kap ka̱t. Ká̱ adak ka̱ atak wó. 6 Ìzum, káp ká̱ nva̱ pa̱ i ɓələk nrì ɓələk, ififir kap ka̱t. Ká̱ adak ka̱ atak wó. 7 Ìrì, káp ká̱ nva̱ pa̱ ififir kəkàp, i ɓələk nrì ka̱t. Ká̱ adak ka̱ atak wó. 8 Ó yà ká̱ nrí ìzhe oza̱, ka̱t te ó dok akúm oza̱ ka̱t, oza̱ ká̱ adak ka̱ atak wó.

9 &lt;&lt;Oga iya̱m va ta̱ ó riri ka̱ ashe nkpaktak iya̱m iga ashe ndəng. Nza̱ iya̱m nggo va̱ ka̱ ashe ndəng ká̱ iya̱m iga ǹyel ndəng ká̱ akwarak, mo te ka̱ ashe ìwá ka̱t te oga awáng, ó ri oza̱ ri. 10 Nnyi te, nza̱ iya̱m nggo va̱ ka̱ ashe ìwá ka̱t te oga awáng va̱ yà ká̱ iya̱m iga ǹyel ndəng ká̱ akwarak ka̱t ka̱ ashe nkpaktak oga iya̱m va i yiyel ka̱ ashe ndəng, ká̱ nkpaktak iya̱m irirì iga ashe ndəng, oza̱ iya̱m iga ajan ka̱ atak wó. 11 Oza̱ iya̱m iyə́ryər ka̱ atak wó, ó yà ká̱ nrí ìzhe oza̱ ka̱t. Akúm oza̱ ó nak i sat iya̱m iga ajan ka̱ atak wó. 12 Nza̱ iya̱m nggo va ka̱ ashe ndəng yà ká̱ iya̱m iga ǹyel ndəng ká̱ akwarak ka̱t te, iya̱m iga ajan ka̱ atak wó.

13 &lt;&lt;Ka̱ ashe oga inyil va̱ ta̱ ó nak i yà iya̱m iga ajan, ó ri ka̱t. Oza̱ iya̱m iga nnəm ajan, nkpak pa̱ ó ri oza̱ ka̱t, ka̱kul oza̱ ká̱ adak òmà nkumàngga̱p, nggùlúk, nggùlúk nləbər, 14 ìkə̀ka̱p, ká̱ apir oga ikəkàl pa̱ ɗongɗong. 15 Nza̱ apir ìgurok nggo, 16 ká̱ ajimina, ìzəng, ìnyil ndəng, ìkəkàl, 17 ìzəng ìɓwakan, ìtula iga anyin, ká̱ ìwórkú, 18 ìzəng ìləfər, ìzəng iga ashe nzam, nggùlúk, 19 ká̱ ìɓo, oga mbyapbyap, ìgulyat ká̱ mɓiləm.

20 &lt;&lt;Nza̱ iya̱m nra̱m nggo iga alyàng va i chen ká̱ ashar pa̱ neɗing te, i yà iya̱m iga ajan ka̱ atak wó. 21 Ká̱ nnà te, o ri nkpaktak iya̱m nra̱m iga alyàng iva̱ ká̱ ashar pa̱ neɗing, kang ká̱ agwap ka̱kul mmyatmyat. 22 Ó rirí ka̱ ashe iva̱ ta̱. Oga mban ìkum nza̱ apir nggo, oga arəgba̱k nza̱ apir nggo, oga igigyak nza̱ apir nggo ká̱ oga akangshat nza̱ apir nggo. 23 Ká̱ nnà te iya̱m nra̱m iga alyàng va̱ ká̱ ashar pa̱ neɗing te iya̱m iga ajan ka̱ atak wó.

24 &lt;&lt;Iga iya̱m va ta̱ i nak wó ó yà ká̱ adak. Nza̱ unəm nggo va̱ dok akúm oza̱ te i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 25 Kang nza̱ unəm nggo va̱ wur oga akúm oza̱ te, uza̱ i nàl ìlukwan wò kang uza̱ i təm ugga adak i ga i chu arurong. 26 Nza̱ ìzhe nggo va̱ kak ifir pa̱ iparəm ka̱t, ka̱t te i ɓələk nrì ka̱t, te oza̱ ká̱ adak ka̱ atak wó. Nkpaktak unəm va̱ dok oza̱ te uza̱ i yà ká̱ adak. 27 Nza̱ iya̱m nggo ka̱ ashe ìzhe iga ashar pa̱ neɗing va̱ i chen ká̱ ndong ashar wò te, oza̱ ká̱ adak ka̱ atak wó. Nkpaktak unəm va̱ dok akúm oza̱ te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 28 Kang nkpaktak unəm va̱ wur akúm oza̱ te, uza̱ i nàl ilukwan wò kang uza̱ i təm uga adak i ga i chu arurong. Oza̱ ká̱ adak ka̱ atak wó.

29 &lt;&lt;Oga iya̱m iga nkpàng ká̱ afu ka̱ ashe iya̱m iga nkpàng kà̱ mbin va̱ ta̱ te ká̱ adak ka̱ atak wó. ìshakmən, ìpi, apir oga iɓoli inənang pa̱ ɗongɗong, 30 ìɓaligànggang, ìkun, ìɓoli, ìshang, ká̱ ìtasəm. 31 Iva ta̱ ka̱ ashe nkpaktak izhé iga nkpàng kà̱ mbin iya̱m iga ajan ka̱ atak wó. Unəm va̱ kpaktak dok oza̱ ya oza̱ kú chit te, uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 32 Nkpaktak iya̱m va̱ oza̱ ru kà̱, ka̱ awalang va̱ oza̱ kú chit te, i yà ká̱ adak. Mo te iya̱m inok iga akun ka̱t te ìlukwan, ka̱t te awá, ka̱t te ìlukwan ìlóklòk, ka̱t te nza̱ iya̱m inok nggo. Kang mí nəm inok ká̱ te, pá ka̱ ashe ndəng, te i yà ká̱ adak i ga i chu arurong, nnà chit te i yà inəna̱n ɗak. 33 Kang a yà pa̱ iro ka̱ ashe oza̱ ru ka̱ ashe ngbət amè, nza̱ iya̱m nggo va ka̱ ashishe te i yà ká̱ adak, te nkpak ó chwan. 34 Iya̱m nrì va̱ ndəng ngga ashe iya̱m inok va̱ ta sháng kà̱ te, i yà ká̱ adak. Kang nza̱ iya̱m iwawa nggo va̱ ka̱ ashe iya̱m inok va̱ ta, i yà ká̱ adak. 35 Iya̱m va kpaktak akúm oza̱ ru kà̱ te i yà ká̱ adak. Achər apər aga nwàng iya̱m, ka̱t te achər, te mí shin, oza̱ ká̱ adak, iya̱m iga adak ka̱ atak wó. 36 Ká̱ nnà kpa te, ìwú ndəng ka̱t te ache agga nkpán ndəng i yà anəna̱n, kang unəm va̱ dok akúm va̱ ka̱ ashishe te uza̱ i yà ká̱ adak. 37 A yà pa̱ ngba̱k akúm oza̱ nro ru ka̱ apal apir iya̱m nsuk, te i yà inəna̱n, 38 nnyi te a yà pa̱ mmá nak ndəng chit ka̱ apal apir iya̱m nsuk va̱ ta, kang ngba̱k akúm oza̱ nro ru ka̱ apəpal te, ká̱ adak ka̱ atak wó.

39 &lt;&lt;A yà pa̱ ìzəngtəng ka̱ ashe ìzhe va̱ mmá məma̱n á ɓu pa̱ ú ri kang à kú, kang nkpaktak unəm va̱ dok akúkum te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 40 Kang nza̱ unəm nggo va̱ ri akúkum te i nàl ilukwán wò kang uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. Kang nza̱ unəm nggo va̱ wur akúkum te i nàl ilukwán wò kang uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong.

41 &lt;&lt;Nza̱ iya̱m iga irirì nggo va̱ i kpàng ká̱ afu kà̱ mbin te iya̱m iga nnəm ajan, mí ri oza̱ ka̱t. 42 Nza̱ iya̱m nggo iga nkpàng ká̱ afu, ká̱ iga nchen ká̱ ashar pa̱ neɗing ka̱t te ashar pa̱ kyák ka̱ ashe nkpaktak iya̱m iga irirì iga nkpàng ká̱ afu kà̱ mbin ó ri ka̱t, ka̱kul oza̱ ká̱ ajan. 43 Kang ó nak ishi wó a yà iga ajan ká̱ iya̱m va̱ i kpàng ká̱ afu ka̱t. Kang ó nak ishi wó a yà ká̱ adak, na ó yà oga adak ka̱ atak oza̱ ka̱t. 44 Ka̱kul mmami na uYawe, Inan wó. Ó gòr ishi wó na ó yà oyə́ryər ka̱kul mmami uyə́ryər. Kang ó vyap ishi wó ka̱ atak oga iya̱m iga nkpàng ká̱ afu kà̱ mbin ka̱t. 45 Ka̱kul mmami na uYawe, uva̱ fa ká̱ wó kà̱ mbin aMasar na ń yà Inan wó. Ó yà oyə́ryər ka̱kul mmami uyə́ryər.&gt;&gt;

46 Nnap mpakpak nà ta̱ ka̱kul iya̱m nkang, inyil, ká̱ nkpaktak iya̱m iga irirì va̱ ka̱ ashe ndəng ká̱ nkpaktak iya̱m iga irirì iga nkpàng ká̱ afu kà̱ mbin. 47 Ka̱kul na mmá va̱n ìshimshe iya̱m iga adak ká̱ iva̱ iga adak ka̱t, ìshimshe izhé va̱ màl pa̱ mmá ri ká̱ iva̱ màl pa̱ mmá ri ka̱t.

12

Nnàl uchar kà̱ nva̱ng amar

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, a yà pa̱ uchar təm ká̱ anyám kang à mar uyen ununggwan te, uza̱ i yà ká̱ adak nra pa̱ nfangshat. Wa nva uza̱ ka̱ yà kà̱ nra va̱ uza̱ ka̱ yà ká̱ akpar, uza̱ i yà ká̱ adak. 3 Mí pà achè ûyen va̱ ta kà̱ nra ngga nna̱nne. 4 Uza̱ i ga mpyal ká̱ nnàl nchə̀r wò i ga i chu nra ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ shatɗing. Uza̱ i yà ká̱ ndok iya̱m iro iyə́ryər ka̱t, ka̱t te i tar Atak Ayə́ryər ka̱t, ya uza̱ i gba̱l ká̱ nnàl nchə̀r wò kang. 5 Kang a yà pa̱ uza̱ mar uyen uchar te, uza̱ i yà ká̱ adak asati pa̱ parəm wa adak akpar wò. Uza̱ i ga mpyal ká̱ nnàl nchə̀r ka̱ apal nra ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing ama̱n pa̱ kpa̱ɗing.

6 &lt;&lt; &lt;Ìlum va̱ nra ngga nnàl nchə̀r i kùr ka̱kul áyen ununggwan ka̱t te uyen uchar te, uza̱ i ɓa ká̱ ìnagam iga ìzun pa̱ ìzəng ûnəm uga mpyal awop ka̱kul iya̱m inana iga nshì ka̱ anung Aghal Mɓut, kang ká̱ ìləkpar ka̱t te ìruzum ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 7 Unəm uga mpyal awop á yichi oza̱ kà̱ mpyal àYawe kang ì mwa ishishi ká̱. Te uza̱ i yà unálnàl ka̱ atak nzuk nchə̀r wò. Nnap mpakpak va ta̱ ka̱kul áchar va̱ mar ununggwan ka̱t te uchar. 8 Kang a yà pa̱ uza̱ yà ká̱ ìnagam ka̱t, te uza̱ á wur ilə́kpár pa̱ iparəm ka̱t te iruzum pa̱ iparəm. Pa̱ ìzəng ka̱kul iya̱m inana iga nshì kang ìzəngtəng ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishishi ká̱ kang uza̱ i yà unəna̱n.&gt; &gt;&gt;

13

Nnap mpakpak ka̱ apal oga arwa nlak

1 UYawe là ûMusa ká̱ uHaruna pa̱, 2 &lt;&lt;A yà pa̱ awá izər ánəmləbər mu, ka̱t te izər iwárwár, ka̱t te mɓàp nləfər va̱ á wong á yà arwa nlak ka̱ apal awá izəzər, te mí ɓa ká̱ na ka̱ atak aHaruna unəm uga mpyal awop, ka̱t te ka̱ atak azəngtəng ka̱ ashe ovəvan oga mpyal awop. 3 Unəm uga mpyal awop á nak ìwú ka̱ arwa va̱ ka̱ awá izəzər, kang a yà pa̱ akpap aga ìwú arwa va̱ ta a ga̱ɓa̱n aləfər kang ìwú arwa á gbà̱ng te, arwa nlak. Unəm uga mpyal awop i dər te i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak. 4 Nnyi te, a yà pa̱ mɓàp nləfər va̱ ka̱ awá izəzər gbà̱ng ji awá izər ji ka̱t, kang akpàp va̱ ka̱ ashishe ga̱ɓa̱n yà aləfər ka̱t, te unəm uga mpyal awop i kùk na nra pa̱ nfangshat. 5 Ka̱ apal nra ngga nfangshat te unəm uga mpyal awop a dər na pa̱ ɗóng, kang a yà pa̱ arwa va̱ ta ga̱ɓa̱n kà̱ ìwúwu ka̱t, á lok gang izəzər ka̱t, te unəm uga mpyal awop i kùk na kà̱ ɗi nra pa̱ nfangshat. 6 Unəm uga mpyal awop a dər na pa̱ ɗóng kà̱ nra ngga nfangshat kà̱ ɗi. Kang a yà pa̱ arwa va̱ ta pwar chit a lok gang awá izər ka̱t, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ yà ká̱ adak ka̱t, izər iwárwár nà pa mwang. Te uza̱ i nàl ìlukwan wò, te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t. 7 Kang a yà pa̱ izər iwárwár lok ga mpyal kà̱ nva̱ng va̱ uza̱ nyám ishi wò ûnəm uga mpyal awop chit ka̱kul nnàl izər wò, te uza̱ i nyám ishi wò ûnəm uga mpyal awop kà̱ ɗi. 8 Unəm uga mpyal awop i dər na, kang a yà pa̱ izər iwárwár va̱ ta lok chit gang izəzər, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, arwa nlak.&gt;&gt;

9 &lt;&lt;A yà pa̱ arwa nlak kpán unəmləbər, te mí ɓa ká̱ na ûnəm uga mpyal awop. 10 Unəm uga mpyal awop i dər na, kang a yà pa̱ izər mu iləfər kang à ga̱ɓa̱n akpap chit aləfər, kang izər imúmu va̱ ta tung anunur te, 11 arwa nlak mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ awá izəzər. Te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, uza̱ i kuk na ka̱t, ka̱kul uza̱ ká̱ adak. 12 Kang a yà pa̱ arwa va̱ ta á fa ka̱ izər, kang à dàngchi nkpaktak awá izər ánəm uga arwa, ɓàn ka̱ ishishi vàng ashishar, va ìwú ànəm uga mpyal awop yiya, 13 unəm uga mpyal awop i dər, kang a yà pa̱ arwa awá izər va̱ ta dàngchi izəzər pa̱ kpaktak, te uza̱ i shet pa̱ unəm uga arwa va̱ ta yà ká̱ adak ka̱t. Ka̱kul á ga̱ɓa̱n chit yà aləfər, uza̱ yà ká̱ adak ka̱t. 14 Kang nra va̱ ri anunur te, uza̱ i yà ká̱ adak. 15 A yà pa̱ unəm uga mpyal awop dər anunur va̱ ta te uza̱ i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak. Anunur va̱ ta adak, arwa nlak. 16 Nnyi te, a yà pa̱ anunur va̱ ta ga̱ɓa̱n nyáng aləfər kà̱ ɗi, te uza̱ i ga atak ánəm uga mpyal awop. 17 Unəm uga mpyal awop i dər pa̱ ɗóng kang a yà pa̱ arwa va̱ ta ga̱ɓa̱n aləfər, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ unəm uga arwa va̱ ta yà ká̱ adak ka̱t. Uza̱ yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

18 &lt;&lt;A yà pa̱ nsomo fa ûnəm ka̱ izər kang à tàn, 19 kang a yà pa̱ atak nsomo va̱ ta mu ɓàp nləfər ka̱t te nrəzang ká̱ nləfər, te uza̱ i nyám ishi wò ûnəm uga mpyal awop. 20 Unəm uga mpyal awop i nak ìwú kà̱, kang a yà pa̱ á gbà̱ng ka̱ avəng awá izər, kang akpap va̱ ka̱ ashishe ga̱ɓa̱n chit aləfər, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak. Arwa nlak mɓá̱ngɓa̱ng à fa kà̱ ìwú nsomo. 21 Kang a yà pa̱ unəm uga mpyal awop dər pa̱ ɗóng, kang akpap aləfər yà ka̱ ashishe ka̱t, kang à gbà̱ng ka̱ avəng awá izər ka̱t, á pwar chit, te unəm uga mpyal awop i kuk na nra pa̱ nfangshat. 22 A yà pa̱ lok gà mpyal ka̱ apal awá izər, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, arwa. 23 Nnyi te, a yà pa̱ mɓàp va̱ ta lok ka̱t á sat ka̱ ta, te ya adál nsomo. Te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

24 &lt;&lt;Ka̱t te a yà pa̱ apər à shì unəm ka̱ awá izər, kang atətak ɓàp nrəzang ká̱ nləfər ka̱t te ɓàp nləfər te, 25 unəm uga mpyal awop a dər pa̱ ɗóng. Kang a yà pa̱ akpap aga atak mɓàp va̱ ta ga̱ɓa̱n nləfər kang à gbà̱ng ka̱ avəng awá izər te, ya arwa nlak à fa ka̱ atak nlok apər va̱ ta. Unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, arwa nlak. 26 Nnyi te, a yà pa̱ unəm uga mpyal awop a dər pa̱ ɗóng, kang akpap aləfər yà ka̱ ashishe ka̱t, kang à gbà̱ng ka̱ avəng awá izər ka̱t, á pwar chit, te unəm uga mpyal awop i kuk na nra pa̱ nfangshat. 27 Unəm uga mpyal awop i dər na kà̱ nra ngga nfangshat, a yà pa̱ kà̱ ngga mpyal ká̱ nlok izər. Te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, arwa nlak. 28 Kang a yà pa̱ mɓàp va̱ ta lok ka̱t á sat ka̱ ta kang à pwar chit, te i yà iya̱m mmu ka̱ atak nshì apər. Unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ yà ká̱ adak ka̱t, ka̱kul adál anunur nshì apər.&gt;&gt;

29 &lt;&lt;A yà pa̱ ununggwan ka̱t te uchar ká̱ arwa ka̱ ishi ka̱t te ìgel, 30 Unəm uga mpyal awop i dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng, kang a yà pa̱ a gbà̱ng ka̱ avəng awá izər, kang akpap aga ìwúwu wa ndəng ìlur pa̱ shiriri. Te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak. Ndangbyat, arwa nlak aga ishi ka̱t te aga ìgel. 31 A yà pa̱ unəm uga mpyal awop a dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng, kang à nyám gbà̱ng ka̱ avəng awá izər ka̱t, kang akpap aləbər yà ka̱ ashishe ka̱t, te unəm uga mpyal awop i kuk unəm uga ndangbyat va̱ ta nra pa̱ nfangshat. 32 Kà̱ nra ngga nfangshat te, unəm uga mpyal awop i dər arwa va̱ ta. Kang a yà pa̱ ndangbyat va̱ ta lok ka̱t, kang akpap aga ashishe wa ndəng ìlur ka̱t, kang ndangbyat va̱ ta gbà̱ng ka̱ avəng awá izər ka̱t, 33 te unəm va̱ ta i kpat ishi wò, uza̱ i kpat atak ndangbyat va̱ ta ji wò ka̱t. Unəm uga mpyal awop i kuk na nra pa̱ nfanshat kà̱ ɗi. 34 Kà̱ nra ngga nfangshat te unəm uga mpyal awop i dər ndangbyat va̱ ta, kang a yà pa̱ lok gbà̱ng ka̱ avəng awá izər ka̱t, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak. Uza̱ i nàl oga ilukwán wò, te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t. 35 Kang a yà pa̱ ndangbyat va̱ ta ga mpyal ká̱ nlok ka̱ awá izər kà̱ nva̱ng nnàl na, 36 te unəm uga mpyal awop i dər pa̱ ɗóng. Kang a yà pa̱ ndangbyat lok awá izər chit, te unəm uga mpyal awop i ɗak kà̱ mmo akpap aga ndəng ìlúr ka̱t, uza̱ ká̱ adak. 37 Kang a yà pa̱ kà̱ ndər nji ànəm uga mpyal awop te á ga̱ɓa̱n ka̱t kang akpap aləbər fa chit ka̱ ashishe, te ndangbyat tàn chit, uza̱ yà ká̱ adak ka̱t, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

38 &lt;&lt;A yà pa̱ ununggwan ka̱t te uchar yà ká̱ oga mɓàp nləfər ka̱ awá izər, 39 te unəm uga mpyal awop i nak ìwú kà̱, kang a yà pa̱ mɓàp ngga awá izər va̱ ta gba̱l pa̱ bìt wa nchwang te, izər iwárwár iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t à fa ka̱ awá izər. Uza̱ yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

40 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm lang akpap aga ishi wò, te uza̱ ká̱ ìsu ìgbatəng, uza̱ yà ká̱ adak ka̱t. 41 A yà pa̱ uza̱ lang akpap kà̱ ìsu wò, uza̱ ugbatəng kà̱ ìsu, te uza̱ yà ká̱ adak ka̱t. 42 Kang a yà pa̱ ishi igbatəng ka̱t te ìsu ìgbatəng ká̱ mɓàp nrəzang ká̱ nləfər, te ya nlak mɓá̱ngɓa̱ng à fa ka̱ ishishi igbatəng, ka̱t te ìsusu ìgbatəng. 43 Unəm uga mpyal awop i dər pa̱ ɗóng, kang a yà pa̱ arwa mmu nrəzang ká̱ nləfər ka̱ apal ishishi igbatəng, ka̱t te ìsusu ìgbatəng, wa nfa nlak mɓá̱ngɓa̱ng ngga izər, 44 te unəm va̱ ta ká̱ nlak mɓá̱ngɓa̱ng, uza̱ ká̱ adak. Unəm uga mpyal awop i shet pa̱ uza̱ ká̱ adak, arurwa ka̱ ishishi.&gt;&gt;

45 &lt;&lt;Unəm va̱ ká̱ arwa nlak te uza̱ i pá aryakryak kang i re akpap ishi wò i la, te uza̱ i gún anung wò ká̱ awó kang i nə́m achu pa̱, &lt;Adak, adak.&gt; 46 Uza̱ i yà uga adak nkpaktak awalang va̱ arwa va̱ ta nna à yà kà̱ na, uza̱ ká̱ adak. Uza̱ i təm ká̱ nkukwa, atak ntətəm i yà kà̱ nsəm apa̱k.&gt;&gt;

47 &lt;&lt;A yà pa̱ nlak mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ izər ìlukwan iga awúlu, ka̱t te iga alinin, 48 ka̱t te iya̱m ilóklòk iga awúlu, ka̱t te alinin, ka̱t te awá, ka̱t te iya̱m iga nnəm ká̱ awá. 49 Kang a yà pa̱ arwa nyám ndəng ìpəpa, ka̱t te nrəzang ka̱ izər ìlukwan, ka̱t te awá, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te nza̱ apir iya̱m nggo va̱ mmá nəm ká̱ awá, te arwa nlak, nkpak mí nyám ûnəm uga mpyal awop. 50 Unəm uga mpyal awop i dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng, kang i kùk iya̱m iga arwa va̱ ta nra pa̱ nfangshat. 51 Kà̱ nra ngga nfangshat te, unəm uga mpyal awop i dər arwa va̱ ta kà̱ ɗi. A yà pa̱ arwa va̱ ta lok ka̱ izər ìlukwan, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te awá, ka̱t te nza̱ apir iya̱m nggo va̱ mmá nəm ká̱ awá te, ya arwa nlak mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ adak. 52 Uza̱ i shì ìlukwan va̱ ta, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát iga awúlu, ka̱t te alinin, ka̱t te nza̱ iya̱m nggo iga awá va̱ arwa kà̱, ka̱kul nlak mɓá̱ngɓa̱ng, nkpak mí shì ká̱ apər.

53 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ unəm uga mpyal awop dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng kang à lok ka̱ izər ìlukwan, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát, ka̱t te nza̱ iya̱m iga awá nggo ka̱t, 54 te unəm uga mpyal awop i nak mí nàl iya̱m va̱ arwa ka̱ izəzər kang uza̱ i kuk kà̱ ɗi nra pa̱ nfangshat. 55 Kà̱ nva̱ng va̱ mmá nàl chit te, unəm uga mpyal awop i dər arwa va̱ ta kà̱ ɗi. A yà pa̱ arwa aga izər iya̱m va̱ ta ga̱ɓa̱n ka̱t, kang arwa va̱ ta lok ka̱t, te ká̱ adak. Nkpak ɓu shì ká̱ apər, a yà pa̱ ka̱ ashe, ka̱t te ka̱ asa̱l nsəm ìlukwan.

56 &lt;&lt;Nnyi te, a yà pa̱ unəm uga mpyal awop dər pa̱ ɗóng, kang atak arwa va̱ ta pwar chit, kà̱ nva̱ng va̱ mmá nàl chit, te uza̱ i cha atak va̱ ta i le ka̱ izər ìlukwan, ka̱t te awá, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát. 57 Kang a yà pa̱ á le fa ka̱ izər ìlukwan, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát, ka̱t te nza̱ iya̱m iga awá nggo, kà̱ nlok, te nkpak ɓu shì nza̱ iya̱m nggo va̱ ká̱ arwa. 58 Kang a yà pa̱ ìlukwan, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát, ka̱t te nza̱ iya̱m iga awá nggo, arwa lar ka̱ izər oza̱ ya u nàl chit, te nàl kà̱ ɗi, te i yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

59 Nnap mpakpak nà ta̱ ngga arwa nlak ngga izər ìlukwan awúlu, ka̱t te alinin, ka̱t te iya̱m ilóklòk, ka̱t te itáttát, ka̱t te nza̱ iya̱m iga awá nggo, pa̱ mmá shet pa̱ iga adak ka̱t, ka̱t te iga adak.

14

Nnàl ka̱ atak arwa nlak

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Nnap mpakpak nà ta̱ ka̱ apal ánəm uga arwa nlak kà̱ ìlum iga nnàl na. Mí ɓa ká̱ na ûnəm uga mpyal awop, 3 kang unəm uga mpyal awop i fa nsəm apa̱k, kang i dər na pa̱ ɗóng. A yà pa̱ arwa nlak va̱ ta tàn chit ka̱ izər ánəm uga arwa nlak, 4 te unəm uga mpyal awop i nak unəm uro i ka̱m inyil pa̱ iparəm iga irirì va yà ká̱ nɗaktak ka̱t, akun asida, atani ɓán pa̱ ga̱r, ká̱ azang aro mí wór pa̱ ahisop ka̱kul anəm va̱ mí nàl. 5 Te unəm uga mpyal awop i nak pa̱ mmá pà ìzəngtəng ìnyil va̱ ta ka̱ apal ndəng nnəna̱n ka̱ ashe ngbət amè. 6 Uza̱ i yar ìnyil iga irirì va̱ ká̱ akun asida, ká̱ atani ɓán pa̱ gà̱r, ká̱ azang ahisop. Uza̱ i mwàk oza̱ ká̱ inyil iga irirì ka̱ ashe nchə̀r inyil va̱ mmá pà ka̱ apal ndəng nnəna̱n. 7 Uza̱ i sháng nchə̀r ìnyil va̱ ta nva̱ng pa̱ nfangshat ka̱ apal ánəm va̱ mmá kà̱ nnàl na ka̱ atak arwa nlak, te uza̱ i shet pa̱ uza̱ yà ká̱ adak ka̱t, te uza̱ i sək ìnyil iga irirì va̱ ta i ga ka̱ agbagba. 8 Unəm va̱ mmá kà̱ nnàl na te, uza̱ i nàl ìlukwan wò, i kpat nkpaktak akpap wò, kang i wòr izər ka̱ ashe ndəng te i yà ká̱ adak ka̱t. Kà̱ nvəva̱ng te uza̱ i tar ashe apa̱k kang uza̱ i təm kà̱ nsəm aghal wò nra pa̱ nfangshat. 9 Kà̱ nra ngga nfangshat te uza̱ i kpat nkpaktak akpap wò, ishi, nggyèr, akpap ìwú, ká̱ nkpaktak akpap. Te uza̱ i nàl ìlukwan wò kang i wòr izər wò ka̱ ashe ndəng te i yà ká̱ adak ka̱t.

10 &lt;&lt;Kà̱ nra ngga nna̱nne te uza̱ i wur inagam pa̱ iparəm iva yà ká̱ nɗaktak ka̱t ká̱ ìtam ìchar iga ìzun pa̱ ìzəng ìva yà ká̱ nɗaktak ka̱t, ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr mma̱k ǹyalyal ikpáng pa̱ ishatɗing ka̱ ashe agba̱pchi, mmá gwang ká̱ mmì, ká̱ aɓo afal mmì mpyet pa̱ nzəng. 11 Unəm uga mpyal awop va̱ i shet pa̱ uza̱ unəna̱n i nak unəm va̱ mí ga nnə̀nal nzəng ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱ anung Aghal Mɓut. 12 Unəm uga mpyal awop i kpán ìnagam pa̱ ìzəng i yichi wa iya̱m inana mpat nzəng ká̱ mmì mpyet, kang uza̱ i yege oza̱ wa iya̱m inana iga ǹyege kà̱ mpyal àYawe. 13 Uza̱ i pà ìnagam va̱ ta ka̱ atak mpà iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iga iya̱m inana iga nshì ka̱ ashe Atak Ayə́ryər. Ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng wa iya̱m inana iga mpat, iji ánəm uga mpyal awop, iyə́ryər va ji. 14 Unəm uga mpyal awop i pá nchə̀r iya̱m inana mpat i ɓàp ka̱ achwang aga awó ari, ká̱ ìfang ìnunggwan iga awó ari, ká̱ ìfang ìnunggwan iga ashar ari ánəm va̱ mí ga nnə̀nal. 15 Unəm uga mpyal awop i yar aɓo mmì mpyet va̱ ka̱ ashe afàl i zuk ka̱ ashe awó wò apa̱m. 16 Unəm uga mpyal awop i pá ìfang wò iga awó ari ka̱ ashe mmì va̱ ka̱ ashe awó wò apa̱m, kang i sháng mmì va̱ ta ká̱ ìfang wò nva̱ng pa̱ nfangshat kà̱ mpyal àYawe. 17 Ka̱ ashe aɓo mmì va̱ le ka̱ awúwo te, unəm uga mpyal awop i ɓàp ka̱ achwang aga awó ari ánəm va̱ mmá kà̱ ngga nnàl na, ka̱ apal ìfəfang ìnunggwan iga awó ari, ká̱ apal ìfəfang ìnunggwan iga ashar ari, ka̱ apal nchə̀r iya̱m inana iga mpat. 18 Aɓo mmì va̱ le ka̱ ashe awó ánəm uga mpyal awop te, uza̱ i nak ka̱ ishi ánəm va̱ mí ga nnə̀nal. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishi ká̱ ka̱kúkul kà̱ mpyal àYawe. 19 Unəm uga mpyal awop i yichi iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang i mwa ishi ká̱ ka̱kul ánəm va̱ mmá kà̱ nnàl adədak. Kà̱ nvəva̱ng te uza̱ i pà iya̱m inana iga nshì. 20 Te unəm uga mpyal awop i yichi iya̱m inana iga nshì ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr ka̱ apal atak nshì iya̱m ngwop. Wa nnà ta unəm uga mpyal awop i mwa ishi ká̱ ka̱kúkul, te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t.

21 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ uza̱ ka̱ ashe nkun va oga iya̱m va̱ ta̱ i ma̱t na kà̱ mɓa ká̱ te, uza̱ i ɓa ká̱ ìnagam pa̱ ìzəng wa iya̱m inana mpat. Ka̱kul iya̱m inana iga ǹyege, na mmá mwa ishi ká̱ ka̱kúkul nzəng ká̱ mma̱k ǹyalyal ìkpáng pa̱ ìzəng ka̱ ashe agba̱pchi gwang ká̱ mmì, ká̱ aɓo afal mmì mpyet ka̱kul iya̱m inana ìpir ìkùr, 22 ká̱ iləkpar pa̱ iparəm ka̱t te ivan irúzùm pa̱ iparəm, iva̱ uza̱ ya i na, ìzəngtəng iga iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang ìro iga iya̱m inana iga nshì. 23 Kà̱ nra ngga nna̱nne te, uza̱ i ɓa ká̱ oza̱ ka̱kul nnàl ishi wò ûnəm uga mpyal awop ka̱ anung Aghal Mɓut kà̱ mpyal àYawe. 24 Unəm uga mpyal awop i ɓa ká̱ ìnagam va̱ ta ká̱ afal mmì ka̱kul iya̱m inana mpat, te unəm uga mpyal awop i yichi oza̱ wa iya̱m inana iga ǹyege kà̱ mpyal àYawe. 25 Unəm uga mpyal awop i pà ìnagam iya̱m inana mpat te i pá nchə̀chər i ɓàp ka̱ achwang aga awó ari, ká̱ ìfang ìnunggwan iga awó ari, ká̱ ìfang ìnunggwan iga ashar ari ánəm va̱ mí ga nnə̀nal. 26 Te unəm uga mpyal awop i zuk mmì nro ka̱ awó wò aga apa̱m. 27 Unəm uga mpyal awop i pá ìfang wò iga awó ari ka̱ ashe mmì va̱ ka̱ ashe awúwo apa̱m kang i sháng mmì va̱ ta ká̱ ìfang wò nva̱ng pa̱ nfangshat kà̱ mpyal àYawe. 28 Ka̱ ashe aɓo mmì va̱ le ka̱ awúwo te, unəm uga mpyal awop i ɓàp ka̱ achwang aga awó ari ánəm va̱ mmá kà̱ ngga nnàl na, ka̱ apal ìfəfang ìnunggwan iga awó ari, ká̱ apal ìfəfang ìnunggwan iga ashar ari, ka̱ atak va̱ mmá nak nchə̀r iya̱m inana iga mpat kà̱. 29 Aɓo mmì va̱ le ka̱ ashe awó ánəm uga mpyal awop te, uza̱ i nak ka̱ ishi ánəm va̱ mí ga nnə̀nal. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishi ká̱ ka̱kúkul kà̱ mpyal àYawe. 30 Uza̱ i yichi ìro ka̱ ashe iya̱m va uza̱ ya, ka̱ ashe iləkpar ka̱t te ivan iruzum. 31 Ìzəngtəng iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang ìzəngtəng iya̱m inana iga nshì nzəng ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishi ká̱ ka̱kul ánəm va̱ mí ga nnə̀nal kà̱ mpyal àYawe. 32 Nnap mpakpak nnà ta̱ ka̱kul ánəm va̱ ká̱ arwa nlak, kang à yà ká̱ nkàm ngga mmwa iya̱m iga nnàl wò ka̱t.&gt;&gt;

Oga nnap mpakpak ka̱kul nnàl nzhi

33 UYawe là ûMusa ká̱ uHaruna pa̱, 34 &lt;&lt;A yà pa̱ ó tar mbin aKanana va mmami kà̱ ngga nna á wó nva i yà nji wó, kang n nak arwa nlak ka̱ ashe nzhi ká̱ mbin va nji wó, 35 unəm uga nzhi va̱ ta i shet ûnəm uga mpyal awop pa̱, &lt;Iya̱m iro nna à fa kà̱ nzhi mi wa arwa.&gt; 36 Unəm uga mpyal awop i nak pa̱ oza̱ á wur iya̱m á fa ka̱ ashe nzhi va̱ ta kang uza̱ ì tar ì ga na ô dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng, na kang iya̱m iro ka̱ ashe nzhi va̱ ta a yà ká̱ mbyèt ka̱t, nnà chit te unəm uga mpyal awop i tar ɗak pa̱ ô dər nzhi va̱ ta. 37 Uza̱ i dər arwa va̱ ta pa̱ ɗóng. Kang a yà pa̱ arwa va̱ ta ka̱ izər nzhi ɓàp ndəng ìpəpa ka̱t te nrəzang, kang à ɓok tar azər nzhi, 38 te unəm uga mpyal awop i fa ka̱ ashe nzhi va̱ ta i ga anung asa̱l, kang uza̱ i kuk nzhi va̱ ta nra pa̱ nfangshat. 39 Unəm uga mpyal awop i le kà̱ nra ngga nfangshat kà̱ ɗi, kang a dər pa̱ ɗóng. Kang a yà pa̱ arwa va̱ ta myak chit ka̱ izər nzhi te, 40 unəm uga mpyal awop i nak pa̱ mmá zə̀p oga ipáng va̱ ká̱ arwa mmá swang ka̱ atak aga adak kà̱ nsəm ìtong. 41 Uza̱ i nak mí pyár ashe nzhi va̱ ta pa̱ chatchat, kang amè va̱ mmá pyár te mí swang ka̱ atak aga adak kà̱ nsəm ìtong. 42 Te oza̱ i wur ipáng iro pa̱ ɗi i mwàk ka̱ atak imatmat va̱, kang i wur mbin ngga nwòr nzhi i wòr nzhi va̱ ta ká̱ kà̱ ɗi.

43 &lt;&lt;A yà pa̱ arwa va̱ ta fa ka̱ ashe nzhi kà̱ ɗi nva̱ngva̱ uza̱ zə̀p oga ipáng, pyár azər nzhi kang à wòr, 44 te unəm uga mpyal awop i tar i dər. Kang a yà pa̱ arwa va̱ ta myak ka̱ ashe nzhi, te arwa aɓá̱ngɓa̱ng, nzhi va̱ ta ká̱ adak. 45 Te uza̱ i chwan nzhi va̱ ta, kang ipə́pang, nzəng ká̱ akúkun, ká̱ mbin nva̱ mmá wòr ká̱, uza̱ i wur i fa kà̱ nsəm ìtong ka̱ atak adak. 46 Unəm va̱ kpaktak tar ashe nzhi va̱ ta kà̱ nra va̱ mmá kukùk, te i yà ká̱ adak i ga i chu anung arurong. 47 Nza̱ unəm nggo va̱ ra ka̱ ashe nzhi va̱ ta te uza̱ i nàl ìlukwan wò, ká̱ uva̱ ri iya̱m ka̱ ashe nzhi va̱ ta te i nàl ìlukwan wò.

48 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ unəm uga mpyal awop dər nzhi va̱ ta, kang à ya pa̱ arwa va̱ ta myak ka̱ ashe nzhi va̱ ta ka̱t, kà̱ nva̱ng nwùwór kà̱ ɗi, te unəm uga mpyal awop i shet pa̱ nzhi va̱ ta yà ká̱ adak ka̱t, ka̱kul arwa va̱ ta tàn chit. 49 Te uza̱ i wur inyil pa̱ iparəm, ká̱ akun asida, ká̱ afini ɓán pa̱ gà̱r, ká̱ azang ahisop, ka̱kul nnàl adak nzhi va̱ ta. 50 Kang uza̱ i pà ìnyil pa̱ ìzəng ka̱ ashe ngbət amè ka̱ apal ndəng nnəna̱n. 51 Uza̱ i yar akun asida, ká̱ azang ahisop, ká̱ afini ɓán pa̱ gà̱r, ká̱ ìnyil ìrirì i mwàk oza̱ ka̱ ashe nchə̀r ìnyil va̱ mmá pà ka̱ apal ndəng nnəna̱n, kang i shang nchə̀chər n̂zhi va̱ ta nva̱ng pa̱ nfangshat. 52 Uza̱ i nàl adak nzhi va̱ ta ká̱ nchə̀r ìnyil, ká̱ ndəng nnəna̱n, ká̱ ìnyil ìrirì, ká̱ akun asida, ká̱ azang ahisop, ká̱ afini ɓán pa̱ gà̱r. 53 Te uza̱ i re ìnyil ìrirì va̱ ta i fa i ga nsəm ìtong ka̱ agbagba. Wa nnà ta̱ uza̱ i mwa ishi n̂zhi va̱ ta, te i yà ká̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

54 Nnap mpakpak nà ta̱ ka̱kul nza̱ apir arwa awá izər nggo, ká̱ ndangbyat. 55 Ka̱kul nlak ngga izər ìlukwan, ka̱t te ngga nzhi, 56 ka̱kul iya̱m mmu, izər iwárwár, ká̱ mɓàp, 57 ka̱kul nnyi awalang va̱ iya̱m ká̱ adak ká̱ iga adak ka̱t. Nnap mpakpak nà ta̱ ka̱ apal arwa nlak.

15

Nnap mpakpak ka̱ apal nwàr asa̱l apyal

1 UYawe là ûMusa ká̱ uHaruna pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, a yà pa̱ afən kà̱ nwàr ûnunggwan ka̱ apyal te, nwùwar va̱ ta nak na uza̱ yà ká̱ adak. 3 Nnà ta̱ i yà nnap mpakpak ka̱ apal adədak aga nwàr, mo te afən fa ka̱ apipyal ka̱t te á zwan apyal, te uza̱ ká̱ adak. 4 Nza̱ alyér nggo va̱ unəm va̱ ká̱ iya̱m iwárwàr a ra kà̱ te i yà ká̱ adak, kang nza̱ iya̱m nggo va̱ uza̱ təm kà̱ te i yà ká̱ adak. 5 Nza̱ unəm nggo va̱ dok iya̱m nrəra te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 6 Unəm va̱ təm ka̱ apal nza̱ iya̱m ntəm nggo va̱ unəm uga iya̱m iwárwàr təm kà̱, te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong 7 Nkpaktak unəm va̱ dok izər ánəm uga iya̱m iwárwàr te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 8 A yà pa̱ unəm uga iya̱m iwárwàr súk nshí ûnəm uga adak ka̱t, te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 9 Nza̱ nkòngkòng nggo va̱ unəm uga iya̱m iwárwàr kwák te, i yà ká̱ adak. 10 Nza̱ unəm nggo va̱ dok iya̱m va̱ ka̱ avəng ánəm va̱ ta, te i yà ká̱ adak i ga i chu arurong, kang nkpaktak unəm va̱ wur oza̱, te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 11 Kang nza̱ unəm nggo va̱ unəm uga iya̱m iwárwàr i dok nzəng ká̱ nzwaktak awó wò ka̱ ashe ndəng ka̱t, te uza̱ i nàl ilukwán wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 12 Te iya̱m inok amè va̱ unəm uga iya̱m iwárwàr dok te mí chwan, kang nza̱ iya̱m inok iga akun nggo mí zwaktak ká̱ ndəng.

13 &lt;&lt;Nva̱ngva̱ unəm uga iya̱m iwárwàr tàn ka̱ atak iya̱m nwàr wò, te uza̱ i kung nra pa̱ nfangshat ka̱kul nnyám ntàn wò, kang uza̱ i nàl ilukwán wò. Kang i wòr izər wò ká̱ ndəng nnəna̱n, te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t. 14 Kà̱ nra ngga nna̱nne te uza̱ i wur iləkpar pa̱ iparəm ka̱t te ivan iruzum pa̱ iparəm, i ɓa ká̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱ anung Aghal Mɓut, kang uza̱ i na oza̱ ûnəm uga mpyal awop. 15 Unəm uga mpyal awop i yichi oza̱, izəngtəng iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang iro iya̱m inana iga nshì. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishíshi ká̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱kul iya̱m iwárwàrwarwar.

16 &lt;&lt;A yà pa̱ mpə̀ng amar fa ûnunggwan ka̱ izər, te uza̱ i wòr izər wò pa̱ chatchat ká̱ ndəng, kang uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 17 Nza̱ ìlukwan nggo ka̱t te awá va̱ mpə̀ng amar dok te, mí nàl ká̱ ndəng, kang i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 18 A yà pa̱ ununggwan ra ká̱ uchar kang mpə̀ng fa te, oza̱ i wòr izər ká̱ ndəng, kang oza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong.

19 &lt;&lt;A yà pa̱ uchar ká̱ nchə̀r nva̱ akpàr te, uza̱ i yà ká̱ adak nra pa̱ nfangshat ka̱kul akpəkpar, kang nkpaktak ununggwan va̱ dok na te i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 20 Nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ ra ka̱ apəpal ka̱ awalang akpəkpar te i yà ká̱ adak. Kang iya̱m va̱ uza̱ təm ka̱ apəpal te i yà ká̱ adak. 21 Nza̱ unəm nggo va̱ dok iya̱m nrəra te, uza̱ i nàl ilukwan wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 22 Nza̱ unəm nggo va̱ dok iya̱m ntəm va̱ uza̱ təm kà̱, te uza̱ i nàl ilukwan wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 23 A yà pa̱ alyér ka̱t te iya̱m ntəm va uza̱ kà̱ ntəm kà̱, uza̱ dok te, i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 24 A yà pa̱ ununggwan ra ká̱ na, kang akpəkpar dok na, te uza̱ i yà ká̱ adak nra pa̱ nfangshat, kang nza̱ alyér nggo va̱ unəm va̱ ta ra ka̱ apəpal te i yà ká̱ adak.

25 &lt;&lt;A yà pa̱ nchə̀r vàng ûchar nra pa̱ nkyak, ka̱ awalang akpəkpar ka̱t, ka̱t te a watar nra akpəkpar watar. Te uza̱ i yà ká̱ adak nkpaktak nra nvàng nchə̀chər wa nchə̀r akpəkpar, te uza̱ i yà ká̱ adak. 26 Nkpaktak alyér va̱ uza̱ ra ka̱ apəpal ka̱ awalang aga nvàng nchə̀chər te i yà ká̱ adak. Kang iya̱m va̱ uza̱ təm ka̱ apəpal te i yà ká̱ adak, i yà wa nva̱ ka̱ awalang akpəkpar. 27 Nza̱ unəm nggo va̱ dok oza̱ te i yà ká̱ adak, te uza̱ i nàl ilukwan wò kang uza̱ i wòr izər ka̱ ashe ndəng, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong. 28 Kà̱ nva̱ng va̱ nvàng nchə̀chər sat, te uza̱ i kung nra pa̱ nfanshat kang kà̱ nvəva̱ng te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t. 29 Kà̱ nra ngga nna̱nne te uza̱ i wur iləkpar pa̱ iparəm ka̱t te ivan iruzum pa̱ iparəm, uza̱ i ɓa ká̱ oza̱ ûnəm uga mpyal awop ka̱ anung Aghal Mɓut. 30 Unəm uga mpyal awop i yichi izəngtəng iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kang iro iya̱m inana iga nshì. Te unəm uga mpyal awop i mwa ishíshi ká̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱kul adak akpəkpar.

31 &lt;&lt;Wa nnà ta̱ ɓu va̱n oIsa̱rila ka̱ atak adak oza̱, le kang oza̱ a kú ka̱ atak adak oza̱ ka̱t, ká̱ nvyap nzhi mi va̱ kà̱ ìshimshe oza̱.&gt;&gt;

32 Nnap mpakpak va ta̱ ka̱kul ánəm va̱ ká̱ iya̱m iwárwàr, ka̱kul nza̱ unəm nggo va̱ mpə̀ng amar vàng á na, á nak na uza̱ yà ká̱ adak, 33 ka̱t te uchar va̱ kà̱ ngba̱l akpar, ka̱kul ada nggo, ununggwan ka̱t te uchar, kang ka̱kul ánəm va̱ ra ká̱ uchar va̱ ká̱ adak.

16

Ìlum iga mmwa ishi

1 UYawe là nnàp ká̱ uMusa kà̱ nva̱ng ikú ovan aHaruna pa̱ oparəm, nva̱ oza̱ ɓa mpyal àYawe kang oza̱ kú á. 2 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là ûgənang ɓu uHaruna pa̱ kang uza̱ a ɓa ashe Atak Ayə́ryər kà̱ nsəm atani, kà̱ mpyal anung akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ awalang va uza̱ ɗòm ka̱t, ka̱t te uza̱ i kú. Ka̱kul mi fa ka̱ ashe ìlulu ka̱ apal anung akwati aga nsar nnap-nlà. 3 Asa̱l va ta̱ nà uHaruna i tar Atak Ayə́ryər, uza̱ i tar ká̱ ìya ìna ìnunggwan ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ìnagam ka̱kul iya̱m inana iga nshì. 4 Uza̱ i pá ìlukwan iga ashe ìyə́ryər iga alinin, kang i yà ká̱ ǹya nwondo ngga ashe ngga alinin ka̱ izər wò. Uza̱ i ran ngbàt alinin kang i sar ishi ká̱ iya̱m ishi iga alinin, iya̱m va̱ ta̱ ìlukwan ìyə́ryər. Uza̱ i wòr izər wò ká̱ ndəng kang uza̱ i mwàk oza̱. 5 Uza̱ i wur iɓə́l inunggwan pa̱ iparəm ka̱ atak mɓut oIsa̱rila ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ ìnagam pa̱ ìzəng ka̱kul iya̱m inana iga nshì.

6 &lt;&lt;UHaruna i na ìya ìna ìnunggwan ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng wò, kang i mwa ishi ká̱, ka̱kul ishi wò, ká̱ nzhi wò. 7 Nnà chit te uza̱ i wur iɓə́l iga iparəm va̱ i ɓa ká̱ kà̱ mpyal àYawe ka̱ anung Aghal Mɓut. 8 Te uHaruna i mang ayàk ka̱ apal iɓəl iga iparəm va̱ ta, ayàk ìzəngtəng ka̱kul áYawe kang ìro ka̱kul aAzazel*, 9 Uza̱ ɓa ká̱ ìɓəl va̱ mmá yàk ka̱ atak mmang ayàk ka̱kul áYawe, kang uza̱ yichi wa iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 10 Te ìɓəl va̱ ayàk ru ka̱ apəpal ka̱kul aAzazel, mí yichi kà̱ mpyal àYawe na mmá mwa ishi ká̱, na mmá re ka̱kul aAzazel pa̱ á ga ashe nzam.

11 &lt;&lt;Te uHaruna i yichi ìna ìnunggwan iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul ishi wò, kang i mwa ishi wò ká̱, ká̱ nzhi wò, te uza̱ i pà ìna ìnunggwan va̱ ta iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul ishíshi. 12 Te uza̱ i yar asu apər yə́l ká̱ amor apər ka̱ atak nshì iya̱m awop kà̱ mpyal àYawe, ká̱ mməm nnə́ngnəng mma awó pa̱ aparəm pa̱ súr, kang i ɓa ká̱ ka̱ ashe atani. 13 Uza̱ i nak mməm nnə́ngnəng va̱ ta ka̱ apal apər kà̱ mpyal àYawe, ka̱kul na nggù mməm va̱ ta á dàngchi apal anung akwati aga nsar nnap-nlà, le kang uza̱ a kú ka̱t. 14 Kang uza̱ i pá nchə̀r ìna ìnunggwan va̱ ta kang i sháng ká̱ ìfang wò ka̱ izər anung akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ asa̱l nfa alum, kang uza̱ i sháng nchə̀r va̱ ta ká̱ ifang wò kà̱ mpyal anung akwati aga nsar nlà nva̱ng pa̱ nfangshat.

15 &lt;&lt;Nnà chit te uza̱ i pà ìɓəl iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul onəm. Kang i ɓa ká̱ nchə̀chər ka̱ ashe atani, te uza̱ i nəm iya̱m izəngtəng ká̱ nchə̀chər wa nva uza̱ nəm ká̱ nchə̀r ìna ìnunggwan. Uza̱ i sháng ka̱ izər apal anung akwati aga nsar nnap-nlà ká̱ mpipyal. 16 Uza̱ i mwa ishi Atak Ayə́ryər ká̱ ka̱kul adak oIsa̱rila ká̱ mpat oza̱, ká̱ nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. Wa nnà ta kpa uza̱ i nəm ká̱ Aghal Mɓut va̱ kà̱ ìshimshe adak oza̱. 17 Kang unəmləbər uro i yà ka̱ ashe Aghal Mɓut ka̱t, ka̱ awalang va̱ uza̱ i tar pa̱ ô mwa ishi ka̱ ashe Atak Ayə́ryər, ya uza̱ i fa kang. Uza̱ i mwa ishi wò ká̱, ká̱ ishi nzhi wò, ká̱ ishi nkpaktak oIsa̱rila. 18 Te uza̱ i fa atak nshì iya̱m awop va̱ kà̱ mpyal àYawe kang i mwa ishi ka̱kúkul, te uza̱ i dok nchə̀r ìna ìnunggwan ká̱ nchə̀r ìɓəl i jen nggùnggúng atak nshì iya̱m awop ká̱ i gang. 19 Uza̱ i sháng nchə̀r nro ká̱ ìfang wò ka̱ apəpal nva̱ng pa̱ nfangshat i gòr na ka̱kul adak oIsa̱rila.

20 &lt;&lt;Nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l ká̱ nggòr Atak Ayə́ryər, Aghal Mɓut, ka̱ atak nshì iya̱m awop, te uza̱ i yichi ká̱ ìɓəl ìrirì va̱ ta. 21 UHaruna i nak nkpaktak awó wò ka̱ apal ishi ìɓəl ìrirì va̱ ta, kang i pwa nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng, mpat, ká̱ adak oIsa̱rila ka̱ apəpal. Te uza̱ i nak oza̱ ka̱ apal ishi ìɓəl va̱ ta kang i re ka̱ ashe awó ánəm uro i ga ashe nzam. 22 Ìɓəl va̱ ta i yar nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ka̱ ishi wò, te uza̱ i re ìɓəl va̱ ta i ga ashe nzam va unəm uro yà kà̱ ka̱t.

23 &lt;&lt;Te uHaruna i tar ashe Aghal Mɓut, kang i zə̀p ilukwan alinin va̱ uza̱ mwàk kà̱ ìlum va̱ uza̱ tar Atak Ayə́ryər á, uza̱ i re oza̱ ka̱ ta. 24 Uza̱ i wòr izər wò ká̱ ndəng ka̱ Atak Ayə́ryər kang i mwàk ilukwan iji wò. Te uza̱ i fa agbai kang i yichi iya̱m inana iga nshì ka̱kul ishi wò ká̱ iya̱m inana iga nshì ka̱kul ishi onəm, te uza̱ i mwa ishi ká̱ ka̱kul ishi wò ká̱ onəm. 25 Uza̱ i shì mpip iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 26 Unəm uga nré ìɓəl aAzazel i nàl ilukwan wò kang i wòr izər ká̱ ndəng, nnà chit te uza̱ i tar ashe apa̱k ɗak. 27 Ìna iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ìɓəl iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, va̱ mmá ɓa ká̱ nchə̀r oza̱ ka̱ ashe Atak Ayə́ryər pa̱ mmá mwa ishi ká̱, te uza̱ i fa ká̱ kà̱ nsəm apa̱k. Awá oza̱, ká̱ ìzhe oza̱, ká̱ iya̱m afu oza̱, mí shì ká̱ apər. 28 Unəm va̱ shì oza̱ te uza̱ i nàl oga ilukwan wò kang i wòr izər ká̱ ndəng, nnà chit te uza̱ i tar ashe apa̱k ɗak.

29 &lt;&lt;Iya̱m va̱ ta̱ i yà nnap mpakpak ka̱ atak wó mbyet. Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ka̱ ape aga afangshat, te ó ɗa̱t ishi wó, kang ó nəm inok iro ka̱t, uyen uga mbin ká̱ unəm uchən va̱ kà̱ ìshimshe wó. 30 Ka̱kul kà̱ ìlum va ta mí ga mmwa ishi wó pa̱ á nàl wó ka̱ atak nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Na ó yà ká̱ adak ka̱t ka̱ atak nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱ mpyal àYawe. 31 Ìlum aSati ayə́ryər ka̱kul wó, te ó ɗa̱t ishi wó. Nnap mpakpak mbyet mbyet. 32 Unəm uga mpyal awop uva̱ mmá gor kang mmá nak awo a na pa̱ á nəm inok wa ánəm uga mpyal awop uchumchum ka̱ aɗor apupo. Te uza̱ i mwa ishi, kang i mwàk oga ilukwan alinin, oga ilukwan iyə́ryər. 33 Te i mwa ishi Atak Ayə́ryər va ji pa̱ kpaktak, ká̱ Aghal Mɓut, ká̱ atak nshì iya̱m awop, kang uza̱ i mwa ishi ka̱kul onəm oga nshì iya̱m awop ká̱ nkpaktak mɓut. 34 Iya̱m va̱ ta̱ i yà nnap mpakpak ka̱kul wó mbyet mbyet, pa̱ mmá mwa ishi oIsa̱rila nva̱ng pa̱ nzəng ka̱ ashe ìzun ka̱kul nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱.&gt;&gt; Te uza̱ nəm wa nva uYawe nak.

17

Atak va̱ mmá yichi iya̱m inana kà̱

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ûHaruna ká̱ ovəvan onunggwan ká̱ nkpaktak oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱. Nnap va ta̱ uYawe nak, pa̱, 3 nza̱ unəm nggo va̱ kà̱ nzhi àIsa̱rila pà ìna inunggwan, ka̱t te ìnagam, ka̱t te ìɓəl ka̱ ashe apa̱k, ka̱t te á pà kà̱ nsəm apa̱k, 4 kang uza̱ ɓa ká̱ ka̱ anung Aghal Mɓut pa̱ ô yichi iya̱m inana ûYawe kà̱ mpyal atak ntəm àYawe ka̱t, te mí nap akwali ntar nchə̀r ûnəm va̱ ta. Uza̱ tar nchə̀r, ka̱kul nva̱ ta te mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 5 Ka̱kul pa̱ na á dang oIsa̱rila kà̱ ǹyichi nləfər iya̱m ipápà va̱ oza̱ i pà ka̱ agbagba. Na á nak oza̱ á ɓa ká̱ nləfər ûnəm uga mpyal awop ka̱ anung Aghal Mɓut, na uza̱ á yichi ûYawe wa nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. 6 Unəm uga mpyal awop i sháng nchə̀chər ka̱ apal atak nshì iya̱m awop aYawe ka̱ anung Aghal Mɓut, kang i shì mpìpip iya̱m inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 7 Oza̱ i yà ká̱ ǹyichi nləfər iya̱m ipápà iro ôga ichə́r va wa iɓə́l lap ka̱t, iva oza̱ nəm mmai ká̱ oza̱. Nnap mpakpak va̱ ta i yà ka̱kul oga nlwàk oza̱ mbyet mbyet.

8 &lt;&lt;Là ôza̱ pa̱, nza̱ unəm nggo kà̱ nzhi àIsa̱rila ka̱t te ka̱ ashe onəm ochən va̱ təm ka̱ ashe oza̱, uva̱ i yichi iya̱m inana iga nshì ka̱t te nza̱ apir iya̱m inana nggo, 9 kang à ɓa ká̱ ka̱ anung Aghal Mɓut pa̱ ô yichi ûYawe ka̱t, te mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm.

10 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo kà̱ nzhi àIsa̱rila ka̱t te ka̱ ashe onəm ochən va kà̱ ntəm ka̱ ashe oza̱ i ri nchə̀r nro te, mi nak ìwú kà̱ unəm va̱ ri nchə̀r, kang mi fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 11 Ka̱kul irirì ìzhe ka̱ ashe nchə̀chər na, kang n na wó chit pa̱ mmá mwà ishi ká̱ ka̱ apal atak nshì iya̱m awop ka̱kul irirì wó, ka̱kul nchə̀r na i yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó. 12 Ka̱kul nva̱ ta te, n là ôIsa̱rila chit pa̱, kang unəm uro ka̱ ashe wó, ka̱t te unəm uchən va̱ təm ka̱ ashe wó a ri nchə̀r ka̱t.

13 &lt;&lt;Nza̱ uIsa̱rila nggo ka̱t te unəm uchən va̱ təm ka̱ ashe oza̱, uva̱ i gba̱l ìzhe ka̱t te inyil va mí riri te, uza̱ i wàr nchə̀chər kang i dəp ká̱ mbin. 14 Ka̱kul irirì ìzhe ka̱ ashe nchə̀chər. Ka̱kul nnà kang n là ôIsa̱rila pa̱, ó yà ká̱ nrí nchə̀r ìzhe ìro ka̱t. Ka̱kul irirì nza̱ ìzhe nggo te ka̱ ashe nchə̀chər, nza̱ unəm nggo va ri te mi fa ká̱ na. 15 Nza̱ unəm nggo uyen uga mbin ka̱t te unəm uchən, uva̱ ri iya̱m ikuku ka̱t te ìzhe iga anyin à kan te, uza̱ i nàl ilukwan wò kang i wòr izər ká̱ ndəng, te i yà ká̱ adak i ga i chu arurong, nnà chit te uza̱ i yà ká̱ adak ka̱t. 16 Kang a yà pa̱ uza̱ nàl oza̱ ka̱t, ka̱t te uza̱ wòr izər wò ka̱t, te uza̱ i yar mpat wò.&gt;&gt;

18

Nnap mpakpak ka̱ apal nnəm mmai

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là nnàp ká̱ oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, mmami uYawe, Inan wó. 3 Kang ó yar nnap nnəm ngga mbin aMasar ka̱t, atak va ka̱ ó təm kà̱, ka̱t te ó yar nnap nnəm ngga mbin aKanana ka̱t, atak va mmami kà̱ ngga ká̱ wó kà̱. Ó yà ká̱ nkpak nnap mpakpak oza̱ ka̱t. 4 Ó kpak oga nnap mpakpak mi, kang ó nak ishi ká̱ nɗyáng mi. Mmami uYawe, Inan wó. 5 Ó kpak oga nɗyáng mi ká̱ nnap mpakpak mi. Ka̱kul Unəm i lár a yà pa̱ uza̱ kpak oza̱ á. Mmami na uYawe.

6 &lt;&lt;Unəm i yà ká̱ mɓa ndát ká̱ unàl wò pa̱ ô ra ichar ká̱ na ka̱t. Mmami na uYawe. 7 Kang wá na ìwuswa ûpo ɓu ka̱ atak nra ká̱ unang ɓu ka̱t, uza̱ unang ɓu, kang wa ra ká̱ na ka̱t. 8 Kang wa ra ká̱ uchar àpo ɓu ka̱t, i na ìwuswa ûpo ɓu. 9 Kang wa ra ká̱ ugənang ɓu uyen uchar ka̱t, uya àpo ɓu uyen uchar ka̱t te uji ànang ɓu uyen uchar, mmá mar kà̱ nzhi ka̱t te kà̱ nzam, kang wa ra ká̱ oza̱ ka̱t. 10 Kang wa ra ichar ká̱ uya ayen ɓu ununggwan ka̱t, ka̱t te uya ayen ɓu uyen uchar ka̱t, ka̱kul i na ìwuswa á ɓu. 11 Kang wa ra ichar ká̱ uya ànangzhi ɓu ka̱t uva̱ upo ɓu à mar. Uza̱ ugənang ɓu. 12 Kang wa ra ichar ká̱ ugənang àpo ɓu ka̱t. Uza̱ unàl ɓu uga ndatkulung. 13 Kang wa ra ichar ká̱ ugənang ànang ɓu ka̱t, ka̱kul uza̱ unàl ànang ɓu uga ndatkulung. 14 Kang wá na ìwuswa ûgənang àpo ɓu ka̱ atak nra kà̱ uchəchar ka̱t. Uza̱ unang ɓu. 15 Kang wa ra ichar ká̱ ukà ɓu ka̱t, uza̱ uchar àyen ɓu. 16 Kang wa ra ichar ká̱ uchar àgənang ɓu ka̱t. I na ìwuswa ûgənang ɓu. 17 Kang wa ra ichar ká̱ uchar ká̱ uyiyen kpa ka̱t. Kang wa ra ichar ká̱ uya àyiyen ununggwan, ka̱t te uya àyiyen uyen uchar ka̱t, oza̱ onal ɓu oga ndatkulung. Aɓəkət ta. 18 Kang wa ka̱m ichar ká̱ ugənang àchar ɓu a ta̱l ukpəkpat, ya ugənanggənang uwa yà ká̱ irirì ka̱t.

19 &lt;&lt;Kang wa ram ichar kà̱ uchar ka̱ awalang va̱ uza̱ ká̱ akpar ka̱t. 20 Kang wa ra ichar ká̱ uchar àwan ɓu ka̱t, ɓu vyap ishi ɓu ká̱ na. 21 Kang wa na uyen ɓu uro nləfər înan va̱ mi wor pa̱ uMolek, ka̱kul i vyap aɗin Inan ɓu. Mmami na uYawe. 22 Kang wa ra ká̱ ununggwan wa nva̱ unəm i ra ká̱ uchar ka̱t, iya̱m iga ajan. 23 Kang wa ra ichar ká̱ iya̱m nkang na ú vyap ishi ɓu ka̱t. Kang uchar á na izər wò îya̱m nkang ka̱t te ìzhe iga anyin pa̱ á ra ká̱ wò ka̱t. Nva̱ ta adak.

24 &lt;&lt;Kang ó vyap ishi wó ka̱ atak oga nnap nnəm va̱ ta̱ ka̱t, ka̱kul nkpaktak oga iya̱m va ta̱ mbín va̱ mmami kà̱ ngga mɓàk i le á wó, nak ishi oza̱ yà ká̱ adak. 25 A nak te mbin vyap, kang n nyám ntàn á na ka̱kul mpəpat, te mbin va̱ ta yang ká̱ onəm oga ntəm ka̱ ashe wò. 26 Te ó kpak oga nɗyáng mi ká̱ oga nnap mpakpak mi. Kang ó nəm oga iya̱m iga nnəm ajan va̱ ta̱ ka̱t, ko uyen uga mbin ka̱t te unəm uchən va̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe wó. 27 Ka̱kul onəm va̱ ka̱ yà ka̱ ashe mbin va̱ ta̱ mpyal wó te, ka̱ nəm nkpaktak oga iya̱m iga ajan va̱ ta̱, kang mbin yà ká̱ adak. 28 A yà pa̱ ó vyap mbin va̱ ta te i yang ka̱ wó wa nva ka̱ nyang mbín va̱ ka̱ yà mpyal á wó. 29 Nza̱ unəm nggo uva̱ nəm iro ka̱ ashe oga iya̱m iga ajan va̱ ta̱ te, mí fa ká̱ unəm va̱ ta ka̱ ashe onənəm. 30 Te ó kpak nɗyáng mi na kang ó nəm oga iya̱m iga ajan iva̱ mmá nəm chit ka̱ mbin va̱ ta̱ mpyal wó ka̱t, le kang ó nak ishi wó a yà ká̱ adak ka̱ atak oza̱ ka̱t. Mmami na uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

19

Oga nnap mpakpak

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 là n̂kpaktak mɓut oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Ó yà onəna̱n ka̱kul mmami, uYawe, Inan wó, mmami unəna̱n. 3 Nza̱ uzəngtəng wó nggo á kpak nnap nnəm ûnang wò ká̱ upo wò, kang ó kpak ìlum aSati mi, mmami na uYawe, Inan wó. 4 Kang ó le atak oga ichər, ka̱t te ó nəm ala̱ka̱n aga ichə̀r ka̱kul ishi wó ka̱t. Mmami na uYawe, Inan wó.

5 &lt;&lt;A yà pa̱ ó yichi nləfər iya̱m ipápà iga ntəm ikángkáng ûYawe, te ó yichi ka̱ asal va məma, na á yà ika̱mka̱m. 6 Mí ri ìzhe va̱ ta n̂da va mmá pà ká̱, ka̱t te kà̱ ìpin ìkpa̱kkpa̱k. Kang aɓuɓo va̱ le kà̱ ìlum iga ishatɗing te, mkpak mí shì ka̱ ashe apər. 7 A yà pa̱ mmá ri kà̱ nra ngga nshatɗing te, i yà ìzhe iga ajan, mí ka̱m ka̱t. 8 Unəm va̱ ri te uza̱ i yar ìɗək mpat wò, ka̱kul uza̱ vyap iya̱m iyə́ryər va iji áYawe. Unəm va̱ ta mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm.

9 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ ó ɓən iya̱m mbin wó te, kang wa ɓən anung ìram ɓu ka̱t, kang wa chák nva̱ng iya̱m mɓən ɓu ka̱t. 10 Te kang wa chák nva̱ng ìram ìba̱ngba̱ng ka̱t te wa wur oga awúwar va̱ tàk kà̱ mbin pa̱ chatchat ka̱t, re oza̱ ka̱kul onəm oga nkun ká̱ oɗyànəm. Mmami na uYawe, Inan wó.

11 &lt;&lt;Kang ó nəm ayí ka̱t. Kang ó lam atak ka̱t. Kang ó nap akwam ka̱t. 12 Kang ó sóng anung aga akwam ká̱ aɗin mi ka̱t, na kang ó vyap aɗin Inan wó. Mmami na uYawe.

13 &lt;&lt;Kang wa kà̱r ka̱t te wa vyat uwan ɓu ka̱t. Kang amwa ánəm va̱ u yar ka̱ inok a ra ka̱ awó ɓu a chu ìpin ka̱t. 14 Kang wa pwat unəm va̱ achwang kpəkpa̱ng ká̱ na ka̱t te wa nak iya̱m iga nlə̀p ìfang kà̱ mpyal ànəm ufofo ka̱t. Te ra ayər Inan ɓu, mmami na uYawe.

15 &lt;&lt;Kang wa nəm nlang nnandər ka̱ ashe nnáp akwali ka̱t. Kang wa nyám nɗòm ishi ûnəm uga nkun ka̱t te wa ɗòm nnap ànəm uga ndur na a ji ka̱t. Nap akwali ôwan ɓu ká̱ nnandər. 16 Kang wa chen ká̱ nnáp akwam ka̱ apal anəm uro ka̱t, kang wá nak irirì áwan ɓu ka̱ ashe nɗaktak ka̱t. Mmami na uYawe.

17 &lt;&lt;Kang wa yang ugənang ɓu ka̱ ashe ìgwak ka̱t. Ra̱n ká̱ uwan ɓu ká̱ nnandər, na kang nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng á məl ɓu ka̱t. 18 Kang wa pyát ka̱t te wa ɓul ká̱ onəm ɓu ka̱t, ma̱n uwan ɓu wa ishi ɓu. Mmami na uYawe.

19 &lt;&lt;Ó kpak oga nɗyáng mi. Kang ó re iya̱m nkang a kpàm apir aro pa̱ ɗi ka̱t, kang ó suk iram wó ká̱ apir iya̱m nsuk pa̱ iparəm ka̱t, ka̱t te ó pá ìlukwan iga apir atani pa̱ ɗongɗong ka̱t.

20 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ uyen uchar uzwal uva̱ unəm uro kà̱ nnəm nggya ká̱ kang nna mmá ka̱m ishishi ka̱t te mmá fən na chit ka̱t, te mí pyat akə́kat. Mí yà ká̱ ngbá̱ng oza̱ ka̱t, ka̱kul uza̱ uwa ya nfən chit ka̱t. 21 Te unəm va̱ ta i ɓa ká̱ ìnagam iya̱m inana iga mpat, ka̱ anung aghal aga mɓut ûYawe. 22 Unəm uga mpyal awop i mwa ishishi ká̱ ìnagam iya̱m inana iga mpat kà̱ mpyal àYawe, ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm, te mí yar nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm.

23 &lt;&lt;A yà pa̱ ó táng ashe mbin va̱ ta kang ó ɓál nza̱ ikún nggo ka̱kul nrí, te ó dər awúwar ká̱ ajan, ìzun pa̱ ishatɗing i yà ká̱ ajan ka̱ atak wó, mí rí ka̱t. 24 Ka̱ ashe ìzun iga ineɗing te, nkpaktak awúwar mí gar ka̱kul iya̱m inana ashep ûYawe. 25 Kang ka̱ ashe ìzun iga ìtukun te ó ri awúwar. A yà pa̱ ó nəm pa te, oga ìkun wó iwár awár pa̱ makmak. Mmami na uYawe, Inan wó.

26 &lt;&lt;Kang ó ri iya̱m iga nchə̀r ka̱t. Kang ó nəm iva̱k ka̱t, kang ó nəm mmàm ka̱t. 27 Kang ó kà̱p akum ishi wó ka̱ asa̱l isu ka̱t, ka̱t te ó kpat nggyer wó ka̱t. 28 Kang ó kyen izər wó ka̱kul akúm ka̱t, ka̱t te ó cha nza̱m ka̱ izər wó ka̱t. Mmami na uYawe.

29 &lt;&lt;Kang wa vyap ovan ɓu ovan ochar ka̱ atak nnak oza̱ kà̱ nnəm mmai kà̱ nzhi awop inan ka̱t, a yà pa̱ ó nəm pa te o ga̱ɓa̱n ka̱ atak inan iro kang mbin yəl ká̱ mmai. 30 Ó kpak ìlum aSati mi kang ô rup ká̱ atak awop mi. Mmami na uYawe.

31 &lt;&lt;Kang ó ga atak onəm oga iva̱k ka̱t te aruhu onəm okukù na á nak wó ó vyap ka̱t. Mmami na uYawe, Inan wó.

32 &lt;&lt;Ó kpak nnap nnəm ônəm va̱ ya nra chit, ó na ichumchum ônəm gbák, kang ô ra ayər Inan wó. Mmami na uYawe.

33 &lt;&lt;A yà pa̱ unəmchən ra nzəng ká̱ wó ka̱ ashe mbin wó te, kang ó kà̱r na ka̱t. 34 Ó nəm ûnəmchən va̱ ra ka̱ ashe wó wa áyen uga mbin, ó ma̱n na wa nva ó ma̱n ishi wó, ka̱kul ka̱ ó yà onəmchən ka̱ ashe mbin aMasar. Mmami na uYawe, Inan wó.

35 &lt;&lt;Kang ó kà̱r onəm ká̱ iya̱m iga mmàl iya̱m iga kwam ka̱t, ka̱ awalang va̱ mmawó kà̱ mmàl mbal, ìɗək, ka̱t te iyəl iya̱m. 36 Re o iya̱m iga mmàl ìɗək, ká̱ ìkpáng iga mma iya̱m, ká̱ iga mma iya̱m igálákgàlàk a yà iga nnandər. Mmami na uYawe, Inan wó, uva̱ fa ká̱ wó kà̱ mbin aMasar. 37 Ó kpak nkpaktak oga nɗyáng mi ká̱ nkpaktak oga nnap mpakpak mi, o nak ishi ká̱ oza̱. Mmami na uYawe.&gt;&gt;

20

Mpyat nnap mɓá̱ngɓa̱ng

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 là ôIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Nza̱ uIsa̱rila nggo, ka̱t te unəmchən va kà̱ ntəm ka̱ ashe aIsa̱rila, uva̱ i na uyen wò uro înan va mi wor pa̱ uMolek, te nkpak uza̱ i kú ikúku. Onəm oga mbin va̱ ta i kwàn na ká̱ ipáng. 3 Mi yang unəm va̱ ta, mi fa ká̱ na kà̱ ìshimshe onənəm ka̱kul uza̱ yichi ovan wò ûMolek, uza̱ nak nzhi mi ǹyə́ryər yà ká̱ adak, kang uza̱ vyap aɗin mi ayə́ryər. 4 Kang a yà pa̱ onəm oga mbin va̱ ta kùk iwú oza̱ ka̱ awalang va̱ unəm va̱ ta na uyen wò ûMolek, kang oza̱ gba̱l na ka̱t, 5 te mi yang unəm va̱ ta ká̱ akukum, mi fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe onəm oza̱, ká̱ nkpaktak onəm va̱ yar nvəva̱ng ka̱kul oza̱ nəm mmai ká̱ uMolek.

6 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo va̱ ga atak onəm oga iva̱k, ká̱ aruhu onəm okukù, te mi nak ìwú mi ka̱ apal ánəm va̱ ta, kang mi fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 7 Ó gar ishi wó, ó yà onəna̱n, ka̱kul mmami na uYawe, Inan wo. 8 Ó kpak oga nnap mpakpak mi, ó nak ishi ká̱ oza̱. Mmami na uYawe, uva̱ gar wó. 9 Nza̱ unəm nggo va pwat upo wò ká̱ unang wò, te nkpak mí gba̱l na. Ka̱kul uza̱ pwat upo wò ká̱ unang wò te, nchə̀r oza̱ i ya ka̱ ishishi.

10 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ uchar àwan wò, te nkpak mí gba̱l unəm uga nnəm mmai ká̱ uchar uga nnəm mmai va̱ ta. 11 A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ uchar àpo wò, te uza̱ na ìwuswa ûpo wò. Nkpak mí gbá̱ng mparəm oza̱, nchə̀r oza̱ ka̱ ishi oza̱. 12 A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ uchar àyen wò, te nkpak mí gbá̱ng mparəm oza̱. Oza̱ nəm iya̱m ìwuswa, kang nchə̀r oza̱ ka̱ ishi oza̱. 13 A yà pa̱ ununggwan ra ichar ká̱ ununggwan uwan wò, te oza̱ nəm iya̱m iga ajan. Nkpak oza̱ i kú ikúku, nchə̀r oza̱ ka̱ ishi oza̱. 14 A yà pa̱ unəm ka̱m uchar nzəng ká̱ unənang te, á ɓyen ka̱t. Mí shì nkpaktak oza̱, le kang aɓəkət a yà ka̱ ashe wó ka̱t. Apir nnap nnəm va̱ ta ma pa̱ a ya ká̱ ishimshe wó kat. 15 A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ iya̱m nkang, te nkpak uza̱ ká̱ iya̱m nkang va̱ ta oza̱ i kú ikúku. 16 A yà pa̱ uchar ra ichar ká̱ iya̱m nkang, te mí gba̱l uchar va̱ ta ká̱ iya̱m nkang va̱ ta, nchə̀r oza̱ ka̱ ishi oza̱.

17 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm ka̱m ugənang wò, uya àpupo ka̱t te uya ànənang, kang oza̱ ra ichar, te iya̱m ìwuswa. Mí ɓak oza̱ mbang kà̱ ìwú onəm oza̱, ka̱kul uza̱ ra ichar ká̱ ugənang wò. Oza̱ i yar mpat oza̱. 18 A yà pa̱ unəm ra ichar ká̱ uchar va̱ ká̱ akpar te, nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Oza̱ kpak nnap mpakpak àYawe ka̱t. Mí ɓak mparəm oza̱ ka̱ ashe onəm oza̱. 19 Kang wa ra ichar ká̱ ugənang ànang ɓu ka̱t te ugənang àpon ɓu ka̱t, ka̱kul i yà mpwa imaləng á nàl ɓu uga ndátkulung. Oza̱ i yar mpat oza̱. 20 Unəm va̱ ra ichar ká̱ uchar àkyan wò te uza̱ na ìwuswa ûkyan wò. Oza̱ i yar mpat oza̱, oza̱ i kú, i yà ká̱ nva̱ng ka̱t. 21 A yà pa̱ unəm ka̱m uchar àgənang wò, ya uwa yà ká̱ iriri te adak. Uza̱ na ìwuswa ûgənang wò, oza̱ i yà ká̱ nva̱ng ka̱t.

22 &lt;&lt;O kpak nkpaktak oga nɗyáng mi ká̱ oga nnap mpakpak mi, kang ô nak ishi ká̱ oza̱, le kang mbin va̱ mmami kà̱ ngga ká̱ wó kà̱ a yang wó ka̱t. 23 Kang ó yar nnap nnəm ngga mbin va̱ mmami kà̱ ngga mɓàk oza̱ kà̱ mpyal wó ka̱t. Ka̱kul oza̱ nəm nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱, kang n yang oza̱. 24 Kang n yar nsar nnap-nlà á wó pa̱, &lt;Ó ga nka̱m mbin oza̱, ka̱kul mi ga nnəna á wó i yà iya̱m akúp wó, mbin va ndopdop.&gt; Mmami na uYawe, Inan wó va gar wó ka̱ ashe aɓoshi mbin. 25 Ka̱kul nva̱ ta te, ó va̱n ìshimshe iya̱m nkang inəna̱n ká̱ ivəngva̱ ìnəna̱n ka̱t, ká̱ ìshimshe inyil inəna̱n ká̱ ivəngva̱ inəna̱n ka̱t. Kang ó vyap ishi wó ka̱ atak izhé, inyil, ká̱ nza̱ iya̱m iga nkpàng kà̱ mbin nggo ka̱t. N va̱n iva̱ ta chit iga adak va ɓyen ka̱kul wó ka̱t. 26 Ó yà onəna̱n ka̱ atak mi ka̱kul mmami, uYawe, unəna̱n, kang n gar wó ka̱ ashe onəm pa̱ ó yà oji mi.

27 &lt;&lt;Ununggwan ka̱t te uchar uva̱ i nəm iva̱k ka̱t te i ram aruhu onəm okukù te, nkpak mí kwan oza̱ ká̱ ipáng i kú, nchə̀r oza̱ ka̱ ishi oza̱.&gt;&gt;

21

Oga nnap mpakpak ka̱kul onəm oga mpyal awop

1 UYawe là ûMusa pa̱, &lt;&lt;Là ôvan aHaruna, onəm oga nshì iya̱m awop pa̱, &lt;Kang unəm uro a vyap ishi wò ka̱ atak ndok akúm ka̱ ashe onəm wò ka̱t, 2 yà unənal uga ndátkulung ká̱ na wa unənang, upupo, uyiyen ununggwan, uyiyen uchar, ka̱t te ugənanggənang chwat, 3 ka̱t te ugənanggənang uyen ɓyen uva̱ uwa à váng chit ka̱t. Ka̱kukul te uza̱ i nak ishi wò i yà ká̱ adak. 4 Kang uza̱ a nak ishi wò a yà ká̱ adak ka̱ ashe onənal achəchar ka̱t.

5 &lt;&lt; &lt;Onəm oga mpyal awop i yà ká̱ nkpat ishi igbatəng ka̱t, i kpat nggyer ka̱t te i cha izər oza̱ ka̱t. 6 Oza̱ i yà onəna̱n ka̱ atak Inan oza̱, kang oza̱ i vyap aɗin Inan oza̱ ka̱t, ka̱kul oza̱ i yichi iya̱m inana iya̱m-nrì ûYawe, Inan oza̱, te oza̱ á yà onəna̱n.

7 &lt;&lt; &lt;Kang oza̱ a ka̱m ochar omaimai, ka̱t te uva̱ uɓəɓar á gba̱l ìvang á na, ka̱kul onəm oga nshì iya̱m awop oyə́ryər Înan oza̱. 8 Ó dər na unəna̱n ka̱kul uza̱ kà̱ ǹyichi iya̱m inana iya̱m-nrì Înan wó. Uza̱ i yà unəna̱n kà̱ mpyal wó, ka̱kul mmami uYawe uva̱ gar wó, mmami unəna̱n. 9 A yà pa̱ uya ànəm uga mpyal awop uyen uchar nnəm mmai, te uza̱ yen ká̱ upo wò, mí shì na ka̱ apər.

10 &lt;&lt; &lt;Unəm uchumchum onəm oga mpyal awop ka̱ ashe ogənang wò, uva̱ mmá zuk mmì ngga nggòr ka̱ ishishi, kang mmá nak awó á na chit pa̱ á mwàk ilukwan, te uza̱ i kpat ishi, ka̱t te i kan ìlukwan wò ka̱t. 11 Kang uza̱ a ga a dát ká̱ akúm ánəm uro ka̱t, aji apupo ka̱t te unənang, ka̱kul kang uza̱ a vyap ishi wò ka̱t. 12 Kang uza̱ a re Atak Ayə́ryər ka̱t, ka̱kul kang uza̱ a vyap Atak Ayə́ryər Inan wò ka̱t, ka̱kul nggar ngga mmì ngga nggòr Inənan nna à yà ka̱ apəpal. Mmami na uYawe.

13 &lt;&lt; &lt;Uza̱ i ka̱m uchar uva̱ uwa à nyi ununggwan chit ka̱t. 14 Uza̱ i ka̱m uchar ukpələng ka̱t, uga ngba̱l ìvang, ka̱t te umaimai ka̱t. Uza̱ i ka̱m uyen ɓyen uva̱ uwa à nyi ununggwan chit ka̱t ka̱ ashe onəm wò, 15 le kang uza̱ a vyap akùm wò ka̱ ashe onəm wò ka̱t. Mmami na uYawe, uva̱ gar na.&gt; &gt;&gt;

16 UYawe là nnap ûMusa pa̱, 17 &lt;&lt;Là ûHaruna pa̱, kang unəm uro ka̱ akum wó, ka̱ ashe nkpaktak nlwàk wó uva̱ ká̱ mbyèt a ɓa a dát pa̱ ô yichi iya̱m inana iya̱m-nrì Înan wò ka̱t. 18 Kang unəm uga mbyèt a ɓa a dát, unəm ufofo, ugurum, á vyap ka̱ asa̱l awú, ka̱t te ləlàk, 19 ka̱t te unəm uva̱ ashar ka̱t te ìgwal ɓəkchiɓəkchi ká̱ na, 20 ka̱t te ìdada asəm, ka̱t te uyenyen, ka̱t te ìwú nak ìkùr, ka̱t te arwa aga nwár izər, ka̱t te anunur, ka̱t te unəm va atutultutul ləlàk. 21 Kang unəm uro ka̱ akum aHaruna unəm uga mpyal awop uva̱ ká̱ mbyèt a ɓa a dát pa̱ ô yichi iya̱m inana iya̱m-nrì ûYawe ka̱t. 22 Uza̱ i ri iya̱m-nrì Inan wò iva̱ iyə́ryər va̱ ji, ká̱ iyə́ryər ri. 23 Ká̱ nnà te uza̱ i yà ká̱ ngga ndát ká̱ atani ka̱t te á ɓa á datkulung ka̱ atak nshì iya̱m awop ka̱t, ka̱kul mbyèt ka̱ izəzər. Kang uza̱ a vyap Atak Ayə́ryər mi ka̱t, ka̱kul mmami na uYawe, uva̱ nàl oza̱.&gt;&gt;

24 Wa nnà te uMusa là ûHaruna ká̱ ovəvan ká̱ nkpaktak oIsa̱rila.

22

Iya̱m inana ika̱mka̱m

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ûHaruna ká̱ ovəvan pa̱ oza̱ á nak ishi ká̱ oga iya̱m inana iyə́ryər oIsa̱rila, iva oza̱ gar ka̱kul mi, le kang oza̱ a vyap aɗin mi ayə́ryər ka̱t. Mmami na uYawe. 3 Là ôza̱ pa̱, &lt;A yà pa̱ nza̱ unəm nggo ka̱ akum wó ka̱ ashe nkpaktak oga nlwàk wó uva̱ ká̱ adak kang à ɓa à dát ká̱ iya̱m inana iyə́ryər va oIsa̱rila gar ûYawe, te mí fa ká̱ unəm va̱ ta kà̱ mpyal mi.&gt; Mmami na uYawe.

4 &lt;&lt; &lt;Kang unəm uro ka̱ akum áHaruna uva̱ ká̱ arwa ka̱ izər, ka̱t te iya̱m kà̱ nwár á na ka̱ izər, te i ri ka̱ ashe iya̱m inana iyə́ryər va̱ ta ka̱t, ya uza̱ i tàn kang. Nza̱ unəm nggo uva̱ dok iza̱ nggo va ká̱ adak, ka̱t te akúm, ka̱t te unəm va mpəng amar wàr á na, te uza̱ ká̱ adak 5 ka̱t te unəm dok iya̱m iga nkpàng ká̱ afu iva i nak uza̱ i yà ká̱ mbyèt ka̱t te á dok unəmləbər uva̱ i nak uza̱ i yà ká̱ adak, adədak a yà iza̱ nggo. 6 Unəm uga mpyal awop va̱ dok iza̱ nggo ka̱ ashe iya̱m va̱ ta̱, te uza̱ i yà ká̱ adak i ga i chu arurong, kang uza̱ i yà ká̱ nrí ka̱ ashe iya̱m inana iyə́ryər ka̱t, ya uza̱ i wòr izər wò ká̱ ndəng kang. 7 Nva̱ngva̱ alum tar chit, te uza̱ i yà ká̱ mbyèt ka̱t, nnà chit te uza̱ i ri ka̱ ashe oga iya̱m inana iyə́ryər va̱, ka̱kul iya̱m-nrìri. 8 Kang uza̱ a ri ìzhe iya̱m ikuku ka̱t, kat te iva iya̱m iga anyin à kan, le kang uza̱ a yà ká̱ adak. Mmami na uYawe.

9 &lt;&lt; &lt;Onəm oga mpyal awop á kpak nɗyáng mi, le kang oza̱ a yà ká̱ mpat kang oza̱ ì kú ka̱kul nvivyap ka̱t. Mmami na uYawe, uva̱ gar oza̱.

10 &lt;&lt; &lt;Unəm ugafak i ri ka̱ ashe iya̱m inana iyə́ryər ka̱t. Unəmchən ka̱t te unəm va̱ mmá yar na ka̱ inok i ri iya̱m inana iyə́ryər ka̱t. 11 Kang a yà pa̱ unəm uga mpyal awop yap uzwal ká̱ mbwai wò, ka̱t te amar aga nzhízhi te uza̱ i ri iya̱m-nrìri ri. 12 A yà pa̱ uya ánəm uga mpyal awop uyen uchar váng ká̱ unəm ugafak te, uza̱ i yà ká̱ nrí ka̱ ashe iya̱m inana iyə́ryər va̱ ta̱ ka̱t. 13 Kang a yà pa̱ uya ànəm uga mpyal awop uyen uchar təm uchar ukpələng ka̱t te gba̱l ìvang, kang à yà ká̱ ovan ka̱t, te uza̱ le nzhi àpo wò wa nva ká̱ ivanɓyen, te uza̱ i ri iya̱m-nrì apo wò ri. Unəm ugafak i ri ka̱t.

14 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ unəm va̱ unəm uga mpyal awop kat, ri iya̱m inana iyə́ryər ka̱ ashe mpat, te uza̱ i na uzəng ka̱ apal atukun ngga mmak iya̱m va̱ ta kang uza̱ i yichi iya̱m inana iyə́ryər ûnəm uga mpyal awop. 15 Kang onəm oga nshì iya̱m awop a vyap oga iya̱m inana iyə́ryər va̱ oIsa̱rila na ûYawe, 16 na kang á nak oza̱ kà̱ nnəm mpat ngga amwa ka̱kul pa̱ oza̱ ri iya̱m inana oza̱ iyə́ryər ka̱t. Mmami na uYawe, uva̱ gar oza̱.&gt; &gt;&gt;

17 UYawe là ûMusa pa̱, 18 &lt;&lt;Là ûHaruna ká̱ ovəvan ká̱ nkpaktak oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, &lt;Nza̱ unəm nggo ka̱ ashe nzhi àIsa̱rila, ka̱t te ka̱ ashe onəmchən va yichi iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ka̱kul nyar nsar nnap-nlà oza̱ ka̱t te iya̱m inana iga nɗòm ìgwak. Iya̱m nkang va̱ ta i yà ká̱ mbyèt ka̱t. 19 A yà pa̱ uza̱ ɗom pa̱ iya̱m inana va̱ ta a yà ika̱mka̱m te, mkpak i yà ìna ìnunggwan, ka̱t te ìnagàm, ka̱t te iɓəl ìnunggwan iva yà ká̱ mbyèt ka̱t. 20 Kang ó yichi iya̱m inana iya̱m nkang iva ka̱ mbyèt ka̱t, ka̱kul i yà ika̱mka̱m ka̱t. 21 A yà pa̱ unəm yichi nləfər iya̱m ipápà iga ntəm ikángkáng ûYawe pa̱ ô yə́l nsar nnap-nlà ka̱t te iya̱m inana iga nɗòm ìgwak, ka̱ ashe ina ka̱t te iya̱m nkang, te nkpak pa̱ á yà ká̱ mbyèt ka̱t, ka̱kul na á yà ika̱mka̱m. 22 Kang ó yichi iya̱m inana ûYawe ká̱ iya̱m nkang ifofo, ka̱t te iɓəkchiɓəkchi, ká̱ igùrum, ka̱t te iva iya̱m i wár á na ka̱ izər, ka̱t te ndangbyat. Ó yà ká̱ ǹyichi oga iya̱m va̱ ta̱ wa iya̱m inana iga apər ûYawe ka̱ apal atak nshì iya̱m awop ka̱t. 23 Ó yichi iya̱m inana iga nɗòm ìgwak ká̱ ìna ka̱t te itám iva ngɓəgɓək nro wuwang ka̱t te á agəptənggəptəng. Mi yà ká̱ nkəka̱m ka̱kul iya̱m inana iga nsar nnap-nlà ji wò ka̱t. 24 Ó yà ká̱ ǹyichi iya̱m iva̱ mmá nə́m atutul, mmá nyár, ka̱t te mmá zə̀p atutultutul ûYawe ka̱t. Ó yà ká̱ nnəm nva̱ ta ka̱ ashe mbin wó ka̱t. 25 Ko ka̱ awó aɗyanəm ó yà ká̱ ǹyichi apir iya̱m va̱ ta̱ wa iya̱m-nrì Înan wó ka̱t, ka̱kul mmá vyap chit, oza̱ ká̱ mbyèt, mí ka̱m oza̱ ka̱ anung wó ka̱t.&gt; &gt;&gt;

26 UYawe là ûMusa pa̱, 27 &lt;&lt;A yà pa̱ mmá mar iya ìna ìnunggwan, ìnagam, ka̱t te ìɓəl ìnunggwan, te i təm ká̱ ìnang wò nra pa̱ nfangshat kang kà̱ nra ngga nna̱nne te, mí kəka̱m wa iya̱m inana apər ûYawe. 28 Kang ó pà ìna ka̱t te ìtam ká̱ iyəyen n̂da nzəngtəng ka̱t.

29 &lt;&lt;A yà pa̱ u yichi nləfər iya̱m ipápà iga aɗəngchi ûYawe te, yichi nləfər ɓu ka̱ asa̱l va mí kəka̱m ka̱ anung ɓu. 30 Nkpak mí ri n̂da va̱ ta, kang mmá re a chu ìpin ìkpa̱kkpa̱k ka̱t. Mmami na uYawe.

31 &lt;&lt;Ó kpak oga nnap mpakpak mi, ó nak ishi ká̱ oza̱. Mmami na uYawe. 32 Kang ó vyap aɗin mi ayə́ryər ka̱t, ka̱kul na n yà uyə́ryər ka̱ ashe oIsa̱rila. Mmami na uYawe uva̱ gar wó, 33 uva̱ fa ká̱ wó ka̱ ashe mbin aMasar pa̱ ô yà Inan wó. Mmami na uYawe.&gt;&gt;

23

Ilum inaknak oIsa̱rila

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là nnàp ká̱ oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, Oga ìlum ìnaknak àYawe omà ta̱, iva ó shet ìyə́ryər iga mɓut, ìlum mi ìnaknak.

3 &lt;&lt;O nəm inok ka̱ apal ra pa̱ nkpa̱ɗing, kang ìlum iga ìfangshat te, i yà ìlum aSati iga njul, ìlum iga mɓut ǹyə́ryər. Kang ó nəm inok iro ka̱t, kà̱ nkpaktak atak va̱ ó təm kà̱, aSati aYawe.

4 &lt;&lt;Omà ta̱ oga ìlum ìnaknak àYawe, oga mɓut ǹyə́ryər, nva ó shet ká̱ ka̱ awalang oza̱ anaknak.

Ìlum inaknak iga nggantal

(Nkung 28.16-25)

5 &lt;&lt;Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing ka̱ ape aga nggəshi ká̱ arurong te, ìlum nggantal àYawe. 6 Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ ape va̱ ta te nnəm nchang izər ìlum inaknak nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t ûYawe. Nra pa̱ nfangshat ó yà ká̱ nri nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t. 7 Kà̱ nra nggəshi kà̱ ìlum inaknak te ó nəm mɓut ǹyə́ryər. Kang ó nəm inok wó iga nza̱ nra nggo ka̱t. 8 Nra pa̱ nfangshat ó yichi iya̱m inana iga apər ûYawe, mɓut ǹyə́ryər i yà kà̱ nra ngga nfangshat, ó nəm inok iga nza̱ nra nggo ka̱t.&gt;&gt;

Ìlum inaknak iya̱m mɓən gəshi

9 UYawe là ûMusa pa̱, 10 &lt;&lt;Là nnàp ôIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, A yà pa̱ ó tar mbin va̱ mmami kà̱ ngga nnəna á wó kang ó ɓən iya̱m-nrìri, te ó ɓa ká̱ nsar ngga nggəshi ûnəm uga mpyal awop. 11 Uza̱ i yege nsar va̱ ta kà̱ mpyal àYawe ka̱kul na mmá ka̱m. Unəm uga mpyal awop i yege kà̱ nkpa̱n aSati. 12 Kà̱ ìlum va̱ ó yege nsar va̱ ta ká̱ te, ó yichi ìnagam iga ìzun pa̱ izəng iva yà ká̱ mbyèt ka̱t ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe, 13 nzəng ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr, mma̱k ǹyalyal ikpáng pa̱ iparəm mmá zuk mmì mpyet kà̱, iya̱m apər ûYawe inə́ngnəng ichángchàng, ká̱ iya̱m inana iwawa akwaya pa̱ zəng aga ndəng ìba̱ngba̱ng. 14 Ó yà ká̱ nrí nzəngkəng nro ka̱t te ìpir ìkùr ìfórfòr ka̱t te ìzhakan ka̱t, ya nra va ó ɓa ká̱ iya̱m inana Înan wó chit kang. Nɗyáng ngga mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk wó kà̱ nkpaktak atak va̱ ó təm kà̱.

15 &lt;&lt;Á ɓàn kà̱ nkpa̱n aSati va̱ ó ɓa ká̱ nsar ishi iya̱m inana iga ǹyege, te ó kung aSati pa̱ fangshat pa̱ súr. 16 Ó kung nra ìsəm pa̱ ìtukun á ga á chu nkpa̱n aSati aga fangshat, nnà chit te ó yichi iya̱m inana ìpir ìkùr izhakan ûYawe ɗak. 17 Ka̱ atak va̱ ó təm kà̱ te, ó ɓa ká̱ nzəngkəng mɓit pa̱ mparəm nva mmá nəm ká̱ mma̱k ǹyalyal ikpáng pa̱ iparəm, mmá ɓit ká̱ anyər, wa iya̱m inana iyegeyege iga awár aga nggəshi ûYawe. 18 Te ó yichi nzəng ká̱ nzəngkəng va̱ ta itam inunggwan iga ìzun pa̱ ìzəng pa̱ ifangshat, iva̱ yà ká̱ mbyèt ka̱t, ká̱ ìya ìna ìnunggwang pa̱ ìzəng, ká̱ inagam pa̱ iparəm. Oza̱ i yà iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe, nzəng ká̱ iya̱m inana ìpir ìkùr oza̱ ká̱ oga iya̱m inana iwawa, iya̱m inana iga apər, inə́ngnəng ichángchàng ûYawe. 19 Yichi mbìt pa̱ nzəng ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng kpa, ká̱ inagam iga ìzun pa̱ ìzəng pa̱ iparəm, ka̱kul nləfər iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. 20 Unəm uga mpyal awop i yege inagam iga iparəm va̱ ta kà̱ mpyal àYawe wa iya̱m inana iga ǹyege nzəng ká̱ nzəngkəng ngga awár aga nggəshi. Oza̱ i yà iya̱m inana iyə́ryər ûYawe ka̱kul ánəm uga mpyal awop. 21 Kà̱ ìlum ìzəngtəng va ta ó wór mɓut, á yà mɓut ǹyə́ryər á wó, kang ó nəm inok iga nza̱ nra nggo ka̱t. Nnà ta̱ i yà nnap mpakpak ngga mbyet mbyet kà̱ nkpaktak atak ntəm wó ka̱ ashe oga nlwàk wó.

22 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ ó ɓən iya̱m iga mbin wó te, kang ó ɓən anung iram wó ka̱t, ka̱t te ó chák nva̱ng iya̱m mɓən wó va̱ tàk kà̱ mbin ka̱t. Ó re oza̱ ka̱kul onəm oga nkun ká̱ oɗyanəm. Mmami na uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

Ìlum inaknak iga ìzun ìpipe

(Nkung 29.1-6)

23 UYawe là ûMusa pa̱, 24 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, Kà̱ nra ngga nggəshi ka̱ ape aga afangshat, te ó nak ishi ká̱ aSati njul, mɓut ǹyə́ryər nva mí nəm ká̱ iya̱m iɓúrɓúr. 25 Kang ó nəm inok iga nza̱ nra nggo ka̱t, nnyi te ó yichi iya̱m inana iga apər ûYawe.&gt;&gt;

Ìlum iga mmwa ishi

(Nkung 29.7-11)

26 UYawe là ûMusa pa̱, 27 &lt;&lt;Nra ngga ngba̱pchi ngga ape aga afangshat va ta̱, nra ngga mmwa ishi. Á yà mɓut ǹyə́ryər á wó, ó dang ishi wó ká̱ iya̱m-nrì, kang ó yichi iya̱m inana iga apər ûYawe. 28 Kang ó nəm inok iro n̂da va̱ ta ka̱t, ka̱kul nra ngga mmwa ishi nva mí nəm mmwa ishi ká̱ ka̱kul wó kà̱ mpyal àYawe, Inan wó. 29 Nza̱ unəm nggo va̱ dang ishi wò ká̱ iya̱m-nrì kà̱ ìlum va̱ ta ka̱t te, mí fa ká̱ na ka̱ ashe onənəm. 30 Kang nza̱ unəm nggo va̱ nəm inok kà̱ ìlum va̱ ta te, mi zhì na ka̱ ashe onənəm. 31 Kang ó nəm inok iro ka̱t. Iva ta̱ na nɗyáng ngga mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk wó kà̱ nkpaktak atak va̱ ó təm kà̱. 32 ASati aga njul ka̱kul wó, te ó dang ishi wó ká̱ iya̱m-nrì, ɓàn ká̱ arurong aga nra ngga nfangzəngtəng ngga ape i ga i chu arurong aga ìpin ìkpa̱kkpa̱k, ó nak ishi ká̱ aSati wó.&gt;&gt;

Ìlum Inaknak iga Aghal

(Nkung 29.12-40)

33 UYawe là ûMusa pa̱, 34 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱, Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ ape aga afangshat te, nnəm nchang izər ìlum Inaknak ngga Aghal ûYawe, nva i yar nra pa̱ nfangshat. 35 Kà̱ nra nggəshi te ó nəm mɓut ǹyə́ryər, kang ó nəm inok wó iga nza̱ nra nggo ka̱t. 36 Ka̱ apal nra pa̱ nfangshat ó yichi iya̱m inana apər ûYawe, kang nra ngga nna̱nne te i yà mɓut ǹyə́ryər á wó, te ó yichi iya̱m inana iya̱m apər ûYawe. Ìlum ichumchum iga awop, kang ó nəm inok wó iga nza̱ nra nggo ka̱t.

37 &lt;&lt;Oga ilum inaknak va ta̱ uYawe nak, iva ó shet ká̱ wa oga mɓut ǹyə́ryər ka̱kul ǹyichi iya̱m inana apər ûYawe, iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, iya̱m inana ìpir ìkùr, ká̱ nləfər iya̱m inana iya̱m nkang, ká̱ iya̱m inana iwawa. Nza̱ ìlum inaknak nggo ká̱ ìlum iga nchang ìzər wò, 38 oga ìlum inaknak va̱ ta̱ nna yà iro ka̱ apal aSati áYawe ká̱ oga iya̱m inana wó, nkpaktak oga iya̱m inana nsar nnap-nlà wó, ká̱ nkpaktak oga iya̱m inana iga nɗòm ìgwak wó va̱ ó na ûYawe.

39 &lt;&lt;Ka̱ nra ngga agba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ ape aga afangshat, nva̱ngva̱ ó ɓən iya̱m iga mbin chit, te ó nəm nchang izər ìlum Inaknak iga Aghal ûYawe nva̱ i yar nra pa̱ nfangshat. Mí nəm njul kà̱ nkpaktak ìlum iga nggəshi kang njul kà̱ nkpaktak ìlum iga ìna̱nne kpa. 40 Kà̱ ìlum iga nggəshi te ó wur ka̱kul ishi wó awár ikún inəna̱n, agwal akulom, oga igwong iga agwal ikun pa̱ zhəkzhək, kang ó nəm nchang ìgwak kà̱ mpyal àYawe, Inan wó nra pa̱ nfangshat. 41 Ó nəm nchang izər ìlum inaknak ûYawe nra pa̱ nfangshat ka̱ ashe ìzun. Nɗyáng ngga mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk wó, kang ó nəm nchang ìzər ka̱ ape aga afangshat. 42 Ó təm ka̱ ashe oga aghal nra pa̱ nfangshat. Nkpaktak ovan omarmar oIsa̱rila i təm ka̱ ashe oga aghal, 43 ka̱kul na oga nlwàk wó á nyi pa̱ n nak oIsa̱rila təm ka̱ ashe oga aghal, nva̱ng nva̱ n fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin oga aMasar. Mmami na uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

44 Ka̱ asa̱l va ta̱ uMusa shet oga ìlum inaknak àYawe ôIsa̱rila.

24

Nnak ishi ká̱ apitila

(Nfa 27.20-21)

1 UYawe là ûMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Nak oIsa̱rila á ɓa ká̱ mmì mpyet á ɓu nva mmá ka̱m nnəna̱n ka̱kul na apitila á sàl pa̱ ɗəkər. 3 UHaruna i chwong oza̱ kà̱ nsəm atani ka̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ashe Aghal Mɓut, i ɓàn ká̱ arurong i ga i chu ntàn atak kà̱ mpyal àYawe pa̱ ɗəkər. Nɗyáng ngga mbyet mbyet ka̱kul oga nlwàk wó. 4 Uza̱ i nak ishi ká̱ oga apitila va̱ ka̱ apal ìdari azənariya anəna̱n kà̱ mpyal àYawe pa̱ ɗəkər.

5 &lt;&lt;Kpa̱k mma̱k nnəna̱n fòr nzəngkəng ká̱ pa̱ ngba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, nza̱ mɓìt nggo mmá nəm na ká̱ mma̱k ikpáng pa̱ iparəm. 6 Dàt oza̱ nzhi pa̱ mparəm nza̱ nzhi nggo ká̱ nzəngkəng pa̱ nkpa̱ɗing ka̱ apal atebəl aga azənariya kà̱ mpyal àYawe. 7 Nak njəng nnə́ngnəng nchángchàng kà̱ nza̱ nzhi nggo, na á yà ka̱ aɗor nzəngkəng, wa iya̱m inana apər ûYawe. 8 Uza̱ i dàt nzəngkəng va̱ ta kà̱ mpyal àYawe nza̱ aSati nggo, ka̱ anung oIsa̱rila. Nsar nnap-nlà mbyet mbyet. 9 I yà iji áHaruna ká̱ ovəvan onunggwan, oza̱ i ri ka̱ Atak Ayə́ryər, ka̱kul iyə́ryər va ji pa̱ kpaktak ka̱ ashe iya̱m inana apər ûYawe. Nnap mpakpak ngga mbyet mbyet.&gt;&gt;

Mpyat akat ka̱ apal anəm uga mpwat aɗin Inan

10 Uyen ununggwan uro wa yà unənang uyen oga aIsa̱rila kang upupo unəm oga aMasar á fa ga ashe oIsa̱rila, te ìkum fa uya àyen uchar oIsa̱rila va̱ ta ká̱ unəm oIsa̱rila ka̱ ashe apa̱k. 11 Uyen àchar va̱ ta sóng anung pwat aɗin Inan, te oza̱ ɓa ká̱ na ka̱ atak áMusa. Aɗin anənang pa̱ uShelomit uyen àDibəri ka̱ akum áDan. 12 Oza̱ kùk na pa̱ ná ó fe iya̱m va̱ uYawe i là ôza̱ pa̱ na o nəm ká̱ na.

13 Te uYawe là ûMusa pa̱, 14 &lt;&lt;Fa ká̱ unəm va̱ pwat mpwat kà̱ nsəm apa̱k, na nkpaktak onəm va̱ fe na á nak awó oza̱ ka̱ ishíshi na mmà nnyi pa̱ uza̱ nəm mpat va̱ ta nəm, na nkpaktak mɓut á kwan na ká̱ ipáng uza̱ á kú. 15 Te là ôIsa̱rila pa̱, a yà pa̱ unəm a pwat Inan wò te, uza̱ i yar nsur mpat wò. 16 Nza̱ unəm nggo va vyap aɗin aYawe te mí gba̱l na. Nkpaktak mɓut i kwan na ká̱ ipáng, uɗyanəm ka̱t te uyen uga mbin, a yà pa̱ uza̱ vyap aɗin va̱ ta te, mí gba̱l na.

17 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm gba̱l unəmləbər te, nkpak mí gba̱l na. 18 Nza̱ unəm nggo va gba̱l iya̱m nkang áwan wò te, uza̱ i mwa akə́kat, irirì ka̱kul irirì. 19 A yà pa̱ unəm nak aɓang uwan wò te, mí nəm á na wa nva uza̱ nəm, 20 mɓəkchi ka̱ anung mɓəkchi, ìwú ka̱ anung ìwú, ìnyin ka̱ anung ìnyin, wa nva uza̱ nak aɓáng ûnəmləbər te, wa nnà ta mí nəm á na kpa. 21 Nza̱ unəm nggo va gba̱l iya̱m nkang te, uza̱ i mwa akə́kat, kang unəm va̱ gba̱l unəmləbər te, mí gba̱l na. 22 Ó yà ká̱ nnap mpakpak pa̱ nzəng ka̱kul áɗyanəm ká̱ uyen uga mbin. Mmami na uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

23 Nva̱ngva̱ uMusa là ôIsa̱rila, te oza̱ fa ká̱ unəm va̱ pwat mpwat kà̱ nsəm apa̱k kang oza̱ kwan na ká̱ ipáng. AIsa̱rila nəm wa nva uYawe nak ûMusa.

25

Ìzun iga njul

(Ndan NM 15.1-11)

1 UYawe là nnàp ká̱ uMusa ka̱ apal aƁam aSinayi pa̱, 2 &lt;&lt;Là nnàp ká̱ oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, Awalang va̱ ó táng ashe mbin va̱ mmami kà̱ ngga nnəna á wó te, mbin va̱ ta i nak ishi ká̱ njul aSati ûYawe. 3 Ó suk iram wó ìzun pa̱ ìkpa̱ɗing, kang ó gbar iram ìba̱ngba̱ng wó ìzun pa̱ ìkpa̱ɗing, kang ó ɓut awúwar. 4 Kang kà̱ ìzun iga ìfangshat te, i yà aSati aga njul mbin, aSati ûYawe. Kang ó suk iram wó, ka̱t te ó gbar iram ìba̱ngba̱ng wó ka̱t. 5 Ó yà ká̱ mɓən iya̱m va̱ fa ká̱ ishi wò ka̱ ashe iram wó ka̱t, kang ó páng awár ìba̱ngba̱ng va̱ fa ká̱ ishi wò ka̱t. I yà ìzun iga njul m̂bin va̱ ta. 6 Nkpaktak iya̱m i va̱ mbin ná kà̱ ìzun aSati aga njul te, i yà iya̱m-nrì ka̱kul wó, ka̱kul ɓu, uzwal ɓu ununggwan ka̱t te uchar, ká̱ unəm va̱ u yar ka̱ inok, ka̱t te uɗyanəm uva̱ kà̱ ntəm ká̱ ɓu, 7 ka̱kul iya̱m nkang ká̱ izhé iga anyin va̱ kà̱ mbin ɓu. Nkpaktak iya̱m va̱ mbin i na te i yà iya̱m-nrì.&gt;&gt;

Nchang ìzər iga ìzun ìsəm pa̱ ìtukun

8 &lt;&lt;Te ɓu kung ìzun iga njul aSati pa̱ nfangshat, ufangshat ka̱ apal ìzun pa̱ ìfangshat, ka̱kul na nra aSati pa̱ fangshat nva̱ng pa̱ nfangshat á yà ìzun ìsəm neɗing ama̱n pa̱ fangzəngtəng. 9 Te ɓu ɓur agbəshì pa̱ gbá̱ngbá̱ng kà̱ nra ngga ngba̱pchi ka̱ ape aga afangshat. Kà̱ nra ngga Mmwa Ishi te, ɓur agbəshì ka̱ ashe nkpaktak mbin ɓu. 10 Te ó gòr ìzun iga ìsəm pa̱ ìtukun kang ó shet ká̱ nfən ka̱ ashe mbin ka̱kul nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ ashishe. Kà̱ ìzun i va ta̱ mí le ká̱ nkpaktak iya̱m ádango á na, i yà ìzun iga nfən, kang nza̱ uzəngtəng wó nggo i le atak akum wò. 11 Ìzun iga ìsəm pa̱ ìtukun i yà iga nfən á wó. Ó suk iya̱m ka̱t, ó ɓən iya̱m va̱ fa ká̱ ishi wò ka̱t, ka̱t te ó páng awár ìba̱ngba̱ng va̱ nəm ká̱ ishi wò ka̱t. 12 I yà ìyə́ryər ka̱ atak wó, ka̱kul i yà ìzun iga nfən. Ó ri iya̱m va mmá ya ka̱ ashe ìram.

13 &lt;&lt;Ka̱ ashe ìzun iga nfən va̱ ta̱ te, nza̱ uzəngtəng wó nggo i le atak iya̱m wò.

14 &lt;&lt;A yà pa̱ u yáp ká̱ iya̱m ûwan ɓu, ka̱t te u yáp iya̱m kà̱ uwan ɓu te, kang ó mwar owan wó ka̱t. 15 A yà pa̱ u yáp ìyap kà̱ uwan ɓu te, i yà ka̱ apal ǹyə́l ìzun iga nva̱ng ìzun iga nfən. Uza̱ i yáp ká̱ á ɓu ka̱ apal ìyəl ìzun iga mɓən iya̱m. 16 Mmak mbubwai i màl ká̱ mmak ìzun, kang ǹyen mbubwai i màl ká̱ ǹyen ìzun, ka̱kul uza̱ kà̱ ǹyáp ká̱ á ɓu ka̱ apal ǹyə́l ìzun i va̱ ɓu wap ìram va̱ ta. 17 Kang ó mwar owan wó ka̱t, ó nəm ayər Inan wó, ka̱kul mmami na uYawe, Inan wó.

18 &lt;&lt;Ó kpak oga nɗyáng mi ká̱ oga nnap mpakpak mi, ó nak ishi ká̱ oza̱, na ó təm ka̱ ashe mbin va̱ ta ká̱ ikángkáng. 19 Te mbin i na awár wò, ó ri i yə́l afu á wó, kang ó təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashishe. 20 A yà pa̱ ó ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ í ri kà̱ ìzun iga ìfangshat, a yà pa̱ í suk ka̱t, ka̱t te í ɓut iya̱m mɓən yi ka̱t yà?&gt;&gt; 21 Te mi nak nnap nnəna̱n mi á wó ka̱ ashe ìzun iga ìkpa̱ɗing, na mbin nva̱ ta á na iya̱m-nrì pa̱ makmak ngga ìzun pa̱ ìparəm. 22 A yà pa̱ ó suk iya̱m kà̱ ìzun iga ìna̱nne te, ó yà kà̱ nrí ka̱ ashe iya̱m mɓən ikpa̱n i ga i chu ìzun iga ìfangzəngtəng, ya iya̱m mɓən izhakan i nəm kang.

23 &lt;&lt;Mí yáp ká̱ mbin mbyet mbyet ka̱t, ka̱kul njem, kang mmawó oɗyanəm oga ntəm ndàtdàt ká̱ mi. 24 Ka̱ ashe nkpaktak oga mpwom wó te, ó nak asa̱l va̱ mí le ká̱ mbin va̱ ta.

25 &lt;&lt;A yà pa̱ ugənang ɓu kun ga mà ɓà̱k kang à yáp ká̱ iya̱m wò iro ka̱ ashe iyəya̱m, te unənal uga ndátkulung ká̱ na i ɓa i mwa iya̱m va̱ ugənanggənang yáp ká̱. 26 A yà pa̱ unəm va̱ ta yà ká̱ unal uga mmumwa á na ka̱t, kang uza̱ wong yà ká̱ iya̱m iga mmumwa îshi wò, 27 te uza̱ i kung mmak ìzun va̱ mmá yáp ká̱, uza̱ i le ká̱ aɓo mbwai ûnəm va̱ uza̱ yáp ká̱ á na, te iyəya̱m i le á na. 28 Kang a yà pa̱ uza̱ yà ká̱ iya̱m iga mmumwa ka̱t te, iya̱m va̱ uza̱ yáp ká̱ te i təm ka̱ awó ánəm uga ǹyiyap i ga i chu ìzun iga nfən. Mí le ká̱ kà̱ ìzun iga nfən, te uza̱ i le ká̱ iya̱m wò.

29 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm yáp ká̱ nzhi nra wò ka̱ ashe ìtong iga akamsəlang, te i lile kà̱, kà̱ ìzun va̱ uza̱ yáp ká̱. Nra ngga mmumwa na ta. 30 A yà pa̱ uza̱ mwa ka̱ ashe ìzun iga ìzəng va̱ ta ka̱t, te nzhi ngga ashe ìtong iga akamsəlang va̱ ta i yà nji ànəm va yáp kà̱ nkpaktak nlùlwak mbyet mbyet. Mí yà ká̱ nle ká̱ kà̱ ìzun iga nfən ka̱t. 31 Kang a yà pa̱ oga nzhi kà̱ ivan ìtong va̱ akamsəlang gáng oza̱ ka̱t, te mí kung oza̱ nzəng ká̱ agbagba mbin. Mí le ká̱ oza̱ le ká̱ ìzun iga nfən.

32 &lt;&lt;Kà̱ ìtong oLawi te, oLawi òma à yà ká̱ atak nsat ngga mbyet mbyet pa̱ ó le ká̱ nzhí nji oza̱ va̱ ka̱ ashe itong oza̱. 33 Nza̱ iya̱m ka̱ ashe oLawi nggo te mí lile ká̱. Nzhi va̱ mmá yáp ká̱ ka̱ ashe ìtong va̱ iji oza̱ te, mí le ká̱ ka̱ ìzun iga nfən, ka̱kul nzhi va̱ ka̱ ashe ìtong oLawi te nji oza̱ ka̱ ashe oIsa̱rila. 34 Kang atak nkpak iya̱m nkang aga ìtong oza̱ te mí yáp ká̱ ka̱t, ka̱kul aji oza̱ mbyet mbyet.

Nna akát onəm oga nkun

35 &lt;&lt;A yà pa̱ ugənang ɓu kun ga mà ɓà̱k va i ka̱mshi ishi wò ka̱ ashe wó ka̱t, te ó təp na wa nva ó təp uɗyanəm uga ntəm ka̱ ashe wó, kang uza̱ i təm ká̱ wó. 36 Kang wa akát ká̱ nram mmák ka̱t te nkak ka̱ apəpal kà̱ na ka̱t. Te wa nəm ayər Inan ɓu, kang ugənang ɓu ì təm ká̱ ɓu. 37 Kang wa na akát mbwai á na ká̱ nram mmák kà̱, ka̱t te wa yáp ká̱ iya̱m-nrì ɓu á na ká̱ nram nkak ka̱ apəpal ka̱t. 38 Mmami na uYawe, Inan wó, uva̱ fa ká̱ wó kà̱ mbin aMasar na ń na mbin aKanana á wó, na ń yà Inan wó.

39 &lt;&lt;A yà pa̱ ugənang ɓu ká̱ ɓu kang à kun, te yáp ká̱ ishi wò á ɓu, te kang wa nak na á nəm inok á ɓu wa ázwal ka̱t. 40 Uza̱ á təm ká̱ ɓu wa ánəm uga ǹyar ka̱ inok ka̱t te uga ntəm ndàtdàt, uza̱ i nəm inok á ɓu i ga i chu Ìzun iga Nfən. 41 Te uza̱ ká̱ ovan wò i fa ka̱ atak ɓu, kang uza̱ i le atak akum wò ka̱ atak iya̱m ópo wò. 42 Ka̱kul oza̱ okpari mi, ova n fa ká̱ oza̱ kà̱ mbin aMasar, kang mmá yáp ká̱ oza̱ wa ǹyáp ká̱ ozwal ka̱t. 43 Kang wa nəm ichumchum isaisai ka̱ apal oza̱ ka̱t, te nəm ayər Inan ɓu.

44 &lt;&lt;Ozwal ɓu onunggwan ká̱ ochar va̱ i yà oji ɓu te, á yà kà̱ mbin va gáng wó, ó yáp ozwal ka̱ atak oza̱. 45 Ó yáp ozwal yáp ka̱ ashe ovan oɗyanəm va̱ kà̱ ntəm ká̱ wó, ka̱ ashe akum oza̱ va̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe wó kpa. Ova oza̱ mar ka̱ ashe mbin wó, kang oza̱ i yà iya̱m wó. 46 Ó wur oza̱ á yà iya̱m akup ovan wó va̱ kà̱ nva̱ng wó mbyet mbyet. Ó nəm inok nəm ká̱ oza̱ wa ozwal. Owan wó oIsa̱rila ji wò te, kang unəm a nəm ichumchum isaisai ûwan wò ka̱t.

47 &lt;&lt;A yà pa̱ uɗyanəm ka̱ ashe wó dur, kang ugənang ɓu wong kun ga mà ɓà̱k ka̱ atətak kang à yáp ká̱ ishi wò ûɗyanəm va̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe wó, ka̱t te unəm uga akum áɗyanəm va̱ ta, 48 kà̱ nva̱ng ǹyáp ká̱ ishi wò te uwa à yà ká̱ atak nsat ngga nka̱m ishíshi. Uzəngtəng ka̱ ashe ogənanggənang i ka̱m ishíshi ka̱m. 49 Ukikyan ka̱t te uya àkikyan ununggwan ka̱t te unəm uro ka̱ ashe onənal uga ndátkulung ka̱ ashe akukum i mwa ishíshi. A yà pa̱ uza̱ wong dur te uza̱ i mwa ishi wò. 50 Uza̱ i kung nzəng ká̱ unəm va̱ yáp na, ìyəl ìzun va̱ uza̱ yáp ká̱ ishi wò á na i ga i chu Ìzun iga Nfən. Mbwai ìyəyap i màl ká̱ mbwai inok ánəm uga ǹyar ká̱ inok ka̱ ashe izun va̱ ta. 51 A yà pa̱ nna à ɓur izun pa̱ makmak, te uza̱ i mwa mbwai nka̱m ishi wò i màl ká̱ mbwai va̱ mmá ka̱ yáp na ká̱. 52 Kang a yà pa̱ ɓur izun pa̱ ɗa̱p i chu Ìzun iga Nfən, te uza̱ i kung kang i mwa mbwai ngga nka̱m ishi wò i màl ká̱ aɓo izun. 53 Uza̱ i təm ká̱ unəm va̱ yáp na wa ánəm va mmá yar ka̱ inok ìzun, ìzun. Uɗyanəm va̱ yáp na te i yà ká̱ nnəm ichumchum isaisai á na ka̱t.

54 &lt;&lt;A yà pa̱ mmá ka̱m ishíshi ka̱ asa̱l ro ka̱ ashe oga ava̱ ta̱ ka̱t, te uza̱ ká̱ ovan wò mí re oza̱ i ga ka̱ ashe Ìzun iga Nfən. 55 Ka̱kul oIsa̱rila okpari mi. O va n fa ká̱ oza̱ kà̱ mbin aMasar. Mmami na uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

26

Nnap nnəna̱n ka̱kul nkpak nnap nnəm

(Ndan NM 7.12-24; 28.1-14)

1 UYawe là pa, &lt;&lt;Kang ó nəm ichər ka̱kul ishi wó ka̱t te ala̱ka̱n akpákpà, ka̱t te ndar ǹyə́ryər ka̱kul ishi wó ka̱t te ipáng ikpákpà kà̱ mbin wó pa̱ ó kúchì á na, ka̱kul mmami na uYawe, Inan wó. 2 Ó kpak ìlum aSati mi kang ô rup ká̱ atak awop mi. Mmami na uYawe.

3 &lt;&lt;A yà pa̱ ó kpak oga nɗyáng mi kang ó nak ishi ká̱ oga nnap mpakpak mi ó nəm inok ká̱ oza̱, 4 te mi re nrè ká̱ ìva̱r ka̱ awalang va màl, na mbin i na iya̱m-nrì, kang oga ikún iga ashe iram i na awár oza̱. 5 Mpək iya̱m wó i ga i chu awalang aga mpáng ìba̱ngba̱ng, kang mpáng ìba̱ngba̱ng i ga i chu awalang aga nsuk iya̱m, te ó yà ká̱ iya̱m-nrì pa̱ makmak pa̱ ó ri kang ó təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashe mbin wó.

6 &lt;&lt;Mi na ntəm ikángkáng kà̱ mbin, kang ó ra ká̱ iya̱m iro i gbək wó ka̱t. Mi fa ká̱ izhé iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe mbin, kang ndokchì i yà ká̱ nwatar ka̱ ashe mbin wó ka̱t. 7 Ó ɓàk onəm ìkum wó kang oza̱ i tàk kà̱ mpyal wó ka̱ atak ndokchì. 8 Pa̱ otukun ka̱ ashe wó i ɓàk ìgba̱l, kang ìgba̱l ka̱ ashe wó i ɓàk ìkalong pa̱ ìgba̱pchi, kang okpa ìkum wó i tàk kà̱ mpyal wó ka̱ atak ndokchì.

9 &lt;&lt;Mi nak nnap nəna̱n á wó, mi nak wó ó myak ó yə́l, kang mi kpan nsar nnap-nlà mi ká̱ wó. 10 Ó ri iya̱m ikpa̱n iva mmá ɓut chit gbà̱ng, kang ó wur ikpa̱n va̱ ta i fa na á le ká̱ atak îzhakan. 11 Mi nak atak ntəm mi ka̱ ashe Aghal ayə́ryər ka̱ ashe wó, kang mi yà ká̱ ǹyang ká̱ wó ka̱t. 12 Mi chen kà̱ ìshimshe wó kang mi yà Inan wó, kang ó yà onəm mi. 13 Mmami na uYawe, Inan wó, uva̱ fa ká̱ wó kà̱ mbin aMasar, na kang ó yà ozwal oza̱ lap ka̱t, kang n cwan ndar ayok wó na á nak wó ó nəm ntəm ngga akul ishi wó.

Mpyat akát ka̱kul nkpak nnap nnəm ka̱t

(Ndan NM 28.15-68)

14 &lt;&lt;A yà pa̱ ó kpak nnap nnəm á mi ka̱t, kang ó nak ishi ká̱ nkpaktak oga nnap mpakpak va̱ ta̱ ka̱t, 15 kang a yà pa̱ ó yang ká̱ oga nɗyáng mi kang ó yen ká̱ oga nnap nkpakkpak mi, o nak ishi ká̱ nkpaktak oga nnap mpakpak ka̱t, kang o ɓəkchi nsar nnap-nlà mi ká̱ wó, 16 te iya̱m va ta̱ mi nəm á wó, mi ɓa ká̱ mɓək anung nnga nnəm ayər ka̱ ashe wó, ká̱ arwa aga nyà ká̱ ntán ka̱t, arwa atak rusok ava i nak iwú wó i fo kang ó yà onəm onəna̱n ka̱t. Ó suk iya̱m nsuk ka̱ anung amwang, ka̱kul okpa ìkum wó i ga nriri. 17 Mi nak ìwú mi ka̱ apal wó, kang okpa ìkum wó i nəm igwan ká̱ wó. Onəm oga ǹyáng wó i nəm igwan ká̱ wó. Onəm oga ǹyáng wó i nəm ichumchum ká̱ wó, kang ó chəng nchəng va unəm uro kà̱ nwà wó ka̱t.

18 &lt;&lt;A yà pa̱ kà̱ nva̱ng oga iya̱m va̱ ta̱ kang ó kpak nnap nnəm á mi ka̱t te, mi nyám ntàn á wó nva̱ng pa̱ nfangshat ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó. 19 Mi chwan nkak ishi wó ngga nkəɗyar kang mi nak ìva̱r ipəng ka̱t, kang mbin wó i wom i yà wa acham. 20 Ìkam wó i kùr ka̱ iya̱m ilakchi. Ka̱kul mbin wó i na iya̱m-nrì wò ka̱t, kang oga ikún iga mbin wó i na awár oza̱ ka̱t.

21 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ ó dap ká̱ mi kang ó yang ká̱ nkpak nnap nnəm á mi, te mi nak oga mɓək anung wó i mak nva̱ng pa̱ nfangshat ka̱kul oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó. 22 Mi re nrè ká̱ izhé iga anyin ka̱ ashe wó, iva i gbá̱ng ovan wó, i vyap iya̱m nkang wó, kang i nak ìyəl wó i yen i ga i chu ìva i nak mí chəng oga asa̱l wó.

23 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ káp ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱, te ó ka̱m nɗyáng ntàn mi ka̱t, ó ga mpyal ká̱ nnəm nkak ishi ká̱ mi, 24 te mi pyat á wó, kang mi mɓək anung á wó nva̱ng pa̱ nfangshat ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó. 25 Te mi ɓa ká̱ ndokchì ngga mpyát akat mɓəkchi nsar nnap-nlà, kang ó ɓut kà̱ oga ìtong wó te, mi re nrè ká̱ arwa kà̱ ìshimshe wó, kang mí na wó ka̱ ashe awó onəm ìkum wó. 26 Nva̱ng va̱ n gəl asa̱l iya̱m-nrì wó te, ochar pa̱ ogba̱pchi i pə́k nzəngkəng wó ka̱ ashe achər apər aga nwàng iya̱m pa̱ ìzəng, kang oza̱ i ɓa ká̱ nzəngkəng ka̱ atak mmàl ìɗək, ó ri kang i kúr wó ka̱t.

27 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ káp ká̱ iya̱m va̱ ta̱, ó kpak nnap nnəm á mi ka̱t, ó nəm nkak ishi á mi, 28 te mi pyat á wó ka̱ ashe nlak ìgwak ìɓá̱ngɓa̱ng, kang mi nyám ntàn á wó nva̱ng pa̱ nfangshat iji mmatmat ji ka̱ apal oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó. 29 Ó ri izhé ovan wó onunggwan ká̱ izhé ovan wó ochar. 30 Mi chwan oga atak awop wó, mi kyen oga atak ndung nturari wó, kang mi ɓut oga akúm wó ka̱ apal oga ichə̀r wó, mi yang ká̱ wó. 31 Mi nak oga itong wó i təm agúng kang mi vyap oga atak awop wó. Mi yà ká̱ ka̱m iya̱m inana wó ka̱t. 32 Mmami ká̱ ishi mi mi vyap mbin wó, na okpa ìkum wó va̱ i ɓa ntəm kà̱ te oza̱ á ga̱m. 33 Te mi tur ndokchì kà̱ wó, kang mi lyangshin wó ka̱ ashe mbin. Mbin wó i təm nkpələng, kang oga itong wó i ra agúng. 34 Kang mbin i fe nchang aSati izún wò aga njul kà̱ nkpaktak awalang va̱ á ra nkpələng, nva̱ nna ka̱ ó yà ka̱ ashe mbin onəm ìkum wó á. 35 Nkpaktak awalang va̱ ra nkpələng te i ya njul nva̱ uza̱ ka̱ yà ka̱t, kà̱ nra oga aSati wó, nva̱ ka̱ ó yà kà̱ ntəm ka̱ ashishe.

36 &lt;&lt;Aɓo oro va̱ le ka̱ ashe wó te, mi nak ayər ka̱ ashe igwak oza̱ ka̱ ashe mbin onəm ìkum oza̱. Nnáp agwal azang i nak oza̱ kà̱ nchəng. Oza̱ i chəng wa nchəng ndokchì, kang oza̱ i tàk, káp ká̱ nva̱ unəm uro kà̱ mɓàk oza̱ ka̱t. 37 Káp ka̱ nva̱ pa̱ unəm uro kà̱ mɓàk oza̱ ka̱t, oza̱ i nə́m ifang ka̱ apal owan oza̱ wa nchəng ndokchì. Kang ó yà ká̱ ìkam iga ntong kà̱ mpyal okpa ìkum wó ka̱t. 38 Ó zhì ka̱ ashe mbín, mbin onəm ìkum wó i ma̱ng wó. 39 Aɓo oro va̱ le ka̱ ashe wó te, oza̱ i kú ka̱ mbin okpa ìkum oza̱ ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. Kang oza̱ i kú ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng opo oza̱.

40 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ oza̱ i pwa nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng opo oza̱, nlang nnandər oza̱ va̱ oza̱ nəm á mi, ká̱ nkak ishi va̱ oza̱ nəm á mi kpa, 41 nva̱ nak mi n pyat oza̱ kpa kang n ɓa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin okpa ìkum oza̱, te awalang va̱ oza̱ yen ká̱ ishi oza̱ kang à ma̱n ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, 42 te mi rəng nsar nnap-nlà mi ká̱ uYakup. Mi rəng nsar nnap-nlà mi ká̱ uIshaku kpa ká̱ nsar nnap-nlà mi ká̱ uAbəraham. Mi rəng ká̱ mbin va̱ ta. 43 Kang oza̱ i yang ká̱ mbin i re, te i ya njul oga aSati wò nva̱ uza̱ ra ikpələng, kang oza̱ ma̱n ká̱ imwa nnyám ntàn nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, ka̱kul oza̱ yang oga nnap mpakpak mi kang oza̱ jan oga nɗyáng mi. 44 Káp ká̱ nnà te, ka̱ awalang va̱ oza̱ ka̱ ashe mbin okpa ìkum oza̱ te, mi yang ká̱ oza̱ ka̱t kang mi nzhì oza̱ pa̱ chatchat ka̱t, kang mi ɓəkchi nsar nnap-nlà mi ká̱ oza̱ ka̱t, ka̱kul mmami na uYawe, Inan oza̱. 45 Ka̱kul oza̱ te, mi rəng ka̱ nsar nnap-nlà va̱ ká̱ opo oza̱, ova n fa ká̱ kà̱ mbin aMasar kà̱ ìwú mbín pa̱ ń yà Inan oza̱. Mmami na uYawe.&gt;&gt;

46 Oga nɗyáng, nnap nkpakkpak, ká̱ oga nnap mpakpak va ta̱ uYawe pak kà̱ ìshimshe wò ká̱ oIsa̱rila ka̱ apal aɓam aSinayi ka̱ atak áMusa.

27

Nnap mpakpak ka̱ apal nsar nnap-nlà

1 UYawe là nnàp ká̱ uMusa pa̱, 2 &lt;&lt;Là nnàp ká̱ oIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, a yà pa̱ unəm uro yar nsar nnap-nlà ûYawe pa̱ o na unəm te uza̱ i mwa ishishi ka̱ atak mmak mbwai va̱ ta̱, 3 te mmak iya̱m va̱ ta ka̱ apal ánunggwan, á ɓàn kà̱ ìzun ìsəm pa̱ ìparəm ga chu ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing te, mməmak i yà mbwai ashekel azurfa ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ anung ashekel aga Atak Ayə́ryər. 4 Kang a yà pa̱ uchar te, mmak mbwai ashekel azurfa i yà ìsəm pa̱ ishatɗing. 5 A yà pa̱ uyen uga ìzun pa̱ ìtukun ga chu ìsəm pa̱ ìparəm te, mmak mbubwai i yà ashekel azurfa ìsəm pa̱ ìparəm ka̱kul ánunggwan kang ashekel azurfa pa̱ gba̱pchi ka̱kul áchar. 6 A yà pa̱ uyen uga ape pa̱ zəng ga chu ìzun pa̱ ìtukun te, mmak mbwai ka̱kul ánunggwan i yà ashekel azurfa pa̱ tukun, kang ka̱kul áchar i yà ashekel azurfa pa̱ shatɗing. 7 A yà pa̱ unəm uga ìzun ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing ka̱t te á jiji te, mmak mbwai i yà ashekel azurfa pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱kul ánunggwan, kang ashekel azurfa pa̱ gba̱pchi ka̱kul áchar. 8 Kang a yà pa̱ unəm va̱ kà̱ nyar nsar nnap-nlà kang à kun ngga nva̱ pa̱ á mwa mbubwai ka̱t te, uza̱ i ɓa ká̱ unəm va̱ ta kà̱ mpyal ànəm uga mpyal awop kang unəm uga mpyal awop ì nak mmak mbubwai ka̱ atak nkàm ànəm uga nyar nsar nnap-nlà.

9 &lt;&lt;A yà pa̱ nyar nsar nnap-nlà ka̱ apal iya̱m nkang va̱ mí yichi wa iya̱m inana ûYawe te, nkpaktak iya̱m va̱ mí na te i yà iji aYawe. 10 Uza̱ i ga̱ɓa̱n, ka̱t te i pa̱l ká̱ iro ka̱t, ko inəna̱n ka̱kul iɓá̱ngɓa̱ng, ka̱t te iɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul inəna̱n. Kang a yà pa̱ uza̱ i pa̱l iya̱m nkang ká̱ iya̱m nkang, te nkpaktak oza̱, iva̱ mmá pa̱l ká̱ iva̱ mmá pa̱l iwuwan ká̱ i yà iji aYawe. 11 A yà pa̱ nyar nsar nnap-nlà ka̱ apal iya̱m nkang iga adak iva màl pa̱ mmá yichi wa iya̱m inana ûYawe ka̱t, te mmá ga ká̱ iya̱m nkang va̱ ta kà̱ mpyal ànəm uga mpyal awop. 12 Unəm uga mpyal awop i nak mmak mbubwai, ka̱ atak mɓiɓyen ka̱t te mɓəɓa̱ng, wa nva unəm uga mpyal awop nak mbubwai te, i yà wa nnà ta. 13 Kang a yà pa̱ uza̱ ɗòm mmwa ishíshi te, i nak uzəng ka̱ apal atukun uga mmak mbubwai kà̱.

14 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm gòr nzhi wò təm ǹyə́ryər ûYawe, te unəm uga mpyal awop i nak mmak mbubwai, ka̱ atak mɓiɓyen ka̱t te mɓəɓa̱ng, wa nva unəm uga mpyal awop nak te, i yà wa nnà ta. 15 Kang a yà pa̱ unəm va̱ gar nzhi wò pa̱ ô ka̱m ishíshi te, uza̱ i nak uzəng ka̱ apal atukun uga mmak mbubwai, te i yà njini.

16 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm gar ìram ìro va ijini ûYawe te, mmak mbubwai i màl dakdak ká̱ apir aga nsusuk, ka̱ apal mbwai ashekel azurfa ìsəm pa̱ ìtukun ka̱ anung apir ìbəshi kà̱ ìkpáng iga mma iya̱m. 17 A yà pa̱ uza̱ gar ìram va̱ ta kà̱ ìzun iga nfən te, mbubwai i təm wa nva mmá nak. 18 Kang a yà pa̱ uza̱ gar ìram va̱ ta kà̱ nva̱ng ìzun iga nfən, te unəm uga mpyal awop i kung mmak mbubwai i màl dakdak ká̱ oga izun va̱ ɓur i ga i chu ìzun iga nfən, kang mí kpa̱k i le. 19 A yà pa̱ unəm va̱ gar ìram va̱ ta á wong ɗòm pa̱ ômwa ishíshi te, uza̱ i nak uzəng ka̱ apal atukun uga mmak mbubwai, te ìram va̱ ta i le i yà ìjini. 20 Kang a yà pa̱ uza̱ mwa ishi ìram va̱ ta ka̱t, uza̱ yáp ká̱ ûnəm uro te, mí mwa ishíshi lap ka̱t. 21 A yà pa̱ mmá le ká̱ ìram va̱ ta kà̱ ìzun iga nfən te, i yà iji aYawe, i təm iji onəm oga mpyal awop.

22 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm gar ìram ûYawe ìva uza̱ yiyáp ka̱ ashe mpupwom ka̱t, 23 te unəm uga mpyal awop i kung mbubwai á na i ga i chu ìzun iga nfən, kang unəm va̱ ta i mwa mbwai n̂da va ta mbwai va̱ ta nji aYawe. 24 Kà̱ ìzun iga nfən te ìram i le i yà ìji ànəm va uza̱ yáp ka̱ atətak, uva̱ ka̱ yà upo ìram á. 25 Nkpaktak oga nnak mmak amwa ɓu á màl ká̱ ashekel aga atak awop, agera ìsəm pa̱ ìparəm ka̱ anung ashekel.

26 &lt;&lt;Kang unəm uro a gar amar aga nggəshi ûYawe aga iya̱m nkang, ka̱ ashe ina ka̱t te itam ka̱t, ka̱kul amar aga nggəshi yà chit aji aYawe. 27 Kang a yà pa̱ izəngtəng ka̱ ashe iya̱m nkang iga adak te, uza̱ i mwa ishíshi wa mmak nnak mbubwai ka̱ atak nnak uzəng ka̱ apal atukun uga mmak mbubwai. A yà pa̱ mmá mwa ishíshi ka̱t te, mí yáp ká̱ ka̱ apal mmak mbubwai.

28 &lt;&lt;Ká̱ nnà te, iya̱m iro yà iva mí yáp ká̱ ka̱t, iva unəm gar chit mbyet ûYawe ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ ijini. Unəmləbər ka̱t te iya̱m nkang, ka̱t te mpom, mí mwa ishíshi ka̱t te mí yáp ká̱ ka̱t. Nkpaktak iya̱m va̱ mmá gar te i yà inəna̱n iji aYawe.

29 &lt;&lt;Unəmləbər uro yà uva̱ mmá gar chit ka̱kul nzhì mí mwa ishíshi ka̱t, mí gba̱l na.

30 &lt;&lt;Nza̱ uzəng ka̱ ashe agba̱pchi nggo iga iya̱m-nrì wó iga ashe iram, ìpir ìkùr kà̱ mbin ka̱t te awár ikún te, iji aYawe. 31 A yà pa̱ unəm ɗòm pa̱ ô mwa ishi uzəng ka̱ ashe agba̱pchi wò uro, te uza̱ i nak uzəng ka̱ apal atukun uga mməmak kà̱. 32 Nza̱ uzəng ka̱ apal agba̱pchi iya̱m nkang nggo te, ija aYawe. Awalang va̱ mmá kung iya̱m nkang te, iga igba̱pchi iji aYawe. 33 Uza̱ i yà ka̱ ndədər pa̱ ô va̱n iɓyenɓyen ká̱ ìɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, kang uza̱ i yà ká̱ mpəpa̱l ka̱t. A yà pa̱ uza̱ i pa̱l te, iva̱ mmá pa̱l ká̱ iva̱ mmá pa̱l iwuwan ká̱ i yà iji aYawe, mí mwa ishishi ka̱t.&gt;&gt;

34 Oga nnap mpakpak va ta̱ uYawe nak ûMusa ka̱kul oIsa̱rila ka̱ apal aɓam aSinayi.

* 2:13 2.13 Ka̱kul mmàn pa te kà̱ nnyám ìpir nsar nnap va Inan yar ká̱ unəm mbyet mbyet.

* 8:8 8.8 aUrim ká̱ aTummim Oga iya̱m iga iparəm va̱ ta̱ unəm uga mpyal awop i nəm inok ká̱ pa̱ na ô nyi nɗòm Inan.

* 16:8 16.8 aAzazel Ìpir aAzazel te mmá nyi ka̱t. Ɗòm te i yà aɗin atak, aɗin nzhənggol, ka̱t te aɗin mbìt.

AJoshuwa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Nlir AJoshuwa

1

Inan kyer uJoshuwa yà unəm uga mpyal

1 Kà̱ nva̱ng ikú aMusa uzwal aYawe te, uYawe là nnap ká̱ uJoshuwa uya aNun ununggwan, uva i ka̱mshi ûMusa. 2 Uza̱ là a na pa̱, &lt;&lt;Uzwal mi uMusa kú chit. Ǹyangmata̱ te, mmaɓu ká̱ nkpaktak onəm a ta̱, o gbar izər na o pa̱ng Awang aUrdun na o ga ashe mbin va̱ mmami ka̱ ngga na wó, oIsa̱rila. 3 Nkpaktak atak va̱ ashe ashar wó i tongchi te, mi na wó, wa nva ka̱ n yar nsar nnap-nlà ûMusa á. 4 Aswari wó i ɓan ka̱ nzam mmaləng i ga aLebanon, kang i ɓan ka̱ awang achumchum, awang aYufriti, ká̱ nkpaktak mbin oHiti, i ga i chu ìWa aMeditereniya ka̱ asa̱l ntar alum. 5 Unəm uro i kur nnəm igwan ka̱ apal ishi ɓu ka̱t, ka̱ ashe nkpaktak nra irirì ɓu. Wa nva ka̱ n yà nzəng ká̱ uMusa te, wa nnà ta kpa mi yà nzəng ká̱ ɓu. Mi yà ka̱ mmandar ɓu, ka̱t te mi re ɓu ka̱t. 6 Sat pa̱ kakkərak, nəm nkam igwak, ka̱kul ɓu ga nləp mpyal onəm va̱ ta̱, na á ka̱m mbin va̱ ka̱ n sóng anung ôkəka oza̱ pa̱ mi na ôza̱ á.

7 &lt;&lt;Sat pa̱ kakkərak, nəm nkam igwak pa̱ gənggəng. Nəm pa̱ dakdak na u kpak nkpaktak nnap-mpakpak va̱ uzwal mi uMusa nak a ɓu. Kang wa ga̱ɓa̱n nri ka̱t te mpəra̱m ka̱ pəpal ka̱t, na u nəm igwan nkpaktak atak va̱ ɓu ga kà̱. 8 Kang nlir ngga nnap-mpakpak va̱ ta̱ a kap ka̱ anung ɓu ka̱t. Rəng nnap ka̱ pəpal ìzwam ka̱ alum pa̱ ɗəkər, na u nəm nkpaktak iya̱m va̱ mmá lir ka̱ ashishe. Nna chit te, ɓu ya ngga mpyal ká̱ igwan pa̱ makmak. 9 Rəng, ka̱ n nak ɓu chit pa̱ u sat pa̱ kakkərak, u nəm nkam igwak. Kang ayər a nəm ɓu ka̱t, kang izər a rusok ka̱ ɓu ka̱t, ka̱kul uYawe Inan ɓu i yà nzəng ká̱ ɓu kà̱ nkpaktak atak va̱ ɓu ga kà̱.&gt;&gt;

10 Te uJoshuwa nak onəm oga mpyal onəm pa̱, 11 &lt;&lt;A ga ashe apa̱k, na a là ônəm pa̱, &lt;Ó ɗa̱mshi iya̱m-nrì wó ka̱kul ka̱ nva̱ng nra pa̱ nshatɗing te, ó ga mpa̱ng awang aUrdun, na ó ka̱m mbin va̱ uYawe Inan wó ka̱ nna a wó.&gt; &gt;&gt;

12 Ǹnyi te, uJoshuwa là âkum ìjili aRuben, ká̱ uGat ká̱ nkap kà̱ ishimshe akum ìjili aManase pa̱, 13 &lt;&lt;Ó rəng nnap-nlà aMusa uzwal aYawe va̱ nak a wó, ka̱ là pa̱, &lt;UYawe Inan wó i ga nna njul a wó ka̱ atak nna mbin va̱ ta̱ a wó.&gt; 14 Ochar wó, ká̱ ovan wó, ká̱ oga iya̱mkang wó, i təm ka̱ ashe mbin va uMusa na wó chit ka̱ asa̱l nfa alum Awang aUrdun á, ǹnyi te, nkpaktak onəm oga nyi ashar ìkum wó okamkam va̱ gbar izər ikum te, nkpak oza̱ i pa̱ng mpyal ogənang oza̱ na oza̱ a ka̱mshi ôza̱ ka̱ atak ikum. 15 Oza̱ i ka̱m ishi oza̱ i ga i chu awalang va̱ uYawe i na njul ogənang oza̱, wa nva̱ uza̱ ka̱ nəm a wó, kang oza̱ i ka̱m mbin va̱ nji oza̱ kpa, nva uYawe Inan wó ka̱ nna oza̱. Nna chit te, ó le ó ga ó təm ka̱ mbin wó va̱ uMusa uzwal aYawe ka̱ na wó ka̱ gwong Awang aUrdun va̱ dər asa̱l nfa alum.&gt;&gt;

16 Te oza̱ na ama̱n ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt; Iya̱m va pa̱ kap u nak á yi te, i nənəm. Atak va pa̱ kap ɓu re yi kà̱ te, i gəga. 17 Wa nva i kpak nnap nnəm uMusa te, wa nnà ta i kpak a ɓu kpa. Ǹnyi te, re uYawe Inan ɓu a ya nzəng ka̱ ɓu, wa nva uza̱ ka̱ ya nzəng ká̱ uMusa á. 18 Unəm va pa̱ kap fa iya̱mkak ka̱ nnap-nlà ngga anung ɓu kang a yang ka̱ nkpak nkpaktak iya̱m va̱ u nak oza̱ pa̱ a nəm te, mí gba̱l na. Ǹnyi te, sat pa̱ kakkərak, igwak á kam a ɓu.&gt;&gt;

2

UJoshuwa re nre ká̱ onəm oga nsòng mbin ga aJariko

1 UJoshuwa uya aNun re nre ká̱ onəm oga nsòng mbin ká̱ ayi pa̱ oparəm ka̱ aShitim. Uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga na ó sòng mbin va̱ ta jwakjwak aJariko.&gt;&gt; Te oza̱ ga tar ashe nzhi achar umaimai uro, aɗiɗin pa̱ uRahap, kang oza̱ ra ka̱ ta.

2 Te mma là ûponzhi uga aJariko pa̱, &lt;&lt;Dər, onəm oga aIsa̱rila oro mma táng ka̱ ashe ìtong va̱ ta̱ ka̱ ìzwam pa̱ na ó sòng mbin va̱ ta̱.&gt;&gt; 3 Te uponzhi uga aJariko re nre ga atak aRahap pa̱, &lt;&lt;Fa ká̱ onungwan va̱ ɓa atak ɓu kang oza̱ táng nzhi ɓu, ka̱kul oza̱ ɓa nsòng nkpaktak mbin yi.&gt;&gt;

4 Ǹnyi te, uchar va̱ ta ka̱ bwam onunggwan oga oparəm va̱ ta chit. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;À, onunggwan va̱ ta ɓa atak mi ɓa, ǹnyi te, n nyi atak va̱ oza̱ fa kà̱ ka̱t. 5 Kang mí kùk anung asa̱l ìtong ká̱ anung arurong te, onunggwan va̱ ta fa chit. N nyi asa̱l va̱ oza̱ wòl kà̱ ka̱t. Ó ga ká̱ nggha̱n ka̱ nva̱ng oza̱, mwote, ó ɓan oza̱ nggo.&gt;&gt; 6 Ǹnyi te, uza̱ ka̱ ga ká̱ oza̱ chit ka̱ apal nzhi, uza̱ bwam oza̱ ka̱ akum akun ǹsàmsam va uza̱ ka̱ nak ka̱ ta. 7 Te onunggwan va̱ ta fa wa nva̱ng onəm oga nsòng mbin, i mwo oza̱ ga chu asa̱l aga mpa̱l Awang aUrdun. Ká̱ nfa onəm va̱ ta byet te, mma kùk anung asa̱l.

8 Kang onəm oga nsòng mbin va̱ ta ì ra nda te, uRahap ga ka̱ atak oza̱ ka̱ apal nzhi va̱ ta, 9 uza̱ là oza̱ pa̱, &lt;&lt;N nyinyi pa̱ uYawe na mbin va̱ ta̱ a wo chit, kang ayər wó nəm yi chit, nkpaktak onəm ka̱ ashe mbin va̱ ta̱ ìchəgwak la̱p oza̱ pa gənggəng ka̱kul wó. 10 I fe iya̱m va̱ chit uYawe nəm, á nak ndəng ngga ìWa Isəksək wom ka̱kul wó awalang va̱ ó fa ka̱ aMasar á, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ó nəm ûSihon ká̱ uOk, oponzhi oga oparəm oga aAmori ova ka̱ asa̱l nfa alum aUrdun, ova ó zhì oza̱ pa̱ kpaktak. 11 Awalang va̱ í fe te, ìchəgwak la̱p yi, ayər nəm yi ka̱kul wó kang unəm uro ka̱ ashe yi yà ká̱ nkam igwak lap ka̱t. Ka̱kul uYawe Inan wó, uza̱ Inan ka̱ apaɓur ká̱ apambin.

12 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó sóng anung á mi ka̱ ashe aɗin aYawe pa̱, wa nva n nəm ikin a wó te, wa nnà ta kpa, ó nəm n̂zhi apo mi. Ó nyám ìpir nnàp á mi va̱ i nak mi na nnandər ká̱ wó, 13 pa̱ ó re upo mi, ká̱ unang mi, ká̱ ogənang mi onunggwan, ká̱ ogənang mi ochar ká̱ irirì, ká̱ nkpaktak onəm va̱ oji oza̱. Kang ó re yi i kú ka̱t.&gt;&gt;

14 Te onəm va̱ ta là ûRahap pa̱, &lt;&lt;Irirì yi ka̱ anung irirì ɓu, a yà pa̱ u fa ká̱ ìjili yi kà̱ nnap va̱ ta̱ ka̱t, te i nəm iya̱m inəna̱n a ɓu ká̱ nnandər awalang va̱ uYawe á na mbin va̱ ta̱ á yi chit á.&gt;&gt;

15 Nna chit te, uRahap fər ká̱ oza̱ ká̱ asang ka̱ mɓol ayir nzhi, ka̱kul mmá me nzhizhi ka̱ izər akamsəlang ìtong. 16 Te uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga ka̱ ashe oga aɗuktum le kang onəm oga ngwa nva̱ng wó a ya wó ka̱t. Ó bwam ka̱ ta nra pa̱ nshatɗing, nva̱ngva̱ onəm oga ngwa nva̱ng wó a le chit, te ó kpán asa̱l wó ɗak.&gt;&gt;

17 Te onəm va̱ ta là ûRahap pa̱, &lt;&lt;Nsóng anung va̱ u nak yi i sóng te, i təm wa nnà ta. 18 Iya̱m va ta̱ ɓu nəm awalang va̱ i táng ashe mbin va̱ ta̱. Te wa ran afini arəzang va̱ ta̱ ka̱ mɓol ayir nzhi va̱ u re yi i fəng kà̱. Wa ɓa ká̱ upo ɓu, ká̱ unang ɓu, ká̱ ogənang ɓu onunggwan, ká̱ nkpaktak nzhi oza̱ ka̱ nzhi ɓu. 19 A yà pa̱ unəm uro a fa agbai anung nzhi ɓu te, nchə̀r oza̱ i təm ka̱ apal ishishi, í yà ká̱ mpat ka̱t. Ǹnyi te, a yà pa̱ mma nak awo ûnəm uro uva uwa yà nzəng ka̱ ɓu ka̱ ashe nzhi te, nchə̀r oza̱ i təm ka̱ apal ishi yi. 20 Ǹnyi te, a yà pa̱ u là ûnəm uro iya̱m va̱ ɓa ká̱ yi, te nsóng anung va̱ u nak yi i sóng te, i kpán yi ka̱t.&gt;&gt;

21 URahap na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Re á təm wa nva ó là.&gt;&gt;

Te uza̱ re oza̱, kang oza̱ kpán asa̱l ga. Kà̱ nva̱ngva̱ oza̱ ga chit, te uza̱ ran afini arəzang ka̱ mɓol ayir nzhi va̱.

22 Awalang va̱ oza̱ fa te, oza̱ ga ashe oga aɗuktum kang oza̱ təm ka̱ ta nra pa̱ nshatɗing, ga chu awalang va̱ onəm oga ngwa nva̱ng mwo oga atak pa̱ kpaktak ka̱ apal asa̱l, kang oza̱ ya oza̱ ka̱t, oza̱ le pa. 23 Te onunggwan oga oparəm va̱ ta̱ fəng ka̱ apal oga aɗuktum, pa̱ng awang le ga atak aJoshuwa uya aNun ununggwan, kang oza̱ là á na nkpaktak iya̱m va̱ ya oza̱.

24 Oza̱ là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Nnandər, uYawe na nkpaktak mbin va̱ ta chit, ka̱ ashe awo yi. Nkpaktak onəm oga mbin va̱ ta ka̱ ntán ká̱ ayər ka̱kul yi.&gt;&gt;

3

OIsa̱rila pa̱ng Awang aUrdun

1 Ìpin fa kpa̱k ká̱ iɓotak te, uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila wong achen ka̱ aShitim kang oza̱ ga aUrdun, ka̱ ta na oza̱ ra apa̱k kang oza̱ wong pa̱ng awang va̱ ta. 2 Ka̱ nva̱ng nra pa̱ nshatɗing te, onəm oga mpyal onəm ga ashe nkpaktak apa̱k, 3 kang oza̱ nak onəm pa̱, &lt;&lt; Awalang va̱ ó ya akwati aga nsar nnap-nlà aYawe Inan wó kang onəm oga mpyal awop oLawi á yar te, ó wong ka̱ atak va̱ mmawó kà̱, ó yar nvəva̱ng. 4 Ó re ishimshe wó a gbəgba̱ng ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà va̱ ta, ngbəgba̱ng a yà ashar ìkalong pa̱ ishatɗing. Kang ó ɓa datkulung ká̱ ka̱t, te i nak ó nyi asa̱l va̱ ó ga ngwol kà̱, ka̱kul pa̱ nna ka̱ ó wòl asa̱l ata̱ chit ka̱t.&gt;&gt;

5 Te uJoshuwa là ônəm pa̱, &lt;&lt;Ó gar ishi wó ka̱kul ìpin te, uYawe i ga nnəm iya̱m iga nnəm ayər ká̱ ishimshe wó.&gt;&gt;

6 Kang uJoshuwa là ônəm oga mpyal awop pa̱, &lt;&lt;Ó yar akwati aga nsar nnap-nlà na ó lyam ká̱ ka̱ mpyal onəm.&gt;&gt; Te oza̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà va̱ ta, oza̱ lyam ká̱ ka̱ mpyal onəm.

7 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Ka̱ nda va̱ ta̱ mi ga nrup ká̱ ɓu ka̱ mpyal nkpaktak oIsa̱rila, ka̱kul na oza̱ á nyi pa̱, wa nva ka̱ n yà nzəng ká̱ uMusa te, wa nnà ta kpa, mi yà nzəng ká̱ ɓu. 8 Nak onəm oga mpyal awop ova̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà pa̱, &lt;Awalang va̱ ó táng ka̱ arwangchwang ndəng aUrdun te, ó tong pa̱ kwák ka̱ ta.&gt; &gt;&gt;

9 Te uJoshuwa là ôIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa datkulung na ó fe nnap-nlà aYawe Inan wó. 10 Wa nnà ta̱ ó nyi ɗak pa̱, Inan iga irirì wa ká̱ ìshimshe wó, te i mai ka̱t uza̱ i ga mɓak oKanana, ká̱ oHiti, ká̱ oHivi, ká̱ oPerizi, ká̱ oGirgashi, ká̱ oAmori, ká̱ oJebusi i le ka̱ mpyal wó. 11 Dər, akwati aga nsar nnap-nlà Inan uga nkpaktak apambin ka̱ nlyam ka̱ mpyal wó ka̱ ashe awang aUrdun. 12 Ǹyangmata̱ te, yak onunggwan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm ka̱ ashe akum ìjili oIsa̱rila. Unəm pa̱ uzəng ka̱ ashe nza̱ akum ìjili nggo. 13 Kang awalang va̱ ndong ashar onəm oga mpyal awop ova̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe, unəm uga nzhi nkpaktak apambin, á táng ka̱ ashe ndəng aUrdun te, ndəng aUrdun va̱ ta i gəl. Kang ndəng va̱ ka̱ yà ka̱ nnang te, i ɓut ka̱ atak pa̱ zəng.&gt;&gt;

14 Kang awalang va̱ onəm fa ka̱ ashe oga aghal pa̱ na ó pa̱ng Awang aUrdun te, onəm oga mpyal awop va̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà ləp mpyal ôza̱. 15 Ka̱ awalang aga mɓən iya̱m na ndəng i yəl Awang aUrdun ká̱. Awalang va̱ onəm oga mpyal awop chu arwangchwang ndəng kang á táng ka̱ ashishe te, 16 ndəng va̱ ta re nnang. Ndəng va̱ ta ɓut atak pa̱ zəng nəm aɗuktum, gba̱ng ká̱ awang, ka̱ ìtong va mi wor pa̱ aAdam dat ká̱ aZaretan. Ndəng va̱ ta re nnang ngga ka̱ ashe ìWa Mman. Ǹna chit te, onəm pa̱ng awang va̱ dat ká̱ aJariko. 17 Te onəm oga mpyal awop va̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe tong ka̱ mbin ngwomwom ka̱ ishimshe Awang aUrdun va̱ ta. Kang nkpaktak oIsa̱rila pa̱ng ka̱ mbin ngwomwom ga chu awalang va̱ nkpaktak onəm pa̱ng aUrdun ká̱ á.

4

Mmá nak ipang ka̱kul nrəng

1 Ka̱ nva̱ngva̱ nkpaktak onəm pa̱ng aUrdun chit kur te, uYawe là ûJoshuwa pa̱, 2 &lt;&lt;Yak onunggwan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm, yar pa̱ uzəng ka̱ ashe nza̱ akum ìjili nggo, 3 te là ôza̱ pa̱, ó wur ipáng pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm ká̱ ishimshe aUrdun va̱ ta̱, dakdak ka̱ atak va̱ onəm oga mpyal awop tong kà̱, te oza̱ á ɓa ka̱ ipáng va̱ ta á nak ka̱ atak va̱ ó ga nra ka̱ nda ta̱.&gt;&gt;

4 Te uJoshuwa wór onunggwan oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm va̱ uza̱ yak, unəm pa̱ uzəng ka̱ ashe nza̱ akum ìjili nggo. 5 Kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó lyam ka̱ mpyal akwati aYawe Inan wó, ó ga ishimshe aUrdun, kang nza̱ uzəngtəng wó nggo á yar ìpang ka̱ agar wò, kà̱ iyil akum ìjili oIsa̱rila. 6 Nna ta i yà iya̱m iga ǹnyám ìpir nnàp ka̱ ashe wó. Ka̱ ilum iga mɓa, awalang va̱ ovan wó i ɓəp wó pa̱ iza̱ ipir ipáng va̱ ta̱ ka̱ atak wó yà? 7 Te ó là ôza̱ pa̱, ka̱kul pa̱ mmá gəl ndəng Awang aUrdun kà̱ nnang ka̱ awalang va̱ onəm oga mpyal awop yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe pa̱ng aUrdun ká̱. Ipáng va̱ ta̱ te, i sat iya̱m iga nrəng ká̱ oIsa̱rila mbyet.&gt;&gt;

8 Te onəm oIsa̱rila nəm wa nva uJoshuwa nak oza̱. Oza̱ wur ipáng pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ ishimshe aUrdun. A mal ka̱ iyil akum ìjili oIsa̱rila, wa nva uYawe là ûJoshuwa. Kang oza̱ wur pa̱ng ká̱, ga ká̱ ka̱ atak va̱ oza̱ ra kà̱, te oza̱ nak ka̱ ta. 9 Te uJoshuwa dàt ipáng iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ ta ka̱ ishimshe aUrdun, ka̱ atak va̱ ashar onəm oga mpyal awop va̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà tong kà̱. Kang nna yà ka̱ ta ɓa chu nda va̱ ta̱.

10 Onəm oga mpyal awop va̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà, tong ka̱ ishimshe aUrdun, a ga chu awalang va̱ mmá gba̱l ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ uYawe nak uJoshuwa pa̱ á là ônəm, wa nva̱ uMusa nak uJoshuwa. Te onəm wong ka̱ ashe ǹngha̱n pa̱ng aUrdun, 11 ka̱ nva̱ngva̱ nkpaktak onəm gba̱l ka̱ mpa̱ng awang chit te, akwati aYawe ká̱ onəm oga mpyal awop lyam ka̱ mpyal onəm. 12 Onəm oga nlung ìkum ka̱ akum ìjili aRuben, ká̱ akum ìjili aGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase gbar izər ìkum pa̱ng ka̱ mpyal oIsa̱rila, wa nva uMusa là ôza̱. 13 Onəm oga nlung ìkum chu ìkalong chu ìsəm pa̱ ineɗing ova̱ pa̱ng ka̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà aYawe pa̱ ó lung ìkum ka̱ ashe agbagba aJariko. 14 Ka̱ nda va̱ ta te, uYawe rup ká̱ uJoshuwa ka̱ mpyal nkpaktak oIsa̱rila. Kang oza̱ na ichumchum a na mbyet, wa nva oza̱ ka̱ na ûMusa ka̱ ashe nkpaktak nra irirìriri á.

15 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, 16 &lt;&lt;Nak onəm oga mpyal awop, ova yar akwati aga nsar nnap-nlà pa̱, oza̱ á fa ka̱ ashe aUrdun.&gt;&gt;

17 Te uJoshuwa nak onəm oga mpyal awop pa̱, &lt;&lt;Ó fa ka̱ ashe aUrdun.&gt;&gt;

18 Kang awalang va̱ onəm oga mpyal awop va̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe fa ká̱ ishimshe aUrdun te, oza̱ chen ka̱ mbin ngwomwom. Kang ndəng aUrdun le nang yəl awang wa nva̱ ka̱ yà á.

19 Onəm fa ka̱ ashe aUrdun ka̱ nra ngga ngba̱pchi ngga ape aga nggəshi, te oza̱ la̱p apa̱k ka̱ aGilgal ka̱ asa̱l nfa alum aswari aJariko. 20 Kang ipáng iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ oza̱ ka̱ wur ka̱ ashe aUrdun te, uJoshuwa dàt ka̱ aGilgal. 21 Te uza̱ là ôIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ka̱ ashe nra ngga mɓa, kang ovan wó a ɓəp opo oza̱ pa̱, &lt;Iza̱ ipir ipáng va̱ ta̱ yà?&gt; 22 Te ó là ôza̱ pa̱, &lt;OIsa̱rila pa̱ng aUrdun kà̱ mbin ngwomwom.&gt; 23 Ka̱kul uYawe Inan wó nak ndəng ngga aUrdun wom ka̱kul wó, a ga chu awalang va̱ ó pa̱ng, wa nva uYawe Inan wó nak Ìwa Isəksək wom ka̱kul wó a ga chu awalang va̱ i pa̱ng ka̱ á. 24 Uza̱ nəm i va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ na nkpaktak onəm oga apambin á nyi pa̱ ichumchum nna ka̱ awo aYawe, na ó nəm ayər aYawe Inan wó mbyet.&gt;&gt;

5

1 Awalang va̱ nkpaktak oponzhi oAmori ovəngva̱ ka̱ asa̱l ntar alum aUrdun, ká̱ nkpaktak oponzhi oKanana va̱ ka̱ anung ìwa fe chit pa̱, uYawe nak ndəng Awang aUrdun wom ka̱kul oIsa̱rila, a ga chu awalang va̱ oza̱ pa̱ng ká̱ te, ìchəgwak la̱p oza̱ kang ayər nəm oza̱ ka̱kul oIsa̱rila.

Mpà ache ka̱ aGilgal

2 Ka̱ awalang va̱ ta te, uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Nəm ikpal iga ipáng na ú pà ache ôIsa̱rila onunggwan ká̱ kà̱ɗi*.&gt;&gt;

3 Te uJoshuwa nəm ikpal iga ipáng kang uza̱ pà ache ôIsa̱rila ka̱ Gibiyat Haralot. 4 Iya̱m va̱ nak kang uJoshuwa pà ache oza̱ te, ka̱kul pa̱ nkpaktak onunggwan ká̱ onunggwan oga nlung ìkum va̱ fa ka̱ ashe aMasar te, a kú chit pa̱ kpaktak ka̱ ashe nzam. 5 Nkpaktak onəm va̱ fa ka̱ ashe aMasar te, mmá pà ache pà oza̱, ǹnyi te, ovəngva̱ mmá mar ya oma ka̱ yà ka̱ apal asa̱l ka̱ ashe nzam te, mmá pà ache ôza̱ ka̱t. 6 Ka̱kul onəm oIsa̱rila nəm ìzun ìsəm pa̱ ineɗing oma ka̱ nchèn ka̱ ashe nzam, a ga chu awalang va̱ nkpaktak onəm ká̱ onunggwan oga nlung ìkum va̱ fa ka̱ ashe aMasar á zhì, ka̱kul pa̱ oza̱ fe ichu aYawe ka̱t. Te uYawe sóng anung ôza̱ chit pa̱, oza̱ i yà ka̱ ya mbin va̱ ò yar nsar nnap-nlà okəka oza̱ pa̱ ò na oza̱ ka̱t. Mbin va mbyal ká̱ irizhe i nang ka̱ ashishe*. 7 Ovan oza̱ va̱ uYawe nak ka̱ anung oza̱ te, oma uJoshuwa pà ache ôza̱. Ka̱kul pa̱ mmá mar oza̱ ka̱ apal asa̱l, te nna mmá ka̱ pà ache ôza̱ chit ka̱t. 8 Ka̱ nva̱ngva̱ mmá gba̱l ka̱ mpà ache ônunggwan va̱ ta chit pa̱ kpaktak te, oza̱ təm ka̱ atak oza̱ ka̱ ashe apa̱k a ga chu awalang va̱ oza̱ tàn kang.

9 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Nda ta̱ n tutur mpwat oga aMasar le a wó chit ka̱ ishi.&gt;&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, nda ta̱ aɗin atak va̱ ta nna mmá kà̱ nwór pa̱ aGilgal.

10 Nva̱ onəm oIsa̱rila la̱p apa̱k ka̱ aGilgal te, oza̱ ri iya̱m-nrì iga nrəng ka̱ ilum Nggantal kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing ngga ape va̱ ta ká̱ arurong ka̱ agbagba aJariko. 11 Ìpin fa kpa̱k ka̱ nva̱ng ilum Nggantal te, ka̱ nda va̱ ta oza̱ ri iya̱m-nrì iga ashe mbin va̱ ta, nzəngkəng va yà ká̱ anyer ka̱t ká̱ ìpirkur iforfor. 12 Ká̱ nda va̱ oza̱ ri iya̱m-nrì iga mbin va̱ ta kang ìpin fa kpa̱k te, aMana gəl. OIsa̱rila ya aMana a ta lap ka̱t, te oza̱ ɓan nrì iya̱m-nrì iga mbin aKanana kà̱ ìzun va ta.

UJoshuwa ká̱ unəm uga nkpán ndokchi

13 Ka̱ awalang va̱ uJoshuwa ɓa dat ká̱ aJariko te, uza̱ wong ká̱ iwu wò dər te, uza̱ ya unəm sat ka̱ mpyal wò, á tur ndokchi ka̱ awo. Te uJoshuwa ga atətak á ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uji yi, ka̱t te mmaɓu ukpa ìkum yi ɗò?&gt;&gt;

14 Te unəm va̱ ta na a ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami uji wó ka̱t, kang mmami ukpa ikum wo ka̱t kpa. Ǹnyi te, mmami unəm uga mpyal ìkum aYawe. Kang ǹyangmata̱ na m ɓa.&gt;&gt; Te uJoshuwa ru zəp ka̱ afu ka̱ mbin á na ichumchum á na, kang uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ɗom pa̱ uzwal ɓu a nəm yà? ANəm uga nzhi mi.&gt;&gt;

15 Te unəm uga mpyal ìkum aYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Zəp akwap va̱ ka̱ ashar ɓu, ka̱kul atak va̱ mmaɓu ka̱ nsat ka̱ ta te, atak ayə́ryər.&gt;&gt; Te wa nnà ta uJoshuwa nəm.

6

Mmá ri aJariko ká̱ ìkum

1 Mmá kùk anung asa̱l aJariko ashe ká̱ agbai ka̱kul onəm oIsa̱rila. Unəm uro yà ká̱ nfa ka̱t, kang unəm uro yà ká̱ ntar ka̱t.

2 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Dər, n na aJariko chit ka̱ ashe awo ɓu, ká̱ uponzhiponzhi, ká̱ onəm oga nlung ìkukum. 3 Mmaɓu ká̱ nkpaktak onəm oga nlung ìkum ɓu, ó chen ó gáng ìtong va̱ ta̱ nva̱ng pa̱ nzəng. Ó nəm wa nnà ta i ga i chu nra pa̱ nkpa̱ɗing. 4 Te onəm oga mpyal awop pa̱ ofangshat, i kpán oga agbəshi inagam ka̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà. Ka̱ nra ngga nfangshat te, ó chen ó gang ìtong va̱ ta̱ nva̱ng pa̱ nfangshat, kang onəm oga mpyal awop i yà kà̱ mɓur oga agbəshi va̱ ta. 5 Ka̱ nva̱ngva̱ ó fe oza̱ ɓur oga agbəshi chit yar awalang te, nkpaktak onəm i bà achu ká̱ ìkam, te akamsəlang ìtong va̱ ta i shin. Kang onəm i táng ashe ìtong, nza̱ unəm nggo i kpán mpyal wò.&gt;&gt;

6 Te uJoshuwa uya aNun ununggwan ɓut onəm oga mpyal awop kang a là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe, ǹnyi te, onəm oga mpyal awop oro pa̱ ofangshat a wur oga agbəshi a ləp mpyal ká̱.&gt;&gt; 7 Te uza̱ là ôshozha pa̱, &lt;&lt;Ó lyam ó chen ó gáng ìtong va̱ ta, kang onəm va̱ ká̱ iya̱m ìkum te, oza̱ á lyam kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta̱.&gt;&gt;

8 Ka̱ nva̱ngva̱ uJoshuwa là nnap ka̱ ônəm chit, te onəm oga mpyal awop va̱ pa̱ ofangshat va̱ wur oga agbəshi pa̱ fangshat ka̱ mpyal aYawe watar mpyal ká̱ i ɓur, kang akwati aga nsar nnap-nlà aYawe ka̱ nyar nva̱ng oza̱. 9 Onəm oga iya̱m ikum ka̱ nchen ka̱ mpyal onəm oga mpyal awop ova̱ ka̱ mɓur oga agbəshi, kang onəm oga mpángchí nva̱ng ka̱ mɓa ka̱ nva̱ng akwati. Ka̱ ashe nkpaktak oga awalang va̱ ta te, mmá pak inok mɓur oga agbəshi. 10 Ǹnyi te, uJoshuwa ka̱ nak oshozha chit pa̱, &lt;&lt;Kang ó bà achu ka̱t, kang ó ma̱n mmá fe ichu wó, ka̱t te nnap-nlà nro á fa ka̱ anung wó ka̱t, yà i ga i chu nra va̱ mi là a wó pa̱ ó bà achu, nna chit te, ó bà ɗak.&gt;&gt; 11 Uza̱ nak mmá yar akwati aYawe mmá gáng ìtong va̱ ta ká̱, nva̱ng pa̱ nzəng. Nna chit te, oza̱ le ka̱ ashe apa̱k kang oza̱ ra ka̱ ta.

12 UJoshuwa wong ká̱ iɓotak, kang onəm oga mpyal awop yar akwati aYawe. 13 Onəm oga mpyal awop oga ofangshat va̱ wur oga agbəshi pa̱ fangshat te, oza̱ watar i chen ká̱ ka̱ mpyal akwati aYawe, oza̱ i nəm inok mɓuɓur. Onəm oga iya̱m ìkum ka̱ mpyal oza̱, kang onəm oga mpángchí nva̱ng ka̱ mɓa ka̱ nva̱ng akwati aYawe. Ka̱ ashe nkpaktak oga awalang va̱ ta te, mmá pak inok mɓur oga agbəshi. 14 Ka̱ nra ngga mparəm te, oza̱ gáng ìtong va̱ ta nva̱ng pa̱ nzəng, nna chit te, oza̱ le ashe apa̱k. Wa ǹna ta oza̱ nəm nra pa̱ nkpa̱ɗing.

15 Kà̱ nra ngga nfangshat te, oza̱ wong ká̱ iɓotak, oza̱ chen gáng ìtong va̱ ta nva̱ng pa̱ nfangshat wa nva oza̱ mmà nəm a. Kà̱ nra va ta na byet, oza̱ chen gang ìtong va̱ ta nva̱ng pa̱ nfangshat. 16 Ka̱ nggáng ngga nfangshat te, awalang va̱ onəm oga mpyal awop ɓur oga agbəshi chit, te uJoshuwa nak oshozha pa̱, &lt;&lt;Ó bà achu, ka̱kul uYawe na ìtong va̱ ta̱ a wó chit. 17 Ìtong va̱ ta ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashishe te mmá gar ûYawe ka̱kul nzhì. URahap uchar uga nnəm mmai va̱ ta ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na ka̱ ashe nzhizhi te, oma mí re ká̱ irirì ɓyet ka̱kul pa̱ uza̱ bwam onəm oga nsòng atak yi va̱ í re nre kà̱ ka̱ ashe mbin va̱ ta̱. 18 Mmawo ǹnyi te, ó pángchí ishi wó ka̱ atak oga iya̱m va̱ mmá gar chit ka̱kul nzhì. Le kang ó ɓa ká̱ nzhì ká̱ nɗaktak îshi wó ká̱ apa̱k oIsa̱rila ka̱t. 19 Kang nkpaktak aazurfa ká̱ azənariya, ká̱ acham aləbər, ká̱ acham arəzang ǹnyi te, iya̱m iyə́ryər ûYawe. Mí táng ká̱ ka̱ ashe nzhi ngga mɓut iya̱m aYawe.&gt;&gt;

20 Te onəm oga mpyal awop ɓur oga agbəshi. Onəm fe nnap agbəshi te, oza̱ bà achu pa̱ gbá̱nggbá̱ng, kang akamsəlang va̱ ta shin. Te onəm táng ka̱ ashe ìtong va̱ ta, uda nggo kpán mpyal wò pa̱ dakdak, kang oza̱ kpán ìtong va̱ ta. 21 Nna chit te, oza̱ zhì nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta ká̱ ndokchi, ochar ká̱ onunggwan, ovan ká̱ onəm gbakgbak, ina ká̱ itam ká̱ azhaki.

22 Te uJoshuwa là ônunggwan oga oparəm va̱ oma ka̱ sòng mbin va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ó ga ashe nzhi achar uga nəm mmai va̱, na ó fa ka̱ na ká̱ nkpaktak onəm va̱ ojini wa nva ka̱ ó sóng anung a na á.&gt;&gt; 23 Te ovan nza̱m va̱ ka̱ sòng mbin va̱ ta táng fa ká̱ uRahap, ká̱ upupo ká̱ unənang ká̱ ogənanggənang onunggwan ká̱ ochar, ká̱ nkpaktak onəm va̱ ojini. Kang oza̱ fa ká̱ nkpaktak onəm oga nzhizhi, oza̱ nak ka̱ nsəm apa̱k oIsa̱rila.

24 Te oza̱ pwak ìtong va̱ ta ká̱ apər, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashishe, ǹnyi te, mmá nak aazurfa ká̱ azənariya ká̱ oga acham arəzang ká̱ acham aləbər, ka̱ ashe nzhi ngga mɓut iya̱m aYawe. 25 Ǹnyi te, uJoshuwa re uRahap uchar uga nnəm mmai, ká̱ onəm oga ashe nzhizhi, ká̱ nkpaktak onəm va̱ ojini ka̱ irirì, ka̱kul pa̱ uza̱ bwam onunggwan va̱ uJoshuwa re ǹre ká̱ pa̱ á sòng mbin aJariko á. Uwa ka̱ ntəm ka̱ ashe aIsa̱rila ɓa chu nda va̱ ta̱.

26 Ka̱ awalang va̱ ta te, uJoshuwa là nnap ôza̱ nzəng ka̱ nsóng anung pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ a wong ka̱kul pa̱ ô me ìtong aJariko kà̱ɗi te, uza̱ sat unəm uvyapvyap chit ka̱ mpyal aYawe,

&lt;&lt;ka̱ anung irirì ayiyen ununggwan uga nggəshi,

kang uza̱ i bang akukum,

ka̱ anung irirì ayiyen ununggwan uga nku irəng

kang uza̱ i me oga anung asəsa̱l.&gt;&gt;

27 Te uYawe uwa yà nzəng ká̱ uJoshuwa, kang aɗiɗin dam ka̱ ashe nkpaktak mbin va̱ ta.

7

Nnap mɓá̱ngɓa̱ng aAkan

1 Ǹnyi te, oIsa̱rila nyám nlang nnandər ka̱ apal iya̱m igargar ka̱kul nzhì. UAkan, uya aKarmi ununggwan, uya aZabdi, uya aZera uga akum ìjili aYahuda, kpa̱k ka̱ ashe iga iya̱m va̱ mmá dang oza̱ kà̱ ngwuwur. Te igwak aYawe lak ka̱ apal ishi oIsa̱rila pa̱ gənggəng.

2 Te uJoshuwa re onunggwan ka̱ aJariko pa̱ oza̱ a ga aAyi, va̱ dat ká̱ aBet-Aven, ka̱ asa̱l nfa alum aBetel, uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga ó sòng mbin va̱ ta.&gt;&gt; Te onunggwan va̱ ta ga nsòng aAyi.

3 Awalang va̱ oza̱ le atak aJoshuwa te, oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Kang nkpaktak oshozha á ga ka̱t, mmá re onəm achu ìkalong pa̱ iparəm ka̱t te pa̱ ishatɗing á ga á ri aAyi ká̱ ìkum, kang mmá nak nkpaktak oshozha á ɓək anung ngga ka̱ ta ka̱t, ka̱kul oza̱ yəl ka̱t.&gt;&gt; 4 Te onəm chu wa ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ ashe onəm ɓa ga, kang onəm oga aAyi ga ɓak oza̱ chəng. 5 Onəm oga aAyi gbá̱ng onəm á chu ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ kpa̱ɗing ka̱ ashe oIsa̱rila, oza̱ ɓak oza̱ ɓan ka̱ anung asa̱l ìtong a ga chu aShebarim, kang oza̱ nəm inok ngbá̱ng oza̱ ka̱ aba̱nda̱m va̱ ta. Te izər rusok ká̱ onəm wa ndəng.

6 Te uJoshuwa ká̱ onəmgbak oIsa̱rila kan ilukwan oza̱, kang oza̱ tak zəp ká̱ afu ka̱ mbin kà̱ mpyal akwati aYawe a ga chu arurong. Kang oza̱ wung mɓwang ka̱ apal ishi oza̱. 7 Te uJoshuwa là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iga ngga aɗor ka̱kul yi, áNəm Uga Nzhi uYawe, iza̱ nak kang u pa̱ng ká̱ onəm va̱ ta̱ ɓa igwong aUrdun, ka̱kul pa̱ ú na yi ka̱ ashe awo oga aAmori á gbá̱ng yi yà? Kapkap ká̱ i təm iya̱m yi ka̱ agwong aUrdun va cho. 8 Ánəm uga nzhi, iza̱ mi là ka̱ nva̱ngva̱ oIsa̱rila ga̱ɓa̱n asəm ka̱ mpyal okpa ìkum oza̱ yà? 9 Ka̱kul oKanana ká̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta̱ i fe nnap va̱ ta̱, te i gáng yi kang i dərkən aɗin yi ka̱ apambin. Te iza̱ ɓu nəm ka̱kul aɗin ɓu achumchum yà?&gt;&gt;

10 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Wong, ka̱kul iza̱ kang u ru u zəp ká̱ afu ka̱ mbin yà? 11 AIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit, oza̱ yəl nsar nnap-nla mi va̱ n nak ôza̱ ka̱t, ka̱kul oza̱ nəm ayi, oza̱ kpa̱k ka̱ ashe oga iya̱m igargar ka̱kul nzhì va̱ mma dang chit, oza̱ nak ka̱ ashe iji oza̱, kang oza̱ nap akwam ka̱ apal iya̱m va̱ oza̱ nəm. 12 Ka̱kul nva̱ ta te onəm oIsa̱rila i yà ka̱ nsat ka̱ mpyal okpa ìkum oza̱ lap ka̱t. Oza̱ ga̱ɓa̱n asəm chəng ka̱ mpyal okpa ìkum oza̱, kang oza̱ tong ovyapvyap chit ka̱kul nzhì. Mi yà nzəng ká̱ wo lap ka̱t, yà ó zhì oga iya̱m igargar iga nzhì va̱ ta ka̱ ashe wó kang.

13 &lt;&lt;Wóng, na u gar onəm, là ôza̱ pa̱ &lt;Ó gar ishi wó ka̱kul ìpin, ka̱kul uYawe, Inan oIsa̱rila là pa̱, ÓIsa̱rila, oga iya̱m igargar ka̱kul nzhì na yà ka̱ ishimshe wó. Ó yà ka̱ nsat ka̱ mpyal okpa ìkum wó lap ka̱t, ya ó fa ká̱ oga iya̱m va̱ ta kang.

14 &lt;&lt; &lt;Ká̱ ìpin te, ó nyám ishi wó ka̱ atak oga akum ìjili wó. Akum ìjili va̱ uYawe i yak te, oza̱ i səng i ɓa datkulung ka̱ atak oga akum oza̱. Akum va̱ uYawe i yak te, i səng i ɓa datkulung nzhi ká̱ nzhi. Kang nzhi va̱ uYawe i yak te, i səng i ɓa datkulung unəm ká̱ unəm. 15 Unəm va̱ mmá ya na ká̱ iya̱m igargar ka̱kul nzhì te, mí pwak na ká̱ apər, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ ká̱. Uza̱ gantal nsar nnap-nlà aYawe chit, kang uza̱ nəm iya̱m iga ìwuswa ka̱ ashe oIsa̱rila.&gt; &gt;&gt;

16 Te uJoshuwa wong ká̱ iɓotak, nak oIsa̱rila ɓa datkulung ka̱ atak oga akum ìjili oza̱, te mmá yak akum ìjili aYahuda. 17 Uza̱ ɓa ká̱ akum ìjili aYahuda, te mmá yak akum aZera. Uza̱ ɓa ká̱ akum aZera nzhi ká̱ nzhi, te mmá yak nzhi aZabdi. 18 UJoshuwa ɓa ká̱ nzhi aZabdi dat unəm ka̱ unəm, kang mmá yak uAkan uya aKarmi ununggwan, uya aZabdi, uya aZera, ka̱ akum ìjili aYahuda.

19 Te uJoshuwa là ûAkan pa̱, &lt;&lt;Áyen mi, n chal ɓu, là mpat ɓu ûYawe, Inan oIsa̱rila, te là á mi iya̱m va̱ u nəm. Kang wa bwam á mi ka̱t.&gt;&gt;

20 Te uAkan na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À nnandər n nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng uYawe, Inan oIsa̱rila chit. Iya̱m va̱ n nəm te nnà ta̱. 21 Ka̱ ashe oga iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum te, n ya ìlukwan ìnəna̱n apir iji oga aBabila, ká̱ ashekel ìgba̱l pa̱ ìpa̱rəm aga aazurfa, ká̱ idari azenariya va iɗəɗək ashekel ìsəm pa̱ ìtukun. Te n nəm aɗom oza̱, kang n wur, n li ka̱ ashe mbin ka̱ ashe aghal mi, ká̱ aazurfa ka̱ avəvəng.&gt;&gt;

22 Te uJoshuwa re onəm oga nre, kang oza̱ chəng ga ashe aghal va̱ ta, te oza̱ ya nna a bwam ka̱ ashe aghəghal ká̱ aazurfa va̱ ta ka̱ avəvəng. 23 Oza̱ wur oga iya̱m va̱ ta fa ka̱ ashe aghal, oza̱ ɓa ka̱ ûJoshuwa ká̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila, kang oza̱ nak ka̱ mpyal aYawe.

24 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila yar uAkan uya aZera ununggwan, ká̱ aazurfa, ká̱ ìlukwan, ká̱ idari azənariya, ká̱ ovəvan onunggwan ká̱ ochar, ká̱ inəna, ká̱ oga azhakizhaki, ká̱ itətam, ká̱ aghəghal, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ ka̱, kang oza̱ ɓa ká̱ oza̱ ka̱ mba̱nda̱m ngga aAkor. 25 UJoshuwa là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul iza̱ kang u ɓa ká̱ nɗaktak va̱ ta̱ á yi yà? Ka̱ nda ta̱ uYawe i ɓa ká̱ nɗaktak a ɓu.&gt;&gt;

Te nkpaktak oIsa̱rila gwan na ká̱ ipang, kang nva̱ngva̱ oza̱ gwan onənəm chit te, oza̱ pwak oza̱ ká̱ nkpaktak iya̱m oza̱ ká̱ apər. 26 Oza̱ ɓut ipang ɓing ka̱ apal ishishi. Mɓing ipang va̱ ta nna yà ka̱ ta nda va̱ ta̱. Te nlak igwak aYawe fər ɗak. Ka̱kul nna kang mí wór atak va̱ ta pa̱ mba̱nda̱m aAkor nda va̱ ta̱.

8

Mmá zhì aAyi

1 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Kang wa nəm ayər, ka̱t te wa ga̱m ka̱t. Wur nkpaktak onəm oga nlung ìkum nzəng ká̱ ɓu, na ó ga ó ru aAyi ká̱ ìkum. Ka̱kul n na uponzhi uga aAyi chit ka̱ ashe awo ɓu, ká̱ onənəm, ká̱ ìtutong, ká̱ mbibin. 2 Nəm a aAyi ká̱ uponzhiponzhi wa nva u nəm aJariko ká̱ uponzhiponzhi á. Ǹnyi te, ìdur oza̱ ká̱ iya̱mkang nnà ó wur i yà iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum îshi wó. Ó ra anyimnyal ka̱ nsəm ìtong va̱ ta.&gt;&gt;

3 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak onəm oga nlung ìkum wong ga pa̱ na ó ru aAyi ká̱ ìkum. Uza̱ yak onəm oga ǹnyi nlung ìkum ova ji ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing kang uza̱ re oza̱ fa ká̱ ìzwam, 4 uza̱ nak oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó gong achwang pa̱ dakdak. Ó ra anyimnyal ìtong va̱ ta ka̱ nsəm. Kang ó gbà̱ng ká̱ ìtong va̱ ta ka̱t. Nkpaktak wó, ó təm ká̱ ngbar izər pa̱ dakdak. 5 Mmami ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ mi, i ga i datkulung ká̱ ìtong va̱ ta. Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ i fa nlung yi wa nva ka̱ yà te, í chəng i le ka̱ mpyal oza̱. 6 Oza̱ i fa i wa nva̱ng yi, mmayi te, i dap oza̱ i gbà̱ng ká̱ ìtong va̱ ta, ka̱kul oza̱ i là pa̱, &lt;Oza̱ ka̱ nchəng yi wa mmatmat va.&gt; Awalang va̱ i chəng ka̱ mpyal oza̱ te, 7 ó wong ka̱ atak anyimnyal wó kang ó ka̱m ìtong va̱ ta. UYawe Inan wó i na ìtong va̱ ta ka̱ ashe awo wó. 8 Ka̱ nva̱ngva̱ ó ka̱m ìtong va̱ ta chit, te ó pa apər ká̱ ìtong va̱ ta. Ó kpak nnap-mpakpak aYawe va̱ ka̱ nak a wó. Nnap-nkpakpak wó na ta̱.&gt;&gt;

9 Te uJoshuwa re oza̱ fa ga nra anyimnyal, kang oza̱ ga ra ka̱ ishimshe aBetel ká̱ aAyi, ka̱ asa̱l ntar alum aAyi. Ǹnyi te, uJoshuwa ra nzəng ká̱ onəm va̱ ta.

10 Ká̱ iɓotak te, uJoshuwa wong ɓut onəm oga nlung ìkum, kang uza̱ ká̱ onəm oga mpyal oIsa̱rila ləp mpyal ôza̱ ga aAyi. 11 Nkpaktak onəm oga nlung ìkum va̱ nzəng ka̱ na te, chen ga dat ká̱ ìtong va̱ ta kang oza̱ la̱p apa̱k ka̱ asa̱l mpəpal. Kang aba̱nda̱m nna yà ka̱ ishimshe oza̱ ká̱ aAyi. 12 UJoshuwa wur onunggwan chu ìkalong chu pa̱ ìtukun, kang uza̱ nak oza̱ ra anyimnyal ká̱ ishimshe aBetel ká̱ aAyi, ka̱ asa̱l ntar alum aga ìtong va̱ ta. 13 Te onəm oga nlung ìkum va̱ ta la̱p apa̱k ka̱ asa̱l mpal ìtong va̱ ta, kang onəm oga nra anyimnyal ra ka̱ asa̱l ntar alulum. Ǹnyi te, uJoshuwa le ashe aba̱nda̱m ka̱ ìzwam va̱ ta.

14 Awalang va̱ uPonzhi uga aAyi ya chit pa te, uza̱ ká̱ nkpaktak onunggwan oga ìtong va̱ ta fa ka̱ ǹngha̱n ka̱ iɓotak ga pa̱ na ó gwang ka̱ agbagba ka̱ mpyal aAraba, ka̱kul pa̱ na ó lung ìkum ká̱ oIsa̱rila. Ǹnyi te, uza̱ nyi pa̱ nnà mmá ra anyimnyal ka̱ nsəm ìtong va̱ ta ka̱kul wò ka̱t. 15 UJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila nəm na oza̱ ji nkàm wó chit, te oza̱ chəng ka̱ mpyal oza̱ le asa̱l ashe ǹzam. 16 Nnà chit te, mmá wór nkpaktak onunggwan va̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta ɓut wa oza̱. Wa nnà ta, oIsa̱rila dap oza̱ gbà̱ng ká̱ ìtong va̱ ta. 17 Ununggwan uro yà bur ka̱ ashe aAyi, ka̱t te aBetel va̱ fa mɓàk oIsa̱rila ka̱t. Oza̱ re anung ìtong va̱ ta abolbol, kang oza̱ ga mɓàk oIsa̱rila.

18 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Yichi aɓár va̱ ka̱ awo ɓu a ga ka̱ asa̱l aAyi, ka̱kul mi ga nnəna ka̱ ashe awo ɓu.&gt;&gt; Te uJoshuwa yichi aɓár va̱ ka̱ awo wò a ga ka̱ asa̱l ìtong va̱ ta. 19 Kang nva̱ngva̱ uza̱ yichi awo wò chit, te onəm va̱ ra anyimnyal wong ká̱ ǹngha̱n, oza̱ chəng táng ìtong va̱ ta kang oza̱ kpán. Te oza̱ rap apər îtong va̱ ta ka̱ ǹngha̱n. 20 Ka̱ awalang va̱ onunggwan oga aAyi dər nva̱ng te, oza̱ ya nggù nəngət chit ga apaɓur. Ǹnyi te, oza̱ yà ká̱ asa̱l aga nchəng ngga mpyal, ka̱t te nle nva̱ng ka̱t, ka̱kul onəm va̱ ka̱ chəng le ashe ǹzam te, á ga̱ɓa̱n chit kà̱ nru oza̱ ká̱ ìkum. 21 Awalang va̱ uJoshuwa ka̱ nkpaktak oIsa̱rila ya pa̱ onəm va̱ ra anyimnyal kpán ìtong va̱ ta chit, kang nggù nəngət chit ka̱ apal, te oza̱ ga̱ɓa̱n le gbá̱ng onəm oga aAyi. 22 Onunggwan va̱ kpan ìtong va̱ ta chit, fa ka̱ ashe ìtong va̱ ta ru oza̱ ká̱ ìkum. Kang oIsa̱rila nak oza̱ ká̱ ishimshe. Te oza̱ gbá̱ng oza̱, unəm uro yà lár, ka̱t te chə́r fa ka̱t. 23 Ǹnyi te, oza̱ kpán uPonzhi oga aAyi ká̱ irirì, kang oza̱ ɓa ka̱ na ûJoshuwa.

24 Ka̱ nva̱ngva̱ oIsa̱rila gba̱l ka̱ ngbá̱ng nkpaktak onəm oga aAyi ovəngva̱ wa nva̱ng oza̱ ka̱ ashe ǹzam mmaləng ká̱ agbagba, kang va̱ oza̱ gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi tak chit. Te oIsa̱rila le ga aAyi gbá̱ng onəm va̱ ka̱ ashishe ká̱ ndokchi. 25 Onəm va̱ mmá gbá̱ng ká̱ nda ta te, ìkalong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ ìparəm, onunggwan ka̱ ochar, nkpaktak onəm oga aAyi. 26 Ǹnyi te, uJoshuwa le ká̱ awo va̱ uza̱ yichi aɓár ká̱ ka̱t, a ga chu awalang va̱ uza̱ zhì nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ ashe aAyi kang. 27 Oga Iya̱mkang ká̱ idur iga ashe ìtong va̱ ta nna byet oIsa̱rila wur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum îshi oza̱, wa nva uYawe ka̱ nak ûJoshuwa pa̱ á nəm.

28 Te uJoshuwa pwak aAyi, kang á nak ɓing sat agúng mbyet, nna yà wa nnà ta nda va̱ ta̱. 29 Uza̱ zong uponzhi uga aAyi ka̱ apal ìkun a ga chu arurong. Ka̱ nva̱ngva̱ alum tar chit, te uJoshuwa nak pa̱ mmá fər ká̱ akúkum ka̱ apal ìkun va̱ ta, mmá máng ka̱ anung asa̱l aga ntar ìtong va̱ ta. Kang mmá ɓing ipáng pa̱ makmak ka̱ apal ishishi, nna yà ka̱ ta nda va̱ ta̱.

Mmá kung nnap-mpakpak ka̱ apal aƁam aEbal

30 Te uJoshuwa me atak nshì iya̱m awop ûYawe, Inan oIsa̱rila, ka̱ apal aɓam aEbal, 31 wa nva uMusa, uzwal aYawe ka̱ nak onəm oIsa̱rila á. Uza̱ me wa nva ka̱ ashe nlir nnap-mpakpak aMusa va̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó me atak nshì iya̱m awop ká̱ ipang pa̱ chatchat iva na mmá kwat chit ká̱ acham ka̱t.&gt;&gt; Te oza̱ yichi iya̱m inana iga nshì ûYawe, ká̱ iya̱m inana nləfər ngga ntəm ikángkáng ka̱ apəpal. 32 Kang ka̱ ta ka̱ mpyal oIsa̱rila, uJoshuwa lir nnap-mpakpak aMusa ka̱ apal ipang va̱ ta, nva uMusa ka̱ lir chit á. 33 Nkpaktak oIsa̱rila, ká̱ onəmgbak, ká̱ onəm oga mpyal, ká̱ onəm oga nnap-akwali, nzəng ká̱ oɗyanəm va̱ ka̱ ashe oza̱, ká̱ ovəngva̱ oza̱ mar, tong kà̱ oga ngba̱k akwati aga nsar nnap-nlà, ka̱ mpyal onəm oga mpyal awop oLawi, ovəngva̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe. Kang nkap kà̱ ishimshe onəm tong ka̱ mpyal aƁam aGerizim, kang aɓo nkap nro tong ka̱ mpyal aƁam aEbal, wa nva uMusa, uzwal aYawe ka̱ nak chit, pa̱ mmá nak nnap-nnəna̱n onəm oIsa̱rila.

34 Ka̱ nvəva̱ng te, uJoshuwa kung nkpaktak oga nnap-nlà va̱ ka̱ ashe nnap-mpakpak ngga nnak oga nnap-nnəna̱n ká̱ nvyap, mal dakdak ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mmá lir ka̱ ashe nnap-mpakpak. 35 Nnap-nlà nro yà nva uMusa nak kang uJoshuwa kung ka̱ mpyal nkpaktak mɓut oIsa̱rila ka̱t te, a yà ka̱t, nzəng ká̱ ochar, ká̱ ovan, ká̱ oɗyanəm va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe oza̱ á.

9

Onəm oga aGibiyon lam uJoshuwa

1 Ka̱ awalang va̱ nkpaktak oponzhi va̱ kà̱ ntar alum aUrdun, ká̱ oponzhi va̱ kà̱ mbin ngga aɗuktum ká̱ mba̱nda̱m oIsa̱rila, kang oponzhi va̱ kà̱ mbin ngga anung inang ìwa aMeditereniya a ga chu aLebanon, oma oponzhi oHitti, ká̱ oAmori, ká̱ oKanana, ká̱ oPerizi, ká̱ oHivi, ká̱ oJebusi fe nnap igwan va̱ ta, 2 te oza̱ gwang ishi ka̱ anung zəngtəng ka̱kul pa̱ ó lung uJoshuwa ká̱ oIsa̱rila.

3 Ǹnyi te, awalang va̱ onəm oga ntəm ka̱ aGibiyon fe iya̱m va̱ uJoshuwa nəm aJariko ká̱ aAyi te, 4 oza̱ nəm aghan. Oza̱ ɗa̱mshi iya̱m-nrì iga nkpán ka̱ awo, oza̱ wur ijiga igbakgbak ka̱ apal oga azhaki oza̱ ká̱ aba̱ng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm igbakgbak, va kan chit kang izəzər pa̱ kap mmá dədan. 5 Oza̱ mwak oga akwap agbakgbak ka̱ ashar oza̱ va mmá ɓəɓáp, ká̱ ilukwan igbakgbak. Kang nkpaktak nzəngkəng ngga nkpán awo oza̱ a wom chit kang a gum. 6 Te oza̱ ga atak aJoshuwa ka̱ ashe apa̱k ka̱ aGilgal, kang oza̱ là á na ká̱ oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Í fa ka̱ mbin nggbá̱nggbà̱ng, ǹyangmata̱ te, ó yar nsar nnap-nlà ká̱ yi.&gt;&gt;

7 Ǹnyi te, oIsa̱rila là ôHivi pa̱, &lt;&lt;Mwote mmawó ka̱ ntəm dát ka̱ yi nggo, te sang kang í yar nsar nnap ká̱ wó yà?&gt;&gt;

8 Kang oza̱ là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Mmayi ozwal ɓu.&gt;&gt;

Ǹnyi te, uJoshuwa ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmawó, o da yà? ó fa ka̱ che kang ó ɓa yà?&gt;&gt;

9 Te oza̱ na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ozwal ɓu fa ka̱ mbin va gbà̱ng byet kang à ɓa, ka̱kul aɗin aYawe Inan ɓu. Ka̱kul i fe nnap-nnənəm chit, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ nəm ka̱ aMasar, 10 kang nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ nəm ôponzhi oga oparəm oga aAmori va̱ ka̱ asa̱l nfa alum aUrdun, oma uponzhi uSihon uga aHeshbon, ká̱ uponzhi uOg uga aBashan, ova ka̱ nəm iponzhi ka̱ aAshtarot. 11 Onəmgbak yi ká̱ nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ ashe mbin yi là á yi pa̱, &lt;Ó wur iya̱m-nrì iga nkpán awo ka̱kul nnəm achen, na ó ga ó ya oza̱, kang ó là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmayi ozwal wó, ó yar nsar nnap ka̱ yi.&gt;&gt; &gt; 12 Nzəngkəng yi nna ka̱ yà susur ka̱ awalang va̱ í wur ka̱ nzhi ka̱ nra va̱ í fa pa̱ í ɓa atak wó. Ǹnyi te, dər ǹyangmata̱, a wom chit kang á gum. 13 Kang oga aba̱ng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm va̱ i yə́l ta̱, te nna ka̱ yà apipye, ǹnyi te, dər asa̱l va̱ oza̱ chwan ká̱. Kang ilukwan ká̱ oga akwap yi á gbák chit ka̱kul ngbà̱ng achen.&gt;&gt;

14 Te oIsa̱rila kpa̱k ka̱ ashe iya̱m-nrì onəm oga aGibiyon, ǹnyi te, oza̱ ɓəp ichən ka̱ atak aYawe ka̱t. 15 Te uJoshuwa ma̱n yar nsar nnap-nlà ngga ntəm ikángkáng ká̱ oza̱, pa̱ mmá re oza̱ á təm ká̱ irirì. Kang onəm oga mpyal mɓut sóng anung ôza̱.

16 Ka̱ nva̱ng nra pa̱ nshatɗing nva̱ oza̱ yar nsar nnap-nlà ká̱ onəm oga aGibiyon chit, te oIsa̱rila fe pa̱ oza̱ onəm oga ngba̱k oza̱, kang oza̱ ka̱ ntəm dát ká̱ oza̱. 17 Te onəm oIsa̱rila fa achen, kang ka̱ nra ngga nshatɗing te, oza̱ chu itong va̱ onəm va̱ ta i təm kà̱. Oma aGibiyon, ká̱ aKefira, ká̱ aBiyerot, ká̱ aKiriyat-Jeyarim. 18 Ǹnyi te, oIsa̱rila gbá̱ng oza̱ ka̱t, ka̱kul onəm oga mpyal mɓut ka̱ sóng anung ôza̱ chit ka̱ ashe aɗin aYawe, Inan oIsa̱rila.

Te nkpaktak nggatək lwang nnap ka̱ apal onəm oga mpyal va̱ ta. 19 Ǹnyi te, nkpaktak onəm oga mpyal na ama̱n n̂ggatək va̱ ta pa̱, &lt;&lt;I sóng anung ôza̱ chit ka̱ ashe aɗin aYawe, Inan oIsa̱rila, ka̱kul nva̱ ta te, i yà ka̱ ndok oza̱ ka̱t. 20 Iya̱m va̱ i nəm ôza̱ te, i re oza̱ ká̱ irirì ka̱kul nsóng anung va̱ i sóng ôza̱ chit, le kang í dapchi nlak ìgwak aYawe ka̱ apal ishi yi ka̱t.&gt;&gt; 21 Onəm oga mpyal là ôza̱ ka̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Mmá re oza̱ ká̱ irirì, ǹnyi te, re oza̱ á tong onəm oga nkyen akun ká̱ nɗyang ndəng n̂ggatək.&gt;&gt; Wa nnà ta onəm oga mpyal yə́l nsar nnap-nlà oza̱.

22 Te uJoshuwa wór onəm oga aGibiyon kang á là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Sang kang ó lam yi, ó là pa̱, &lt;I fa gbəgba̱ng,&gt; ǹnyi te, mmawó ka̱ ntəm dát ká̱ yi yà? 23 Ǹyangmata̱ te, uYawe vyap wó chit, ka̱ ashe wó unəm uro i yà iya̱m iro lap ka̱t, ozwal na chwat, onəm oga nkyen akun ká̱ nɗyang ndəng ka̱kul nzhi Inan mi.&gt;&gt;

24 Te oza̱ ma̱n ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt; Ozwal ɓu fe nnap va̱ uYawe, Inan ɓu, nak ûzwal wò uMusa chit pa̱, á na nkpaktak mbin va̱ ta̱ a wó, na ó zhì nkpaktak onəm va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashishe. Nnà nak te, ayər nəm yi pa̱ gənggəng ka̱kul irirì yi, kang i nəm iya̱m va̱ ta̱. 25 Ǹyangmata̱ te, mmayi ka̱ ashe awo ɓu, nəm á yi iya̱m va̱ u ya məmal kang aɓiɓyen ká̱ ɓu á.&gt;&gt;

26 Te uJoshuwa ka̱m ishi oza̱ ka̱ ashe awo oIsa̱rila, oza̱ gbá̱ng oza̱ ka̱t. 27 Ǹnyi te, ka̱ nda va̱ ta uJoshuwa nak oGibiyon tong onəm oga nkyen akun ká̱ nɗyang ndəng ka̱kul nggatək, ká̱ atak va̱ uYawe yak ka̱kul nshì iya̱m awop. Kang wa nnà ta oza̱, ɓa chu ká̱ nda va̱ ta̱.

10

Mmá ri oAmori ká̱ ìkum

1 Ǹyangmata̱ te, uAdonizedek uPonzhi uga aUrushelima fe chit pa̱ uJoshuwa ri aAyi kang uza̱ zhì na pa̱ chatchat, uza̱ nəm á na wa nva uza̱ ka̱ nəm âJariko ká̱ uponzhiponzhi, kang pa̱ onəm oga aGibiyon nəm ntəm ikángkáng ká̱ oIsa̱rila chit, kang oma ka̱ ntəm ka̱ ashe oza̱. 2 Te ayər nəm na nzəng ká̱ onənəm pa̱ gənggəng ka̱kul aGibiyon inang ìtong, wa itong va ká̱ iponzhi, ka̱kul pa̱ á ji aAyi ji ká̱ ìrup, kang nkpaktak onunggwannunggwan te, onunggwan ìkum. 3 Te uAdonizedek uponzhi uga aUrushelima, re ǹre ga atak aHoham uPonzhi uga aHebron, ká̱ uPiram uponzhi uga aJarmut, ká̱ uJafiya uponzhi uga aLakish, kang ká̱ uDebir uponzhi uga aEglon, là pa̱, 4 &lt;&lt;Ó ɓa ó ka̱mshi mi, na i lung ìkum ká̱ oga aGibiyon, ka̱kul oza̱ yar nsar nnap-nlà chit ká̱ uJoshuwa ká̱ onəm oIsa̱rila.&gt;&gt;

5 Te oPonzhi oga otukun oga aAmori va̱ ta̱, uponzhi uga aUrushelima, ká̱ uponzhi uga aHebron, ká̱ uponzhi uga aJarmut, ká̱ uponzhi uga aLakish, ká̱ uponzhi uga aEglon, ɓut nkpaktak onəm ìkum oza̱ te, a ɓa ga ləp apa̱k gáng aGibiyon kang a ru oza̱ ká̱ ìkum.

6 Te oGibiyon re ǹre ga atak aJoshuwa ka̱ ashe apa̱k ka̱ aGilgal, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kang wa swang ozwal ɓu ka̱t. Ɓa atak yi pa̱ kəlak, na ú ka̱m ishi yi. Ka̱mshi yi, ka̱kul pa̱ nkpaktak oponzhi oga oAmori, ova ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin ngga aɗuktum, oza̱ gwang ishi chit pa̱ ó lung yi.&gt;&gt;

7 Te uJoshuwa wong ka̱ aGilgal ɓa ga, uza̱ ká̱ nkpaktak onəm oga nlung ìkum wò, ká̱ nkpaktak onunggwan oga ǹnyi ìkum. 8 UYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Kang a nəm ayər oza̱ ka̱t, ka̱kul n na oza̱ chit ka̱ ashe awo ɓu. Unəm uro yà ka̱ ashe oza̱ chu nsat ka̱ mpyal ɓu ka̱t.&gt;&gt;

9 Te uJoshuwa wong ka̱ aGilgal nəm achen ka̱ ashe nkpaktak ìzwam, kang uza̱ ga mul oAmori. 10 UYawe nak oza̱ zwar ka̱ mpyal oIsa̱rila. Te oza̱ gbá̱ng oAmori pa̱ makmak ka̱ aGibiyon, kang oza̱ ɓak oza̱ ka̱ asa̱l aga nkyen mɓa ngga aBet-Horon oza̱ nəm inok ngbá̱ng oza̱ ga chu aAzeka ká̱ aMakeda. 11 Ka̱ awalang va̱ oza̱ ka̱ nchəng ka̱ mpyal oIsa̱rila, ka̱ nvang asa̱l aBet-Horon va iga aAzeka te, uYawe swang oga aɗəɗal va mwal wa inang ipang ka̱ apaɓur vang ka̱ apal oza̱. Ovəngva̱ kú ka̱ atak aɗəɗal va̱ ta te, yə́l ji ovəngva̱ ji onəm oIsa̱rila gbá̱ng ká̱ ndokchi.

12 Kà̱ ìlum va̱ uYawe na oAmori ka̱ ashe awo oIsa̱rila te, uJoshuwa là nnap ûYawe, ka̱ mpyal oIsa̱rila pa̱,

&lt;&lt;Álum, sat pa̱ kwák ka̱ apal aGibiyon,

kang mmaɓu, ápe ka̱ apal mba̱nda̱m aAjalon.&gt;&gt;

13 Te alum sat pa̱ kwák, kang ape ta̱l,

a ga chu awalang va̱ onəm pyát ka̱ apal ishi okpa ìkum oza̱,

wa nva ka̱ ashe nlìr aJashar.

Te alum sat ka̱ ishimshe aɓuɓur, a kali ka̱ ntar ga chu ìlum pa̱ izəng. 14 Ìlum ya yà chit wa nva̱ ta̱ ka̱t, ka̱ nva̱ng ka̱t te, matmat ka̱t, ìlum nva uYawe fe ìchu anəmləbər ká̱. Nnandər uYawe uwa ka̱ nlung ìkum ka̱kul oIsa̱rila.

15 Kà̱ nvəva̱ng te, uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila le apa̱k ka̱ aGilgal.

Mmá gbá̱ng oponzhi oAmori pa̱ otukun

16 Ǹyangmata̱ te, oponzhi oga otukun va̱ ta̱ ka̱ chəng chit ka̱ bwam ka̱ ashe agba̱k ka̱ aMakeda. 17 Awalang va̱ mmá là ûJoshuwa pa̱, mmá ya oponzhi oga otukun va̱ ta̱ chit, oma bwam ka̱ ashe agba̱k ka̱ aMakeda, 18 te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó ɓəndəng ipang imwalmwal á kùk anung agba̱k va̱ ta, kang ó nak onəm apángchí oza̱. 19 Ǹnyi te, kang ó sat ka̱ ta ka̱t. Ó wa nva̱ng okpa ìkum wó, kang ó ru oza̱ ka̱ asa̱l nva̱ng. Kang ó re oza̱ a le a táng oga itong oza̱ ka̱t, ka̱kul uYawe Inan wó, a na oza̱ chit ka̱ ashe awo wó.&gt;&gt;

20 Te uJoshuwa ká̱ onəm oga aIsa̱rila ngbá̱ng oza̱ pa̱ chatchat, ǹnyi te, aɓo oro pa̱ ɗa̱p chəng táng ashe itong iga akamsəlang oza̱. 21 Te nkpaktak onəm le ká̱ ikángkáng ka̱ atak aJoshuwa ka̱ apa̱k ka̱ aMakeda. Kang unəm uro yà ram anung ka̱ oIsa̱rila lap ka̱t.

22 UJoshuwa là pa̱, &lt;&lt;Ó bol anung agba̱k va̱ ta, na ó fa ká̱ oponzhi oga otukun va̱ ta, ó ɓa ká̱ oza̱ á mi.&gt;&gt; 23 Te oza̱ fa ká̱ oponzhi oga otukun va̱ ta ka̱ ashe agba̱k, uponzhi uga aUrushelima, ká̱ uga aHebron, ká̱ uga aJarmut, ká̱ uga aLakish, ká̱ uga aEglon. 24 Awalang va̱ oza̱ ɓa ká̱ oponzhi va̱ ta chit ûJoshuwa, te uza̱ ɓut nkpaktak onunggwan oIsa̱rila, kang uza̱ là ônəm oga mpyal ìkum va̱ ɓa nzəng ká̱ na pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa ka̱ ta̱, na ó nak ashar wó ka̱ ishak oponzhi va̱ ta̱.&gt;&gt;Te oza̱ ɓa mpyal kang oza̱ nak ashar ka̱ apal ishak oza̱.

25 Te uJoshuwa là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm wó ka̱t, kang ichəgwak a la̱p wó ka̱t. Ó nəm nkam ìgwak, ó tong pa̱ kakkərak. Iya̱m va ta̱ uYawe i ga nnəm n̂kpaktak okpa ìkum va̱ mmawó kà ngga nlulung.&gt;&gt; 26 Te uJoshuwa gbá̱ng oponzhi va̱ ta, kang a zong oga akúm oza̱ ka̱ apal ikún pa̱ itukun, kang a re oza̱ zong ka̱ apal ikún va̱ ta ga chu arurong.

27 Alum kà̱ ntar te, uJoshuwa nak pa̱, mmá fəng ká̱ oza̱ ka̱ apal ikún mmá swang ka̱ ashe agba̱k va̱ oza̱ ka̱ bwam kà̱. Te oza̱ kùk anung agba̱k va̱ ta ká̱ ipang imwalmwal, oma yà ka̱ ta nda ta̱.

UJoshuwa ri oga itong iga nkwandal ká̱ ìkum

28 Ká̱ nda va̱ ta uJoshuwa ri aMakeda ká̱ ìkum. Uza̱ gbá̱l uponzhiponzhi ká̱ ndokchi, kang uza̱ zhì nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta. Unəm uro yà uza̱ re fa ka̱ ashishe ka̱t. Uza̱ nəm ûponzhi uga aMakeda wa nva uza̱ ka̱ nəm ûponzhi uga aJariko.

29 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ká̱ na wong ka̱ aMakeda ga aLibna, kang oza̱ ru oza̱ ká̱ ìkum. 30 Te uYawe na ìtong va̱ ta ká̱ uponzhiponzhi ka̱ ashe awo oIsa̱rila kpa. Kang ìtong va̱ ta ká̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashishe uJoshuwa gbá̱ng ká̱ ndokchi. Uza̱ re unəm uro fa ka̱ ashishe ka̱t. Uza̱ nəm ûponzhiponzhi wa nva uza̱ ka̱ nəm ûponzhi uga aJariko.

31 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ká̱ na wong ka̱ aLibna fər ga aLakish, oza̱ gáng na kang a ru ká̱ ìkum. 32 Kang uYawe na aLakish ka̱ ashe awo oIsa̱rila, te oza̱ ri na ká̱ ìkum ka̱ nra ngga mparəm. Kang oza̱ gbá̱l nza̱ unəm nggo uva̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta ká̱ ndokchi, wa nva oza̱ ka̱ nəm âLibna á. 33 Te uHoram uPonzhi uga aGezer wong ɓa nka̱mshi aLakish, ǹnyi te, uJoshuwa gba̱l na nzəng ká̱ onəm ìkukum, uza̱ re unəm uro ká̱ irirì ka̱ ashe oza̱ ka̱t.

34 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ká̱ na wong ka̱ aLakish fər ga aEglon. Oza̱ gáng na kang a ru ká̱ ìkum. 35 Oza̱ ri na ká̱ ìkum ka̱ nda va ta, oza̱ gbá̱ng onənəm ká̱ ndokchi kang oza̱ zhì nza̱ unəm nggo uva̱ ka̱ ashishe, wa nva oza̱ ka̱ nəm aLakish á.

36 Te uJoshuwa ka̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ka̱ na wong ka̱ aEglon ɓa ga aHebron, kang oza̱ ru na ká̱ ìkum. 37 Oza̱ ri na kang oza̱ gba̱l uponzhiponzhi, ká̱ ivan itutong, ká̱ nza̱ unəm nggo ka̱ ashishe ká̱ ndokchi. Oza̱ re unəm uro fa ka̱t. Oza̱ zhì na pa̱ chatchat ká̱ nza̱ unəm nggo ka̱ ashishe, wa nva oza̱ ka̱ nəm aEglon á.

38 Te uJoshuwa ka̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ka̱ na ga̱ɓa̱n ga ru aDebir ká̱ ìkum. 39 Oza̱ ri ìtong va̱ ta ká̱ ìkum, ká̱ uponzhiponzhi, ká̱ ivan itutong. Kang oza̱ zhì nza̱ unəm nggo ka̱ ashe ìtong va̱ ta ká̱ ndokchi. Oza̱ re unəm uro fa ka̱t. Oza̱ nəm aDebir ká̱ uponzhiponzhi wa nva oza̱ ka̱ nəm âHebron, ká̱ aLibna ká̱ oponzhiponzhi.

40 Te uJoshuwa nəm igwan ká̱ nkpaktak nkap mbin, nzəng ká̱ mbin ngga aɗuktum, ká̱ aNegep, ká̱ ovan oga aɗuktum aga asa̱l ntar alum, ká̱ ngga aba̱nda̱m, ká̱ nkpaktak oponzhi oza̱. Uza̱ re unəm uro fa ka̱t. Uza̱ zhì nkpaktak onəm oga irirì, wa nva uYawe, Inan oIsa̱rila ka̱ nak á. 41 UJoshuwa nəm igwan ká̱ oza̱ ɓan ka̱ aKadesh-Barneya a ga chu aGaza, ká̱ nkpaktak nkap mbin aGoshen, ga chu aGibiyon. 42 Kang uJoshuwa nəm igwan ká̱ oponzhi va̱ ta̱ pa̱ kpaktak ká̱ oga mbin oza̱ ka̱ awalang pa̱ zəng, ka̱kul uYawe, Inan oIsa̱rila uwa kà̱ nlung ìkum ka̱kul onəm wò.

43 Nnà chit te, uJoshuwa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila le apa̱k ka̱ aGilgal ɗak.

11

UJoshuwa nəm igwan ká̱ oponzhi oga asa̱l mpal

1 Ka̱ awalang va̱ uJabin uPonzhi uga aHazor fe nnap va̱ ta̱ te, uza̱ re ǹre ga ûJobap uponzhi uga aMadon, ká̱ uponzhi uga aShimron, ká̱ uponzhi uga aAkshap, 2 kang ká̱ oponzhi va̱ ka̱ asa̱l mpal ova ka̱ ashe oga aɓam, ka̱ aAraba aga nkwandal aKinnerot, ka̱ mbin oga avan aɗuktum aga asa̱l ntar alum, kang ká̱ aDor ka̱ asa̱l ntar alum, 3 ká̱ oKanana ka̱ asa̱l nfa alum ká̱ asa̱l ntar alum, ká̱ oAmori, ká̱ oHitti, ká̱ oPerizi, ká̱ oJebusi ka̱ mbin ngga aɗuktum, kang ká̱ oHivi va̱ ka̱ avəng aHermon ka̱ nkap mbin ngga aMizpa. 4 Te oza̱ fa nzəng ka̱ nkpaktak onəm oga nnəm ìkum oza̱, nggatək pa̱ makmak wa ashishiri ka̱ anung ìwa, ká̱ oga ipəri, ká̱ oga akeke ipəri pa̱ makmak. 5 Nkpaktak oponzhi va̱ ta̱ gwang ishi ka̱ anung nzəngtəng, ɓa ləp apa̱k ka̱ anung ndəng ngga aMerom pa̱ ó lung ìkum ká̱ oIsa̱rila.

6 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Kang o nəm ayər oza̱ ka̱t, ka̱kul ìpin ká̱ atak wa nva̱ ta̱ te, mi na nkpaktak oza̱ ôIsa̱rila okúkú. Ó kyèn irəng ipəri oza̱ i gutum, kang ó pwak oga akeke ipəri oza̱.&gt;&gt;

7 Te uJoshuwa ká̱ nkpaktak onəm ìkum wò, ɓa ká̱ ǹnyi oza̱ ka̱t, ru oza̱ ká̱ ìkum ka̱ anung ndəng aMerom. 8 Kang uYawe na oza̱ ka̱ ashe awo oIsa̱rila. Oza̱ nəm igwan ká̱ oza̱ kang a ɓak oza̱ ga chu aSidon aChumchum, lyam ga aMisrefot Mayim, kang a ga chu aba̱nda̱m aMizpa ka̱ asa̱l nfa alum. Oza̱ re unəm uro fa ká̱ irirì ka̱t. 9 UJoshuwa nəm ôza̱ wa nva uYawe là á na. Uza̱ kyèn irəng ipəri oza̱ gutum, kang uza̱ pwak oga akeke ipəri oza̱.

10 Ka̱ awalang va ta uJoshuwa le nva̱ng ga ri aHazor, kang a gbá̱l uponzhiponzhi ká̱ ndokchi. AHazor nna ka̱ yà atak achumchum n̂kpaktak oga iponzhi va̱ ta. 11 Oza̱ gbá̱ng nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashishe ká̱ ndokchi. Oza̱ zhì oza̱ pa̱ chatchat, unəm uro yà oza̱ re ká̱ irirì ka̱t, kang oza̱ pwak aHazor.

12 UJoshuwa ri nkpaktak oga itong iga iponzhi va̱ ta, ká̱ oponzhiponzhi, kang a gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi. Uza̱ zhì oza̱ pa̱ chatchat, wa nva uMusa uzwal aYawe ka̱ nak á. 13 Ká̱ nnà te, itong va̱ mmá me ka̱ apal agəgər te, oIsa̱rila pwak ka̱t, aHazor na byet uJoshuwa pwak. 14 Kang oIsa̱rila wur nkpaktak ndur itong va̱ ta ká̱ iya̱mkang, a sat iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum îshi oza̱. Ǹnyi te, oza̱ gbá̱ng nkpaktak onəm ká̱ ndokchi, a ga chu awalang va̱ oza̱ zhì oza̱ pa̱ chatchat. Oza̱ re unəm uro fa ká̱ irirì ka̱t. 15 Wa nva uYawe nak ûMusa uzuzwal te, wa nnà ta uMusa nak ûJoshuwa. Kang uJoshuwa nəm wa nnà ta, uza̱ nəm nkpaktak iya̱m va̱ uYawe nak ûMusa.

16 Te uJoshuwa nəm igwan ká̱ nkpaktak mbin va̱ ta, mbin ngga aɗuktum, ká̱ nkpaktak aNegep, ká̱ nkpaktak nkap mbin aGoshen, ká̱ mbin oga avan aɗuktum ka̱ asa̱l ntar alum, ká̱ aAraba, ká̱ oga aɓam aIsa̱rila ká̱ oga avan aɗuktum oza̱, 17 aɓang ka̱ aƁam aHalak va̱ ɓa ga asa̱l aSeyir, a ga chu aBal Gat ka̱ mba̱nda̱m aLebanon ka̱ avəng aƁam aHermon. Uza̱ wur nkpaktak oponzhi oza̱, kang a gbá̱ng oza̱. 18 UJoshuwa gba̱ng chit ka̱ nnəm ìkum ká̱ nkpaktak oponzhi va̱ ta. 19 Ìtong iro yà yar nsar nnap-nlà ntəm ikángkáng ká̱ onəm oga aIsa̱rila ka̱t, oHivi na byet, ova ka̱ ntəm ka̱ aGibiyon á. Nkpaktak aɓoshi itong te, oIsa̱rila ri ká̱ ìkum. 20 Ka̱kul uYawe uwa nak igwak oza̱ twat, na oza̱ a ɓa ká̱ ìkum ka̱ oIsa̱rila, na ô zhì oza̱ pa̱ chatchat, ô zhì oza̱ nzəng ká̱ nyam nrusok afu ka̱t, wa nva uYawe ka̱ nak uMusa á.

21 Ka̱ awalang va ta uJoshuwa ga zhì oAnakim, ova ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin ngga aɗuktum, aHebron, ká̱ aDebir, ká̱ aAnap, ká̱ nkpaktak mbin ngga aɗuktum oYahuda, ká̱ nkpaktak mbin ngga aɗuktum oIsa̱rila. uJoshuwa zhì oza̱ pa̱ chatchat ká̱ itong oza̱. 22 Unəm uro yà le ka̱ ashe oAnakim va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin oIsa̱rila ka̱t. Ka̱ aGaza, ká̱ aGat, ká̱ aAshdot na byet, aɓo oro le. 23 Te uJoshuwa nəm igwan ká̱ nkpaktak mbin va̱ ta, wa nva uYawe ka̱ là ûMusa. Kang uJoshuwa na mbin va̱ ta iya̱mkup ôIsa̱rila ka̱ atak oga akum ìjili oza̱. Te mbin va̱ ta jul ka̱ ìkum.

12

Oponzhi va uMusa ri ká̱ ìkum

1 OPonzhi va ta̱ ka̱ ashe oga mbin va̱ onəm oga aIsa̱rila ka̱ ri ká̱ ìkum, ova oza̱ ka̱m mbin oza̱ ka̱ asa̱l nfa alum agwong aUrdun, a ɓan ka̱ mba̱nda̱m ngga aArnon ga chu aƁam aHermon, nzəng ká̱ nkpaktak asa̱l nfa alum aAraba. 2 USihon uponzhi oAmori, uva ka̱ nəm iponzhi ka̱ aHeshbon. Iponzhiponzhi ɓan ka̱ aAroyer, va kà̱ nkur mba̱nda̱m aArnon, ɓan ká̱ ishimshe aba̱nda̱m va̱ ta ga chu awang aJabok ka̱ aswari oAmmon. Oga mbin va ta̱ nzəng ká̱ nkap kà̱ ishimshe aGileyat. 3 Uza̱ nəm iponzhi kpa ka̱ nkap mbin aAraba ka̱ asal nfa alum, a ɓan kà̱ ìWa aGalili, lyam ga ìWa aAraba, nna ìWa mMan* á, ka̱ asa̱l nfa alum aBet Jeshimot, ka̱ asa̱l nkwandal ka̱ nkwangtal avəng aɓam aPisga.

4 Ká̱ mbin aOg uponzhi uga aBashan, Uzəngtəng ka̱ ashe aɓo onəm aRefayim, uva ka̱ nəm iponzhi ka̱ aAshtarot ká̱ aEdireyi á.

5 Uza̱ nəm iponzhi ká̱ nkap mbin aɓam aHermon, ká̱ aSaleka, ká̱ nkpaktak aBashan ga chu aswari oGeshuri, ká̱ oMakati, ká̱ nkap ka̱ ishimshe aGileyat ga chu aswari aSihon uponzhi uga aHeshbon.

6 UMusa, uzwal aYawe, ká̱ onəm oga aIsa̱rila ri oza̱ ká̱ ìkum. Kang uMusa, uzwal aYawe na mbin oza̱ iya̱mkup akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase.

Oponzhi va uJoshuwa ri ká̱ ìkum

7 Oponzhi va ta̱ oma mbin oza̱ uJoshuwa ka̱ onəm oga aIsa̱rila ri ká̱ ìkum ka̱ asa̱l ntar alum agwong aUrdun, ɓan ka̱ aBal Gat ka̱ mba̱nda̱m aLebanon ga chu aɓam aHalak, va̱ ga asa̱l aSeyir. Kang uJoshuwa na mbin oza̱ ôIsa̱rila sat iya̱mkup oza̱, ka̱ atak nkap akum ìjili oza̱. 8 Oga mbin nva̱ ta̱ nzəng ká̱ mbin ngga aɗuktum, ká̱ oga avan aɗuktum, ká̱ aAraba, ká̱ mba̱nda̱m, ká̱ ashe ǹzam, kang ká̱ aNegep. Oma oga mbin oHitti, ká̱ oAmori, ká̱ oKanana, ká̱ oPerizi, ká̱ oHivi, kang ká̱ oJebusi. 9 Oponzhi va̱ ta̱ te, oma uponzhi uga aJariko, ká̱ uponzhi uga aAyi, uva datkulung ká̱ aBetel, 10 ká̱ uponzhi uga aUrushelima, ká̱ uponzhi uga aHebron, 11 ká̱ uponzhi uga aJarmut, ká̱ uponzhi uga aLakish, 12 ká̱ uponzhi uga aEglon, ká̱ uponzhi uga aGezer, 13 ká̱ uponzhi uga aDebir, ká̱ uponzhi uga aGeder, 14 ká̱ uponzhi uga aHorma, ká̱ uponzhi uga aArat, 15 ká̱ uponzhi uga aLibna, ká̱ uponzhi uga aAdulam, 16 ká̱ uponzhi uga aMakeda, ká̱ uponzhi uga aBetel, 17 ká̱ uponzhi uga aTapuwa, ká̱ uponzhi uga aHefer, 18 ká̱ uponzhi uga aAfek, ká̱ uponzhi uga aLasharon, 19 ká̱ uponzhi uga aMadon, ká̱ uponzhi uga aHazor, 20 ká̱ uponzhi uga aShimron Meron, ká̱ uponzhi uga aAkshap, 21 ká̱ uponzhi uga aTanak, ká̱ uponzhi uga aMegido, 22 ká̱ uponzhi uga aKedesh, ká̱ uponzhi uga aJokneyam ka̱ aKarmel, 23 ká uponzhi uga aDor ka̱ aNaphot Dor, ká̱ uponzhi uga aGoyim ka̱ aGilgal, 24 ká̱ uponzhi uga aTirza, pa̱ kpaktak te, oponzhi ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ zəng.

13

Mbin nva nna mmá ri chit ka̱t

1 Ka̱ awalang va̱ uJoshuwa gbák chit pa̱ gənggəng te, uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;U gbák chit pa̱ gənggəng, kang mbín nna re pa̱ makmak nva̱ nna o ri chit ka̱t.

2 &lt;&lt;Oga mbin va ta̱ oma ɓur, nkpaktak nkap mbin oFilisti, ká̱ oGeshuri, 3 ɓan ka̱ Awang aShihor nna ka̱ asa̱l nfa alum aMasar, ga chu mbin aEkron ka̱ mpal, mmá kung oza̱ wa mbin oKanana. Oma mbin oponzhi pa̱ otukun oji oFilisti va̱ i nəm iponzhi ka̱ aGaza, ká̱ aAshdot, ká̱ aAshkelon, ká̱ aGat, kang ká̱ aEkron va̱ ka̱ mbin oAvi, 4 ka̱ asa̱l nkwandal. Nkpaktak mbin oKanana, va̱ ɓan ka̱ aMeyara va aji oSidon ga aAfek, ɓa chu aswari oAmori, 5 kang mbin oGebali, ká̱ nkpaktak aLebanon, ka̱ asa̱l nfa alum, ɓan ka̱ aBal Gat ka̱ avəng aƁam aHermon ga aLebo Hamat.

6 &lt;&lt;Nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ oga nkap mbin ngga aɗuktum ɓan ka̱ aLebanon ga chu aMisrefot Mayim, nnà nkpaktak oSidon, te mmami ka̱ ishi mi, mi ɓak oza̱ ka̱ mpyal onəm oIsa̱rila. Ɗak na u kap mbin va̱ ta ôIsa̱rila a təm iya̱mkup oza̱, wa nva n nak ɓu á. 7 Ǹyangmata̱ te, kap mbin va̱ ta̱ iya̱mkup akum ìjili pa̱ fangzəngtəng va̱ ta̱ ká̱ nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase.&gt;&gt;

Nkap mbin va̱ ka̱ asa̱l nfa alum aUrdun

8 Aɓo nkap ka̱ ishimshe akum aManase, ká̱ oRuben, ká̱ oGat, ka̱ ka̱m iya̱mkup iji oza̱ chit nna uMusa ka̱ na ôza̱ ka̱ agwong aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum. Iya̱m va ta na uMusa uzwal aYawe na ôza̱.

9 Mbin oza̱ ɓan ka̱ aAroyer va̱ ka̱ nkur mba̱nda̱m ngga aArnon, kang a ɓan ká̱ ìtong va̱ ká̱ ishimshe aba̱nda̱m va̱ ta, ka̱ nkpaktak agbagba aga aMedeba ga chu aDibon. 10 Kang ká̱ nkpaktak itong iji aSihon uponzhi oAmori, uva nəm iponzhi ka̱ aHeshbon, ga chu aswari onəm oAmmon. 11 Nzəng ká̱ aGileyat, ká̱ mbin oGeshuri, ká̱ oMakati, nkpaktak aƁam aHermon, kang ká̱ nkpaktak aBashan ga chu aSaleka, 12 nnà nkpaktak atak iponzhi aOg ka̱ aBashan, uva ka̱ nəm iponzhi ka̱ aAshtarot kang ká̱ aEdreyi. UOg uwa uga nkur anung ka̱ ashe oRefayim. Oma uMusa ka̱ ri oza̱ ká̱ ìkum kang a ɓàk oza̱. 13 Ǹnyi te, onəm oIsa̱rila ɓàk oGeshuri ká̱ oMakati ka̱t, nnà nak kang, oma ka̱ ntəm ka̱ ashe oIsa̱rila ɓa chu nda va̱ ta̱.

14 Ǹnyi te, akum ìjili aLawi na byet uMusa na iya̱mkup á na ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, oza̱ i ya iya̱m-nrì oza̱ ka̱ atak oga iya̱m inana nləfər ûYawe, Inan oIsa̱rila, nna ta iya̱mkup iji oza̱, wa nva uYawe là ôza̱.

15 UMusa ka̱ na iya̱mkup chit âkum ìjili aRuben ka̱ atak oga akum oza̱.

16 Aswari oza̱ ɓan ka̱ aAroyer, va ka̱ nkur mba̱nda̱m ngga aAmon, kang kà̱ ìtong va̱ ka̱ ishimshe aba̱nda̱m va̱ ta, ká̱ nkpaktak agbagba va̱ lyam aMedeba, 17 ga aHeshbon, ká̱ nkpaktak itutong va̱ ka̱ agbagba, nna aDibon, ká̱ aBamot Bal, ká̱ aBet Bal Meyon, 18 ká̱ aJahaz, ká̱ aKedemot, ká̱ aMefayat, 19 ká̱ aKiriyatayim, ká̱ aSibmak, ká̱ aZeret Shahar va ka̱ apal aɗuktum ka̱ ashe mba̱nda̱m va̱ ta, 20 ká̱ aBet Peyor, mba̱nda̱m ngga aPisga, ká̱ aBet Jeshimot, 21 ká̱ nkpaktak itong va̱ ka̱ agbagba va̱ ta̱, kang ká̱ nkpaktak mbin iponzhi aSihon, uponzhi uga oAmori, uva nəm iponzhi ka̱ aHeshbon. UMusa ka̱ ri na ká̱ ìkum ká̱ onəm oga mpyal oMidiyan, uEvi ká̱ uRekem, ká̱ uZur ká̱ uHur, ká̱ uReba, oma ovan oponzhi va̱ kà̱ ntəm nzəng ká̱ uSihon ka̱ ashe nkap mbin va̱ ta. 22 Kang uBalam, uya aBeyor, unəm uga nəm iva̱k, uwa yà ka̱ ashe onəm va̱ oIsa̱rila gbá̱ng ká̱ ndokchi kpa. 23 AUrdun nna aswari akum ìjili aRuben. Itong va̱ ta̱ ká̱ ivan itong oza̱ nna iya̱mkup akum ìjili aRuben ka̱ atak akum oza̱.

24 UMusa ka̱ na iya̱mkup chit âkum ìjili aGat kpa, uza̱ na oza̱ ka̱ atak akum oza̱.

25 Aswari oza̱ nna aJazer ká̱ nkpaktak itong aGileyat, ká̱ nkap ìshimshe mbin oAmori ga chu aAroyer va ka̱ asa̱l nfa alum dat ká̱ aRaba, 26 kang ɓan ka̱ aHeshbon ga aRamat Mizpa ká̱ aBetonim, kang ɓan ka̱ aMahanayim ɓa chu aswari aga aDebir. 27 Ká̱ mba̱nda̱m va̱ aBet Haram, aBet Nimra, aSukkot, ká̱ aZafon, ká̱ aɓo nkap mbin aSihon, uponzhi uga aHeshbon, awang aUrdun nna nkur aswari mbin oza̱, vang asa̱l mpal ìWa aGalili*, kang le ga asa̱l nfa alum. 28 Itong va̱ ta̱ ká̱ ivan itong oza̱ nna iya̱mkup akum ìjili aGat ka̱ atak oga akum oza̱.

29 UMusa ka̱ na iya̱mkup chit n̂kap ká̱ ìshimshe akum ìjili aManase, ka̱ atak oga akum oza̱.

30 Aswari oza̱ ɓan ka̱ aMahanayim, kang nzəng ká̱ nkpaktak aBashan, nkpaktak nkap mbin iponzhi aOg uponzhi uga aBashan, ká̱ nkpaktak itong ìsəm pa̱ ikpa̱ɗing iga aJayir ka̱ aBashan, 31 kang nkap ká̱ ìshimshe aGileyat, ká̱ aAshtarot, ká̱ aEdreyi, itong iga nnəm iponzhi aOg ka̱ aBashan. Nkpaktak itong va̱ ta̱ mmá na âkum ìjili aMakir uya aManase ununggwan ka̱ atak oga akum oza̱.

32 Ka̱ asa̱l va ta̱ uMusa kap iya̱mkup ká̱ ka̱ agbagba aMowap, ka̱ gwong aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum aJariko. 33 Ǹnyi te, uMusa na iya̱mkup akum ìjili aLawi ka̱t. ka̱kul uYawe, Inan oIsa̱rila uwa iya̱mkup oza̱, wa nva uza̱ ka̱ yar nsar nnap-nlà ôza̱.

14

Mmá kap mbin va̱ ka̱ asa̱l ntar alum awang aUrdun

1 Oga atak va ta̱ mma na onəm oga oIsa̱rila iya̱mkup, ka̱ ashe mbin aKanana, va uEleyazar, unəm uga mpyal awop, ká̱ uJoshuwa uya aNun ununggwan, ká̱ onəm oga mpyal akum ìjili oIsa̱rila kap ôza̱ iya̱mkup. 2 Wa nva uYawe ka̱ nak ûMusa te, akum ìjili aga fangzəngtəng va̱ ta̱ ká̱ nkap kà̱ ìshimshe akum ìjili ka̱m iya̱mkup iji oza̱ ká̱, ka̱ asa̱l ntar alum ka̱ atak mmàng ayàk. 3 Ka̱kul uMusa ka̱ na iya̱mkup chit âkum ìjili aga aparəm ká̱ nkap kà̱ ìshimshe akum ìjili va̱ ta ka̱ asa̱l nfa alum awang aUrdun, ǹnyi te, uza̱ na iya̱mkup oLawi ka̱ ashe aɓo oga akum ìjili jiwò ka̱t. 4 Akum ìjili aYusufu, kap akum pa̱ parəm, uManase ká̱ uEfrayim. Mmá na iya̱mkup ôLawi ka̱ ashe mbin va̱ ta ka̱t, ka̱ɗor nva̱ ta te, mmá na itong oza̱ iva̱ oza̱ i təm kà̱, ká̱ oga ǹzam ka̱kul nkpak ina ká̱ iya̱mkang oza̱. 5 OIsa̱rila kap mbin va̱ ta, wa nva uYawe ka̱ nak uMusa á.

Mmá na aHebron ûKalip

6 N̂da nro te, onəm oga aYahuda ɓa atak aJoshuwa ka̱ aGilgal, kang uKalip uya aJefune unəm oKeni, là á na pa̱, &lt;&lt; Rəng ká̱ nnap-nlà va̱ uYawe ka̱ là ûMusa, unəm Inan ka̱ apal mi ka̱ ɓu, ka̱ aKadesh Barneya. 7 Mmami ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ineɗing awalang va̱ uMusa, uzwal aYawe ka̱ re mi ka̱ aKadesh Barneya pa̱ n sòng mbin va̱ ta. Kang m ɓa ká̱ ama̱n aga nnandər va̱ ka̱ ashe igwak mi. 8 Ǹnyi te, ogənang mi va̱ ga nzəng ka̱ mi nak igwak onəm rusok. Ka̱ nna te, n kpán uYawe, Inan mi ká̱ nkpaktak ìgwak mi. 9 Te n̂da va̱ ta uMusa sóng anung a mi pa̱, &lt;Nkpaktak mbin va̱ ashar ɓu tongchi kà̱ te, i təm iya̱mkup ɓu ká̱ ovan ɓu mbyet, ka̱kul u kpán uYawe Inan mi ká̱ nkpaktak ìgwak ɓu.&gt;

10 &lt;&lt;Dər, wa nva̱ uYawe ka̱ yar nsar nnap-nlà te, uwa a re mi ká̱ irirì ìzun ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ tukun, á ɓan ka̱ awalang va̱ uza̱ là nnap-nlà va̱ ta̱ ûMusa, ya oIsa̱rila oma ka̱ nranggang ka̱ ashe nzam. Kang ǹyangmata̱ te, mmami ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ina̱nne ama̱n pa̱ tukun. 11 N̂da ta̱ na nkəkam wa nra va̱ uMusa ka̱ re mi ká̱, kang ǹyangmata̱ nna n yà ká̱ ìkàm iga ngga ìkum wa nva ka̱ n yà matmat á. 12 Ǹyangmata̱ te, na mbin ngga aɗuktum va̱ ta̱ a mi, wa nva uYawe ka̱ yar nsar nnap-nlà a mi ká̱ nda va̱ ta. Mmaɓu ká̱ ishi ɓu, ka̱ u fife pa̱ oAnakim oma ka̱ ta, ká̱ inang itong oza̱ iva ká̱ akamsəlang. Ǹnyi te, ká̱ nka̱mshi aYawe te, mi ɓak oza̱ wa nva uza̱ ka̱ là á.&gt;&gt;

13 Te uJoshuwa nak nnap-nnəna̱n ûKalip, uya aJefune ununggwan kang uza̱ na aHebron á na sat iya̱mkukup. 14 Te aHebron təm iya̱mkup akum ìjili aKalip uya aJefune ununggwan unəm oKeni ɓa chu nda va̱ ta̱, ka̱kul uza̱ kpán uYawe, Inan oIsa̱rila ká̱ nkpaktak ìgwak wò. 15 Ká̱ mmatmat te, mí wor aHebron pa̱ aKiriyat Arba. UArba va̱ ta te, unəm uchumchum ka̱ ashe oAnakim. Te mbin va̱ ta jul ká̱ nlung ìkum.

15

Mbin va mmá na âkum ìjili aYahuda

1 Mbin va̱ mmá na akum ìjili aYahuda ka̱ atak akum oza̱ te, a ɓan ka̱ nkwandal aswari nkap mbin aEdom, a ga chu nkwandal nzam aZin. 2 Aswari oza̱ aga nkwandal ɓan ka̱ nkur akongkong ìWa mMan*, va dər nkwandal, 3 a ga mpyal ka̱ nkwandal ka̱ asa̱l aAkrabim, watar ga nzam aZin, ga nkwandal ká̱ aKadesh-Barneya, a watar asa̱l aHezron kyen ga aAdar kang ga̱ɓa̱n ga aKarka. 4 Te a watar ga aAzmon, wòl aWang aMasar a ɓa kur ka̱ ìwa aMeditereniya. Nna ta aswari oza̱ aga asa̱l nkwandal. 5 Aswari aga asa̱l nfa alum a ɓan ka̱ ìWa mMan†, a ɓa anung aUrdun. Aswari aga asa̱l mpal te, a ɓan ka̱ anung ìWa mMan‡ ka̱ atak va̱ aWang aUrdun i nang iga ashe ìwa. 6 Te aswari va̱ ta kyen ɓa aBet-Hogla a ga asa̱l mpal aBet-Araba, a le kyen ga ìPang aBohan, uya aRuben ununggwan. 7 Aswari kyen ga aDebir ɓan ka̱ mba̱nda̱m ngga aAkor, kang a ga̱ɓa̱n asa̱l mpal ga aGilgal, va mal ikoksok ká̱ asa̱l aAdummim va ka̱ nkwandal ngba̱k mba̱nda̱m va̱ ta. Te aswari va̱ ta watar ga atak mɓəl ndəng aEn-Shemesh a ɓa fa ka̱ aEn-Rogel. 8 Te aswari kyen ga mba̱nda̱m aBen-Hinnom ka̱ asa̱l nkwandal aba̱nda̱m oJebusi, nna aUrushelima á. A wong ka̱ ta te, a kyen ga apal aɗuktum va̱ ka̱ asa̱l ntar alum aba̱nda̱m aHinnom ka̱ asa̱l mpal nkur mba̱nda̱m ngga aRefayim. 9 A wong ka̱ apal aɗuktum te, aswari va̱ ta lyam ga atak mɓəl ndəng ngga aNeptowa, te a fa ga itong va̱ dat ká̱ aƁam aEpron, kang a ga̱ɓa̱n ga aBayala, nna aKiriyat-Jeyarim. 10 Te a kandar ga asa̱l ntar alum aBayala ga aƁam aSeyir, te a wol asa̱l mpal aƁam aJeyarim, nna aKesalon á, kang a fə́r ga aBet-Shemesh, te a watar ga aTimna. 11 A watar ga nkwangtal aEkron ka̱ asa̱l mpal, kang a ga̱ɓa̱n ga aShikkeron, te a lyam ka̱ ngba̱k aƁam aBayala, a ga chu aJabneyel. Te aswari va̱ ta ɓa kur ka̱ ìWa aMeditereniya. 12 Kang aswari aga asa̱l ntar alum, ka̱ inang ìwa va̱ ta.

Nnà ta aswari va̱ gang akum ìjili aYahuda ka̱ atak akum oza̱.

UKalip ri aHebron ká̱ aDebir ká̱ ìkum

13 Wa nva uYawe ka̱ nak ûJoshuwa te, uza̱ kpál atak ka̱ ashe mbin onəm aYahuda na ûKalip uya aJefune ununggwan. Kang uza̱ na aKiriyat-Arba á na, nna mí wor pa̱ aHebron. UArba te, uwa upo oAnakim. 14 Te uKalip ɓak akum aAnak pa̱ oshatɗing ka̱ aHebron, oma uSheshayi, ká̱ uAhiman, ká̱ uTalmayi. 15 Uza̱ wong ka̱ ta te, uza̱ ga ru onəm oga ntəm ka̱ aDebir ká̱ ìkum, ka̱ yà te, mí wor aDebir pa̱ aKiriyat-Sefer. 16 Kang uKalip là pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kap a ri aKiriyat-Sefer ká̱ ìkum te, mi na uyen mi uAksa á na kà̱ ivang.&gt;&gt; 17 UOtniyel uya aKenaz ununggwan, ugənang aKalip ri ìtong va̱ ta ká̱ ìkum. Te uKalip na uyen wò uchar uAksa á na kà̱ ivang.

18 Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ ga atak aɓar wò te, uza̱ nok na pa̱ uza̱ á ɓəp iram ka̱ upo wò. Awalang va̱ uAksa fər ka̱ apal azhaki wò te, uKalip ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mi nəm a ɓu yà?&gt;&gt;

19 Uza̱ na ama̱n a na pa̱, &lt;&lt;pa̱r mi, ka̱kul u na mbin a mi chit ka̱ aNegep§, n chal pa̱ u na oga atak mɓəl ndəng á mi kpa.&gt;&gt; Te uKalip na oga atak aga mɓəl ndəng á na ngga apal ká̱ ngga avəng.

20 Iya̱mkup onəm aYahuda nnà ta̱ ka̱ atak akum oza̱.

21 Itong va ta̱ mmá na akum ìjili aYahuda iva ka̱ asa̱l nkwandal va̱ datkulung ká̱ aswari aEdom, oma aKapzeyel, ká̱ aEder, ká̱ aJagur, 22 ká̱ aKina, ká̱ aDimona, ká̱ aAdada, 23 ká̱ aKadesh, ká̱ aHazor, ká̱ aItnan, 24 ká̱ aZip, ká̱ aTelem, ká̱ aBeyalot, 25 ká̱ aHazor-Hadata, ká̱ aKiriyot-Hezron, nna aHazor á, 26 ká̱ aAmam, ká̱ aShema, ká̱ aMolada, 27 ká̱ aHazar-Gada, ká̱ aHeshmon, ká̱ aBet-Pelet, 28 ká̱ aHazar-Shuwal, ká̱ aBeyersheba, ká̱ aBiziyotiya, 29 ká̱ aBayala, ká̱ aLim, ká̱ aEzem, 30 ká̱ aEltolat, ká̱ aKesil, ká̱ aHorma, 31 ká̱ aZiklak, ká̱ aMatmanna, ká̱ aSansanna, 32 ká̱ aLebayot, ká̱ aShilhim, ká̱ aAyin, ká̱ aRimmon. Pa̱ kpaktak te, itong ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ fangzəngtəng nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

33 Itong iga avan aɓam te, oma aEshtawol, ká̱ aZora, ká̱ aAshna, 34 ká̱ aZanowa, ká̱ aEn-Ganim, ká̱ aTapuwa, ká̱ aEnam, 35 ká̱ aJarmut, ká̱ aAdulam, ká̱ aSoko, ká̱ aAzeka, 36 ká̱ aShayarayim, ká̱ aAditayim, ká̱ aGedera, ká̱ aGederotayim. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

37 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aZenan, ká̱ aHadasha, ká̱ aMikdal-Gat, 38 ká̱ aDileyan, ká̱ aMizpa, ká̱ aJokteyel, 39 ká̱ aLakish, ká̱ aBozkat, ká̱ aEglon, 40 ká̱ aKapbon, ká̱ aLahmas, ká̱ aKitlish, 41 ká̱ aGederot, ká̱ aBet-Dagon, ká̱ aNayama, ká̱ aMakeda. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ kpa̱ɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

42 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aLibna, ká̱ aEter, ká̱ aAshan, 43 ká̱ aIpta, ká̱ aAshna, ká̱ aNezip, 44 ká̱ aKeyila, ká̱ aAkzip, ká̱ aMaresha. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ fangzəngtəng nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

45 Mmá na aEkron ká̱ itong va̱ gáng na nzəng ká̱ ivan itutong âkum ìjili aYahuda kpa, 46 ká̱ nkpaktak itong va̱ datkulung ká̱ aAshdot, ɓan ka̱ ntar alum aEkron nzəng ká̱ ivan itong oza̱. 47 AAshdot, ká̱ itutong nzəng ká̱ ivan itutong, kang aGaza, ká̱ itutong nzəng ká̱ ivan itutong, a ga chu aWang aMasar, ká̱ anung ìWa aMeditereniya.

48 Mmá na itong âkum ìjili aYahuda ka̱ ashe mbin ngga aɗuktum kpa, oma aShamir, ká̱ aJatir, ká̱ aSoko, 49 ká̱ aDanna, ká̱ aKiriyat-Sefer, nna aDebir á, 50 ká̱ aAnap, ká̱ aEshtemo, ká̱ aAnim, 51 ká̱ aGoshen, ká̱ aHolon, ká̱ aGilo. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ zəng nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

52 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aArap, ká̱ aDuma, ká̱ aEshan, 53 ká̱ aJanim, ká̱ aBet-Tapuwa, ká̱ aAfeka, 54 ká̱ aHumta, ká̱ aKiriyat-Arba, nna aHebron á, ká̱ aZiyor. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ fangzəngtəng nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

55 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aMayon, ká̱ aKarmel, ká̱ aZip, ká̱ aJutta, 56 ká̱ aJezireyel, ká̱ aJokdeyam, ká̱ aZanowa, 57 ká̱ aKayin, ká̱ aGibeya, ká̱ aTimna. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ igba̱pchi ká̱ ivan itong oza̱.

58 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aHalhul, ká̱ aBet-Zur, ká̱ aGedor, 59 ká̱ aMayarat, ká̱ aBet-Anot, ká̱ aEltekon. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìkpa̱ɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

60 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aYahuda kpa, oma aKiriyat-Bayal, nna aKiriyat-Jeyarim á, ká̱ aRapba. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ iparəm nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

61 Mmá na itong âkum ìjili aYahuda kpa ka̱ ashe ǹzam, oma aBet-Araba, ká̱ aMitdin, ká̱ aSekaka, 62 ká̱ aNipshan, ká̱ ìtong iga Mman, ká̱ aEn-Gedi. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìkpa̱ɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

63 Ǹnyi te, oJebusi va̱ ka̱ ntəm ka̱ aUrushelima te, a ma̱t onəm aYahuda ka̱ mɓak nfa, a nak te, oJebusi oma ka̱ ntəm nzəng ká̱ onəm aYahuda ka̱ ashe aUrushelima nda va̱ ta̱.

16

Mbin va mmá na ûEfrayim ká̱ ûManase

1 Mbin va̱ mmá na akum ìjili aYusufu te, ɓan ka̱ aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum oga atak mɓəl ndəng ngga aJariko, a kyen ga nzam mmaləng a ɓa chu mbin ngga aɗuktum ngga aBetel. 2 A wong ka̱ aBetel, nna aLuz á, kang a watar ɓa chu aAtarot ka̱ mbin oArki. 3 Te a kwangtal ga asa̱l ntar alum ɓa chu mbin oJapleti, ga chu nkap mbin aBet-Horon ngga aVəng te, a lyam ga aGezer kang a kur ka̱ ìWa aMeditereniya.

4 Te akum ìjili aYusufu, uManase ká̱ uEfrayim, ka̱m iya̱mkup iji oza̱.

5 Mbin va ta̱ ka̱ yà nji aEfrayim ka̱ atak oga akukum.

Aswari aga mbin ngga iya̱mkup oza̱, wong ka̱ aAtarot-Atdar ka̱ asa̱l nfa alum a kyen ga aBet-Horon aga aPal, 6 te aswari va̱ ta fa ga ìWa aMeditereniya. Ka̱ aMikmetat ka̱ asa̱l mpal te, a ga̱ɓa̱n ga asa̱l nfa alum a ɓa chu aTanat-Shilo, te a watar ka̱ asa̱l nfa alum ɓa chu aJanowa. 7 A wong ka̱ aJanowa te, a kwangtal ga aAtarot ká̱ aNayara, te a ga gwang aJariko, kang a ga fa ka̱ aUrdun. 8 Ka̱ aTapuwa te, aswari wòl asa̱l ntar alum ga aWang aKana, kang a kur ka̱ ìWa aMeditereniya. Nnà ta̱ ka̱ yà iya̱mkup akum ìjili aEfrayim ka̱ atak oga akukum. 9 Mbin va̱ ta gwang ká̱ nkpaktak itong nzəng ká̱ ivan itong oza̱ va̱ mmá ka̱ re ka̱kul akum ìjili aEfrayim ka̱ ashe iya̱mkup akum ìjili aManase.

10 Oza̱ ɓàk oKanana va̱ ka̱ ntəm ka̱ aGezer ka̱t, ka̱kul nva̱ ta te, oKanana oma ka̱ ntəm nzəng ká̱ oEfrayim nda ta̱. Ǹnyi te, mmá nak nkpak ôza̱ pa̱ a nəm inok wa ozwal.

17

1 Mmá na iya̱mkup âkum ìjili aManase, uya aYusufu uga nggəshi. Mmá na aGileyat ká̱ aBashan ûMakir uya aManase uga nggəshi upo oGileyat, ka̱kul pa̱ oza̱ ununggwan ìkum okamkam. 2 Te mmá kap iya̱mkup aɓo onəm aManase ka̱ atak akum oza̱, oma uAbiyezer, ká̱ uHelek, ká̱ uAsriyel, ká̱ uShekem, ká̱ uHefer, ká̱ uShemida. Oma ta̱ ovan aManase onunggwan uya aYusufu, ka̱ atak akum oza̱.

3 Ǹyangmata̱ te, uZelofehat uya aHefer ununggwan, uya aGileyat ununggwan, uya aMakir ununggwan, uya aManase ununggwan yà ka̱ ovan onunggwan ka̱t. Ǹnyi te, ovan ochar ma chwat, oma aɗin oza̱ pa̱, uMala, ká̱ uNowa, ká̱ uHokla, ká̱ uMilka, ká̱ uTirza. 4 Oza̱ ga atak aEleyazar unəm uga mpyal awop, ká̱ uJoshuwa uya aNun ununggwan, ká̱ onəm oga mpyal, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;UYawe nak uMusa pa̱ á na iya̱mkup a yi nzəng ká̱ ogənang yi&gt;&gt; Te uJoshuwa na iya̱mkup ôza̱ nzəng ká̱ ogənang apo oza̱ onunggwan, wa nva uYawe nak á. 5 UManase yà nkap pa̱ ngba̱pchi, nzəng ká̱ mbin aGileyat ká̱ aBashan, va̱ ka̱ asa̱l nfa alum agwong aUrdun, 6 ka̱kul ovan ochar oga akum ìjili aManase yà iya̱mkup nzəng ká̱ ovəvan onunggwan. Mbin aGileyat təm nji aɓo akum ìjili aManase. 7 Mbin aManase ɓan ka̱ aAsher a ɓa chu aMikmetat va ka̱ asa̱l nfa alum aShekem á. Kang aswari va̱ ta fa ga asa̱l nkwandal gwang ká̱ onəm oga ntəm ka̱ aEn-Tapuwa. 8 Mbin ngga aTapuwa te, nji aManase, ǹnyi te, ìtong iga aTapuwa ka̱ aswari aManase te, iji onəm aEfrayim. 9 Te aswari lyam ga aWang aKana. Itong na yà iji aEfrayim ka̱ ashe itong aManase. Ǹnyi te, aswari aManase wòl ngba̱k ngga asa̱l mpal awang, kang a ga kur ka̱ ìWa aMeditereniya. 10 Mbin ngga asa̱l nkwandal te, nji aEfrayim, kang ngga asa̱l mpal te, nji aManase. Mbin aManase ga chu ìWa aMeditereniya, kang a nəm aswari ká̱ aAsher ka̱ asa̱l mpal, kang ká̱ aIsakar ka̱ asa̱l nfa alum. 11 Ka̱ ashe mbin akum ìjili aIsakar ká̱ aAsher te, uManase uwa ká̱ aBet-Sheyan, ká̱ aIbleyam, ká̱ onəm oga ntəm ka̱ aDor nna aNafot á, ká̱ aEn-Dor ká̱ aTanak ká̱ aMegitdo nzəng ká̱ ivan itong va̱ gáng oza̱.

12 Ka̱ nna te, nka̱m itong va̱ ta̱ ma̱t onəm aManase ma̱t. Ka̱kul oKanana zhet pa̱ o təm ka̱ ashe mbin va̱ ta. 13 Awalang va̱ onəm oIsa̱rila kam pa̱ gənggəng te, oza̱ nak inok iga nkpak oKanana, nnyi te oza̱ ɓak oza̱ fa ka̱t.

14 Te onəm aYusufu là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt; Iza̱ nak kang u na nkap iya̱mkup a yi pa̱ nzəng na byet yà? Mmayi pa te, onəm va yəl pa̱ kyák ka̱kul pa̱ uYawe nak nnap-nnəna̱n a yi chit.&gt;&gt;

15 Te uJoshuwa na a ma̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ mmawó onəm yəlyəl kang mbin ngga aɗuktum aEfrayim ayiyen ká̱ wo te, o ga ashe ǹzam mbin oPerizi ká̱ oRefayim, na o mwak mpwom îshi wó ka̱ ta.&gt;&gt;

16 Onəm aYusufu na ama̱n pa̱, &lt;&lt; Mbin ngga aɗuktum kur yi ka̱t. Kang nkpaktak oKanana va̱ ka̱ ntəm ka̱ agbagba va̱ ta, oma ká̱ oga akeke ipəri iga acham, ká̱ ovəngva̱ ka̱ aBet-Shan ká̱ ivan itutong, ká̱ ovəngva̱ ka̱ mba̱nda̱m ngga aJezireyel.&gt;&gt;

17 Ǹnyi te, uJoshuwa là âkum ìjili aYusufu, uEfrayim, ká̱ uManase pa̱, &lt;&lt; Ó yəl pa̱ kyák, kang ó kam pa̱ gənggəng. Te ó yà ka̱ nya nkap pa̱ nzəng na byet ka̱t. 18 Ǹnyi te, mbin ngga aɗuktum va̱ ka̱ ashe nzam i təm nji wó kpa, o gbá̱ng, kang o ka̱m pa̱ kpaktak i ga i chu aswariswari. Káp ká̱ nva̱, oKanana oma yà ká̱ akeke ipəri iga acham kang oza̱ kam te, o ga mɓàk oza̱ i fa.&gt;&gt;

18

Nkap aɓo mbin

1 Ka̱ nva̱ngva̱ nkpaktak nggatək onəm oIsa̱rila ri mbin va̱ ta chit te, oza̱ ɓut ka̱ aShilo kang oza̱ pak aghal aga mɓut ka̱ ta. 2 Ǹnyi te, akum ìjili pa̱ ifangshat ka̱ ashe oIsa̱rila oma ka̱ ka̱m iya̱mkup oza̱ chit ka̱t.

3 Te uJoshuwa là ônəm oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Ó kali i gbà̱ng nva̱ng wa nsang, kang ó ɓan nka̱m mbin va̱ nna uYawe, Inan okəka wo na wo chit yà? 4 Ó na onunggwan a mi pa̱ oshatɗing ka̱ ashe nza̱ akum nggo. Mi ga nre oza̱ i ranggang i mal mbin va̱ ta ka̱ asa̱l awu va̱ mí kap iya̱mkup ká̱, kang oza̱ i le i ɓa atak mi. 5 Ó ga nkap mbin va̱ ta nkap pa̱ nfangshat. UYahuda i ga mpyal ka̱ ntəm ka̱ mbin ngga asa̱l nkwandal, kang akum ìjili aYusufu i təm ka̱ mbin oza̱ ka̱ asa̱l mpal. 6 Kà̱ nva̱ngva̱ ó cha ala̱ka̱n mbin va̱ ta chit nkap pa̱ ifangshat te, ó ɓa ká̱ á mi. Kang mi máng ayàk a wó ka̱ ta̱, ka̱ mpyal aYawe, Inan yi. 7 OLawi jiwò te, oza̱ yà ka̱ nkap ka̱ ashe wó ka̱t, ka̱kul inok onəm oga mpyal awop aYawe nna iya̱mkup oza̱. Kang uGat, ká̱ uRuben, ká̱ aɓo nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase te, oza̱ ya iya̱mkup oza̱ chit ka̱ gwong aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum, i va uMusa uzwal aYawe na ôza̱ á.&gt;&gt;

8 Onunggwan va̱ ta wong ga pa̱ na ó màl mbin va̱ ta te, uJoshuwa nak oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga, ó ranggang ka̱ ashe mbin va̱ ta pa̱ kpaktak, ó màl, ó lir ila̱ka̱n ka̱ apal ishishi, kang ó le atak mi. Te mi máng ayàk a wó ka̱ ta̱ ka̱ mpyal aYawe ka̱ aShilo.&gt;&gt; 9 Te onunggwan va̱ ta ga kang oza̱ ranggang ka̱ ashe mbin va̱ ta. Oza̱ lir ila̱ka̱n ka̱ apəpal ka̱ awa achəndərchəndər, oza̱ kap na ka̱ atak ìtong idongkong pa̱ ifangshat ka̱ ashe nlir, te oza̱ le atak aJoshuwa ka̱ ashe apa̱k ka̱ aShilo. 10 Kang uJoshuwa màng ayàk ôza̱ ka̱ mpyal aYawe ka̱ aShilo. Ka̱ ta na uJoshuwa kap mbin va̱ ta âɓo akum ìjili oIsa̱rila, nza̱ akum nggo ká̱ nkap nji wò.

Mbin va mmá na ûBenjamin

11 Akum ìjili aBenjamin oma ya ayàk aga nggəshi ka̱ atak oga akum oza̱. Nva̱n mbin va̱ mmá na ôza̱ te, ka̱ ishimshe akum ìjili aYahuda ká̱ uYusufu.

12 Aswari oza̱ ka̱ asa̱l mpal te, a ɓan ka̱ aUrdun, kang a watar ga mba̱nda̱m aJariko ka̱ asa̱l mpal, te a kyen ga mbin ngga aɗuktum ka̱ asa̱l ntar alum, a ɓa chu nzam ngga aBet-Aven. 13 A wong ka̱ ta te, a pa̱l ga asa̱l nkwandal mba̱nda̱m ngga aLuz, nna aBetel á, kang a kwangtal vang aAtarot-Adar ka̱ apal aɗuktum va ka̱ asa̱l nkwandal aBet-Horon aga aVəng.

14 A wong ka̱ ta te, aswari ga̱ɓa̱n ga asa̱l ntar alum, a watar ga nkwandal aɗuktum va̱ ta ka̱ asa̱l ntar alum, kang a ɓa fa ka̱ aKiriyat-Bayal, nna aKiriyat-Jeyarim á. Ìtong va̱ ta̱ iji onəm aYahuda. Nna ta nkur aswari oza̱ ka̱ asa̱l ntar alum.

15 Aswari aga ngba̱k ngga asa̱l nkwandal ɓan ka̱ nkur aKiriyat-Jeyarim ka̱ asa̱l ntar alum, te a watar ga asa̱l nfa alum aEfron ka̱ atak mɓəl ndəng ngga aNeptowa. 16 Aswari va̱ ta kwangtal ga avəng aɗuktum va̱ ka̱ ndər mba̱nda̱m aBen-Hinnom, ka̱ asa̱l mpal mba̱nda̱m aRefayim á. A watar fa ga mba̱nda̱m aHinnom, ka̱ asa̱l nkwandal ìtong oJebusi, kang a ga aEn-Rogel. 17 Te a ga̱ɓa̱n ga asa̱l mpal ɓa aEn-Shemesh, kang a lyam ga aGelilot va̱ ka̱ ndər asa̱l va̱ kyen ga aAdummim. Kang a kwangtal ga ìPáng aBohan, uya aRuben ununggwan. 18 A watar ka̱ asa̱l mpal aBet-Araba kang a kwangtal ga ashe aAraba. 19 Te aswari va̱ ta watar fa ga asa̱l mpal aBet-Hokla, kang a ɓa fa ka̱ asa̱l mpal akongkong ìWa mMan, va̱ ndəng aUrdun i nang i tar ka̱ ashishe ka̱ asa̱l nkwandal. Nna ta ka̱ yà aswari aga asa̱l nkwandal.

20 AWang aUrdun nna aswari aga asa̱l nfa alum. Oma ta aswari iya̱mkup va̱ akum ìjili aBenjamin ya ka̱ nza̱ ngba̱k nggo. 21 Itong akum ìjili aBenjamin ka̱ atak oga akum oza̱, oma, aJariko, ká̱ aBet-Hokla, ká̱ aEmek-Kezit, 22 ká̱ aBet-Araba, ká̱ aZemarayim, ká̱ aBetel, 23 ká̱ aAvim, ká̱ aPara, ká̱ aOfəra, 24 ká̱ aKefar-Ammoni, ká̱ aOfəni, ká̱ aGeba. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm nzəng ká̱ ivan itong oza̱. 25 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aBenjamin kpa, oma, aGibiyon, ká̱ aRama, ká̱ aBeyerot, 26 ká̱ aMizpa, ká̱ aKefira, ká̱ aMoza, 27 ká̱ aRekem, ká̱ aLərpeyel, ká̱ aTarala, 28 ká̱ aZela, ká̱ aHayelep, ká̱ ìtong oJebusi, nna aUrushelima á, ká̱ aGibeya, ká̱ aKiriyat. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱. Nna ta iya̱mkup akum ìjili aBenjamin ka̱ atak oga akum oza̱.

19

Mbin va mmá na âkum ìjili aSimeyon

1 Mmàng ayàk ngga mparəm a ru âkum ìjili aSimeyon, ka̱ atak oga akum oza̱. Kang iya̱mkup oza̱ lyam tar ka̱ ashe mbin akum ìjili aYahuda. 2 Oga atak iya̱mkup oza̱ oma, aBeyersheba, ká̱ aSheba, ká̱ aMolada, 3 ká̱ aHazar-Shuwal, ká̱ aBala, ká̱ aEzem, 4 ká̱ aEltolat, ká̱ aBetul, ká̱ aHorma, 5 ká̱ aZiklak, ká̱ aBet-Markabot, ká̱ aHazar-Susa, 6 ká̱ aBet-Lebayot, ká̱ aSharuhen. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱. 7 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aSimeyon kpa, oma, aAyin, ká̱ aRimmon, ká̱ aEter, ká̱ aAshan. Pa̱ nkpaktak te, itong pa̱ ineɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱. 8 Nzəng ká̱ nkpaktak ivan itong va̱ gang itong va̱ ta ga chu aBayalat-Beyer, nna aRama aga aNegep*. Nna ta ka̱ yà iya̱mkup akum ìjili aSimeyon ka̱ atak oga akum oza̱.

9 Iya̱mkup akum ìjili aSimeyon mmá pà ka̱ ashe iya̱mkup aYahuda, ka̱kul nkap nji akum ìjili aYahuda mak ji nkam oza̱ ji. Te akum ìjili aSimeyon ka̱m iya̱mkup iji oza̱ ka̱ ishimshe iya̱mkup akum ìjili aYahuda.

Mbin va mmá na âkum ìjili aZebulun

10 Mmàng ayàk ngga nshatɗing a ru âkum ìjili aZebulun ka̱ atak oga akum oza̱. Aswari iya̱mkup oza̱ ga chu ìtong aSarit. 11 A wong ka̱ ta te, a wòl asa̱l ntar alum ga aMarala, ga chu aDapbeshet, ká̱ awang va̱ ka̱ asa̱l nfa alum aJokneyam. 12 Ka̱ aSarit a ga̱ɓa̱n dər asa̱l nfa alum a ga aswari aga aKislot-Tabor. Ka̱ ta te a ga wòl aDaberat, kang a kyen ga aJafiya. 13 Ka̱ ta te, a lyam ka̱ asa̱l nfa alum a ga aGat-Hefer, ká̱ aEt-Kazin, kang a ɓa fa ka̱ aRimmon, a ga̱ɓa̱n dər aNeya. 14 Ka̱ asa̱l mpal te, aswari va̱ ta ga̱ɓa̱n ga aHannaton, kang a kur ka̱ mba̱nda̱m ngga aIftah-El. 15 Oga atak iya̱mkup oza̱ oma, aKattat, ká̱ aNahalal, ká̱ aShimron, ká̱ aIdala, kang ká̱ aBet-Lehem. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ parəm nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

16 Itong va̱ ta̱, nzəng ká̱ ivan itong oza̱, oma iya̱mkup akum ìjili aZebulun ka̱ atak oga akum oza̱.

Mbin va mmá na âkum ìjili aIsakar.

17 Mmàng ayàk ngga nneɗing a ru âkum ìjili aIsakar ka̱ atak oga akum oza̱. 18 Mbin oza̱ oma, aJezireyel, ká̱ aKesulot, ká̱ aShunem, 19 ká̱ aHafarayim, ká̱ aShiyon, ká̱ aAnaharat, 20 ká̱ aRapbit, ká̱ aKishiyon, ká̱ aEbet, 21 ká̱ aRemet, ká̱ aEn-Gannim, ká̱ aEn-Hatda, ká̱ aBet-Patzet. 22 Aswari va̱ ta ga chu aTabor, ká̱ aShahazuma, ká̱ aBet-Shemesh, kang a ɓa kur ka̱ aWang aUrdun. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ kpa̱ɗing nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

23 Itong va̱ ta̱, nzəng ká̱ ivan itong oza̱, oma, iya̱mkup akum ìjili aIsakar ka̱ atak oga akum oza̱.

Mbin va mmá na âkum ìjili aAsher

24 Mmàng ayàk ngga ntukun a ru âkum ìjili aAsher ka̱ atak oga akum oza̱. 25 Mbin oza̱ oma, aHelkat, ká̱ aHali, ká̱ aBeten, ká̱ aAkshap, 26 ká̱ aAlammelek, ká̱ aAmat, ká̱ aMishal. Ka̱ asa̱l ntar alum te, aswari va̱ ta ga chu aKarmel, ká̱ aShihor-Lipnat, 27 te a ga̱ɓa̱n ga asa̱l nfa alum, kang a lyam ga aBet-Dagon, ga chu aZebulun, ká̱ mba̱nda̱m ngga aIftah-El, kang a ga asa̱l mpal ka̱ aBet-Emek ká̱ aNeyiyel. Te, a watar ka̱ asa̱l mpal ga aKabul. 28 Ká̱ aEbron, ká̱ aRehop, ká̱ aHammon, ká̱ aKana, ga chu aSidon aChumchum. 29 Te aswari va̱ ta ga̱ɓa̱n ga aRama, a ga chu ìtong aTaya iga akamsəlang, kang a ga̱ɓa̱n ga aHosa, te a kur ká̱ ìWa aMeditereniya ka̱ nkap mbin aMahalap ká̱ aAkzip, 30 ká̱ aUmma, ká̱ aAfek, ká̱ aRehop. Pa̱ kpaktak te, itong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ parəm nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

31 Itong va̱ ta̱, nzəng ká̱ ivan itong oza̱, oma, iya̱mkup akum ìjili aAsher ka̱ atak oga akum oza̱.

Mbin va mmá na âkum ìjili aNaftali

32 Mmàng ayàk ngga nkpa̱ɗing a ru âkum ìjili aNaftali ka̱ atak oga akum oza̱.

33 Kang aswari oza̱ wong ka̱ aHelep, ka̱ inang ikún aOak va̱ ka̱ aZayanannim, a watar ga aAdami-Nekep, ká̱ aJapneyel ga chu aLakkum, kang a kur ka̱ aWang aUrdun. 34 Aswari va̱ ta ga̱ɓa̱n ka̱ asa̱l ntar alum ga aAznot-Tabor, kang a lyam ka̱ ta ga aHukkok, ga chu aZebulun ka̱ asa̱l nkwandal, aAsher ka̱ asal ntar alum, kang aYahuda ka̱ atak aWang aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum. 35 Itong iga akamsəlang oma, aZitdim, ká̱ aZer, ká̱ aHammat, ká̱ aRakkat, ká̱ aKinneret, 36 ká̱ aAdama, ká̱ aRama, ká̱ aHazor, 37 ká̱ aKadesh, ká̱ aEdreyi, ká̱ aEn-Hazor, 38 ká̱ aYiron, ká̱ aMikdal-El, ká̱ aHorem, ká̱ aBet-Anat, ká̱ aBet-Shemesh. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ fangzəngtəng nzəng ká̱ ivan itong oza̱.

39 Itong va̱ ta̱, nzəng ká̱ ivan itong oza̱, oma, iya̱mkup akum ìjili aNaftali ka̱ atak oga akum oza̱.

Mbin va mmá na âkum ìjili aDan

40 Mmàng ayàk ngga nfangshat a ru âkum ìjili aDan, ka̱ atak oga akum oza̱. 41 Mbin ngga iya̱mkup oza̱ oma, aZora, ká̱ aEshtawol, ká̱ aIr-Shemesh, 42 ká̱ aShayalapbin, ká̱ aAijalon, ká̱ aItla, 43 ká̱ aElon, ká̱ aTimna, ká̱ aEkron, 44 ká̱ aElteke, ká̱ aGipbeton, ká̱ aBayalat, 45 ká̱ aJehut, ká̱ aBene-Berak, ká̱ aGat-Rimmon, 46 ká̱ aMe-Jarkon, ká̱ aRakkon, ká̱ mbin va̱ mal ìkwoksok ká̱ aJoppa.

47 Ka̱ nva̱ngva̱ akum ìjili aDan lang mbin oza̱ te, oza̱ ga ru aLeshem ká̱ ìkum, oza̱ ri na, oza̱ gbá̱ng onənəm ká̱ ndokchi, kang oza̱ təm ka̱ ashe mbin va̱ ta. Te, oza̱ ga̱ɓa̱n aɗiɗin i wor ká̱ aɗin akəka oza̱ uDan.

48 Itong va̱ ta̱, nzəng ká̱ ivan itong oza̱, oma, iya̱mkup akum ìjili aDan ka̱ atak oga akum oza̱.

Mbin va mmá na ûJoshuwa

49 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ gba̱l ka̱ nkap mbin va̱ ta chit iya̱mkup ka̱ atak aswari oza̱ te, oIsa̱rila na ûJoshuwa uya aNun ununggwan iya̱mkup ijini ka̱ ashe iji oza̱, 50 wa nva̱ uYawe ka̱ nak. Te, oza̱ na ìtong va á na uza̱ ɓəp, nna aTimnat-Sera ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim. Kang uza̱ me ìtong va̱ ta ka̱ɗi, uza̱ təm ka̱ ashishe.

51 Oga mbin va ta̱ uEleyazar unəm uga mpyal awop, ká̱ uJoshuwa uya aNun ununggwan, ká̱ onəm oga mpyal oga akum oIsa̱rila kap iya̱mkup ká̱, ka̱ atak mmàng ayàk ka̱ aShilo ka̱ mpyal aYawe, ka̱ anung asa̱l aga ntar Aghal Mɓut. Wa nnà ta oza̱ gba̱l ka̱ nkap mbin va̱ ta.

20

Itong va mí bwam kà̱

1 Te uYawe là ûJoshuwa pa̱, 2 &lt;&lt;Là ôIsa̱rila pa̱ ó yak itong ka̱kul atak mbwam îshi wó, wa nva ka̱ nlà a wó ka̱ atak aMusa á, 3 ka̱kul unəm va̱ pa̱ kpaktak a gba̱l unəm ka̱ ashe mməma̱n, ka̱t te ka̱ ashe ǹnyinyi ka̱t, te uza̱ i chə́r i ga ka̱ ta. Itong va̱ ta i yà atak mbwam a wó, ka̱ atak anəm uga nɗom mpyát akat nchə̀r. 4 Awalang va̱ uza̱ á chə́r a ga ìtong iro pa̱ izəng ka̱ ashe itong va̱ ta, te uza̱ i sat ka̱ anung asa̱l aga ntar ìtong va̱ ta, kang uza̱ i là ônəmgbak oga ìtong va̱ ta iya̱m va̱ ya na á. Te oza̱ i ka̱m na i tar ka̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta, oza̱ i na atak á na, kang uza̱ i təm ka̱ ashe oza̱. 5 A yà pa̱ unəm uga nɗom mpyát akat nchə̀r va̱ ta a wà nvəva̱ng te, onəmgbak oga ìtong va̱ ta i yà ká̱ nná unəm va̱ gba̱l unəm á na ka̱t, ka̱kul uza̱ gba̱l unəm uga nra datkulung ká̱ na ká̱ ǹnyinyi ka̱t, kang uza̱ ka̱ nkpàng na matmat ka̱t. 6 Uza̱ i təm ka̱ ashe ìtong va̱ ta i ga i chu awalang va̱ uza̱ i sat ka̱ mpyal nggatək ka̱kul nnap-akwali, ká̱ awalang va̱ unəm uchumchum uga mpyal awop uga nra va̱ ta ikú ká̱ kang. Nna chit te, unəm uga ngba̱l unəm va̱ ta i le, i ga nzhi wò ka̱ ashe ìtong va̱ uza̱ ka̱ chə́r kà̱.&gt;&gt;

7 Te oza̱ gar aKadesh ka̱ aGalili ka̱ mbin ngga aɗuktum aNaftali, ká̱ aShekem ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, ká̱ aKiriyat-Arba, nna aHebron á, ka̱ mbin ngga aɗuktum aYahuda. 8 Ka̱ gwong aUrdun ka̱ asa̱l nfa alum aJariko te, oza̱ gar aBezer ka̱ ashe ǹzam ka̱ mbin ngga agbagba, ka̱ akum ìjili aRuben, ká̱ aRamot ka̱ aGileyat, ka̱ akum ìjili aGat, kang aGolan ka̱ aBashan, ka̱ akum ìjili aManase. 9 Itong va ta̱ mmá gar ka̱kul nkpaktak oIsa̱rila, ká̱ onəmchən va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe oza̱. Ka̱kul nkpaktak unəm va̱ gba̱l unəm ka̱ ashe mməma̱n ka̱t, te i chə́r i ga ka̱ ta, na kang unəm uga nɗom mpyát akat nchə̀r a gba̱l na ka̱t. Uza̱ i təm ka̱ ta i ga i chu awalang va̱ uza̱ i sat ka̱ mpyal nggatək ka̱kul akwali kang.

21

Itong va mmá na ôLawi

1 Te onəm oga mpyal nzhi oLawi ɓa atak aEleyazar unəm uga mpyal awop, ká̱ uJoshuwa uya aNun ununggwan, ká̱ aɓoshi onəm oga mpyal nzhí akum ìjili oIsa̱rila. 2 Kang oza̱ là ôza̱ ka̱ aShilo ka̱ mbin aKanana pa̱, &lt;&lt;UYawe ka̱ nak ûMusa chit pa̱ mmá na itong iga ntəm á yi, nzəng ka̱ atak nkpak iya̱m ka̱kul iya̱mkang yi.&gt;&gt; 3 Wa nva uYawe ka̱ nak, te oIsa̱rila na itong va̱ ta̱ ôLawi ká̱ oga atak nkpak iya̱m ka̱ ashe iya̱mkup oza̱.

4 Mmàng ayàk nggəshi a ru âkum aKohat. OLawi ova ka̱ akum ìjili aHaruna unəm uga mpyal awop ka̱m itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing ka̱ atak oga akum ìjili aYahuda, ká̱ aSimeyon, ká̱ aBenjamin. 5 Kang aɓo akum aKohat ka̱m itong pa̱ igba̱pchi ka̱ atak oga akum ìjili aEfrayim, ká̱ uDan, kang ká̱ nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase.

6 Akum ìjili aGershon ǹnyi te, ka̱m itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing ka̱ atak oga akum ìjili aIsakar, ká̱ uAsher, ká̱ uNaftali, kang ká̱ nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase ka̱ aBashan.

7 Akum ìjili aMerari ka̱m itong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ atak oga akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ uZebulun.

8 Te oIsa̱rila na itong va̱ ta̱ ôLawi nzəng ká̱ atak nkpak iya̱mkang ka̱ atak mmàng ayàk, wa nva uYawe ka̱ nak ûMusa á. 9 Ka̱ ashe oga akum ìjili aYahuda ká̱ uSimeyon te, oza̱ na itong va̱ ta̱ oma aɗin oza̱ pa̱. 10 Mmá na itong va̱ ta̱ âkum ìjili aHaruna, ova ka̱ ashe akum aKohat, ka̱ akum ìjili oLawi, ka̱kul mmàng ayàk aga nggəshi a ru ôma.

11 Te oza̱ na aKiriyat-Arba ôza̱, nna aHebron á, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱m nkəkang va̱ gang na, ka̱ mbin ngga aɗuktum aYahuda. UArba uwa upo aAnak. 12 Ǹnyi te, oga ǹzam ngga ìtong va̱ ta ká̱ ivan itutong, mmá na uKalip uya aJefune ununggwan a təm iya̱mkukup. 13 Te oza̱ na aHebron âkum ìjili aHaruna, unəm uga mpyal awop, ìtong iga atak mbwam ka̱kul anəm uga gba̱l unəm, ká̱ aLipna, 14 ká̱ aJatir, ká̱ aEshtemowa, 15 ká̱ aHolon, ká̱ aDebir, 16 ká̱ aAyin, ká̱ aJutta, ká̱ aBet-Shemesh, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ìfangzəngtəng ka̱ ashe oga akum ìjili aga aparəm va̱ ta̱.

17 Ka̱ ashe akum ìjili aBenjamin te, mmá na aGibiyon, ká̱ aGeba, 18 ká̱ aAnatot, ká̱ aAlmon ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing. 19 Nkpaktak itong va̱ mmá na ônəm oga mpyal awop, ova akum ìjili aHaruna, unəm uga mpyal awop te, pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱.

20 Aɓo akum aKohat ka̱ ashe akum ìjili óLawi te, mmá na itong ôza̱ ka̱ ashe nkap akum ìjili aEfrayim. 21 Ka̱ ashe mbin ngga aɗuktum aEfrayim te, mmá na aShekem, ìtong iga atak mbwam ka̱kul anəm uga gba̱l unəm, ká̱ aGezer, 22 ká̱ aKipzayim, ká̱ aBet-Horon ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing.

23 Ka̱ ashe akum ìjili aDan te, mmá na aElteke, ká̱ aGipbeton, 24 ká̱ aAijalon, ká̱ aGat-Rimmon ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing.

25 Ka̱ ashe nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase te, mmá na aTayanak, ká̱ aGat-Rimmon ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ iparəm. 26 Pa̱ kpaktak te, mmá na itong pa̱ igba̱pchi nzəng ka̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱, âɓo akum aKohat.

27 Kang akum aGershon, ka̱ ashe akum ìjili oLawi te, mmá na itong ôza̱ ka̱ ashe nkap ka̱ ishimshe akum ìjili aManase, oma, aGolan ka̱ aBashan, ìtong iga atak mbwam ka̱kul anəm uga gba̱l unəm, ká̱ aBe-Eshtera, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ iparəm. 28 Ka̱ ashe akum ìjili aIsakar te, mmá na aKishiyon, ká̱ aDaberat, 29 ká̱ aJarmut, ká̱ aEn-Gannim ôza̱, nzəng ka̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing. 30 Ka̱ ashe akum ìjili aAsher te, mmá na aMishal, ká̱ aAbdon, 31 ká̱ aHelkat, ká̱ aRehop ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing. 32 Ka̱ ashe akum ìjili aNaftali te, mmá na aKadesh ka̱ aGalili, ìtong iga atak mbwam ka̱kul anəm uga gba̱l unəm, ká̱ aHammot-Dor, ká̱ aKartan ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ishatɗing.

33 Nkpaktak itong va̱ mmá na âkum aGershon te, pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱.

34 Akum aMerari, ka̱ ashe aɓo akum ìjili óLawi te, mmá na itong ôza̱ ka̱ ashe akum ìjili aZebulun, oma, aJokneyam, ká̱ aKarta, 35 ká̱ aDimna, ká̱ aNahalal ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing.

36 Ka̱ ashe akum ìjili aRuben te, mmá na aBezer, ká̱ aJahat, 37 ká̱ aKedemot, ká̱ aMefayat ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing.

38 Ka̱ ashe akum ìjili aGat te, mmá na aRamot ka̱ aGileyat, ìtong iga atak mbwam ka̱kul anəm uga gba̱l unəm, ká̱ aMahanayim, 39 ká̱ aHeshbon, ká̱ aJazer ôza̱, nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. Pa̱ kpaktak te, itong pa̱ ineɗing.

40 Nkpaktak itong va̱ mmá na âkum aMerari, ka̱ ashe aɓo akum ìjili oLawi, ka̱ atak mmàng ayàk te, pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm.

41 Nkpaktak itong oLawi ka̱ ashe mbin iji oIsa̱rila te, ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ na̱nne nzəng ká̱ oga atak nkpak iya̱mkang oza̱. 42 Nza̱ ìtong nggo nna yà ká̱ atak nkpak iya̱mkang va̱ gang na. Wa nnà ta n̂za̱ ìtong nggo. 43 Wa nnà ta, uYawe na ôIsa̱rila nkpaktak mbin va̱ uza̱ ka̱ sóng anung pa̱ ò na ôkəka oza̱. Te oza̱ ka̱m mbin va̱ ta kang oza̱ təm ka̱ ashishe. 44 Te uYawe na njul oza̱ ka̱ nza̱ ngba̱k nggo, wa nva uza̱ ka̱ sóng anung okəka oza̱. Unəm uro yà ka̱ ashe okpa ìkum oza̱ pa̱ a sat a lung oza̱ ka̱t, ka̱kul uYawe na okpa ìkum oza̱ chit pa̱ kpaktak ka̱ ashe awo oza̱. 45 UYawe yəl nkpaktak oga nsar nnap-nlà nnəna̱n va̱ uza̱ yar n̂zhi aIsa̱rila. Nro yà bur ka̱t.

22

Oga akum ìjili ngga asa̱l nfa alum le nzhi

1 Te uJoshuwa wór akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase, 2 kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;O nəm nkpaktak iya̱m va̱ chit uMusa, uzwal aYawe ka̱ nak a wó, kang o kpak nnap-nnəm á mi chit ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ n nak a wó. 3 Ka̱ ashe nkpaktak oga nra mmakmak va̱ ta̱, a ga chu nda va̱ ta̱ te, nna o yang ogənang wo chit ka̱t. Kang ó kpak nnap-mpakpak aYawe, Inan wó kpak kpa pa̱ gənggəng. 4 Ǹyangmata̱ te, uYawe, Inan wó, á na njul ogənang wó chit, wa nva uza̱ ka̱ yar nsar nnap ôza̱. Ka̱kul nva̱ ta te, ó le ó ga oga nzhi wó, ka̱ mbin va̱ nna təm iya̱mkup wó chit, nva uMusa, uzwal aYawe ka̱ na a wó ka̱ gwong aUrdun á. 5 Ǹnyi te, ó nak ishi nak ka̱ nkpak oga nnap-mpakpak ká̱ nnap-nkpakkpak nva uMusa uzwal aYawe ka̱ nak a wó. Nna pa̱ ó ma̱n uYawe Inan wó, ó chen achen ka̱ ashe nnap-nnənəm, ó kpak oga nnap-mpakpakpakpak, ó da̱r nkam ká̱ izəzər, kang ó wop na ka̱ nkpaktak igwak, ka̱ nkpaktak irirì wó.&gt;&gt;

6 Te, uJoshuwa nak nnap-nnəna̱n ôza̱, kang uza̱ re oza̱, nna chit te, oza̱ le oga nzhi oza̱ ɗak. 7 UMusa ka̱ na iya̱mkup n̂kap ishimshe akum ìjili aManase aga azəng chit ka̱ aBashan, kang uJoshuwa na iya̱mkup âɓo nkap ishimshe akum ìjili nro chit ka̱ asa̱l ntar alum a gwong aUrdun nzəng ka̱ ogənang oza̱ oIsa̱rila. Awalang va̱ uJoshuwa re oza̱ pa̱ á ga oga nzhi oza̱ te, uza̱ nak nnap-nnəna̱n ôza̱, 8 kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó le ó ga oga nzhi wó ká̱ ndur pa̱ mmakmak, ká̱ iya̱mkang pa̱ kyák, ká̱ aazurfa, ká̱ azənariya, ká̱ acham arəzang, ká̱ acham, ká̱ ilukwan pa̱ makmak. Ó kap iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum, ka̱ atak okpa ìkum wó ká̱ ogənang wó.&gt;&gt;

9 Te oga akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase, re aɓo oIsa̱rila ka̱ aShilo ka̱ mbin aKanana le mbin aGileyat, mbin va oza̱ ka̱m chit sat iya̱mkup oza̱, wa nva uYawe ka̱ nak ka̱ atak aMusa á.

10 Awalang va̱ oza̱ chu aGelilot va̱ dat ká̱ aWang aUrdun ka̱ mbin aKanana te, akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase me atak nshì iya̱m awop dat ká̱ anung awang va̱ ta, a va rúp, kang à ɓyen ndər pa̱ gənggəng. 11 Ka̱ nva̱ngva̱ aɓo oIsa̱rila fe pa̱ oza̱ me atak nshì iya̱m awop chit ka̱ aGelilot ka̱ anung aWang aUrdun, ka̱ aswari mbin aKanana, ka̱ ngba̱k nji oIsa̱rila, 12 te nkpaktak nggatək oIsa̱rila ɓut ka̱ aShilo ka̱kul pa̱ na ó ga ó lung ìkum ká̱ ôza̱.

13 Te oIsa̱rila re uFinehas uya aEleyazar ununggwan, unəm uga mpyal awop, ka̱ atak akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase ka̱ mbin aGileyat. 14 Mmá re na nzəng ká̱ onəm oga mpyal pa̱ ogba̱pchi, nza̱ unəm nggo te, unəm uga mpyal akum ka̱ ashe oga akum ìjili oIsa̱rila.

15 Awalang va̱ oza̱ ga mbin aGileyat, ka̱ atak akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase te, oza̱ là ôza̱ pa̱, 16 &lt;&lt;Nkpaktak nggatək onəm aYawe ɓəp pa̱, &lt;Nza̱ apir nlang nnandər ta̱ ó nəm ka̱ mpyal Inan oIsa̱rila, nva̱ ó ga̱ɓa̱n asəm ûYawe, ó fa iya̱mkak, ó me atak nshì iya̱m awop îshi wó yà? 17 Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ í nəm ka̱ aFeyor te, nná kúr yi chit ka̱t ɗò? Dər, a ɓa chu nda va̱ ta̱, nna í fa chit ka̱ ashe mɓək anung nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta ka̱t, kap ka̱ nva̱ uYawe re nrè ká̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishi yi onənəm á. 18 Kang ǹyangmata̱, ó ga̱ɓa̱n asəm ó ná ûYawe ka̱ nda ta̱ ɗò? Kang a yà pa̱ ó fa iya̱mkak ká̱ uYawe nda ta̱, ìpin te, uza̱ i mən ìkum ká̱ nkpaktak nggatək oIsa̱rila. 19 A yà pa̱ mbin nji wó nna ka̱ adak, te ó pa̱ng ó ɓa ashe mbin va aGhal aYawe kà̱, na ó ka̱m mbin îshi wó ka̱ ashe yi. Ǹnyi te, kang ó fa iya̱mkak ká̱ uYawe, ka̱t te, ó fa iya̱mkak ká̱ yi ka̱t, ka̱ atak mme atak nshì iya̱m awop îshi wó pa̱ɗi, ká̱ atak nshì iya̱m awop aYawe, Inan yi ka̱t. 20 Ka̱ awalang va̱ uAkan uya aZera ununggwan nəm nnandər ka̱t ka̱ apal oga iya̱m va̱ mmá gor ka̱kul nzhì te, nfə́l ìgwak Inan fə́r ka̱ apal nkpaktak nggatək oIsa̱rila ka̱t ɗò? UAkan wa ká̱ nkukwa zhì ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wò ka̱t.&gt; &gt;&gt;

21 Te akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase na ama̱n ônəm oga mpyal oga akum oIsa̱rila pa̱, 22 &lt;&lt;UYawe, Inan, Uga Ichumchum. UYawe, Inan, Uga Ichumchum. Uza̱ wa nyi iya̱m va̱ nyi nak kang í nnəm iya̱m va̱ ta, kang í ɗom pa̱ oIsa̱rila a nyi kpa. A yà pa̱ i fa iya̱mkak, ka̱t te, i nəm nnandər ûYawe ka̱t, te kang ó re yi ká̱ irirì nda ta̱ ka̱t. 23 A yà pa̱ í ga̱ɓa̱n asəm ûYawe kang í me atak nshì iya̱m awop îshi yi, ka̱kul na í yichi iya̱m inana iga nshì, ka̱t te, iya̱m inana iga ìpirkur, ka̱t te, iya̱m inana iga ntəm ikángkáng te, re uYawe ká̱ ishi wò á pyát a yi.

24 &lt;&lt;Í nəm pa, ka̱kul ayər ka̱ nnəm yi, kang nra ngga mɓa te, ovan wó a là ovan yi pa̱, &lt;Iza̱ gwang wó ká̱ uYawe, Inan oIsa̱rila yà? 25 Ka̱kul mmawó akum ìjili aRuben, ká̱ uGat te, uYawe nak aWang aUrdun chit aswari ka̱ ishimshe yi ká̱ wó. Te wa nnà ta iya̱m ro gwang wó ká̱ uYawe ka̱t.&gt; Le kang ovan wó a nak ovan yi a re nwop uYawe ka̱t.

26 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, í la pa̱, &lt;Re í gbar izər, í me atak nshì iya̱m awop îshi yi, ǹnyi te, ka̱kul nná iya̱m inana iga nshì, ka̱t te, nná nləfər iya̱m ipápà ka̱t.&gt; 27 Ka̱ɗor nva̱ ta te, i təm iya̱m iga nshet nnàp ka̱ ishimshe yi ká̱ wó, kang ka̱ ishimshe nlwàk ngga mɓa, pa̱ mmayi ka̱ nwop uYawe nna kpa ka̱ mpyal aGhəghal aYəyər ká̱ oga iya̱m inana iga nshì, ká̱ oga nləfər iya̱m ipápà, ká̱ oga iya̱m inana iga ntəm ikángkáng, le kang ovan wo á la ovan yi ka̱ nra ngga mɓa pa̱, &lt;iza̱ gwang wó ká̱ nwop uYawe yà ka̱t.&gt;

28 &lt;&lt;Te í rəng pa̱, a yà pa̱ ka̱ awalang va̱ mmá là a yi, ka̱t te nlwàk ngga mɓa, te í na ama̱n pa̱, &lt;Ó dər ala̱ka̱n atak nshì iya̱m awop aYawe, va̱ ópo yi me, ka̱kul ǹyichi iya̱m inana iga nshì, ka̱t te nləfər iya̱m ipápà ka̱t, pa̱ na a yà iya̱m iga nshet nnàp ká̱ ishimshe yi ká̱ wó.&gt;

29 &lt;&lt;Inan a kap yi ká̱ nva̱ pa̱ i fa iya̱mkak ka̱ ûYawe, i ga̱ɓa̱n asəm a na ka̱ nda va̱ ta̱ ka̱ atak mme atak nshì iya̱m awop aro pa̱ɗi, ka̱kul oga iya̱m inana iga nshì, ká̱ oga iya̱m inana iga ìpirkur, ka̱t te, oga nləfər iya̱m ipápà, iva watar atak nshì iya̱m awop aYawe va̱ ka̱ mpyal aghəghal aga mɓut á.&gt;&gt;

30 Awalang va̱ uFinehas unəm uga mpyal awop, ká̱ onəm oga mpyal nggatək, ká̱ onəm oga mpyal akum oIsa̱rila va̱ nzəng ka̱ na, fe nnap-nlà va̱ akum ìjili aRuben, ká̱ uGat, ká̱ nkap ishimshe akum ìjili aManase là te, igwak chàng oza̱. 31 Kang uFinehas uya aEleyazar ununggwan unəm uga mpyal awop, là ônəm aRuben, ká̱ uGat, ká̱ uManase pa̱, &lt;&lt;Ka̱ nda í nyi pa̱ uYawe uwa yà nzəng ka̱ yi. Ka̱kul pa̱ í nyám nlang nna nnandər ka̱ mpyal aYawe ka̱t. Ǹyangmata̱ te, ó ka̱m ishi oIsa̱rila chit ka̱ ashe awó aYawe.&gt;&gt;

32 Te, uFinehas uya Eleyazar ununggwan unəm uga mpyal awop, ká̱ onəm oga mpyal le ka̱ atak onəm aRuben, ká̱ uGat, ká̱ uManase ka̱ mbin aGileyat, ga mbin aKanana, kang a ɓa ká̱ ama̱n ôIsa̱rila. 33 Ìgwak chàng oIsa̱rila ka̱ nfe ama̱n va̱ ta, kang oza̱ shep Inan. Kang oza̱ là nnap ngga nəm ìkum nro lap ka̱ apal oza̱ ka̱t, na pa̱ ó zhì onəm aRuben, ká̱ uGat ká̱ mbin va̱ oza̱ təm kà̱.

34 Kang onəm aRuben, ká̱ uGat na aɗin atak nshì iya̱m awop va̱ ta̱ pa̱, Ǹnyám Nnap ka̱ Ishimshe Yi pa̱ uYawe uwa Inan.

23

Nnap-nlà aJoshuwa ôIsa̱rila ngga nkur anung

1 UYawe na njul ôIsa̱rila chit ka̱ atak nkpaktak okpa ìkum oza̱, ovəngva̱ gang oza̱ á. Oza̱ gba̱ng chit ka̱ ashe njul va̱ ta, kang uJoshuwa gbák chit, a nəm izún chit pa̱ makmak. 2 Te uJoshuwa wór nkpaktak oIsa̱rila, ká̱ onəmgbak oza̱, ká̱ onəm oga mpyal oza̱, ká̱ onəm oga nnáp-akwali oza̱, ká̱ onəm oga mpyal ìkum oza̱, kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, n gbák chit, kang izún mi ga chit. 3 Mmawó ká̱ ishi wó, ó ya nkpaktak iya̱m va̱ ya uYawe, Inan wó nəm n̂kpaktak oga mbin va̱ ta̱ ka̱kul wó, ka̱kul uYawe, Inan wó, uwa lung ìkum ka̱kul wó. 4 Ó dər, n káp oga mbin va̱ ta̱ chit iya̱mkup ôga akum ìjili wó, nvəngva̱ nná re, ká̱ nkpaktak oga mbin va̱ n ri chit ká̱ ìkum, a ɓan ka̱ aWang aUrdun ka̱ asal nfa alum, ga chu ìWa aMeditereniya ka̱ asa̱l ntar alum. 5 UYawe, Inan wó, uwa ká̱ ishi wò, i nak oza̱ i chəng ka̱ mpyal wó, kang uza̱ i ɓak oza̱ i fa ka̱ ashe mbin va̱ ta. Te ó ka̱m mbin oza̱, wa nva uYawe, Inan wó ka̱ yar nsar nnap-nlà á wó á.&gt;&gt;

6 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta̱ te, ó sat pa̱ kakkərak, ó nak ishi, ó kpak nkpaktak iya̱m va̱ mmá lir ka̱ ashe nlir nnap-mpakpak aMusa, kang ó ga̱ɓa̱n awo ari ka̱t te, awo apəra̱m ka̱t. 7 Kang ó gwang ishi ká̱ aɓo oga mbin va̱ re ka̱ ashe mbin va̱ ta ka̱t, kang ó wór oga aɗin inan oza̱, ka̱t te ó sóng anung ká̱ oza̱ ka̱t. Kang ó wop oza̱, ka̱t te ó ɓəram ôza̱ ka̱t. 8 Ǹnyi te, ó da̱r nkàm ka̱ atak aYawe, Inan wó, wa nva ka̱ ó nəm ɓa chu nda ata̱ á.&gt;&gt;

9 &lt;&lt;Ka̱kul uYawe ka̱ ɓak oga nnang mbin nkamkam chit ka̱ mpyal wó, kang a ɓa chu nda va̱ ta̱, unəm uro ya kur ndap ká̱ wó ka̱t. 10 Unəm pa̱ uzəng ka̱ ashe wó, i ɓak okpa ìkum ìkalong, ka̱kul pa̱ uYawe, Inan wó, uwa i lung ìkum ka̱kul wó, wa nva uza̱ ka̱ yar nsar nnap-nlà á wó á. 11 Te ó nak ishi ká̱ ishi wó pa̱ dakdak, ó ma̱n uYawe, Inan wó.&gt;&gt;

12 &lt;&lt;Ǹnyi te, a yà pa̱ ó ga̱ɓa̱n, ó gwang ishi ká̱ aɓo oga mbin va̱ re ka̱ ashe wó, kang ó ka̱m ichar ká̱ ôza̱, 13 te ó nyi pa̱ kpátkpát pa̱ uYawe, Inan wó i yà ká̱ mɓak oga mbin va̱ ta̱ ka̱ mpyal wó lap ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, oza̱ i tong ipang iga ləp ìfang, ká̱ oga ajəp a wó, oga nlilyat ka̱ asəm wó, kang izú ka̱ ashe íwu wó, yá ó ga ó zhì pa̱ kpaktak ka̱ ashe mbin nnəna̱n va̱ ta̱, nva̱ uYawe, Inan wó ka̱ na á wó á.&gt;&gt;

14 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, mmami ka̱ ngga nwòl asa̱l va̱ nkpaktak apambin i wòl kà̱. Ó nyinyi ká̱ nkpaktak igwák wó ká̱ irirì wó pa̱, oga iya̱m inəna̱n va̱ uYawe, Inan wó ka̱ yar nsar nnap-nlà kà̱ ka̱ apal wó pa̱ kpaktak te, iro pa̱ izəng á ɓur ka̱t. 15 Ǹnyi te, wa nva nkpaktak oga iya̱m inəna̱n va̱ uYawe, Inan wó ka̱ yar nsar nnap-nlà kà̱ ka̱ apal wó kang iro pa̱ izəng ɓur ka̱t, te wa nnà ta uza̱ i ɓa ka̱ nkpaktak oga iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ ka̱ là ka̱ apal wó, i ga chu awalang va̱ uza̱ i zhì wó ka̱ ashe mbin nnəna̱n va̱ ta̱, nva uza̱ ka̱ na á wó á. 16 A yà pa̱ ó gantal nsar nnap-nlà aYawe, Inan wó va̱ ta̱, nva̱ uza̱ nak á wó, kang ó ga ó wop oga inan iro, ó kuchi ôza̱ te, nlak ìgwak aYawe i fə̀r ka̱ apal wó, kang uza̱ i zhì wó pa̱ kəlak ka̱ ashe mbin nnəna̱n va̱ ta̱, nva uza̱ ka̱ na á wó á.&gt;&gt;

24

Mmá rəng ká̱ nsar nnap-nlà ka̱ aShekem

1 Te uJoshuwa ɓut nkpaktak oga akum ìjili oIsa̱rila ka̱ aShekem. Uza̱ wór onəmgbak, ká̱ onəm oga mpyal, ká̱ onəm oga nnáp-akwali, ká̱ onəm oga mpyal ìkum oIsa̱rila. Kang oza̱ ɓa ka̱ mpyal Inan.

2 Te uJoshuwa là n̂kpaktak onəm pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là, ka̱ ashe nra va̱ watar te, okəka wó, oma, uTera upo aIbərahim, ká̱ uNahor va̱ ka̱ təm ka̱ gwong aWang aYufriti te, oza̱ wop oga inan iro. 3 Ǹnyi te, n yar ukəka wó uIbərahim ka̱ gwong aWang aYufriti va̱ cho, kang m ɓa ka̱ na ka̱ ashe nkpaktak mbin aKanana, te n nak akukum myak. N na uIshaku á na, 4 kang ûIshaku te, n na uYakubu ká̱ uIsuwa á na. Te n na aɓam aSeyir iya̱mkup ûIsuwa, ǹnyi te, uYakubu ká̱ nzhi wò ga aMasar.&gt;&gt;

5 &lt;&lt;Te, n re uMusa ká̱ uHaruna, kang n la̱p aMasar ka̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng, wa nva̱ ka̱ n nəm ka̱ ishimshe oza̱ á. Ká̱ nvəva̱ng te, n fa ká̱ wó. 6 Awalang va̱ n fa ká̱ okəka wó ka̱ ashe aMasar, kang oza̱ fa chu ìwa, te onəm oga aMasar ɓak nva̱ng okəka wó ká̱ oga akeke ipəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəri ga chu ìWa iRəzang. 7 Ǹnyi te, oza̱ yə́ng ûYawe, te uza̱ nak atak kpa̱rkpa̱r ká̱ ishimshe oza̱ ká̱ onəm oga aMasar, kang uza̱ nak ìwa gún oza̱. Ó yi ya ká̱ iwú wó iya̱m va̱ n nəm onəm oga aMasar. Kang ó tətəm ka̱ ashe ǹzam izún pa̱ makmak. 8 Te, m ɓa ká̱ wó ka̱ mbin oAmori ova təm ka̱ asal nfa alum aUrdun. Oza̱ lung wó, ǹnyi te, n na oza̱ ka̱ ashe awo wó. N zhì oza̱ ka̱ mpyal wó, kang ó ka̱m mbin oza̱. 9 Ka̱ walang va̱ uBalak uya aZipo ununggwan, uponzhi uga aMowap, a wong pa̱ ò lung oIsa̱rila, kang uza̱ re nre ká̱ ichal ûBalam uya aBeyor ununggwan, pa̱ á ɓa á vyap oza̱. 10 Ǹnyi te, n gwong achwang ká̱ uBalam ka̱t, ka̱kul nva̱ ta te, uza̱ pak inok nak nnap-nnəna̱n á wó. Ka̱ asal va̱ ta n fa ká̱ wó ka̱ ashe awuwo.&gt;&gt;

11 &lt;&lt;Ka̱ walang va̱ ó pa̱ng aUrdun ó ɓa aJariko te, onəm oga aJariko lung wó, wa nnà ta kpa oAmori, ká̱ oPerizi, ká̱ oKanana, ká̱ oHitti, ká̱ oGirgasi, ká̱ oHivi, ká̱ oJebusi. Ǹnyi te, n na oza̱ ka̱ ashe awo wó. 12 Kang n re nre ka̱ nlàga ka̱ mpyal wó, nva ɓàk oponzhi oga aAmori oga oparəm va̱ ta̱ ka̱ mpyal wó. Ó nəm igwan va̱ ta ka̱ atak ndokchi wó, ka̱t te ìjang wó ka̱t. 13 N na mbin a wó nva ó ɓək anung ka̱ ka̱t, ká̱ itong iva ó me ka̱t, kang mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashishe, ó rì oga awar ìba̱ngba̱ng, ká̱ oga awar mpyet ovəngva mmawó na ó ɓál ka̱t.&gt;&gt;

14 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó nəm ayər aYawe, ó wop na ka̱ nkpaktak nnandər. Ó swang oga inan va̱ okəka wó ka̱ wop ka̱ gwong aWang aYufriti, ká̱ ashe aMasar, na ó wop uYawe uwa byet. 15 Ǹnyi te, a yà pa̱ ó ya pa̱ nwop uYawe iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal wó te, ó yak nda va̱ ta̱ unəm va̱ ó wop, mwote oga inan va okəka wó ka̱ wop ka̱ gwong aWang aYufriti, ka̱t te, oga inan oAmori va̱ mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin oza̱. Ǹnyi te, mmami ka̱ nzhi mi jiwò te, í wop uYawe.&gt;&gt;

16 Te onəm na ama̱n là pa̱, &lt;&lt; Í yà ka̱ nre uYawe, pa̱ í wop inan iro ka̱t. 17 Ka̱kul pa̱ uYawe, Inan yi uwa fa ka̱ yi ká̱ okəka yi ka̱ mbin aMasar, nzhi ngga nəm izwal, kang uza̱ nəm oga iya̱m ichumchum iga nɗak atak ká̱ iwu yi. Uza̱ kpak yi ka̱ ashe nkpaktak achen va̱ í nəm, ká̱ nkpaktak onəm va̱ í watar ka̱ ashe oza̱ á. 18 Kang uYawe ɓàk nkpaktak onəm á yi, nzəng ká̱ oAmori va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta̱. Ka̱kul nva̱ ta te, mmayi kpa í wop uYawe, ka̱kul uza̱ wa Inan yi.&gt;&gt;

19 Te uJoshuwa là ônəm pa̱, &lt;&lt;Ó chu nwop uYawe ka̱t, ka̱kul uza̱ Inan iyə́ryər. Uza̱ Inan iga ìkpar, uza̱ i yà ka̱ nyar nfa iya̱mkak wó, ká̱ oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wó ka̱t. 20 A yà pa̱ ó kap ká̱ uYawe, ó wop oga inan iro te, uza̱ i ga̱ɓa̱n i na mɓək anung a wó, kang i zhì wó, kap ka̱ nva̱ uza̱ ka̱ nəm inəna̱n a wó chit á.&gt;&gt;

21 Ǹnyi te, onəm va̱ ta là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t, mmayi te, uYawe wa í wop.&gt;&gt;

22 Te uJoshuwa là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmawo na ó ta̱l onəm oga nshet nnàp îshi wó pa̱ ó yak uYawe chit, uwa ó wop á.&gt;&gt;

Te oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Á, mmayi na onəm oga nshet nnàp.&gt;&gt;

23 Te, uJoshuwa là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó swang oga inan iga mbin nkak va̱ ka̱ ashe wó, ó ga̱ɓa̱n igwák wó ka̱ atak aYawe, Inan oIsa̱rila.&gt;&gt;

24 Te onəm va̱ ta là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt; UYawe, Inan yi uwa i wop, kang uwa i kpak nnap-nnəm á na.&gt;&gt;

25 Ka̱ nda va̱ ta te, uJoshuwa yar nsar nnap-nlà ka̱ onəm, kang uza̱ pak oga nnap-mpakpak ká̱ oga nnap-nnəm ôza̱ ka̱ aShekem. 26 Kang uza̱ lir oga nnap-nlà va̱ ta ka̱ ashe nlir ngga nnap-mpakpak Inan. Te uza̱ yar inang ìpang kang uza̱ pak ka̱ ta ka̱ akum ikún aOak ka̱ atak ayə́ryər aYawe.

27 Te uJoshuwa là n̂kpaktak onəm pa̱, &lt;&lt;Ó dər, ìpang va̱ ta̱ i yà nshet nnap ka̱ apal yi. Ka̱kul á fe nkpaktak oga nnap-nlà va̱ uYawe là á yi chit. Ka̱kul nva̱ ta te, i ga nyà nshet nnap ka̱ apal wó, á ya pa̱ ó yang ka̱ Inan wó á.&gt;&gt;

28 Te uJoshuwa re onəm va̱ ta ga, nza̱ unəm nggo le ka̱ atak iya̱mkup wò.

Ikú aJoshuwa ká̱ uEleyazar

29 Ka̱ nva̱ng oga iya̱m va̱ ta̱ te, uJoshuwa uya aNun ununggwan, uzwal aYawe kú, uza̱ ka̱ ìzun igba̱l pa̱ izəng ka̱ ngba̱pchi. 30 Kang oza̱ li na ka̱ mbin iya̱mkukup ka̱ aTimnat-Sera, va ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, ka̱ asa̱l mpal aƁam aGayash.

31 OIsa̱rila wop uYawe ka̱ ashe nkpaktak nra aJoshuwa, ká̱ nkpaktak nra onəmgbak va̱ oma yà ká̱ irirì ka̱ nva̱ng ikuku, ovəngva nyi nkpaktak oga iya̱m va̱ uYawe nəm ka̱kul oIsa̱rila á.

32 Kang oga akup aYusufu va̱ onəm oIsa̱rila fa kà̱ ka̱ aMasar te, oza̱ li ka̱ aShekem, ka̱ ashe atak va̱ uYakubu yáp ka̱ ovan aHamor onunggwan, upo aShekem ka̱ apal aazurfa igba̱l pa̱ izəng. Atak va̱ ta təm iya̱mkup akum ìjili aYusufu.

33 Kang uEleyazar uya aHaruna ununggwan kú, te oza̱ li na ka̱ aGibeya, ìtong iva mmá ka̱ na ûyiyen uFinehas chit ka̱ mbin aɗuktum aEfrayim.

* 5:2 5.2 kà̱ɗi A yar onəm va̱ mma ka̱ pà ache ôza̱ chit kang ka̱t.

* 5:6 5.6 Nfa 3.8, 17; 13.5; 33.3; aLev 20.24; Nkung 16.14

* 12:3 12.3 Nna mí wor pa̱ ìWa iKú kpa

* 13:27 13.27 AJosh 12.3

* 15:2 15.2 Nna mí wor pa̱ ìWa iKú

† 15:5 15.5 Nna mí wor pa̱ ìWa iKú

‡ 15:5 15.5 Nna mí wor pa̱ ìWa iKú

§ 15:19 15.19 Atak va yà ká̱ ndəng ka̱t

* 19:8 19.8 Mbin ngga nkwandal va yà ká̱ ndəng ka̱t

Nlir Nnap-Akwali

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Nnap Akw

1

UYahuda ká̱ uSimeyon ri aUrushelima

1 Ka̱ nva̱ng ikú aJoshuwa te, oIsa̱rila ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;Uda ka̱ ashe yi i ɓan ngga nlung onəm oga aKanana mpyal yà?&gt;&gt;

2 Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Onəm aYahuda oma á ga, ó dər, n na mbin va̱ ta chit ka̱ ashe awo oza̱.&gt;&gt;

3 Te onəm aYahuda là ônəm aSimeyon ogənang oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga nzəng ká̱ yi ka̱ atak iya̱mkup yi, ka̱kul na í lung onəm oga aKanana. Wa nnà ta kpa í fa í ga nzəng ká̱ wó ka̱ ashe nkap iji wó.&gt;&gt;Te oSimeyon ga nzəng ká̱ oza̱.

4 Awalang va̱ onəm aYahuda ga ru oza̱ ká̱ ìkum te, uYawe na oKanana, ká̱ oPerizi ka̱ ashe awo oza̱. Oza̱ gbá̱ng onunggwan ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ka̱ aBezek. 5 Ka̱ ta na oza̱ ya uAdoni-Bezek, te oza̱ ru na ká̱ ìkum, kang oza̱ ri oKanana ká̱ oPerizi. 6 UAdoni-Bezek chə́r, ǹnyi te, oza̱ wà nvəva̱ng oza̱ kpán na, kang oza̱ kyen ifəfang inunggwan iga ashar ká̱ iga awo.

7 Te uAdoni-Bezek là pa̱, &lt;&lt;Oponzhi ìsəm pa̱ ifangshat ova mmá kyen oga ifang inunggwan iga ashar ká̱ iga awo ôza̱ kang oza̱ pak inok nchák iya̱m-nrì ka̱ avəng atebəl mi á. Wa nva ka̱ n nəm ôza̱ te, wa nnà ta Inan pyát akəkat á mi kpa.&gt;&gt;Te oza̱ ga ká̱ na ka̱ aUrushelima kang uza̱ kú ka̱ ta.

8 Te onəm aYahuda ru aUrushelima ká̱ ìkum, kang oza̱ ri na. Oza̱ gba̱ng onənəm ká̱ ndokchi, kang oza̱ pwak ìtong va̱ ta ká̱ apər.

9 Ka̱ nvəva̱ng te, onəm aYahuda ga pa̱ na o lung ìkum ká̱ oKanana ova ra ka̱ mbin ngga aɗuktum, ká̱ aNegep, ká̱ oga ovan aɓam aga asa̱l ntar alum. 10 Te aYahuda ga nəm ìkum ká̱ oKanana ova ra ka̱ aHebron. Matmat te, aɗin aHebron ka̱ yà pa̱ aKiriyat-Arba. Kang oza̱ ri uSheshayi, ká̱ uAhiman, ká̱ uTalmayi ká̱ ikum. 11 Oza̱ wong ka̱ ta te, oza̱ ru aDebir. Matmat te, mí wór aɗin aDebir pa̱ aKiriyat-Sefer.

12 Te uKalip là pa̱, &lt;&lt;Mi na uyen mi uAksa ka̱ ìvang ûnəm va̱ i ru aKiriyat-Sefer ka̱ ìkum kang i ri na á.&gt;&gt; 13 Te uOtniyel uya aKenat, uɓwakan aKalip ga ri na ká̱ ìkum. Te uza̱ na uyen wò uAksa á na yà uchichar.

14 Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ ga atak aɓar wò te, uza̱ nok na pa̱ uza̱ á ɓəp iram ka̱ upo wò. Awalang va̱ uAksa fər ka̱ apal azhaki wò te, uKalip ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mi nəm a ɓu yà?&gt;&gt; 15 Uza̱ na ama̱n a na pa̱, &lt;&lt;Pa̱r mi, ka̱kul u na mbin á mi chit ka̱ aNegep*, n chal pa̱ u na oga atak mɓəl ndəng á mi kpa.&gt;&gt; Te uKalip na oga atak aga mɓəl ndəng á na ngga apal ká̱ ngga avəng.

16 Te akum ìjili oKeni, ugwar aMusa, fa nzəng ká̱ onəm oga aYahuda ka̱ ashe ìtong iga akulom oza̱ ga pa̱ na ó təm nzəng ká̱ onəm ga nzam mmaləng ngga aYahuda, nva ra ka̱ nkwandal aArat.

17 Te oYahuda ká̱ ogənang oza̱ oSimeyon ga ru onəm oga aKanana ova ka̱ ntəm ka̱ aZefat ká̱ ìkum, kang oza̱ zhì ìtong va̱ ta pa̱ chatchat. Kang uza̱ wór aɗin ìtong va̱ ta pa̱ aHorma†. 18 Onəm aYahuda ri aGaza kpa, ká̱ aAshkelon, ká̱ aEkron nzəng ká̱ nkpaktak oga mbin oza̱.

19 UYawe uwa ka̱ yà nzəng ká̱ onəm aYahuda. Oza̱ kwom mbin ngga aɗuktum, ǹnyi te, ìkam oza̱ kur mɓak onəm oga ntəm ka̱ mbin ngga agbagba ka̱t, ka̱kul onəm va̱ ta ká̱ akeke ipəri aga acham. 20 Te mmá na aHebron uKalip, wa nva uMusa ka̱ yar nsar nnap-nlà á na. Kang uza̱ ɓak ovan aAnak onunggwan pa̱ oshatɗing fa ka̱ ta. 21 Ǹnyi te, onəm aBenjamin ɓak oJebusi va̱ təm ka̱ aUrushelima ka̱t, ka̱kul nva̱ ta̱ te, oJebusi oma ka̱ ntəm nzəng ká̱ onəm aBenjamin ka̱ aUrushelima nda va̱ ta̱.

22 Ǹyangmata̱ te, akum ìjili aYusufu wong ga ru aBetel ka̱ ìkum, kang uYawe uwa yà nzəng ká̱ oza̱. 23 Awalang va̱ nzhi aYusufu re onəm pa̱ á ga á sóng aBetel (matmat te mí wór ìtong va̱ ta pa̱ aLut) te, 24 onəm oga nsóng atak va̱ ta ya unəm uro ka̱ nfa ka̱ ashe ìtong, te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Kusuk, nyám asa̱l aga ntar ashe ìtong va̱ ta̱ á yi, te í nyám ikin á ɓu.&gt;&gt; 25 Te uza̱ nyám asa̱l ôza̱, kang oza̱ táng ashe ìtong va̱ ta gbá̱ng onəm ká̱ ndokchi, ǹnyi te, oza̱ re unəm va̱ ta ká̱ nkpaktak nzhizhi. 26 Te unəm va̱ ta ga mbin oHitti, kang a me ìtong ka̱ ta, uza̱ pa̱ aɗin á na pa̱ aLut. Nna ta aɗiɗin ɓa chu nda va̱ ta̱.

27 Ǹnyi te, uManase ɓak onəm va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe aBet-Shan, ka̱t te aTayanak, ka̱t te aDor, ka̱t te aMegido, ka̱t te aIbəleyam ká̱ oga ivan ìtong oza̱ va̱ gáng oza̱ ka̱t. Ka̱kul oKanana zhet kà̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta. 28 Ka̱ nva̱ngva̱ oIsa̱rila kam chit te, oza̱ nak oKanana ka̱ nnəm inok iga nkpak, ǹnyi te oza̱ ɓak oza̱ fa pa̱ chatchat ka̱t. 29 UEfrayim ɓak oKanana va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe aGezer fa ka̱t, wa nnà ta oKanana ga mpyal ká̱ ntəm ka̱ ashe oza̱ ka̱ aGezer. 30 UZebulun ɓak oKanana va̱ ka̱ ntəm ka̱ aKitron, ka̱t te onəm oga ntəm ka̱ aNahalol fa ka̱t. Á nak te oKanana təm nzəng ká̱ oza̱, ǹnyi te oza̱ nak oza̱ ka̱ nnəm inok iga nkpak. 31 UAsher ɓak onəm oga ntəm ka̱ ashe aAkko, ka̱t te onəm oga ntəm ka̱ aSidon, ka̱t te oga aAlap, ka̱t te oga aAkzip, ka̱t te oga aHelba, ka̱t te oga aAfek, ka̱t te oga aRehop fa ka̱t. 32 Ǹnyi te, onəm oga aAsher təm ka̱ ishimshe oKanana, onəm oga ntəm ka̱ mbin va̱ ta, ka̱kul oza̱ ɓak oza̱ fa ka̱t. 33 Wa nnà ta kpa, akum ìjili aNaftali ɓak onəm oga ntəm ka̱ aBet-Shemesh, ka̱t te oga ntəm ka̱ aBet-Anat fa ka̱t, ǹnyi te, oza̱ təm ka̱ ishimshe oKanana, onəm oga ntəm ka̱ mbin va̱ ta. Káp ká̱ nna te, onəm oga ntəm ka̱ aBet-Shemesh ká̱ aBet-Anat tong onəm oga nəm inok izwal ôza̱. 34 Ǹnyi te, oAmori ka̱r akum ìjili aDan ka̱ mbin ngga aɗuktum, kang oza̱ ma̱n ôza̱ pa̱ á fə́r á vang mbin ngga agbagba ka̱t. 35 Te oAmori zhet kpa ka̱ ntəm ka̱ aƁam aHeret, ká̱ aAijalon, kang ká̱ aShayalbim. Ǹnyi te, awalang va̱ oga akum ìjili aYusufu wong kam te, oza̱ nak oAmori ka̱ inok iga nkpak kpa. 36 Kang aswari oAmori ɓan ka̱ asa̱l aAkrabim ɓa ga aSela, kang á kyen ɓa ga mpyal.

2

Uma̱leka aYawe ka̱ aBokim

1 &lt;&lt;Te uma̱leka aYawe fa ka̱ aGilgal ga aBokim kang a là pa̱, &lt;&lt;N fa ká̱ wó ka̱ aMasar kang m ɓa ká̱ wó ka̱ ashe mbin va n sóng anung pa̱ mi na ôkəka wó. N là pa̱, &lt;Mi yà ka̱ nfən nsar nnap-nlà mi ka̱ wó ka̱t mbyet, 2 kang mmawó te, ó yà ka̱ ǹyar nsar nnap-nlà ká̱ onəm oga ntəm ka̱ mbin va̱ ta̱ ka̱t, ǹnyi te, ó shin oga atak nshì iya̱m awop oza̱.&gt; Ká̱ nna kpa te, ó kpak nnap-nnəm á mi ka̱t. Iza̱ nak kang ó nəm pa yà? 3 Ka̱kul nva̱ ta te, n là pa̱, &lt;&lt;Mi yà ka̱ mɓak oza̱ i le ka̱ mpyal wó ka̱t, ǹnyi te oza̱ i tong wa izú ka̱ atak wó, kang oga inan oza̱ i tong ajəp á wó.&gt;&gt;

4 &lt;&lt;Ka̱ nva̱ngva̱ uma̱leka aYawe là iya̱m va̱ ta̱ chit n̂kpaktak ovan ga aIsa̱rila te, onəm gham ká̱ ayə́ng, 5 kang oza̱ wór aɗin atak va̱ ta pa̱ aBokim*. Ka̱ ta te, oza̱ yichi nləfər iya̱m ipápà ûYawe.

6 Ka̱ awalang va̱ uJoshuwa lyang ká̱ onəm oga aIsa̱rila chit te, udanggo ga atak wò pa̱ na ô kwom mbin ngga iya̱mkup wò. 7 Onəm va̱ ta wop uYawe ka̱ ashe nkpaktak nra aJoshuwa, ká̱ nkpaktak nra onəmgbak va̱ oma yà ká̱ irirì ka̱ nva̱ng ikúku, ovəngva nyi nkpaktak oga iya̱m ichumchum va̱ uYawe nəm ka̱kul oIsa̱rila á.

8 Te uJoshuwa uya aNun ununggwan, uzwal aYawe kú, izuzun igba̱l ká̱ ngba̱pchi. 9 Kang oza̱ li na ka̱ mbin iya̱mkukup ka̱ ashe aTimnat-Heret, ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, ka̱ asa̱l mpal aƁam aGayash.

10 Ka̱ nva̱ng va̱ nkpaktak nlwàk va̱ ta kú te, nlwàk nro wong ka̱ nva̱ng oza̱ nva nyi uYawe ka̱t te, inok va̱ uza̱ nəm ka̱kul oIsa̱rila ka̱t. 11 Te ovan oIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe, kang oza̱ wop oga aBaal. 12 Oza̱ re ngwop uYawe, Inan okəka oza̱, uva fa ká̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar. Oza̱ le i wop oga inan iro ka̱ ashe oga inan onəm va̱ ra gang oza̱, kang oza̱ kuchi oza̱. Te oza̱ lak ìgwak uYawe 13 ka̱kul oza̱ yang ká̱ ngwop uYawe, oza̱ le i wop aBaal ká̱ oga aAshtoret. 14 Ka̱ ashe nlak ìgugwak ka̱ apal oIsa̱rila te, uYawe na oza̱ ka̱ ashe awo onəm oga nyán ká̱ oza̱, kang a kwom iya̱m oza̱. Uza̱ yichi oza̱ ka̱ ashe awo okpa ìkum oza̱ ovəngva gang oza̱, ka̱kul nva̱ ta te, oza̱ kur ntong ka̱ mpyal okpa ìkum oza̱ lap ka̱t. 15 Nkpaktak awalang va̱ oIsa̱rila i fa pa̱ ó ga ìkum te, awo aYawe i lung oza̱ wa nva uza̱ ka̱ sóng anung ôza. Kang oza̱ ɓək anung pa̱ makmak.

16 Te uYawe wong ká̱ onəm oga nnáp akwali†, ova ka̱m ishi oza̱ ka̱ ashe awo onəm oga nkwom iya̱m oza̱ ká̱ ìfan. 17 Káp ká̱ nna te, oza̱ gwong achwang ka̱ onəm oga nnap-akwali ôza̱ ka̱t, ǹnyi te, oza̱ nəm mmai ka̱ atak ngwop oga inan iro. Kang oza̱ ga̱ɓa̱n ká̱ nggha̱n re asa̱l va̱ okəka oza̱ wòl kà̱, ova ka̱ kpak nnap-mpakpak aYawe. 18 Nkpaktak awalang va̱ uYawe na unəm uga nnap-akwali ôza̱ te, uYawe uwa yà nzəng ká̱ unəm uga nnap-akwali va̱ ta, kang uza̱ ka̱m ishi oza̱ ka̱ ashe awo okpa ìkum oza̱ ka̱ ashe nra anəm uga nnap-akwali va̱ ta. Ka̱kul ayə́ng ká̱ nshìn oza̱ rwa ìgwak ûYawe, nva̱ onəm ka̱r oza̱ kang anyán ká̱ oza̱ á. 19 Ǹnyi te, awalang va̱ unəm uga nnap-akwali va̱ ta a kú te, oza̱ i ga̱ɓa̱n i le i nəm nlang nnandər nva ji nji okəka oza̱ ji, oza̱ i le ka̱ oga inan iro, oza̱ i wop oza̱ kang oza̱ i kuchi ôza̱, oza̱ i re oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, ka̱t te ntwat ìgwak oza̱ ka̱t.

20 Te ìgwak lak uYawe pa̱ gənggəng ka̱ apal oIsa̱rila, kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul onəm va̱ ta̱ fən nsar nnap-nlà mi va̱ n nak opo oza̱ chit, kang oza̱ gwong achwang ka̱ mi ka̱t te, 21 mi yà ká̱ mɓak mbin nro i le ka̱ mpyal oza̱ lap ka̱ ashe oga mbin va̱ uJoshuwa kú kang a re ka̱t. 22 Mi nəm inok ká̱ oza̱ na m ma oIsa̱rila, mwote oza̱ i nəm achen ka̱ asa̱l aYawe wa nva̱ opo oza̱ ka̱ nəm nggo, ka̱t te oza̱ i nəm pa ka̱t.&gt;&gt; 23 UYawe ka̱ re oga mbin va̱ ta təm ka̱ ta, uza̱ ɓak oza̱ fa ka̱ ashe awalang pa̱ zəng ka̱ atak nna oza̱ ka̱ ashe awo aJoshuwa ka̱t.

3

1 Oga mbin va ta̱ uYawe re, pa̱ na o ma oIsa̱rila ká̱, ova ma ka̱ lung ìkum chit ká̱ oKanana ka̱t. 2 Uza̱ nəm pa ka̱kul pa̱ na o ɗyang nlung ìkum ôga akum ìjili oIsa̱rila ovəngva̱ oma ka̱ nyi nlung ìkum chit kang ka̱t á. 3 Oga mbin va̱ oma ta̱, oponzhi pa̱ otukun oga oFilisti, ká̱ nkpaktak oKanana, ká̱ oSidon, ká̱ oHivi ova ra ka̱ oga aɓam aLebanon, a ɓan ka̱ aƁam aBaal-Harmon ga chu aLebo Hamat. 4 Mmá re oza̱ ka̱kul mma oIsa̱rila, mwote oza̱ i kpak nnap-mpakpak aYawe kpak nggo, nva̱ uza̱ nak ôkəka oza̱ ka̱ atak aMusa á.

5 Te onəm oIsa̱rila təm ka̱ ashe oKanana, ká̱ oHitti, ká̱ oAmori, ká̱ oPerizi, ká̱ oHivi, ká̱ oJebusi. 6 Oza̱ ka̱m ichar ká̱ ovan oza̱ ochar, kang oza̱ na ovan oza̱ ìvang ochar ôvan oza̱ onunggwan, kang oza̱ wop oga inan oza̱.

UOtniyel

7 Kang oIsa̱rila kong ká̱ uYawe, Inan oza̱, oza̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpipyal, oza̱ wop oga ichər aBaal ká̱ aAshera. 8 Ka̱kul nva̱ ta te, nlak ìgwak aYawe wong ka̱ apal oIsa̱rila, te uza̱ na oza̱ ka̱ ashe awo aKushan-Rishatayim, uponzhi uga aMesopotamiya. Kang oIsa̱rila nəm inok á na ka̱ apal izun pa̱ ina̱nne. 9 Ǹnyi te, awalang va̱ oIsa̱rila yar ayə́ng uYawe chit te, uza̱ wong ká̱ unəm uga nka̱m ishi ôza̱, uOtniyel, uya aKenat, uɓwakan aKalip uva ka̱m ishi oza̱. 10 ARuhu aYawe fə́r ka̱ apal ishishi, kang uza̱ sat unəm uga nnap-akwali ôIsa̱rila. Uza̱ fa ga ìkum te, uYawe na uKushan-Rishatayim, uponzhi uga aMesopotamiya ka̱ ashe awuwo. Kang uza̱ nəm igwan ka̱ apal aKushan-Rishatayim. 11 Te mbin va̱ ta təm ká̱ ikángkáng ìzun ìsəm pa̱ ineɗing, ga chu awalang va̱ uOtniyel uya aKenat ununggwan kú.

UEhut

12 Ka̱ɗi te, oIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe. Ka̱kul nva̱ ta te, uYawe na igwan ûEglon, uponzhi uga aMowap ka̱ apal oIsa̱rila. 13 Te uEglon ɓut oAmori ká̱ oAmalek, uza̱ ga ru oIsa̱rila ká̱ ìkum, kang oza̱ ka̱m ìtong iga aKulom. 14 Te oIsa̱rila nəm inok ûEglon, uponzhi uga aMowap izun pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ na̱nne.

15 Ǹnyi te, awalang va̱ oIsa̱rila yə́ng ûYawe te, uYawe wong ká̱ unəm uga nka̱m ishi ôza̱, uEhut uya aGera, uga akum ìjili aBenjamin, uza̱ unəm uga mpa̱m. OIsa̱rila re na ká̱ imwa pa̱ uza̱ á ga ká̱ ûEglon, uponzhi uga aMowap. 16 Ǹyangmata̱ te, uEhut ka̱ la ndokchi îshi wò chit nva ká̱ ngba̱k pa̱ mparəm, nwuwang te, ashar pa̱ azəng ká̱ aɓuɓo, kang uza̱ sar ka̱ ìsong iga ari ka̱ avəng oga ìlukwan wò. 17 Te uza̱ yar imwa va̱ uza̱ ga ká̱ ûEglon, uponzhi uga aMowap. UEglon pa te, unəm va mwal byet. 18 Nva̱ngva̱ uEhut gba̱l ká̱ nna imwa va̱ chit, te uza̱ re onəm va̱ wur imwa va̱ ta ga. 19 Ǹnyi te, uza̱ ga chu ka̱ atak oga ichə̀r va̱ mmá kpa ká̱ ipang dat ká̱ aGilgal te, uza̱ ga̱ɓa̱n le ga atak aEglon kang a là á na pa̱, &lt;&lt;Áponzhi, na n yà ká̱ nre nro mbwambwam ka̱kul ɓu.&gt;&gt;

Te uponzhi là ôkpari wò pa̱, &lt;&lt;Ó fa gbai.&gt;&gt; Kang nkpaktak oza̱ fa gbai.

20 Te uEhut ga ka̱ atətak, ya uwa ka̱ ntəm ká̱ nkukwa ka̱ atak njul wò nrusokrusok ka̱ nzhi ngga apal, kang a là á na pa̱, &lt;&lt;Na n yà ká̱ nre á ɓu ka̱ atak Inan.&gt;&gt; Uponzhi wong ka̱ apal ìtok iponzhi wò te, 21 uEhut ga ká̱ awo apəra̱m wò, á tur ndokchi va̱ uza̱ ka̱ ran ka̱ ìsong iga awo ari wò ká̱, kang á kyer na ká̱ ka̱ afu. 22 Atak nkpan awo ndokchi va̱ ta tar afu kpa nzəng ká̱ ishi, kang oga iya̱m afu fa agbai. UEhut tutur ndokchi va̱ ta ka̱t, kang mpip gún ndokchi va̱ ta. 23 Te uEhut fa ka̱ ashe agəla̱n, kang nva̱ngva̱ uza̱ fa chit te, uza̱ kùk oga anung nkəlang aponzhi va̱ ta, kang á vərang oza̱.

24 Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ ga chit te, ozwal aponzhi ɓa, kang oza̱ ya oga anung nzhi ngga nzhi ngga apal nrusokrusok aponzhi mmá avərangvərang te, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uwa i yà ka̱ mpəngpəng ka̱ afu nzhi ngga ashe ngga nzhi iponzhi.&gt;&gt; 25 Oza̱ lok atak ga rwam oza̱, ǹnyi te, awalang va̱ oza̱ ya pa̱ uza̱ bol atak njul va̱ ta ka̱t te, oza̱ yar iya̱m iga mbol anung nzhi oza̱ bol ká̱, kang oza̱ ya unəm uga nzhi oza̱ kú chit ra ka̱ mbin.

26 Oza̱ ka̱ yà ka̱ nlok te, uEhut bar chit, uza̱ watar oga ichə̀r va̱ mmá kpa ká̱ ipang, kang a ga aSeyira. 27 Awalang va̱ uza̱ chu te, uza̱ ɓur agbəshi ka̱ apal aɗuktum aEfrayim. Te oIsa̱rila fəng nzəng ká̱ na ka̱ apal oga aɗuktum va̱ ta, kang uza̱ ləp mpyal ôza̱.

28 Uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó yar nva̱ng mi, ka̱kul uYawe na okpa ìkum wó, onəm oga aMowap chit ka̱ ashe awo wó.&gt;&gt; Te oza̱ fəng ka̱ nvəva̱ng, oza̱ vyat atak mpa̱ng awang aUrdun va dər aMowap, kang oza̱ re unəm uro pa̱ uzəng pa̱ á pa̱l ka̱t. 29 Ka̱ awalang va̱ ta te, oza̱ gbá̱ng onunggwan oga aMowap ìkalong pa̱ igba̱pchi, nkpaktak oza̱ oga ǹnyi ìkum okamkam. Unəm uro yà bar ka̱t. 30 Ka̱ nda va̱ ta te, oIsa̱rila nəm igwan ká̱ aMowap, kang mbin va̱ ta təm ká̱ ikángkáng izun ìsəm pa̱ ìna̱nne.

UShamgar

31 Ka̱ nva̱ng aEhut te, uShamgar uya aAnat ununggwan, uva gbá̱ng oFilisti ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ayok aga ngwap iram ina. Uza̱ ka̱m ishi oIsa̱rila kpa.

4

UDebora ká̱ uBarak

1 Ka̱ nva̱ng ikú aEhut te, onəm oga aIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe kà̱ɗi. 2 Te uYawe na oza̱ ka̱ ashe awo aJabin uponzhi uga aKanana, uva ka̱ nnəm iponzhi ka̱ aHazor. USisera, unəm uga mpyal oshozhashozha, ka̱ ntəm ka̱ aHaroshet-Hagoyim. 3 Te oIsa̱rila yar ayə́ng uYawe, ka̱kul uJabin wa ka̱ yà ká̱ akeke ipəri aga acham ìgba̱l pa̱ ìfangzəngtəng, kang uza̱ pak inok nnyán ká̱ ovan oIsa̱rila chit pa̱ zhalatzhalat ka̱ apal ìzun ìsəm pa̱ iparəm.

4 Ǹyangmata̱ te, uDebora uchar aLapidot, uchar uga nka̱m nre ka̱ atak Inan, ka̱ awalang va̱ ta te, uwa uchar uga nnap-akwali ovan oIsa̱rila. 5 Uza̱ i təm ka̱ vəng akulom aDebora ka̱ ishimshe aRama ká̱ aBetel ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, kang onəm oIsa̱rila i kyén i ga ka̱ na ka̱kul nnap-akwali. 6 Te uza̱ re nre pa̱ mmá wór uBarak, uya aAbinowam ununggwan ka̱ aKadesh aga aNaftali, kang uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;UYawe, Inan oIsa̱rila, nak á ɓu pa̱, &lt;U ga, na u ɓut onəm ìkalong pa̱ igba̱pchi ka̱ ashe onəm aNaftali ká̱ aZebulun na u ləp mpyal ôza̱ na ó ga aƁam aTabor. 7 Ǹnyi te, mi dap uSisera, unəm uga mpyal oshozha aJabin, ká̱ oga akeke ipəripəri, ká̱ nggatəkgatək, i ɓa aWang aKishon, te mi ná na ka̱ ashe awo ɓu.&gt; &gt;&gt;

8 Te uBarak là á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu ga nzəng ká̱ mi te, mi gəga, ǹnyi te, a yà pa̱ ɓu ga nzəng ká̱ mi ka̱t te, mi ga ka̱t.&gt;&gt;

9 Te uDebora là pa̱, &lt;&lt;Nkpak pa̱ n ga nzəng ká̱ ɓu, ǹnyi te, ka̱kul atak nsat va̱ u yar ta̱ te, igwan achen va̱ ta i yà iji ɓu ka̱t, ka̱kul uYawe i na uSisera ka̱ ashe awo achar.&gt;&gt; Te uDebora wong ga aKedesh nzəng ká̱ uBarak. 10 Ka̱ ta te, uBarak wór onəm aZebulun ká̱ onəm aNaftali, kang onunggwan ìkalong pa̱ igba̱pchi yar nvəva̱ng. UDebora ga nzəng ká̱ na kpa.

11 Ǹyangmata̱ te, uHeber unəm oKeni va̱n ishi wò pa̱ ɗi ka̱ ashe oKeni, ka̱ akum ìjili aHobap ugwar aMusa, kang uza̱ la̱p apa̱k wò dat ká̱ ikun aoak ka̱ aZayanannim, va dat ká̱ aKedesh.

12 Awalang va̱ mmá là ûSisera pa̱ uBarak uya aAbinowam kyén chit ɓa ga aɓam aTabor, 13 te uSisera kwap nkpaktak oga akeke ipəri wò iga acham igba̱l pa̱ ìfangzəngtəng, ká̱ nkpaktak onunggwan va̱ nzəng ká̱ na, ɓan ka̱ aHaroshet-Hagoyim ga chu aWang aKishon.

14 Te uDebora là uBarak pa̱, &lt;&lt;Wong, ka̱kul nda va ta̱ uYawe na uSisera chit ka̱ ashe awo ɓu. UYawe ga chit ka̱ mpyal ɓu ka̱t ɗò? Te uBarak fə́r ka̱ apal aɓam aTabor ká̱ onunggwan ìkalong pa̱ igba̱pchi nzəng ká̱ na. 15 Te uYawe nak uSisera zwar ká̱ nkpaktak oga akeke ipəripəri, ká̱ nkpaktak onəm oga lung ìkukum ka̱ mpyal aBarak ka̱ atak ndokchi. Kang uSisera fə́r ka̱ apal akeke ipəri wò chə́r ká̱ ashar.

16 Kang uBarak wà nva̱ng oga akeke ipəri ká̱ onəm oga nlung ìkukum ga chu aHaroshet-Hagoyim, kang mmá gbá̱ng nkpaktak nggatək aSisera tak ká̱ ndokchi, unəm uro yà lar ka̱t.

17 Te uSisera chə́r ká̱ ashar ga aghal aJayel, uchar aHeber, unəm oKeni, ka̱kul ntəm ikángkáng nna yà ka̱ ishimshe aJabin, uponzhi uga aHazor ká̱ nzhi aHeber, unəm oKeni.

18 Te uJayel fa gwang uSisera kang a là á na pa̱, &lt;&lt;Ɓa, ɓa ashe aghal mi, anəm uga nzhi mi, kang ayər a nəm ɓu ka̱t.&gt;&gt; Te uza̱ ga ashe aghəghal, kang uza̱ gún na ká̱ agodò.

19 USisera là á na pa̱, &lt;&lt;N chal ɓu, na ndəng á mi ká̱ pa̱ ɗa̱p n wá, ka̱kul ndəng gba̱l mi gba̱l.&gt;&gt; Te uza̱ bol izəmɓa̱r iga nnak mbyal, uza̱ na mbyal á na wá, kang uza̱ gún na.

20 Te uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Sat ka̱ anung asa̱l aga ntar aghal va̱ ta̱, a yà pa̱ unəm uro á ɓa á ɓəp ɓu pa̱,&lt;Unəm uro uwa yà ka̱ ta̱ ɗò?&gt; Te wa là á na pa̱ &lt;O'o.&gt; &gt;&gt;

21 Ǹnyi te, uJayel, uchar aHeber, yar iya̱m iga mpak aghal ká̱ nka̱m ala ka̱ awo wò. Kang uza̱ mwom ga atətak, ga pak á na ka̱ mbe achwang ga fu mbin, ka̱kul nda gba̱l na chit, ka̱ atak nrwam ìzər nchə́r va̱ uza̱ chə́r á. Te uza̱ kú.

22 Nva̱ uBarak ka̱ mɓak nva̱ng aSisera te, uJayel fa gwang na kang á là á na pa̱, &lt;&lt;Ɓa na n nyám unəm va̱ á ɓu, ɓu ram á.&gt;&gt; Te uBarak tar ashe aghəghal, kang uza̱ ya uSisera kú chit ra, ká̱ iya̱m iga mpak aghal ka̱ mbe achəchwang.

23 Ká̱ nda va̱ ta te, Inan na igwan ônəm oga aIsa̱rila ka̱ apal aJabin, uponzhi uga aKanana. 24 Kang ovan oga aIsa̱rila pak nnəm igwan kam ka̱ apal aJabin, uponzhi uga aKanana, a ga chu awalang va̱ oza̱ zhì na.

5

Nnap-nshì aDebora

1 Ka̱ ilum va̱ ta te, uDebora ká̱ uBarak uya aAbinowam ununggwan shì nnap-nshì va̱ ta̱ pa̱,

2 &lt;&lt;Awalang va̱ onəm oga mpyal oIsa̱rila yar atak nsat oza̱,

awalang va̱ onəm na ishi oza̱ ka̱ ashe mma̱n oza̱ te,

ashep təm aji aYawe.

3 Ó fe mmawó oponzhi, ó gwong achwang mmawó ovan oponzhi,

mmami, à, mi shì nnap kpa ûYawe,

mi shì nnap-nshì ashep ûYawe, Inan oIsa̱rila.

4 &lt;&lt;ÁYawe, ka̱ awalang va̱ u fa ka̱ aSeyir,

awalang va̱ u fa ka̱ mbin aEdom te,

apambin yənggət, apal apaɓur zùk,

oga ìlulu zùk ndəng.

5 Oga aɓam yənggət ka̱ mpyal aYawe uga aSinayi,

ka̱ mpyal aYawe, Inan oIsa̱rila.

6 &lt;&lt;Ka̱ ashe nra aShamgar uya aAnat ununggwan,

ka̱ ashe nra aJayel te, mmá re ngwol oga anang asa̱l,

kang onəm oga nnəm achen wòl oga avan asa̱l aga ashe nzam.

7 ONəm oga ntəm ka̱ ashe ivan ìtong oIsa̱rila yà ka̱ ashishe lap ka̱t,

oza̱ yà ka̱ ashishe ka̱t, a ga chu awalang va̱ mmami, uDebora n wong,

n wong wa anang ka̱ ashe aIsa̱rila.

8 Awalang va̱ oIsa̱rila yak oga inan ìpipye te,

ìkum ɓa fa ka̱ oga anung asa̱l ìtong oza̱.

Ǹnyi te, mmá ya nggwanggwang nro, ka̱t te, aɓar aro

ka̱ ashe onəm oga nlung ìkum ìkalong ìsəm pa̱ ineɗing ka̱ aIsa̱rila ka̱t.

9 Ìgwak mi ga ka̱ atak onəm oga mpyal ìkum oIsa̱rila,

ka̱ atak onəm va na ishi oza̱ ká̱ nchang ìgwak.

Ashep təm aji aYawe.

10 &lt;&lt;Mmawó va̱ ó kwak oga azhaki achar aləfər,

mmawó va̱ ó təm ka̱ apal oga agodò nkongkong

kang mmawó va̱ ó chen ka̱ apal asa̱l,

ó nak ishi 11 ká̱ achu onəm oga nshì nnap ka̱ anung ndəng nka̱pka̱p.

Oza̱ ka̱ nshal nnap ka̱ apal igwan aYawe,

igwan va onəm oga ntəm ka̱ ivan ìtong ka̱ ashe aIsa̱rila nəm á.

&lt;&lt;Te onəm aYawe

fa ga oga anung asa̱l ìtong oza̱.

12 Yenda̱l, yenda̱l, aDebora.

Yenda̱l, yenda̱l, na u shì nnap.

Wong, aBarak,

wur izwal ká̱ okpa ìkum ɓu, áya aAbinowam.

13 &lt;&lt;Te aɓo onəm chumchum va̱ re

á ɓa atak onəm oga mpyal,

onəm aYawe fə́r vang atak mi,

ka̱kul nlung onəm kamkam.

14 Oro wong ka̱ aEfrayim, ova alə̀ng oza̱ ka̱ aAmalek kang a vàng,

akum ìjili aBenjamin oma yà ka̱ ashe onəm va̱ yar nva̱ng ɓu.

Onəm oga mpyal ìkum ka̱ aMakir fə́r vang,

ka̱ aZebulun te, onəm oga nkpán idari anəm uga mpyal ɓa.

15 Onəm oga mpyal aIsaka oma yà nzəng ká̱ uDebora,

nnandər, onəm aIsaka oma ka̱ yà nzəng ká̱ uBarak,

oza̱ yar nvəva̱ng fə́ng ga ashe aba̱nda̱m.

Ǹnyi te, ka̱ ashe akum ìjili aRuben te, anung gwar ka̱t.

16 Iza̱ nak kang ó təm ka̱ ashe afo itam yà?

ka̱kul pa̱ na ó fe mɓur ayər aga ngwór iya̱mkang ɗò?

Ǹnyi te, ka̱ ashe akum ìjili aRuben te, anung gwar ka̱t.

17 Akum ìjili aGileyat təm ka̱ agwong aUrdun,

sang kang akum ìjili aDan təm ka̱ atak oga agirgi ndəng ji oza̱ yà?

UAsher uwa ka̱ ntəm ka̱ anung ìwa,

uza̱ təm ka̱ atak mpa̱ng oga agirgi ndəng.

18 Onəm aZebulun ká̱ uNaftali jiwò te,

oza̱ yang ká̱ irirì oza̱ fa agbagba ìkum.

19 &lt;&lt;Oponzhi ɓa, oza̱ nəm ìkum,

oponzhi oKanana lung ìkum.

Ka̱ aTayanak, ka̱ atak oga ndəng ngga aMegido,

oza̱ wur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum ká̱ aazurfa ka̱t.

20 Ka̱ apaɓur oga izhan lung ìkum,

ka̱ ashe oga anang asa̱l oza̱, oza̱ lung uSisera.

21 Awang aKishon wur oza̱ ga ká̱,

awang agbakgbak va̱ ta, awang aKishon.

Chen ga, áirirì mi, yà ká̱ ikam.

22 Te ashar ipəri i chen i nap

mmá ka̱ nfe nnáp ndong ashar oza̱ i chen ká̱ ngghan ka̱kul nkam oga ashar oza̱.

23 &lt;&lt;UMa̱leka aYawe là pa̱, &lt;vyap aMerot&gt;,

vyap onəm oga ntəm ka̱ ashishe pa̱ gənggəng,

ka̱kul oza̱ ɓa pa̱ na ó ka̱mshi uYawe ka̱t,

pa̱ na ó ka̱mshi uYawe ka̱ nlung onəm kamkam ka̱t.

24 UJayel wà ká̱ nnap-nnəna̱n ji pa̱ kpaktak ka̱ ashe ochar,

uchar aHeber unəm oKeni,

uwà ká̱ nnap-nnəna̱n ji ka̱ ashe ochar oga ntəm ka̱ ashe aghal á.

25 USisera ɓəp ndəng te, uza̱ na mbyal á na.

Uza̱ ɓa ká̱ mbyal va̱ ká̱ mmì á na ka̱ ashe ìkpang onəm chumchum.

26 Uza̱ yar acham aga mpak aghal ka̱ awo,

uza̱ kpán nka̱m ala anəm uga inok ka̱ awo ari,

uza̱ ləp uSisera, uza̱ chwan ishi á na,

uza̱ chwan ishishi, kang a kyer na ka̱ mbe achwang.

27 Uza̱ kwangtal ka̱ mpyal achar va̱ ta,

uza̱ ru, uza̱ ra pa̱ kwak ka̱ ta,

uza̱ kwangtal ka̱ mpipyal, uza̱ ru,

ka̱ atak va̱ uza̱ kwangtal kà̱, uza̱ ru kú.

28 &lt;&lt;Unang aSisera dər atak ka̱ mɓol ayə́r nzhi,

uza̱ yə́ng ka̱ mɓol ayə́r nzhi va̱ ta pa̱,

iza̱ nak kang oga akeke ipəripəri kali ká̱ mɓa yà?

Iza̱ nak kang nva̱ng ashar oga akeke ipəripəri kali ka̱ mɓa yà?

29 Ovanchəchar va̱ tàn ji na ama̱n á na pa̱,

nnandər, uza̱ pak inok nlà îshi wò pa̱,

30 &lt;Oza̱ ka̱ mmwo kang oza̱ i kap iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum ka̱t ɗò?

Nza̱ unəm nggo ya uyenchar pa̱ uzəng, ka̱t te pa̱ oparəm,

ilukwan iɓyenɓyen iga mbwai ûSisera wa iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum,

ilukwan iɓyenɓyen ira̱pra̱p iga mbwai,

ilukwan iɓyenɓyen ira̱pra̱p iga mbwai va ji ka̱kul nsham isham

nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱ iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum á?&gt;

31 &lt;&lt;Re nkpaktak okpa ìkum ɓu á zhì, áYawe.

Ǹnyi te, re nkpaktak okpa ɓu a yà wa alum

awalang va i fa ka̱ ashe ikam wò.&gt;&gt;

Te mbin təm ká̱ ikángkáng ìzun ìsəm pa̱ ineɗing.

6

UGidiyon

1 Kang ovan oIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe, te uYawe na oza̱ ka̱ ashe awo oMidiyan ìzun pa̱ ifangshat. 2 Ka̱kul oMidiyan nəm igwan ka̱ apal oIsa̱rila te, onəm oga aIsa̱rila ɗa̱mshi oga atak mbwam îshi oza̱ ka̱ ashe oga mbagar aɓam, ká̱ oga agba̱k, ká̱ oga atak mbwam ngga akamsəlang. 3 Awalang va pa̱ kpaktak oIsa̱rila i suk iya̱m chit te, oMidiyan, ká̱ oAmalek, ká̱ onəm va̱ ka̱ asa̱l nfa alum i ɓa i ru oza̱ ká̱ ìkum. 4 Oza̱ ləp apa̱k ka̱ ashe mbin va̱ ta, kang oza̱ vyap iya̱m nsuk ga chu aGaza, oza̱ wur itam, ká̱ ina, ká̱ oga azhaki, kang oza̱ re iya̱m iro ka̱ ashe aIsa̱rila ka̱t. 5 Oza̱ ɓa ká̱ iya̱mkang, ká̱ oga aghal oza̱, yə́l wa mban ìkum. Oza̱ ká̱ nkpaktak oga alakəmi oza̱, yə́l yà ká̱ nkung ka̱t, táng ashe mbin va̱ ta pa̱ na ó vyap na. 6 OMidiyan nak nkun ônəm oga aIsa̱rila pa̱ makmak, a nak te, oza̱ yə́ng ûYawe pa̱ á ka̱mshi wó.

7 Ka̱ nva̱ngva̱ ovan oIsa̱rila yə́ng ûYawe chit ka̱kul oMidiyan te, 8 uYawe re nre ôza̱ ká̱ unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan uva là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là. N fa ká̱ wó ka̱ aMasar, n fa ká̱ wó ka̱ mbin izwal. 9 N fa ká̱ wó ka̱ ashe awo onəm oga aMasar, kang n fa ká̱ wó ka̱ ashe awo nkpaktak onəm oga nyán ká̱ wó. M ɓak oza̱ le ka̱ mpyal wó, kang n na mbin oza̱ á wó. 10 N là á wó pa̱, &lt;Mmami na uYawe, Inan wó, kang ó wop oga inan oAmori ova mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin oza̱ ka̱t.&gt; Ǹnyi te, ó gwong achwang ka̱ mi ka̱t.&gt;&gt;

11 Te uma̱leka aYawe fa təm ka̱ avəng ikun aoak ka̱ aOfəra, iva iji aJowash unəm uga akum aAbiyezer, atak va uyiyen uGidiyon ka̱ yà ka̱ mpək ìzangzəng ka̱ atak nkáng ìba̱ngba̱ng, ka̱kul pa̱ na o bwam, le kang oMidiyan á ya ka̱t. 12 Awalang va̱ uma̱leka aYawe nyám ishi wò ûGidiyon te, á là á na pa̱, &lt;&lt;UYawe uwa yà nzəng ká̱ ɓu, áyennunggwan ìkum.&gt;&gt;

13 Te uGidiyon na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Kusuk, ánəm uga nzhi mi, a yà pa̱ uYawe uwa ya nzəng ka̱ yi, te sang kang oga nnap va̱ ta̱ i yà yi yà? Te oga nnənap ngga nɗaktak va̱ che, nna opo yi ka̱ shet á yi pa̱, uYawe uwa fa ká̱ wó ka̱ aMasar yà? Kang ǹyangmata̱ te, uza̱ mandar yi chit, kang uza̱ na yi ka̱ ashe awo oMidiyan.&gt;&gt;

14 Te uYawe ga̱ɓa̱n là á na pa̱, &lt;&lt;Ga ka̱ ashe nkam ɓu va̱ ta na u ka̱m ishi oIsa̱rila ka̱ ashe awo oMidiyan. Mmami na ka̱ nre ɓu ka̱t ɗò?&gt;&gt;

15 Te uGidiyon na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Kusuk, ánəm uga nzhi mi, mi ka̱m ishi ôIsa̱rila wa sang yà? Dər, ka̱ ashe akum ìjili aManase te, akum mi na kam ka̱t, kang ka̱ ashe nzhi apo mi te mmami na n nyen ji.&gt;&gt;

16 Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mi yà nzəng ká̱ ɓu, kang ɓu gbá̱ng nkpaktak onəm oMidiya unəm uro yà i lar ka̱t.&gt;&gt;

17 UGidiyon na ama̱n pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ǹyangmata̱ mi ya nka̱m ishi ya ka̱ mpyal ɓu te, nyám ìpir nnàp á mi na n nyi pa̱, mmaɓu na ka̱ nlà nnap ká̱ mi pa̱ wàt. 18 Kang wa re atak va̱ ta̱ chit ka̱t, n chal ɓu, n ga n le m ɓa ká̱ imwa mi kang, mi nak ka̱ mpyal ɓu.&gt;&gt; Te Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi lok yà ɓu le kang.&gt;&gt;

19 Te uGidiyon tar ashe, kang a ɗa̱mshi ìzhe iya iɓəl, ká̱ nzəngkəng va yà ká̱ anyer ka̱t nva ma nəm ka̱ mma̱k ikpang iga mmà iya̱m pa̱ ìzəng. Uza̱ nak ìzhe ka̱ ashe anap, kang mməmal ka̱ ashe ngbət, te uza̱ fa ká̱ á na ka̱ avəng ikun aoak, uza̱ yichi á na.

20 Te uma̱leka Inan là á na pa̱, &lt;&lt;Yar ìzhe va̱ ta ká̱ nzəngkəng ngga nyà ká̱ anyer ka̱t, nak oza̱ ka̱ apal ipang va̱ ta̱, te kwonda̱l mmal ka̱ apal oza̱.&gt;&gt; Te uGidiyon nəm wanta. 21 Te uma̱leka aYawe dok ìzhe va̱ ta ká̱ nzəngkəng ngga nyà ká̱ anyer ka̱t ká̱ ishi ìdari va̱ ka̱ awuwo. Te apər fa ká̱ ìpang á ri ìzhe va̱ ta, ká̱ nzəngkəng. Te uma̱leka aYawe lar ka̱ mpipyal. 22 Awalang va̱ uGidiyon nyi chit pa̱ uma̱leka aYawe te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Á làk ká̱ mi chit, áNəm uga Nzhi, uYawe. N ya uma̱leka aYawe chit ìwu ká̱ ìwu.&gt;&gt;

23 Te uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Yà ká̱ nra ìgwak, kang ayər a nəm ɓu ka̱t, ɓu yà ká̱ nkú ka̱t.&gt;&gt;

24 Te uGidiyon me atak aga nshì iya̱m awop ûYawe ka̱ ta, kang uza̱ wór pa̱, UYawe uwa ikángkáng. Nda ta̱ nna yà ka̱ aOfəra, ava aga akum ìjili aAbiyezer.

25 Ká̱ izwam va̱ ta te, uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Kpán akut apo ɓu, apəpar, ka̱ ashe iya̱m nkəkang ava ìzun pa̱ ifangshat. Shin atak nshì iya̱m awop ìchər aBaal aji apo ɓu, kang ɓu kyen ndar aAshera va̱ ka̱ ngbəgba̱k. 26 Te me atak nshì iya̱m awop ava mal ûYawe, Inan ɓu ká̱ ípang ka̱ apal atak mbwam ngga aɗuktum va̱ ta̱. Te yar akut aga aparəm na iya̱m inana iga nshì ká̱ ká̱ akun aAshera va̱ u kyen á.&gt;&gt;

27 Te uGidiyon kpa̱k onəm pa̱ ogba̱pchi ka̱ ashe ozwal wò, uza̱ nəm wa nva uYawe là á na. Te ka̱kul pa̱ uza̱ ka̱ nnəm ayər nzhi apo wò ká̱ onəm oga ìtong, te uza̱ nəm inok va̱ ta ká̱ alum ka̱t, uza̱ nəm ká̱ izwam.

28 Awalang va̱ onəm oga ìtong wong ká̱ ìpin te, oza̱ ya mmá shin atak nshì iya̱m awop ìchər aBaal chit, kang oga ndar aAshera va̱ ka̱ ngbəgba̱k te, mmá kyen chit tak, kang akut aga parəm mmá yichi chit ka̱ apal atak nshì iya̱m awop va̱ mmá me á.

29 Te oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Uda nəm iya̱m va̱ ta̱ yà? Kang nva̱ngva̱ oza̱ gbap chit, te mmá là oza̱ pa̱, uGidiyon uya aJowash ununggwan wa nəm iya̱m va̱ ta.

30 Te onəm oga ìtong là ûJowash pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ uyen ɓu, na uza̱ á kú, ka̱kul uza̱ shin atak nshì iya̱m awop ìchər aBaal, kang uza̱ kyen oga ndar aAshera va̱ ka̱ ngbəgba̱k tak.&gt;&gt;

31 Ǹnyi te, uJowash na ama̱n n̂kpaktak onəm va̱ ka̱ nfa iya̱mkak ká̱ wò pa̱, &lt;&lt;Ó lung nnap aBaal na ɗò? Ka̱t te ó ka̱m ishishi ka̱m ɗò? Unəm va̱ ka̱ nlung nnənap te, re mmá gba̱l na ká̱ ìpin na byet. A yà pa̱ uBaal inan yà nna̱n te, re uza̱ á lung îshi wò, ka̱kul pa̱ unəm uro shin atak nshì iya̱m awuwop chit tak.&gt;&gt; 32 Ka̱kul pa̱ uGidiyon shin atak nshì iya̱m awop aBaal chit te, oza̱ na aɗin á na pa̱, uJerup-Baal, ipipir pa̱, &lt;&lt;Re uBaal á lung na.&gt;&gt;

33 Ǹyangmata̱ te, nkpaktak oMidiyan, ká̱ oAmalek, ká̱ onəm oga asa̱l nfa alum gwang ishi kang a pa̱ng aUrdun, ləp apa̱k ka̱ mba̱nda̱m aJezireyel. 34 Te aRuhu aYawe vàng ka̱ apal aGidiyon, kang uza̱ ɓur agbəshi, te mmá wór akum ìjili aAbiyezer ɓut kang oza̱ yar nvəva̱ng. 35 Uza̱ re nre ká̱ onəm oga nre ka̱ ashe nkpaktak aManase, kang oza̱ wór ɓut, oza̱ yar nvəva̱ng kpa. Kang uza̱ re nre ká̱ onəm oga nre ka̱ atak onəm aAsher, ká̱ uZebulun, ká̱ uNaftali, te oza̱ fa ga gwang oza̱.

36 Kang uGidiyon là uYawe pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu nəm inok ká̱ mi ɓu ka̱m ishi aIsa̱rila ka̱m, wa nva̱ ka̱ u là te, 37 dər, mi nak awulu ka̱ atak mpək iya̱m. A yà pa̱ ìmimyang a ra ka̱ apal awulu va̱ ta na ká̱ nkukwa, kang nkpaktak mbin wuwom te, mi nyi pa̱ ɓu nəm inok nəm ká̱ mi ɓu ka̱m ishi aIsa̱rila ka̱m, wa nva̱ ka̱ u là á.&gt;&gt; 38 Te wa nnà ta á yà. UGidiyon wong ká̱ ìpin ikpa̱kkpa̱k ká̱ iɓotak te uza̱ káng ìmimyang iga izər awulu va̱ ta, kang ndədəng yə́l ìkpang pa̱ ìzəng.

39 Te uGidiyon là Înan pa̱, &lt;&lt;Kang wa mən ìkum ká̱ mi ka̱t. Re mi n là nnap nva̱ng pa̱ nzəng byet kang, re mi m ma nva̱ng pa̱ nzəng kà̱ɗi ká̱ awulu, re awulu na a wom byet, te re ìmimyang a ra ka̱ mbin pa̱ kpaktak.&gt;&gt; 40 Inan nəm wanta ká̱ izwam va̱ ta, ka̱kul awulu na təm awomwom byet, kang mbin pa̱ kpaktak te, á ra ìmimyang.

7

UGidiyon ri oMidiyan ká̱ ìkum

1 Te uJerup-Baal, uwa uGidiyon á, wong ká̱ iɓotak ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na, oza̱ ga ləp apa̱k dat ká̱ ndəng mɓəlɓəl ngga aHarot. Kang apa̱k oMidiyan ka̱ asa̱l mpal oza̱, ka̱ ashe aba̱nda̱m va̱ da̱t ká̱ aɗuktum aMoreh. 2 Te uYawe là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ nzəng ká̱ ɓu yəl byet. Mi yà ká̱ nna oMidiyan ka̱ ashe awo ôza̱ ka̱t, le kang oIsa̱rila a ləp ìkwoksok pa̱, &lt;i ri oza̱ ká̱ ìkam yi&gt; ka̱t. 3 Ǹyangmata̱ te, là ônəm pa̱, unəm va̱ pa̱ káp ayər ka̱ nnəm na kang uza̱ ka̱ ntán te, uza̱ á le, á re aɓam aGileyat na uza̱ á ga iya̱m wò.&gt;&gt; Te onəm ìkalong ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ parəm le, kang aɓo onəm ìkalong pa̱ igba̱pchi tong.

4 Ǹnyi te, uYawe là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ta̱ oma yəyəl. Fa ga ká̱ oza̱ ka̱ atak ndəng, na m ma oza̱ á ɓu ka̱ ta, kang uvəngva̱ n là á ɓu pa̱, i ga ká̱ ɓu, te uza̱ i ga ká̱ ɓu, kang uvəngva̱ pa̱ kpaktak n là á ɓu pa̱, i ga ká̱ ɓu ka̱t, te uza̱ i ga ka̱t.&gt;&gt;

5 Te uGidiyon fa ga ká̱ onəm va̱ ta ka̱ atak ndəng, kang uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Ven onəm va̱ i yep ndəng ká̱ aɓələm wa ìva á le pa̱ɗi ka̱ izər onəm va í ɓəram ká̱ irəng kang i wá.&gt;&gt; 6 Iyəl onəm va̱ kpa̱k ndəng ká̱ awo kang a wá, i yep wa iva te, oza̱ igba̱l pa̱ ishatɗing, aɓoshi onəm pa̱ kpaktak te, a ɓəram ká̱ irəng kang a wá ndəng.

7 Te uYawe là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Ká̱ onəm oga igba̱l pa̱ ishatɗing va ta̱ ova yep ndəng te, mi ka̱m ishi wó, kang mi na oMidiyan ka̱ ashe awo wó. Re aɓo oza̱ á ga nzhi.&gt;&gt; 8 Te uGidiyon re nkpaktak aɓo oIsa̱rila le ga nzhi, ǹnyi te, uza̱ kpan oga igba̱l pa̱ ishatɗing va̱ ta. Oza̱ ka̱m oga iya̱m-nrì ká̱ oga agbəshi ka̱ awo owan oza̱ va̱ le.

Ǹyangmata̱ te, apa̱k oMidiyan ka̱ avəng oza̱ ka̱ mba̱nda̱m.

9 Ká̱ izwam va ta uYawe là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Wong, ga ru apa̱k oza̱ ká̱ ìkum, ka̱kul n na chit ka̱ ashe awo ɓu. 10 Kang a yà pa̱ ayər ngga nru oza̱ ká̱ ìkum ka̱ nnəm ɓu te, fa ga ashe apa̱k va̱ ta nzəng ká̱ uPura uzwal ɓu, 11 na u fe iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nləlà. Ka̱ nvəva̱ng te, ìgwak i kam á ɓu pa̱ u ru apa̱k oza̱ ká̱ ìkum.&gt;&gt; Te uza̱ fə́r vang nzəng ká̱ uPura uzuzwal ga chu aswari apa̱k va̱ ta. 12 Kang oMidiyan, ká̱ oAmalek, ká̱ nkpaktak onəm oga asa̱l nfa alum ra məl ka̱ ashe aba̱nda̱m yə́l wa mban ìkum. Oga alakəmi oza̱ yə́l yà ká̱ nkung ka̱t, wa nva ashishiri yə́l ka̱ anung awang á.

13 Ka̱ awalang va̱ uGidiyon ɓa chu ka̱ ta te, uza̱ fe unəm uro i shal izwam ûwan wò i là pa̱, &lt;&lt;Dər, n lar izwam, te n ya mɓit nzəngkəng ibəshi i ɓəndəng i tar ashe apa̱k oMidiyan. Á ləp aghal va̱ ta ru ga̱ɓa̱n ga nggərgang, kang a shin.&gt;&gt;

14 Te ukpəkpa na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m ata̱, iya̱m iro ka̱t, ndokchi aGidiyon uya aJowash ununggwan, unəm oIsa̱rila. Inan na oMidiyan chit ká̱ nkpaktak apa̱k ka̱ ashe awuwo.&gt;&gt;

15 Awalang va̱ uGidiyon fe nshal izwam va̱ ta ká̱ nlà ìpipir te, uza̱ kuchi shep Inan. Te uza̱ le apa̱k oIsa̱rila kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó wong, ka̱kul uYawe na apa̱k oMidiyan chit ka̱ ashe awo wó.&gt;&gt; 16 Kang uza̱ kap onunggwan oga igba̱l pa̱ ishatɗing va̱ ta idongkong pa̱ ishatɗing, te uza̱ na agbəshi n̂kpaktak oza̱ ka̱ awo, ká̱ ìɗyeri ilakchi, oga apitila na chwat ka̱ ashe oza̱.

17 Te uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó dər mi, iya̱m va̱ mi nəm te, ó nəm kpa. Awalang va̱ mi ga mi chu nkur apa̱k te, iya̱m va̱ mi nəm, te ó nəm wa nnà ta kpa. 18 Awalang va̱ mmami ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ mi a ɓur oga agbəshi yi te, ó ɓur oga agbəshi wó kpa ka̱ nza̱ nkpaktak ngba̱k apa̱k va̱ ta nggo, ó là pa̱,&lt;Ka̱kul aYawe kang ka̱kul aGidiyon.&gt; &gt;&gt;

19 Te uGidiyon ká̱ onunggwan oga igba̱l pa̱ ìzəng va̱ nzəng ká̱ na ga chu nkur apa̱k va̱ ta ká̱ ishimshe izwam, yà nna mmá pa̱ng onəm oga mpángchí atak chit gbà̱ng nva̱ng ka̱t. Te oza̱ ɓur oga agbəshi oza̱, kang a chwan oga ìɗyeri va̱ ka̱ oga awo oza̱. 20 Idongkong iga ishatɗing va̱ ta ɓur oga agbəshi kang oza̱ chwan oga ìɗyeri. Oza̱ kpán oga apitila ka̱ awo apəra̱m oza̱, kang oga agbəshi ka̱ awo ari oza̱ ka̱kul mɓur, i nəm achu pa̱, &lt;&lt;Ndokchi ka̱kul aYawe, kang ka̱kul aGidiyon.&gt;&gt; 21 Nza̱ unəm nggo yar atak nsat wò gáng apa̱k, te nkpaktak oMidiya zəp nchəng. Oza̱ i nə́m achu kang i chəng.

22 Awalang va̱ onəm aGidiyon ɓur oga agbəshi aga igba̱l pa̱ ishatɗing va̱ ta te, uYawe nak oMidiyan va̱ ka̱ ashe apa̱k va̱ ta le i lung owan oza̱ ká̱ ndokchi. Oza̱ chəng ga chu aBet-Shita va dər asa̱l aZerera, lyam ga chu aswari aAbel-Mehola va dat ká̱ aTabat. 23 Te mmá wór oIsa̱rila fa ka̱ ashe aNaftali, aAsher, kang ka̱ ashe nkpaktak aManase ɓut, kang oza̱ ɓak oMidiyan. 24 UGidiyon re nre ká̱ onəm oga nre ka̱ ashe nkpaktak mbin ngga aɗuktum aEfrayim pa̱, &lt;&lt;Ó fa ìkum ká̱ oMidiyan, na ó gəl asa̱l ka̱ atak oga ndəng aUrdun ka̱ mpyal oza̱ á ga á chu aBet-Bara.&gt;&gt;

Te mmá wór nkpaktak onunggwan aEfrayim fa, kang oza̱ gəl asa̱l ka̱ atak oga ndəng aUrdun ga chu aBet-Bara.

25 Kang oza̱ kpán oponzhi oMidiyan pa̱ oparəm kpa, uOrep ká̱ uZeyep. Oza̱ gba̱l uOrep ka̱ ìpang aOrep, kang oza̱ gba̱l uZeyep ka̱ atak nkáng ndəng ìba̱ngba̱ng aZeyep. Te oza̱ ɓak oMidiyan, kang oza̱ ɓa ká̱ ishi aOrep ká̱ uZeyep ûGidiyon ka̱ gwong awang aUrdun.

8

UZeba ká̱ uZalmuna

1 Te onəm oga aEfrayim là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Sang kang u nəm á yi wa nta̱, u wór yi ka̱t awalang va̱ mmaɓu ka̱ nlung ìkum ká̱ oMidiyan ka̱t yà?&gt;&gt; Kang oza̱ ra̱n ká̱ na pa̱ gənggəng.

2 Te uGidiyon na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ n nəm va̱ ji iji wó yà? Oga iya̱m ìchakchak ìba̱ngba̱ng aEfrayim ɓyen ji iya̱m mɓən iga ìba̱ngba̱ng aAbiyezer ka̱t ɗò? 3 Inan na oponzhi oMidiyan uOrep ká̱ uZeyep ka̱ ashe awo wó na. Iza̱ iya̱m va̱ n nəm va ji ivəngva̱ ó nəm yà?&gt;&gt; Nna chit te, nlak ìgwak oza̱ rusok ɗak.

4 Te uGidiyon ga aUrdun kang a pa̱l, uza̱ ká̱ onunggwan igba̱l pa̱ ishatɗing va̱ nzəng ká̱ na, oza̱ bəlak chit, ká̱ nna te, oza̱ ga mpyal ká̱ nwà nva̱ng okpa ìkum oza̱. 5 Kang uza̱ là ônunggwan oga aSukkot pa̱, &lt;&lt;Kusuk, ó na nzəngkəng ônəm mi va̱ ta̱ va̱ ka̱ nva̱ng mi á, ka̱kul oza̱ bəlak chit, kang na mmami ka̱ mwà nva̱ng aZeba ká̱ uZalmuna, oponzhi oMidiyan.&gt;&gt;

6 Ǹnyi te, onəm oga mpyal aSukkot là pa̱, &lt;&lt;U kpán uZeba ká̱ uZalmuna chit ka̱ ashe awo ɓu ɗò? Ka̱kul iza̱ kang í na nzəngkəng ônəm oga lung ìkum ɓu yà?&gt;&gt;

7 Te uGidiyon na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, awalang va̱ uYawe á na uZeba ká̱ uZalmuna ka̱ ashe awo mi te, mi cha izər wó ká̱ izu iga ashe nzam kang ká̱ mmər.&gt;&gt;

8 Te uGidiyon wong ka̱ ta ga aPeniyel, kang uza̱ ɓəp iya̱m izəngtəng va ta ka̱ atak oza̱, kang onunggwan oga aPeniyel na ama̱n á na wa nva̱ onunggwan oga aSukkot ka̱ na ama̱n á na á. 9 Te uza̱ là ônunggwan oga aPeniyel pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ mi le ka̱ ashe igwan te, mi shin nzhi nkúrkúr va̱ ta̱.&gt;&gt;

10 Ǹyangmata̱ te, uZeba ká̱ uZalmuna oma ka̱ aKarkor nzəng ká̱ onəm oga nlung ìkum oza̱, onunggwan ìkalong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, oma onəm va̱ re ka̱ ashe nkpaktak onəm ìkum ovan oga asa̱l nfa alum, ka̱kul onəm ìkalong igba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìparəm tak chit ka̱ ashe onunggwan va̱ zəp ndokchi. 11 Te uGidiyon wòl asa̱l onəm oga ntəm ka̱ ashe aghal va ka̱ asa̱l nfa alum aNoba ká̱ aJokbeha, kang uza̱ mul onəm oga nlung ìkum va̱ ta na pa ká̱ ìkum. 12 UZeba ká̱ uZalmuna, oponzhi oMidiyan oga oparəm va̱ ta chəng, ǹnyi te, uza̱ ɓak nva̱ng oza̱ ga wur oza̱, kang uza̱ nak nkpaktak onəm oga nlung ìkum va̱ ta zwar.

13 Te uGidiyon uya aJowash ununggwan le ka̱ atak ìkum va̱ ta, uza̱ wòl asa̱l va i kyén i ga aHeret. 14 Uza̱ kpán uyenza̱m uro uga aSukkot kang uza̱ kat na. Te uyenza̱m va̱ ta lir aɗin oponzhi oga aSukkot á na, oma onəmgbak oga ìtong va̱ ta á, onunggwan ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ fangshat. 15 Te uGidiyon ɓa chu atak onunggwan oga aSukkot, kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó dər, uZeba ká̱ uZalmuna oma ta̱, ova ka̱ ó nap avyal á mi, nva̱ ó là pa̱,&lt;U kpán uZeba ká̱ uZalmuna chit ka̱ ashe awo ɓu ɗò? Ka̱kul iza̱ kang í na nzəngkəng ônunggwan ɓu va̱ bəlak chit yà? 16 Te uza̱ wur onəmgbak oga ìtong va̱ ta, kang uza̱ ɗyang ntàn ônəm oga aSukkot ká̱ izu iga ashe nzam ká̱ oga mmər. 17 Uza̱ shin nzhi nkúrkúr ngga aPeniyel kpa, kang uza̱ gbá̱ng onunggwan oga ashe ìtong va̱ ta.

18 Te uza̱ ɓəp uZeba ká̱ uZalmuna pa̱, &lt;&lt;Nza̱ apir onəm ó gbá̱ng ka̱ aTabor yà?&gt;&gt;

Oza̱ na ma̱n á na pa̱, &lt;&lt;Onəm wa mmaɓu, nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo wa aya aponzhi.&gt;&gt;

19 Te uGidiyon na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ogənang mi ta, ovan anang mi. N sóng anung ká̱ uYawe, ká̱ yà pa̱ ó re oza̱ re ká̱ irirì te, ka̱ n gbá̱ng wó ka̱t.&gt;&gt; 20 Uza̱ là ûJeter uyiyen ugəshi pa̱, &lt;&lt;Wóng, na u gbá̱ng oza̱.&gt;&gt; Ǹnyi te, uyenza̱m va̱ ta tur ndokchi wò ka̱t, ka̱kul uza̱ wa yà uyen uga iɓəl, kang ayər ka̱ nnəm na.

21 Te uZeba ká̱ uZalmuna là pa̱ &lt;&lt;Wong ká̱ ishi ɓu na u gba̱l yi, ka̱kul unəm i kur ununggwan kang i nəm nnap onunggwan.&gt;&gt; Te uGidiyon wong gba̱l uZeba ká̱ uZalmuna, kang uza̱ fən oga iya̱m isham va̱ ka̱ ishak oga alakəmi oza̱.

22 Te onəm oga aIsa̱rila là ûGidiyon pa̱, &lt;&lt;Nəm iponzhi ka̱ apal yi, mmaɓu ká̱ ovan ɓu, ká̱ okəka ɓu kpa, ka̱kul u ka̱m ishi yi chit ka̱ ashe awo oMidiyan.&gt;&gt;

23 Ǹnyi te, uGidiyon là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Mi yà ka̱ nnəm iponzhi ka̱ apal wó ka̱t, kang uyen mi i yà ka̱ nnəm iponzhi ka̱ apal wó ka̱t na kpa, uYawe uwa i nəm iponzhi ka̱ apal wó.&gt;&gt; 24 Kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ nchal wó pa̱, nza̱ unəm nggo ka̱ ashe wó, á na iya̱m achwang á mi ka̱ ashe iyəya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum.&gt;&gt; Ka̱kul oMidiyan oma ka̱ oga iya̱m achwang iga azənariya, wa nva nnap-nnəm oIshəmayel á.

25 Te oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Í məma̱n, í na oza̱ na ká̱ kpaktak ìgwak.&gt;&gt; Te oza̱ nàr inang ìlukwan, kang nza̱ unəm nggo mang iya̱m achwang va̱ uza̱ ya ka̱ atak ìkum ka̱ apəpal. 26 Iɗək iya̱m achwang iga azənariya va̱ uza̱ chal te, ashekel ìkalong pa̱ izəng ká̱ igba̱l pa̱ ifangshat aga azənariya. Iya̱m nza̱m pa̱ kpa te a yà kà̱ ka̱t, wa iya̱m ishak, ká̱ ìlukwan irəzang pa̱ bit iga mpa oponzhi uga aMidiyan, ká̱ oga iya̱m ishak oga alakəmi oza̱ 27 UGidiyon la ìchər ká̱ azənariya va̱ ta, kang uza̱ pak ka̱ ashe ìtong wò, aOfəra. Nkpaktak oIsa̱rila nəm mmai ka̱ atak ngwop ìchər va̱ ta, a le ta̱l ajəp ûGidiyon ká̱ nzhizhi.

28 Wa nnà ta, onəm oga aIsa̱rila nəm igwan ká̱ oMidiyan, kang oMidiyan wong ká̱ ishi lap ka̱t. Te, mbin təm ká̱ ikángkáng ìzun ìsəm pa̱ ineɗing ka̱ ashe nra aGidiyon.

Ikú aGidiyon

29 Te uJerup-Baal uya aJowash ununggwan le ga təm ka̱ nzhi wò. 30 UGidiyon ká̱ ovan onunggwan ìsəm pa̱ ifangshat ova oji na, ka̱kul uza̱ ká̱ ochar pa̱ kyák. 31 Uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk ka̱ aShekem te, á mar uyen ununggwan á na kpa, kang uza̱ sok aɗin á na pa̱ uAbimelek. 32 Te uGidiyon uya aJowash gbák pa̱ gənggəng kang a kú, te oza̱ li na ka̱ awap apupo uJowash, ka̱ aOfəra aga akum aAbiyezer.

33 Ka̱ nva̱ng ikú aGidiyon na byet te, onəm oga aIsa̱rila ga̱ɓa̱n le nəm mmai ka̱ atak ngwop ìchər aBaal. Oza̱ nak ìchər aBaal-Berit sat inan oza̱, 34 kang onəm oga aIsa̱rila rəng uYawe Inan oza̱ lap ka̱t, uva ka̱ fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe awo nkpaktak okpa ìkum oza̱, ova gáng oza̱ ka̱ nza̱ ngba̱k nggo á. 35 Kà̱ɗi te, oza̱ nəm iya̱m inəna̱n iro n̂zhi aJerup-Baal ka̱t, uwa aGidiyon á, káp ka̱ nkpaktak oga iya̱m inəna̱n va̱ uza̱ ka̱ nəm ôIsa̱rila á.

9

UAbimelek

1 UAbimelek uya aJerup-Baal ununggwan ga atak okyán wò ka̱ aShekem, kang uza̱ là ôza̱ ká̱ nkpaktak akum anang wò pa̱, 2 &lt;&lt;Ó ɓəp nkpaktak onəm oga aShekem pa̱,&lt;Nna ka̱ i ɓyen ká̱ wó yà, nva̱ pa̱ nkpaktak ovan onunggwan aJerup-Baal ìsəm pa̱ ifangshat á nəm iponzhi ka̱ apal wó, ka̱t te, unəm pa̱ uzəng á nəm á.&gt; Ó rəng kpa pa̱ mmami akup ká̱ ìzhè wó.&gt;&gt;

3 Awalang va̱ okyikyán là nkpaktak oga nnap-nlà va̱ ta chit ka̱ ashe achwang onəm oga aShekem te, ìgwak oza̱ le atak aAbimelek, ka̱kul oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ ugənang yi.&gt;&gt; 4 Oza̱ na aazurfa á na ashekel ìsəm pa̱ ifangshat, ka̱ ashe nzhi awop ìchər aBaal-Berit, ká̱ nna ta uAbimelek yar nsar iyap ká̱ onunggwan oga ayə́r oro, kang oza̱ yar nvəva̱ng. 5 Te uza̱ ga nzhi apo wò ka̱ aOfəra, kang uza̱ gbá̱ng ogənang wò onunggwan ovan aJerup-Baal, onunggwan ìsəm pa̱ ifangshat, ka̱ apal ìpang pa̱ ìzəng. Ǹnyi te, uJotam uya aJerup-Baal ununggwan uga nkú irəng lár, ka̱kul uza̱ bwam ishi wò. 6 Te nkpaktak onəm oga aShekem ká̱ aBet-Milo ɓut ka̱ ngba̱k ìkun aOak ka̱ atak ndar ka̱ aShekem pa̱ na ó kyer iponzhi ûAbimelek.

7 Awalang va̱ mmá là ûJotam te, uza̱ ga kyén ka̱ apal aƁam aGerizim, kang á ləp achu ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó gwong achwang ka̱ mi, ónəm oga aShekem, na Inan á fe wó kpa. 8 Ka̱ nda aro te, ikún ga pa̱ na ó gor uponzhi îshi oza̱. Te oza̱ là îkun mpyet pa̱, &lt;Nəm iponzhi ka̱ pal yi.&gt;

9 Ǹnyi te, ikun mpyet na ama̱n pa̱,&lt;N re nna mmì mi nva mi na ichumchum Inan ká̱ onəm ká̱, kang mi ga mi yir ka̱ ashe ikun ɗò?&gt;

10 Te ikún là îkun ìpipyan pa̱, &lt;Ɓa na u nəm iponzhi ka̱ apal yi.&gt;

11 Ǹnyi te, ikun ìpipyan na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;N re nna awár mi va̱ ta̱, ava anəna̱n kang a chàng byet, na n ga n yir ka̱ apal ikún ɗò?&gt;

12 &lt;&lt; Te, oga ikún là îkun ìba̱ngba̱ng pa̱, &lt;Ɓa na u nəm iponzhi ka̱ apal yi.&gt;

13 Ǹnyi te, ìkun ìba̱ngba̱ng na ama̱n ôza̱ pa̱,&lt;N re nna ndəng ìba̱ngba̱ng mi nchángchàng nva ka̱ nchàng ká̱ oga inan ká̱ onəmləbər, na ngga ntəm nyir ka̱ ashe ikún pa̱ mi nəm iponzhi á?&gt;

14 &lt;&lt;Ka̱ nkukur te, nkpaktak ikún là îzu pa̱, &lt;Ɓa na u nəm iponzhi ka̱ apal yi.&gt;

15 &lt;&lt;Te ìzu là îkún pa̱, &lt;A yà pa̱ nnandər ó gor mi chit pa̱ n yà uponzhi ka̱ apal wó, te ó ɓa na ó təm ayì ka̱ avəng mi, ǹnyi te, a yà pa ka̱t, te re apər á fa ka̱ ashe izu na á ri oga akun asida iga aLebanon.&gt;

16 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó nəm nnandər nəm ká̱ iva̱ mal, nva̱ ó kyer uAbimelek uponzhi ɗò? Ó nəm ikin nəm ûJerup-Baal ká̱ nzhizhi ɗò? Ó nəm nnap á na nva mal dakdak ɗò? 17 Ó rəng pa̱ upo mi ka̱ lung ìkum á wo, uza̱ yáp ká̱ irirì wò pa̱ na ò fa ká̱ wó ka̱ ashe awo oMidiyan. 18 Ǹnyi te, ka̱ nda va̱ ta̱ te, ó le chit ó fa iya̱mkak ká̱ nzhi apo mi. Ó gbá̱ng ovəvan onunggwan ìsəm pa̱ ifangshat ka̱ apal ìpang pa̱ ìzəng, kang ó kyer uAbimelek uya achar uzwal, uponzhi ka̱ apal onəm oga aShekem, ka̱kul pa̱ uza̱ ugənang wó. 19 Ǹyangmata̱ te, ó nəm nnandər nəm ka̱ iva̱ mal ûJerup-Baal ká̱ nzhizhi ka̱ nda va̱ ta̱ ɗò? A yà pa te, re ó fe nchàng aAbimelek, na uza̱ á fe nchang wó kpa. 20 Ǹnyi te, a yà pa ka̱t, te re apər á fa ka̱ atak aAbimelek, a ri onəm oga aShekem ká̱ aBet-Milo, na apər á fa ka̱ atak onəm oga aShekem ká̱ aBet-Milo a ri uAbimelek.&gt;&gt;

21 Te uJotam chə́r ga aBeyer, kang a təm ka̱ ta, ka̱kul uza̱ nəm ayər agənang wò uAbimelek.

22 Ka̱ nva̱ng va̱ uAbimelek nəm iponzhi chit ka̱ apal oIsa̱rila ìzun pa̱ ishatɗing te, 23 Inan nak nwong ká̱ nnap-nnəm ká̱ ishimshe aAbimelek ká̱ onəm oga aShekem, kang onəm oga aShekem fa iya̱mkak ká̱ uAbimelek. 24 Iya̱m va̱ ta fa ka̱kul pa̱ na mmá pyát inga va mmá nəm ka̱ atak ngbá̱ng ovan aJerup-Baal onunggwan ìsəm pa̱ ifangshat, ká̱ nchə̀r oza̱ va̱ mmá tar ka̱ apal ishi agənang oza̱ uAbimelek, uva gbá̱ng oza̱, kang ka̱ apal onəm oga aShekem, ova ka̱mshishi ká̱ ngbá̱ng ogənanggənang. 25 Te onəm oga aShekem nak onəm ra anyimnyal ka̱ apal oga aɗuktum i vyat iya̱m ka̱ atak nkpaktak onəm va̱ i wòl asa̱l ka̱ ta. Te mmá là iya̱m va̱ ta ûAbimelek.

26 Ǹyangmata̱ te, uGayal uya aEbet ununggwan, ɓa təm ka̱ aShekem ká̱ ogənang wò, kang onəm oga aShekem na nnandər ká̱ na. 27 Ka̱ nva̱ng va̱ onəm oga aShekem ga pang oga awár ìba̱ngba̱ng chit ka̱ ashe oga iram ìba̱ngba̱ng oza̱ kang a káng ndədəng te, oza̱ nəm nchàng izər ka̱ ashe nzhi inan oza̱. Oza̱ ri, oza̱ wá, kang oza̱ pwat uAbimelek. 28 Te uGayal uya aEbet ununggwan là pa̱, &lt;&lt;UAbimelek va̱ uda kang mmayi onəm oga aShekem, í kpak nnap-nnəm á na yà? Uya aJerup-Baal ka̱t ɗò? UZebul uwa unəm uga nvəva̱ng ka̱t ɗò? Ó kpak nnap-nnəm n̂zhi aHamor, upo aShekem. Ka̱kul iza̱ kang í pak nnəm izwal ûAbimelek yà? 29 Ká̱ yà pa̱ onəm va̱ ta̱ ka̱ ashe awo mi te, ká̱ n ngbá̱l uAbimelek. Ka̱ nlà ûAbimelek pa̱, &lt;Ga na u dan iyəl oshozha ɓu, na u fa agbai.&gt; &gt;&gt;

30 Awalang va̱ uZebul unəm uga mpyal aga ìtong va̱ ta fe oga nnap-nlà va̱ uGayal uya aEbet ununggwan ka̱ nləla te, ìgwak lak na pa̱ gənggəng. 31 Te uza̱ re nre ká̱ onəm oga nre ká̱ ayi ga atak aAbimelek ka̱ aAruma, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Dər, uGayal uya aEbet ununggwan ká̱ ogənanggənang ɓa aShekem chit, kang oza̱ ka̱ nnók onəm oga ìtong va̱ ta ka̱ apal ɓu. 32 Ǹyangmata̱ te, wong ká̱ izwam, mmaɓu ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ ɓu, na ó ra anyimnyal ka̱ ashe oga nzam. 33 Ipin, ká̱ ìɓotak, awalang va̱ alum ka̱ nfa ká̱ te, wa ru ìtong va̱ ta ká̱ ìkum. Kang awalang va̱ uGayal ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ na i fa ìkum ka̱ ɓu te, wa nəm iya̱m va̱ ká̱ na u ɗom.&gt;&gt;

34 Te uAbimelek wong ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na ká̱ izwam, kang oza̱ ra anyimnyal idongkong pa̱ ineɗing gáng aShekem. 35 Ǹyangmata̱ te, uGayal uya aEbet ununggwan ka̱ fa chit ka̱ nsat ka̱ anung asa̱l aga ntar ìtong va̱ ta, a mal dakdak ká̱ awalang va̱ uAbimelek ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ na wong ka̱ atak va̱ oza̱ ra anyimnyal kà̱.

36 Awalang va̱ uGayal ya onəm chit, te uza̱ là ûZebul pa̱, &lt;&lt;Dər, onəm ka̱ nfəng ka̱ apal oga aɓam.&gt;&gt;

UZebul là pa̱, &lt;&lt;Ala̱ka̱n aɓam na u ya kang á nəm ka̱ ɓu na onəm.&gt;&gt;

37 Ǹnyi te, uGayal là nnap kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Dər, onəm ka̱ nfəng ka̱ oga aɗuktum aga ishimshe mbin ka̱ mɓa, kang idongkong iro ka̱ mɓa ka̱ asa̱l isu ikun aOak va̱ onəm oga iva̱k i nəm iva̱k kà̱.&gt;&gt;

38 Te uZebul là á na pa̱, &lt;&lt;Nnap anung ɓu va̱ nna ka̱ ǹyangmata̱ yà, mmaɓu va u là pa̱, &lt;UAbimelek va̱ uda kang í kpak nnap-nnəm á na yà? Onəm va ta̱ ka̱ u ɓák va̱ ka̱t ɗò? Fa ǹyangmata̱, na u ga u lung oza̱.&gt;&gt;

39 Te uGayal ləp mpyal onəm oga aShekem, kang oza̱ lung uAbimelek. 40 UGayal chə́r, ǹnyi te uAbimelek ɓak na ga chu anung asa̱l ntar ìtong va̱ ta, kang mmá gbá̱ng onəm pa̱ makmak va̱ ka̱ nchəng. 41 Te uAbimelek təm ka̱ aAruma, kang uZebul ɓak uGayal ká̱ ogənanggənang fa ka̱ aShekem.

42 Ipin fa kpa̱k te, onəm oga aShekem fa ga ashe oga agbagba, kang mmá là iya̱m va̱ ta ûAbimelek. 43 Te uza̱ wur onəm wò kang uza̱ kap oza̱ idongkong pa̱ ishatɗing, kang oza̱ ra anyimnyal ka̱ ashe oga agbagba va̱ ta. Awalang va̱ uza̱ ya onəm va̱ ta ka̱ nfa ka̱ ashe ìtong te, uza̱ wong ru oza̱ ká̱ ìkum. 44 UAbimelek ká̱ ìdongkong va̱ nzəng ká̱ na gha̱n ga tong ka̱ anung asa̱l aga tar ìtong va̱ ta. Te aɓo idongkong iga ìparəm ga ru onəm va̱ ka̱ ashe oga agbagba ká̱ ìkum kang a gbá̱ng oza̱. 45 UAbimelek lung ìkum ká̱ ìtong va̱ ta ga chu ntar alum. Uza̱ ri ìtong va̱ ta, kang a gbá̱ng onəm va̱ ka̱ ashishe. Te uza̱ shin ìtong va̱ ta, kang a wung mman kà̱.

46 Awalang va̱ nkpaktak onəm oga nzhi nkúrkúr ngga aShekem fe te, oza̱ chəng táng atak mbwam ka̱ nzhi awop ìchər aEl-Berit. 47 Awalang va̱ mmá là ûAbimelek pa̱ nkpaktak onəm va̱ ta ga ɓut chit ka̱ atak azəngtəng te, 48 uza̱, ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na kyén ga aƁam aZalmon. UAbimelek yar ìkù ka̱ awo kang a gəlchi igwong ìkun yar nak ka̱ agar wò. Te uza̱ là ônəm va̱ nzəng ká̱ na pa̱, &lt;&lt;Kəlak, ó nəm iya̱m va̱ ó ya n nəm ta̱ á.&gt;&gt; 49 Wa nnà ta nza̱ unəm nggo gəlchi igwong iji wò, kang a yar nva̱ng aAbimelek. Oza̱ ɓák oga akun va̱ ta ka̱ izər atak mbwam va̱ ta, kang oza̱ pá apər âtak va̱ ta nzəng ká̱ onəm va̱ ka̱ ashishe. Te nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe nzhi nkúrkúr ngga aShekem kú, onəm dat ká̱ ìkalong pa̱ ìzəng, onunggwan ká̱ ochar.

50 Ka̱ nvəva̱ng te, uAbimelek ga ru aTebet ká̱ ìkum, kang a ri na. 51 Ǹnyi te, nzhi nkúrkúr nkamkam ro nna ka̱ ishimshe ìtong va̱ ta, kang nkpaktak onunggwan ká̱ ochar, oma nkpaktak onəm oga ashe ìtong va̱ ta chəng ga táng ashishe. Oza̱ gún ishi oza̱ ka̱ ashishe, kang oza̱ kyén ga apal nzhi nkúrkúr va̱ ta. 52 Te uAbimelek ɓa nzhi nkúrkúr va̱ ta kang a ru na ká̱ ìkum. Ǹnyi te, awalang va̱ uza̱ ɓa dat ká̱ anung asa̱l aga nzhi nkúrkúr va̱ ta pa̱ na o pwak na ká̱ apər te, 53 uchar uro mang awo ako ka̱ apal ishi aAbimelek, kang a chwan ikpáng ishi á na.

54 Ta byet te, uza̱ wór uyenza̱m uga ngwur iya̱m ìkum á na ká̱ nggha̱n, uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Tur ndokchi ɓu na u gbá̱l mi, le oza̱ a wong a là pa̱, &lt;Uchar a gbá̱l mi&gt; ka̱t.&gt;&gt; Te uyenza̱m va̱ ta kyer na ká̱ ndokchi, kang uza̱ kú. 55 Awalang va̱ oIsa̱rila ya pa̱ uAbimelek kú chit te, udanggo le ga nzhi wò.

56 Wa nnà ta Inan pyát akat nnap-mɓá̱ngɓa̱ng aAbimelek nva̱ uza̱ nəm ûpo wò, ka̱ atak ngbá̱ng ogənanggənang oga ìsəm pa̱ ifangshat va̱ á. 57 Ka̱ asa̱l va ta̱ kpa Inan nak nkpaktak onəm oga aShekem ɓək anung ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. Nvyap va̱ uJotam uya aJerup-Baal ununggwan là ka̱ apal ishi oza̱ te, á ɓa yə́l.

10

UTola

1 Ka̱ nva̱ng aAbimelek, te uTola uya aPuwa ununggwan, uya aDodo ununggwan, unəm uga aIsaka, uva ka̱ ntəm ka̱ aShamir ava ka̱ ìtong iga aɗuktum aEfrayim, wong pa̱ na ô ka̱m ishi oIsa̱rila. 2 Uza̱ nap-akwali ôIsa̱rila ìzun ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ shatɗing te uza̱ kú, kang mmá li na ka̱ aShamir.

UJayir

3 Ka̱ nvəva̱ng te, uJayir unəm uga aGileyat, uza̱ nap-akwali ôIsa̱rila ìzun ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ pa̱rəm. 4 Uwa yà ká̱ ovan onunggwan ìsəm pa̱ ishatɗing, ova i kyén ka̱ apal oga azhaki ìsəm pa̱ ishatɗing. Oza̱ ká̱ oga itong ìsəm pa̱ ishatɗing ka̱ mbin aGileyat, ova mi wór pa̱ itong aJayir ɓa chu nda va̱ ta̱. 5 Awalang va̱ uJayir kú te, mmá li na ka̱ aKamon.

uJefta

6 Ovan oga aIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe kà̱ɗi. Oza̱ wop oga ìchər aBaal ká̱ aAshtoret, ká̱ oga inan aSuriya, ká̱ oga inan aSidon, ká̱ oga inan aMowap, ká̱ oga inan oAmmon, ká̱ oga inan oFilisti. Kang ka̱kul oIsa̱rila yang ká̱ uYawe, i wop na lap ka̱t te, 7 uYawe mən ìkum ká̱ oza̱. Uza̱ na oIsa̱rila ka̱ ashe awo oFilisti ká̱ oAmmon, 8 ova nyán ká̱ oza̱ kang a chwan oza̱ ka̱ ashe ìzun va̱ ta. Ka̱ apal ìzun pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ na̱nne te, oza̱ nyán ká̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ka̱ asa̱l nfa alum aUrdun ka̱ ashe aGileyat, mbin oAmori á. 9 Te oAmmon pa̱ng aUrdun ka̱kul pa̱ na ó lung akum ìjili aYahuda, ká̱ uBenjamin, ká̱ nzhi aEfrayim. Kang oIsa̱rila táng ashe mɓək anung pa̱ gənggəng. 10 Te onəm oga aIsa̱rila yə́ng ûYawe, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;I nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á ɓu chit, ka̱kul i re ngwop Inan yi, i wop oga ìchər aBaal.&gt;&gt;

11 Te uYawe na ama̱n ônəm oga oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ onəm oga aMasar, ká̱ oAmori, ká̱ oAmmon, ká̱ oFilisti, 12 ká̱ oga aSidon, ká̱ oAmalek, ká̱ oMawoni ka̱ nyán ká̱ wó, kang ka̱ ó yə́ng á mi te, n ka̱m ishi wó ka̱ ashe awo oza̱ ka̱t ɗò? 13 Káp ká̱ nna te, ó ga̱ɓa̱n asəm á mi chit, ó wop oga inan iro, ka̱kul nva̱ ta te, mi yà ká̱ nka̱m ishi wó lap ka̱t. 14 Ó ga na ó yə́ng ôga inan va ó yak á. Re oza̱ a fa ká̱ wó ka̱ ashe awalang nɗaktak wó.&gt;&gt;

15 Ǹnyi te, onəm oga oIsa̱rila là ûYawe pa̱, &lt;&lt;I nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á ɓu chit. Nəm iya̱m va ká̱ yi u ya ma ká̱ ɓu, ǹnyi te, i chal ɓu chal, ka̱m ishi yi ka̱ nda va̱ ta̱.&gt;&gt; 16 Te oza̱ swang oga inan iga mbin nkak va̱ ka̱ ashe oza̱ kang oza̱ wop uYawe. Kang ìgwak lak uYawe ka̱kul mɓək anung va̱ onəm oga aIsa̱rila ka̱ ashishe.

17 Te oshozha oga aAmmon gbar izər ka̱kul ìkum, kang oza̱ ləp apa̱k ka̱ ashe aGileyat te, onəm oIsa̱rila ɓut kang oza̱ ləp apa̱k aji oza̱ ka̱ aMizpa. 18 Onəm oga mpyal aGileyat là ôwan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ káp a ga a ru onəm oga aAmmon ká̱ ìkum mpyal te, uza̱ wa i ya unəm uga mpyal n̂kpaktak onəm va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe aGileyat.&gt;&gt;

11

1 UJefta unəm uga aGileyat pa te, unəm uga ǹnyi ashar ìkum ukamkam. Upupo uGileyat, kang unənang te, uchar umaimai. 2 Uchar aGileyat mar ovan onunggwan á na kpa. Kang awalang va̱ oza̱ rup, te oza̱ wà uJefta pa̱, &lt;&lt;Ɓu ya ká̱ nrì iya̱mkup apo yi nzəng ká̱ yi ka̱t, ka̱kul mmaɓu uya achar ro pa̱ɗi.&gt;&gt; 3 Te uJefta chə́r ka̱ atak ogənang wó, uza̱ ga təm ka̱ mbin aTop. Ka̱ ta te, ovan oga ayə́r oro ɓa ɓut ka̱ atətak kang oza̱ i ranggang nzəng ká̱ na.

4 Mmá ka̱ ashe ntəm te, ovan oga oAmmon ɓa ru oga aIsa̱rila ká̱ ìkum. 5 Kang awalang va̱ oAmmon ru onəm oga aIsa̱rila chit ká̱ ìkum te, onəmgbak oga aGileyat ga mbin aTop pa̱ na ó le ká̱ uJefta ka̱ aGileyat. 6 Te oza̱ là ûJefta pa̱, &lt;&lt;Ɓa na u yà unəm uga mpyal ìkum á yi, na i nəm ìkum ká̱ onəm oga aAmmon.&gt;&gt;

7 Te uJefta là ônəmgbak oga aGileyat pa̱, &lt;&lt;Mmawo na ka̱ ó yang ká̱ mi, ó wà mi ka̱ ashe nzhi apo mi ka̱t ɗò? Iza̱ nak kang ó ɓa atak mi ǹyangmata̱ va̱ mmawó ka̱ ashe nɗaktak yà?&gt;&gt;

8 Te onəmgbak oga Gileyat là ûJefta pa, &lt;&lt;Ká̱ nna kpa te, í le chit í ɓa ka̱ atak ɓu ǹyangmata̱. A yà pa̱ ɓu ga nzəng ká̱ yi na i lung ìkum ká̱ onəm oga aAmmon te, mmaɓu na ɓu yà unəm uga mpyal onəm oga aGileyat pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

9 Te uJefta na ama̱n ônəmgbak oga aGileyat pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ó le ká̱ mi ka̱ nzhi pa̱ n lung ìkum ká̱ onəm oga aAmmon, kang uYawe ga na oza̱ ka̱ ashe awo mi te, mi yà unəm uga mpyal wó yà na ɗò?&gt;&gt;

10 Te onəmgbak oga aGileyat na ama̱n ûJefta pa̱, &lt;&lt;UYawe uwa unəm uga nshet nnap ka̱ ishimshe yi. Nnandər, iya̱m va ɓu là te, nna i nəm.&gt;&gt; 11 Te uJefta ga nzəng ká̱ onəmgbak oga aGileyat, kang onəm va̱ ta nak na sat unəm uga mpyal oza̱ ká̱ unəm uga mpyal ìkum oza̱ kpa. Te uJefta le là nkpaktak oga nnap-nlà wò va̱ ka̱ mpyal aYawe ka̱ aMizpa.

12 Te uJefta re nre ká̱ onəm oga nre ka̱ atak aponzhi oga aAmmon pa̱, &lt;&lt;Iza̱ gwang mi ká̱ ɓu, kang ɓu ɓa pa̱ na u lung ìkum ká̱ mbin mi yà?&gt;&gt;

13 Te uponzhi oAmmon na ama̱n ônəm oga nre aJefta pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ oIsa̱rila fa ka̱ aMasar te, oza̱ vyat mbin mi á ɓan ka̱ aArnon ɓa chu aJabok, kang a lyam ga aUrdun. Ǹyangmata̱ te, le ká̱ mbin va̱ ta á mi ka̱ ashe inal.&gt;&gt;

14 Te uJefta re onəm oga nre kà̱ɗi ga atak aponzhi oAmmon, 15 ká̱ nnap-nlà pa̱,

&lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uJefta là. Onəm oga aIsa̱rila vyat mbin oMowap, ka̱t te oAmmon ka̱t. 16 Ǹnyi te awalang va̱ oza̱ fa ka̱ ashe aMasar te, oIsa̱rila wòl ashe nzam mmaləng ga chu Ìwa Irəzang, kang oza̱ ga aKadesh. 17 Te oIsa̱rila re onəm oga nre ga atak aponzhi oga aEdom pa̱, &lt;Kusuk, re yi na í watar ka̱ ashe mbin ɓu,&gt; ǹnyi te, uponzhi oga aEdom ma̱n ka̱t. Te wa nnà ta oza̱ re nre ûponzhi oga aMowap kpa, kang uza̱ yang. A nak te, oIsa̱rila təm ka̱ aKadesh.

18 Te oza̱ kak ashe nzam oza̱ gang mbin aEdom ká̱ aMowap, oza̱ wòl asa̱l nfa alum mbin aMowap, kang oza̱ ləp apa̱k ka̱ agwong aArnon. Oza̱ tar ashe mbin aMowap ka̱t, ka̱kul aArnon na aswari ga aMowap.

19 Te oIsa̱rila re onəm oga nre ga atak aSihon uponzhi oAmori uva i nəm iponzhi ka̱ aHeshbon, oza̱ là á na pa̱, &lt;Re yi i watar ka̱ ashe mbin ɓu na i ga mbin yi.&gt; 20 Ǹnyi te, uSihon ma̱n ôIsa̱rila pa̱ a watar ka̱ ashe mbin wò ka̱t. Uza̱ ɓut nkpaktak onəm wò, oza̱ ga ləp apa̱k ka̱ aJahat, kang oza̱ ru oIsa̱rila ká̱ ìkum.

21 &lt;&lt;Te uYawe, Inan oIsa̱rila, na uSihon ká̱ nkpaktak onəm wò ka̱ ashe awo oIsa̱rila kang oza̱ ri oza̱ ká̱ ìkum. OIsa̱rila kwom nkpaktak mbin oAmori, ova ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin va̱ ta, 22 kang oza̱ kwom nkpaktak mbin oAmori va̱ ta, ɓan ka̱ aArnon ga chu aJabok, kang a ɓan ka̱ nzam mmaləng ga chu aUrdun.

23 Ǹyangmata̱ te, uYawe, Inan oIsa̱rila wà oAmori chit fa ka̱ mpyal onəm wò oIsa̱rila. Nza̱ ichumchum mmaɓu ká̱ pa̱ u vyat ká̱ yi yà? 24 Ɓu kpán iya̱m va̱ inan ɓu uKemosh na ɓu ka̱t ɗò? Wa nnà ta kpa í kpán nkpaktak oga iya̱m va̱ uYawe, Inan yi na á yi. 25 U ji uBalak uya aZipo uponzhi oga aMowap ji ɗò? Uza̱ kpán ìkwoksok chit ká̱ oIsa̱rila, ka̱t te, uza̱ lung ìkum ká̱ oza̱ chit ɗak ɓo? 26 Izun chit ìgba̱l pa̱ ishatɗing nva̱ oIsa̱rila ka̱ ntəm ka̱ ashe aHeshbon ká̱ aAroyer, ká̱ oga ivan itong oza̱, ká̱ nkpaktak oga itong va̱ ka̱ anung awang aArnon. Iza̱ nak kang ó ɗak pa̱ na ó ka̱m oza̱ ka̱ ashe awalang va̱ ta ka̱t yà? 27 N nəm mpat nro á ɓu ka̱t, ǹnyi te, mmaɓu ka̱ nnəm mpat á mi, ka̱ atak nru mi ká̱ ìkum. Re uYawe, uga nnap-akwali, a kat ishimshe onəm oga aIsa̱rila ká̱ oga aAmmon ká̱ nda va̱ ta̱.&gt;&gt;

28 Ǹnyi te, uponzhi onəm oga aAmmon gwong achwang ka̱ nre va̱ uJefta re nre á na ká̱ ka̱t.

29 Te aRuhu aYawe fə́r ka̱ apal aJefta, kang uza̱ watar aGileyat ká̱ aManase, lyam ga ashe aMizpa aga aGileyat i ɓut oshozha. Kang uza̱ wong ka̱ ta ga ìkum ka̱ onəm oga aAmmon. 30 Kang uJefta sóng anung ûYawe pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu na onəm oga aAmmon ka̱ ashe awo mi te, 31 iya̱m va pa̱ káp i fa ka̱ anung nzhi mi pa̱ na o gwang mi awalang va̱ n le ká̱ ikángkáng ka̱ atak nlung ìkum ká̱ oAmmon te, mi yichi na iya̱m inana iga nshì ûYawe.&gt;&gt;

32 Te uJefta pa̱l ga atak onəm oga aAmmon pa̱ na o lung ìkum ká̱ oza̱, kang uYawe na oza̱ ka̱ ashe awuwo. 33 Uza̱ lung oza̱ ɓan ka̱ aAroyer ga chu nkap mbin aMinnit, lyam ga chu aAbel-Keramim. Uza̱ zhì oga itong ìsəm pa̱ ìparəm, uza̱ gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak. Wa nnà ta onəm oga aIsa̱rila nəm igwan ka̱ apal oAmmon.

34 Awalang va̱ uJefta le nzhi wò ka̱ aMizpa te, uyiyen uyenchar fa pa̱ na ô gwang na, ká̱ iya̱m nnə́m ká̱ nza̱m. Uwa ta uyiyen byet, uza̱ yà ká̱ ovan onunggwan, ka̱t te ovan ochar oro ka̱t. 35 Awalang va̱ uza̱ ya na te, uza̱ kakchi ilukwan wò ka̱ ashe nlak igwak, kang uza̱ ləp achu pa̱, &lt;&lt;Áyen mi, u gbá̱l mi chit. U ɓa ká̱ nɗaktak á mi chit. Ka̱kul n sóng anung ûYawe chit, nva mi ya ká̱ mɓəkchiɓəkchi ka̱t á.&gt;&gt;

36 Te uza̱ na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ápo mi, u yar nsar nnap-nlà ûYawe chit. Nəm á mi wa nva u là ká̱ anung ɓu á, ka̱kul uYawe na igwan á ɓu chit ka̱ apal okpa ìkum ɓu oAmmon.&gt;&gt; 37 Ǹnyi te, uza̱ là ûpo wò pa̱, &lt;&lt;Na ape á mi pa̱ parəm na n ga ashe oga aɗuktum, n yə́ng ikú nzəng ká̱ okpa mi, ka̱kul mi ga nkú na nyà uyenɓyen.&gt;&gt;

38 Te uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Ga.&gt;&gt; Kang uza̱ re na ga nzəng ká̱ okpa wò ape pa̱ parəm. Oza̱ ga ashe oga aɗuktum kang oza̱ yə́ng ikú, ka̱kul pa̱ uza̱ i kú uwa ya uyenɓyen. 39 Kang ka̱ nkur ape pa̱ parəm va̱ ta te, uza̱ le ɓa atak apo wò, kang upupo nəm á na wa nva uza̱ ka̱ sóng anung á. Uza̱ wa nyi ununggwan chit ka̱t.

Iya̱m va̱ ta sat nnap-nnəm ka̱ ashe aIsa̱rila pa̱, 40 ka̱ ashe nza̱ ìzun nggo te, ovanchar oga aIsa̱rila i fa i rəng ká̱ ikú aya aJefta uga Gileyat ka̱ apal nra pa̱ nneɗing.

12

UJefta ká̱ onəm oga aEfrayim

1 Mmá wór onəm oga aEfrayim fa ɓut ká̱ oga iya̱m ìkum, kang oza̱ pa̱ng ga aZafon. Oza̱ là ûJefta pa̱, &lt;&lt;Sang kang u fa u ga u lung ìkum ká̱ oAmmon kang u là á yi pa̱ í ga nzəng ká̱ ɓu ka̱t yà? Ǹyangmata̱ te, í ga mpwak ɓu ká̱ nzhi ɓu ká̱ apər.

2 Te uJefta na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmami ká̱ onəm mi, í dap ká̱ oAmmon pa̱ gənggəng, kang n wór wó te, ó ɓa pa̱ na ó ka̱m ishi mi ka̱ ashe awo oza̱ ka̱t. 3 Awalang va̱ n ya pa̱ ó ga nka̱mshi mi ka̱t te, n na ishi mi, m pa̱l pa̱ n lung oAmmon, kang uYawe na igwan á mi ka̱ apal oza̱. Ǹyangmata̱ te, iza̱ nak kang ó ɓa ká̱ nda va̱ ta̱ pa̱ na ó lung mi yà?

4 Te uJefta ɓut nkpaktak onəm oga Gileyat, kang oza̱ lung ìkum ká̱ onəm oga aEfrayim. Onəm oga aGileyat ri oza̱ ká̱ ìkum, ka̱kul onəm oga aEfrayim ka̱ là chit pa̱, &lt;&lt;Mmawo onəm oga aGileyat te, mmawo onəm ova chəng ìkum kang a bwam ka̱ ashe aEfrayim ká̱ aManase.&gt;&gt; 5 Onəm oga aGileyat kpán oga atak va̱ mí pa̱ng awang aUrdun kà̱ kang mí ga aEfrayim, kang nkpaktak awalang va̱ unəm uga aEfrayim uro uva̱ chə́r ìkum a ɓa pa̱ o pa̱l te, onəm oga aGileyat i ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu unəm uga aEfrayim ɗò?&gt;&gt;A yà pa̱ uza̱ a là pa̱, &lt;&lt;O'o te,&gt;&gt; 6 oza̱ i là á na pa̱, &lt;&lt;là pa̱, &lt;aShibolet.&gt; &gt;&gt; kang a yà pa̱ uza̱ a là pa̱, &lt;&lt;aSibolet,&gt;&gt; ka̱kul nləlà ka̱ asəsa̱l i ma̱t na ma̱t te, oza̱ i kpán na kang i gba̱l ka̱ atak mpa̱ng awang aUrdun va̱ ta. Onəm oga aEfrayim va̱ mmá gbá̱ng ka̱ awalang va̱ ta te, ìkalong ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ parəm.

7 UJefta unəm uga Gileyat nap-akwali aIsa̱rila ìzun pa̱ ìkpa̱ɗing te uza̱ kú, kang mmá li na ka̱ ashe ìtong iro ka̱ aGileyat.

UIbzan ká̱ uElon ká̱ uAbdon

8 Ka̱ nva̱ng aJefta te, uIbzan unəm uga aBet-Lehem náp akwali ôIsa̱rila. 9 Uza̱ ká̱ ovan onunggwan ìsəm pa̱ ishatɗing kang ká̱ ovan ochar ìsəm pa̱ ishatɗing. Te uza̱ na ovan ochar wò va̱ ta ka̱ ìvang ka̱ akum aro pa̱ɗi, kang uza̱ ka̱m ochar ôvan wò onunggwan ka̱ akum aro pa̱ɗi. UIbzan náp akwali âIsa̱rila ìzun pa̱ ifangshat. 10 Te uIbzan kú, kang mmá li na ka̱ aBet-Lehem.

11 Ka̱ nvəva̱ng te, uElon unəm uga aZebulun náp akwali âIsa̱rila ìzun pa̱ igba̱pchi. 12 Te uElon unəm uga aZebulun kú, kang mmá li na ka̱ aAijalon ka̱ ashe mbin aZebulun.

13 Ka̱ nvəva̱ng te, uAbdon uya aHillel unəm uga aPiraton náp akwali âIsa̱rila. 14 Uza̱ ká̱ ovan onunggwan ìsəm pa̱ ineɗing kang ká̱ okəka ovan onunggwan ìsəm pa̱ ishatɗing, ova i kwak oga azhaki ìsəm pa̱ ifangshat. Kang uza̱ náp akwali âIsa̱rila ìzun pa̱ ina̱nne. 15 Te uAbdon uya aHillel unəm uga aPiraton kú, kang mmá li na ka̱ aPiraton ka̱ ashe mbin aEfrayim ka̱ ìtong iga aɗuktum oAmalek.

13

Amar aSamson

1 Kang ovan oga aIsa̱rila nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe kà̱ɗi, te uYawe na oza̱ ka̱ ashe awo oFilisti ìzun ìsəm pa̱ ineɗing.

2 Unəm uro uwa ka̱ yà aɗiɗin pa̱ uManowa ka̱ ìtong aZora ka̱ akum ìjili aDan. Uchəchar asəsat. 3 Te uma̱leka aYawe ɓa atak achar va̱ ta kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Dər, u səsat u mar ka̱t, ǹnyi te, ɓu ga ǹyar anyam ɓu mar uyen ununggwan. 4 Ǹyangmata̱ te, nak ishi ká̱ iya̱m va̱ ta̱, kang wa wá ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm, ka̱t te iya̱m ngwa iro ikamkam, ka̱t te wa ri iya̱m iga ajan ka̱t. 5 Ɓu ga ǹyar anyam, ɓu mar uyen ununggwan, kang mí yà ká̱ nkpan ishi á na ka̱t. Ka̱kul uyen va̱ ta i yà uNazarat, ugargar Înan ka̱ ashe afu na byet. Uwa i ɓan nka̱mshi aIsa̱rila ka̱ ashe awo oFilisti.

6 Te uchar va̱ ta ɓa kang là ûɓar wò pa̱, &lt;&lt;Unəm Inan uro ɓa atak mi, a nəm ayər ǹya byet, asa̱l awuwu ɓu là pa̱ asa̱l awu ama̱leka Inan. Mmami te, m ɓəp pa̱ uza̱ fa ka̱ che yà ka̱t, uza̱ là aɗin wò á mi ka̱t. 7 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;Ɓu ga ǹyar anyam kang ɓu mar uyen ununggwan. Ǹyangmata̱ te, kang wa wá ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm, ka̱t te iya̱m ngwa iro ikamkam, ka̱t te wa ri iya̱m iga ajan iro ka̱t, ka̱kul uyen va̱ ta i yà uNazarat, ugargar Înan ka̱ ashe afu na byet i ga i chu nra ikúku.&gt; &gt;&gt;

8 Te uManowa nəm afar ûYawe pa̱, &lt;&lt;ÁYawe, n chal pa̱ u re unəm Inan va̱ ka̱ u re ɓa atak yi á ɓa kà̱ɗi, na uza̱ a ɗyang á yi asa̱l va̱ i kpán uyen ununggwan va̱ mí ga mməmar á.&gt;&gt;

9 Te Inan fe achal aManowa, kang uma̱leka Inan ɓa atak achar va̱ ta kà̱ɗi ka̱ awalang va̱ uza̱ ka̱ ashe mpom. Ǹnyi te, uɓəɓar uManowa ka̱ yà nzəng ká̱ na ka̱t. 10 Uchar va̱ ta gha̱n ga atak á ɓar wò kang uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ka̱ ɓa atak mi ká̱ nda va̱ te, á ɓa chit kà̱ɗi.&gt;&gt;

11 Te uManowa wong yar nva̱ng achar wò. Awalang va̱ uza̱ ɓa chu atak anəm va̱ ta te, uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na unəm va̱ u là nnap ka̱ uchar mi ɗò?&gt;&gt; Te uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À, mmami na.&gt;&gt;

12 Te uManowa ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ nnap-nlà ɓu i yə́l te, nza̱ apir nnap-nnəm í ɗyang ûyen va̱ ta yà? Iza̱ i yà inok ayen va̱ ta yà?

13 Kang uma̱leka aYawe là ûManowa pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ n là ûchar ɓu te, re uza̱ nak ishi ká̱ pa̱ dakdak, na uza̱ a kpak. 14 Uza̱ i yà ká̱ nrì iya̱m va̱ pa̱ káp fa ka̱ izər ikun ìba̱ngba̱ng ka̱t, kang uza̱ a wá ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm, ka̱t te nchè, ka̱t te uza̱ a ri iya̱m ro iga adak ka̱t. Nkpaktak iya̱m va̱ n nak á na te, uza̱ a kpak pa̱ dakdak.&gt;&gt;

15 Te uManowa là ûma̱leka aYawe pa̱, &lt;&lt;Wa ma̱n te, lok yi pa̱ ɗa̱p na i da̱mshi ìzhe iya iɓəl á ɓu kang.&gt;&gt;

16 UMa̱leka aYawe na ama̱n ûManowa pa̱, &lt;&lt;Ɓu ɗa̱t mi te, mi yà ká̱ nri iya̱m-nrì ɓu ka̱t. Ǹnyi te, a yà pa̱ ɓu da̱mshi iya̱m inana iga nshì te, wa na ûYawe.&gt;&gt; Ka̱kul uManowa uwa nyi chit pa̱ uza̱ uma̱leka aYawe ka̱t.

17 Kang uManowa ɓəp ûma̱leka aYawe pa̱, &lt;&lt;Iza̱ aɗin ɓu yà? Ka̱kul na awalang va̱ nnap-nlà ɓu i yə́l te, í na ichumchum á ɓu.&gt;&gt;

18 Te uma̱leka aYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul iza̱ kang ɓu ɓəp aɗin mi yà? Aɗin mi ɗaktak byet ɓu yà ká̱ nkpan ìpipir ka̱t&gt;&gt; 19 Te uManowa kpán iya iɓəl nzəng ká̱ iya̱m inana ipirkur, kang uza̱ yichi ka̱ apal ìpang ûYawe. Kang uYawe nəm iya̱m iga nɗaktak ka̱ mpyal aManowa ká̱ uchar wò. 20 Awalang va̱ aməlam apər wong ka̱ atak nshì iya̱m awop i ga apaɓur te, uma̱leka aYawe wong ka̱ ashe aməlam apər va̱ ta ɓa ga ashe apaɓur. Nva̱ uManowa ká̱ uchichar ya iya̱m va̱ ta te, oza̱ tak ka̱ mbin zəp ká̱ afu. 21 Awalang va̱ uma̱leka aYawe nyám ishi wò ûManowa ká̱ uchichar lap ka̱t te, uManowa nyi ɗak pa̱ uma̱leka aYawe.

22 Kang uManowa là ûchar wò pa̱, &lt;&lt;Nkpak í ga nkú, ka̱kul í ya Inan chit.&gt;&gt;

23 Ǹnyi te, uchichar na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ká̱ yà pa̱ uYawe ɗom ngbá̱ng yi te, uza̱ ká̱ ka̱m iya̱m inana iga nshì ká̱ iya̱m inana iga ipirkur ka̱ awo yi, ka̱t te uza̱ ká̱ nyám ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱ á yi pa̱ kpaktak ka̱t te, ká̱ là oga iya̱m va̱ ta̱ á yi ka̱ ashe awalang va̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt;

24 Uchar va̱ ta mar uyennunggwan, kang uza̱ sok aɗin á na pa̱ uSamson. Uyen va̱ ta rup, kang uYawe nak nnap-nnəna̱n á na. 25 Kang aRuhu aYawe ɓan nnəm inok ká na ka̱ awalang va uza̱ ka̱ ntəm ka̱ aMahane Dan, ka̱ ishimshe aZora ká̱ aEshtawol.

14

Ìvang aSamson

1 USamson fa ga aTimna, kang uza̱ ya uyenɓyen uro ka̱ ta ka̱ ashe ovanchar oFilisti. 2 Awalang va̱ uza̱ le nzhi te, uza̱ là ûpo wò ká̱ unang wò pa̱, &lt;&lt;N ya uchar uro chit ka̱ aTimna ka̱ ashe ovanchar oFilisti, kang n ɗom pa̱ ó ka̱m ichar á mi ká̱ na ǹyangmata̱.&gt;&gt;

3 Te upupon ká̱ unənang na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;U lang ovanchar uka̱mka̱m ka̱ ashe onəm ɓu, ka̱t te ka̱ ashe nkpaktak onəm yi, kang ɓu ɗom ga nka̱m uchar ka̱ ashe oFilisti, onəm oga ache amulur ɗò?&gt;&gt;

Ǹnyi te, uSamson là ûpo wò pa̱, &lt;&lt;Ó ka̱m uwa á mi, ka̱kul uwa ta n ya ɓyen ká̱ mi.&gt;&gt;

4 Upupo ká̱ unənang te nyi pa̱ nnap va̱ ta fa ka̱ atak aYawe ka̱t, ka̱kul uYawe ka̱ mmwo asa̱l va o nyám ntàn ôFilisti ká̱. Ka̱kul ka̱ awalang va̱ ta te, oFilisti oma i nəm iponzhi ka̱ apal oIsa̱rila.

5 Te uSamson ga aTimna nzəng ká̱ upupo ká̱ unənang. Awalang va̱ oza̱ ɓa chu oga iram ìba̱ngba̱ng iga aTimna te, ìya ìlir iro fa ɓa nggwang oza̱ i ɗúm ká̱ ìkum. 6 Te aRuhu aYawe vang ka̱ apal aSamson ká̱ ìkam, kang uza̱ kpán ìya ìlir va̱ ta ká̱ awo kakchi ɓu là pa̱ uza̱ kakchi ìya ìɓəl. Ǹnyi te, uza̱ là ûpo wò ká̱ unang wò iya̱m va̱ uza̱ nəm ka̱t. 7 Te uza̱ fə́r ga là nnap ká̱ uchar va̱ ta, kang uSamson ya pa̱ uchar va̱ ta ɓiɓyen ká̱ wò.

8 Ka̱ nva̱ng oga nra pa̱ ɗa̱p te, uza̱ le pa̱ o ka̱m na. Te uza̱ lyep pa̱ na ô dər akúm ìlir va̱ uza̱ ka̱ gbá̱l, kang uza̱ ga ya irizhe təm chit ka̱ ashishe ká̱ mmàl irizhe. 9 Uza̱ zə̀p mmàl irizhe va̱ ta ka̱ ashe awo wò, kang uza̱ ka̱ ngga uza̱ ka̱ nriri. Awalang va̱ uza̱ ɓa chu atak apo wò ká̱ unang wò te, uza̱ na oza̱ ká̱, kang oza̱ ri. Ǹnyi te, uSamson là ôza̱ pa̱ o zəp ka̱ ashe akúm ìlir ka̱t.

10 Te, upupo fə́r ga nzhi achar va̱ ta, kang uSamson nak mmá nəm iya̱m-nrì ká̱ iya̱m ngwá iga mɓut ka̱ ta, ka̱kul ovanza̱m i nəm wa nnà ta. 11 Awalang va̱ oFilisti ya na te, oza̱ ɓa ká̱ okpa ìsəm pa̱ ishatɗing pa̱ oza̱ a təm nzəng ká̱ na.

12 Kang uSamson là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Re n gba achu aro á wó, kang a yà pa̱ unəm uro á là ìpipir á mi ka̱ ashe nra pa̱ nfangshat ngga nəm nchàng izər va̱ ta̱ te, mi na ìlukwan alinin á na ìsəm pa̱ ishatɗing ká̱ oga inang ilukwan ìsəm pa̱ ishatɗing. 13 Kang a yà pa̱ nlà ìpipir a ma̱t wó te, ó ga nna ilukwan á mi iga alinin ìsəm pa̱ ishatɗing ká̱ oga inang ìlukwan ìsəm pa̱ ishatɗing.&gt;&gt;

Te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Là ngba achu ɓu va̱ na í fe.&gt;&gt;

14 Te uza̱ là ôza̱ pa̱,

&lt;&lt;Ka̱ atak anəm uga nrì iya̱m, iya̱m-nrì fa,

ka̱ atak anəm uga nkam, te iya̱m ichangchang fa.&gt;&gt;

Kang ka̱ ashe nra pa̱ nshatɗing te, oma nyi ìpir ngba achu va̱ ta chit ka̱t.

15 Ka̱ nra ngga nneɗing te, oza̱ là ûchar aSamson pa̱, &lt;&lt;Tàng uɓar ɓu na uza̱ á là ìpir ngba achu va̱ ta á yi, ka̱t te, í ga mpwak ɓu ká̱ nzhi apo ɓu ká̱ apər. Ó wór yi ka̱ ta̱ pa̱ na ó ka̱m idur yi ɗò?

16 Te uchar aSamson yə́ng ka̱ mpyal aɓar wò, kang a là pa̱, &lt;&lt;U yang mi yang, u ma̱n mi ka̱t. U gba achu ônəm mi, ǹnyi te, u là ìpipir á mi ka̱t.&gt;&gt;

Te, uSamson na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Dər, n là ìpipir ûpo mi ká̱ unang mi ka̱t, ka̱kul iza̱ kang mi là á ɓu jiwò yà?&gt;&gt;

17 Uza̱ pak inok ayə́ng ka̱ mpipyal ka̱ ashe nkpaktak nra pa̱ nfangshat aga nnəm nchang izər va̱ ta. Á nak te, ka̱ nra ngga nfangshat te, uza̱ là ipir ngba achu va̱ ta á na, ka̱kul uza̱ pak nɗak na pa̱ ɗəkər. Nnà chit te uchar va̱ ta ga shal ìpir ngba achu va̱ ta ônəm wò ɗak.

18 Ka̱ nra ngga nfangshat kang alum i tar te, onunggwan oga ìtong va̱ ta là ìpipir á na pa̱,

&lt;&lt;Iza̱ ji mmàl irizhe ká̱ nchàng yà?

Iza̱ ji ìlir ká̱ ìkam yà?&gt;&gt;

Te uSamson là ôza̱ pa̱,

&lt;&lt;Ká̱ yà pa̱ ó wap iram ká̱ ìya ìna mi ichar ka̱t te,

ka̱ ó nyi ìpir ngba achu mi va̱ ta ka̱t.&gt;&gt;

19 Te aRuhu aYawe vang ka̱ apal ishishi ká̱ ìkam, kang uza̱ fa ga aAshkelon, uza̱ gbá̱ng onəm ìsəm pa̱ ishatɗing, uza̱ wur iya̱m oza̱, kang uza̱ na oga ilukwan oza̱ ônunggwan va̱ ka̱ là ìpir ngba achu va̱ ta á na á. Ǹnyi te, ìgwak lak uSamson pa̱ gənggəng ka̱ apal nnap va̱ ta, kang uza̱ le ga nzhi apo wò. 20 Te mmá yar uchar aSamson mmá na ûkpəkpa uva nəm ikpa ìvang á na.

15

USamson pyát akat nnap ôFilisti

1 Á gba̱ng nva̱ng pa̱ ɗa̱p, ka̱ ashe awalang aga mɓən ìzangzəng te, uSamson kpán ìya ìɓəl ga nre anung ûchar wò ká̱. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;N ɗom tar ashe mbək achar mi.&gt;&gt; Ǹnyi te, upo achichar ma̱n á na pa̱ uza̱ a tar ashe ka̱t.

2 Upo achichar là pa̱, &lt;&lt;Nnandər, ka̱ n rəng pa̱ u yang ka̱ na chit, ka̱kul nva̱ ta te, n na ìvang ká̱ na chit ûkpa ɓu. Ugənanggənang uɓwakan ɓyen ji na ka̱t ɗò? N chal ɓu ka̱m uwa ka̱ anungnung.&gt;&gt;

3 Te uSamson là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ka̱ awalang ava̱ ta̱ jiwò te, mi yà ká̱ mpat nro ka̱kul iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ mi ga nnənəm ôFilisti ka̱t. 4 Te uSamson fa ga wur oga nchám ìgba̱l pa̱ ishatɗing, kang uza̱ ga̱ɓa̱n oza̱ ran pa̱ ìparpar aswal ká̱ aswal. Te uza̱ ran apitila aga apər ka̱ ishimshe nza̱ nran nggo. 5 Ka̱ nva̱ng va̱ uza̱ mwak apər chit ka̱ oga apitila, te uza̱ re oza̱ ga ashe iram oFilisti. Te a ri iya̱m-nrì va̱ mmá ɓən chit, ká̱ iva̱ na tong ka̱ ashe ìram, kang a pwak oga iram ìba̱ngba̱ng ká̱ oga iram mpyet oza̱ kpa.

6 Awalang va̱ oFilisti ɓəp pa̱, &lt;&lt;Uda nəm iya̱m va̱ ta̱ yà?&gt;&gt; te, mmá là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;USamson, ugwar aTimna, ka̱kul uza̱ yar uchichar uza̱ na ûkpa ìvəvang.&gt;&gt;

Te oFilisti ga pwak uchar va̱ ta ká̱ upupo ká̱ apər, kang oza̱ kú. 7 USamson là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul iya̱m va̱ ó nəm ta̱ te, n sóng anung pa̱ mi yà ká̱ nrəre ka̱t, yà mi pyát akəkat kang.&gt;&gt; 8 Kang uza̱ ru oza̱ ká̱ ìkum ká̱ nkam, kang a gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak. Te uza̱ le ga təm ka̱ ashe agba̱k ro ka̱ ìpang aEtam.

9 Te oFilisti kyén ga ləp apa̱k ka̱ aYahuda, kang oza̱ ga zàl ishi oza̱ ka̱ aLehi. 10 Te onəm oga aYahuda ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang ó ɓa ìkum ka̱ yi yà?&gt;&gt;

Kang oFilisti na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Í ɓa pa̱ í ran uSamson, na í nəm á na wa nva uza̱ ka̱ nəm á yi á.&gt;&gt;

11 Te onunggwan oga aYahuda ìkalong pa̱ ishatɗing fəng vang ashe agba̱k va̱ ka̱ ìpang aEtam, kang oza̱ là ûSamson pa̱, &lt;&lt;U nyi pa̱ oFilisti oma i nəm iponzhi ka̱ apal yi ka̱t ɗò? Te sang kang u nəm á yi pa yà?&gt;&gt;

USamson na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Wa nva oza̱ nəm á mi te, wa nnà ta n nəm oza̱ kpa.&gt;&gt;

12 Te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Í ɓa pa̱ í ran ɓu, na í na ɓu ka̱ ashe awo oFilisti.&gt;&gt;

Te uSamson là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó sóng anung á mi pa̱, mmawó na ká̱ ishi wó ó ga ngbá̱l mi ka̱t.&gt;&gt;

13 Te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t. Í ga ngbá̱l ɓu ka̱t. Mmayi te, í ga nran ɓu í na oza̱.&gt;&gt; Te oza̱ ran na ká̱ asang apipye pa̱ parəm, kang oza̱ fa ká̱ na ka̱ ashe ìpang va̱ ta. 14 Awalang va̱ uza̱ ɓa aLehi te, oFilisti wong ká̱ nggha̱n pa̱ ó gwang na oza̱ í nə́m achu. Ta byet te, aRuhu aYawe vang ka̱ apal aSamson ká̱ ikam. Oga asang va̱ mmá ran awuwo ká̱ sərak ɓu là pa̱ afini va ri apər á, kang oga asang va̱ ta ka̱ awuwo tak ka̱ mbin. 15 Te uza̱ ya akup apipye aro aga njwalak azhaki, uza̱ yichi awo yar ká̱, kang uza̱ gbá̱ng oFilisti ká̱ ìkalong pa̱ ìzəng.

16 Te uSamson shì nnap-nshì pa̱,

&lt;&lt;Ká̱ akup njwalak azhaki

n gbá̱ng onunggwan ìkalong.

Ká̱ akup njwalak azhaki

m ɓut oza̱ nchələng ka̱ apal nchələng.&gt;&gt;

17 Awalang va̱ uza̱ gbá̱l ká̱ nnap-nlà te, uza̱ mandar akup njwalak azhaki va̱ ta. Kang mmá wór atak va̱ ta pa̱ aRamat-Lehi.

18 Kang ka̱kul ndəng gbá̱l na pa̱ gənggəng te, uza̱ chal uYawe, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na u ná igwan ichumchum va̱ ta̱ ûzwal ɓu. Ǹyangmata̱ te, mi ga nkú ká̱ ndəng ngba̱l, kang mi tar ka̱ ashe awo onəm oga ache amulur va̱ ta̱ ɗò?&gt;&gt; 19 Te Inan bol ache aro ka̱ mbin aLehi, kang ndəng shák fa ka̱ ashishe. Nva̱ngva̱ uSamson wá te, nnap-nnənəm le ɓa, kang ìkəkam le kpa. Ka̱kul nva̱ ta te, mmá wór aɗin atak va̱ ta pa̱, &lt;&lt;aEn-Hakore,&gt;&gt; nna yà ka̱ aLehi ɓa chu nda va̱ ta̱.

20 USamson náp akwali ôIsa̱rila ìzun ìsəm pa̱ ìparəm ka̱ ashe nra va̱ oFilisti ka̱ yà ka̱ nnəm iponzhi ká̱ oza̱ á.

16

USamson ká̱ uDelila

1 Ká̱ nda aro te, uSamson ga aGaza, kang uza̱ ya uchar umaimai ro ka̱ ta. Te uza̱ tar ga ra ká̱ na. 2 Mmá là ônəm oga aGaza pa̱, &lt;&lt;USamson uwa ɓa ka̱ ta̱.&gt;&gt; Te, oza̱ ga gang atak va̱ ta, kang oza̱ ra anyimnyal ka̱ na ká̱ izwam ka̱ anung asa̱l aga ntar ìtong va̱ ta. Oza̱ ma̱ng pa̱ kwak ka̱ ashe izwam va̱ ta, oza̱ í là pa̱, &lt;&lt;Re í lok atak aghánghàn aga anung ipin kang í gbá̱l na.&gt;&gt;

3 Ǹnyi te uSamson ra ka̱ ta ga chu ishimshe izwam. Te, uza̱ wong kpán oga anung nzhi aga ntar ìtong va̱ ta, nzəng ká̱ oga ndədar pa̱ mparəm, kang uza̱ yənggət oza̱ tur le nzəng ká̱ ndar ngga nvərang anunung, ká̱ nkpaktak oga iya̱m va̱ ka̱ izər anung nzhi va̱ ta. Uza̱ wur oza̱ nak ka̱ agar wò, kang uza̱ kyén ká̱ oza̱ ga apal aɗuktum va̱ ka̱ mpyal aHebron.

4 Ka̱ nvəva̱ng te, uSamson wong ɓan mma̱n uchar uro ka̱ mBa̱nda̱m aSorek, uva aɗiɗin pa̱ uDelila. 5 Te oponzhi oFilisti ɓa ga atak achar va̱ ta, kang oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Ɗak na u tàng na pa̱ shiriri mwote uza̱ i nyám atak ìkam wò iga nəm ayər va̱ ta̱, ká̱ asa̱l va̱ í nəm kang i ji nkəkam, na í ran na í nəm igwan ká̱ na. Nza̱ uzəngtəng yi nggo i na aazurfa á ɓu ìkalong pa̱ ìzəng ká̱ ìgba̱l pa̱ ìzəng.&gt;&gt;

6 Te uDelila là ûSamson pa̱, &lt;&lt;N chal ɓu, nyám á mi atak va̱ nkam ɓu nchumchum va̱ ta̱ i fa kà̱, ká̱ asa̱l va̱ mí ran ɓu ká̱ kang mí ji nkam ɓu á.&gt;&gt;

7 USamson na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm a ran mi ká̱ oga asang apipye aga nlyat ìjang pa̱ fangshat ava na wom chit ka̱t te, nkam mi i yà wa nji aɓoshi onəm.&gt;&gt;

8 Te oponzhi oFilisti va̱ ta ɓa ká̱ oga asang apipye aga nlyat ìjang va̱ ta á na pa̱ fangshat, ava nna wom chit ka̱t, kang uza̱ ran na ká̱ oga asang va̱ ta. 9 Uza̱ wa ka̱ yà ká̱ onəm va̱ ra anyimnyal ka̱ ashe afu nzhi va̱ ta. Te uDelila ləp achu á na pa̱, &lt;&lt;ÁSamson, oFilisti oma ta̱ ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt; Ǹnyi te, uza̱ páng oga asang aga nlyat ìjang va̱ ta ɓu là pa̱ afini va mmá mang ka̱ ashe apər. Te, mmá nyi atak va̱ ìkəkam bwam kà̱ ka̱t.

10 Te uDelila là ûSamson pa̱, &lt;&lt;Dər, u tàng mi, u nap akwam á mi. Ǹyangmata̱ mmami ka̱ nchal ɓu, là á mi asa̱l va̱ mí ran ɓu ká̱.&gt;&gt;

11 Te uSamson là á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm a ran mi ká̱ oga asang apipye ava na mmá nəm inok ká̱ oza̱ chit ka̱t te, ìkam mi i yà wa nji aɓoshi onəm.&gt;&gt;

12 Te uDelila wur oga asang apipye ran na ká̱, kang uza̱ ləp achu á na pa̱, &lt;&lt;ÁSamson, oFilisti oma ta̱ ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt; Onəm ma ka̱ ra anyimnyal ka̱ na ka̱ ashe afu nzhi va̱ ta. Ǹnyi te, uSamson páng oga asang va̱ ta ka̱ awo wò ɓu là pa̱ oga afini.

13 Te uDelila là ûSamson pa̱, &lt;&lt;Nna mmaɓu ka̱ ntàng mi ɓa chu awalang va̱ ta̱, kang mmaɓu ka̱ nnap akwam á mi. Là á mi asa̱l va̱ mí ran ɓu ká̱.&gt;&gt;

USamson na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm a tát oga nlok akpap ishi mi pa̱ nfangshat va̱ ta̱ ká̱ afini ka̱ izər mɓuyər ngga nlok iya̱m te, nkam mi i yà wa nji aɓoshi onəm.&gt;&gt; Awalang va̱ uza̱ ka̱ nra nda te, uDelila tát oga nlok ishishi aga afangshat va̱ ta ká̱ afini, 14 kang uza̱ ran oza̱ ka̱ izər mɓuyər ngga nlok iya̱m.

Te uza̱ ləp achu á na pa̱, &lt;&lt;ÁSamson, oFilisti oma ta̱ ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt; Uza̱ yenda̱l ka̱ iwu nda kang uza̱ zəp mɓuyər ngga nlok iya̱m va̱ ta, nzəng ká̱ afini va̱ mmá tát ká̱.

15 Te, uDelila là á na pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu là pa̱, &lt;m ma̱n ɓu ma̱n,&gt; ǹnyi te, ìgwak ɓu nzəng ká̱ mi ka̱t yà? U tàng mi chit nva̱ng pa̱ nshatɗing, kang na u là atak va̱ á mi chit nkam ɓu nchumchum va̱ kà̱ ka̱t.&gt;&gt; 16 Wa nnà ta nza̱ nra nggo uza̱ i pak nɗak na, ga chu awalang va̱ ìgwak ga lak na na uza̱ i kukú.

17 Ka̱ nkukur te, uSamson là nnandər igwak wò á na, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nna mmá kpán ishi mi chit ká̱ ikpal ishi ka̱t, ka̱kul mmami uNazarat uva mmá gar Înan ka̱ ashe afu anang mi na byet. A yà pa̱ mmá kpán ishi á mi te, nkam mi i kap ká̱ mi, kang mi yà wa aɓo onəm.

18 Awalang va̱ uDelila ya pa̱ uza̱ là nnandər á wò chit te, uza̱ re nre mmá wór oponzhi oFilisti. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa kà̱ɗi, ka̱kul uza̱ là nnandər ìgwak wò á mi chit.&gt;&gt; Te oponzhi oFilisti ɓa atətak ká̱ mbwai va̱ ka̱ awo oza̱. 19 Uza̱ nak na ra nda ka̱ apal oga isong wò, uza̱ wór unəm uro kpat oga nlok akpap ishishi aga afangshat va̱ ta. Te izər ɓan nrusok ká̱ na, kang ìkəkam kap ká̱ na.

20 Te uDelila là pa̱, &lt;&lt;ÁSamson, oFilisti oma ta̱ ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt;

Te uza̱ yenda̱l ka̱ iwu nda, kang uza̱ rəng pa̱, &lt;&lt;Mi wong mi fa wa mmatmat, ká̱ nkam izər mi.&gt;&gt; Ka̱kul uza̱ nyi pa̱ uYawe kap ka̱ wò chit ka̱t.

21 Te oFilisti kpán na, oza̱ zəp iwu ka̱ na, kang oza̱ ga ká̱ na ka̱ aGaza, te oza̱ ran na ká̱ oga nzwar ngga acham arəzang, kang oza̱ nak na i kpà iya̱m ka̱ ashe nzhi ikan. 22 Ǹnyi te, akpap ishishi ɓan nfa ka̱ɗi ka̱ nva̱ngva̱ mmá kpán ishi á na chit á.

Ikú aSamson

23 Ǹyangmata̱ te, oponzhi oFilisti ɓut pa̱ na ó yichi nləfər iya̱m ipápà nchumchum, na ó shep inan oza̱ uDagon. Kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Inan yi na igwan á yi chit ka̱ apal aSamson ukpa ìkum yi.&gt;&gt;

24 Awalang va̱ onəm va̱ ta ya na te, oza̱ shep inan oza̱, oza̱ i là pa̱,

&lt;&lt;Inan yi na ukpa ìkum yi chit,

ka̱ ashe awo yi,

unəm uva nak mbin yi ra agung,

kang à gbá̱ng onəm yi pa̱ makmak á.&gt;&gt;

25 Awalang va̱ oza̱ ka̱ ashe nchàng ìgwak pa̱ makmak te, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmá ɓa ká̱ uSamson, na uza̱ á na nchàng ǹyəl á yi.&gt;&gt; Te mmá wór uSamson ka̱ ashe nzhi ikan, kang uza̱ na nchàng ǹyəl ôza̱.

Awalang va̱ oza̱ nak na sat ka̱ ishimshe oga ndar ngga nda̱r nzhi va̱ ta pa̱ mparəm te, 26 uSamson là ûyen uga ndap wò pa̱, &lt;&lt;Ga ká̱ mi na n dok izər oga ndar va̱ da̱r nzhi va̱ ta̱, na n da̱r izər ka̱ izər oza̱.&gt;&gt; 27 Ǹyangmata̱ te, nzhi va̱ ta yəl ká̱ onunggwan, ká̱ ochar. Nkpaktak oponzhi oFilisti oma yà ka̱ ta, kang onunggwan, ká̱ ochar oma yà ka̱ ta á chu ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ apal ova ka̱ ndər uSamson, nva̱ uza̱ kà̱ nna nchàng nyəl oza̱ á. 28 Te uSamson far afar ûYawe pa̱, &lt;&lt;ÁYawe uGa ngGatək, rəng ká̱ mi. ÁInan, n chal ɓu, na ìkam á mi ka̱ɗi nva̱ng pa̱ nzəng byet, na m pyát akat ka̱ apal oFilisti, ka̱kul iwú mi iga ìparəm va̱ oza̱ zəp á.&gt;&gt; 29 Kang uSamson kpán oga ndar ngga ishimshe ngga mparəm va̱ na ikam n̂zhi va̱ ta. Awuwo ari ka̱ apal aro, kang awuwo apəra̱m ka̱ apal nro. 30 USamson là pa̱, &lt;&lt;Re n kú nzəng ká̱ oFilisti va̱ ta̱.&gt;&gt; Te uza̱ da̱n ká̱ nkpaktak ikam wò, kang nzhi va̱ ta shin ka̱ apal oponzhi oFilisti, ká̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashishe. Onəm va̱ uza̱ gbá̱ng ka̱ awalang ikúku te, á yə́l ji ovəngva̱ ji uza̱ gbá̱ng ka̱ awalang va̱ uwa yà ká̱ irirì.

31 Te ogənanggənang ká̱ nkpaktak nzhi apupo fa ga yar akúkum, oza̱ le ga li na ka̱ ishimshe aZora ká̱ aEshtawol ka̱ ashe awap apupo uManowa. USamson ka̱ náp akwali ôIsa̱rila chit izun ìsəm pa̱ ìparəm.

17

Ìchər aMika

1 Unəm uro uwa ka̱ yà ka̱ ìtong iga aɗuktum aEfrayim aɗiɗin pa̱ uMika. 2 Ká̱ nda nro uza̱ là ûnang wò pa̱, &lt;&lt;N fe u vyap unəm va̱ wur aazurfa ɓu ìkalong pa̱ ìzəng ká̱ ìgba̱l pa̱ ìzəng va̱, dər nna ta̱, mmami nà n wur.&gt;&gt;

Te unənang là pa̱, &lt;&lt;UYawe á nak nnap-nnəna̱n á ɓu, áyen mi.&gt;&gt;

3 Awalang va̱ uza̱ le ká̱ aazurfa ìkalong pa̱ ìzəng ká̱ ìgba̱l pa̱ ìzəng va̱ ta ûnang wò te, unənang là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul kang nsur nro a kpán uyen mi ka̱t te, n gor aazurfa mi ûYawe. Mí kpà ala̱ka̱n ìchər ká̱ akun, kang mí ɓam izəzər ká̱ aazurfa. Ǹyangmata̱ te, mi le ká̱ aazurfa va̱ ta á ɓu.&gt;&gt;

4 Te uMika le ká̱ aazurfa va̱ ta ûnang wò, kang unənang kpa̱k aazurfa ìgba̱l pa̱ ìparəm na ûnəm uga nla ala, uva nəm ala̱ka̱n ìchər va̱ ká̱. Te mmá nak oza̱ ka̱ ashe nzhi aMika.

5 Ǹyangmata̱ te, uMika me nzhi iya̱m ngwop ka̱kul ìchər va̱ ta, kang uza̱ nəm ìlukwan ìkwoksok ká̱ oga ichər iro. Te uza̱ kyer uzəngtəng ka̱ ashe ovəvan onunggwan sat unəm uga mpyal iya̱m ngwuwop. 6 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, oIsa̱rila yà ká̱ uponzhi ka̱t, udanggo i nəm iya̱m va ma ká̱ na.

7 Ka̱ awalang va̱ ta te, uyenza̱m uro ka̱ akum ìjili aLawi, uva ka̱ yà ntəm ka̱ aBet-Lehem aga aYahuda, 8 re ìtong va̱ ta pa̱ na ô ga ô ram atak va̱ o təm kà̱. Uza̱ ka̱ ashe achen te, uza̱ ɓa chu nzhi aMika ka̱ ìtong iga aɗuktum aEfrayim.

9 Te uMika ɓəp na pa̱, &lt;&lt;U fa ka̱ che yà?&gt;&gt;

Kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami akum ìjili aLawi, n fa ka̱ aBet-Lehem aga aYahuda, kang mmami ka̱ nram atak pa̱ n təm kà̱.&gt;&gt;

10 Te uMika là á na pa̱, &lt;&lt;Təm ká̱ mi, na ú yà upo mi ká̱ unəm uga mpyal awop mi, te mi na aazurfa á ɓu pa̱ gba̱pchi ka̱ ashe ìzun, nzəng ká̱ ilukwan ɓu, ká̱ iya̱m-nrì ɓu.&gt;&gt; 11 Te uLawi va̱ ta ma̱n ká̱ iya̱m va̱ uza̱ là, kang uyenza̱m va̱ ta təm wa azəngtəng ka̱ ashe ovəvan onunggwan. 12 Te uMika nak na sat unəm uga mpyal awuwop, kang uyenza̱m va̱ ta təm ka̱ nzhi aMika. 13 Kang uMika là pa̱, &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, n nyi chit pa̱ uYawe iga nnəm inəna̱n á mi, ka̱kul n yà ká̱ uLawi chit unəm uga mpyal awop mi.&gt;&gt;

18

UMika ká̱ akum ìjili aDan

1 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, oIsa̱rila yà ká̱ uponzhi ka̱t. Kang akum ìjili aDan oma ka̱ yà ka̱ mmwo atak îshi oza̱ pa̱ na ó təm kà̱, ka̱kul oma ka̱ ya iya̱mkup iji oza̱ chit ka̱ ashe oga akum ìjili oIsa̱rila ka̱t.

2 Te onəm aDan yak onunggwan okamkam pa̱ otukun ka̱ aZora ká̱ aEshtawol pa̱ oza̱ á ga á song kang i gbap mbin va̱ ta. Onəm va̱ ta sat ka̱ anung nkpaktak akum ijili aDan. Oza̱ là ôza̱ pa̱ &lt;&lt;Ó ga na ó song mbin va̱ ta.&gt;&gt;

Oza̱ ga chu aɗuktum aEfrayim, te oza̱ ga nzhi aMika, oza̱ ra ka̱ ta.

3 Awalang va̱ oza̱ ga dat ká̱ nzhi aMika te, oza̱ nyi uyenza̱m uga aLawi va̱ ta ka̱ atak ichəchu, kang oza̱ ga ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Uda ɓa ká̱ ɓu ka̱ ta̱ yà? Iza̱ mmaɓu ka̱ nnənəm ka̱ atak va̱ ta̱ yà? Sang mmaɓu ka̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

4 Uza̱ là ôza̱ iya̱m va̱ uMika ka̱ nəm á na chit pa̱, &lt;&lt;Uza̱ yar mi chit unəm uga mpyal awuwop, i mwa mi.&gt;&gt;

5 Te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmayi ka̱ nchal ɓu, ɓəp Inan, na í nyi mwote achen yi va̱ ta̱ i yìyà ká̱ igwan ɗò?&gt;&gt;

6 Te unəm uga mpyal awop va̱ ta na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga ká̱ ikángkáng, ka̱kul uYawe uwa yà nzəng ká̱ wó ka̱ ashe achen wó.&gt;&gt;

7 Te onəm oga otukun va̱ ta wong ga, kang oza̱ ɓa chu aLayish. Oza̱ ya onəm va̱ ta ka̱ ntəm pa̱ shat wa onəm oga aSidon, oza̱ ka̱ ntəm ká̱ ikángkáng kang oza̱ ka̱ ntəm pa̱ shat. Oza̱ lang iya̱m iro ka̱ mbin oza̱ ka̱t, kang oza̱ dur byet. Kà̱ɗi te, oza̱ ra gbà̱ng ká̱ oSidon, kang oza̱ ka̱ nnəm ntəm nzəng ká̱ unəm uro ka̱t.

8 Awalang va̱ onəm va̱ ta le ga atak ogənang oza̱ ka̱ aZora ká̱ aEshtawol te, oza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga ó ya sang yà?&gt;&gt; 9 Te oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ó wong, í ga í ru oza̱ ká̱ ìkum, ka̱kul í ya mbin va̱ ta chit, kang á ɓyen byet. Kang ó kali pa mwang ka̱t, ó ga na ó ri mbin va̱ ta á yà nji wó.

10 Awalang va̱ ó ga ó chu atak va̱ ta te, ó ga nya onəm va̱ ta ka̱ ntəm pa̱ shat. Mbin va̱ ta bál byet, mbin ndopdop nva mí lang iya̱m iro ka̱ ashishe ka̱t, kang Inan na mbin va̱ ta chit ka̱ ashe awo wó.

11 Te, onunggwan ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing ka̱ akum ìjili aDan, ova gbar izər chit ká̱ oga iya̱mɓáng wong ka̱ aZora ká̱ aEshtawol, 12 oza̱ ga ləp apa̱k ka̱ asa̱l ntar alum aKiriyat-Jeyarim ka̱ ashe mbin aYahuda. Nna nak kang mí wór atak va̱ ta pa̱ aMahane Dan ɓa chu nda va̱ ta̱. 13 Oza̱ wong ka̱ ta te, oza̱ ga ìtong iga aɗuktum aEfrayim, kang oza̱ ɓa chu nzhi aMika.

14 Te onunggwan oga otukun va̱ ka̱ ga ka̱ sòng mbin aLayish, là ôgənang oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó nyinyi pa̱ ka̱ ashe oga nzhi va̱ ta̱ te, nzhi nro na yà ká̱ ìlukwan ìkwoksok, ká̱ oga ichər ikpákpà, ká̱ ala̱ka̱n ìchər va mmá kpà ká̱ akun kang mmá ɓam izəzər ká̱ aazurfa ka̱ ashishe ɗò? Ǹyangmata̱ te, ó rəng iya̱m va̱ ó ga nnənəm.&gt;&gt; 15 Te oza̱ lyep ka̱ ta, oza̱ ga re anung ûyenza̱m uLawi va̱ kà̱ nzhi aMika á. 16 Kang onəm aDan oga ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing va̱ ka̱ gbar izər ká̱ iya̱mɓáng ka̱kul ìkum tong ka̱ anung asa̱l aga ntar nzhi va̱ ta. 17 Onunggwan oga otukun va̱ ka̱ ga nsòng mbin va̱ ta táng ashe nzhi kang oza̱ wur oga ichər ikpákpà, ká̱ ala̱ka̱n ìchər va̱ mmá kpà ká̱ akun kang mmá ɓam izəzər ká̱ aazurfa, ká̱ ìlukwan ìkwoksok ìyə́ryər. Ǹnyi te, unəm uga mpyal awop uwa sat ka̱ anung asa̱l aga ntar nzhi va̱ ta nzəng ká̱ onəm ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing ova gbar izər ká̱ oga iya̱m-wór ka̱kul ìkum va̱ á.

18 Awalang va̱ onunggwan oga otukun va̱ ta̱ táng ashe nzhi aMika wur oga ichər ikpákpà ká̱ ala̱ka̱n ìchər va̱ mmá kpà ká̱ akun kang mmá ɓam izəzər ká̱ aazurfa, ká̱ ìlukwan ìkwoksok ìyə́ryər te, unəm uga mpyal awop ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mmawó ka̱ nnənəm yà?&gt;&gt;

19 Te oza̱ na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ma̱r, kpán anung ɓu. Ga nzəng ká̱ yi, na ú yà upo ká̱ unəm uga mpyal awop á yi. Kapkap pa̱ ú yà unəm uga mpyal awop âkum ìjili aIsa̱rila ká̱ nva̱ pa̱ ú yà unəm uga mpyal awop n̂zhi anəm pa̱ uzəng ka̱t ɗò?&gt;&gt; 20 Awalang va̱ unəm uga mpyal awop va̱ ta fe pa te, ìgwak chàng na. Te uza̱ wur oga ichər ikpákpà, ká̱ ala̱ka̱n ìchər va̱ mmá kpà ká̱ akun kang mmá ɓam izəzər ká̱ aazurfa, ká̱ ìlukwan ìkwoksok ìyə́ryər, uza̱ ga nzəng ká̱ oza̱. 21 Te oza̱ le ga nva̱ng, oza̱ nak ovan oza̱, ká̱ iya̱mkang oza̱, ká̱ nkpaktak iya̱m oza̱ ka̱ mpyal.

22 Awalang va̱ onəm aDan ga chit gbà̱ng ɗa̱p ká̱ nzhi aMika te, mmá wór onəm va̱ ra dát ká̱ nzhi aMika fa ɓut, oza̱ ɓàk nva̱ng onəm aDan ga ɓan oza̱. 23 Nva̱ oza̱ ka̱ nnə́m achu í ɓàk nva̱ng oza̱ te, onəm aDan ga̱ɓa̱n ɓəp uMika pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nɗaktak ɓu, kang u ɓut nggatək va̱ ta̱ ɓu ɓàk nva̱ng yi ká̱ yà?&gt;&gt;

24 Te uMika na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ó wur oga inan mi va̱ n nəm ká̱ unəm uga mpyal awop mi ó ga ká̱, ó re iya̱m iro á mi ka̱t. Te sang kang ó ɓəp mi pa̱, &lt;Iza̱ nɗaktak mi yà á?&gt;&gt;

25 Te onəm aDan na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Kang wa dap ká̱ yi ka̱t, ka̱t te ìgwak i wong i lak onəm oro kang oza̱ i ru ɓu ká̱ ìkum, te mmaɓu ká̱ nzhi ɓu ó zhì.&gt;&gt; 26 Te onəm aDan ga mpyal ká̱ achen oza̱. Awalang va̱ uMika ya pa̱ oza̱ ji nkam wò ji te, uza̱ ga̱ɓa̱n le ga nzhi wò.

27 Te onəm aDan wur oga ichər aMika ká̱ unəm uga mpyal awuwop, kang oza̱ kyén ga aLayish, atak va onənəm ka̱ ntəm ká̱ ikángkáng kang pa̱ shat á. Oza̱ ru oza̱ ká̱ ìkum gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi, kang oza̱ pwak ìtong va̱ ta ká̱ apər. 28 Unəm uro yà pa̱ á ka̱m ishi onəm va̱ ta ka̱t, ka̱kul oza̱ ra gbà̱ng ká̱ aSidon, kang oza̱ yà ká̱ ngwang ishi ká̱ unəm uro ka̱t. Ìtong va̱ ta̱ ka̱ ashe aba̱nda̱m aro va dát ká̱ aBet-Rehop.

Te onəm aDan le me ìtong va̱ ta kang oza̱ təm ka̱ ashishe. 29 Oza̱ ga̱ɓa̱n aɗin îtong va̱ ta le wór pa̱ aDan wa aɗin akəka oza̱ uDan, uva mmá mar ûIsa̱rila. Ka̱ yà te, mí wór ìtong va̱ ta pa̱ aLayish. 30 Te onəm aDan pak ìchər va̱ ka̱ ta, pa̱ na ó wop, kang oza̱ kyer uJonatan uya aGershom ununggwan, uya aMusa ununggwan, ká̱ ovəvan onunggwan sat onəm oga mpyal awop âkum ìjili aDan ga chu awalang va̱ mmá wur oza̱ ka̱ mbin va̱ ta ga izwal. 31 Oza̱ ga mpyal ká̱ ngwop ìchər va̱ aMika ka̱ nəm, ka̱ ashe nkpaktak awalang va̱ nzhi Inan ka̱ aShilo.

19

ULawi uro ká̱ uchichar uga nnak ka̱ nzhi pa kùk

1 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, aIsa̱rila yà ká̱ uponzhi ka̱t.

Ǹyangmata̱ te, uLawi uro uva ka̱ ntəm ka̱ ashe iya ìtong iro ka̱ ìtong iga aɗuktum aEfrayim, ka̱m uchar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk ka̱ aBet-Lehem aga aYahuda. 2 Ǹnyi te, uchar va̱ ta nəm nlang nnandər á na. Uchar va̱ ta re na, le ga nzhi apo wò ka̱ aBet-Lehem aga aYahuda. Nva̱ngva̱ uza̱ təm chit ka̱ ta ga chu apye pa̱ neɗing te, 3 uɓəɓar wong ga pa̱ na ô chal na, pa̱ uza̱ a le á ɓa nzhi wò. Uza̱ nzəng ká̱ uzwal wò, ká̱ oga azhaki pa̱ aparəm. Uchar va̱ ta tar ká̱ na ka̱ ashe nzhi apo wò, kang awalang va̱ ugugwar ya na te, uza̱ ka̱m na ká̱ nchàng ìgwak pa̱ gənggəng. 4 Te ugugwar, upo achar va̱ ta kpán na pa̱ uza̱ á təm ká̱ wó pa̱ ɗa̱p kang, te uza̱ təm ká̱ oza̱ nra pa̱ ishatɗing, oza̱ ka̱ nri, oza̱ i wá, kang oza̱ i ra ka̱ ta.

5 Ka̱ nra ngga nneɗing te, unəm va̱ ta wong ká̱ iɓotak pa̱ na ó ga, ǹnyi te, upo achar va̱ ta là ûgwar wò pa̱, &lt;&lt;Ri iya̱m-nrì iro kang ɓu ga.&gt;&gt; 6 Te mparəm oza̱ le təm kang oza̱ ri, oza̱ wá nzəng. Ka̱ nvəva̱ng te, upo achar va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Kusuk, le ra kà̱ɗi, na u na nfe nchàng îzər ɓu.&gt;&gt; 7 Unəm va̱ ta wong pa̱ na ô ga te, ugugwar pak nchal na pa̱ uza̱ sat kang, te uza̱ ma̱n ra kà̱ɗi. 8 Ka̱ nra ngga ntukun te, uza̱ wong ká̱ iɓotak kà̱ɗi pa̱ na ô ga te, upo achar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Ri iya̱m iro kang, na u lok alum á ɓan ntar kang ɓu ga.&gt;&gt; Te mparəm oza̱ va̱ ta təm kang oza̱ ri iya̱m-nrì nzəng.

9 Awalang va̱ unəm va̱ ta ká̱ uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk, ká̱ uzuzwal wong pa̱ na ó ga, te ugugwar, upo achar va̱ ta la̱ á na pa̱, &lt;&lt;Dər, ǹyangmata̱ alum dát chit i tar, le ra iya̱m ɓu ka̱ ta̱. Atak dát chit i kpà̱r, ra na u na nfe nchang îzər ɓu. Ipin ká̱ ìɓotak te, ɓu wong ɓu kpán asa̱l ɓu.&gt;&gt; 10 Ǹnyi te, unəm va̱ ta ɗom pa̱ ô ra lap ka̱t. Te uza̱ wong kpán asa̱l wòl ìsu aJebus, nna mí wór aUrushelima á. Uza̱ nzəng ká̱ oga azhaki wò aga nkongkong pa̱ mparəm, ká̱ uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk va̱ á.

11 Awalang va̱ oza̱ dát ká̱ aJebus kang alum kwangtal chit te, uzwal va̱ ta là ûnəm uga nzhi wò pa̱, &lt;&lt;Re í tong ka̱ ashe ìtong oJebusi va̱ ta̱, na í ra ka̱ ta̱.&gt;&gt;

12 Te unəm uga nzhizhi na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Í yà ká̱ nra ka̱ mbin oɗyanəm ka̱t, ka̱kul onəm oga ìtong va̱ ta̱ oIsa̱rila ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, í watar í ga aGibeya.&gt;&gt; 13 Kang uza̱ là ûzwal wò pa̱, &lt;&lt;Ɓa na í ɗak í ga i chu aGibeya, ka̱t te, aRama, kang í ra ka̱ atak aro ka̱ ashe ìtong va̱ ta.&gt;&gt; 14 Te oza̱ watar, oza̱ ɓa chu aGibeya iga mbin aBenjamin yà alum ka̱ ntar, 15 kang oza̱ tong ka̱ ta, pa̱ na oza̱ á ra ka̱ aGibeya. Oza̱ ga təm ka̱ ashe agbagba ìtong va̱ ta, ǹnyi te, unəm uro yà ka̱m oza̱ táng ashe nzhi wò ká̱ pa̱ oza̱ á ra ka̱t.

16 Oma ka̱ ta na te, unəmgbak uro ka̱ ìtong iga aɗuktum aEfrayim, uva ka̱ ntəm ka̱ aGibeya, atak va onəm oga akum ìjili aBenjamin təm kà̱, ka̱ nle ka̱ atak inok ka̱ ashe iram wò ká̱ arurong. 17 Awalang va̱ uza̱ wong ká̱ ìwu kang a ya unəm uga achen va̱ ta təm ka̱ agbagba aga ìtong va̱ ta te, unəmgbak va̱ ta ɓəp na pa̱, &lt;&lt;U fa ka̱ che yà? Mmaɓu ka̱ ngga che yà?&gt;&gt;

18 Te unəm oLawi va̱ ta na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Í fa ka̱ aBet-Lehem ka̱ ashe aYahuda, mmayi ka̱ ngga iya ìtong iro ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, n fa ka̱ ta na. N ga aBet-Lehem ka̱ aYahuda, kang ǹyangmata̱ te, mmami ka̱ ngga atak nzhi aYawe, kang ǹnyi te, unəm uro yà ka̱m mi tar nzhi wò ká̱, pa̱ na n ra ka̱ ta ka̱t. 19 Na í yà ká̱ ìpəpa ká̱ nrì ka̱kul oga azhaki yi, kang na í yà ká̱ nzəngkəng ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ka̱kul ishi yi ozwal ɓu, mmami, ká̱ uchar va̱ ta̱, ká̱ uyenza̱m va̱ nzəng ká̱ yi á. Í lang iya̱m iro ka̱t.

20 Te unəmgbak va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Ntəm ikángkáng á yà nzəng ká̱ wó. Re n mwa nkpaktak nɗom wó á wó. Kang ó ra ka̱ ashe agbagba ka̱t.&gt;&gt; 21 Te uza̱ ka̱m oza̱ ga nzhi wó ká̱, na nrì ôga azhaki oza̱. Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ nal ashar oza̱ chit te, oza̱ ri kang oza̱ wá.

22 Oma ka̱ ashe nfe nchàng oza̱ te, onunggwan onga oro ka̱ ashe ìtong va̱ ta ɓa gang nzhizhi. Oza̱ i nə́m anung nzhi, kang oza̱ i là ûnəmgbak va̱ ta, uwa unəm uga nzhi pa̱, &lt;&lt;Fa ká̱ unəm va̱ ɓa nzhi ɓu, na í ra ichar ká̱ na.

23 Te unəm uga nzhi va̱ ta fa ga atak oza̱, là nnap ká̱ oza̱ pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t ógənang mi. Kang ó nəm inga ka̱t. Unəm va̱ ta̱ unəmchən mi, kang ó nəm apir iya̱m iga ìwuswa va̱ ta̱ ka̱t. 24 Dər, uyen mi uchar uwa ta̱ uva uwa nyi ununggwan chit ka̱t á, ká̱ uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk. Re n fa ká̱ oza̱ á wó, na ó nəm iya̱m va̱ ká̱ oza̱ ó ɗom. Ǹnyi te, kang ó nəm iya̱m ìwuswa ûnəm va̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt;

25 Ǹnyi te, onəm va̱ ta gwong achwang ka̱ na ka̱t. Te unəm uga aLawi va̱ ta fa ká̱ uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk ôza̱ ka̱ agbai, kang onəm va̱ ta ra ká̱ uchar va̱ ta ká̱ ìfan, oza̱ i pa̱ng izər ká̱ na ka̱ ashe ìzwam va̱ ta ga chu anung ìpin. Nna chit te oza̱ re na ɗak ga. 26 Atak tàn te, uchar va̱ ta le ga nzhi va̱ unəm uga nzhizhi kà̱, ru ka̱ anung asa̱l nzhi, kang uza̱ ra ka̱ ta atak ga ghan.

27 Awalang va̱ unəm uga nzhizhi wong ká̱ ìpin bol anung nzhi pa̱ na ká̱ ò ga mpyal ká̱ achen wò te, uza̱ ya uchəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk ra chit ka̱ anung asa̱l nzhi i yichi awo i ga izər anung nzhi. 28 Uza̱ là ûchar va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Wong, na i ga.&gt;&gt; Ǹnyi te, uza̱ lyen á na ka̱t. Te unəm va̱ ta yar na nak ka̱ apal azhaki wò, kang uza̱ kpán asa̱l ga nzhi wò ká̱.

29 Awalang va̱ uza̱ chu nzhi wò te, uza̱ yar ìkpal, uza̱ nyat ìzhe achəchar va̱ uza̱ nak ka̱ ashe nzhi pa kùk, ngba̱ng ká̱ ngba̱ng pa̱ ngba̱pchi ama̱n pa̱ aparəm, kang uza̱ re nre ká̱ ngba̱ng pa̱ nzəng n̂za̱ akum ìjili nggo ka̱ ashe nkpaktak mbin aIsa̱rila. 30 Kang nza̱ unəm nggo va ya te, i là ûwan wò pa̱, &lt;&lt;Á ɓan ka̱ ilum va̱ í re aMasar te, nna mmá fe apir nnap va̱ ta̱ chit ka̱t, kang nna mmá nəm apipir chit ka̱ ashe mbin aIsa̱rila ka̱t. Ó rəng nnap kà̱. Nkpak pa̱ í nəm iya̱m iro. Í là nnàp kà̱.

20

OIsa̱rila nyám ntàn âkum ìjili aBenjamin

1 Te nkpaktak onəm oga aIsa̱rila, ɓan ka̱ aDan ga chu aBeyersheba, kang ká̱ mbin aGileyat fa ɓut ka̱ anung zəngtəng ka̱ mpyal aYawe ka̱ aMizpa. 2 Te onəm oga mpyal nkpaktak oga akum ìjili aIsa̱rila, yar atak nsat oza̱ ka̱ ashe nggatək onəm Inan, onunggwan ìkalong ìgba̱l pa̱ ìneɗing ká̱ oga ndokchi. 3 Onəm aBenjamin fe pa̱ oIsa̱rila ga chit ga ɓut ka̱ aMizpa. Te oIsa̱rila là pa̱, &lt;&lt;Là á yi, nza̱ asa̱l iya̱m inga va̱ ta̱ fa yà?&gt;&gt;

4 Te unəm oLawi, uɓar achar va̱ mmá gbá̱l te, á là pa̱, &lt;&lt;Mmami ká̱ uchar mi va̱ n nak ka̱ ashe nzhi pa kùk í ɓa aGibeya, ìtong va iji onəm aBenjamin pa̱ na í ra ka̱ ta. 5 Ka̱ ìzwam va̱ ta te, onəm oga aGibeya wong ɓa gang nzhi va̱ n ra kà̱ pa̱ na ó gbá̱l mi. Oza̱ ra ká̱ uchar mi va̱ n nak ka̱ ashe nzhi pa kùk ká̱ ìfan, kang uza̱ kú. 6 Te n yar uchar mi va̱ n nak ka̱ ashe nzhi pa kùk va̱ ta, n nyat na ngba̱ng pa̱ ɗongɗong, kang n re nre ká̱ ngba̱ng pa̱ nzəng n̂za̱ nkap mbin ka̱ ashe iya̱mkup aIsa̱rila, ka̱kul oza̱ nəm iya̱m inga ká̱ iya̱m iga ìwuswa va̱ ta̱ ka̱ ashe aIsa̱rila. 7 Ǹyangmata̱ te, nkpaktak wó onəm oga aIsa̱rila, ó là iya̱m va̱ í ga nnənəm ka̱ apal nnap va̱ ta̱.&gt;&gt;

8 Te nkpaktak onəm va̱ ta wong tong wa anəm pa̱ uzəng kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Unəm uro yà ka̱ ashe yi i ga nzhi ka̱t. I nəm ka̱t, unəm uro yà ka̱ ashe yi i le nzhi wò ka̱t. 9 Ǹnyi te, iya̱m va ta̱ iga nnənəm âGibeya. Í màng ayàk na í yàk onəm va̱ i ga i ru oza̱ ká̱ ìkum ká̱ asa̱l va̱ mí ga ká̱. 10 Í ga nyak uzəng ka̱ ashe agba̱pchi ka̱ ashe onunggwan oga nza̱ akum ìjili nggo ova i ɓa ká̱ iya̱m-nrì ôshozha. Kang aɓoshi oshozha te, i ga i nyám ntàn ônəm oga aGibeya ka̱ aBenjamin ka̱kul iya̱m ìwuswa va̱ oza̱ nəm ka̱ ashe aIsa̱rila. 11 Wa nnà ta nkpaktak oIsa̱rila ɓut kang oza̱ gwang ishi wa anəm pa̱ uzəng ka̱ apal ìtong va̱ ta.

12 Te oga akum ìjili oIsa̱rila re nre ká̱ onəm oga nre ga ashe akum ìjili aBenjamin, kang a là pa̱, &lt;&lt;Nza̱ apir iya̱m inga ó nəm wa nta̱ yà? 13 Ǹyangmata̱ te, ó na onunggwan onga oga aGibeya va̱ ta á yi na í gbá̱ng oza̱, na í fa ká̱ iya̱m inga va̱ ta̱ ka̱ ashe aIsa̱rila.&gt;&gt;

Ǹnyi te, onəm aBenjamin gwong achwang kà̱ oza̱ ka̱t. 14 Te onəm aBenjamin fa ka̱ ashe oga itong oza̱ ɓa ɓut ka̱ aGibeya pa̱ na ó lung ìkum ká̱ oIsa̱rila. 15 Ka̱ nda va̱ ta te, onəm aBenjamin ɓut onəm ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ kpa̱ɗing ova ká̱ oga ndokchi, oza̱ fa ka̱ ashe oga itong oza̱ ga gwang ká̱ onəm ìgba̱l pa̱ ìfangshat oga nnyi ìkum va̱ ka̱ ntəm ka̱ aGibeya á. 16 Ka̱ ashe nkpaktak oshozha va̱ ta te, onəm oyákyàk oga nnəm inok ká̱ awo apəra̱m oma yà ìgba̱l pa̱ ìfangshat. Nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo, i màng ìpang ká̱ nchwalak i ləp akpap ishi pa̱ izəng, i yà ká̱ mpat ka̱t.

17 Ǹnyi te, oIsa̱rila ɓut oshozha oga ǹnyi nlung ìkum ìkalong ìgba̱l pa̱ ìneɗing ova ká̱ oga ndokchi, akum ìjili aBenjamin yà ka̱ ashishe ka̱t.

18 OIsa̱rila wong ga aBetel kang oza̱ ɓəp Inan pa̱, &lt;&lt;Nza̱ akum ìjili i ga i ru onəm aBenjamin ká̱ ìkum mpyal yà?&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Akum ìjili aYahuda oma i ga mpyal.&gt;&gt;

19 Ìpin fa kpa̱k te, onəm oga aIsa̱rila wong kang oza̱ ga ləp apa̱k dát ká̱ aGibeya. 20 OIsa̱rila fa pa̱ na ó ru onəm aBenjamin ká̱ ìkum, kang oza̱ yar atak nsat ka̱kul nlung oza̱ datkulung ká̱ aGibeya. 21 Te onəm aBenjamin fa ka̱ ashe mbin aGibeya kang oza̱ gbá̱ng oIsa̱rila ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ parəm ká̱ nda va̱ ta. 22 Ǹnyi te, oIsa̱rila na nkam irəng ôwan oza̱, kang oza̱ fa ga yar atak nsat oza̱ kà̱ɗi ka̱ atak va̱ oza̱ ka̱ tong kà̱, ka̱ nra ngga nggəshi á. 23 Ka̱kul oIsa̱rila ka̱ ga aBetel chit, kang oza̱ yə́ng ka̱ mpyal aYawe ga chu anung arurong. Kang oza̱ ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;Í ga na í lung ìkum ká̱ ogənang yi onəm aBenjamin kà̱ɗi ɗò?&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ga, na ó lung oza̱.&gt;&gt;

24 Te oIsa̱rila fa ga pa̱ na ó lung ìkum ká̱ onəm aBenjamin kà̱ɗi. 25 Ǹnyi te, onəm aBenjamin fa ka̱ ashe mbin aGibeya kà̱ɗi ka̱kul nlung oza̱, kang oza̱ gbá̱ng oIsa̱rila ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ na̱nne, nkpaktak oza̱ ká̱ oga ndokchi.

26 Te nkpaktak onəm oga aIsa̱rila, oma nkpaktak oshozha, kyén ɓa ga aBetel, kang oza̱ təm ka̱ ta, i yə́ng ka̱ mpyal aYawe. Oza̱ yar ndəng gba̱l ká̱ nda va̱ ta ga chu anung arurong, kang oza̱ na iya̱m inana iga nshì, ká̱ iya̱m inana iga ntəm ikángkáng ûYawe. 27 Te onəm oga aIsa̱rila ɓəp uYawe kà̱ɗi. Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, aakwati aga nsar nnap-nlà Inan nna ka̱ yà ka̱ aBetel, 28 kang uFinehas uya aEleyazar uka aHaruna uwa ka̱ yà unəm uga mpyal awop. Kang oIsa̱rila ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;Í ga na i lung ogənang yi onəm aBenjamin kà̱ɗi ro, ka̱t te, i re ɗò?&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ó ga, ka̱kul ìpin te, mi ga nna oza̱ ka̱ ashe awo wó.&gt;&gt;

29 Te oIsa̱rila nak onəm ra anyimnyal gang aGibeya. 30 Ka̱ ìlum ìga ishatɗing te, oIsa̱rila fa ga yar atak nsat oza̱ ka̱kul nlung onəm aBenjamin ka̱ aGibeya wa nva̱ oza̱ ma nəm á. 31 Awalang va̱ onəm aBenjamin fa ìkum ka̱ oza̱ te, mmá dap oza̱ ga gbà̱ng ká̱ ìtong va̱ ta. Oza̱ ɓan ngbá̱ng oIsa̱rila wa mmatmat, kang oIsa̱rila ìsəm pa̱ ishatɗing tàk ka̱ agbagba afini ká̱ oga anang asa̱l va̱ i ga aBetel ká̱ ava̱ i ga aGibeya á.

32 Nva̱ onəm aBenjamin ka̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Mmayi ka̱ nnəm igwan ka̱ apal oza̱ wa nva̱ ka̱ i nəm matmat&gt;&gt; te, onəm oga aIsa̱rila ka̱ nlà ǹnyi pa̱, &lt;&lt;Re í dap oza̱ á fa á re ashe ìtong á ga apal oga anang asa̱l.&gt;&gt;

33 Nkpaktak oshozha oIsa̱rila chəng re atak oza̱ kang oza̱ ga wur oga atak nsat ka̱ aBaal Tamar. Te oIsa̱rila va̱ ra anyimnyal ka̱ asa̱l ntar alum aGibeya wong fa ìkum. 34 Te oshozha oIsa̱rila oga nnyi ìkum ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ru aGibeya ká̱ ìkum. Ìkum va̱ ta sur byet, ǹnyi te onəm aBenjamin nyi pa̱ nnap va̱ ta i ga mɓa̱ng ôza̱ ka̱t. 35 Te uYawe nəm igwan ka̱ apal onəm aBenjamin ka̱ mpyal oIsa̱rila, kang ka̱ ìlum va̱ ta te, oIsa̱rila gbá̱ng onəm aBenjamin ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ tukun ká̱ ìgba̱l pa̱ ìzəng, nkpaktak oza̱ onəm ova ká̱ oga ndokchi. 36 Nna chit te, onəm aBenjamin nyi pa̱ mmá ri wó chit ká̱ ìkum.

Ǹyangmata̱ te, oIsa̱rila ka̱ chəng ka̱ mpyal onəm aBenjamin ka̱kul oza̱ da̱r nkam ka̱ oshozha va ka̱ ra anyimnyal dat ká̱ aGibeya á. 37 Ovəngva̱ ka̱ ra anyimnyal fa pa̱ kəlak táng kang a zàl ka̱ ashe ìtong aGibeya, te oza̱ gbá̱ng nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta ká̱ ndokchi. 38 Oza̱ ka̱ nak chit pa̱ nggù i wong pa̱ makmak ka̱ ashe ìtong va̱ ta wa ìlulu, nna i sat iya̱m iga ǹnyám ìpir nnap ka̱ ishimshe oIsa̱rila ká̱ ovəngva̱ ra anyimnyal. 39 OIsa̱rila i ya nggù va̱ ta te, oza̱ i ga̱ɓa̱n, kang i ru onəm aBenjamin ká̱ ìkum.

Onəm aBenjamin ka̱ ɓan ngbá̱ng oIsa̱rila chit ga chu onəm ìsəm pa̱ ishatɗing, kang oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Mmayi ka̱ nnəm igwan ká̱ oza̱, wa ngga nggəshi va.&gt;&gt;

40 Ǹnyi te, awalang va̱ nggù ɓan ǹnənggət chit ka̱ ashe ìtong va̱ ta te, onəm aBenjamin ga̱ɓa̱n, kang oza̱ ya nggù i wong ka̱ ashe nkpaktak ìtong oza̱ i ga apaɓur. 41 Te onəm oga aIsa̱rila ga̱ɓa̱n ru oza̱ ká̱ ìkum, kang onəm aBenjamin tán ká̱ ayər ka̱kul oza̱ nyi ɗak pa̱ nɗaktak ya oza̱ chit. 42 Te oza̱ ga̱ɓa̱n chəng ka̱ mpyal oIsa̱rila, oza̱ wòl asa̱l nzam mmaləng, ǹnyi te, oza̱ bar ka̱ atak ìkum va̱ ta ka̱t. Kang oIsa̱rila va̱ fa ka̱ ashe oga itong gbá̱ng oza̱ ka̱ ta. 43 OIsa̱rila gang onəm aBenjamin, oza̱ ɓak oza̱ kang oza̱ ga kpán oza̱ ka̱ asa̱l nfa alum aGibeya. 44 Onəm aBenjamin ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ na̱nne kú. Nkpaktak oza̱ te, onəm okamkam. 45 Aɓo ovəngva̱ re te, ga̱ɓa̱n, chəng táng ashe nzam mmaləng ga asa̱l ìpang aRimmon, ǹnyi te, oIsa̱rila gbá̱ng oza̱ ìkalong pa̱ ìtukun ka̱ apal oga anang asa̱l. Oza̱ pak inok mɓàk nva̱ng oza̱ ga chu aGidom, kang oza̱ gbá̱ng onəm ìkalong pa̱ ìparəm kà̱ɗi.

46 Ká̱ nda va̱ ta te, mmá gbá̱ng onəm aBenjamin ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ tukun, nkpaktak oza̱ oshozha okamkam ova ká̱ oga ndokchi. 47 Ǹnyi te, onəm ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing ga̱ɓa̱n chəng táng nzam mmaləng ga ìpang aRimmon. Oza̱ təm ka̱ ta apye pa̱ neɗing. 48 Te oIsa̱rila le ga mbin aBenjamin, kang oza̱ gbá̱ng nza̱ iya̱m iga irirì nggo ka̱ ashe oga itong va̱ ta ká̱ ndokchi, nzəng ká̱ iya̱mkang, ká̱ nza̱ iya̱m nggo va̱ oza̱ ya á. Kang oza̱ pwak nkpaktak oga itong va̱ oza̱ táng ashishe.

21

Ochar ka̱kul onəm aBenjamin

1 Onəm oga aIsa̱rila ka̱ sóng anung chit ka̱ aMizpa pa̱, &lt;&lt;Unəm uro yà ka̱ ashe yi i na ivang ká̱ uyen wò uchar ûnəm uga aBenjamin ka̱t.&gt;&gt;

2 Te onəm va̱ ta ga aBetel, kang oza̱ təm ka̱ ta ka̱ mpyal Inan ga chu arurong, kang oza̱ gham achu ká̱ ayə́ng pa̱ gənggəng. 3 Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;ÁYawe, Inan iga aIsa̱rila, iza̱ nak kang iya̱m va̱ ta̱ fa ka̱ ashe aIsa̱rila yà? Ka̱kul iza̱ kang mí lang akum ìjili pa̱ izəng ka̱ ashe aIsa̱rila ka̱ nda va̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

4 Ìpin fa kpa̱k ká̱ ìɓotak te, oIsa̱rila me atak nshì iya̱m awop, kang oza̱ na oga iya̱m inana iga nshì ká̱ oga iya̱m inana iga ntəm ikángkáng.

5 Te oIsa̱rila ɓəp pa̱, &lt;&lt;Nza̱ akum ìjili ka̱ ashe nkpaktak aIsa̱rila ga nzəng ká̱ yi ka̱ aMizpa ka̱ awalang va̱ í ɓut ka̱ mpyal aYawe ka̱t yà?&gt;&gt; Ka̱kul oza̱ ka̱ yar nsóng anung chit pa̱, unəm va pa̱ káp yang ká̱ mɓa mɓut ka̱ mpyal aYawe te, nkpak mí gbá̱l na.

6 OIsa̱rila dər akum ìjili aBenjamin ugənang oza̱ ká̱ nrwa ìgwak, kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmá gbá̱l akum ìjili iro chit pa̱ izəng le ka̱ ashe aIsa̱rila ká̱ nda va̱ ta̱. 7 Í nəm sang kang í ya ochar ôvəngva̱ re ta̱ yà? Ka̱kul ka̱ í sóng anung chit ká̱ uYawe pa̱ í yà ká̱ nna ovanchar yi ôza̱ ka̱ ìvang ka̱t.&gt;&gt; 8 Te oza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Nza̱ akum ìjili ka̱ ashe aIsa̱rila yang ga mɓut yi ka̱ mpyal aYawe ka̱ aMizpa ka̱t yà?&gt;&gt; Te oza̱ nyi pa̱ unəm uro yà ɓa mɓut nggatək va̱ ta ka̱ ashe akum aJabesh-Gileyat ka̱t. 9 Ka̱kul awalang va̱ oza̱ kung onəm pa̱ kpaktak te, oza̱ ya unəm uga aJabesh-Gileyat uro ka̱ ta pa̱ uzəng ka̱t.

10 Te nggatək va̱ ta re nre ká̱ onunggwan oga nyi nlung ìkum ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ parəm pa̱ oza̱ á ga, na oza̱ á gbá̱ng nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ aJabesh-Gileyat ká̱ ndokchi, nzəng ká̱ ochar, ká̱ ovan kpa. 11 Oza̱ là ôza pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ ó ga nnənəm, ó gba̱l nkpaktak onunggwan, ká̱ nza̱ uchar nggo va̱ nyi ununggwan chit á.&gt;&gt; 12 Ka̱ ashe onəm oga ntəm ka̱ aJabesh-Gileyat te, oza̱ ya ovanɓyen ìgba̱l pa̱ ìneɗing ova oma nyi onunggwan chit ka̱t, kang oza̱ ɓa ká̱ oza̱ ka̱ apa̱k ka̱ aShilo ka̱ ashe mbin ngga aKanana.

13 Te nkpaktak nggatək oIsa̱rila re nre ngga ntəm ikángkáng âɓo onəm aBenjamin va̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe ìpang aRimmon pa̱, ìkum kur chit. 14 Te onəm aBenjamin le nzhi ka̱ awalang va̱ ta, kang mmá na ovanɓyen oga aJabesh-Gileyat oga ìgba̱l pa̱ ìneɗing va̱ mmá re ká̱ irirì ôza̱ tong ochar oza̱. Ǹnyi te, ovanɓyen va̱ ta gàng oza̱ ka̱t.

15 Te aɗor ga onəm va̱ ta ka̱ apal onəm aBenjamin, ka̱kul uYawe re mɓol nro chit ka̱ ashe oga akum ìjili aIsa̱rila. 16 Te onəmgbak oga mɓut ɓəp pa̱, &lt;&lt;Mmá zhì nkpaktak ochar va̱ ka̱ ashe akum ìjili aBenjamin chit. Í nəm sang kang í ya ochar âɓo ovəngva̱ re yà? 17 Nkpak pa̱ mmá yà iya̱mkup âɓo akum ìjili aBenjamin va̱ bar, na kang mmá dəkən akum ìjili iro ka̱ ashe aIsa̱rila ka̱t 18 Káp ka̱ nna te, í yà ká̱ nna ovanchar yi ôza̱ ka̱ ìvang ka̱t, ka̱kul mmayi oIsa̱rila ka̱ í sóng anung chit pa̱, &lt;Unəm va̱ pa̱ káp á na uyen wò ìvang ônəm aBenjamin te, uza̱ sat unəm uvyápvyàp chit.&gt; 19 Ǹnyi te, ó dər, nnəm nchàng izər aYawe, va̱ mí nəm nza̱ ìzun nggo ka̱ aShilo te, á dat chit. Ìtong aShilo ra ka̱ asa̱l mpal aBetel, ka̱ asa̱l nfa alum anang asa̱l va̱ i wong ka̱ aBetel kang i ga aShekem, ka̱ asa̱l nkwandal aLebona á.&gt;&gt;

20 Te oza̱ là ônəm aBenjamin pa̱, &lt;&lt;Ó ga na ó ra anyimnyal ka̱ ashe oga ìram ìba̱ngba̱ng, 21 na ó lok atak. Awalang va̱ ovanɓyen oga aShilo i fa ngba̱p nza̱m te, ó gha̱n ó fa ka̱ ashe oga iram ìba̱ngba̱ng, na udanggo ka̱ ashe wó á kpán uyenchar pa̱ uzəng ka̱ ashe ovanɓyen va̱ ta ká̱ ìfan á ga ká̱, na á yà uchəchar. Te ó le mbin aBenjamin iya̱m wó. 22 Kang awalang va̱ opo oza̱ ká̱ ogənang oza̱ i ɓa ká̱ nnap-nlà ka̱ atak yi te, í là ôza̱ pa̱, &lt;Í chal wó chal, ó ka̱mshi yi ka̱ atak nre oza̱ pa̱ á ka̱m ovanchar wó, ka̱kul í ya ochar ôza̱ ka̱ awalang nlung ìlum ka̱t. Ó yà ká̱ mpat ngga mɓəkchi nsóng anung wó ka̱t, ka̱kul mmawó na ó na ovan wó ôza̱ ka̱ ìvang ka̱t.&gt; &gt;&gt;

23 Te onəm aBenjamin nəm wa nva mmá là ôza̱ á. Awalang va̱ ovanɓyen ka̱ ngba̱p nza̱m te, nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo kpán uyenchar pa̱ uzəng ka̱ ashe ovanɓyen va̱ ta ga ká̱ pa̱ á təm uchəchar. Te oza̱ le mbin iya̱mkup oza̱, kang oza̱ me oga itong oza̱ kà̱ɗi, təm ka̱ ashishe.

24 Ka̱ awalang va̱ ta te, oIsa̱rila lyáng ka̱ ta, udanggo ga nzhi ka̱ atak akum ìjili wò ká̱ akum wò, udanggo le atak iya̱mkup wò.

25 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, oIsa̱rila yà ká̱ uponzhi ka̱t, kang udanggo i nəm iya̱m va ma ká̱ na.

* 1:15 1.15 Atak va yà ká̱ ndəng ka̱t

† 1:17 1.17 Ìpir aHorma pa̱ nzhì atak.

* 2:5 2.5 Ìpir aBokim pa̱ onəm oga yə́ng ayə́ng.

† 2:16 2.16 Ìpir onəm oga nnáp akwali ka̱ ta̱ te, onəm oga mpyal.

Nlir aRut

1

2

3

4

aRut

ARut UElimelek Ká̱ Onəm wo Ka̱ aMowap

1

UElimelek ká̱ onəm wo ka̱ aMowap

1 Ka̱ ashe nra va̱ onəm oga nnáp akwali kà̱ nnəm iponzhi te, ayang fa ka̱ ashe mbin, te unəm uga aBet-Lehem ka̱ aYahudi wong ga təm kà̱ mbin aMowap ká̱ uchar wò ká̱ ovan wò onunggwan pa̱ oparəm. 2 Aɗin anəm va̱ ta pa̱ uElimelek, aɗin achəchar pa̱ uNa'omi, kang aɗin ovəvan oga oparəm pa̱ uMalon ká̱ uKiliyon. Oza̱ onəm oga aEfraita kà̱ aBet-Lehem ka̱ mbin aYahudi. Oza̱ ga təm ka̱ mbin aMowap.

3 Te uElimelek uɓar aNa'omi kú, re na ká̱ ovəvan oga oparəm.

4 Te oza̱ ka̱m ichar ká̱ ovan oMowap. Aɗin aro pa̱ uOrfa kang a ji á ro pa̱ uRut. Oza̱ təm ka̱ ta ìzun pa̱ igba̱pchi.

5 UMalon ká̱ uKiliyon mparəm oza̱ kú kpa, kang a re uNa'omi ovan yà ka̱t ubar yà ka̱t.

UNa'omi ká̱ uRut le aBet-Lehem

6 UNa'omi fe pa̱ uYawe song onəm wò chit, na iya̱m-nrì ôza̱ kà̱ mbin aYahudi. Te uza̱ ká̱ oká wò yar pa̱ ó re mbin aMowap. 7 Oza̱ re atak va̱ uza̱ ka̱ yà kà̱ ká̱ oká wò pa̱ oparəm, oza̱ kpán asa̱l nle mbin aYahudi. 8 Te uNa'omi là oká wò oga oparəm va̱ ta̱ pa̱, &lt;&lt;Nza̱ uzəngtəng wó nggo a le aga nzhi ka̱ atak anang wò. UYawe a nəm ikin a wó wa nva ó nəm á mi ká̱ ôbar wó va̱ kú. 9 UYawe á nak nza̱ uzəngtəng wó nggo á vang ka̱ɗi na a ya njul ka̱ nzhi aɓar wo.&gt;&gt; Te uza̱ bur oza̱ kang oza̱ yə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng, 10 te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt; Í le nzəng ká̱ ɓu ka̱ atak onəm ɓu.&gt;&gt; 11 UNa'omi là oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó le, ovan mi, ka̱kul iza̱ kang ó ga nzəng ká̱ mi yà? Ǹ na ǹyà ka̱ ovan onunggwan oro ka̱ ashe afu mi ova i ga nnyang oɓar wo ɗò? 12 Ó le ó ga ovan mi, ka̱kul igbák mi watar nva̱ chit pa̱ n yà ká̱ uɓar. A yà pa̱ nna n yà ká̱ nnak ìgwak kà̱ uɓar ká̱ ìzwam iga nda kang n mar ovan onunggwan, 13 te ó lòk oza̱ i nyang ɗò? Ó váng ka̱t ka̱kul oza̱ ɗò? Pa ka̱t ovan mi, ó nyi pa̱ i nəm kat, ka̱kul nlak ìgwak mi mak ji nji wó byet, ka̱kul uYawe wa ɓa ka̱ mɓək anung va̱ ta̱ á mi.&gt;&gt; 14 Te oza̱ yə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng kà̱ɗi. UOrfa bur ukà wò là nlyang á na, kang uRut yang á na ka̱ izər. 15 &lt;&lt;Dər&gt;&gt; UNa'omi là uRut pa̱, &lt;&lt;Ukpàt ɓu le chit ga atak onal wò ká̱ ínan wò. Le, ga nvəva̱ng.&gt;&gt; 16 URut là á na pa̱ &lt;&lt;Kang wa chál mi pa̱ n le kà̱ nvang ɓu ka̱t, atak va ɓu ga te mi ga nna, kang atak va̱ ɓu təm kà̱ te, mi təm ka̱ ta nà, onəm ɓu i yà onəm mi kang Inan ɓu i yà Inan mi. 17 Atak va̱ ɓu kú kà̱ te, ka̱ tá na mi kú, kang ka̱ ta na kpa mí li mi. Inan a pyát á mi a yà pa̱ ikú à kap mi ka̱ ɓu ka̱t á.&gt;&gt; 18 Nva̱ngva̱ uNa'omi ya uRut yar chit pa̱ ò ga nzəng ká̱ wò te, uza̱ re nchál na. 19 Mparəm oza̱ chen oza̱ ɓa aBet-Lehem. Nva̱ngva̱ oza̱ ɓa chu aBet-Lehem te, nkpaktak ìtong lan ka̱kul oza̱, kang ochar là pa̱, &lt;&lt;uNa'omi wa ta̱ ɗó?&gt;&gt; 20 Te uza̱ là oza̱ pa̱, &lt;&lt;Kang ó wór mi pa̱ uNa'omi ka̱t, ó wór mi pa̱ uLakgwak, ka̱kul Uga iChumchum nak irirì mi ka̱ ashe nlak ìgwak pa̱ makmak. 21 N ga ká̱ iya̱m pa̱ kyák kang uYawe le ká̱ mi ulakchi. Sang kang ó wór mi pa̱ uNa'omi yà, nna uYawe nəm avyal ká̱ mi kang Uga iChumchum nak mi ka̱ ashe nɗaktak.&gt;&gt;

22 Wa nna ta̱ uNa'omi le ká̱ ukà wò uRut uyen oMowap, uva fa nzəng ka̱ na ka̱ ashe mbin aMowap oza̱ ɓa aBet-Lehem kà̱ mɓan nkpám ibəshi.

2

URut nəm inok ka̱ ashe ìram aBowaz

1 UNa'omi uwa yà ká̱ unal aɓar wò unəm uga ndur ka̱ akum aElimelek, aɗiɗin pa̱ uBowaz. 2 URut uyen oMowap là ûNa'omi pa̱, &lt;&lt;Re ń ga ashe ìram ń chak nva̱ng ìbəshi kà̱ nva̱ng ànəm va kpaktak nyám ikin á mi.&gt;&gt; Te uza̱ ma̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ga, ayen mi.&gt;&gt; 3 Te uza̱ ga chu ashe ìram ìro kang à ɓàn nchák nva̱ng ìbəshi kà̱ nva̱ng onəm oga nkpám iya̱m. Ìram va̱ ta iji aBowaz unəm uga akum aElimelek. 4 Ta byet te, uBowaz vàng ka̱ aBet-Lehem kang uza̱ re anung ônəm oga nkpám iya̱m pa̱, &lt;&lt;UYawe á təm nzəng ká̱ wó.&gt;&gt; Oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;UYawe á nak nnap nnəna̱n á ɓu.&gt;&gt;

5 Te uBowaz ɓəp ukpari wò uga ndər ishi onəm oga nkpám iya̱m pa̱, &lt;&lt;Uyen ɓyen à da ta̱ yà?&gt;&gt; 6 Te unəm uga ndər ishi onəm oga nkpám iya̱m va̱ ta na á ma̱n á na pa̱, &lt;&lt;Uyen ɓyen uga mbin aMowap va ɓa nzəng ká̱ uNa'omi. 7 Uza̱ chál pa̱ mmá ma̱n á wò na ô chák nva̱ng ìbəshi kà̱ nva̱ng onəm oga nkpám iya̱m. Uza̱ ɓàn nchə́chak ká̱ ìpin á jul kà̱ ka̱t, nna ta̱ kang uza̱ kà̱ njul pa̱ ɗa̱p.&gt;&gt;

8 Te uBowaz là ûRut pa̱, &lt;&lt;Fe ayen mi, kang wa re ashe ìram iva̱ ta̱ wa ga nchák nva̱ng ìbəshi ka̱ ashe ìram ikak ka̱t, chen nzəng ká̱ ovan ɓyen oga nnəm inok á mi. 9 Ìwu ɓu á yà ka̱ apal ìram va oza̱ kà̱ nkpə́kpam, kang ɓù chen kà̱ nva̱ng oza̱. N ɗa̱t ovan nza̱m va̱ta chit pa̱ kang oza̱ á dok ɓu ka̱t, kang ndəng á gba̱l ɓu te, ga ɓù tók ka̱ ashe oga aba̱ng va̱ ovan nza̱m ɗyang kang ɓù wá.&gt;&gt;

10 Te uRut ɓəram kà̱ mbin kwangtal ishi là á na pa̱, &lt;&lt;Sang kang n ya nnap nnəna̱n ka̱ atak ɓu, u nak ishi ká̱ mi, nnà mmami uɗyanəm yà?&gt;&gt; 11 Te uBowaz na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Mmá shàl á mi chit, nkpaktak iya̱m va̱ u nəm ûkà ɓu nva̱ngva̱ uɓar ɓu kú, ká̱ nva̱ u re upon ɓu ká̱ unang ɓu ká̱ mbin onəm ɓu kang u ɓa atak onəm va̱ u nyi chit ká̱ nlám ka̱t. 12 UYawe á mwa iya̱m va̱ u nəm. Re amwa ɓu á yà pa̱ súr ka̱ atak aYawe Inan oga aIsa̱rila, uva̱ u ɓa nram mbwam ka̱ ashe abasəmbasəm.&gt;&gt; 13 Te uRut là pa̱, &lt;&lt;Re ń ga mpyal ká̱ ǹya nnap nnəna̱n ka̱ atak ɓu anəm uga nzhi mi, ka̱kul u sak mi chit kang u là nnap îgwak àzwal ɓu káp ká̱ ǹva̱ pa̱ n yà uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga nnəm inok á ɓu ka̱t.&gt;&gt;

14 Awalang aga nrí iya̱m-nrì nəm te, uBowaz là ûRut pa̱, &lt;&lt;Ɓa ta̱ na ú ka̱m iya̱m-nrì, kang ɓù zwap ka̱ ashe ndəng ìba̱ngba̱ng nsámsám.&gt;&gt;

Te uza̱ təm dat ká̱ onəm oga nkpám iya̱m kang uBowaz yichi nzəngkəng á na. Uza̱ ri afu yə́l na aɓuɓo le. 15 Nva̱ngva̱ uRut wóng pa̱ ô chák nva̱ng ibəshi te, uBowaz na nnap-nlà ônəm wò pa̱, &lt;&lt;Re uza̱ á chák ka̱ atak va̱ mma nak isarsar kà̱ kpa, kang ó na ìwuswa á na ka̱t. 16 Ó zə̀p isanglang ka̱ ashe isarsar kpa ó re na uza̱ á wur, kang ó ra̱n ká̱ na ka̱t. 17 Wa nnà ta uza̱ chák nva̱ng ibəshi á ga chu anung arurong, kang uza̱ pək iya̱m va̱ uza̱ chák te, ibəshi chu ikpáng pa̱ iparəm. 18 Uza̱ yar tar ashe ìtong ká̱, kang uza̱ nyám ûkà wò iya̱m va̱ uza̱ chák. Uza̱ fa ká̱ aɓo iya̱m-nrì va̱ uza̱ ri na á na. 19 Ukə̀ka ɓəp na pa̱, u chák nva̱ng ibəshi va̱ ka̱ chè n̂da yà? U nəm inok ka̱ chè yà? Nnap nnəna̱n á təm nji ànəm va̱ nak ishi ká̱ ɓu.&gt;&gt;

Te uRut là ûkà wò unəm va̱ uza̱ nəm inok ka̱ na nda. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Aɗiɗin pa̱ uBowaz.&gt;&gt;

20 UNa'omi là ûRut pa̱, &lt;&lt;UYawe va̱ kap ká̱ nnəm ikin ônəm oga irirì ká̱ onəm okúkú ka̱t, te á nak nnap nnəna̱n á na.&gt;&gt; Kang uNa'omi ga mpyal ká̱ nlà á na pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta unàl yi uga ndatkulung, uza̱ uzəngtəng ka̱ ashe onəm yi oga akup.&gt;&gt; 21 Te uRut uyen oMowap á là pa̱, &lt;&lt;Nnà ká̱ nkukwa ka̱t, uza̱ là á mi kpa pa̱, &lt;Chen ká̱ onəm oga inok mi oza̱ á gba̱l ká̱ nkpám nkpaktak iya̱m mi kang.&gt; &gt;&gt; 22 UNa'omi là ûRut ukà wò pa̱, &lt;&lt;Aɓiɓyen, á yen mi, pa̱ ú chen nzəng ká̱ ovan ɓyen oga nnəm inunok, le kang mmá a zul ɓu ka̱ ashe ìram ikak ka̱t.&gt;&gt; 23 Wa nnà ta uza̱ ɓa dát ká̱ ovan ɓyen oga nnəm inok ûBowaz, kà̱ nəm inok nchák nva̱ng iya̱m nkpam, ìbəshi ká̱ ìzangzəng kùr kang uza̱ təm ká̱ ukà wò.

3

UBowaz ka̱ uRut ka̱ atak mpək iya̱m

1 Ka̱ alum sur ro te, uNa'omi ukà aRut là á na pa̱, &lt;&lt;Ayen mi, nkpak pa̱ ń nram uɓar á ɓu na u ya nzhi njul, kang ɓu fe nchang kà̱. 2 Ǹyangmata̱ te, uBowaz unàl yi va̱ u nəm inok ká̱ ochar oga nnəm inok á na. Dər, uza̱ kà̱ ngwol ibəshi ka̱ atak mpək iya̱m ká̱ ìzwam va̱ ta̱. 3 Wor izər, sháng nturari, na u mwak iya̱m ìsham ɓu iɓyenɓyen, te ga atak mpək iya̱m va̱ ta. Kang wa ma̱n uza̱ á nyi mɓa ɓu ka̱t, ya uza̱ á gba̱l ká̱ nrí iya̱m-nrì ká̱ ngwá ndəng kang. 4 Nva̱ngva̱ uza̱ a ra te, wa nak ishi ka̱ atak va̱ uza̱ i ra kà̱. Te ga ná ú gha̱l iya̱m iga ndàng izəzər ka̱ asa̱l ashəshar wa ra. Uza̱ i là iya̱m va̱ á ɓu pa̱ ú nəm.&gt;&gt; 5 Te uRut là ûkà wò pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ u là á mi te, mi nənəm.&gt;&gt; 6 Te uza̱ ga atak mpək iya̱m va̱ kang uza̱ nəm nkpaktak iya̱m wa nva ukəka là á na pa̱ uza̱ á nəm. 7 Ka̱ nva̱ngva̱ uBowaz ri iya̱m uza̱ wá ndəng kang ìgugwak ra chit te, uza̱ ga ra ka̱ nkùr aɓák, te uRut ɓa gha̱l atak ashəshar te ra. 8 Ká̱ ishimshe ìzwam te, uBowaz ga̱m kang à ga̱ɓa̱n te, uza̱ ya uchar ra kà̱ ngba̱k ashar wò. 9 Uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uda yà?&gt;&gt; Te uza̱ ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami uRut, uzwal ɓu. Bol iya̱m iga ndàng izər ɓu ka̱ apal azwal ɓu, ka̱kul mmaɓu ùnal aɓar mi uga akup.&gt;&gt; 10 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;UYawe á nak nnap nnəna̱n á ɓu áyen mi. Ikin iva̱ ta̱ u nyám á mi te, á ji iga nggəshi ji. U yar nva̱ng onəm oga ndur, ka̱t te oga nkun ɗò ka̱t. 11 Ǹyangmata̱ ayen mi kang ayər á nəm ɓu ka̱t. Iya̱m va̱ uchál pa̱ kpaktak te, mi nəm á ɓu, ka̱kul onəm oga ìtong nyinyi pa̱ mmaɓu uchar ukin. 12 Nnandər pa̱ mmami ùnal uga akup, ká̱ nnà te ùnal uga akup va̱ datkulung ji mi ji uwa yà. 13 Ra atak atàn, ìpin kang uza̱ ama̱n nka̱m akup ká̱ ɓu te, ya a ɓyen, uza̱ i ka̱m ɓu. Kang a yà pa̱ uza̱ ama̱n pa̱ ô ka̱m akup ká̱ ɓu ka̱t te, n sóng anung ká̱ uYawe mi ka̱m akup ká̱ ɓu. Ra atak atàn kang.&gt;&gt; 14 Te uza̱ ra kà̱ ngba̱k ashəshar atak ka̱ ntàn pa̱ kpəla̱m te uza̱ mor wóng kang unəm ì nyi uwanwò. UBowaz là pa̱ &lt;&lt;Kang unəm uro á nyi pa̱ uchar ɓa ka̱ atak mpək iya̱m ka̱t.&gt;&gt; 15 UBowaz là á na pa̱, &lt;&lt;Fən ashawulu ɓu nàr ka̱ mbin.&gt;&gt; Uza̱ nàr te uBowaz ma ibəshi á na ikpáng iga mma iya̱m pa̱ ìkpa̱ɗing te uza̱ yar na ká̱. Uza̱ tar ashe ìtong. 16 URut ɓa atak akà wò te, uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;U ya sang yà ayen mi?&gt;&gt; Te uza̱ shal iya̱m va̱ unəm va̱ ta nəm á na pa̱ kpaktak. 17 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ wa na ibəshi va̱ ta̱ á mi ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ ìkpa̱ɗing, uza̱ là kà̱ pa̱, &lt;Kang wa le ká̱ awo alakchi ka̱ atak akà ɓu ka̱t.&gt; &gt;&gt; 18 UNa'omi là pa̱, &lt;&lt;Lòk ayen mi, kang ɓù dər asa̱l awu nnap va̱ ta̱, ka̱kul ìgwak ànəm va̱ ta i ya ká̱ nra ka̱t, uza̱ i gba̱l nnap va̱ ta̱ nda va ta̱.&gt;&gt;

4

UBowaz ka̱m uRut

1 UBowaz fa ga təm ka̱ anung asa̱l ìtong. Te uza̱ ya unəm uga nka̱m akup va̱ uza̱ ka̱ là kà̱ nwatar. Te uBowaz wór na pa̱, &lt;&lt;Ɓa ta̱ anəm va̱ ta̱, təm ká̱ ìjili.&gt;&gt; Te unəm va̱ ta le ga təm.

2 Te uza̱ wór onəmgbak oga ìtong pa̱ ogba̱pchi là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó təm ka̱ ta̱.&gt;&gt; Te oza̱ təm ká̱ ìjili. 3 Uza̱ là unəm uga nka̱m akup va̱ ta pa̱, &lt;&lt;UNa'omi va̱ le kà̱ mbin oMowap te, uza̱ ɗom nyap ká̱ ìram agənang yi uElimelek. 4 Te n ya màl pa̱ n nyám ka̱ á ɓu. Yap kà̱ mpyal onəm va̱ təm ta̱, ká̱ mpyal onəmgbak onəm mi. A yà pa̱ ɓu yəyap te, yap, kang a yà pa̱ ɓu le ɓu yap ka̱t te, là á mi na n nyi, ka̱kul unəm uga yəyap ya ka̱t mmaɓu na, te mmami kà̱ nva̱ng ɓu.&gt;&gt; Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi ka̱m ishishi ka̱m.&gt;&gt;

5 Na chit te uBowaz là pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ ɓu yáp iram va̱ ta ká̱ ka̱ awo aNa'omi te, wa ka̱m ka̱ uRut kpa, uyen oMowap uchar ànəm va̱ kú, ka̱kul na aɗiɗin á təm ka̱ apal iya̱m akúkup.&gt;&gt;

6 Unəm uga nka̱m akup uga ndatkulung va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Mi yà ká̱ nka̱m ishishi ka̱t, le kang ma vyap nnap iya̱m akup mi ka̱t. Ka̱m iya̱m akup mi va̱ ta á təm iji ɓu, mi ka̱m ka̱t.&gt;&gt;

7 Nnap nnəm va ta̱ ka̱ yà ka̱ ashe oIsa̱rila ka̱ apal nnap nnəm ngga nka̱mshi ká̱ mpəl iya̱m akum, nna pa̱ unəm i tur akwap wo i na ûwanwò. Nna ta̱ mí nəm ka̱ aIsa̱rila.

8 Nva̱ ùnal uga nka̱m akup uga ndatkulung va̱ ta là uBowaz pa̱, &lt;&lt;Ka̱m a təm iji ɓu te,&gt;&gt; uza̱ tur akwap wò uza̱ na ûBowaz.

9 Te uBowaz là ônəm gbák ká̱ nkpaktak onəm va̱ ta pa̱, &lt;&lt;N̂da va̱ ta̱ kà̱ iwu wó n yap nkpaktak iya̱m aElimelek chit iva̱ iji aKiliyon ká̱ uMalon ka̱ awó aNa'omi. 10 Ká̱ uRut kpa, uchar aMalon ukpələng, uyen oMowap á yà uchar mi, na n re nva̱ng unəm kukú va̱ ká̱ iya̱m kukup pa̱ kpaktak. Ka̱kul kang aɗiɗin á lar ka̱ ashe ogənanggənang ká̱ ìtutong ka̱t. Mmawo na onəm oga nyar anung mi nda ta̱.&gt;&gt;

11 Nkpaktak onəm va̱ ka̱ anung asa̱l ìtong ká̱ onəmgbak là pa̱, &lt;&lt;Mmayi na í yar anung ɓu kà̱ nnap va̱ ta̱. UYawe á nak uchar va̱ kà̱ mɓa ashe nzhi ɓu á yà wa aRahila ká̱ uLaitu, omà pa̱ oparəm me nzhi àIsa̱rila á. Re ú yà unəm uga ìdur ka̱ aEfraita, aɗin ɓu á dam ka̱ ashe aBet-Lehem. 12 Re nzhi ɓu á yà wa nzhi aPerez, uva̱ uTamar mar ûYahuda, ka̱ atak apir va̱ uYawe i na ɓu ka̱ atak achar uɓwakan va̱ ta̱.&gt;&gt;

UBowaz ká̱ akum ìjili wò

13 Te uBowaz ka̱m uRut yà uchəchar. Nva̱ngva̱ uza̱ ga atak nra ka̱ na te, uYawe nak uza̱ yar anyám, kang à mar uyen ununggwan. 14 Te ochar là ûNa'omi pa̱, &lt;&lt;Ashep á təm a ji aYawe, uva̱ re u lang unàl uga nka̱m akup uga ndatkulung ka̱t. Re aɗin áyen va̱ ta á dam ka̱ ashe aIsa̱rila. 15 Uza̱ i yà uyen uga nna nra ìgwak á ɓu ka̱ ashe igbák ɓu, ka̱kul amar á kà ɓu va̱ ma̱n ɓu byet. Ka̱ atak ɓu te, uza̱ ji ovan onunggwan ji pa̱ ofangshat.&gt;&gt;

16 Te uNa'omi yar uyen va̱ ta fəkchi uza̱ yà unəm uga nkpán na. 17 Ochar va̱ ka̱ yà nzəng ka̱ aNa'omi là pa̱, &lt;&lt;Mma mar ukà ununggwan ûNa'omi chit.&gt;&gt; Oza̱ sòk adin á na pa̱ uObet. Uwa upon aJese, upon aDawuda.

Akum aDawuda

18 Òma ta̱ akum aPerez,

UPerez mar uHezron,

19 uHezron mar uRam,

uRam mar uAminadap,

20 uAminadap mar uNashon,

uNashon mar uSalmon,

21 uSalmon mar uBowaz,

uBowaz mar uObet,

22 uObet mar uJesi,

kang uJesi mar uDawuda.

Nlir aSamuwel Aga aZəng

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

ASamuwel

Aga Zəng

1

Amar aSamuwel

1 Unəm uro uwa ka̱ yà ka̱ aRama kà̱ mbin aZufim ka̱ ashe mbin ngga aɗuktum aEfrayim. Aɗiɗin pa̱ uElkana uya aJeroham, uya aElihu, uya àTohu, uya àZup ka̱ akum ìjili aEfrayim. 2 Uza̱ ká̱ ochar pa̱ oparəm, aɗin oza̱ pa̱ uHana ká̱ uPənina. UPənina ká̱ ovan, uHana ǹnyi te á yà ká̱ ovan ka̱t. 3 Nza̱ ìzun nggo te, uElkana i wong kà̱ ìtong wò i ga aShilo, ka̱kul pa̱ na ô nəm awop, kang ô na nləfər ûYawe uGa ngGatək. UEli ká̱ ovan wò oga oparəm uHopəni ká̱ uFinehas òma onəm oga mpyal awop áYawe ka̱ awalang va̱ ta. 4 Nra va̱ uElkana i yichi nləfər wò te, uza̱ i na ngba̱k ìzhe ìro ûchar wò uPənina, kang ovan aPənina onunggwan ká̱ ochar uza̱ i na ngba̱k pa̱ nzəng udanggo. 5 Ǹnyi te, uza̱ i na ûHana ndan pa̱ mparəm, ka̱kul pa̱ uza̱ ma̱n na ma̱n, káp ka̱ nva̱ pa̱ uYawe gún atak amar kà̱ na a. 6 Ukpəkpat i wong te, i náp avyal á na, na ô lak ìgwak á na ka̱kul pa̱ uYawe gún atak amar kà̱ na. 7 Uza̱ i náp avyal á na nza̱ ìzun nggo. Awalang va káp uHana á ga awop kà̱ nzhi aYawe te, uPənina i náp avyal a na, á nak na uza̱ pak inok ayə́ng kang à yang ká̱ nri iya̱m. 8 Te uɓəɓar uElkana i ɓəp na pa̱, &lt;&lt;ÁHana, ɓu yə́ng iza̱ yà? Iza̱ nak kang u ri iya̱m-nrì ka̱t yà? Iza̱ lak ìgwak a ɓu yà? Mmami te, n ji ovan onunggwan a ɓu pa̱ ogba̱pchi ka̱t ɗò?&gt;&gt;

9 Ka̱ nda nro te, nva̱ngva̱ oza̱ gba̱l ká̱ nri ká̱ ngwa chit ka̱ aShilo, te uHana wong ka̱ ashe nlak ìgwak i far afar ká̱ ayə́ng ûYawe. Ka̱ awalang va̱ ta te, uEli unəm uga mpyal awop uwa ka̱ yà kà̱ ntəm ka̱ apal itok wò ka̱ izər ndar ngga anung nzhi aYawe. 10 UHana ka̱ ashe nlak ìgwak pa̱ gənggəng, nva̱ uza̱ kà̱ nfar afar ká̱ ayə́ng ûYawe. 11 Uza̱ yar nsar nnap-nlà, là pa̱, &lt;&lt;ÁYawe uGa ngGatək, a yà pa̱ u dər mɓək anung ázwal ɓu, kang u rəng ká̱ mi, u kong ká̱ uzwal ɓu ka̱t, wa na uyen ununggwan á mi, te mi le ká̱ na á ɓu. Uza̱ i yà uji ɓu i ga i chu nkur irirìriri, kang ìkpal ishi i yà ká̱ ndok ishishi ka̱t.&gt;&gt;

12 Nva̱ uza̱ ka̱ pak inok nfar afar ûYawe, te uEli wa kà̱ ndər anunung.

13 UHana wa kà̱ nfar afar ka̱ ashe ìgwak wò, kang ichəchu mí fe ka̱t, anunung na i gha̱p chwat, te uEli rəng pa̱ nchè à ra̱n na 14 kang uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Nkpak pa̱ ú wá nchè ú ra̱n ká̱ kang ɓu ɓa ka̱ ta̱ ɗò? Re ngwa ndəng ìba̱ngba̱ng ɓu.&gt;&gt;

15 UHana na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ánəm uga nzhi mi, pa ka̱t. Mmami uchar uva ka̱ ashe nlak ìgwak pa̱ gənggəng. Na ngwá ndəng ìba̱ngba̱ng ka̱t te nchè chit ka̱t, mmami kà̱ nlà ìgwak mi ûYawe. 16 Kang wa yar uzwal ɓu pa̱ uchar uga nnəm mmai ka̱t. N yar awalang va̱ ta̱ pa̱, ń nəm afar ka̱kul nɗaktak ká̱ nlak ìgwak va̱ n yà ishi mi kà̱ á.&gt;&gt;

17 Te uEli là pa̱, &lt;&lt;Ga ká̱ ikángkáng, re Inan iga aIsa̱rila á na iya̱m va̱ a ɓu u chal kà̱ ná.&gt;&gt;

18 UHana là pa̱, &lt;&lt;Re uzwal ɓu á ya nnap-nnəna̱n kà̱ mpyal ɓu.&gt;&gt; Te uza̱ ga iya̱m wò kang a ri iya̱m-nrì, kang ìgugwak lak lap ka̱t.

19 Atak fa tàn ká̱ ìɓotak te, oza̱ wong kang oza̱ wop uYawe. Te oza̱ le nzhi oza̱ ka̱ aRama. UElkana ga atak nra kà̱ uchar wò uHana, kang uYawe rəng ká̱ na. 20 Kang awalang ɓa chu te, uHana təm ká̱ anyám, a mar uyen ununggwan, te uza̱ sok aɗin á na pa̱, uSamuwel, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;N chál uYawe ka̱kukul.&gt;&gt;

UHana yichi aSamuwel

21 Te uElkana ká̱ nkpaktak nzhi wò ga pa̱ ô yichi nləfər ngga nza̱ ìzun nggo ûYawe, na ô yə́l nsar nnap-nlà wò kpa, 22 nnyi te, uHana ga ji wò ka̱t. Uza̱ là ûɓar wò pa̱, &lt;&lt;UYen i re mbyal te, mi yar na kang mi ga ká̱ na kà̱ mpyal aYawe, kang uza̱ i təm ka̱ ta mbyetbyet.&gt;&gt;

23 UElkana là á na pa̱, &lt;&lt;Nəm iya̱m va u ya ma ká̱ ɓu. Lòk na uyen á re mbyal kang, re nnap-nlà aYawe á yə́l.&gt;&gt; Te uHana təm kà̱ nzhi dər uyen wò ga chu awalang va̱ uyen re mbyal ká̱.

24 Nva̱ngva̱ uyen re mbyal te, uHana yar na, ya uyen va̱ ta uwa uɓwakan nzəng ká̱ ìna ìnunggwan iga ìzun pa̱ ishatɗing, ká̱ mma̱k kà̱ ìkpáng, ká̱ aba̱ng ndəng ìba̱ngba̱ng. Uza̱ ɓa ká̱ kà̱ nzhi aYawe ka̱ aShilo. 25 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ pà ìna va̱ ta chit, te oza̱ ɓa ká̱ uyen va̱ ta ûEli, 26 kang uHana là pa̱, &lt;&lt;Ánəm uga nzhi mi, yar mpat á mi, u rərəng ká̱ mi na ta̱ lap ɗò? Mmami na uchar va̱ ka̱ nsat ka̱ ta̱ kà̱ mpyal ɓu, kang i far afar ûYawe á. 27 UYen va ta̱ ka̱ n far ûYawe pa̱ á na mi, kang uza̱ na iya̱m va̱ á mi chit ka̱ n chal ka̱ atətak. 28 Ǹyangmata̱ mmami kà̱ nná na ûYawe. Kang nkpaktak nra irirìriri, uza̱ yà ujini chit.&gt;&gt; Te uza̱ wop uYawe ka̱ ta.

2

Afar aHana

1 Kang uHana nəm afar a là pa̱,

&lt;&lt;Mmami ká̱ nchàng ìgwak ka̱kul aYawe.

UYawe nak ìkam yà ka̱ mi chit.

M ma̱ka̱n okpa ìkum mi chit.

Mmami ka̱ nchang ìgwak ka̱kul pa̱ u ka̱m ishi mi.

2 Unəm uro yà uyə́ryər wa aYawe ka̱t,

uwa byet unəm uro yà lap ka̱t.

ÌPang iro yà wa Inan yi ka̱t.

3 Kang ó là nnap-nlà ngga nrup ká̱ ishi

ka̱t te ó re anung wó á là nnap-nlà ngga nkak ishi ka̱t.

Ka̱kul uYawe uwa Inan va nyi,

kang uwa i màl nnap nnəm wó.

4 Ijang oshozha oga ǹnyi ikum ɓun chit,

ǹnyi te, onəm oga nyà ká̱ ikàm ka̱t yà onəm okamkàm chit.

5 Onəm va̱ ka̱ yà ká̱ iya̱m-nrì pa̱ makmak matmat te, ǹyangmata̱ oza̱ kà̱ nnəm inok ka̱kul nram iya̱m-nrì,

ǹnyi te, onəm va̱ ka̱ yà ká̱ ayang te, afu yə́l oza̱ chit.

Uchar va̱ ka̱ səsat te, á mar ovan chit pa̱ ofangshat,

ǹnyi te, uchar va̱ ka̱ mar ovan pa̱ kyák te, á təm ulakchi chit.

6 UYawe uwa ɓa ká̱ ikú kang uwa na irirì.

Uwa ga ká̱ onəm ka̱ ashe awap kang uwa à wong ká̱ oza̱ kpa.

7 UYawe uwa na nkun oro kang uwa na idur oro.

Uza̱ yen ká̱ oro kang à rup ká̱ oro.

8 Uza̱ wong ká̱ oga nkun ka̱ ashe mɓwang,

kang uza̱ wong ká̱ oga nlang ka̱ apal ìsal,

uza̱ nak oza̱ təm nzəng ká̱ onəm oga atak nsat,

kang á nak atak ntəm nchumchum yà iya̱mkup oza̱.

Oga mbang apambin nji aYawe.

Ka̱ apal oza̱ na uza̱ pak apambin.

9 Uza̱ i kpak ashar onəm wò oga nnandər,

ǹnyi te, onəm oɓá̱ngɓa̱ng i zhì ka̱ ashe atak kpa̱rkpa̱r,

ka̱ atak ìkàm na unəm i ya igwan ka̱t.

10 Onəm va̱ yang uYawe te, oza̱ i zhì.

UGa iChumchum i nə́m ìgbarman ka̱ apaɓur,

uYawe i náp akwali n̂kpaktak apambin.

Uza̱ i na ìkam ûponzhi wò,

kang uza̱ i rup ká̱ agbəshi anəm ugargar wò.&gt;&gt;

11 Te uElkana le nzhi ka̱ aRama, ǹnyi te, uSamuwel təm nnəm inok ûYawe ka̱ ashe awo aEli, unəm uga mpyal awop.

Inga ovan aEli onunggwan

12 Ovan aEli onunggwan onga, oza̱ yà ká̱ ayər ûYawe ka̱t. 13 Asa̱l va ta̱ na ka̱ yà nnap nnəm onəm oga mpyal awop pa̱, awalang va kap unəm uro i yichi nləfər te, ukpari anəm uga mpyal awop i ɓa ká̱ ìga̱pchi iga ifang pa̱ ishatɗing ká̱ awo wò, ya ìzhe ya kà̱ nfə́l ka̱ apər. 14 Uza̱ i kyer ìga̱pchi iga ifang va̱ ta ka̱ ashe ngbət kang iya̱m va ìga̱pchi fa ká̱ te, i yà iji ánəm uga mpyal awop. Asa̱l va ta̱ oza̱ nəm n̂gkpaktak oIsa̱rila va̱ ɓa aShilo. 15 Ǹnyi te, kang mí shì mpip te, ukpari anəm uga mpyal awop i ɓa i là ûnəm va̱ kà̱ ǹyichi nləfər pa̱, &lt;&lt;Ná ìzhe ìro na mmá wàng ûnəm uga mpyal awop, uza̱ i yà ká̱ nka̱m ìpəkpək ka̱ atak ɓu ka̱t, ya ìlulong chwat.&gt;&gt;

16 A yà pa̱ unəm uga ǹyichi nləfər a là á na pa̱, &lt;&lt;Re mmá shì mpip mpyal kang ɓu kpa̱k wa nva u ɗom,&gt;&gt; te ukpari anəm uga mpyal awop i na ama̱n pa̱, &lt;&lt;O'o, na mi ǹyangmata̱, kang a yà pa ka̱t, te mi kpa̱k ká̱ ìfan.&gt;&gt;

17 Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ovanza̱m va̱ ta̱ mak byet kà̱ mpyal aYawe, ka̱kul oza̱ vyap oga iya̱m inana áYawe.

USamuwel ka̱ aShilo

18 Ǹnyi te, uSamuwel, uwa ka̱ nnəm inok ûYawe, uyen va̱ ta pá ìlukwan ìkwoksok iga alinin. 19 Nza̱ ìzun nggo te, unənang i dán ìlukwan ìwángwang kang i ga á na ka̱ awalang va̱ uza̱ ká̱ uɓar wò i ga pa̱ ô yichi nləfər ngga nza̱ ìzun nggo. 20 UEli i pa̱r uElkana ká̱ uchar wò, i là pa̱, &lt;&lt;Re uYawe á na ovan oro a ɓu ka̱ atak achar va̱ ta̱ ka̱ anung ava̱ uza̱ far afar kà̱ kang uza̱ na ûYawe á.&gt;&gt; Te oza̱ i le i ga nzhi. 21 Kang uYawe dər uHana ká̱ aɗor, uza̱ mar ovan onunggwan pa̱ oshatɗing ká̱ ovan ochar pa̱ oparəm. Ǹnyi te, uyen va̱ ta, uSamuwel rup kà̱ mpyal aYawe.

UEli ká̱ ovan wò

22 Ǹyangmata̱ uEli gbák chit pa̱ gənggəng, kang kà̱ nfe nkpaktak iya̱m va̱ ovəvan onunggwan kà̱ nnənəm n̂kpaktak oIsa̱rila ká̱ nva̱ oza̱ i ra ká̱ ochar va̱ kà̱ nnəm inok ka̱ anung asa̱l Aghal Mɓut á. 23 Te uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang ó nəm oga nnàp wa nva̱ ta̱ yà? Ka̱kul n fe ka̱ atak nkpaktak onəm oga nnap nnəm nnga va̱ mmawó kà̱ nnənəm á. 24 Ó re, óvan mi, á ɓyen ka̱t, iya̱m va̱ onəm aYawe ka̱ nləlà ka̱ apal ishi wó te, a ɓa̱ng byet. 25 A yà pa̱ unəm nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ûwan wò te, Inan i chal ka̱kukul, ǹnyi te, a yà pa̱ unəm nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe te, uda i chal ka̱kukul yà?&gt;&gt; Ká̱ nna te, ovəvan onunggwan yang ká̱ nkpak nnap-nlà apo oza̱, ka̱kul uYawe ka̱ nak chit pa̱ ô gbá̱ng oza̱.

26 Ǹnyi te, uyen ununggwan va̱ ta, uSamuwel ga mpyal ká̱ nrup, kang nchəchər ba̱l kà̱ mpyal aYawe ká̱ onəm.

Nlà nre Inan ka̱ apal nzhi aEli

27 N̂da aro te, unəm Inan ɓa atak aEli kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Ka̱ n nyám ishi mi ôkəka ɓu ka̱ awalang va̱ oza̱ ka̱ yà kà̱ nnəm izwal ûponzhi uga aMasar ka̱t ɗò? 28 N yak akum akəka ɓu ka̱ ashe nkpaktak aIsa̱rila pa̱ á yà onəm oga mpyal awop mi, pa̱ á ga atak nshì iya̱m awop mi, á shì njəng nnə́ngnəng nchángchàng, á pá ìlukwan ìkwoksok ka̱ mpyal mi. Kang n na nzhi akəka ɓu nkpaktak oga nləfər va̱ oIsa̱rila yichi á. 29 Iza̱ nak kang ó nəm vyákshin ká̱ nləfər ká̱ iya̱m inana va̱ n nak ka̱kul mi yà? ÁEli, iza̱ nak kang u na ichumchum ôvan ɓu na ji mi ka̱ atak nnak ishi ká̱ ishi wó, ó mwal nva̱ o ri ka̱ ashe iya̱m iyakyak va̱ onəm mi oIsa̱rila yichi á mi yà?&gt; 30 Ka̱kul nva̱ ta te, uYawe, Inan iga aIsa̱rila, là pa̱,&lt;Ka̱ n yar nsar nnap-nlà chit pa̱ mmaɓu ká̱ nzhi ɓu ó tong onəm oga mpyal awop á mi mbyet.&gt; Ǹnyi te, ǹyangmata̱ uYawe là pa̱, &lt;Á yà pa lap ka̱t, ka̱kul ovəngva̱ na ichumchum á mi, te mi rup ká̱ oza̱, ǹnyi te, ovəngva̱ ɓak mi, te mi yen ká̱ oza̱. 31 Dər, awalang na kà̱ mɓa ava mi gbá̱ng ovanza̱m oga nzhi ɓu ká̱ akum ìjili ɓu. Ka̱kul nva̱ ta te, mí yà ká̱ ǹya unəm uro i gbák kà̱ nzhi ɓu lap ka̱t, 32 kang ɓu ya nɗaktak. Ka̱ nna te, mi nak nnap-nnəna̱n ka̱ apal aIsa̱rila, ǹnyi te, ka̱ ashe nzhi ɓu te, mí yà ká̱ ǹya unəm uro i təm i ga i gbák ka̱t. 33 Mi yà ka̱ mgba̱ng nkpaktak akum ìjili ɓu ka̱t, ǹnyi te, unəm va̱ mi re ká̱ irirì pa̱ a yà unəm uga mpyal awop á mi, te uza̱ i təm ka̱ ashe ìgwak ìlaklak ká̱ aɗor kang uza̱ i fo. Te nkpaktak oga akum ìjili ɓu ó kú ikú iga mɓək anung.

34 &lt;&lt; &lt;Kang iya̱m va̱ i ya ovan ɓu onunggwan oga oparəm, uHopəni ká̱ uFinehas te, i nyám ipir nnap a ɓu, oza̱ i kú ká̱ nda nzəngtəng. 35 Kang mi wong ká̱ unəm uga mpyal awop mi uga nnandər, uva i wop mi kang i nəm iya̱m va ìgwak mi ɗom á. Mi nak nnap-nnəna̱n n̂zhizhi, kang oza̱ i təm mbyet kà̱ mpyal aponzhi mi ugargar. 36 Kang unəm va̱ re ká̱ irirì kà̱ nzhi ɓu te, i kuchi ka̱ mpipyal i chál mbwai ká̱ iya̱m-nrì. Uza̱ i chál pa̱, &lt;&lt;Mmá na inok iro á mi iga mpyal awop, na n ya iya̱m-nrì n ri.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

3

UYawe wór uSamuwel

1 Ǹnyi te, uyen ununggwan va̱ ta, uSamuwel uwa ka̱ nnəm inok ûYawe, ka̱ ashe awo aEli. Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, uYawe mà ma̱n nlà nnàp ká̱ onəm pe ka̱t, kang oga alár bal pe ka̱t kpa. 2 N̂da nro ká̱ izwam te, uEli va i ya atak dakdak lap ka̱t, uwa kà̱ nra ka̱ atak nra wò. 3 Nna mmá gba̱l apitila Inan chit ka̱t, kang uSamuwel uwa ka̱ nra ka̱ ashe nzhi awop aYawe dát ká̱ atak va̱ mí nak akwati aga nsar nnap-nlà Inan kà̱.

4 Te uYawe wór uSamuwel, kang uSamuwel ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱.&gt;&gt; 5 Kang uza̱ chər ga atak aEli, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱, u wór mi.&gt;&gt;

Ǹnyi te, uEli là á na pa̱, &lt;&lt;N wór ɓu ka̱t, le ga ra.&gt;&gt; Te uSamuwel le ga ra.

6 UYawe wór kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;ÁSamuwel&gt;&gt; Te uSamuwel wong kang à ga atak aEli, là pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱, u wór mi.&gt;&gt;

Te uEli là pa̱, &lt;&lt;N wór ɓu ka̱t áyen mi, le ga ra.&gt;&gt;

7 Ǹnyi te, uSamuwel uwa ka̱ nyi uYawe chit ka̱t, ka̱kul uYawe uwa ka̱ nyám ká̱ nnap nla wò á na chit kang ka̱t.

8 Kang uYawe wór uSamuwel kà̱ɗi ngga nshatɗing. Te uSamuwel wong kang a ga atak aEli là pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱, u wór mi.&gt;&gt;

Nna chit te, uEli nyi ɗak pa̱ uYawe i wór uyen ununggwan va̱ ta̱. 9 Te uEli là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Ga, na ú ra kang a yà pa̱ uza̱ a wór ɓu kà̱ɗi te, là pa̱, &lt;Là, áYawe, ka̱kul uzwal ɓu ka̱ nggwong achwang.&gt; &gt;&gt; Te uSamuwel le kang à ga ra ka̱ atak nra wò.

10 Te uYawe ɓa sat ka̱ ta i wór awór kà̱ɗi wa nva̱ uza̱ ka̱ wór pa̱, &lt;&lt;ÁSamuwel, áSamuwel.&gt;&gt;

Kang uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Là, ka̱kul uzwal ɓu kà̱ nggwong achwang.&gt;&gt;

11 Te uYawe là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ ngga nnəm iya̱m iro ka̱ ashe aIsa̱rila iva unəm va̱ pa̱ kap i fe ka̱ achwang wò te, i ga̱m. 12 N̂da va̱ ta te, mi yə́l nkpaktak iya̱m va̱ n là ka̱ apal ishi aEli ka̱ nzhizhi, kà̱ mɓəɓan i ga i chu nkukur. 13 Ka̱ nləlà á na pa̱ mi ga nnáp-akwali n̂zhizhi mbyet, ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nyi ka̱ apal ovan wò onunggwan nva̱ oza̱ vyap aɗin aYawe, ǹnyi te, uza̱ ɗa̱t oza̱ ka̱t. 14 Ka̱kul nva̱ ta te, ka̱ n sóng anung n̂zhi aEli pa̱, &lt;Nləfər nro ka̱t te iya̱m inana iro yà iva̱ mí yichi pa̱ á yar nsur nnap-mɓá̱ngɓa̱ng n̂zhizhi ka̱t mbyet.&gt; &gt;&gt;

15 USamuwel ra atak fa tan, kang uza̱ bol oga anung nzhi agga ntar nzhi aYawe. Uza̱ nəm ayər nlà ûEli iya̱m va̱ uYawe là á na ka̱ ashe alár, 16 ǹnyi te, uEli wór na kang à là pa̱, &lt;&lt;ÁYen mi, uSamuwel.&gt;&gt;

Te uSamuwel ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱.&gt;&gt;

17 Te uEli ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ uYawe là a ɓu yà? Kang wa bwam iya̱m iro ka̱ mi ka̱t. Re Inan á vyap ɓu, a yà pa̱ u bwam iya̱m iro kà̱ mi ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ la á ɓu á.&gt;&gt; 18 Te uSamuwel là iza̱ nggo á na, a bwam iya̱m iro ka̱ na ka̱t. Nna chit te uEli là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ uwà uYawe, re uza̱ á nəm iya̱m va uza̱ ya ɓyen á.&gt;&gt;

19 USamuwel rup, kang uYawe uwa yà nzəng ká̱ na, kang nkpaktak iya̱m va̱ uSamuwel là te, Inan nak á yə́l. 20 Te nkpaktak oIsa̱rila, ɓàn ka̱ aDan ka̱ asa̱l mpal ga chu aBeyersheba ka̱ asa̱l nkwandal, nyi ɗak pa̱ uSamuwel, unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan uva uYawe à re. 21 UYawe pak inok nnyám ishi wò ka̱ aShilo, kang ka̱ ta uza̱ nyám ishi wò ûSamuwel ka̱ atak nnap-nlà wò.

4

1 Kang nnap-nlà aSamuwel ɓa n̂kpaktak oIsa̱rila.

OFilisti vyat akwati aga nsar Nnap-nlà

Te oIsa̱rila fa ìkum kà̱ oFilisti, kang oza̱ ra apa̱k ka̱ aEbenezer, nnyi te oFilisti ra apa̱k ka̱ aAfek. 2 OFilisti gbar izər pa̱ ó lung oIsa̱rila, kang awalang va̱ ìkum sur te, oFilisti nəm igwan ká̱ oIsa̱rila, kang a gbá̱ng oza̱ ìkalong pa̱ ìneɗing ka̱ mpyal ìkum va̱ ta. 3 Awalang va̱ oshozha le apa̱k te, onəmgbak oIsa̱rila ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang uYawe re oFilisti nəm igwan ká̱ yi nda ata̱ yà? Re i ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe ka̱ aShilo, na uza̱ á ka̱m ishi yi ka̱ ashe awo okpa ìkum yi.&gt;&gt; 4 Te oza̱ re onəm ga aShilo, kang oza̱ ɓa ká̱ Akwati aga nsar nnap-nlà aYawe uGa ngGatək, uva təm ka̱ ishimshe oga akerup. Kang ovan onunggwan aEli oga oparəm, uHopəni ká̱ uFinehas, oma ka̱ yà ka̱ ta ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan.

5 Kang awalang va̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe fa chu ashe apa̱k te, nkpaktak oIsa̱rila bà achu kang mbin yənggət. 6 Awalang va̱ oFilisti fe mbà achu te, oza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang achu i bà wa nta̱ ka̱ ashe apa̱k onəm aIbərahim yà?&gt;&gt; Nva̱ngva̱ oza̱ fe pa̱ mmá ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe chit ka̱ ashe apa̱k, 7 te ayər nəm oFilisti, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Inan à ɓa ashe apa̱k.&gt;&gt;Te oza̱ là pa̱ &lt;&lt;Á kùr ká̱ yi chit, ka̱kul nna mmá nəm apir iya̱m chit wa iva̱ ta̱ ka̱t. 8 Á lak ká̱ yi chit. Uda i ka̱m ishi yi ka̱ ashe awo oga inan ichumchum va̱ ta̱ yà? Oga inan va ta̱ gbá̱ng onəm oga aMasar ká̱ apir oga nɗaktak pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe nzam. 9 ÓFilisti, ó nəm nkám ìpa̱ng, ó lung oza̱, ka̱kul na kang ó nyáng ozwal onəm aIbərahim wa nva̱ oza̱ ka̱ yà ozwal wó ka̱t. Ó tong pa̱ kakkərak wa onunggwan, ó lung ìkum.&gt;&gt;

10 Te oFilisti lung ìkum va̱ ta ká̱ nkpaktak nkàm oza̱, kang oza̱ ri oIsa̱rila, oshozha oIsa̱rila chəng, udanggo kpán asa̱l aghal wò. Mmá gbá̱ng oIsa̱rila pa̱ makmak, kang onəm va̱ mmá gbá̱ng te, ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing. 11 Mmá vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan, kang ovan onunggwan aEli oga oparəm, uHopəni ká̱ uFinehas, mmá gbá̱ng kpa.

Ikú aEli

12 Unəm uro ka̱ akum ìjili aBenjamin chər ka̱ atak ìkum ɓa chu aShilo ka̱ nda va̱ ta. Uza̱ ká̱ ìlukwan ikankan kang ká̱ mɓwang ka̱ ishi wò. 13 Awalang va̱ uza̱ ɓa chu te, uEli uwa ka̱ yà ka̱ ntəm ka̱ apal iya̱m ntəm wò ka̱ ngba̱k asa̱l pa̱ na ô fe nnap ìkum va̱, ka̱kul ìgugwak ra ka̱ apal akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ka̱t. Awalang va̱ unəm va̱ ta tar ashe ìtong kang à là kpaktak iya̱m va̱ fa ônəm te, nkpaktak ìtong bà ká̱ ayə́ng. 14 UEli fe mbà ayə́ng te, uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mí bà ayə́ng kà̱ yà?&gt;&gt;

Te unəm va̱ ta gha̱n ɓa kang à là ûEli iya̱m va̱ fa. 15 Ka̱ awalang va̱ ta te, uEli ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ìfangzəngtəng ama̱n pa̱ na̱nne kang uza̱ fo chit, i ya atak lap ka̱t.

16 Uza̱ là ûEli pa̱, &lt;&lt; N chər ka̱ atak ìkum, m ɓa n̂da ata̱.&gt;&gt;

Te uEli ɓəp pa̱, &lt;&lt;Áyen mi, iza̱ kà̱ ngga yà?&gt;&gt;

17 Te unəm va̱ ɓa ka̱ nggwol va̱ ta na ama̱n pa̱, &lt;&lt;OIsa̱rila chəng kà̱ mpyal oFilisti, kang oFilisti gbá̱ng onəm pa̱ makmak nzəng ká̱ ovan ɓu onunggwan oga oparəm, uHopəni ká̱ uFinehas. Kang mmá vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan kpa.&gt;&gt;

18 Nva̱ngva̱ uEli fe nnap akwati aga nsar nnap-nlà Inan va̱ ta te, uza̱ ru ka̱ asa̱l nsəm ka̱ apal ìtok wò ka̱ anung asa̱l ìtong. Kang uza̱ ɓəkchi ìshak, uza̱ kú, ka̱kul uza̱ unəm ugbakgbak umwalmwal. Uza̱ ka̱ yà unəm uga mpyal oIsa̱rila ìzun ìsəm pa̱ ìneɗing.

19 Uchar à ya aEli, uFinehas ka̱ yà ká̱ anyám, á dát ká̱ amar chit. Awalang va̱ uchar va̱ ta fe pa̱ mmá vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan chit, kang pa̱ ukəka ká̱ uɓəɓar oza̱ kú chit kpá, te nrwa afu amar wong ka̱ na, uza̱ kúchi mar te, uza̱ kú. 20 Uza̱ ka̱ anung ikú te, ochar va̱ kà̱ nnak ishi ká̱ na là á na pa̱, &lt;&lt;Kang ayər á nəm ɓu ka̱t, ka̱kul u mar uyen ununggwan&gt;&gt; Ǹnyi te, uza̱ na ama̱n ka̱t, kang uza̱ nak ishi ká̱ oza̱ ka̱t.

21 Te uza̱ sok aɗin ûyen va̱ ta pa̱ uIkabot, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ìzhàn kap ká̱ aIsa̱rila chit.&gt;&gt; Ka̱kul mmá vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan chit, kang ukəka ká̱ uɓəɓar kú chit kpá. 22 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ìzhàn kap ká̱ aIsa̱rila chit, ka̱kul mmá vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan chit.&gt;&gt;

5

Akwati aga Nsar Nnap-nlà Inan ka̱ awo oFilisti

1 Kà̱ nva̱ngva̱ oFilisti vyat akwati aga nsar nnap-nlà Inan chit ka̱ atak ìkum ka̱ aEbenezer, te oza̱ ga ká̱ ka̱ aAshdot. 2 Oza̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà Inan nak ka̱ ashe nzhi aDagon, oza̱ nak datkulung ká̱ aDagon. 3 Nva̱ngva̱ onəm oga aAshdot wong ká̱ ìɓotak te, oza̱ ya aDagon ru chit zəp ká̱ afu kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà aYawe. Te oza̱ yar oza̱ yal ka̱ atak nvəva̱ng. 4 Ǹnyi te, atak fa tàn ká̱ ìpin kang oza̱ wong te, oza̱ ya aDagon ru chit zəp ká̱ afu kà̱ mpyal akwati aga nsar nnap-nlà aYawe. Ishishi ká̱ oga awuwo ɓun ra ka̱ anung asa̱l, izəzər na le chwat. 5 Iya̱m va ta nak kang ɓa chu n̂da va̱ ta̱ te, onəm oga mpyal awop aDagon ka̱t te nkpaktak ovəngva̱ i táng ashe nzhi awop aDagon pa̱ ó wop na, i tòng anung asa̱l nzhi aDagon ka̱ aAshdot ka̱t.

6 UYawe nyán ká̱ onəm oga aAshdot, ká̱ oga atak va̱ gáng na ká̱ arwa oga nsomo. 7 Onəm oga aAshdot ya chit pa te, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kang i re akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila a təm ka̱ atak yi ka̱t. Ka̱kul Inan oIsa̱rila kà̱ nnyán ká̱ yi ká̱ inan yi aDagon.&gt;&gt; 8 Te oza̱ re ǹre mmá ɓut nkpaktak oponzhi oFilisti, kang oza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ í nəm ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila va̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

Te oponzhi va̱ ta na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmá yar akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila, mmá ga ká̱ ka̱ aGat.&gt;&gt; Te oza̱ yar ga ká̱ ka̱ aGat, ìtong oFilisti ìro.

9 Nva̱ngva̱ oza̱ ga ká̱ chit ka̱ aGat te, uYawe nyán ká̱ onəm oga ìtong va̱ ta. Ovan ká̱ onəmgbak, uza̱ lə̀p kpaktak oza̱ ká̱ arwa oga nsomo. 10 Te oza̱ re nre ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan ga aEkron.

Awalang va̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan va̱ ta ɓa chu aEkron te, onəm bà ayə́ng, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Oza̱ ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila ka̱ ta̱ pa̱ na á gbá̱ng yi pa̱ chatchat.&gt;&gt; 11 Te oza̱ wór nkpaktak oponzhi oFilisti ka̱ atak zəngtəng, kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó re ǹre ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila á le atak va̱ fa kà̱, ka̱t te i gbá̱ng yi ká̱ onəm yi.&gt;&gt; Arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak Inan á ɓàn chit ka̱ ashe ìtong ka̱kul Inan kà̱ nnyán ká̱ ìtong va̱ ta. 12 Onəm va̱ kú ka̱t te, mmá lə̀p oza̱ ká̱ nsomo, kang ayə́ng onəm ɓa chu apaɓur.

6

OFilisti le ká̱ aKwati aga Nsar Nnap-nlà Inan ka̱ aIsa̱rila

1 Kà̱ nva̱ngva̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe nəm ape pa̱ fangshat ka̱ ashe mbin oFilisti te, 2 oFilisti wór onəm oga mpyal awop ká̱ onəm oga iva̱k, ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ í nəm ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta̱ yà? Ó là á yi asa̱l va̱ í nəm kang í le ká̱ ka̱ atak nvəva̱ng.&gt;&gt;

3 Oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ó le ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan oIsa̱rila te, kang ó re á ga pa alakchi ka̱t, nkpak ó na iya̱m inana iga ǹyar mpat á na. Nna chit te ó ya ikángkáng kà̱ɗi, kang ó nyi ìpir iya̱m va̱ nak kang uYawe re nyán ká̱ wó ka̱t.&gt;&gt;

4 OFilisti ɓəp pa̱, &lt;&lt;Nza̱ apir iya̱m inana iga ǹyar mpat a màl pa̱ í re nre ká̱ yà?&gt;&gt;

Te oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ó la oga nsomo ngga azənariya pa̱ ntukun ká̱ ipí pa̱ ìtukun iga azənariya ka̱ apal ìyəl oponzhi oFilisti, ka̱kul arwa azəngtəng na ya wó ká̱ oponzhi wó. 5 Ó la apir oga nsomo va̱ nəm wó, ká̱ apir ipí va̱ vyap iya̱m ka̱ mbin wó, na ó na ichumchum Înan oIsa̱rila. Mwote uza̱ i yar mɓək anung va̱ ta i le a wó ká̱ oga inan wó, kang ká̱ mbin wó nggo. 6 Iza̱ nak kang ó twat igwak wó wa onəm oga aMasar ká̱ uponzhi oza̱ yà? Nva̱ngva uYawe nyán ká̱ oza̱ chit pa̱ gənggəng te, oza̱ re onəm oIsa̱rila kpan asa̱l ga ka̱t ɗò?

7 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó nəm akeke ina apipe, te ó ran ina pa̱ iparəm iva ivan oza̱ na ka̱ mmá mbyal, iva na mmá ran ayok ôza̱ chit ka̱t, ǹnyi te, ó re ivan oza̱ ka̱ ashe afo. 8 Te ó yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta, ó nak ka̱ apal akeke, te ó nak oga iya̱m va̱ ó la ká̱ azənariya ka̱ ashe akwati aro ka̱ ngbəgba̱k, iva ó re nre ká̱ ûYawe wa iya̱m inana iga nyar mpat. Te ó re na á fa á ga asa̱l wò, 9 ǹnyi te, ó dər. A yà pa̱ a kpán asa̱l aBet-Shemesh te, í nyi pa̱ uYawe uwa i nyán ká̱ yi, kang a yà pa ka̱t te, í nyi pa̱ uwa i nyán ká̱ yi ka̱t. Á ya yi pa mwang.&gt;&gt;

10 OFilisti nəm wa nva mmá là ôza̱. Oza̱ wur ina iga ivan pa̱ iparəm ran akeke ina ôza̱, kang oza̱ kùk ivan oza̱ ka̱ ashe afo. 11 Te oza̱ nak akwati aga nsar nnap-nlà aYawe ka̱ apal akeke ina ká̱ akwati oga nsomo ngga azənariya ká̱ ipí iga azənariya ka̱ ngba̱k akwati aga nsar nnap-nlà aYawe. 12 Oga ina va̱ ta kpán asa̱l nzwang i ga aBet-Shemesh, oza̱ ka̱ ngga oza̱ ka̱ ǹyə́ng. Oza̱ lyep awo ari ka̱t te apəra̱m ka̱t. Oponzhi oFilisti wà nva̱ng oza̱ ga chu aswari aBet-Shemesh.

13 Ǹyangmata̱ te, onəm oga aBet-Shemesh ka̱ mɓən ìzangzəng oza̱ ka̱ ashe mba̱nda̱m, kang awalang va̱ oza̱ wong ká̱ iwú, kang oza̱ ya akwati aga nsar nnap-nlà te, ìgwak nchang oza̱ kà̱ nya akwati va̱ ta.

14 Akeke ina va̱ ta tar ashe ìram aJoshuwa uga aBet-Shemesh kang à sat ka̱ ta, kà̱ ngba̱k ìnang ìpang. Te onəm ghak akun akeke ina va̱ ta mà̱k apər ká̱ kang oza̱ yichi ina va̱ ta iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe. 15 OLawi yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta ká̱ akwati va̱ kà̱ ngbəgba̱k, ava mmá nak oga ala̱ka̱n va̱ mmá nəm ká̱ azənariya ka̱ ashishe, kang oza̱ nak ka̱ apal ìnang ìpang va̱ ta. Te onəm oga aBet-Shemesh yichi iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ nləfər ûYawe n̂da va̱ ta. 16 Oponzhi oFilisti oga otukun va̱ ta ya te, oza̱ le n̂da va ta ga aEkron.

17 Oga nsomo ngga azənariya va̱ oFilisti re nre ká̱ wa iya̱m inana iga ǹyar mpat ûYawe te, oma ta̱, pa̱ zəng ka̱kul aAshdot, pa̱ zəng ka̱kul aGaza, pa̱ zəng ka̱kul aAshəkelon, pa̱ zəng ka̱kul aGat kang pa̱ zəng ka̱kul aEkron. 18 Kang ipí iga azənariya ka̱ anung oga itong oFilisti iga itukun va̱ ta, iva iji oponzhi oga otukun va̱ ta, oga itong iga akamsəlang ká̱ ivan itong iva yà ká̱ akamsəlang ka̱t. Ìnang ìpang va̱ oza̱ nak akwati aga nsar nnap-nlà aYawe kà̱ te, ì ya yà n̂da va̱ ta̱ ka̱ ashe ìram aJoshuwa uga aBet-Shemesh.

19 Te uYawe gbá̱ng onəm oga aBet-Shemesh ìsəm pa̱ ìfangshat ka̱kul oza̱ dər ashe akwati aga nsar nnap-nlà aYawe. Iya̱m va̱ ta nak onəm oga aBet-Shemesh yə́ng ikú pa̱ gənggəng. 20 Kang onəm oga aBet-Shemesh ɓəp pa̱, &lt;&lt;Uda kúr nsat ka̱ mpyal aYawe, Inan ìyə́ryər va̱ ta̱ yà? Í re akwati aga nsar nnap-nlà va̱ ta̱ i ga che kang i kap ká̱ yi yà?&gt;&gt;

21 Te oza̱ re onəm oga nre ka̱ atak onəm oga ntəm ka̱ aKiriyat-Jeyarim pa̱, &lt;&lt;OFilisti le ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe chit, ó ɓa na ó yar á ga ka̱ atak wó.&gt;&gt;

7

1 Te onəm oga aKiriyat-Jeyarim ɓa yar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe ga ká̱ kà̱ nzhi aAbinadap ka̱ apal aɗuktum. Kang oza̱ gár uyiyen uEleyazar pa̱ á pángchí akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta.

USamuwel nəm igwan ká̱ oFilisti ka̱ aMizpa

2 Akwati aga nsar nnap-nlà va̱ ta təm ka̱ aKiriyat-Jeyarim awalang pa̱ makmak, a ga chu ìzun ìsəm pa̱ ìparəm. Ka̱ awalang va̱ ta te, nkpaktak oIsa̱rila ga̱ɓa̱n yə́ng ka̱ mpyal aYawe pa̱ á ka̱mshi wó.

3 Te uSamuwel là n̂kpaktak oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ mmawó kà̱ nle atak aYawe ká̱ nkpaktak igwak wó te, ó swang oga inan iga mbin nro ká̱ inan aAshtoret ka̱ ashe wó, na ó nak ìgwak ka̱ atak aYawe, ó wop uwa byet, te uza̱ i ka̱mshi wó ka̱ ashe awo oFilisti.&gt;&gt; 4 Te oIsa̱rila swang oga aBaal ká̱ oga aAshtoret kang oza̱ wop uYawe wa byet.

5 Te uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Ó ɓut nkpaktak oIsa̱rila ka̱ aMizpa, te mi far ûYawe ka̱kul wó.&gt;&gt;

6 Awalang va̱ oza̱ ɓut ka̱ aMizpa te, oza̱ dàp ndəng sháng kà̱ mpyal aYawe. Oza̱ yar ndəng gbà̱l ká̱ nda va̱ ta kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Í nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe chit.&gt;&gt;Ǹyangmata̱ te, uSamuwel ka̱ yà ka̱ nnəm iponzhi oIsa̱rila ka̱ aMizpa.

7 Awalang va̱ oFilisti fe pa̱ oIsa̱rila ɓut chit ka̱ aMizpa, te oponzhi oFilisti kyen ga pa̱ na ó ru oza̱ ka̱ ìkum. Kang awalang va̱ oIsa̱rila fe te, ayər nəm oza̱ ka̱kul oFilisti. 8 Te oza̱ là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Í chal ɓu, kang wa re nfar afar ûYawe, Inan yi ka̱kul yi ka̱t, na mwote uza̱ á ka̱mshi yi ka̱ ashe awo oFilisti nggo.&gt;&gt; 9 Te uSamuwel kpán ìya ìtam iga mma mbyal kang à yichi na iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe. Te uSamuwel far ûYawe ka̱kul oIsa̱rila, te uYawe ma̱n á na. 10 Nva̱ uSamuwel ka̱ ǹyichi nləfər va̱ ta̱ ká̱ iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe te, oFilisti ka̱ mɓa pa̱ ó ru oIsa̱rila ká̱ ìkum. Te uYawe ləp ìgbarman ká̱ nda va̱ ta ka̱ apal oFilisti, te a na ayər ôza̱, kang oza̱ le nva̱ng chəng kà̱ mpyal oIsa̱rila. 11 Te oshozha oIsa̱rila fa ka̱ ashe aMizpa kang oza̱ ɓak oFilisti, kang nəm inok ngbá̱ng oza̱ ga dat ká̱ aBetkar.

12 Te uSamuwel yar ìpang nak ká̱ ishimshe aMizpa ká̱ aShen kang à na aɗin a na pa̱ aEbenezer, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Á ɓa chu ǹyangmata̱ uYawe wa ka̱ nka̱mshi yi.&gt;&gt; 13 Wa nnà ta oIsa̱rila nəm igwan ká̱ oFilisti, kang oza̱ táng aswari mbin oIsa̱rila lap ka̱t.

Ǹnyi te, uYawe nəm inok nnyán ká̱ oFilisti ka̱ ashe nkpaktak nra aSamuwel. 14 Te mmá le ká̱ oga itong oIsa̱rila va̱ oFilisti vyat ka̱ oza̱ á, ɓàn ká̱ aEkron ga chu aGat, kang oIsa̱rila ka̱m oga aswari mbin oza̱ kpa ka̱ ashe awo oFilisti. Kang ntəm ikángkáng yà ká̱ ishimshe oIsa̱rila ká̱ oAmori.

15 USamuwel nəm iponzhi oIsa̱rila ka̱ ashe nkpaktak nra irirìriri. 16 Nza̱ ìzun nggo te, uSamuwel i ranggang i ga aBetel, aGilgal ká̱ aMizpa, kang uza̱ i náp akwali oga itong va̱ ta̱. 17 Te uza̱ i le aRama nzhizhi, kang uza̱ i náp akwali ôIsa̱rila ka̱ ta kpa. Kang uSamuwel me atak nshì iya̱m awop ûYawe ka̱ aRama.

8

OIsa̱rila ɗom Uponzhi

1 Awalang va̱ uSamuwel gbák chit, te uza̱ kyep ovan wò onunggwan yà onəm oga mpyal oIsa̱rila. 2 Aɗin ayiyen uga ngəshi pa̱ uJowel, kang uga uparəm pa̱ uAbijah, kang oza̱ nəm inok ka̱ aBeyersheba. 3 Ǹnyi te, ovəvan yar nnap-nnənəm ka̱t. Oza̱ ga̱ɓa̱n ka̱kul nram mmak, oza̱ i ga̱ɓa̱n nnandər ka̱ atak nka̱m iya̱m iga mmulam anung ka̱ atak onəm.

4 Te nkpaktak onəm oga mpyal oIsa̱rila ɓut kang a ɓa atak aSamuwel ka̱ aRama. 5 Oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Dər, ǹyangmata̱ u gbák chit, kang ovan ɓu onunggwan yar nnap-nnəm ɓu ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, kyer uponzhi á yi, uva i nəm ká̱ yi wa aɓoshi oga mbin.&gt;&gt;

6 Nva̱ oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kyer uponzhi á yi, uva i nəm ká̱ yi,&gt;&gt; te nnap va̱ ta ɗak uSamuwel, kang uza̱ far afar ûYawe. 7 Te uYawe là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Nəm ôza̱ wa nva oza̱ ɗom á. Ka̱kul oza̱ yang mmaɓu ka̱t, oza̱ yang mmami pa̱ n yà uponzhi oza̱ ka̱t. 8 Á ɓan ka̱ ashe nra va̱ n fa ka̱ oza̱ kà̱ mbin aMasar, á ɓa chu nda va̱ ta̱, oza̱ ga̱ɓa̱n asəm á mi, oza̱ i wop inan iro, te wa nnà ta oza̱ kà̱ nnənəm a ɓu. 9 Ǹyangmata̱ te, nəm ôza̱ wa nva̱ oza̱ ɗom, ǹnyi te, dàp achwang oza̱ pa̱ gənggəng, là ôza̱ apir iya̱m va̱ uponzhi va̱ ta i nəm ôza̱.&gt;&gt;

10 Te uSamuwel là ônəm va̱ ɓəp pa̱ mmá na uponzhi ôza̱, nkpaktak iya̱m va̱ uYawe là á. 11 USamuwel là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Asa̱l va ta̱ uponzhi va̱ ta i nəm iponzhi wò ka̱ apal wó, uza̱ i wur ovan wó onunggwan i nak i yà onəm oga nkwak akeke ipəripəri, oro i tong onəm oga nkwak ipəripəri, kang oro i chəng ka̱ mpyal akeke ipəripəri. 12 Kang uza̱ i nak oro i yà onəm oga mpyal ìkukum ka̱ apal oshozha ìkalong, kang oro ka̱ apal oshozha ìsəm pa̱ itukun, kang oro i wap ìrəram, kang i ɓən iyəya̱m á na kpa, oro i lá iya̱m ìkum á na ká̱ iya̱m akeke ipəripəri. 13 UPonzhi va̱ ta i wur ovan ochar wó i nak i nyang onəm oga nnəm nturari, ká̱ mpə́k iya̱m-nrì, ká̱ ngwang nzəngkəng á na. 14 Uza̱ i vyat iram wó inəna̱n, ká̱ iram iba̱ngba̱ng inəna̱n, ká̱ ikun mpyet wó inəna̱n i na ônəm oga nnəm inunok. 15 Uza̱ i ka̱m uzəng ka̱ apal agba̱pchi iga ìpirkur ká̱ iga ìba̱ngba̱ng wó i na ônəm oga mpyal wò ká̱ onəm oga nnəm inunok. 16 Uza̱ i wur ozwal wó onunggwan ká̱ ochar, ká̱ ina* va ɓyen ji ká̱ oga azhaki wó, ka̱kul nnəm inunok. 17 Uza̱ i ka̱m uzəng ka̱ apal agba̱pchi iga iya̱mkang wó, kang mmawó ká̱ ishi wó, ó tong ozuzwal. 18 Awalang va̱ ta i ɓa i chu te, ó chal pa̱ mmá ka̱m ishi wó ka̱ atak aponzhi va̱ ta, ǹnyi te, uYawe i gwong achwang kà̱ wó n̂da va̱ ta ka̱t.&gt;&gt;

19 Káp ka̱ nna te, onəm va̱ ta gwong achwang ka̱ uSamuwel ka̱t. Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;O'o, í ɗom uponzhi pa̱ á nəm ká̱ yi, 20 ka̱kul na í yà wa aɓoshi oga mbin. Í ɗom uponzhi pa̱ á nəm ká̱ yi, kang i ləp mpyal á yi ka̱ atak ìkum.&gt;&gt;

21 Ka̱ nva̱ngva̱ uSamuwel fe nkpaktak iya̱m va̱ onəm là te, uza̱ là ûYawe iya̱m va̱ oza̱ là. 22 Te uYawe là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Nəm ôza̱ wa nva̱ oza̱ ɗom, kyer uponzhi ôza̱.&gt;&gt;

Te uSamuwel là oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Udanggo á le nzhi wò.&gt;&gt;

9

Mmá yak uShawulu uponzhi

1 Unəm uga atak nsat uro uwa ka̱ yà ka̱ akum ìjili aBenjamin, aɗiɗin pa̱ uKish, uya aAbiyel, uya aZeror, uya aBekorat, uya aAfiya, uya aBenjamin. 2 UKish uwa ká̱ uyen ununggwan aɗiɗin pa̱ uShawulu, uyenza̱m uro yà ɓyen ji na ka̱ ashe ovanza̱m oIsa̱rila ka̱t, kang uza̱ mak ji nkpaktak oIsa̱rila ká̱ ìrup ashar pa̱ zəng.

3 N̂da nro te, oga azhaki aKish lar, te uza̱ là uyen wò uShawulu pa̱, &lt;&lt;Ga ká̱ ukpari mi uro na ó mwo oga azhaki va̱ ta.&gt;&gt; 4 Te uShawulu ga nzəng ká̱ uzəngtəng ka̱ ashe okpari apupo, oza̱ kyén ga aɗuktum mbin aEfrayim, ká̱ mbin oShalisha te, oza̱ ya azhaki va̱ ta ka̱t. Oza̱ watar ga mbin aShayalim ká̱ nna te, oza̱ ya oga azhaki ka̱ ta ka̱t. Te oza̱ lyam ga ashe mbin aBenjamin, káp ka̱ nna te, oza̱ ya oga azhaki va̱ ta ka̱t.

5 Nva̱ngva̱ oza̱ ɓa chu mbin aZup te, uShawulu là ûkpari va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Re, í le nzhi ka̱kul kang upo mi a le á ya ka̱ nɗaktak ka̱ apal yi a ji oga azhaki va̱ ta ka̱t.&gt;&gt;

6 Ǹnyi te, ukpari va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;UNəm Inan uwa ka̱ ashe ìtong* va̱ ta̱ uva mmá na ichumchum á na byet, iya̱m va pa̱ kpaktak uza̱ i là te, i yə́l. Í ga atətak, mwote uza̱ a là á yi atak va̱ oga azhaki va̱ ta kà̱ nggo.&gt;&gt;

7 Te uShawulu ɓəp ukpari wò va̱ ta pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ í ga atak anəm va̱ ta te, iza̱ í na á na yà? Ka̱kul nzəngkəng va̱ ka̱ ashe oga azhal yi te, á kúr chit, kang i yà ká̱ iya̱m va̱ pa̱ i na á na ka̱t. Mwote iya̱m iro nna yà ɗak ɓo?&gt;&gt;

8 Ukpari va̱ ta na ama̱n á na kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Dər, na n yà ká̱ azurfa pa̱ ɗa̱p, mi na ûnəm Inan va̱ ta, te uza̱ i nyám asa̱l va̱ á yi, í lyep kà̱.&gt;&gt; 9 Kà̱ nra ngga nva̱ng te, ka̱ ashe mbin oIsa̱rila, unəm va̱ i ɗom pa̱ ó ga ó fe ka̱ atak Inan te, i là pa̱, &lt;&lt;Í ga atak anəm uga dər mpyal.&gt;&gt;Ka̱kul unəm va̱ mí wór pa̱ unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan ǹyangmata̱ te, matmat te, mí wór pa̱ unəm uga dər mpyal. 10 Te uShawulu là ukpari wò pa̱, &lt;&lt;Ichən va̱ ta̱ ɓyen byet, í ga.&gt;&gt; Te oza̱ kpan asa̱l aga ngga ashe ìtong va̱ unəm Inan va̱ ta kà̱.

11 Nva̱ oza̱ kà̱ nkyén mɓa ngga aɗuktum ìtong va̱ ta te, oza̱ gwang ovanɓyen oro kà̱ nfa pa̱ na ó ga ó dàp ndəng, te oza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ i dər mpyal te, uwa ka̱ ta̱ ɗò?&gt;&gt;

12 Ovanɓyen va̱ ta ma̱n pa̱, &lt;&lt;À, uwa yà, ó gha̱n, ó ga ǹyangmata̱, uwa kà̱ mpyal wó. Uwa tar ìtong yi nda ata̱, ka̱kul mmá kà̱ ngga nnəm nləfər ka̱ atak awop aga aɗuktum. 13 Ka̱ ntar wó na byet te, ó ya na kang uza̱ i ga atak awop aga aɗuktum ka̱kul nrì iya̱m-nrì. Onəm i yà ká̱ nri iya̱m ka̱t, ya uza̱ i ɓa i pa̱r nləfər kang. Nna chit te, onəm va̱ mmá chal te, i ri iya̱m ɗak. Ó ga ǹyangmata̱, ó ya na ya ka̱ awalang a ta̱.&gt;&gt;

14 Te oza̱ táng ga ashe ìtong va̱ ta, kang nva̱ oza̱ kà̱ ntáng te, oza̱ gwang uSamuwel kà̱ mɓa ka̱ asa̱l isu oza̱ kà̱ ngga atak awop aga aɗuktum.

15 Kang uShawulu i ɓa te, uYawe ka̱ là nnap ûSamuwel chit pa̱, 16 &lt;&lt;Ìpin ká̱ awalang wa nta̱, mi re nre a ɓu ká̱ unəm ka̱ ashe mbin aBenjamin. Gòr na á yà unəm uga mpyal oIsa̱rila, uza̱ i fa ká̱ onəm mi ka̱ ashe awo oFilisti. Ka̱kul n ya mɓək anung onəm mi chit, kang ayə́ng oza̱ ɓa chu atak mi chit.&gt;&gt;

17 Awalang va̱ uSamuwel ya uShawulu te, uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Unəm va ta̱ ka̱ nlà nnənap a ɓu, uwa i nəm iponzhi ká̱ onəm mi.&gt;&gt;

18 Te uShawulu ga atak aSamuwel ka̱ anung asa̱l ìtong kang uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ nchal ɓu, nzhi anəm uga ndər mpyal ka̱ che yà?&gt;&gt;

19 USamuwel na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Mmami na unəm uga ndər mpyal va̱. Watar mpyal na í ga atak awop, ka̱kul n̂da ata̱ ɓu ga nri iya̱m-nrì nzəng ká̱ mi. Kang ìpin ká̱ ìɓotak te, mi re ɓu na ú ga, kang mi là iya̱m va̱ a ɓu pa̱ kpaktak ka̱ ashe ìgwak ɓu. 20 Kang á ɗak ɓu kà̱ nnap oga azhaki va̱ lár nra chit pa̱ nshatɗing nda ata̱ ka̱t, ka̱kul mmá ya oza̱ chit. Mmami ka̱ nlà a ɓu pa̱, mmaɓu ká̱ nzhi apo ɓu na nkpaktak oIsa̱rila kà̱ nnak ìgwak kà̱.&gt;&gt;

21 UShawulu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ akum ìjili aBenjamin, akum va yen ji ka̱ ashe akum oIsa̱rila, kang ka̱ ashe akum aBenjamin te, mmami ka̱ ashe nzhi va yen ji ka̱ɗi lap. Te iza̱ nak kang ɓu là nnap á mi wa nva̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

22 Te uSamuwel ka̱m uShawulu ká̱ ukpari wò táng ká̱ ka̱ ashe nzhi mɓut, kang uza̱ nak oza̱ ka̱ atak ntəm kà̱ mpyal onəm va mmá chal, ova i chu ìsəm pa̱ ishatɗing chu. 23 Kang uSamuwel là ûnəm uga pə́k iya̱m-nrì pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ ìzhe va̱ ka̱ n ná a ɓu, i va ka̱ nlà a ɓu pa̱, u nak pa̱ɗi á.&gt;&gt;

24 Te unəm uga mpə́k iya̱m-nrì va̱ ta yar ìsong ìzhe ká̱ iya̱m va̱ ka̱ apəpal ɓa cher ka̱ mpyal aShawulu. Kang uSamuwel là á na pa̱, &lt;&lt;Ìzhe va ta̱ mmá nak á ɓu, ri, ka̱kul n nak m̂maɓu pa̱ na u ri, ka̱ awalang va̱ ka̱ nlà pa̱, &lt;N chal onəmchən ká̱ á.&gt; &gt;&gt; N̂da va̱ ta te, uShawulu ri iya̱m nzəng ká̱ uSamuwel.

25 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ fəng chit ka̱ atak awop aga aɗuktum kang à táng ashe ìtong te, uSamuwel là nnap ká̱ uShawulu ka̱ apal apal aga nzhi wò. 26 Atak fa tan ká̱ ìpin te, uSamuwel wór uShawulu ka̱ apal apal aga nzhi, a là pa̱, &lt;&lt;Gbar izər, mmami kà̱ ngga nre ɓu na u kpan asa̱l.&gt;&gt;Nva̱ngva̱ uShawulu gbar izər chit, te uSamuwel fa ká̱ na ga re ka̱ apal asa̱l. 27 Nva̱ oza̱ ga dat ká̱ nkur ìtong te, uSamuwel là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Là ûkpari ɓu pa̱ à gəga kang.&gt;&gt; Te ukparikpari ga. Nna chit te, uSamuwel là á na pa̱, &lt;&lt;Sat ka̱ ta̱, na n là nre Inan á ɓu.&gt;&gt;

10

USamuwel gar uShawulu uponzhi

1 Te uSamuwel yar afal mmì mpyet zuk uShawulu ká̱ ishi, uza̱ fəkchi na kang á là pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ nnəm iya̱m va̱ ta̱ á ɓu ka̱kul uYawe gar ɓu chit pa̱ u yà uponzhi ka̱ apal iya̱mkup wò, oIsa̱rila. 2 Nva̱ngva̱ ɓu re mi n̂da ata̱ te, ɓu gwang onəm pa̱ oparəm dat ka̱ awap aRahila ka̱ aZelza, ka̱ aswari mbin aBenjamin. Oza̱ i là a ɓu pa̱, &lt;Oga azhaki va̱ mmá ya chit, kang upo ɓu kong ká̱ nnap oza̱ chit, ǹnyi te, uza̱ ká̱ nɗaktak ka̱ apal wó ǹyangmata̱. Uza̱ ka̱ mɓəp pa̱, &lt;&lt;Mi nəm sang ka̱ apal ayen mi yà?&gt;&gt; &gt;

3 &lt;&lt;Te ɓu ga mpyal ká̱ achen ɓu ga ɓu chu atak ìnang ìkun iga aTabor. Ka̱ ta te, ɓu gwang onəm pa̱ oshatɗing ova ka̱ ngga nnəm awop Înan ka̱ aBetel. Uro ká̱ ivan iɓəl pa̱ shatɗing, uro ká̱ nzəngkəng pa̱ nshatɗing, kang uga ushatɗing ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ka̱ ashe ìza̱mɓar. 4 Oza̱ i re anung a ɓu kang i yichi nzəngkəng a ɓu pa̱ mparəm, te ɓu ka̱m ka̱ oza̱.

5 &lt;&lt;Ka̱ nvəva̱ng te, ɓu ga aGibeya Inan, atak va oshozha oFilisti ra apa̱k kà̱. Ɓu ga ɓu dat ká̱ ìtong te, ɓu gwang ìdonkong onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan kà̱ nfəng ka̱ atak awop aga aɗuktum. Kà̱ mpyal oza̱ te, mmá ka̱ nnə́m aɓwa, ká̱ aɓwa acham, ká̱ ìganggáng, ká̱ mɓur ìzur, ká̱ ngba̱p nza̱m, kang oza̱ kà̱ nlà nre Inan. 6 ARuhu aYawe i vàng ka̱ apal ɓu ká̱ ichumchum, te ɓu là nre Inan, kang ɓu ga̱ɓa̱n ɓu wal unəm ukak. 7 Ka̱ nva̱ngva̱ oga iya̱m va̱ ta fa chit, te wa nəm iya̱m iva pa̱ kpaktak awo ɓu ya məma pa̱ u nəm, ka̱kul Inan ya yà nzəng ká̱ ɓu.

8 &lt;&lt;Ga aGilgal kang mi ɓa. Mi ɓa mi ya ɓu ka̱ ta kang mi yichi nləfər ngga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana iga ntəm ikángkáng. Ǹnyi te, nkpak pa̱ u lok ka̱ ta nra pa̱ nfangshat ya ɓa mi chu, mi nlà iya̱m va̱ a ɓu ɓu nəm kang.&gt;&gt;

Mmá kyer iponzhi ûShawulu

9 Nva̱ngva̱ uShawulu ga̱ɓa̱n chit kà̱ ngga, te Inan ga̱ɓa̱n ìgugwak. Kang nkpaktak oga ǹnyám ipir nnap va̱ uSamuwel là te, á yə́l n̂da va ta. 10 Awalang va̱ uShawulu ká̱ ukpari wò ɓa chu aGibeya te, ìdonkong onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ɓa gwang na, kang aRuhu Inan vàng ka̱ apal ishishi ká̱ ichumchum te, uza̱ gwang ishi ká̱ oza̱ ka̱ nlà nre Inan. 11 Awalang va̱ nkpaktak onəm va̱ nyi na nyi kang a fe na kà̱ nlà nre Inan nzəng ka̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan te, oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ya uya aKish yà? UShawulu yà unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan chit kpa ɗò?&gt;&gt;

12 Unəm uro ka̱ ashe onəm oga atak va̱ ta na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uda upo oza̱ yà?&gt;&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, á sat ngba nnap pa̱, &lt;&lt;UShawulu ka̱ ashe onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan kpa ɗò?&gt;&gt; 13 Nva̱ngva̱ uShawulu gba̱l ká̱ nlà nre Inan chit, te uza̱ kyen ga atak awop aga aɗuktum.

14 UKyan aShawulu ɓəp na ká̱ ukparikpari pa̱, &lt;&lt;Ó ga che yà?&gt;&gt;

Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Í ga mmwo oga azhaki. Kang nva̱ngva̱ í ya pa̱, i ya ka̱t, te í ga atak aSamuwel.&gt;&gt;

15 Te uKyan aShawulu là pa̱, &lt;&lt;Là á mi iya̱m va̱ uSamuwel là á ɓu á.&gt;&gt;

16 Kang uShawulu là ûkyan wò pa̱, &lt;&lt;Uza̱ là á yi pa̱ mmá ya oga azhaki va̱ chit.&gt;&gt;Ǹnyi te, uza̱ là iya̱m iro ûkyan wò ka̱ apal nnap iponzhi va̱ uSamuwel là á na ka̱t.

17 USamuwel wór nkpaktak oIsa̱rila kà̱ mpyal aYawe ka̱ aMizpa, 18 kang uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là, &lt;N fa ká̱ aIsa̱rila ka̱ ashe aMasar, kang n fa ká̱ wó ka̱ akum ichumchum aMasar ká̱ nkpaktak oga mbin va̱ nyán ká̱ wo á.&gt; 19 Ǹnyi te, ǹyangmata̱ ó yang ká̱ Inan wó chit, uva fa ká̱ wó ka̱ ashe nkpaktak mɓək anung ká̱ oga nɗaktak wó. Kang ó là pa̱, &lt;Pa ka̱t, mmá kyer uponzhi á yi.&gt; Ǹyangmata̱ te, ó ɓa mpyal aYawe, akum ká̱ akum, kang nzhi ká̱ nzhi.&gt;&gt;

20 Awalang va̱ uSamuwel ɓa ká̱ nkpaktak akum ìjili oIsa̱rila kà̱ mpyal aYawe te, mmá yak akum ìjili aBenjamin ka̱ atak mmàng ayàk. 21 Te uza̱ ɓa ká̱ akum ìjili aBenjamin nzhi ká̱ nzhi, kang ayàk ga ru ka̱ apal akum aMatiri. Kà̱ nkukur te, ayàk ga ru ûShawulu uya aKish. Ǹnyi te, oza̱ mwo na kang oza̱ ya na ka̱t. 22 Te oza̱ ɓəp uYawe kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ɓa chit ka̱ ta̱ ɗò?&gt;&gt;

Kang uYawe là pa̱, &lt;&lt;À, uwa bwam ka̱ ashe iya̱m iɓutɓut.&gt;&gt;

23 Te oza̱ ga ɓa ka̱ na, kang nva̱ uza̱ sat ka̱ ìshimshe onəm te, uwa mak ji onəm pa̱ kpaktak ká̱ ìrup ashar pa̱ zəng. 24 USamuwel là n̂gkpaktak onəm pa̱, &lt;&lt;Unəm va ta̱ uYawe yak pa̱ á yà uponzhi wó. Unəm uro yà wa njini ka̱ ashe nkpaktak onəm ka̱t.&gt;&gt;

Te nkpaktak onəm bà achu pa̱, &lt;&lt;Re irirì aponzhi á ganggáng.&gt;&gt;

25 Te uSamuwel nyám ônəm apir inok va̱ uponzhi i nəm ká̱ iva̱ onəm i nəm ûponzhi. Kang uza̱ lir ka̱ apal awa achəndərchəndər, uza̱ nak kà̱ mpyal aYawe. Kang uSamuwel re onəm le nzhi oza̱ kà̱ɗi.

26 UShawulu ga nzhi wò kpa ka̱ aGibeya, nzəng ká̱ onunggwan oga nkám ìgwak, ovəngva̱ Inan dok igwak oza̱. 27 Ǹnyi te, onəm oro oga nɗom ntəm ikángkáng ka̱t là pa̱, &lt;&lt;Wa nsang kang unəm va̱ ta̱ i ka̱m ishi yi yà?&gt;&gt; Oza̱ ɓak na, kang oza̱ yang ká̱ ngga ká̱ imwa á na. Ká̱ nna te, uShawulu nak ishi ká̱ oza̱ ka̱t.

11

UShawulu ri oAmmon ká̱ ìkum

1 UNahash uponzhi uga aAmmon ɓa ru aJabesh Gileyat ká̱ ìkum. Kang nkpaktak onunggwan oga aJabesh là á na pa̱, &lt;&lt;Yar nsar nnap-nlà ká̱ yi, te í yà ozwal ɓu.&gt;&gt;

2 Ǹnyi te, uNahash na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mi yar nsar nnap-nlà ká̱ wó ka̱ apal iya̱m va ta̱ na cwat pa̱, nza̱ unəm nggo te, mi tur ìwu iga awo ari á na, na á ta̱l iya̱m ìwuswa n̂gkpaktak oIsa̱rila.&gt;&gt;

3 Te onəmgbak oga aJabesh là á na pa̱, &lt;&lt;Ná nra á yi pa̱ nfangshat na í re nre ká̱ onəm oga nre a ga ka̱ ashe nkpaktak aIsa̱rila kang. A yà pa̱, í ya unəm va̱ i ka̱mshi yi ka̱t, te í na ishi yi a ɓu.&gt;&gt;

4 Awalang va̱ onəm oga nre va̱ ta ɓa chu aGibeya va uShawulu i təm kà̱ kang à là nnap va̱ ta ônəm te, nkpaktak onəm bà ayə́ng. 5 UShawulu kà̱ nle ka̱ atak nshàng ìram ká̱ ina na byet, te uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ i ɗak onəm yà? Sang kang mí bà ayə́ng wa nta̱ yà?&gt;&gt; Te oza̱ là á na iya̱m va̱ onəm oga aJabesh là.

6 Awalang va̱ uShawulu fe nnap-nlà va̱ ta te, aRuhu Inan vàng ka̱ apal ishishi ká̱ ichumchum, kang ìgwak lak na pa̱ gənggəng. 7 Uza̱ wur ina pa̱ iparəm pà, nyat izhizhe pa̱ nyimənyimən, kang a re onəm oga nre ká̱ pa̱ á ga ká̱ ka̱ ashe nkpaktak oIsa̱rila, oza̱ á là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ mí nəm ká̱ ina ánəm va̱ yang ká̱ nyar nva̱ng aShawulu ká̱ uSamuwel ka̱ atak ìkum.&gt;&gt; Te ayər aYawe fər ka̱ apal ishi onəm kang oza̱ fa wa anəm pa̱ uzəng. 8 Awalang va̱ uShawulu ɓut oza̱ ka̱ aBezek, kang uza̱ kung onəm te, uza̱ ya onunggwan oga aIsa̱rila ìkalong ìgba̱l pa̱ ishatɗing, kang ovəngva̱ ka̱ aYahudi ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing.

9 Oza̱ là ônəm oga nre va̱ mmá re ɓa pa̱, &lt;&lt;Ó là ônunggwan oga aJabesh Gileyat,&lt;Ìpin, awalang va̱ alum i chu apal ndəng chit, te mí ka̱m ishi wó.&gt; &gt;&gt; Nva̱ngva̱ onəm oga nre va̱ ta ga là ônunggwan oga aJabesh chit, te ìgwak chàng oza̱ pa̱ gənggəng. 10 Oza̱ là ôAmmon pa̱, &lt;&lt;Ìpin te, í ga nna ishi yi á wó, na ó nəm iya̱m va pa̱ káp ó ɗom nəm ka̱ yi.&gt;&gt;

11 Ká̱ ìzwam te, uShawulu kap onunggwan ìdonkong pa̱ ishatɗing. Kang ká̱ ìɓotak oza̱ ɓa táng ashe apa̱k oAmmon, kang à gbá̱ng oza̱ ga chu alum ka̱ apal ndəng. Ovəngva̱ lár te, oza̱ lyangshin, ɓu yà ká̱ ǹya onəm pa̱ oparəm ka̱ atak azəngtəng ka̱t.

Iponzhi aShawulu təm

12 Te onəm là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Oda va̱ ka̱ là pa̱, &lt;UShawulu i nəm iponzhi ka̱ apal yi ka̱t&gt; yà? Mmá ɓa ká̱ oza̱ á yi na í gbá̱ng oza̱.&gt;&gt;

13 Ǹnyi te, uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Mí yà ká̱ ngba̱l unəm uro n̂da ata̱ ka̱t, ka̱kul n̂da ta̱ uYawe ɓa ká̱ nka̱m ishi ngga irirì ôIsa̱rila chit.&gt;&gt;

14 Te uSamuwel là ônəm pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa, re í ga aGilgal na í nyám ká̱ iponzhiponzhi kà̱ɗi.&gt;&gt; 15 Te nkpaktak onəm ɓa ga aGilgal, kang à kyer uShawulu kà̱ mpyal aYawe təm uponzhi. Ka̱ ta te, oza̱ yichi iya̱m inana iga ntəm ikángkáng ûYawe, kang uShawulu ká̱ nkpaktak oIsa̱rila nəm nchàng izər pa̱ gənggəng.

12

USamuwel là nnap ngga nkur anung

1 Te uSamuwel là n̂kpaktak oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;N gwong achwang chit kà̱ nkpaktak iya̱m va̱ ó là á mi, kang n na uponzhi á wó chit pa̱ á nəm ká̱ wó. 2 Ǹyangmata̱ te, na ó yà ká̱ uponzhi, uwa unəm uga mpyal wó. Mmami te, n gbák chit, kang izwál fa á mi chit, ǹnyi te, ovan mi onunggwan oma yà nzəng ká̱ wó. M ɓàn nlə́p mpyal a wó, ya na ka̱ n yà uyenza̱m á ɓa chu n̂da va̱ ta̱. 3 Mmami na ta̱, ó nyám ká̱ iya̱m va̱ á mi n nəm ɓa̱ng ka̱ mpyal aYawe ká̱ ugargargargar. ÌNa ada n vyat yà? AZhaki áda n vyat yà? Uda n ka̱r na yà? Uda m mwar na yà? N ka̱m iya̱m ka̱ atak áda pa̱ na ń ka̱r nnandər ká̱ yà? A yà pa̱ n nəm iya̱m iro nəm ka̱ ashe oga iya̱m va̱ ta̱ te, mi mwa anunung.&gt;&gt;

4 Oza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;U m mwar yi ka̱t, ka̱t te u ka̱r yi ka̱t. U ka̱m iya̱m iro kà̱ unəm uro pa̱ na ú ka̱r nnandər ká̱ ka̱t.&gt;&gt;

5 Te uSamuwel là ôza̱ pa̱, &lt;&lt; UYawe uwa kà̱ ǹya wó, kang ugargargargar uwa ka̱ ǹya wó nda va̱ ta̱ kpa, pa̱ ó ya iya̱m iro ka̱ awo mi ka̱t.&gt;&gt;

Kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ uwa ka̱ ǹya.&gt;&gt;

6 Te uSamuwel là ônəm pa̱, &lt;&lt;UYawe uwa yak uMusa ká̱ uHaruna kang à fa ká̱ okəka wó ka̱ ashe mbin aMasar. 7 Ǹyangmata̱ te, ó tong pa̱ kwak, mmami kà̱ ngga ń rəng ká̱ a wó ka̱ mpyal aYawe, oga nnap-nnəna̱n ngga nka̱m ishi va̱ uYawe nəm ka̱kul wó ká̱ okəka wó á.

8 &lt;&lt;Awalang va̱ uYakup wa ka̱ aMasar te, oza̱ yar ayə́ng ûYawe ka̱kul nka̱m ishi. Kang uYawe re nre ká̱ uMusa ká̱ uHaruna, ova fa ká̱ okəka wó ka̱ ashe aMasar, kang á nak oza̱ təm kà̱ mbin va̱ ta̱. 9 Ǹnyi te, oza̱ kong ká̱ uYawe, Inan oza̱. Kang uYawe yap ká̱ oza̱ ka̱ ashe awo aSisəra, unəm uga mpyal oshozha oga aHazor, kang ka̱ ashe awo oFilisti, ká̱ uponzhi uga aMowap, ova lung oza̱.

10 &lt;&lt;Te oza̱ yə́ng ûYawe kang à là pa̱, &lt;Í nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit, ka̱kul í re ngwop uYawe chit, í wop oga aBaal ká̱ oga aAshtoret. Ǹnyi te, ǹyangmata̱, ka̱m ishi yi ka̱ ashe awo okpa ìkum yi, te í le í wop ɓu.&gt; 11 Te uYawe re nre ká̱ uJerup-Baal, ká̱ uBarak, ká̱ uJepta, ká̱ uSamuwel, kang uza̱ ka̱m ishi wó ka̱ ashe awo okpa ìkum wó kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, kang ó təm ká̱ ikángkáng.

12 &lt;&lt;Ǹnyi te, awalang va̱ ó ya uNahash uponzhi oAmmon kà̱ mɓa ka̱ apal wó, te ó là á mi pa̱, &lt;Pa ka̱t, í ɗom uponzhi pa̱ á nəm iponzhi ka̱ apal yi,&gt; káp ká̱ nva̱ pa̱, uYawe, Inan wó uwa uponzhi wó á. 13 Ǹyangmata̱, ó dər uponzhi va̱ ó yak, uva ó ɓəp pa̱ mmá na wó, te uYawe na á wó chit. 14 A yà pa̱ ó nəm ayər aYawe, ó wop na, ó kpak nnap-nnəm á na, ó yáng nkpak nnap-mpakpakpakpak ka̱t, kang a yà pa̱ mmawó ká̱ uponzhi va̱ i nəm ká̱ wó, ó le ó yar nva̱ng aYawe, Inan wó, te ó təm ká̱ ikángkáng. 15 Ǹnyi te, a yà pa̱ ó kpak nnap-nnəm ûYawe ka̱t, kang a yà pa̱ ó fa iya̱mkak ka̱ apal oga nnap-mpakpakpakpak, te uza̱ i nyám ntàn á wó wa nva̱ uza̱ ka̱ nyám ôkəka wó á.

16 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, ó tong pa̱ kwak, na ó ya iya̱m ichumchum va̱ uYawe kà̱ ngga nnənəm kà̱ mpyal wó. 17 Ǹyangmata̱, awalang aga nkpám ìbəshi ka̱t ɗò? Mi ngga nfar ûYawe pa̱, á re nre ká̱ ìva̱r ká̱ ìgbarman. Te ó nyi iya̱m inga va̱ ó nəm kà̱ mpyal aYawe, nva̱ ó ɓəp pa̱ mmá na uponzhi a wó á.&gt;&gt;

18 Te uSamuwel far ûYawe, kang uYawe re nre ká̱ ìva̱r ká̱ ìgbarman n̂da nva̱ ta. Kang nkpaktak onəm tong nəm ayər aYawe ká̱ uSamuwel.

19 Te oza̱ là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Far ûYawe, Inan ɓu ka̱kul yi, le kang í kú ka̱t. Í nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á na chit pa̱ makmak, kang ǹyangmata̱, í nəm á na chit kà̱ɗi ka̱ atak mɓəp uponzhi.&gt;&gt;

20 USamuwel là ônəm pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm wó ka̱t. Káp ká̱ nva̱ pa̱ ó nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit, ka̱ nna te, kang ó ga̱ɓa̱n ó re uYawe ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, ó wop uYawe ká̱ nkpaktak ìgwak wó. 21 Kang ó ga̱ɓa̱n ó wop ichər iya̱m ilakchilakchi ka̱t. Oza̱ yà ká̱ nka̱mshi ka̱t, le kang oza̱ i fa ká̱ wó, ka̱kul oza̱ iya̱m ilakchilakchi. 22 Ka̱kul aɗin aYawe achumchum te, uza̱ i yà ká̱ ǹyang ká̱ onəm wò ka̱t. Ka̱kul uYawe uwa ya ma pa̱ ô yak wó, ó yà onəm wò. 23 Mmami nnyi te, mi yà ká̱ nnəm nnap-mɓá̱ngba̱ng uYawe ka̱ atak nre nfar afar ka̱kul wó ka̱t, kang mi ɗyang asa̱l anəna̱n a wó aga nnəm nnandər. 24 Ǹnyi te, ó nəm ayər aYawe, ó wop na ká̱ nnandər ká̱ nkpaktak ìgwak wó. Ó rəng oga iya̱m ichumchum va̱ uza̱ nəm ka̱kul wó á. 25 Kang a yà pa̱ ó ga mpyal ká̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng, te mmawó ká̱ uponzhi wó ó zhì.&gt;&gt;

13

USamuwel ra̱n ká̱ uShawulu

1 UShawulu ri iponzhi ya uwa yà ká̱ izun ìsəm pa̱ ishatɗing, kang uza̱ nəm iponzhi ka̱ apal oIsa̱rila ìzun ìsəm pa̱ ineɗing ama̱n pa̱ parəm.

2 UShawulu yak onunggwan ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ ashe oIsa̱rila. Uza̱ nak ìkalong pa̱ ìparəm nzəng ká̱ na ka̱ aMikmat ká̱ mbin aɗuktum aga aBetel, kang ìkalong pa̱ ìzəng nzəng ká̱ uJonatan ka̱ aGibeya kà̱ mbin aBenjamin. Te uza̱ re aɓo onunggwan le nzhi oza̱.

3 UJonatan ru ìdonkong oshozha oFilisti ká̱ ìkum ka̱ apa̱k oza̱ ka̱ aGeba, kang oFilisti fe nnap va̱ ta. Te uShawulu nak mmá ɓur agbəshi ka̱ ashe nkpaktak mbin oIsa̱rila, kang à là pa̱, &lt;&lt;Re oHiburu á fe.&gt;&gt; 4 Te nkpaktak oIsa̱rila fe nnap va̱ ta pa̱, &lt;&lt;UShawulu ru ìdonkong oshozha oFilisti chit ká̱ ìkum, kang ǹyangmata̱ te, oIsa̱rila sat onəm oga ajan chit ka̱ mpyal oFilisti.&gt;&gt; Te mmá wor onəm ɓut pa̱ á gwang uShawulu ka̱ aGilgal.

5 OFilisti ɓut pa̱ na ó lung oIsa̱rila, ká̱ oga akeke ipəri ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing, ká̱ onəm oga nkwak ipəri ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing, ká̱ oshozha yə́l yà ká̱ nkung ka̱t. Oza̱ ga ra apa̱k ka̱ aMikmat ka̱ asa̱l nfa alum aBet Aven.* 6 Awalang va̱ oIsa̱rila ya pa̱ ìkum sur chit, kang okpa ìkum kà̱ nlung oza̱ pa̱ gənggəng, te oza̱ bwam ka̱ ashe oga agba̱k, ká̱ ipəpa, ká̱ ishimshe ipang, ká̱ oga ache, kang ká̱ oga ache ndəng nka̱pka̱p. 7 Oro ka̱ ashe oza̱ pa̱ng awang aUrdun, ga mbin aGat ká̱ aGileyat.

Ǹnyi te, uShawulu ta̱l ka̱ aGilgal, kang nkpaktak onəm va̱ ká̱ na ka̱ ntán ká̱ ayər. 8 Uza̱ lok ka̱ aGilgal nra pa̱ nfangshat pa̱ ô gwang ká̱ uSamuwel, wa nva uSamuwel ka̱ là á na, ǹnyi te, uSamuwel ɓa ka̱t, kang onəm aShawulu ɓàn nlyangshin. 9 Te uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Mmá ɓa ká̱ iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iga ntəm ikángkáng á mi.&gt;&gt; Kang uShawulu yichi nləfər ngga nshì. 10 UShawulu kà̱ ngba̱l ká̱ ǹyichi iya̱m inana iga nshì va̱ ta byet, te uSamuwel ɓa chu, kang uShawulu fa pa̱ ô gwang na, ô re anung á na.

11 Te uSamuwel ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u nəm ta̱ yà?&gt;&gt;

UShawulu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;N ya onunggwan kà̱ nlyangshin, kang nna ka̱ u ɓa chit ka̱t, ka̱ awalang va̱ u nak á, kang oFilisti oma ɓut ka̱ aMikmat. 12 Te n rəng pa̱, &lt;OFilisti iga nru mi ká̱ ìkum ǹyangmata̱ ka̱ aGilgal, kang nna ka̱ n chal uYawe chit ka̱kul nka̱mshi ka̱t.&gt; Te n ya məma pa̱ ń yichi nləfər.&gt;&gt;

13 USamuwel là pa̱, &lt;&lt;U nəm mpərək. U kpak nnap-nlà aYawe, Inan ɓu nva̱ uza̱ na a ɓu ka̱t. Ká̱ yà pa̱ u kpəkpak te, uYawe ká̱ pak akum iponzhi ɓu ka̱ apal oIsa̱rila mbyet. 14 Te ǹyangmata̱ akum iponzhi ɓu i təm mbyet lap ka̱t, ka̱kul uYawe yak unəm chit uva ɗom ìgugwak. Uza̱ kyer na chit pa̱ á yà unəm uga mpyal onəm wò, ka̱kul u kpak nnap-mpakpak aYawe ka̱t.&gt;&gt;

15 Te uSamuwel wong re aGilgal ga aGibeya kà̱ mbin aBenjamin. Kang uShawulu kung aɓo oshozha va̱ nzəng ká̱ na te, uza̱ ya ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing.

OIsa̱rila yà ká̱ iya̱m ìkum ka̱t

16 UShawulu ká̱ uyen wò, uJonatan ká̱ oshozha va̱ nzəng ká̱ oza̱ ka̱ yà ka̱ ntəm ka̱ aGeba ka̱ ashe mbin aBenjamin, ǹnyi te, oFilisti ra apa̱k oza̱ ka̱ aMikmat. 17 Oshozha oFilisti fa ka̱ ashe apa̱k, kap ìdonkong pa̱ ishatɗing. Ìdonkong iga ìzəng ga asa̱l mpal aOfəra ka̱ ashe mbin aShuwal, 18 ìdonkong iga ìparəm ga asa̱l aBet Horon, kang ìdonkong iga ishatɗing ga asa̱l ìsu aswari va̱ dər asa̱l mba̱nda̱m aZeboyim ava dər ashe nzam.

19 Onəm oga nla ala yà ka̱ ashe mbin oIsa̱rila ka̱t, ka̱kul oFilisti là pa̱ &lt;&lt;Kang oHiburu a la oga ndokchi ká̱ oga aɓár ka̱kul ishi oza̱ ka̱t.&gt;&gt; 20 A nak te, nkpaktak oIsa̱rila i ga atak onəm oga nla ala oFilisti ka̱kul ntan anung oga ashan, aɗyə̀r, ikù, ká̱ ika oza̱. 21 Amwa ka̱kul ntan anung ashan ina ka̱t te aɗyə̀r te, uparəm ka̱ apal ashatɗing ashekel, kang ka̱kul ikù ka̱t te iya̱m iga mɓak ina oza̱ te, uzəng ka̱ apal ashatɗing ashekel.

22 N̂da va̱ ìkum wong te, mmá ya unəm uro ka̱ ashe oIsa̱rila ká̱ ndokchi ka̱t te, ká̱ aɓár ka̱t, uShawulu ká̱ uJonatan, oma ká̱ byet.

UJonatan ru oFilisti ká̱ ìkum

23 Te oFilisti re nre ká̱ ìdonkong oshozha pa̱ á pángchí asa̱l aga ntar aMikmat.

14

1 N̂da nro te, uJonatan uya aShawulu là ûkpari wò uga yar iya̱m ìkukum pa̱, &lt;&lt;Ɓa, í pa̱ng mba̱nda̱m í ga apa̱k oFilisti.&gt;&gt; Ǹnyi te, uza̱ là ûpo wò ka̱t.

2 UShawulu ká̱ onunggwan wò ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing oma ká̱ nra apa̱k ká̱ nkur aGibiya ka̱ avəng ìkun ìkúmkúm ka̱ aMigron. 3 Ka̱ ashe onunggwan aShawulu te, uAhija unəm uga mpyal awop uwa yà ka̱ ashe oza̱, uva pa ìlukwan ìkwoksok. UAhija uya aAhitup, ugənang aIkabot, uya aFinehas, uka aEli, unəm uga mpyal awop ka̱ aShilo. UNəm uro yà nyi pa̱ uJonatan re ashe oIsa̱rila chit ka̱t.

4 Asa̱l va̱ uJonatan ɗom n wòl kà̱ kang o ga atak apa̱k oFilisti te, kà̱ ishimshe aɓam pa̱ parəm ava unəm uro i chu nkyen kà̱ oga ngba̱k oza̱ ka̱t. Aɓam aro mí wór pa̱ aBozet, kang azəngtəng mí wór pa̱ aSene. 5 Aro ka̱ asa̱l mpal a dər aMikmat, kang aro ka̱ asa̱l nkwandal a dər aGeba.

6 UJonatan là ûnəm uga ǹyar iya̱m ìkum á na pa̱, &lt;&lt;Ɓa, í pa̱ng atak apa̱k onəm oga ache amulur va̱ ta̱. Mwote, uYawe a na igwan a yi nggo. Iya̱m iro yà i gəl uYawe kà̱ nna ìgwan ka̱ atak onəm ìkum pa̱ kyák ka̱t te pa̱ ɗa̱p ka̱t.&gt;&gt;

7 Te unəm uga ǹyar iya̱m ìkum á na là pa̱, &lt;&lt;Nəm iya̱m va u ya məma á, nna n yà nzəng ká̱ ɓu ka̱ ashe iya̱m va̱ u ɗom nnənəm.&gt;&gt;

8 UJonatan là á na pa̱, &lt;&lt;Ɓa na í pa̱ng na oza̱ á ya yi. 9 A yà pa̱ oza̱ là á yi pa̱ í tong ka̱ atak va̱ mmayi kà̱, kang ô ɓa ô ya yi te, í tong í yà ká̱ ngga atak oza̱ ka̱t. 10 Ǹnyi te, a yà pa̱ oza̱ là pa̱ ì ɓa atak oza̱ te, í kyen í ga. Nna ta i nyám pa̱ uYawe i ga nka̱mshi yi, í nəm igwan ká̱ oza̱.&gt;&gt;

11 Nna chit te, mparəm oza̱ fa nyám ishi oza̱ ôFilisti. OFilisti là pa̱, &lt;&lt;Dər, oHiburu ka̱ nnár i fa ka̱ ashe ache atak va̱ oza̱ bwam kà̱.&gt;&gt; 12 Te onəm ka̱ ashe apa̱k wór uJonatan ká̱ unəm uga ǹyar iya̱m ìkum á na pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa, na í ɗyang ntan a wó.&gt;&gt;

UJonatan là ûnəm uga ǹyar iya̱m ìkum wò pa̱, &lt;&lt;Kyen, yar nva̱ng mi, ka̱kul uYawe na oza̱ chit ka̱ ashe awo oIsa̱rila.&gt;&gt; 13 Te uJonatan kyen aɓam va̱ ta i nár ká̱ irəng ká̱ awo, ká̱ unəm uga ǹyar iya̱m ikum á na. Te oFilisti tak kà̱ mpyal aJonatan kang unəm uga ǹyar iya̱m ikum á na, yar nvəva̱ng gbá̱ng oza̱. 14 Onunggwan va̱ uJonatan ká̱ unəm uga ǹyar iya̱m ìkum á na gbá̱ng nggəshi te, á chu ìsəm pa̱ ìparəm chu ka̱ ashe agbagba va á chu nshang iram ina chu ilum pa̱ ìzəng.

OIsa̱rila nəm igwan ká̱ oFilisti

15 Te ayər nəm nkpaktak oshozha, ovəngva̱ ka̱ ashe apa̱k ká̱ ovəngva̱ ka̱ agbagba ìkum, káp ká̱ oshozha oga mpángchí atak ká̱ oga nlə́p mpyal ìkum, kang mbin tan. Inan uwa nak ayər va̱ ta.

16 Oshozha oga mpángchí atak aShawulu ka̱ aGibeya aga mbin aBenjamin, ya oshozha oFilisti zwar kang ka̱ nlyangshin. 17 Te uShawulu là ônunggwan wò pa̱, &lt;&lt;Ó kung oshozha na ó nyi unəm va̱ yà ka̱t.&gt;&gt; Nva̱ngva̱ oza̱ kung te, oza̱ ya uJonatan ká̱ unəm uga ǹyar iya̱m ìkum á na yà ka̱t.

18 UShawulu là ûAhija pa̱, &lt;&lt;Ɓa ka̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan ka̱ ta̱.&gt;&gt; Ka̱ awalang va̱ ta te, akwati aga nsar nnap-nlà Inan nna ka̱ yà nzəng ká̱ oIsa̱rila. 19 Nva̱ uShawulu ka̱ yà ka̱ nlà nnap ká̱ unəm uga mpyal awop te, nzwar ka̱ ngga mpyal ka̱ ashe apa̱k oFilisti. Te uShawulu là ûnəm uga mpyal awop pa̱, &lt;&lt;Kang á ɗak ɓu ka̱t, í ga.&gt;&gt;

20 Te uShawulu ká̱ nkpaktak onunggwan wò ɓut kang à ga atak ìkum. Kang oza̱ ga ya oFilisti zwar chit pa̱ makmak, le í gbá̱ng owan oza̱ ká̱ ndokchi. 21 OHiburu va̱ ka̱ yà nzəng ká̱ oFilisti kang a ga nzəng ká̱ oza̱ ka̱ apa̱k oza̱ te, á le ga atak oIsa̱rila va̱ ka̱ yà nzəng ká̱ aShawulu ká̱ uJonatan á.

22 Awalang va̱ nkpaktak oIsa̱rila va̱ ka̱ bwam ka̱ ashe aɗuktum aga mbin aEfrayim fe pa̱ oFilisti kà̱ nchəng te, oza̱ fa gwang ɓak oza̱ ká̱ ìkum kpa.

23 Te uYawe ka̱m ishi oIsa̱rila n̂da va̱ ta, kang onəm lung ìkum ga watar aBet-Aven.

UJonatan ri mmàl irizhe

24 Ǹyangmata̱ te, oshozha oIsa̱rila bəlak byet n̂da va̱ ta, ka̱kul uShawulu ka̱ yar nsóng anung chit pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ a ri iya̱m-nrì kang arurong i nəm te, re Inan á vyap na, ya mi pyat nnàp ka̱ apal oFilisti kang.&gt;&gt; Te unəm uro yà ri iya̱m iro n̂da va̱ ta ka̱t. 25 Nkpaktak oshozha táng ashe ikun te, oza̱ ya mmàl irizhe kà̱ mbin.

26 Awalang va̱ oza̱ táng ashe ikun te, oza̱ ya mmàl irizhe kà̱ nwàr, ǹnyi te, unəm uro yà dok ká̱ ifang ga ká̱ ka̱ anung wò ka̱t. Ka̱kul oza̱ nəm á yər nsóng anung va.

27 Ǹnyi te, uJonatan uwa ka̱ fe chit pa̱ upo wò sóng anung chit ka̱t, te uza̱ pa ishi idari va ká̱ awuwo ka̱ ashe mmàl irizhe. Te uza̱ nak ka̱ awo wò tam, kang uza̱ ya ìkam. 28 Te uro ka̱ ashe oshozha là ûJonatan pa̱, &lt;&lt;Upo ɓu ka̱ sóng anung oshozha chit kəkam pa̱, &lt;Unəm va̱ i ri iya̱m-nrì n̂da ta̱ te, i vyap.&gt; Nna nak te, onunggwan bəlak á yà ká̱ ikam ka̱t.&gt;&gt;

29 Te uJonatan là pa̱, &lt;&lt;Upo mi ɓa kà̱ nɗaktak chit ka̱ ashe mbin. Dər asa̱l awu va̱ n ya ìkam ká̱, nvəngva̱ n dok irizhe va̱ ta̱ pa̱ ɗa̱p á. 30 Ka̱ yà pa̱ mmá ká̱ məma̱n ôshozha pa̱ á ri iya̱m-nrì va̱ oza̱ wur ka̱ atak okpa ìkum oza̱ te, mmá ka̱ gbá̱ng oFilisti ka̱ ji va̱ ta̱ ji ka̱t ɗò?&gt;&gt;

31 N̂da va̱ ta, nva̱ngva̱ oIsa̱rila ɓàn gbá̱ng oFilisti ka̱ aMikmat ga chu aAijalon te, oza̱ bəlak pa̱ gənggəng. 32 Oza̱ gba̱ng izər ka̱ ngwur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum, itam, ina, ká̱ ivan ina, kang oza̱ pà oza̱ ri ká̱ nchə̀chər. 33 Te unəm uro là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Dər, onunggwan kà̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe ka̱ atak nri izhé va ka̱ nchə̀r.&gt;&gt;

UShawulu là pa̱, &lt;&lt;Ó vyap nnap-mpakpak chit. Ó ɓəndəng ìnang ìpang á mi ka̱ ta̱.&gt;&gt; 34 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó ga ó là ônunggwan pa̱, &lt;Udanggo á ɓa ká̱ ìna wò ká̱ ìtam wò á mi, kang ó pà oza̱ ka̱ ta̱ ó ri. Kang ó nəm mpat ûYawe ka̱ atak nri izhé kà̱ nchə̀chər ka̱t.&gt; &gt;&gt;

Te udanggo ɓa ká̱ ìna wò ká̱ izwam va̱ ta kang à pà ka̱ ta. 35 Te uShawulu me atak nshi iya̱m awop ûYawe, nna ta, atak awop aga nggəshi va̱ uza̱ me. 36 Te uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Í fəng í ga na í ɓak oFilisti ká̱ izwam va̱ ta̱, í wur iya̱m oza̱ kang atak ì tan, kang í gbá̱ng oza̱, í re unəm uro ka̱ irirì ka̱t.&gt;&gt;

Te oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nəm iya̱m va u ya məmal ká̱ ɓu.&gt;&gt;

Ǹnyi te, unəm uga mpyal awop là pa̱, &lt;&lt;Re í ɓəp Inan kang.&gt;&gt;

37 Te uShawulu ɓəp Inan pa̱, &lt;&lt;N ru oFilisti va̱ ta̱ ɗò? Ɓu na oza̱ na ka̱ ashe awo oIsa̱rila ɗò?&gt;&gt; Ǹnyi te, Inan na ama̱n a na n̂da va̱ ta ka̱t.

38 Ka̱kul nva̱ ta te, uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa ka̱ ta̱, nkpaktak onəm oga mpyal oshozha, re í mwo nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ mmá nəm chit n̂da va̱ ta̱. 39 Wa nva uYawe uga nka̱mshi oIsa̱rila wa ya te, n sóng anung ká̱ aɗiɗin, kang a yà pa̱ uyen mi uJonatan uwa nəm mpat va̱ ta̱ te, nkpak uza̱ i kú.&gt;&gt;Ǹnyi te, ushozha uro yà na ama̱n á na ka̱t.

40 Te uShawulu là n̂kpaktak oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Ó tong ka̱ ngba̱k pa̱ nzəng, kang mmami ká̱ uJonatan i tong ka̱ ngba̱k nro.&gt;&gt;

Kang oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Nəm iya̱m va̱ u ya məmal ká̱ ɓu á.&gt;&gt;

41 Te uShawulu far ûYawe, Inan oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang u na ama̱n ûzwal ɓu ká̱ n̂da a ta̱ ka̱t yà? A yà pa̱ mpat kà̱ mmami ka̱t te uyen mi uJonatan te, wa ama̱n ká̱ aUrim ǹnyi te, a yà pa̱ onunggwan oga aIsa̱rila oma ká̱ mpat te, wa ama̱n ká̱ aTumim.*&gt;&gt; Kang oza̱ mang ayàk te, ayàk ru ká̱ apal aJonatan ká̱ uShawulu, kang onungwan va̱ ta mmá ya oza̱ ká̱ mpat ka̱t.

42 UShawulu là pa̱, &lt;&lt;Ó mang ayàk ká̱ ishimshe mi ká̱ uyen mi, uJonatan.&gt;&gt; Kang ayàk ga yar uJonatan.

43 Te uShawulu là ûJonatan pa̱, &lt;&lt;Là á mi, iza̱ u nəm yà?&gt;&gt;

Kang uJonatan là á na pa̱, &lt;&lt; N dok mmàl irizhe ká̱ ishi idari mi kang n tàm. Te ǹyangmata̱ nkpak pa̱ ń kú.&gt;&gt;

44 UShawulu là pa̱, &lt;&lt; Re uYawe á ɓək anung á mi pa̱ gənggəng, a yà pa̱ u kú ka̱t á, aJonatan.&gt;&gt;

45 Ǹnyi te, onunggwan va̱ ta là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;A màl pa̱ uJonatan a kúkú á, uza̱ va ɓa ká̱ nnang nka̱mshi ôIsa̱rila ɗò? Nva̱ ta i yà ka̱ nnəm ka̱t. Wa nva uYawe wa ya te, akpap ishishi aro pa̱ zəng i ru ka̱ mbin ka̱t, ka̱kul Inan a ka̱mshi á na kang uza̱ nəm igwan va̱ ta̱ n̂da va̱ ta̱.&gt;&gt; Te onunggwan va̱ ta ka̱m ishi aJonatan, kang mmá gbá̱l na ka̱t.

46 Te uShawulu re mɓàk oFilisti, kang oFilisti le nva̱ng ga mbin oza̱.

47 Nva̱ngva̱ uShawulu yà uponzhi oIsa̱rila te, uza̱ lung nkpaktak okpa ìkum oza̱ ka̱ nza̱ nggba̱k nggo, oMowap, ká̱ oAmmon, ká̱ oEdom, ká̱ oponzhi oga aZobak, kang ká̱ oFilisti. Kang atak va kpaktak uza̱ ga ìkum kà̱ te, uza̱ nəm igwan.

48 Uza̱ lung ikum ká̱ nkam ipa̱ng, kang à nəm igwan ká̱ oAmalek. Uza̱ ka̱m ishi oIsa̱rila ka̱ ashe awo onəm va̱ ka̱ wur iya̱m oza̱ ká̱ ìkum.

Onəm oga nzhi aShawulu

49 Ovan onunggwan áShawulu oma, uJonatan, ká̱ uYishwi, ká̱ uMalkishuwa. Kang aɗin ovəvan ochar, uMerap uwa uga nggəshi, ká̱ uMikal uwa uɓwakan. 50 Aɗin achichar pa̱ uAhinowam, uyen uchar aAhima'az. Aɗin ánəm uga mpyal oshozha aShawulu pa̱ uAbner, uya aNer, kang uNer nnyi te, ukyan aShawulu. 51 Upo aShawulu uKish ká̱ upo aAbner uNer, oma ovan aAbiyel onunggwan.

52 UShawulu nəm ìkum pa̱ gənggəng ká̱ oFilisti ka̱ ashe nkpaktak nra iponzhiponzhi. Kang ununggwan va uShawulu ya kəkam, ka̱t te ká̱ nkam ìgwak te, uza̱ i ɓa ká̱ na ka̱ ashe oshozha wò.

15

UYawe yang uShawulu ká̱ iponzhi

1 Te uSamuwel là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;UYawe re mi pa̱ n gor ɓu uponzhi ka̱ apal onəm wò oIsa̱rila. Ǹyangmata̱ te, gong achwang kà̱ nre va̱ ka̱ atak aYawe. 2 Iya̱m va ta̱ uYawe uGa ngGatək là,&lt;Mi ga nnyám ntàn oAmalek ka̱kul oza̱ ru oIsa̱rila ká̱ ìkum ka̱ awalang va̱ oza̱ fa ka̱ ashe mbin aMasar. 3 Ǹyangmata̱ te, ga na u ru akum oAmalek ká̱ ìkum kang ɓu zhì nkpaktak iya̱m va̱ iji oza̱. Kang wa re oza̱ ka̱t, gbá̱ng onunggwan, ká̱ ochar, ká̱ ovan, ká̱ ovan oba̱k, ká̱ ina, ká̱ itam, ká̱ oga alakəmi, kang ká̱ oga azhaki.&gt; &gt;&gt;

4 Te uShawulu ɓut oshozha wò ka̱ aTəleyim, kang a kung oza̱ te, uza̱ ya ìkalong ìgba̱l pa̱ ìparəm ka̱ aɓoshi akum aIsa̱rila, kang ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ka̱ aYahudi. 5 Te uShawulu ga ìtong oAmalek ga ra anyimnyal ka̱ ashe aba̱nda̱m. 6 Te uza̱ là ôKeni pa̱, &lt;&lt;Ó fa, ó re oAmalek kang mmá gbá̱ng wó nzəng ká̱ oza̱ ka̱t, ka̱kul ka̱ ó nyám ikin n̂gkpaktak oIsa̱rila, ka̱ awalang va̱ oza̱ fa ka̱ aMasar á.&gt;&gt; Te oKeni fa re oAmalek.

7 Te uShawulu gbá̱ng oAmalek á ɓàn ka̱ aHavila ga chu aShur, dat ká̱ aswari asa̱l nfa alum ngga aMasar. 8 Uza̱ kpán uAgak uponzhi uga aAmalek ká̱ irirì, kang uza̱ zhì aɓoshi onənəm pa̱ kpaktak ká̱ ndokchi. 9 Ǹnyi te, uShawulu ká̱ oshozha re uAgak ká̱ irirì, ká̱ itam inəna̱n, ká̱ ina, ká̱ ivan itam ká̱ ivan ina inəna̱n, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ɓyen ká̱ oza̱, oga iya̱m va̱ ta̱ ri ìgwak ôza̱, oza̱ zhì oza̱ ka̱t. Kang nkpaktak ivəngva̱ ɓyen ká̱ oza̱ ka̱t, te oza̱ zhì oza̱ pa̱ chatchat.

10 Te uYawe là ûSamuwel pa̱, 11 &lt;&lt;Mmami ká̱ nlak ìgwak nva̱ n nak uShawulu yà uponzhi á, ka̱kul uza̱ ga̱ɓa̱n asəm á mi chit, kang uza̱ yang ka̱ nkpak nnap-mpakpak mi chit.&gt;&gt; USamuwel fe iya̱m va̱ ta te, ìgwak lak na pa̱ gənggəng kang uza̱ chal uYawe ka̱ ashe nkpaktak ìzwam va̱ ta.

12 Ìpin fa kpa̱k ká̱ ìɓotak te, uSamuwel wong ga pa̱ na ô ya uShawulu. Te mmá là á na pa̱, &lt;&lt;UShawulu ga aKarmel chit. Uza̱ me iya̱m ka̱kul nrəng ká̱ aɗin wò ka̱ ta, kang uza̱ ga aGilgal chit.&gt;&gt;

13 Awalang va̱ uSamuwel ga ya na te, uShawulu là á na pa̱, &lt;&lt;Re uYawe á pa̱r ɓu, n yəl kà̱ nnap-nlà aYawe chit.&gt;&gt;

14 Ǹnyi te, uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;A ya pa na te, iza̱ mmami kà̱ nfife yà? Ayə́ng itam ká̱ ina ka̱t ɗò?&gt;&gt;

15 UShawulu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;OShozha ɓa ká̱ oza̱ ka̱ atak oAmalek, oza̱ yak itam inəna̱n ká̱ ina ka̱kul na mmá yichi nləfər ûYawe, Inan ɓu ká̱. Ǹnyi te, í zhì nkpaktak iza̱ nggo.&gt;&gt;

16 Te uSamuwel là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Ma̱r, na n là a ɓu iya̱m va̱ uYawe là á mi ká̱ ìzwam ká̱ nlam.&gt;&gt;

UShawulu là pa̱, &lt;&lt;Là á mi.&gt;&gt;

17 Te uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Káp ká̱ nva̱ u ya ishi ɓu iya̱m iro ka̱t, ka̱ nna te, u nyang unəm uga mpyal oga akum oIsa̱rila ka̱t ɗò? UYawe gor ɓu chit uponzhi oIsa̱rila. 18 Kang uza̱ re ɓu pa̱, &lt;Ga ɓu zhì onəm oɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta, oAmalek pa̱ kpaktak, lung oza̱ na u gba̱ng oza̱ pa̱ chatchat.&gt; 19 Iza̱ nak kang u kpak nnap-nlà aYawe ka̱t yà? Sang kang u wur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum kang u nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng wanta̱ kà̱ mpyal aYawe yà?&gt;&gt;

20 Ǹnyi te, uShawulu là pa̱, &lt;&lt;N kpak nnap-nlà aYawe kpak, n nəm nre wa nva uza̱ re mi á. N zhì nkpaktak oAmalek kang m ɓa ká̱ uAgak uponzhi oza̱. 21 Oshozha wur itam ká̱ ina inəna̱n ka̱ atak ìkum iva mal pa̱ mmá zhì ka̱kul pa̱ ó yichi nləfər ûYawe Inan ɓu ká̱, ka̱ aGilgal.&gt;&gt;

22 Te uSamuwel na ama̱n pa̱,

&lt;&lt;Iza̱ uYawe ɗom ji yà?

Iya̱m inana ɓu iga nshì ká̱ nləfər ka̱t te nkpak nnap-nlà aYawe ɗò?

Nkpak nnap-nlà ɓyen ji nna nləfər ji,

nfe nnap ɓyen ji mpyìp inagam ji.

23 Nfa iya̱mkak ká̱ uYawe á sat wa nnap-mɓá̱ngɓa̱ng iva̱k.

Kang nkak ishi te, á ɓa̱ng wa ngwop ìchər.

Ka̱kul u yang ká̱ nnap-mpakpak aYawe chit,

te wa nnà ta uza̱ yang ɓu chit ká̱ nyà uponzhi.&gt;&gt;

24 Te uShawulu là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit. N kpak nnap-mpakpak aYawe ka̱t, kang n kpak nnap-nlà ɓu ka̱t kpa, ka̱kul n nəm ayər oshozha, nna nak te, n nəm iya̱m va̱ oza̱ ɗom. 25 Ǹyangmata̱ n chal ɓu, yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á mi, na u le nzəng ká̱ mi, na n wop uYawe.&gt;&gt;

26 Te uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Mi ya ka̱ nle nzəng ká̱ ɓu ka̱t. Ka̱kul u yang nkpak nnap-nlà aYawe, te uYawe yang ɓu chit ká̱ nyà uponzhi oIsa̱rila.&gt;&gt;

27 Awalang va̱ uSamuwel ga̱ɓa̱n pa̱ na ô ga te, uShawulu kpán arwangchwang ìlukwanlukwan te, ìlukwan va̱ ta kakchi. 28 USamuwel là á na pa̱, &lt;&lt;Wa nva̱ u kakchi ìlukwan mi te, wa nnà ta uYawe kakchi iponzhi oIsa̱rila chit ka̱ atak ɓu n̂da ta̱, kang uza̱ na ûnəm uro pa̱ɗi, uva á ɓyen ji ɓu ji. 29 Uza̱ va Ìzhàn oIsa̱rila i nap akwam ka̱t, uza̱ i ga̱ɓa̱n nnap-nlà wò ka̱t, ka̱kul uza̱ unəmləbər kang i ga̱ɓa̱n nnap-nlà wò ka̱t.&gt;&gt;

30 Te uShawulu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit. Ka̱ nna kpa te, n chal ɓu, wa ma̱n te, wa na ichumchum á mi kà̱ mpyal onəm oga mpyal onəm mi ká̱ oIsa̱rila, le nzəng ká̱ mi na n wop uYawe, Inan ɓu.&gt;&gt; 31 USamuwel ga̱ɓa̱n, a le ga nzəng ká̱ na, kang uShawulu wop uYawe.

32 Te uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ uAgak uPonzhi oAmalek á mi.&gt;&gt;

Te uAgak ɓa ka̱ mpipyal ka̱ ashe ìkan, uza̱ rəng pa̱, &lt;&lt;Nnandər ikú va̱ ka̱ apal mi te á lyam chit.&gt;&gt;

33 Ǹnyi te, uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Wa va̱ ndokchi ɓu nak ochar pa̱ makmak lang ovan oza̱ te, unang ɓu i ga nlang uyen wò kpa.&gt;&gt; Te uSamuwel kyen uAgak ka̱ ndokchi pa̱ nyimənnyimən kà̱ mpyal aYawe ka̱ aGilgal.

34 Te uSamuwel le aRama, ǹnyi te, uShawulu le nzhi wò ka̱ aGibeya aShawulu. 35 Te uSamuwel ga atak uShawulu lap ka̱t ga chu nra va̱ uSamuwel kú ká̱, ǹnyi te, uSamuwel yà ka̱ aɗor ka̱ apal aShawulu pa̱ makmak. Kang uYawe ká̱ nlak ìgwak ka̱kul nva̱ uza̱ nak uShawulu yà uponzhi oIsa̱rila á.

16

USamuwel gor uDawuda pa̱ a yà uponzhi

1 UYawe là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Ázəmo kang ɓu re nnəm aɗor ka̱ apal ishi aShawulu yà? N yang na chit ká̱ ǹyà uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila. Yə́l agbəshi ɓu ká̱ mmì mpyet na u ga aBet-Lehem, mmami kà̱ nre ɓu ka̱ atak aJese, ka̱kul n yak uyiyen uro chit pa̱ a yà uponzhi.&gt;&gt;

2 Ǹnyi te, uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;Mi nəm sang kang mi nəm iya̱m va̱ ta̱ yà? A yà pa̱ uShawulu i fe te, i gbá̱l mi.&gt;&gt;

Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Yar ìya ìna ìchar ka̱ awo, te là pa̱, &lt;M ɓa pa̱ n yichi nləfər ûYawe.&gt; 3 Chal uJese kà̱ nləfər va̱ ta, kang mi nyám iya̱m va̱ a ɓu pa̱ u nəm. Ɓu gor uro va̱ mi nyám á ɓu.&gt;&gt;

4 USamuwel nəm wa nva uYawe là á na. Awalang va̱ uza̱ chu aBet-Lehem te, onəmgbak oga aBet-Lehem fa gwang na ká̱ ayər. Oza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;U ɓa amwang na lyát ɗò?&gt;&gt;

5 USamuwel ma̱n pa̱, &lt;&lt;M ɓa ikángkáng pa̱ sham. M ɓa pa̱ n yichi nləfər ûYawe. Ó gár ishi wó na ó ɓa nzəng ká̱ mi ka̱ atak nləfər.&gt;&gt; Te uSamuwel gar uJese ká̱ ovəvan onunggwan, kang uza̱ chal oza̱ kpa kà̱ nləfər va̱ ta.

6 Awalang va̱ oza̱ chu chit kang uSamuwel dər uEliyap uya aJese te, uza̱ rəng pa̱, &lt;&lt;Nkpak uwà uYawe gor.&gt;&gt;

7 Ǹnyi te, uYawe là ûSamuwel pa̱, &lt;&lt;Kang wa dər ka̱ acham izər, ka̱t te ìmak ka̱t, ka̱kul n yang na chit. UYawe i dər iya̱m wa nva unəmləbər i dər ka̱t. Onəmləbər i dər ka̱ acham izər, ǹnyi te, uYawe i dər ìgwak.&gt;&gt; 8 Te uJese là ûyen wò uAbinadap pa̱ uza̱ a lyam kà̱ mpyal aSamuwel, ǹnyi te, uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;UYawe yak uva̱ ta̱ ka̱t na kpa.&gt;&gt; 9 Te uJese le nak uShamma lyam kà̱ mpyal aSamuwel, te uSamuwel là pa̱, &lt;&lt;UYawe yak na ka̱t na kpa.&gt;&gt; 10 UJese nak ovan wò onunggwan pa̱ ofangshat, lyam kà̱ mpyal aSamuwel, ǹnyi te, uSamuwel là a na pa̱, &lt;&lt;UYawe yak uro ka̱ ashe oza̱ ka̱t.&gt;&gt; 11 Te uza̱ ɓəp uJese pa̱, &lt;&lt;Ovan ɓu onunggwan oma ta̱ byet ɗò?&gt;&gt;

UJese na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uɓwakan oza̱ uwa yà ka̱ atak nkpàk iya̱mkang ka̱ ashe nzam.&gt;&gt;

Te uSamuwel là á na pa̱, &lt;&lt;Re nre kà̱ na, í yà kà̱ ntəm ka̱t ya uza̱ i ɓa kang.&gt;&gt;

12 Te uJese re nre mmá ɓa ká̱ na. Uza̱ uyenza̱m uga mɓyen ndər uva ká̱ ikángkáng.

Te uYawe là pa̱, &lt;&lt;Wóng, uwa ta gor na.&gt;&gt;

13 USamuwel yar agbəshi mmì zuk uDawuda ká̱ ishi kang uza̱ gor na ka̱ kà̱ mpyal ogənanggənang. Ɓan ka̱ n̂da va̱ ta te, aRuhu aYawe vàng ká̱ ìkam ka̱ apal ishi aDawuda. Nna chit te uSamuwel le aRama ɗak.

UDawuda nəm inok kà̱ nzhi aShawulu

14 ARuhu aYawe re uShawulu, kang uYawe re nre ka̱ aruhu aɓá̱ngɓa̱ng nyán ká̱ na. 15 Oro ka̱ ashe okpari aShawulu là á na pa̱, &lt;&lt;Dər, aruhu aɓá̱ngɓa̱ng vàng chit ka̱ atak Inan kà̱ nyán ká̱ ɓu. 16 Re, anəm uga nzhi yi, í mwo unəm uga ǹnyi nnə́m aɓwa, na awalang va̱ aruhu aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak Inan a vàng ka̱ apal ɓu te, uza̱ i nə́m aɓwa va̱ ta na nnap nəm ɓu á ɓa kà̱ɗi.&gt;&gt;

17 Te uShawulu là ôkpari wò pa̱, &lt;&lt;Ó ram unəm va̱ nyi nnə́m aɓwa byet, na ó ɓa ká̱ na á mi.&gt;&gt;

18 Uro ka̱ ashe okparikpari na ama̱n pa̱, &lt;&lt; Uya aJese unəm uga aBet-Lehem uro wa yà nyi nnə́m aɓwa byet. Uza̱ kam ìgwak, kang i lung ìkum byet. Uza̱ ká̱ aghan nnap-nlà kpa, kang uza̱ uyenza̱m uga mɓyen ndər. UYawe uwa yà nzəng ká̱ na.&gt;&gt;

19 Te uShawulu re onəm oga nre ka̱ atak aJese pa̱, &lt;&lt;Re nre á mi ká̱ uyen ɓu uDawuda, uyen uga nkpak iɓəl ɓu.&gt;&gt; 20 Te uJese re nre ká̱ uDawuda nzəng ká̱ nzəngkəng ka̱ apal azhaki, ká̱ aba̱ng ndəng iba̱ngba̱ng ká̱ iya iɓəl ga ûShawulu.

21 UDawuda ɓa atak aShawulu kang a ɓàn nnəm inok á na. UShawulu ma̱n ká̱ uDawuda byet, kang uDawuda sat uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga ǹyar iya̱m ìkukum. 22 Te uShawulu re nre ûJese pa̱, &lt;&lt; Re uDawuda á təm a nəm inok á mi, ka̱kul m ma̱n ká̱ na pa̱ gənggəng.&gt;&gt;

23 Awalang va̱ aruhu aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak Inan i vàng ka̱ apal ishi aShawulu te, uDawuda i nə́m aɓwa wò. Te aruhu aɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta i re uShawulu kang nnap-nnənəm i le i ɓa.

17

UDawuda ká̱ uGoliyat

1 Te oFilisti ɓut oshozha oza̱ ka̱kul ìkum, ka̱ aSoko ka̱ aYahudi. Oza̱ ra apa̱k ka̱ aEfes Dammim, ka̱ ishimshe aSoko ká̱ aAzeka. 2 UShawulu ká̱ oIsa̱rila ɓut kang a ra apa̱k ka̱ mba̱nda̱m aEla, oza̱ gbar izər ka̱kul ìkum ká̱ oFilisti. 3 OFilisti tong ka̱ aɗuktum aro kang oIsa̱rila tong ka̱ aro, ká̱ mba̱nda̱m ká̱ ishimshe oza̱.

4 Te uGoliyat uponzhi ìkum oFilisti unəm uga ìtong aGat, fa ta̱l ká̱ ishimshe oFilisti ká̱ oIsa̱rila, i rurup ji ashar pa̱ fangzəngtəng ji. 5 Uza̱ pa atagya aga acham arəzang ká̱ ìlukwan iga acham arəzang, iɗəɗək ìkalong pa̱ ìtukun iga ashekel. 6 Uza̱ mwak acham arəzang ka̱ ashar wò, kang uza̱ gantal aɓár akəla̱pkəla̱p aga acham arəzang ka̱ agar. 7 Azar aɓəɓar wa ìdari iga nka̱p atani, kang ishi aɓəɓar, iɗəɗək i nəm ashekel igba̱l pa̱ ikpa̱ɗing nəm. Unəm uga ǹyar nggwànggwàng ìkukum i ləp mpyal a na.

8 UGoliyat fa sat kà̱ mpyal oshozha oIsa̱rila kang à lə̀p achu pa̱, &lt;&lt;Ó tong iza̱ yà? Ó ɓa ìkum ka̱t ɗò? Mmami unəm oFilisti, kang mmawó okpari aShawulu ka̱t ɗò? Ó yak unəm uro á ɓa ka̱ ashe mba̱nda̱m na á lung mi ka̱ta̱. 9 A yà pa̱ uza̱ á lung mi kang a gbá̱l mi te, oFilisti i yà ozwal wó, ǹnyi te, a yà pa̱ ma ji nkəka̱m kang n gbá̱l na te, ó yà ozwal yi.&gt;&gt; 10 Te unəm oFilisti là pa̱, &lt;&lt;M ɓak oshozha oIsa̱rila n̂da va̱ ta̱. Ó re unəm wó uro á ɓa ná í lung owan yi.&gt;&gt; 11 Ká̱ nfe nnap-nlà aFilisti va̱ ta te, ayər nəm uShawulu ká̱ nkpaktak oshozha oIsa̱rila kang oza̱ tán pa̱ gənggəng.

12 Ǹyangmata̱ te, uDawuda uya aJese, unəm uga aEfərata ka̱ aBet-Lehem ka̱ ashe mbin aYahudi. UJese ka̱ ovan onunggwan pa̱ ona̱nne kang ka̱ awalang iponzhi aShawulu te, uza̱ gbák chit. 13 Ovan aJese onəmgbak pa̱ oshatɗing ga ìkum chit ká̱ uShawulu. Unəmgbàk te, ka̱ yà uEliyap uga uparəm uAbinadap, kang uga ushatɗing uShamma. 14 UDawuda uwa uyen ka̱ ashe nkpaktak ovan onunggwan aJese. Onəmgbaknəmgbak oga oshatɗing va̱ ta yar nva̱ng aShawulu, 15 ǹnyi te, uDawuda i wong i ga atak apa̱k aShawulu kang i le i ga aBet-Lehem ka̱kul nkpak iya̱m nkang apo wò.

16 Nra ìsəm pa̱ ineɗing uFilisti va̱ ta ka̱ nnəm inok mpyar oshozha oIsa̱rila ìpin ká̱ arurong.

17 N̂da nro te, uJese là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Yar ìkur ifórfòr ìkpáng iga mma iya̱m ká̱ nzəngkəng pa̱ ngba̱pchi ga ogənang ɓu pa̱ kəlak ka̱ apa̱k. 18 Te yar mbyal ina nva mmá pə́k chit nə́k pa̱ ngba̱pchi ga unəm uga mpyal oza̱. Wa dər ikángkáng ogənang ɓu kang ɓu ɓa ká̱ iya̱m iro a mi iva i nyám pa̱ oma yà ká̱ ikángkáng. 19 Ogənang ɓu oma yà nzəng ká̱ uShawulu ká̱ oshozha oIsa̱rila ka̱ mba̱nda̱m aEla kà̱ nnəm ìkum ká̱ oFilisti.&gt;&gt;

20 Ipin fa kpa̱k ká̱ iɓotak te, uDawuda wong re iya̱m nkang ka̱ ashe awo anəm uga nkpak iya̱m nkang uro. Uza̱ wur iya̱m va̱ upupo uJese re na ka̱ á. Uza̱ ga chu apa̱k ka̱ awalang va oshozha oIsa̱rila ka̱ ngga agbagba ìkum, kà̱ nnə́m achu ìkum. 21 Oshozha oFilisti ká̱ oIsa̱rila fa agbagba ìkum tong i dər owan oza̱. 22 Te uDawuda re iya̱m va̱ uza̱ ɓa ká̱ ka̱ atak anəm uga mpángchí iya̱m kang uza̱ chər ga agbagba ìkum re anung ogənang wò. 23 Uza̱ ka̱ nlà nnap ka̱ oza̱, ta byet te, uGoliyat unəm oFilisti ka̱ aGat, fa ka̱ ashe oshozha oFilisti, kang i là apir nnap-nlà wò ngga mpyar oza̱ ka̱ anung, te uDawuda fe. 24 Nkpaktak awalang va̱ oshozha oIsa̱rila ya na te, oza̱ ɓàn nchəng í le ka̱kul ayər nəm oza̱ byet.

25 Ǹyangmata̱ te, oIsa̱rila i là pa̱, &lt;&lt;Ó ya agbar anəm va̱ cho ya fa ta ɗò? Uza̱ fa pa̱ ô ɓak oIsa̱rila. Uponzhi i ga nná idur imakmak ûnəm va̱ i gbá̱l na, uza̱ i na uyen wò uchar uro á na i ka̱m, kang onənəm te, oza̱ imwa mbwai mbin ka̱t.&gt;&gt;

26 Te uDawuda ɓəp onəm va̱ dat ká̱ na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mí nəm unəm va̱ i gbá̱l uFilisti va̱ ta̱ kang ì yar iwuswa va̱ ta̱ i le oIsa̱rila yà? Uda uFilisti va̱ ta̱ unəm uga ache amulur, kang i ɓak oshozha Inan iga irirì yà?&gt;&gt;

27 Kang oshozha na ama̱n á na wa nva mmá là á. Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta amwa ka̱kul anəm va̱ i gba̱l na.&gt;&gt;

28 Awalang va̱ uEliyap unəmgbàk aDawuda fe na ka̱ nlà nnap ka̱ oshozha te, ìgwak lak na kà̱ na kang uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ɓa kà̱ ka̱ta̱ yà? U re itam iga nɗa̱p va̱ uda ka̱ ashe nzam yà? N nyi ɓu ká̱ nrup ishi ká̱ nkak ishi nyi. U ɓa pa̱ na u dər nlung ìkum.&gt;&gt;

29 UDawuda ɓəp pa̱, &lt;&lt;Nza̱ mpat n nəm chit ǹyangmata̱ yà? Mi là nnap-nlà lap ka̱t ɗò?&gt;&gt; 30 Te uza̱ re na ga̱ɓa̱n atak ashozha uro, kang uza̱ ɓəp na wa nva uza̱ ka̱ ɓəp. Te oshozha va̱ ta na ama̱n á na wa nva mmá ka̱ na á na á.

31 Iya̱m va̱ uDawuda là te, oza̱ ga là ûShawulu, kang uShawulu re nre pa̱ mmá ɓa ká̱ na. 32 UDawuda là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Kang ìchəgwak á ləp unəm uro ka̱ uFilisti va̱ ta̱ ka̱t. Uzwal ɓu i ga i lung na.&gt;&gt;

33 UShawulu ma̱n ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Ɓu nəm sang kang ɓu lung uFilisti va̱ ta̱ yà? Mmaɓu uyen uɓwakan, kang uza̱ ununggwan ìkum ɓan ká̱ ivanzəza̱m na byet.&gt;&gt;

34 Ǹnyi te, uDawuda là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Uzwal ɓu i kpak iya̱m nkang apo wò. Awalang va̱ ìlir ka̱t te abiya ɓa nkpán ìtam ka̱ ashe nggatək iya̱m nkang, 35 mi ɓàk na, mi la̱p kang mi vyat ìtam va̱ ta ka̱ anunung. Awalang va̱ i ga̱ɓa̱n ìkum ká̱ mi te, mi kpán na ka̱ akpap kang mi nə́m ka̱ ikəka̱m ikú. 36 Uzwal ɓu gba̱l ìlir ká̱ abiya chit, mi ga nnəm uFilisti uga ache amulur va̱ ta̱ wanta na kpa, ka̱kul nva̱ uza̱ ɓak oshozha Inan iga irirì chit. 37 UYawe va fa ká̱ mi ka̱ ashe awo ìlir ká̱ abiya va̱ ta te, uwa i fa ká̱ mi ka̱ ashe awo aFilisti va̱ ta̱.&gt;&gt;

UShawulu là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Ga mpyal ka̱, uYawe a ya nzəng ká̱ ɓu.&gt;&gt;

38 Te uShawulu mwak iya̱m ìkum wò ûDawuda, uza̱ pa atagya acham arəzang ká̱ ìlukwan acham á na. 39 UDawuda mwak chit, te uza̱ gal ndokchi uza̱ ɗak pa̱ ô chen ká̱ te, a ma̱t na ka̱kul uwa mwak apir ìlukwan va̱ ta̱ chit ka̱t.

UDawuda là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Mi nyi nchen ká̱ iya̱m va̱ ta̱ ka̱t, ka̱kul nna mwak apipir chit ka̱t.&gt;&gt; Te uDawuda zəp iya̱m va̱ ta le. 40 Te uza̱ yar ìdari wò ka̱ awo, wur ipang pa̱ ìtukun imálkanmalkan ka̱ ashe awang, uza̱ nak ka̱ ashe azhal aga nkpak iya̱m nkang wò, ká̱ nchwalak wò ka̱ awo kang uza̱ ga dát ká̱ unəm oFilisti va̱ ta.

41 Ǹnyi te, uFilisti va̱ ta nzəng ká̱ unəm uga ǹyar nggwanggwang ìkum á na kà̱ mpyal, fa mɓa nggwang uDawuda. 42 Uza̱ dər uDawuda te, uza̱ ya na uwa yà uyen uɓwakan uga mɓyen dər, uva ká̱ ikángkáng, te uza̱ ɓak na. 43 Uza̱ là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Mmami iva kang ɓu ɓa ká̱ mi ká̱ idari ɗò?&gt;&gt; Kang uFilisti va̱ ta vyap uDawuda ká̱ aɗin inənan. 44 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ɓa ka̱ta̱, na n ná ìzhe ɓu inyil ká̱ izhé iga anyin.&gt;&gt;

45 UDawuda là ûFilisti va̱ ta pa̱, &lt;&lt;U ɓa kà̱ mi ka̱ ndokchi, ká̱ aɓár ká̱ aɓár akəla̱pkəla̱p, ǹnyi te, m ɓa kà̱ ɓu ka̱ ashe aɗin aYawe uGa ngGatək, Inan oshozha oIsa̱rila, uva u ɓak á. 46 N̂da va̱ ta̱ uYawe i na ɓu ka̱ ashe awo mi, kang mi gba̱l ɓu mi gəl ishi ɓu. Te n̂da va̱ ta̱ mi na oga akúm oshozha oFilisti înyil ká̱ izhé iga anyin, kang nkpaktak apambin i nyi pa̱, Inan i ya yà ka̱ aIsa̱rila. 47 Nna chit te, nkpaktak nggatək va̱ ka̱ta̱ i nyi pa̱ uYawe i ka̱mshi onəm wò ká̱ aɓár ka̱t te ndokchi ka̱t. Ìkum iji àYawe, uza̱ i na nkpaktak wó ka̱ ashe awo yi.&gt;&gt;

48 UFilisti va̱ ta səng ɓa dát pa̱ na ú ru na te, uDawuda gha̱n chər ga dát ká̱ ngba̱k va̱ oFilisti kà̱, pa̱ ô gwang na. 49 Kang uDawuda pa awo ka̱ ashe azhal wò yar ìpang ka̱ ashe azhal aga nkpak iya̱m nkang wò, uza̱ nak ka̱ ashe nchwalak kang uza̱ mang ləp uFilisti va̱ ta ká̱ ìsu. Ìpang va̱ ta tar ka̱ ashe ìkpang ishishi, kang uGoliyat ru zəp kà̱ mbin.

50 Te uDawuda nəm igwan ka̱ uFilisti va̱ ta ká̱ nchwalak ká̱ ìpang. Uza̱ gbá̱l uFilisti va̱ ta nzəng ká̱ ndokchi ka̱ awuwo ka̱t.

51 Te uDawuda chər ga sat ka̱ apal ishishi. Uza̱ tur ndokchi aFilisti va̱ ta ka̱ ashe avakchivakchi. Nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l na te, uza̱ gəl ishi á na ká̱ ndokchi va̱ ta.

Awalang va̱ oFilisti ya chit pa̱ uponzhi ìkum oza̱ kú chit, te oza̱ chəng le nva̱ng. 52 Te oIsa̱rila ká̱ oYahuda bà achu aga igwan, kang oza̱ ɓàk oFilisti ga chu ká̱ ka̱ anung asa̱l aGat, ká̱ anung oga asa̱l aEkron. OFilisti va̱ kú te, a tak ka̱ asa̱l á ga ngga aShayarayim á ga chu aGat ká̱ aEkron. 53 Awalang va̱ oshozha oIsa̱rila le ka̱ atak nwà oFilisti te, oza̱ wur iya̱m iga nwur ka̱ atak ikum ka̱ ashe apa̱k oFilisti.

54 UDawuda yar ishi aFilisti va̱ ta ɓa ká̱ ka̱ aUrushelima te, uza̱ nak iya̱m ìkum àGoliyat ka̱ ashe aghal wò.

55 Nva̱ uShawulu ka̱ ya uDawuda kà̱ nfa ngga pa̱ ô lung uFilisti te, a ɓəp uAbner unəm uga mpyal oshozhashozha pa̱, &lt;&lt;Uyen va̱ ta̱ uya ada yà?&gt;&gt;

Te uAbner là pa̱, &lt;&lt;Irirì aponzhi á təm mbyet, n nyi upupo ka̱t.&gt;&gt;

56 Uponzhi là ûAbner pa̱, &lt;&lt; Ga ɓəp, uda upupo yà?&gt;&gt;

57 Nva̱ngva̱ uDawuda le chit ka̱ atak ngbá̱l uFilisti te, uAbner ka̱m na ɓa ká̱ ûShawulu ya ishi aFilisti va̱ ta na ka̱ awo aDawuda. 58 UShawulu ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Ayen nza̱m, mmaɓu uya ada yà?&gt;&gt;

Te uDawuda là pa̱, &lt;&lt;Mmami uya azwal ɓu uJese, unəm uga aBet-Lehem.&gt;&gt;

18

Ayər aShawulu ka̱ apal aDawuda

1 Ka̱ nva̱ngva̱ uDawuda gbá̱l kà̱ nlà nnap chit ká̱ uShawulu te, uJonatan, uya aShawulu ɗom uDawuda pa̱ makmak, kang uJonatan ma̱n na wa nva uza̱ ma̱n ishi wò á. 2 A ɓàn n̂da va̱ ta te, uShawulu re uDawuda le nzhi lap ka̱t, uza̱ təm ká̱ na. 3 Kang uJonatan yar nsar nnap-nlà ká̱ uDawuda, ka̱kul uza̱ ma̱n na wa ishi wò. 4 UJonatan tur ìlukwan wò uza̱ na ûDawuda, nzəng ká̱ ìlukwan ìkukum, ká̱ ndokchi, ká̱ ìjang, ká̱ ngbat.

5 Atak va pa̱ kpaktak uShawulu i re uDawuda pa̱ uza̱ a ga a nəm ìkum te, uDawuda i nəm igwan ká̱. Te uShawulu nak na uzəngtəng ka̱ ashe onəm ochumchum oshozhashozha, kang ìgwak chàng nkpaktak oshozha ká̱ onəm oga mpyal oshozha.

6 Awalang va̱ oshozha kà̱ nle nzhi nva̱ngva̱ uDawuda gbá̱l uFilisti va̱ ta chit te, ochar fa ka̱ ashe oga itong oIsa̱rila pa̱ kpaktak pa̱ na ó gwang uponzhi uShawulu. Te oza̱ i shì nnap-nshì kang i gba̱p nza̱m, ká̱ nnap-nshì ngga nchang ìgwak ká̱ iganggáng ká̱ oga aɓwa acham. 7 Oza̱ i gba̱p nza̱m kang i shì nnap-nshì i là ka̱ pa̱,

&lt;&lt;UShawulu gbá̱ng oji wò ikalong,

kang uDawuda gbá̱ng oji wò ikalong pa̱ igba̱pchi.&gt;&gt;

8 Nnap nshì va̱ ta̱ lak ìgwak uShawulu pa̱ gənggəng. Kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Iza̱ wa nva̱ ta̱ yà? Oza̱ là pa̱ n gbá̱ng ikalong na byet, kang pa̱ uDawuda gbá̱ng ikalong pa̱ igba̱pchi. Te iza̱ ɓur lap ɗa, a ɓur iponzhi na á na chwat ka̱t ɗò?&gt;&gt; 9 Ka̱ awalang va ta byet te, uShawulu nak iwu uDawuda.

10 Ipin fa kpa̱k te, Inan re ǹre ká̱ aruhu aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal aShawulu ká̱ nkam i nyán ká̱ na. Uza̱ ɓan nnə́m achu wa anəm ura̱nra̱n ka̱ ashe nzhi wò. Te uDawuda ɓàn nnə́m aɓwa á na wa nva̱ uza̱ mà nə́m á na á. Ǹnyi te, uShawulu uwa ka̱ yà ká̱ aɓár ka̱ awo wò, 11 kang uza̱ gha̱p aɓár i là îshi wò pa̱, &lt;&lt;Mi bàng uDawuda ká̱ ka̱ izər nzhi&gt;&gt; Ǹnyi te, uDawuda ra nggà nva̱ng pa̱ mparəm.

12 UShawulu nəm ayər aDawuda, ka̱kul uYawe uwa ya nzəng ká̱ uDawuda, ǹnyi te, uza̱ kap ká̱ uShawulu chit. 13 Te uShawulu fa ka̱ uDawuda re nzhi iponzhi, uza̱ nak na ya unəm uga mpyal oshozha ìkalong, kang uDawuda ləp mpyal ôza̱ ka̱ atak ìkum.

14 Ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ uDawuda nəm te, uza̱ i nəm igwan, ka̱kul uYawe uwa yà nzəng ká̱ na. 15 Awalang va̱ uShawulu ya igwan aDawuda chit te, uza̱ nəm ayəyər. 16 Ǹnyi te, nkpaktak oIsa̱rila ká̱ oYahuda ma̱n uDawuda, ka̱kul uza̱ ləp mpyal ôshozha ka̱ atak ìkum ka̱ asa̱l va məma.

17 UShawulu là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Mi ga nna uyen mi uchar ugəshi, uMerap a ɓu, ɓu ka̱m ichar ká̱ na. Ǹnyi te, ɓu nyám ishi ɓu á mi pa̱ mmaɓu uyen ununggwan ka̱ atak nlung ìkum àYawe.&gt;&gt; UShawulu ka̱ nrəng ka̱ ashe ìgwak pa̱, &lt;&lt; Awo mi i dok na ka̱t, re oFilisti oma á gbá̱l na.&gt;&gt;

18 Kang uDawuda là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Mmami uda yà, akum mi iza̱ ka̱ ashe oIsa̱rila kang mi yà ugwar àponzhi yà? Akum apo mi chu iya̱m iro ka̱t.&gt;&gt; 19 Awalang chu chit pa̱ mmá na uMerap ûDawuda pa̱ á ka̱m, te uShawulu yar na ná ûAdəriyel, unəm oMehola.

20 Te uya àShawulu uMikal ma̱n uDawuda byet, kang nva̱ngva̱ uShawulu fe te, ìgwak chàng na.

21 Te uShawulu là îshi wò pa̱, &lt;&lt;Mi na uMikal ûDawuda, na n lwak na ká̱, na oFilisti á gbá̱l na.&gt;&gt; Kang uShawulu là ûDawuda kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Ǹyangmata̱ ɓu ga ǹyà ugwar mi.&gt;&gt;

22 Te uShawulu là ônəm wò pa̱, &lt;&lt;Ó là ûDawuda ka̱ ayi pa̱, &lt;Dər uponzhi ma̱n ɓu byet kang mmayi kpa. Ǹyangmata̱ ma̱n na u yà ugwar àponzhi.&gt; &gt;&gt;

23 Oza̱ là nnap va̱ ta ûDawuda. Ǹnyi te, uDawuda là pa̱, &lt;&lt;Ó rəng pa̱ nnap mɓwakan pa̱ unəm a yà ugwar àponzhi ɗò? Mmami unəm ukunkun u va mmá nyi na mak ka̱t.&gt;&gt;

24 Awalang va̱ onəm aShawulu le ga là ûponzhi iya̱m va̱ uDawuda là te, 25 uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ó là ûDawuda pa̱, n ɗom iya̱m igwar iro ka̱t, iya̱m va̱ n ɗom te, awa anung ache oFilisti ìgba̱l, ka̱kul na mmá pyat akat ka̱ apal okpa ìkum àponzhi.&gt;&gt; Nɗom aShawulu na ta̱ pa̱ oFilisti a gbá̱l uDawuda.

26 Awalang va̱ onəm aShawulu là nnap va̱ ta ûDawuda te, ìgwak chàng uDawuda. Te uza̱ ma̱n pa̱ ô yà ugwar àponzhi. Kang ilum va̱ ta i chu, 27 uDawuda wong ká̱ onəm wò ga kang á gbá̱ng oFilisti ìgba̱l pa̱ ìparəm kyèn awa ache oza̱. Oza̱ kung mmak iyəyil ûponzhi na uDawuda a yà ugwar àponzhi. Te uShawulu na uyen wò uchar, uMikal ûDawuda yà uchichar.

28 Awalang va̱ uShawulu nyi chit pa̱ uYawe uwa ya nzəng ká̱ uDawuda, kang uyiyen uMikal ɗom uDawuda byet, 29 te ayər nəm uShawulu jujwak ká̱ uDawuda. Uza̱ nak uDawuda sat ukpa ìkum wò kà̱ nkpaktak irirìriri.

30 Kang awalang va kpaktak onəm oga mpyal ìkum oFilisti i ru ìkum te, uDawuda i nəm igwan ka̱ apal oza̱ iji aɓo onəm oga mpyal ìkum àShawulu ji. Ka̱kul nva̱ ta̱ te, aɗin aDawuda dam pa̱ gənggəng.

19

UShawulu ɗak pa̱ ô gba̱l uDawuda

1 UShawulu nok nkpaktak okpari wò ká̱ uJonatan uyiyen pa̱ oza̱ agba̱l uDawuda. Ǹnyi te uJonatan ma̱n uDawuda byet, 2 uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Upo mi ka̱ nram ɓu pa̱ ô gbá̱l. Ka̱kul nva̱ ta te, nəm pa̱ dakdak ipin ká̱ iɓotak te, ram atak mbwam kang ɓu təm ka̱ ta. 3 Mi là ûpo mi pa̱ i fa i tong ka̱ agbagba ka̱ atak va̱ u bwam kà̱, kang mi là nnàp á na ka̱ apal ishi ɓu. Te mi là a ɓu iya̱m va̱ pa̱ kpaktak n fe ka̱tətak.&gt;&gt;

4 Ipin fa kpa̱k te uJonatan là nnap nnəna̱n ka̱ apal aDawuda ûpo wò. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kang wa nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ukpari ɓu uDawuda ka̱t aponzhi, uza̱ uwa a nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng iro a ɓu chit ka̱t. Iya̱m va̱ uza̱ nəm te, nna yà ká̱ nka̱mshi á ɓu pa̱ makmak. 5 U kong ka̱ nva̱ uza̱ yang ká̱ irirì wò uza̱ gbá̱l agbar oFilisti, nna nak te uYawe na igwan oIsa̱rila ka̱t ɗò? Iya̱m va̱ ta a chàng ìgwak a ɓu pa̱ gənggəng. Te sang kang ɓu ɗom pa̱ u gbá̱l unəm unəna̱n wa aDawuda yà? Ipir iga ngbá̱l na yà ka̱t.&gt;&gt;

6 Te uShawulu gwong achwang ka̱ nnap-nlà aJonatan kang uza̱ sóng anung pa̱, &lt;&lt;UYawe uwa ya te, unəm uro i gbá̱l uDawuda ka̱t.&gt;&gt; 7 Ka̱ nva̱ng va̱ ta te, uJonatan wór uDawuda a shal á na iya̱m va̱ upupo là á. Te uza̱ ka̱m uDawuda ga ká̱ ka̱ atak aShawulu, ta byet te iya̱m ra pa̱ dakdak wa nva̱ ka̱ yà matmat á.

8 A gba̱ng nva̱ng ka̱t te ìkum fa kà̱ɗi, te uDawuda ga ká̱ oshozha wò ru oFilisti ká̱ ikam. Kang uza̱ gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak oza̱ chəng.

9 N̂da nro uShawulu wa ka̱ ntəm ka̱ nzhi wò ka̱ aɓár ka̱ awo, te uYawe re ǹre ka̱ aruhu aɓá̱ngɓa̱ng uShawulu i nyán ká̱ na kà̱ɗi. Te uDawuda ɓàn nnə́m aɓwa á na wa nva uza̱ ma nə́m á, 10 te uShawulu yar aɓár pa̱ ô bàng uDawuda ká̱ ka̱ izər nzhi, ǹnyi te, uDawuda ra nggà kang aɓár ga bàng izər nzhi. Kang uDawuda fa ká̱ izwam va̱ ta chər.

11 UShawulu re ǹre ka̱ onunggwan pa̱ a pángchí nzhi aDawuda, na oza̱ á gbá̱l na ká̱ iɓotak. Ǹnyi te, uMikal uchar aDawuda, là á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu chər ká̱ izwam va̱ ta̱ ka̱kul iriri ɓu ka̱t, ipin i kpa̱k te, mí gbá̱l ɓu.&gt;&gt; 12 Te uMikal nak uDawuda fa ka̱ mɓol ayir nzhi kang uza̱ chər. 13 Te uMikal yar ìchər nak ka̱ apal alyer kang a dang ká̱ iya̱m iga ndang izər kang a nak akpap iɓəl ka̱ ishishi.

14 Awalang va̱ uShawulu re ǹre ká̱ onunggwan pa̱ a kpán uDawuda te, uMikal là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Uza̱ rurwa.&gt;&gt;

15 Te uShawulu re onunggwan pa̱ á ga á dər uDawuda kang à là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó ɓa ká̱ na á mi ka̱ apal aləlyer na ń gbá̱l na.&gt;&gt; 16 Ǹnyi te, awalang va̱ oza̱ ɓa táng te, oza̱ ya ìchər ka̱ apal alyer kang ká̱ oga akpap iɓəl ka̱ ishishi.

17 UShawulu là ûMikal pa̱, &lt;&lt;Sang kang u lam mi wa nta̱ yà kang u re ukpa ìkum mi gà yà?&gt;&gt;

UMikal là a na pa̱, &lt;&lt;Uza̱ là a mi pa̱, &lt;Re mi ngga. Le kang ma gba̱l ɓu.&gt; &gt;&gt;

18 Awalang va̱ uDawuda chər chit, te uza̱ ga atak aSamuwel ka̱ aRama, kang uza̱ là á na nkpaktak iya̱m va̱ uShawulu nəm á na. Te uSamuwel ká̱ uDawuda ga aNayot kang à təm ka̱ ta. 19 Mmá là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;UDawuda wa ka̱ aNayot ka̱ aRama,&gt;&gt; 20 te uza̱ re onunggwan pa̱ á ga á kpan na. Ǹnyi te, awalang va̱ oza̱ ga ya idongkong onəm oga nlà ìchu Inan ka̱ nlà iya̱m va̱ ka̱ ngga nfa, kang uSamuwel wa ka̱ ta wa anəm uga mpyal oza̱, te aruhu Inan vàng ka̱ apal onunggwan aShawulu, kang oza̱ ɓàn nlà iya̱m va̱ i ga nfa kpa. 21 Mmá là ûShawulu iya̱m va̱ kà̱ nchen te, uza̱ re nre ká̱ onunggwan okak ka̱ɗi kang oza̱ là iya̱m va̱ iga nfa kpa. UShawulu re nre ká̱ onunggwan ngga nshishat kang oza̱ ɓàn nlà iya̱m va̱ i ga nfa kpa. 22 Ká̱ nkukur te, uza̱ wong ká̱ ishi wò kà̱ ngga aRama kang uza̱ ga chu ache ndəng nchumchum nka̱pka̱p ka̱ aSeku te, uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;USamuwel ká̱ uDawuda ka̱ che yà?&gt;&gt;

Mmá là á na pa̱, &lt;&lt;Oma yà ka̱ aNayot ka̱ aRama.&gt;&gt;

23 Te uShawulu ga aNayot ka̱ aRama. Ǹnyi te, aRuhu Inan vàng ka̱ apal ishishi kpa kang uza̱ kà̱ nchen kà̱ nlà iya̱m va̱ i ga nfa uza̱ ga chu ká̱, ka̱ aNayot. 24 Uza̱ zə̀p ilukwan wò kang uza̱ là iya̱m va̱ i ga nfa kpa kà̱ mpyal aSamuwel. Uza̱ ra umaləng nkpaktak alum ká̱ izwam. Iya̱m va ta̱ nak kang onəm i là pa̱, &lt;&lt;UShawulu ka̱ ashe onəm oga nlà ìchu Inan kpa ɗò?&gt;&gt;

20

UJonatan ka̱mshi ûDawuda

1 Te uDawuda chər ka̱ aNayot ka̱ aRama ga atak aJonatan. Uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ n nəm yà? Iza̱ mpat mi yà? N nəm mpat ûpo ɓu wa nsang kang uza̱ ɗom pa̱ ô gbá̱l mi yà?&gt;&gt;

2 Te uJonatan là pa̱, &lt;&lt; Pa ka̱t, mmaɓu kà̱ ngga nkú ka̱t. Dər, upo mi i yà kà̱ nnəm iya̱m iro ichumchum ka̱t te iɓwakan i va uza̱ i nəm mi nyi ka̱t ɗò ka̱t. Ka̱kul iza̱ kang uza̱ i bwam i va̱ ta̱ kà̱ mi yà? Iya̱m iro yà pa ka̱t.&gt;&gt;

3 Ǹnyi te, uDawuda sóng anung là pa̱, &lt;&lt;Upo ɓu nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ nna n yà ká̱ nchə̀r mba̱lba̱l kà̱ mpyal ɓu, te uza̱ là ishi wò pa̱, &lt;A màl pa̱ uJonatan á nyi nnap va̱ ta ka̱t, ka̱t te i lak ìgwak a na.&gt; Nva̱ uYawe wa yà ká̱ iriri kang na u yà ká̱ iriri te, ishimshe mi ká̱ ikú a ɓur ntong ashar.&gt;&gt;

4 UJonatan là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ u ɗom pa̱ n nəm a ɓu te, mi nənəm a ɓu.&gt;&gt;

5 Te uDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Dər, ipin te mí ga nnəm nchang izər ngga ape apipe, kang a màl pa̱ n təm nrì iya̱m-nrì nzəng ká̱ uponzhi, ǹnyi te, re mi mbwam ka̱ ashe nzam a ga a chu arurong aga nra ngga nshatɗing kang. 6 A yà pa̱ upo ɓu a lang mi te, là a na pa̱, &lt;UDawuda chál mɓa̱r pa̱ ô ga nzhi wò ka̱ aBet-Lehem kəlak kang, ka̱kul nləfər ngga akum ìjili oza̱ ngga nza̱ ìzun nggo.&gt; 7 A yà pa̱ uza̱ là pa̱, &lt;Dakdak,&gt; te i nyám ɗak pa̱ uzwal ɓu yà ká̱ nɗaktak ka̱t. Ǹnyi te, a yà pa̱ uza̱ mən ìkum ká̱ ɓu te, ɓu nyi ɗak pa̱ uza̱ kà̱ nɗom nnəm iɓá̱ngɓa̱ng á mi. 8 Mmaɓu te, wa nyám nnap nnəna̱n ûzwal ɓu, ka̱kul u yar nsar nnap-nlà ká̱ mi chit kà̱ mpyal aYawe. A yà pa̱ m pat te, wa gbá̱l mi ká̱ ishi ɓu. Sang kang ɓu na mi ka̱ ashe awó apo ɓu yà?&gt;&gt;

9 UJonatan là pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t, ka̱ yà pa̱ n nyinyi pa̱ upo mi uwa ya ká̱ iɓá̱ngɓa̱ng iro ka̱kul ɓu te, ká̱ nlà a ɓu ka̱t ɗò?&gt;&gt;

10 UDawuda ɓəp uJonatan pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ upo ɓu ma̱n a ɓu ká̱ ìkum te, uda i là á mi yà?&gt;&gt;

11 UJonatan là á na pa̱, &lt;&lt;Fa í ga ashe agbagba.&gt;&gt; Te oza̱ fa ga ashe agbagba. 12 Te uJonatan là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;N sóng anung kà̱ mpyal àYawe, Inan ìga aIsa̱rila, ká̱ awalang wanta̱ ìpin ka̱t te nlomo te, mi ɗak na n nyi nrəng nnàp àpo mi. A yà pa̱ uza̱ uwa ya ká̱ iya̱m iro ká̱ ìgwak ka̱ apal ɓu te, mi re ǹre mí là a ɓu. 13 Ǹnyi te, a yà pa̱ upo mi uwa ɗom nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng iro a ɓu te, re uYawe á nyán ká̱ uJonatan pa̱ gənggəng, a yà pa̱ n nyám ka̱ a ɓu ka̱t kang nre ɓu u ga ká̱ ikangkang. Te re uYawe á yà nzəng ká̱ ɓu wa nva̱ uza̱ ka̱ yà nzəng ká̱ upo mi á. 14 Ǹnyi te, nyám ikin ikúrkùr ka̱t á mi wa ikin aYawe a yà pa̱ n na n yà ká̱ irirì á, na kang mmá gba̱l mi ka̱t. 15 Awalang va̱ uYawe á zhì nkpaktak okpa ìkum aDawuda ka̱ apambin te, kang wa re nyám ikin ɓu n̂zhi mi ka̱t mbyet mbyet.&gt;&gt;

16 Te uJonatan yar nsàr nnap-nlà ká̱ nzhi àDawuda là pa̱, &lt;&lt;Re uYawe á zhì okpa ìkum aDawuda pa̱ kpaktak.&gt;&gt; 17 Kang uJonatan nak uDawuda yar nsóng anung kà̱ɗi ka̱kul ma̱n va̱ uza̱ ká̱ a na, ka̱kul uza̱ ma̱n na wa va uza̱ ma̱n ishi wò.

18 Te uJonatan là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Ìpin te, mí nəm nchang izər ngga ape apipe kang mí lang ɓu ka̱kul atak ntəm ɓu i təm nlakchi. 19 Nlomo ka̱ arurong te, ga atak va̱ ka̱ u bwam ká̱ awalang va̱ nɗaktak va̱ ta̱ ɓan, kang ɓu lok kà̱ ngba̱k ìpang aEzel. 20 Mi tat iwar pa̱ ishatɗing i ga ngba̱k ìpang va̱ ta, na mmami kà̱ mmang ìji. 21 Te mi re uyen ununggwan kang mi là a na pa̱, &lt;Ga mwo iwar va̱ ta.&gt; A yà pa̱ n là á na pa̱, &lt;Dər, iwar va̱ ta kà̱ ngba̱k va ta̱, kà̱ ishimshe mi ká̱ ɓu, ɓa ká̱ ka̱ ta̱,&gt; te wa ɓa, ka̱kul wa nva uYawe wa ká̱ iriri te, na u yà ká̱ iriri, nɗaktak nro yà ka̱t. 22 Ǹnyi te, a yà pa̱ n là ûyen ununggwan va̱ ta pa̱, &lt;Dər, iwar na yà kà̱ mpyal ɓu,&gt; te nkpak pa̱ u ga, ka̱kul uYawe re ɓu chit pa̱ u ga achen ɓu. 23 Kang ka̱ apal iya̱m va̱ ta̱ ká̱ i shal te, i rəng ká̱, uYawe uwa sat ká̱ ishimshe mi ká̱ ɓu mbyet.&gt;&gt;

24 Te uDawuda bwam ka̱ ashe nzam, kang awalang va̱ mmá ɓàn nnəm nchang izər ngga ape apipe te, uponzhi təm pa̱ ô ri iya̱m-nrì. 25 Uza̱ təm ka̱ atak va̱ uza̱ mmà təm ka̱ ka̱ izər nzhi, uJonatan təm màl ikwoksok ká̱ na, kang uAbner təm kà̱ ngba̱k aShawulu, ǹnyi te, atak ntəm aDawuda təm nlakchi. 26 UShawulu là iya̱m iro n̂da va̱ ta ka̱t, ka̱kul uza̱ rəng pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iro na ya uDawuda va nak na yà ká̱ adak. Nna nak kang uza̱ yà ka̱ atak nchang izər ka̱t.&gt;&gt; 27 Ǹnyi te, ipin fa kpa̱k, kà̱ nra ngga mparəm ngga ape te, atak aDawuda nna a təm nlakchi. Te uShawulu ɓəp uyən wò uJonatan pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang uya àJese ɓa atak nri iya̱m-nrì ka̱ nlam ka̱t, ka̱t te n̂da ka̱t yà?&gt;&gt;

28 UJonatan na ama̱n pa̱, &lt;&lt;UDawuda ɓəp mɓa̱r ɓəp ka̱ atak mi pa̱ ô ga aBet-Lehem. 29 Uza̱ là á mi pa̱,&lt;Re mi n ga, ka̱kul nzhi yi ka̱ ngga nnəm nləfər ka̱ ashe ìtong, kang ugənang mi nak pa̱ n yà ka̱ ta. A yà pa̱ nchə̀r mi bəba̱l kà̱ mpyal ɓu te, re mi, n ga n ya ogənang mi.&gt; Nna nak kang uza̱ ɓa atak nri iya̱m-nrì aponzhi ka̱t.&gt;&gt;

30 UShawulu yà ká̱ nlàk ìgwak pa̱ gənggəng kà̱ uJonatan kang uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uyen ununggwan ulakchilakchi, amar achar umaimai. N nyinyi pa̱ mmaɓu kà̱ nlə́p asəm uDawuda uya aJese na a yà uponzhi ka̱ anung ɓu, wanta na u ɗom pa̱ u ná iwuswa îshi ɓu ká̱ unang va̱ mar ɓu ɗò? 31 Nva̱ pa̱ uya aJese uwa ká̱ irirì ka̱ apambin va̱ ta̱ te, ɓu yà uponzhi ka̱t. Ǹyangmata̱ te, re unəm uro á ɓa ká̱ na a mi, ka̱kul nkpak pa̱ uza̱ a kú.&gt;&gt;

32 Te uJonatan ɓəp upo wò pa̱, &lt;&lt; Mí gbá̱l na ka̱kul iza̱ yà? Iza̱ uza̱ nəm yà?&gt;&gt; 33 Ǹnyi te, uShawulu mang na ká̱ aɓár pa̱ na ô gbá̱l na. Nna chit te, uJonatan nyi ɗak pa̱, upo wò ka̱ nɗom ngbá̱l uDawuda.

34 Te uJonatan wong ka̱ apal atebəl ka̱ ashe nlàk ìgwak pa̱ gənggəng, kà̱ nra ngga mparəm ngga nchang izər va̱ ta, uza̱ ri iya̱m-nrì ka̱t, ka̱kul a ɗak na byet ka̱ iya̱m va̱ upupo là a na ka̱ apal aDawuda.

35 Ká̱ ìpin te, uJonatan fa ga ashe nzam pa̱ na ô gwang ká̱ uDawuda wa nva oza̱ ka̱ sar á. Uza̱ ga ká̱ uyen ununggwan uɓwakan nzəng ká̱ na, 36 kang uza̱ là ûyen ununggwan va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Chə́r na u mwo iwar va̱ n tat.&gt;&gt; Nva̱ uyen ununggwan va̱ ta ka̱ nchə́r te, uza̱ mang ìwar ka̱ mpipyal. 37 Awalang va̱ uyen ununggwan va̱ ta ɓa chu atak va̱ ìwar aJonatan ru ka̱ te. UJonatan wor na là pa̱ &lt;&lt;Ìwar yà ka̱ mpyal ɓu ka̱t ɗò?&gt;&gt; 38 Te uza̱ ləp achu á na pa̱, &lt;&lt;Ghəgha̱n, ga pa̱ kəlak, kang wa kali ka̱t.&gt;&gt; Te uyen ununggwan va̱ ta yar ìwar va̱ ta kang a ga ká̱ ûnəm uga nzhi wò. 39 Uyen ununggwan va̱ ta nyi iya̱m iro ka̱ apal nkpaktak iya̱m va̱ ta ka̱t. UJonatan ká̱ uDawuda oma nyi chwat. 40 Te uJonatan na oga iya̱m aɓang wò ûyen ununggwan va̱ ta kang à là a na pa̱, &lt;&lt;Wur, ga ka̱ oza̱ kà̱ ìtong.&gt;&gt;

41 Nva̱ngva̱ uyen ununggwan va̱ ta ga chit, te uDawuda fa ka̱ asa̱l nkwandal ìpang va̱ta kang à ɓəram kà̱ mpyal aJonatan nva̱ng pa̱ nshatɗing, uza̱ kwangtal asa̱l awu wò ka̱ avəng. Te oza̱ fəkchi owan oza̱ kang oza̱ yə́ng, ǹnyi te, uDawuda uwa yə́ng ji.

42 UJonatan là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Ga ká̱ ikángkáng, ka̱kul í yar nsar nnap-nlà ikpa owan yi chit ka̱ ashe aɗin aYawe, i là pa̱, &lt;UYawe uwa sat ka̱ ishimshe mi ká̱ ɓu, kang ka̱ ishimshe oga akum ìjili ɓu ká̱ oga akum ìjili mi mbyet.&gt; &gt;&gt; Te uDawuda ga, kang uJonatan le ga ashe ìtong.

21

UDawuda ka̱ aNop

1 UDawuda ga aNop ka̱ atak aAhimelek unəm uga mpyal awop. UAhimelek ya na te a tán, kang uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Sang kang mmaɓu ka̱ nkukwa, unəm uro nzəng ká̱ ɓu ka̱t yà?&gt;&gt;

2 UDawuda na ama̱n ûAhimelek unəm uga mpyal awop pa̱, &lt;&lt;Uponzhi re mi ka̱ nre, kang a là a mi pa̱, &lt;Kang unəm uro a nyi iya̱m iro ka̱ apal nre va̱ mmami kà̱ nre ɓu kà̱ ka̱t.&gt; N là atak va̱ ônəm mi chit pa̱ oza̱ a gwang mi kà̱. 3 Ǹyangmata̱ te, iza̱ mmaɓu ká̱ yà? Na nzəngkəng á mi pa̱ ntukun, ka̱t te iya̱m va kap mmaɓu ká̱ á.&gt;&gt;

4 Ǹnyi te, unəm uga mpyal awop na ama̱n ûDawuda pa̱, &lt;&lt;N yà ka̱ nzəngkəng ngga nri onəm pa̱ vàvà ka̱t, nva̱ mmami ka̱ te nzəngkəng ǹyəryər, o riri, a yà pa̱ ovan nza̱m va̱ mmaɓu ká̱ oma ra ka̱ ochar chit ka̱t.&gt;&gt; 5 UDawuda na ama̱n pa̱, &lt;&lt; Pa̱ ɗəkər te, í pángchí ishi yi ka̱ nnap ochar a yà pa̱ í wong achen wa nva̱ ta̱. Kang jwak pa̱ achen va̱ ta̱ ká̱ ipipir.&gt;&gt;

6 Te unəm uga mpyal awop na nzəngkəng ǹyəryər á na ka̱kul pa̱ nzəngkəng nro yà ka̱ atak ka̱t, nva̱ ka̱ ta te, nva mmá yar chit kà̱ mpyal àYawe ka̱ apal atebəl, kang mmá nak nkak nsur ka̱ atətak.

7 N̂da va̱ ta te uDoyek unəm oEdom, unəm uga mpyal ga nkpak iya̱m nkang àShawulu uwa ka̱ta, uva mmá gəl na kà̱ mpyal àYawe.

8 UDawuda ɓəp uAhimelek pa̱, &lt;&lt;Nna u ya ká̱ aɓár ka̱t te ndokchi ka̱ ta̱ ɗò? N yar ndokchi ka̱t te iya̱m ìkum iro ka̱t, ka̱kul inok aponzhi iga ijəjak, á nak te n fa ka̱ nggha̱n.&gt;&gt;

9 UAhimelek na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ndokchi aGoliyat unəm oFilisti na byet uva u gbá̱l ka̱ mba̱nda̱m aEla, na mmá chəndər mmá nak ka̱ nsəm ìlukwan ìkwoksok. Yar a yà pa̱ u ɗuɗom á, ka̱kul nna mmami ká̱ byet.&gt;&gt;

Te uDawuda là pa̱, &lt;&lt;Á ɓyen byet, na á mi.&gt;&gt;

UDawuda ka̱ aGat

10 Ka̱ n̂da va̱ ta te, uDawuda chər ka̱ atak aShawulu kang a ga atak aAkish, uponzhi uga aGat.

11 Ǹnyi te, okpari aAkish là á na pa̱, &lt;&lt;UDawuda va ta̱ uponzhi uga mbin ka̱t ɗò? Uwa oIsa̱rila i shì nnap ká̱ na pa̱,

&lt;&lt; &lt;UShawulu gbá̱ng oji wò ikalong,

kang uDawuda gbá̱ng oji wò ikalong pa̱ igba̱pchi&gt; ka̱t ɗò?&gt;&gt;

12 UDawuda kpan oga nnap-nlà va̱ ta̱ ka̱ ìgwak kang ayər nəm na pa̱ gənggəng ka̱kul aAkish uponzhi uga aGat. 13 Te uza̱ ga̱ɓa̱n i nəm wa anəm ura̱nra̱n, nkpaktak awalang va̱ uza̱ nzəng ká̱ oza̱ te, uza̱ i nəm wa anəm ura̱nra̱n, uza̱ i cha iya̱m ka̱ izər anung oga asa̱l kang uza̱ re nshí i wàr á na ka̱ nggyer.

14 UAkish là ôkpari wò pa̱, &lt;&lt;Ó dər, unəm va̱ ta̱ á rəra̱n. Sang kang ó ɓa ká̱ na á mi yà? 15 N lang onəm ora̱nra̱n kang o ɓa ka̱ unəm va̱ ta̱ pa̱ a pak inok nnəm nra̱n kà̱ mpyal mi ɗò? Nkpak pa̱ unəm a ta̱ a ɓa mpyal mi ɗò?&gt;&gt;

22

UDawuda ka̱ aAdulam ká̱ aMizpa

1 UDawuda re aGat kang uza̱ chər ga agba̱k aga aAdulam. Awalang va̱ ogənanggənang ká̱ nkpaktak onəm oga nzhi apupo fe te oza̱ fa ga ya na ka̱ta. 2 Nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe mɓək anung, ká̱ ovəngva̱ ká̱ akat, ká̱ ovəngva̱ ká̱ mɓa̱ng ìgwak, oza̱ ɓut ka̱ atak aDawuda. Onəm ga chu ìgba̱l pa̱ ìneɗing kang uza̱ yà unəm uga mpyal oza̱.

3 Ka̱ ta te uDawuda wong ga aMizpa kà̱ mbin aMowap, kang uza̱ là ûponzhi oMowap pa̱, &lt;&lt; Kusuk ɓu məma̱n pa̱ n re upo mi ká̱ unang mi á təm ka̱ atak ɓu, na ń nyi iya̱m va̱ Inan i ga nnəm á mi kang ɗò?&gt;&gt; 4 Te uza̱ re oza̱ ká̱ uponzhi oga aMowap kang oza̱ təm ká̱ na ka̱ ashe nkpaktak awalang va̱ uDawuda uwa kà̱ mbwam ka̱ atak mbwam wò á.

5 Ǹnyi te, unəm uga nlà ìchu Inan, uGat là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Kang wa təm ka̱ ashe atak va̱ mmaɓu kà̱ mbwam ka̱ ka̱t. Ga ashe mbin aYahuda.&gt;&gt; Te uDawuda ga ashe ikun iga aHeret.

UShawulu gbá̱ng onəm oga mpyal awop oga aNop

6 Ǹyangmata̱ te, uShawulu fe pa̱ mmá ya atak aDawuda ká̱ onəm wò chit. Kang uShawulu uwa ka̱ ntəm ka̱ aGibeya ka̱ avəng ìkun atamariki ka̱ apal aɗuktum, uwa ká̱ aɓár ka̱ awo, kang onəm oga nəm inunok tong ka̱ nggbəgba̱k. 7 Uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Ó gwong achwang ônunggwan oga aBenjamin, uya aJese i na iram na ká̱ iram iba̱ngba̱ng nkpaktak wo ɗò? Uza̱ i nak nkpaktak wo nak ó sat onəm oga mpyal oshozha ikalong ka̱t te igba̱l ɗò? 8 Nna nak kang nkpaktak wo ó gwang anung ka̱ apal mi ɗò? Unəm uro yà là á mi ka̱t, awalang va̱ uyen mi yar nsar nnap-nlà ká̱ uya aJese. A ɗak unəm uro ká̱ mi ka̱t, ka̱t te á là á mi pa̱ uyen mi nok ukpari mi pa̱ á ra anyimnyal kà̱ mi, wa nva̱ uza̱ nəm ká̱ nda va̱ ta̱ á.&gt;&gt;

9 Ǹnyi te, uDoyek unəm uga aEdom, uva ka̱ yà kà̱ nsat nzəng ká̱ onəm oga nnəm inok aShawulu te, á là pa̱, &lt;&lt;N ya uya aJese ɓa atak aAhimelek uya aAhitub ka̱ aNop. 10 UAhimelek ɓəp uYawe a na. Uza̱ na iya̱m-nrì á na kpa ká̱ ndokchi àGoliyat unəm oFilisti.&gt;&gt;

11 Te uPonzhi re ǹre kà̱ uAhimelek uya aAhitub unəm uga mpyal awop ká̱ nkpaktak onəm oga nzhizhi, ova onəm oga mpyal awop ka̱ aNop, kang nkpaktak oza̱ ɓa atak aponzhi. 12 UShawulu là pa̱, &lt;&lt;Gwong achwang kà̱ mi, á ya aAhitub.&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ nfe ɓu ánəm uga nzhi.&gt;&gt;

13 UShawulu là a na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang ó gwang anung kà̱ mi, mmaɓu ká̱ uya aJese, u na iya̱m-nrì á na ká̱ ndokchi, kang u ɓəp Inan á na, nnà kang uza̱ fa iya̱mkak ká̱ mi, kang i ra anyimnyal kà̱ mi, wa nva̱ uza̱ nəm n̂da va̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

14 UAhimelek na ama̱n ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Unəm uro wa yà ka̱ ashe nkpaktak okpari ɓu ká̱ nnandər wa aDawuda ugwar ɓu, uwa unəm uga mpyal onəm oga mpángchí ɓu, kang uwa mmá na ichumchum á na ji ka̱ ashe nzhi ɓu ɗò? 15 Nna ta̱ kang mmami kà̱ mɓəp Inan ka̱kukul nggəshi ɗò? Wanta ka̱t, re kang uponzhi a ná mpat ûkpari wò ka̱t te unəm uro ka̱ ashe nzhizhi ka̱t, ka̱kul ukpari ɓu nyi iya̱m iro ka̱ apal ngwang anung ka̱ apal ɓu ka̱t.&gt;&gt;

16 Ǹnyi te, uponzhi là pa̱, &lt;&lt;ÁAhimelek, nkpak pa̱ u kú mmaɓu ká̱ nkpaktak nzhi apo ɓu.&gt;&gt;

17 Te uza̱ là ônəm oga mpángchí na va̱ kà̱ mbəbəp pa̱, &lt;&lt;Ó gbá̱ng onəm oga mpyal awop aYawe va̱ ta̱, ka̱kul oza̱ gwang anung ká̱ uDawuda. Oza̱ nyinyi pa̱ uza̱ ka̱ nchə́r, te unəm uro ka̱ ashe oza̱ là á mi ka̱t.&gt;&gt; Ǹnyi te, onəm oga mpyal àponzhi yang ká̱ ngha̱p awo pa̱ na ó ngbá̱ng onəm oga mpyal awop aYawe va̱ ta.

18 Te uponzhi là ûDoyek pa̱, &lt;&lt;Ga̱ɓa̱n gbá̱ng onəm oga mpyal awop va̱ ta̱.&gt;&gt; Te uDoyek unəm uga aEdom gbá̱ng oza̱. N̂da va̱ ta te, uza̱ gbá̱ng onəm ìsəm pa̱ na̱nne ama̱n pa̱ tukun, ova̱ mwak ilukwan ikwoksok iga alinin. 19 UShawulu nak kpa mmá gbá̱ng onəm oga aNop, ìtong onəm oga mpyal awop. Mmá gbá̱ng onunggwan ká̱ ochar, ovan ká̱ ovanba̱k, ká̱ ina, ká̱ azhaki, ká̱ itam.

20 Ǹnyi te, uAbiyatar uzəngtəng ka̱ ashe ovan onunggwan àAhimelek uya aAhitub, a mulit kang à chər ga atak aDawuda. 21 Uza̱ là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;UShawulu gbá̱ng onəm oga mpyal awop aYawe chit.&gt;&gt;

22 Te uDawuda là ûAbiyatar pa̱, &lt;&lt;Ka̱ awalang va̱ n ya uDoyek unəm oga Edom ka̱ta n̂da va̱ ta te, n nyi nkpak pa̱ uza̱ i ləlà ûShawulu. Ka̱kul mi na mmá gbá̱ng onəm oga nzhi ɓu pa̱ kpaktak. 23 Təm ká̱ mi, kang ayər a nəm ɓu ka̱t. Unəm va̱ kà̱ nɗom ngbá̱l ɓu te, kà̱ nɗom ngba̱l mi na kpa. Nzəng ka̱ mi te, iya̱m iro i nəm ɓu ka̱t.&gt;&gt;

23

UDawuda ka̱mshi aKeyila

1 Awalang va̱ mmá là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;OFilisti ka̱ nlung ìkum ká̱ aKeyila, kang ka̱ ngwur ìpirkur ká̱ ayi ka̱ atak mpə́k iya̱m,&gt;&gt; 2 te uza̱ ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;N ga na n ru oFilisti va̱ta ká̱ ìkum ɗò?&gt;&gt;

UYawe na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ga na u ru oFilisti ká̱ ìkum, na u ka̱mshi aKeyila.&gt;&gt;

3 Ǹnyi te, onəm aDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ta̱, ka̱ ashe mbin aYahuda te, mmayi ka̱ ntəm ká̱ ayər, te i yà sáng kang pa̱ i ga aKeyila na i lung oshozha oFilisti yà?&gt;&gt;

4 UDawuda ɓəp uYawe kà̱ɗi, kang uYawe na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Ga aKeyila, ka̱kul mmami kà̱ ngga nna oFilisti ka̱ ashe awo ɓu.&gt;&gt; 5 Te uDawuda ká̱ onəm wò ga aKeyila. Oza̱ nyán ka̱ oFilisti kang à gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak, oza̱ wur iya̱m nkang oza̱, kang oza̱ ka̱mshi onəm oga aKeyila. 6 Awalang va̱ uAbiyatar uya aAhimelek chər ga atak aDawuda ka̱ aKeyila te, uwa ka̱ ya ká̱ ìlukwan ìkwoksok.

UShawulu ɓàk nva̱ng aDawuda

7 UShawulu fe pa̱ uDawuda ka̱ aKeyila te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;A ɓyen paɗi, Inan ná na chit ka̱ ashe awo mi. Ka̱kul uza̱ tar ajəp chit, nva̱ uza̱ tar ashe ìtong va mmá ká ká̱ akamsəlang kang mí kùk anunung kùk ká̱ ndar acham nnárnàr.&gt;&gt; 8 Te uShawulu wór nkpaktak oshozha wò ka̱kul ìkum, pa̱ oza̱ á ga aKeyila oza̱ á gang uDawuda ká̱ onənəm.

9 Awalang va̱ uDawuda fe iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ uShawulu kà̱ nɗom nnənəm a na te, uza̱ là ûAbiyatar unəm uga mpyal awop pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ ìlukwan ìkwoksok va̱ ka̱ ta̱.&gt;&gt; 10 Te uDawuda far pa̱, &lt;&lt; ÁYawe, Inan oIsa̱rila, n fe pa̱ uShawulu kà̱ nɗom pa̱ ô ɓa ô zhì aKeyila ka̱kul mi. 11 Onəm oga aKeyila i na mi na á na ɗò? UShawulu i vəvang wa nva̱ mmami uzwal ɓu nfe ɗò? ÁYawe, Inan oIsa̱rila, là ûzwal ɓu.&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uza̱ i vəvang.&gt;&gt;

12 UDawuda ɓəp kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Onəm oga aKeyila i na mi na ká̱ onəm mi ûShawulu ɗò?&gt;&gt;

Te uYawe ma̱n pa̱, &lt;&lt;Oza̱ i na wó na.&gt;&gt;

13 Te uDawuda ká̱ onəm wò ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing fa re aKeyila, oza̱ i ranggang atak pa̱ kpakpa. Awalang va̱ uShawulu fe chit pa̱ uDawuda fa chit re ashe aKeyila, te uza̱ ɗak ngga a ta lap ka̱t.

14 UDawuda təm ka̱ atak mbwam ka̱ aɗuktum aga ashe nzam mmaləng aZif. UShawulu nəm inok nram na ka̱ ashe nzam nra ka̱ apal nra, ǹnyi te, Inan ná na ka̱ ashe awo aShawulu ka̱t.

15 Nva̱ uDawuda uwa ka̱ yà ka̱ aHoresh ka̱ ashe nzam aZif te, uza̱ fe pa̱ uShawulu fa ka̱ nram na pa̱ na ô gbá̱l. 16 Kang uJonatan uya àShawulu ga atak aDawuda ka̱ aHoresh, á na nkám ìrəng á na pa̱ uza̱ á sat kà̱ Inan á kəkam. 17 UJonatan là á na pa̱, &lt;&lt;Kang ayər á nəm ɓu ka̱t. Awo apo mi uShawulu i yà ka̱ ndok ɓu ka̱t. Mmaɓu ka̱ ngga ǹya uponzhi oIsa̱rila, kang mi yà uga uparəm ɓu. Upo mi uShawulu nyi nva̱ ta nyi.&gt;&gt; 18 Mparəm oza̱ yar nsar nnap-nlà owan oza̱ ka̱ mpyal àYawe. Te uJonatan le nzhi ǹnyi te, uDawuda təm ka̱ aHoresh.

19 Onəm oga aZif ga atak uShawulu ka̱ aGibeya kang oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt; UDawuda uwa yà kà̱ mbwam ka̱ ashe yi, ka̱ atak mbwam ngga aHoresh ka̱ aɗuktum aHakila, ava ka̱ nkwandal aJeshimon ka̱t ɗò? 20 Irirì aponzhi a gba̱ng, ìlum va̱ wa ɗom te, wa vàng, í kpan na í na ka̱ ashe awo ɓu.&gt;&gt;

21 UShawulu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;UYawe á nak nnap nnəna̱n á wó, ka̱kul ó nak ishi ká̱ mi. 22 Ó ga na ó ɓəp nnap ka̱ apəpal pa̱ makmak, ó ɓəp atak va̱ uDawuda i ga kà̱, ká̱ onəm va̱ ya na. ka̱kul mmá là á mi pa̱ uza̱ tan byet. 23 Ó ga ó dər na o nyi oga atak va̱ uza̱ i bwam kà̱, na ó ɓa ka̱ nnandərnandər á mi. Te mi ga nzəng ka̱ wó, kang a yà pa̱ u wa ka̱ atak va̱ ta, te mi ram na kà̱ atak va̱ uza̱ bwam kà̱, kà̱ nkpaktak aYahuda.&gt;&gt;

24 Te oza̱ wong ga aZif mpyal uShawulu. UDawuda ká̱ onəm wò oma ka̱ ashe nzam mmaləng aMayon ka̱ mba̱nda̱m aAraba ka̱ nkwandal aJeshimon. 25 UShawulu ká̱ onəm wò fa kà̱ nram uDawuda, kang nva̱ngva̱ uDawuda fe te, uza̱ fər ga anang aɗuktum aga ashe nzam mmaləng aMayon kang uza̱ təm ka̱ta. Awalang va̱ uShawulu fe chit pa te, uza̱ ɓàk nvəva̱ng ka̱ ashe nzam mmaləng va̱ ta.

26 UShawulu ká̱ onəm wò kà̱ ngga kà̱ ngba̱k anang aɗuktum nro, ǹnyi te, uDawuda ká̱ onəm wò kà̱ ngba̱k nzəngtəng. UDawuda ka̱ onəm wò kà̱ nggha̱n pa̱ na ó chəng ka̱ atak aShawulu. UShawulu ká̱ onəm wò ɓa dat pa̱ na ó kpán uDawuda ká̱ onənəm te, 27 unəm uga ǹre ɓa là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Ɓa pa̱ kəlak, oFilisti ɓa ru oIsa̱rila chit ká̱ ìkum.&gt;&gt; 28 Te uShawulu re ngwà uDawuda kang à le ga nlung oFilisti. Nna nak te, mmá wór aɗin atak va̱ ta pa̱, aƊuktum aga nKap. 29 Te uDawuda kyén ɓa ga atak mbwam ngga aEngedi təm ka̱ta.

24

UDawuda re uShawulu ká̱ iriri

1 Ka̱ nva̱ngva̱ uShawulu le chit ka̱ atak nnəm ìkum ká̱ oFilisti te, mmá là á na pa̱, &lt;&lt;UDawuda uwa ka̱ ashe nzam mmaləng ngga aEngedi.&gt;&gt; 2 Te uShawulu yak oshozha ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ ashe nkpaktak oIsa̱rila pa̱ oza̱ á ga á ram uDawuda ká̱ onəm wò dát ká̱ Ipang Iɓəl iga ashe Nzam.

3 Nva̱ uShawulu chu atak oga afo itam ka̱ apal asa̱l te, uza̱ tar ashe agba̱k pa̱ na ô man aməng. UDawuda uwa yà kà̱ nkur agba̱k va̱ ta ká̱ onəm wò kà̱ mbwam ka̱ta. 4 Onəm aDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Ìlum va ta̱ uYawe ka̱ là nnap kà̱, nva̱ uza̱ ka̱ là a ɓu pa̱, &lt;Mi na unəm uga nkpang ɓu ka̱ ashe awo ɓu, na u nəm iya̱m va̱ ka̱ na u ɗom á.&gt; &gt;&gt; Te uDawuda nár ga pà arwangchwang ìlukwan aShawulu nzəng ká̱ nnyi aShawulu ka̱t.

5 Ka̱ nvəva̱ng te, ìgwak aDawuda ra ka̱t, ka̱kul nva̱ uza̱ pà arwangchwang ìlukwan aShawulu á. 6 Uza̱ là ônəm wò pa̱, &lt;&lt;UYawe a kap mi ká̱, nva̱ pa̱ nnəm iya̱m va̱ ta ûnəm uga nzhi mi, ugorgor aYawe, ka̱t te, n dok na ká̱ awo mi ka̱kul uza̱ uwa ugorgor aYawe.&gt;&gt; 7 Ká̱ oga nnap-nlà va ta̱ uDawuda ra̱n ká̱ onəm wò, kang uza̱ gəl oza̱ kà̱ ngbá̱l uShawulu. Te uShawulu fa ka̱ ashe agba̱k ga iya̱m wò.

8 Te uDawuda fa ka̱ ashe agba̱k kang à wór uShawulu pa̱ gbá̱ngbá̱ng pa̱, &lt;&lt;Ánəm uga nzhi mi, uponzhi.&gt;&gt; Ka̱ awalang va̱ uShawulu ga̱ɓa̱n ya uDawuda te, uDawuda ru zəp ká̱ afu kà̱ mbin. 9 Uza̱ là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu gwong achwang kà̱ onəm va̱ là pa̱, &lt;UDawuda kà̱ nɗom nnəm inga a ɓu&gt; yà? 10 N̂da va̱ ta̱ u ya chit ká̱ iwu ɓu asa̱l va̱ uYawe na ɓu ka̱ ashe awo mi, awalang va̱ na u yà ka̱ ashe agba̱k. Onəm oro là pa̱ ń gbá̱l ɓu, ǹnyi te, n re ɓu ká̱ iriri. N là pa̱, &lt;Mi nak awo mi ka̱ apal anəm uga nzhi mi ka̱t, ka̱kul uza̱ ugorgor aYawe.&gt; 11 Apo mi, dər arwangchwang ìlukwan ɓu ka̱ ashe awo mi. M pà arwangchwang ìlukwan ɓu, ǹnyi te, n gbá̱l ɓu ka̱t. Iya̱m iro yà ka̱ ashe awo mi va̱ nyám pa̱, mmami ká̱ mpat, ka̱t te n fa iya̱mkak ka̱t. N nəm mpat a ɓu ka̱t, ǹnyi te, mmaɓu kà̱ nram mi pa̱ ú gbá̱l. 12 Re uYawe á nap akwali ká̱ ishimshe mi ká̱ ɓu. Kang re uYawe a pyat mpat va̱ u nəm a mi, ǹnyi te, awo mi i yà ká̱ ndok ɓu ka̱t. 13 Wa nva̱ ntar achu mmatmat là pa̱, &lt;Ka̱ ashe onəm onga na, iya̱m inga i fa.&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, awo mi i yà ká̱ ndok ɓu ka̱t.

14 &lt;&lt;Mmaɓu va̱ uPonzhi oIsa̱rila, uda u fa pa̱ u lung yà? Uda ɓu ɓak yà? Aməma pa̱ u lak awalang ɓu kà̱ mɓak ìva ikuku, ka̱t te ìbebe wa nji mi ɗò? 15 Re uYawe á nap akwali á yi na uza̱ a va̱n nnandər ká̱ ishimshe yi. Re uza̱ a yà unəm uga nka̱mshi mi, uza̱ i ka̱mshi mi ka̱ ashe awo ɓu.&gt;&gt;

16 Nva̱ngva̱ uDawuda gba̱l ka̱ nlà nnap va̱ ta̱ te, uShawulu ɓəp pa̱, &lt;&lt;Ìchu ɓu yà ɗò, ayen mi, uDawuda?&gt;&gt; Kang uza̱ yə́ng pa̱ gbá̱nggbá̱ng. 17 Uza̱ là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;U ji mi ji ká̱ nnandər. U nəm ikin á mi, ǹnyi te, n nəm iɓá̱ngɓa̱ng á ɓu. 18 Ǹyangmata̱ u là á mi chit inəna̱n va̱ u nəm á mi, uYawe na mi ka̱ ashe awo ɓu, ǹnyi te, u gbá̱l mi ka̱t. 19 Uda pa̱ wat, i ya ukpa ìkum wò ka̱ ashe awo kang i re i ga ká̱ ikángkáng yà? Re uYawe á mwa ɓu ká̱ inəna̱n ka̱kul inəna̱n va̱ u nəm á mi n̂da va̱ ta̱ á. 20 N nyi chit ǹyangmata̱ pa̱ ɓu ga ǹya uponzhi kang iponzhi oIsa̱rila i ga mpyal ka̱ ashe awo ɓu. 21 Ǹyangmata̱, sóng anung á mi kà̱ mpyal àYawe pa̱ ɓu yà ká̱ ngbá̱ng akum ìjili mi, ka̱t te ɓu dərkən aɗin mi ka̱ ashe nzhi apo mi ka̱t .&gt;&gt;

22 Te uDawuda yar nsar nnap-nlà wò ûShawulu. Te uShawulu ga nzhi, ǹnyi te, uDawuda ká̱ onunggwan wò le kyen ga atak mbwam oza̱.

25

UDawuda ká̱ uNabal ká̱ uAbigel

1 Ka̱ nvəva̱ng te, uSamuwel kú, kang nkpaktak oIsa̱rila ɓut ka̱kul ǹyə́ng ikuku. Oza̱ li na ka̱ nzhizhi ka̱ aRama. Te uDawuda wong ga ashe nzam mmaləng aParan. 2 Unəm uro uwa yà ka̱ aMayon ká̱ iya̱m nkang ka̱ aKarmel kang à dur byet. Uza̱ ká̱ iɓəl ìkalong kang itam ìkalong pa̱ ishatɗing kang u wa kà̱ nkpat akpap itam wò ka̱ aKarmel. 3 Unəm va̱ ta aɗiɗin ka̱ yà pa̱ uNabal, uchichar aɗiɗin ka̱ yà pa̱ uAbigel. Uza̱ ka̱ yà uchar uɓyenɓyen uga aghan, ǹnyi te, uɓəɓar unəm uga mɓa̱ng ka̱ afu kang à yà ká̱ aɗor ka̱t ka̱ ashe iya̱m va̱ uza̱ i nəm, uza̱ ka̱ yà ka̱ akum ìjili aKalip.

4 Awalang va̱ uDawuda ka̱ ashe nzam mmaləng te, uza̱ fe pa̱ uNabal kà̱ nkpat akpap itam wò. 5 Te uza̱ re ovan nza̱m wò pa̱ ogba̱pchi, kang à là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;O ga atak aNabal ka̱ aKarmel na o re anung á na ka̱ ashe aɗin mi. 6 Ó là á na pa̱, &lt;Irirì ɓu á təm mbyet, nnap nnəna̱n a yà ka̱ apal ishi ɓu ká̱ nzhi ɓu, ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mmaɓu ká̱ á.

7 &lt;&lt; &lt;N fe pa̱ mmaɓu kà̱ nkpat akpap itam ɓu. Awalang va̱ onəm oga nkpak iya̱m nkang ɓu təm ka̱ ashe yi ka̱ aKarmel te, í nyán ká̱ oza̱ ka̱t kang iya̱m oza̱ iro yà lar ka̱t. 8 Ɓəp okpari ɓu, te oza̱ i là a ɓu pa̱ wanta na. Ka̱kul nva̱ ta te, nəm nka̱mshi ônəm mi, ka̱kul i ɓa ka̱ awalang aga nnəm nchang izər. Kusuk na ozwal ɓu ká̱ uyen ɓu uDawuda iya̱m va̱ pa̱ kap u ya màl pa̱ u na ôza̱.&gt; &gt;&gt;

9 Nva̱ngva̱ onəm aDawuda chu te, oza̱ là ǹre va̱ ta ûNabal ka̱ ashe aɗin aDawuda. Te oza̱ lok pa̱ ó fe aməma̱n.

10 UNabal na ama̱n ôkpari aDawuda pa̱, &lt;&lt;Uda uDawuda va̱ yà? Uya àJese va̱ uda yà? Ka̱ ashe oga nra va̱ ta̱ te, okpari onəm pa̱ makmak fa iya̱mkak ká̱ onəm oga nzhi oza̱. 11 Ka̱kul iza̱ kang mi yar nzəngkəng mi ká̱ ndəng ngwa mi, ká̱ izhé va̱ m pà ka̱kul onəm oga kpat akpap iya̱m nkang mi, mi na onunggwan ova mmá nyi atak va̱ oza̱ fa ka̱ ka̱t yà?&gt;&gt;

12 Te ovan nza̱m va̱ uDawuda re te, le ga là á na iya̱m va̱ uNabal là pa̱ kpaktak. 13 Te uDawuda là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Uda nggo á gal ndokchi wò.&gt;&gt; Te nkpaktak oza̱ gal ndokchi oza̱, kang uDawuda gal ndokchi nji wò kpa. Onunggwan chu ìgba̱l chu pa̱ ineɗing yar nva̱ng aDawuda, kang mmá re onunggwan ìgba̱l pa̱ iparəm pa̱ a pángchí iya̱m ìkum oza̱.

14 Uzəngtəng ka̱ ashe okpari aNabal là ûAbigel, uchar aNabal pa̱, &lt;&lt;UDawuda re okpari wò ka̱ ashe nzam mmaləng pa̱ á ná nre anung wò ûnəm uga nzhi yi, ǹnyi te, uza̱ pwat oza̱. 15 Ká̱ nna kpa te, onunggwan va̱ ta nəm inəna̱n á yi byet. I ɓək anung ka̱ ashe awo oza̱ ka̱t, nkpaktak awalang va̱ mmayi ka̱ atak nkpak iya̱m nkang nzəng ká̱ oza̱ te, iya̱m iro yà lar ká̱ yi ka̱t. 16 Oza̱ gang yi wa akamsəlang izwam ká̱ alum. Oza̱ ipángchí yi nkpaktak awalang va̱ mmayi kà̱ nkpak itam dat ka̱ oza̱. 17 Ǹyangmata̱ rəng nnap pa̱ dakdak kang ɓu dər iya̱m va̱ mal pa̱ u nəm, ka̱kul mɓək anung i ga ǹya ûnəm uga nzhi yi ka̱ nkpaktak nzhizhi. Ka̱kul uza̱ unəm ulakchilakchi uva unəm uro i là nnap á na i ka̱m ka̱t.&gt;&gt;

18 UAbigel gha̱n wur oga nzəngkəng ìgba̱l pa̱ ìparəm, ká̱ ndəng iba̱ngba̱ng ka̱ ashe awa pa̱ parəm, ká̱ itam pa̱ itukun iva mmá pà mmá pək chit, ká̱ ìpir ikur iforfor ikpang iga mma iya̱m pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ shatɗing, ká̱ mɓit awar iba̱ngba̱ng va wom chit ìgba̱l, ká̱ mɓit awar ipipyan ìgba̱l pa̱ ìparəm va wom chit. Uza̱ ɓak oza̱ ka̱ apal oga azhaki. 19 Te uza̱ là ôkpari wò pa̱, &lt;&lt;Ó gəga kang mi ɓa ka̱ nva̱ng wó.&gt;&gt; Ǹnyi te, uza̱ là atak ngga wò uɓar wò uNabal ka̱t.

20 Nva̱ uza̱ kà̱ nkwak azhaki wò ga chu akum aɓam te, uDawuda uwa ta̱ ká̱ onəm wò kà̱ nfəng nvang, te uza̱ gwang oza̱. 21 UDawuda ka̱ là pa̱, &lt;&lt;A sat iya̱m ilakchi nva̱ n pak inok nnak ishi ká̱ iya̱m anəm va̱ ta̱ ka̱ ashe nzam mmaləng, kang iyəya̱m iro yà ka̱ lar ka̱t. N nəm inəna̱n á na ǹnyi te, uza̱ mwa mi ká̱ inga. 22 Re Inan á zhì mi, a yà pa̱ ìpin ká̱ ìɓotak kang n re ununggwan uro re ká̱ irirì ka̱ ashe nzhizhi pa̱ uzəng á.&gt;&gt;

23 Awalang va̱ uAbigel ya uDawuda te, uza̱ fər ka̱ apal azhaki wò pa̱ kəlak, uza̱ ru zəp ká̱ afu ka̱ mbin ka̱ mpipyal. 24 Uza̱ ru ka̱ apal ashəshar uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Yar mpat ûzwal ɓu, anəm uga nzhi mi. Re n là nnap ka̱ ɓu, gwong achwang ká̱ iya̱m va̱ uzwal ɓu ká̱ pa̱ ô là. 25 Kang unəm uga nzhi mi á nak ishi ká̱ uNabal unəm ulakchilakchi ka̱t, ka̱kul uza̱ wa aɗiɗin. Ipir aɗiɗin pa̱ mpərək, kang nnəm mpərək i kap ká̱ na ka̱t. Kang wa mmami uzwal ɓu ǹnyi te, n ya onəm va̱ u re nre ká̱ ka̱t. 26 Ǹyangmata̱, ánəm uga nzhi mi, wa nva uYawe Inan ɓu uwa ka̱ irirì, kang wa nva na u ya ka̱ irirì, ka̱kul uYawe ka̱ dang ɓu chit ka̱ ntar nchə̀r ká̱ mpyat mpat, re nkpaktak okpa ìkum ɓu ká̱ ovəngva̱ ka̱ nɗom pa̱ ó nəm inga á ɓu a ya wa aNabal. 27 Re unəm uga nzhi mi a ka̱m imwa va̱ ta̱ uzwal ɓu ɓa ká̱ á ɓu, na u ná ôvan nza̱m va̱ nzəng ká̱ ɓu.

28 &lt;&lt;N chal ɓu yar mpat uzwal ɓu a yà pa̱ m pat a ɓu ká̱ asa̱l aro á. UYawe Inan ɓu, i nak iponzhi iga akum ìjili ɓu i təm mbyet, ka̱kul ìkum va̱ mmaɓu ka̱ nlulung te, iji àYawe. Re mpat nro a yà ka̱ ɓu ka̱t ka̱ ashe nkpaktak irirì ɓu. 29 A yà pa̱ unəm uro wong pa̱ ô ram irirì ɓu te, uYawe, Inan ɓu uwa i kpak irirì ɓu ká̱ ikángkáng ka̱ ashe onəm oga irirì. Ǹnyi te, uYawe i mang irirì okpa ìkum ɓu wa nva mí mang ìpang ká̱ nchwalak á. 30 Nva̱ngva̱ uYawe a yəl nkpaktak iya̱m inəna̱n va̱ uza̱ yar nsar nnap-nlà ûnəm uga nzhi mi kà̱ kang uza̱ nak na chit uponzhi oIsa̱rila te, 31 kang ìgwak ɓu a nak ɓu pa̱ mmaɓu ká̱ mpat ka̱t, ka̱t te, ɓu nak pa̱ na u yà ká̱ nchə̀r ka̱ awo ɓu ka̱t, kang wa pyat mpat ká̱ ishi ɓu ka̱t. Nva̱ngva̱ uYawe Inan ɓu a na igwan ûnəm uga nzhi mi te, wa rəng ká̱ uzwal ɓu.&gt;&gt;

32 UDawuda là ûAbigel pa̱, &lt;&lt;Ashep təm aji aYawe, Inan oIsa̱rila, uva re ɓu chit n̂da va̱ ta̱ pa̱ u gwang mi á. 33 Re nnap nnəna̱n a təm ka̱ apal ɓu ka̱kul aghan ɓu, nva̱ u ɗa̱t mi kà̱ ntar nchə̀r kang u ɗa̱t mi ka̱ mpyat mpat ká̱ ishi mi kpa n̂da va̱ ta̱ á. 34 UYawe ɗa̱t mi ka̱ nnəm iɓá̱ngɓa̱ng a ɓu. Ká̱ yà pa̱ u mor u gha̱n u gwang mi ta̱ ka̱t te, n sóng anung a ɓu ká̱ uYawe Inan oIsa̱rila uga irirì pa̱, ìpin te, ununggwan àNabal uro yà pa̱ uzəng uva̱ mmá ká̱ re ká̱ irirì ka̱t.&gt;&gt;

35 Te uDawuda ka̱m imwa va̱ uza̱ ɓa ká̱ ka̱ awuwo, kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Ga nzhi ká̱ ikángkáng. N fe iya̱m va̱ chit u là, kang mi nəm iya̱m va̱ nəm u ɗom.&gt;&gt;

36 Awalang va̱ uAbigel le te, á ya uNabal kà̱ nzhi kà̱ nnəm mɓut ngga nchang izər wa apir nja aponzhi. Uza̱ ka̱ ashe nchang izər kang à wa iya̱m iwawa gbá̱l na pa̱ gənggəng te, uAbigel là iya̱m iro á na ka̱t ipin fa kpa̱k kang. 37 Ká̱ ipin awalang va̱ nnap nnəm aNabal ɓa izəzər chit, te uchichar là á na iya̱m va̱ fa pa̱ kpaktak te, ìchəgwak ləp na, uza̱ yà wa ìpang. 38 Kà̱ nva̱ng nra pa̱ ngba̱pchi te, uYawe ləp uNabal kang uza̱ kú.

UDawuda ka̱m ichar ká̱ uAbigel

39 Awalang va̱ uDawuda fe pa̱ uNabal kú chit, te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ashep təm aji aYawe, uva sat ka̱ apal mi ka̱ awalang va̱ uNabal ɓak mi. UYawe ɗa̱t mi kà̱ nnəm inga kang uza̱ le ká̱ inga aNabal á na chit ka̱ apal ishishi.&gt;&gt;

Te uDawuda re nrè ûAbigel pa̱, uza̱ a ma̱n ô ka̱m na a yà uchar wò. 40 Awalang va̱ onəm oga ǹre àDawuda ga aKarmel te, oza̱ là ûAbigel pa̱, &lt;&lt;UDawuda á re yi pa̱, í ka̱m ɓu i ɓa ká̱ na ú yà uchar wò.&gt;&gt;

41 UAbigel ru zəp ká̱ afu ka̱ mbin, kang à là pa̱, &lt;&lt;Mmami uzuzwal kang m məma̱n pa̱ n nəm inok á na kang mì nàl ashar ozwal anəm uga nzhi mi.&gt;&gt; 42 UAbigel wong pa̱ kəlak kyen azhaki, kang ovan ɓyen oga nnəm inok á na pa̱ otukun yar nvəva̱ng, kang uza̱ ga nzəng ká̱ onəm oga nre va̱ uDawuda re á. Te uza̱ ga təm uchar àDawuda. 43 UDawuda ka̱m ichar ká̱ uAhinowam uga aJezireyel kpa, kang oza̱ pa̱ oparəm va̱ ta tong ochəchar. 44 UShawulu ka̱ yar uyen wò uMikal uchar àDawuda chit, ná ûPalti uya àLayish unəm uga aGalim, a təm uchəchar.

26

UDawuda re uShawulu ká̱ irirì ka̱ɗi

1 Onəm oga aZip ga atak aShawulu ka̱ aGibeya oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;UDawuda uwa ka̱ mbwam ka̱ aɗuktum aHakila, ava dər aJeshimon ka̱t ɗò?&gt;&gt;

2 Te uShawulu yak oshozha ìkalong pa̱ ishatɗing ka̱ ashe oIsa̱rila va̱ fa ga ká̱ ka̱ ashe nzam mmaləng aZip, pa̱ na ó ram uDawuda. 3 UShawulu ləp apa̱k ka̱ ngba̱k asa̱l ka̱ apal aɗuktum aHakila, a va dər asa̱l awu aJeshimon, ǹnyi te, uDawuda təm ka̱ ashe nzam mmaləng. Awalang va̱ uDawuda fe chit pa̱ uShawulu ka̱ mɓàk nva̱ng wò ka̱ ta, 4 uza̱ re onəm oga nsòng mbin, kang uza̱ ga nyi pa̱ uShawulu uwa ka̱ ta.

5 Te uDawuda wong ga atak va̱ uShawulu ləp apa̱k kà̱ te, uza̱ ya atak va̱ uShawulu ká̱ uAbner uya àNer, unəm uga mpyal oshozhashozha ra kà̱. UShawulu kà̱ nra ka̱ ashe apa̱k, ká̱ oshozha ra gang na.

6 Te UDawuda ɓəp uAhimelek unəm oHiti ká̱ uAbishayi uya àZeruya, ugənang àJowap pa̱, &lt;&lt;Uda i məma̱n i ga nzəng ká̱ mi ka̱ ashe apa̱k aShawulu yà?&gt;&gt;

Te uAbishayi ma̱n pa̱, &lt;&lt;M məma̱n, mi ga nzəng ká̱ ɓu.&gt;&gt;

7 Te uDawuda ká̱ uAbishayi ga ashe apa̱k aShawulu ká̱ ìzwam, kang oza̱ ya na kà̱ nra nda ka̱ ashe apa̱k kang aɓəɓar na pak ka̱ mbin dat ká̱ ishishi. UAbner ká̱ aɓo oshozha oma kà̱ nra nda gang na.

8 UAbishayi là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Inan na unəm uga nkpang ɓu chit ka̱ ashe awo ɓu n̂da va̱ ta̱. Ǹyangmata̱ re n tar na ká̱ aɓár á ga á fu ka̱ mbin pa̱ nzəng pa̱ ták, mi ya ka̱ ndan pa̱ mparəm ka̱t.&gt;&gt;

9 Ǹnyi te, uDawuda là ûAbishayi pa̱, &lt;&lt;Kang wa zhì na ka̱t. Uda i nak awo ka̱ apal anəm va̱ uYawe gar kang i yà ká̱ mpat ka̱t yà?&gt;&gt; 10 UDawuda ga mpyal ká̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Wa nva̱ uYawe uwa yà ká̱ irirì te, uYawe uwa i gbá̱l na ká̱ ishi wò, ka̱t te nra ngga ikuku na i ɓa kang uza̱ i kú, ka̱t te mí gbá̱l na ka̱ atak ìkum. 11 UYawe á dáng mi nva̱ pa̱ n gbá̱l unəm va̱ uza̱ gar á. Ǹyangmata̱ te, yar aɓəɓar ká̱ aba̱ng ndədəng va̱ dat ká̱ ishishi, na í ga.&gt;&gt;

12 Te uDawuda yar aɓəɓar ká̱ aba̱ng ndədəng va̱ dat ká̱ ishishi, kang oza̱ le. Unəm uro ya oza̱ ka̱t te a nnyi iya̱m iro ka̱ apəpal ka̱t, le kang unəm uro ì yenda̱l. Nkpaktak oza̱ oma kà̱ nra nda, ka̱kul uYawe nak oza̱ chit ra nda nɗəkɗək.

13 Te uDawuda pa̱l ngba̱k nro kang à sat ka̱ apal ishi aɗuktum a va gbəgba̱ng ka̱ atak apa̱k aShawulu. Kang anang agbagba na yà ka̱ ishimshe oza̱. 14 Te uza̱ ləp achu ôshozha ká̱ uAbner uya àNer pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu kà̱ nfe mi ɗò, áAbner.&gt;&gt;

Te uAbner na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uda ɓu wór uponzhi yà?&gt;&gt;

15 UDawuda là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu nza̱ apir anəm yà? Uda wa mmaɓu ka̱ ashe oIsa̱rila yà? Iza̱ nak kang u pángchí unəm uga nzhi ɓu uponzhi ka̱t yà? Nna gba̱ng nva̱ng chit ka̱t unəm uro ɓa pa̱ u gbá̱l unəm uga nzhi ɓu uponzhi. 16 ÁAbner, iya̱m va̱ ta̱ u nəm ta̱ á ɓyen ka̱t. Wa nva̱ uYawe uwa yà ká̱ irirì te, mmaɓu ká̱ onunggwan ɓu nkpak pa̱ ó kú, ka̱kul ó pángchí unəm uga nzhi wó, ugargar àYawe ka̱t. Ó dər, aɓár ká̱ aba̱ng ndəng àponzhi va̱ ka̱ dat ká̱ ishishi te, ka̱ che yà?&gt;&gt;

17 Nva̱ngva̱ uShawulu nyi ichu àDawuda te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ichu ɓu yà ɗò, ayen mi, uDawuda?&gt;&gt;

Te uDawuda na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À ichu mi yà, anəm uga nzhi mi, áponzhi.&gt;&gt; 18 UDawuda ga mpyal ká̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ɓu ɓàk uzwal ɓu ka̱ yà, anəm uga nzhi mi? Iza̱ n nəm yà, kang iza̱ mpat mi yà? 19 Ǹyangmata̱ re unəm uga nzhi mi uponzhi á gwong achwang ka̱ nnap-nlà azwal wò. A yà pa̱ uYawe à nok ɓu pa̱ na u nəm ìkum ká̱ mi te, re uza̱ á ka̱m iya̱m inana mi. Ǹnyi te, a yà pa̱ nnap va̱ ta̱ onəm à nəm te, re uYawe á vyap oza̱. Oza̱ ɓàk mi ká̱ n̂da va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ na kang n ya nkap ka̱ ashe iya̱m akup aYawe ka̱t, kang oza̱ là pa̱,&lt;Ga wop inan iro.&gt; 20 Ǹyangmata̱ kang wa re mmá gbá̱l mi ka̱ ashe mbin nkak va gbəgba̱ng ká̱ mpyal àYawe ka̱t. Sang kang uponzhi oIsa̱rila i fa nram ìbebe wa mmami pa̱ ô gba̱l yà? Sang kang ɓu fa abar mi wa inyil iro iga apal aɓam yà?&gt;&gt;

21 Te uShawulu là pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit, le ɓa, ayen mi uDawuda. Mi yà ká̱ nnəm iya̱m iro a ɓu lap ka̱t, ka̱kul nva̱ u dər irirì mi ká̱ ichumchum kang u re mi n̂da va̱ ta̱ á. N nəm mpərək, mpat ɓa̱ng byet.&gt;&gt;

22 UDawuda là pa̱, &lt;&lt;Aɓár ɓu na ta̱, áponzhi. Re uro ka̱ ashe ovan nza̱m ɓu á ɓa na á ka̱m. 23 UYawe i mwa udanggo ka̱kul inəna̱nnəna̱n ká̱ nna nnandərnandər. UYawe na ɓu ka̱ ashe awo mi ká̱ n̂da va̱ ta̱, ǹnyi te, n ndok ugargar àYawe ka̱t. 24 Wa nva n dər irirì ɓu ká̱ ichumchum ká̱ n̂da va̱ ta̱ te, re uYawe a dər irirì mi ká̱ ichumchum, kang ì fa ka̱ mi ka̱ ashe nkpaktak mɓək anung.&gt;&gt;

25 Te uShawulu là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Re nnap nnəna̱n á yà ka̱ apal ɓu, ayen mi, uDawuda. Ɓu ga nnəm oga iya̱m ichumchum, kang ɓu nəm igwan pa̱ makmak.&gt;&gt;

Te uDawuda ga iya̱m wò, kang uShawulu le nzhi.

27

UDawuda təm ka̱ ashe oFilisti

1 Ǹnyi te, uDawuda kat ka̱ ashe ìgwak wò, á là pa̱, &lt;&lt;N̂da nro na mi wong mi kú ka̱ ashe awo aShawulu. Iya̱m va̱ ɓyen pa̱ n nəm te, mi chər mi ga mbin oFilisti. Te uShawulu i re nram mi ɗak ka̱ ashe mbin oIsa̱rila, kang mi fa ka̱ ashe awuwo.&gt;&gt;

2 Te uDawuda ká̱ onunggwan wò ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing oza̱ ga atak aAkish uya aMayok, uponzhi uga aGat. 3 UDawuda ká̱ onunggwan wò ká̱ nzhi oza̱ təm ka̱ atak aAkish ka̱ aGat. UDawuda ga nzəng ká̱ ochar wò oga oparəm, uAhinoyam uyen uga aJezerel, ká̱ uAbigel uyen uga aKarmel, uchar ukpələng àNabal. 4 Nva̱ngva̱ mmá là ûShawulu pa̱ uDawuda chər chit ga aGat te, uza̱ re nram na.

5 Te uDawuda là ûAkish pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ nchə̀r mi bəba̱l kà̱ mpyal ɓu te, na atak aro á mi ka̱ ashe ivan itong n təm kà̱. A màl pa̱ uzwal ɓu a təm nzəng ká̱ ɓu ka̱ ashe ìnang ìtong iga iponzhi ka̱t.&gt;&gt;

6 Te n̂da va̱ ta uAkish na ìtong aZiklak á na, nna nak te, aZiklak təm ajiwo oponzhi oga aYahuda a ɓa chu nda va̱ ta̱. 7 UDawuda təm kà̱ mbin oFilisti ìzun pa̱ ìzəng ká̱ ape pa̱ neɗing.

8 Ǹyangmata̱ uDawuda ká̱ onəm wò nəm inok ngga ka̱ ìkum onəm oga aGeshur, ká̱ aGirzi, ká̱ aAmalek. Ká̱ mmatmat te, onəm va ta̱ təm ka̱ mbin va̱ ta ga chu aShur ká̱ aMasar. 9 Awalang va̱ uDawuda i ru atak ká̱ ìkum te, uza̱ i re ununggwan ka̱t te uchar ká̱ irirì ka̱t. Uza̱ i wur itam, ká̱ ina, ká̱ oga azhaki ká̱ oga alakəmi, ká̱ ilukwan. Te uza̱ i le atak aAkish.

10 Awalang aro te uAkish i ɓəp pa̱, &lt;&lt;U ga ìkum ka̱ che nda va̱ ta̱ yà?&gt;&gt; Te uDawuda i là pa̱, &lt;&lt;N ga kà̱ nkwandal aYahuda&gt;&gt; ka̱t te, &lt;&lt;Kà̱ nkwandal aJerameyel&gt;&gt; ka̱t te, &lt;&lt;Kà̱ nkwandal oKeni.&gt;&gt; 11 UDawuda i re ununggwan ka̱t te uchar ká̱ irirì ka̱t, ka̱kul kang oza̱ a ga aGat a là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uDawuda nəm.&gt;&gt; Nnap nnənəm nata uza̱ i nəm pa̱ ɗəkər nva̱ uza̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe oFilisti á. 12 UAkish na nnandər ká̱ uDawuda, kang a là îshi wò pa̱, &lt;&lt;Uza̱ sat iya̱m iga ajan chit ônəm wò oIsa̱rila, ǹyangmata̱ te, uza̱ i yà uzwal mi nkpaktak irirìriri.&gt;&gt;

28

1 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, oFilisti ɓut oshozha oza̱ pa̱ ó lung ìkum ká̱ oIsa̱rila. Te uAkish là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Á màl pa̱ u nyi pa̱, mmaɓu ká̱ onəm ɓu, i gwang ishi ká̱ mi kà̱ ìkum va̱ ta̱ .&gt;&gt;

2 UDawuda là pa̱, &lt;&lt;Á chàng byet. Ɓu ya ká̱ ishi ɓu iya̱m va̱ mi nənəm.&gt;&gt;

Te uAkish na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Dakdak, mi ga nnak ɓu yà ushozha uga mpángchí mi mbyet.&gt;&gt;

UShawulu ga atak achar uga iva̱k

3 Ǹyangmata̱ uSamuwel kú chit, kang nkpaktak oIsa̱rila yə́ng ikuku kang oza̱ li na kà̱ ìtutong ka̱ aRama. UShawulu ka̱ wà onəm oga ishi ibolbol ká̱ onəm oga iva̱k chit ka̱ ashe mbin va̱ ta.

4 OFilisti ɓut kang à ɓa pak apa̱k oza̱ ka̱ aShunem. UShawulu ǹnyi te, ɓut nkpaktak oIsa̱rila kang oza̱ pak apa̱k ka̱ aGilbowa. 5 Awalang va̱ uShawulu ya oshozha oFilisti te, ìchəgwak ləp na, ayər nəm na pa̱ gənggəng. 6 Uza̱ mwo nɗom aYawe, ǹnyi te, uYawe na ama̱n á na ka̱ atak nlár izwam, ka̱t te ka̱ atak aUrim,* ka̱t te ka̱ atak onəm oga nlà ìchu Inan ka̱t. 7 UShawulu là ônəm oga nəm inok á na pa̱, &lt;&lt;Ó ram uchar uga ishi ibolbol á mi, na n ga m ɓəp na iya̱m va̱ i ga nfa.&gt;&gt;

Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uchar uga ishi ibolbol uro uwa yà ka̱ aEndor.&gt;&gt;

8 Te uShawulu mwak ìlukwan iro pa̱ɗi na ô lar ishi wò, kang uza̱ ga nzhi achar va̱ ta ká̱ ìzwam ká̱ onəm wò oro pa̱ oparəm. UShawulu là pa̱, &lt;&lt;Wór aruhu anəm ukúkú uro á mi, wong ká̱ unəm va̱ á mi, mi wór aɗiɗin.&gt;&gt;

9 Ǹnyi te, uchar va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Nnandər u nyi iya̱m va̱ nyi uShawulu nəm. Uza̱ ɓàk nkpaktak onəm oga ishi ibolbol ká̱ onəm oga iva̱k ka̱ mbin va̱ ta̱. Te sang kang ɓu lwak ajip á mi ka̱kul pa̱ mmá gbá̱l mi yà?&gt;&gt;

10 Te uShawulu sóng anung á na ká̱ aɗin aYawe pa̱, &lt;&lt;Wa nva̱ uYawe uwa yà ká̱ irirì te, iya̱m iro yà i ya ɓu ka̱kul nnap va̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt;

11 Te uchar va̱ ta ɓəp pa̱, &lt;&lt; Uda u ɗom pa̱ m ɓa ká̱ na á ɓu yà?&gt;&gt;

Te uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Le ɓa ká̱ uSamuwel á mi.&gt;&gt;

12 Awalang va̱ uchar va̱ ta ya uSamuwel te, uza̱ ləp achu pa̱ gbá̱nggbá̱ng kang à là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Sang kang u lam mi yà? Mmaɓu uShawulu.&gt;&gt;

13 Uponzhi là á na pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm ɓu ka̱t. Iza̱ u ya yà?&gt;&gt;

Uchar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;N ya aruhu aro kà̱ nfa ka̱ ashe mbin.&gt;&gt;

14 Uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;U ya na wa nsang yà?&gt;&gt;

Uchar là pa̱, &lt;&lt;Unəm ugbakgbak pá ìlukwan iwángwang kà̱ nfa.&gt;&gt;

Te uShawulu nyi pa̱ uSamuwel, kang uza̱ ru zəp ká̱ afu kà̱ mbin.

15 USamuwel là ûShawulu pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang u ɗak mi ka̱ atak ngwong ká̱ mi wanta̱ yà?&gt;&gt;

UShawulu là pa̱, &lt;&lt; Mmami ka̱ ashe nɗaktak pa̱ gənggəng. OFilisti kà̱ nlung ìkum ká̱ mi, kang Inan re mi chit. Uza̱ na ama̱n a mi ka̱ atak onəm oga nlà ichu Inan, ka̱t te ka̱ atak nlár izwam lap ka̱t. Nna nak te, n wór ɓu pa̱ na u là iya̱m va̱ á mi, n nəm.&gt;&gt;

16 USamuwel là pa̱, &lt;&lt;Ɓu ɓəp mi ka̱ iza̱ yà? Nna uYawe re ɓu chit, kang à sat ukpa ìkum ɓu chit á. 17 UYawe nəm chit wa nva̱ uza̱ ka̱ là ka̱ anung mi á. UYawe kakchi iponzhi chit ka̱ awo ɓu, kang à na ûnəm uro uga ndatkulung ká̱ ɓu, uDawuda. 18 Ka̱kul u yang ká̱ nkpak nnap-nlà àYawe ka̱t te ǹnyám nlak ìgugwak ka̱ apal oAmalek te, uYawe nəm iya̱m va̱ ta̱ a ɓu chit n̂da va̱ ta̱. 19 UYawe i ga nna ɓu ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe awo oFilisti, kang ìpin mmaɓu ká̱ ovan ɓu onunggwan ó ga ǹya nzəng ká̱ mi. UYawe i ga nna oshozha oIsa̱rila ka̱ ashe awo oFilisti kpa.&gt;&gt;

20 Ká̱ nfe nnap-nlà va̱ uSamuwel là á na byet te, uShawulu ru zəp ká̱ afu ka̱ mbin, ka̱kul ayər nəm na pa̱ gənggəng. Uza̱ bəlak ka̱kul uza̱ ri iya̱m iro ka̱ n̂da va̱ ta ka̱t, izwam ká̱ alum.

21 Awalang va̱ uchar va̱ ta ɓa atak uShawulu te, uza̱ ya na ka̱ ashe nɗaktak pa̱ gənggəng, kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Dər, uzwal ɓu a kpak nnap nnəm á ɓu chit. N na irirì mi kang n nəm iya̱m va̱ chit u là á mi pa̱ n nəm. 22 Ǹyangmata̱, kusuk gwong achwang ka̱ iya̱m va̱ uzwal ɓu i là á ɓu. Re n na iya̱m-nrì á ɓu ú ri na ú ya ìkam iga nle.&gt;&gt;

23 Uza̱ yang kang à là pa̱, &lt;&lt;Mi ri ka̱t.&gt;&gt;

Ǹnyi te, onənəm ká̱ uchar va̱ ta gwang chál na kang uza̱ ma̱n, te uza̱ wong kà̱ mbin təm ka̱ apal alyer.

24 Uchar va̱ ta kpán ìya ìna va̱ uza̱ ka̱ kang ɓyen ka̱ nzhi wò, te uza̱ gha̱n ga kpán pà. Uza̱ kpa̱k mma̱k kál kang uza̱ ɓit nzəngkəng ngga ǹya ká̱ anyer ka̱t. 25 Te uza̱ ɓa ká̱ kà̱ mpyal àShawulu ká̱ onənəm, kang oza̱ ri. Te oza̱ wong kang oza̱ ga ká̱ ìzwam va̱ ta.

29

UAkish re uDawuda le ga aZiklak

1 OFilisti ɓut nkpaktak oshozha oza̱ ka̱ aAfek, ǹnyi te, oIsa̱rila ra apa̱k ka̱ anung ndəng mɓəlɓəl ka̱ aJezerel. 2 Nva̱ onəm oga mpyal oFilisti fa chit ká̱ oshozha ìgba̱l ìgba̱l ká̱ ìkalong ìkalong te, uDawuda ká̱ onunggwan wò ka̱ mɓa ka̱ nva̱ng nzəng ká̱ uAkish. 3 Onəm oga mpyal oshozha oFilisti ɓəp pa̱, &lt;&lt;OHiburu va̱ ta̱ i nəm iza̱ ka̱ ta̱ yà?&gt;&gt;

UAkish na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ uDawuda ukpari aShawulu uponzhi oIsa̱rila. Uza̱ yà chit nzəng ká̱ mi ji ìzun pa̱ izəng, kang na n ya mpat nro chit ka̱ atətak ka̱t ɓàn ka̱ nda va̱ uza̱ re uShawulu ká̱ ɓa chu ǹyangmata̱.&gt;&gt;

4 Ǹnyi te, ìgwak lak onəm oga mpyal oshozha oFilisti kà̱ uAkish, kang oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Re unəm va̱ ta á le a ga atak va̱ u na á na pa̱ uza̱ a təm ka̱. Uza̱ i yà ká̱ ngga ìkum nzəng ká̱ yi ka̱t, le kang uza̱ a wong a ga̱ɓa̱n ìjili ìjang ká̱ yi kà̱ mpyal ìkum ka̱t. Mwote asa̱l va ta uza̱ a ɗa̱mshi ishimshe wò ká̱ ká̱ unəm uga nzhi wò ka̱ atak ngbá̱ng onəm yi nggo. 5 Rəng, uDawuda va ta̱ mí shì nnap ká̱ na ka̱ ashe ngba̱p nza̱m mí là pa̱,

&lt;&lt;UShawulu gbá̱ng oji wò ikalong,

kang uDawuda gbá̱ng oji wò ikalong pa̱ igba̱pchi.&gt;&gt;

6 Te uAkish wór uDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Nva̱ uYawe uwa ká̱ irirì, mmaɓu unəm ukin, n ɗom pa̱ u ga ìkum nzəng ká̱ oshozha mi. A ɓàn ká̱ nda va̱ u ɓa ká̱ te, na n ya ɓu chit ká̱ mpat nro ka̱t ɓa chu n̂da va̱ ta̱. Ǹnyi te, nkpaktak onəm oga mpyal ma̱n ká̱ ɓu ka̱t. 7 Ǹyangmata̱ le ga ká̱ ikángkáng, kang wa nəm iya̱m iro iva i lak ìgwak ônəm oga mpyal oFilisti ka̱t.&gt;&gt;

8 UDawuda ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ n nəm yà? Nza̱ mpat u ya ukpari ɓu ká̱ ɓan ká̱ n̂da va̱ m ɓa ká̱ ɓa chu ǹyangmata̱ yà? Iza̱ nak kang mi ga mi lung okpa ìkum anəm uga nzhi mi uponzhi ka̱t yà?&gt;&gt;

9 UAkish na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ka̱ atak mi te, nnap nnəm ɓu á ɓyen ká̱ mi wa ama̱leka Inan. Kap ka̱ nna te, onəm oga mpyal oshozha oFilisti là pa̱ ɓu yà ká̱ ngga ìkum nzəng ká̱ yi ka̱t. 10 Ǹyangmata̱ te, ipin ká̱ iɓotak wa fa nzəng ká̱ onəm oga nnəm inok unəm uga nzhi ɓu va̱ ɓa nzəng ka̱ ɓu. Nva̱ngva̱ atak ɓan ghan chit, te ó kpán asa̱l.&gt;&gt;

11 Te uDawuda ká̱ onəm wò wong ká̱ ìpin kpan asa̱l pa̱ o le o ga mbin oFilisti, ǹnyi te, oFilisti kyen ga aJezerel.

30

UDawuda ga ìkum kà̱ OAmalek

1 Ka̱ nva̱ngva̱ uDawuda ká̱ onunggwan wò ɓa chu aZiklak kà̱ nra ngga nshatɗing te, oza̱ ya oAmalek ru aNegep ká̱ aZiklak chit ká̱ ìkum. Oza̱ pwak aZiklak pa̱ chatchat, 2 kang oza̱ wur ochar ká̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe ìtong va̱ ta, ovan ká̱ onəmgbak. Oza̱ gbá̱l unəm uro ka̱t, ǹnyi te, oza̱ wur oza̱ ga ká̱.

3 Awalang va̱ uDawuda ká̱ onəm wò chu aZiklak te, oza̱ ya mmá pwak ìtong va̱ ta chit, kang mmá wur ochar oza̱ ká̱ ovan ochar, ká̱ ovan onunggwan oza̱ chit ka̱ ìkum. 4 Te uDawuda nzəng ká̱ onəm wò yə́ng pa̱ gənggəng, oza̱ ga lang ìkam iga ayə́ng. 5 Mmá ka̱ wur ochar aDawuda oga oparəm uAhinoyam uga aJezerel ká̱ uAbigel uwa uɓəɓar ka̱ yà uNabal unəm uga aKarmel á. 6 UDawuda yà ka̱ ashe nɗaktak pa̱ gənggəng, ka̱kul onəm kà̱ nlà pa̱ ó gwan na ká̱ ipang, ka̱kul udanggo ka̱ ashe nlak ìgwak, nva̱ oza̱ lang ovan oza̱ onunggwan ká̱ ochar. Ǹnyi te, uDawuda da̱r nkàm ka̱ atak aYawe Inan wò.

7 Te uDawuda là ûAbiyatar unəm uga mpyal awop uyen nunggwan aAhimelek pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ ìlukwan ìkwoksok á mi.&gt;&gt; Kang uAbiyatar ɓa ká̱ á na, 8 kang uDawuda ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;M ɓàk nva̱ng onəm va̱ ta̱ ɓa ru yi ká̱ ìkum ɗò? Mi ɓàn oza̱ ɓàn ɗò?&gt;&gt;

Kang uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ga, ɓàk nva̱ng oza̱, ɓu ɓàn oza̱ ɓàn kang ɓu vyat nkpaktak iya̱m va̱ oza̱ wur ká̱ ìkum.&gt;&gt; 9 UDawuda ká̱ onunggwan wò ìgba̱l pa̱ ìkpa̱ɗing va̱ nzəng ká̱ na ru asa̱l ngga, kang oza̱ ɓa chu awang aBesor te, oro tong ka̱ta. 10 Onəm ìgba̱l pa̱ ìparəm ɓa bəlak mpa̱ng awang ma̱t oza̱, ǹnyi te, uDawuda ká̱ onəm ìgba̱l pa̱ ìneɗing ga mpyal ká̱ mɓàk oza̱.

11 Onəm aDawuda ga ya unəm uga aMasar uro ka̱ ashe nzam, kang oza̱ ɓa ká̱ na ka̱ atak aDawuda. Oza̱ na ndəng á na ká̱ iya̱m-nrì pa̱ á ri, 12 oza̱ na awar ìpipyan iɓitɓit á na ká̱ awar ìba̱ngba̱ng iɓitɓit pa̱ ìparəm. Nva̱ngva̱ uza̱ ri te, nnap nnənəm ɓa, ka̱kul nra pa̱ ishatɗing uwa ri iya̱m iro ka̱t te wa iya̱m iro chit ka̱t ìzwam ká̱ alum.

13 UDawuda ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Uda unəm uga nzhi ɓu yà? U fa ka̱ che yà?&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami unəm uga aMasar, uzwal anəm uga aAmalek uro. Unəm uga nzhi mi re mi kà̱ nva̱ng nra chit pa̱ nshatɗing ka̱kul n rurwa. 14 I ru aNegep aga aKeret ká̱ ìkum, ká̱ aNegep aga mbin aYahuda, ká̱ aNegep aga mbin aKalep. Kang í pwak aZiklak kpa.&gt;&gt;

15 UDawuda ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Ɓu məma̱n ɓu ga ká̱ mi ka̱ atak onəm ìkum va̱ ta ɗò?&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu sóng anung á mi ká̱ aɗin Inan pa̱ ɓu ya ka̱ ngbá̱l mi ka̱t, ka̱t te ɓu na mi ka̱ ashe awo anəm uga nzhi mi ka̱t, te mi ga ká̱ ɓu ka̱ atak oza̱.&gt;&gt;

16 Uza̱ ga ká̱ uDawuda ka̱ atak oza̱, kang uza̱ ya oza̱ pəl chit ka̱ ashe agbagba, oza̱ ka̱ nri ká̱ ngwa ka̱ ngba̱p nza̱m ká̱ nchang izər ka̱kul nkpaktak iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum va̱ oza̱ wur ka̱ mbin aFilisti ká̱ mbin aYahuda á. 17 UDawuda ru oza̱ ká̱ ìkum ká̱ arurong va̱ ta ga chu arurong aga ìpin ìkpa̱kkpa̱k. Unəm uro yà lár ka̱t, ya ovan nza̱m oro ìgba̱l pa̱ ìneɗing ova chəng ka̱ apal oga alakəmi oza̱ chwat. 18 UDawuda vyat nkpaktak iya̱m va̱ oAmalek wur, nzəng ká̱ ochar wò va̱ pa̱ oparəm. 19 Iya̱m iro yà lar ka̱t, iɓwakan ka̱t te ichumchum, ovan onunggwan ka̱t te ovan ochar. UDawuda le ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ oAmalek wur ká̱ ìkum. 20 Uza̱ wur nkpaktak itam ká̱ iɓəl, ina ká̱ alakəmi oAmalek nak kà̱ mpyal iji oza̱ kang onənəm wà nggatək iya̱m nkang va̱ ta nzəng ká̱ iji oza̱, i là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum aDawuda nna ta̱.&gt;&gt;

21 Te uDawuda le atak onunggwan oga igba̱l pa̱ ìparəm ova̱ ka̱ bəlak chit, achen ma̱t oza̱ kang mmá ka̱ re ka̱ nva̱ng ka̱ awang aBesor. Oza̱ fa pa̱ ó gwang uDawuda ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ na. Nva̱ngva̱ uDawuda ká̱ onəm wò ɓa chu te, a re anung ôza̱. 22 Ǹnyi te, nkpaktak onəm onga ká̱ onəm olakchilakchi ka̱ ashe onəm aDawuda là pa̱, &lt;&lt; Ka̱kul oza̱ ga nzəng ká̱ yi ka̱t te, i yà ká̱ nkap iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum nzəng ká̱ oza̱ ka̱t. Ká̱ nna te, nza̱ unəm nggo a yar uchar wò ká̱ ovan wò na á ga.&gt;&gt;

23 Ǹnyi te, uDawuda na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t, ogənang mi, kang o nəm pa ká̱ iya̱m va̱ uYawe na á yi ka̱t. Uza̱ kpak yi kang à na okpa ìkum yi chit ka̱ ashe awo yi, ova̱ ɓa ru yi ká̱ ìkum á. 24 Uda i gwong achwang ka̱ iya̱m va̱ ta̱ mmawó ka̱ nləla yà? Unəm va̱ gà ìkum ká̱ unəm va̱ təm mpángchí ayì te, mí kap iya̱m nkár.&gt;&gt; 25 Á ɓàn ka̱ n̂da va̱ ta ɓa chu n̂da va̱ ta̱, uDawuda nak iya̱m va̱ ta sat nnap mpakpak ká̱ nnap nnəm ka̱ ashe oIsa̱rila.

26 Awalang va̱ uDawuda chu aZiklak te, uza̱ re ǹre ka̱ iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum iro ônəm oga mpyal oYahuda, ova okpəkpa, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Imwa nata̱ ka̱kul wó, í wur ka̱ atak okpa ìkum aYawe.&gt;&gt; 27 Uza̱ re ǹre ká̱ imwa va̱ ta ônəm oga mpyal oga itong va̱ ta̱, aBetel, ká̱ aRamot Negep, ká̱ aJatir, 28 ká̱ aAroya, ká̱ aSipmot, ká̱ aEshtemowa, 29 ká̱ aRakal, ká̱ oga itong oJeramel, ká̱ itong oKeni, 30 ká̱ aHorma, ká̱ aBor Ashan, ká̱ aAtak, 31 ká̱ aHebron ká̱ nkpaktak aɓoshi oga atak va̱ uDawuda ká̱ onəm wò chen kà̱.

31

Ikú aShawulu ká̱ ovan wò onunggwan

(1 Nnap Nshet 10.1-12)

1 Ka̱ ashe ngga te, oFilisti ru oIsa̱rila ká̱ ìkum, kang onunggwan oIsa̱rila chəng ka̱ mpyal oFilisti. OFilisti gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak ka̱ agəgər aƁam aGilbowa. 2 OFilisti ɓàk uShawulu ká̱ ovan wò onunggwan, kang oza̱ gbá̱ng ovəvan oga oshatɗing uJonatan ká̱ uAbinadap, ká̱ uMalkishuwa. 3 Ìkum sur chit pa̱ gənggəng ka̱ apal aShawulu, kang ovan onunggwan oga ìjang oFilisti nak aɓang á na məmak.

4 UShawulu là ûnəm uga wur iya̱m ìkum wò pa̱, &lt;&lt;Tur ndokchi ɓu na u gbá̱l mi ká̱, le kang onəm oga ache amulur va̱ ta̱ a ɓa a kpan mi a na idumdum á mi, a nap avyal ká̱ mi ka̱t.&gt;&gt; Ǹnyi te, unəm uga ngwur iya̱m ìkukum yang, ka̱kul ayər nəm na nəm. Te uShawulu yar ndokchi kyer ishi wò ká̱ ru kú. 5 Awalang va̱ unəm uga ngwur iya̱m ìkum aShawulu ya uza̱ kú chit, te uza̱ yar ndokchi wò kyer ishi wò ká̱, uza̱ ru kú nzəng ká̱ na. 6 Wanta na uShawulu ká̱ ovan wò onunggwan oga oshatɗing, ká̱ unəm uga ngwur iya̱m ìkukum, ká̱ nkpaktak oshozhashozha, oza̱ kú n̂da nzəngtəng. 7 Ká̱ nva̱ngva̱ oIsa̱rila va̱ ka̱ gwong mba̱nda̱m aJezerel ká̱ ova̱ ka̱ gwong awang aUrdun ya pa̱ oshozha oIsa̱rila chəng chit kà̱ mpyal ìkum kang uShawulu ká̱ ovan wò onunggwan kú chit, te oza̱ re oga itong oza̱, a chəng. Kang oFilisti ɓa ra ka̱ ashe oga itong va̱ ta.

8 Ipin fa kpa̱k te, oFilisti ga pa̱ na o wur iya̱m onəm va̱ mmá gbá̱ng te, oza̱ ya akúm aShawulu ká̱ ovan wò onunggwan oga oshatɗing ka̱ apal aƁam aGilbowa. 9 Kang oza̱ gəl ishi aShawulu oza̱ zəp iya̱m ìkukum. Te oza̱ re ǹre ká̱ onəm oga nre ka̱ ashe nkpaktak mbin oFilisti, pa̱ oza̱ a ga ka̱ nnap-nlà nchángchàng va̱ ta̱ ka̱ atak nzhi ichər oza̱ ká̱ n̂kpaktak onəm oza̱. 10 Oza̱ nak iya̱m ìkukum ka̱ ashe nzhi aAshtoret, kang oza̱ ran akúkum ka̱ izər akamsəlang ìtong aBet Shan.

11 Kang onəm oga aJabesh Gileyat fe iya̱m va̱ oFilisti nəm ûShawulu te, 12 nkpaktak ovan onunggwan oga nkam ìgwak ka̱ ashe ìtong va̱ ta chen ka̱ ashe izwam va̱ ta ga aBet Shan. Oza̱ ga wur akúm aShawulu ká̱ ovəvan onunggwan va̱ oza̱ ran ká̱ izər akamsəlang aBet Shan á. Oza̱ ɓa ká̱ oza̱ ká̱ aJabesh, oza̱ shì izər oza̱ ka̱ta.

13 Te oza̱ wur akup oza̱ kang oza̱ li ka̱ avəng ìkun atamariki* ka̱ aJabesh, kang oza̱ yar ndəng gbà̱l nra pa̱ nfangshat.

* 8:16 8.16 ina ka̱ ashe oga nsar nnap-nlà Inan nro te, á là pa̱ ovan nza̱m.

* 9:6 9.6 Mwote aRama.

* 13:5 13.5 aBet Aven Aɗin aBetel akak.

* 14:41 14.41 Dər aLev 8:8.

* 28:6 28.6 aUrim: Iya̱m va unəm uga mpyal awop i nəm inok ká̱ pa̱ na ô nyi nɗòm Inan.

* 31:13 31.13 22.6; Mɓan 21.33

Nlir aSamuwel Aga aParəm

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

ASamuwel

Aga aParəm

1

UDawuda fe ikú aShawulu

1 Kà̱ nva̱ngva̱ uShawulu kú chit kang uDawuda le chit ka̱ atak nnəm igwan ká̱ oAmalek te, uza̱ təm nra pa̱ mparəm ka̱ aZiklak. 2 Kà̱ nra ngga nshatɗing te, unəm fa ka̱ apa̱k aShawulu ká̱ ìlukwan ikankan kang ká̱ mɓwang ka̱ ishi wò. Awalang va̱ uza̱ chu atak aDawuda te, uza̱ ru zəp ká̱ afu kà̱ mbin na ô na ichumchum á na.

3 UDawuda ɓəp na pa̱, &lt;&lt;U fa ka̱ che yà?&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;N chər ka̱ atak apa̱k oIsa̱rila.&gt;&gt;

4 UDawuda ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ka̱ ngga yà? Là á mi.&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Oshozha chəng chit ka̱ atak ìkum. Mmá gbá̱ng oza̱ pa̱ makmak, kang uShawulu ká̱ uyəyen ununggwan uJonatan kú kpa.&gt;&gt;

5 UDawuda ɓəp uyen nza̱m va̱ là iya̱m va̱ ta á na pa̱, &lt;&lt;U nəm sang kang u nyi pa̱ uShawulu ká̱ uyəyen ununggwan uJonatan kú yà?&gt;&gt;

6 UYən nza̱m va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Nva̱ngva̱ na ka̱ n yà ka̱ apal aƁam aGilbowa te, n ya uShawulu kà̱ nda̱r izər ka̱ apal aɓár wò, kang oga akeke ipəri okpa ìkukum kà̱ mɓa ndát ká̱ na. 7 Awalang va̱ uza̱ ga̱ɓa̱n kang uza̱ ya mi te, uza̱ wór mi, kang m ma̱n pa̱, &lt;Mmami nata̱, anəm uga nzhi.&gt;

8 &lt;&lt;Uza̱ ɓəp mi pa̱, &lt;Mmaɓu uda yà?&gt;

&lt;&lt;N là á na pa̱, &lt;Mmami unəm oAmalek.&gt;

9 &lt;&lt;Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;Ɓa dat na u gbá̱l mi, ka̱kul mmami ka̱ ashe izər nrwa pa̱ gənggəng, ǹnyi te, na n yà ká̱ iriri.&gt;

10 &lt;&lt;Te m ɓa dat kang n gbá̱l na, ka̱kul uza̱ ru chit kang n nyi pa̱ uza̱ i lár ka̱t. Kang n tur atagya iponzhi va̱ ka̱ ishishi ká̱ nkalɓang ngga ìgwal va̱ ka̱ ìgugwal kang m ɓa ká̱ pa̱ chatchat a ɓu, anəm uga nzhi mi.&gt;&gt;

11 Te uDawuda ká̱ nkpaktak onunggwan va̱ nzəng ká̱ na kpan ilukwan oza̱ kan. 12 Oza̱ təm ká̱ aɗor kang oza̱ yə́ng pa̱ gənggəng, oza̱ yar ndəng gbà̱l ga chu arurong ka̱kul aShawulu ká̱ uyəyen ununggwan uJonatan, ká̱ oshozha aYawe, ká̱ nzhi aIsa̱rila, ka̱kul oza̱ kú chit ka̱ atak ndokchi.

13 UDawuda ɓəp uyen nza̱m va̱ ɓa ka̱ nnap-nlà va̱ ta á na pa̱, &lt;&lt;U fa ka̱ che yà?&gt;&gt;

Te uza̱ na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Mmami uɗyanəm, uya anəm uga aAmalek, va ka̱ ntəm ka̱ ashe mbin ɓu á.&gt;&gt;

14 UDawuda ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang u gha̱p awo ɓu u gbá̱l ugargar àYawe ká̱, ayər nəm ɓu ka̱ ka̱t yà?&gt;&gt;

15 Te uDawuda là ûro ka̱ ashe onunggwan wò pa̱, &lt;&lt;Ga, gbá̱l na.&gt;&gt; Te uza̱ gəl na ka̱ ndokchi kang uza̱ kú. 16 UDawuda ka̱ là á na chit pa̱, &lt;&lt;Mpyat akat nchə̀r ɓu i təm ka̱ ishiɓu, ka̱kul mmaɓu na ká̱ anung ɓu, u là ka̱ awalang va̱ u là pa̱, &lt;M gbá̱l uva̱ uYawe gar á.&gt; &gt;&gt;

Nnap nshì aDawuda ngga ǹyə́ng ikú ka̱kul aShawulu ká̱ uJonatan

17 UDawuda shì ìpyang va̱ ta̱ ka̱kul ikú aShawulu ká̱ uyiyen uJonatan, 18 kang uza̱ nak pa̱ mmá ɗyang nnap-nshì va̱ ta ônəm oga aYahuda, aɗiɗin pa̱ nnap-nshì ngga ìjang, nna yà ka̱ ashe nlir aJashar.

19 &lt;&lt;Mmá gbá̱ng onəm oga mpyal ɓu chit áIsa̱rila,

oma kú ra ka̱ apal oga aɗuktum wó, oshozha okamkam tak chit.

20 Kang mmá shet nnap va̱ ta̱ ka̱ aGat ka̱t,

ka̱t te mmá là ka̱ apal oga asa̱l aAshəkelon* ka̱t.

Le kang ovan ochar oFilisti izər á chàng oza̱ ka̱t,

le kang ovan ochar onəm oga ache amulur izər á chàng oza̱ ka̱t.

21 Óga aɓam aGilbowa,

re kang ìmimyang á ra, ka̱t te iva̱r a pəng ka̱ apal wó ka̱t,

le kang mbin ndopdop wó a na ìpirkur lap ka̱t.

Ka̱kul ka̱ta na nggwanggwang ovan onunggwan okamkam mmá vyap kà̱,

nggwanggwang aShawulu mí ɓəl mmì a na lap ka̱t.

22 Ìjang aJonatan iga ngbá̱ng iriri,

ndokchi aShawulu ngga ǹya ká̱ aɗor ka̱t.

I gbá̱ng oshozha okamkam,

i gbá̱ng okpa ìkum.

23 Mma ma̱n uShawulu ká̱ uJonatan byet,

ká̱ irirì oza̱ nzəng, ká̱ ikú oza̱ kap ka̱t.

Kang oza̱ gha̱n ji oga nkumangga̱p ji, oza̱ kam ji oga ilir ji.

24 Óvanɓyen oga aIsa̱rila, ó yə́ng ka̱kul aShawulu,

uva mwak oga ilukwan inəna̱n a wó iga mbwai,

uva mwak ilukwan iga iya̱m ìsham iga azənariya a wó.

25 Ovan onunggwan ìkum okamkam tak chit ka̱ atak ìkum.

UJonatan ra chit ukúkú ka̱ apal aɗuktum wó.

26 Mmami ká̱ nlak ìgwak pa̱ gənggəng ka̱kul ɓu agənang mi, uJonatan, m ma̱n ɓu byet.

Mma̱n ɓu ka̱ atak mi a yà ka̱ mmàl ka̱t, a ji mma̱n achar ji ká̱ ununggwan.

27 Ovan onunggwan ìkum okamkam tak chit,

oga iya̱m ìkum zhì chit.&gt;&gt;

2

Ma kyer uDawuda uponzhi uga aYahuda

1 Ka̱ nva̱ng va̱ ta te, uDawuda ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;N ga ìtong iro ka̱ ashe oga itong aYahuda ɗò?&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À, ga.&gt;&gt;

UDawuda ɓəp kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Nza̱ ìtong n ga yà?&gt;&gt;

Kang uYawe na ama̱n pa̱, &lt;&lt;AHebron.&gt;&gt;

2 Te uDawuda ga ka̱ta ká̱ ochar wò oga oparəm, uAhinoyam uga aJezerel, ká̱ uAbigel, uchar ukpələng aNabal, unəm uga aKarmel. 3 UDawuda wur onunggwan va̱ nzəng ká̱ na kpa, uda nggo ká̱ nzhi wò kang oza̱ ga təm ka̱ aHebron ká̱ itutong. 4 Te onunggwan oga aYahuda ɓa aHebron kang a gar uDawuda yà uponzhi ka̱ apal oYahuda.

Awalang va̱ mmá là ûDawuda pa̱ onunggwan oga aJabesh Gileyat li uShawulu chit, 5 te uza̱ re onəm oga nre ká̱ nre ga ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Re uYawe a pa̱r wó ka̱kul ikin va̱ ó nyám unəm uga nzhi wó uShawulu, nva̱ ó li na á. 6 Re uYawe á nyám ikin ká̱ nnandər a wó, kang mi nyám ká̱ a wó kpa, ka̱kul iya̱m va̱ ta̱ ó nəm á. 7 Ǹyangmata̱ te, ó nəm nkam ìgwak, ó sat pa̱ kakkərak, ka̱kul uShawulu unəm uga nzhi wó kú chit, kang onəm oga aYahuda gar mi chit uponzhi oza̱.&gt;&gt;

Mma nak uIshboshet yà uponzhi uga aIsa̱rila

8 Ǹnyi te, uAbner uya aNer, unəm uga mpyal oshozha aShawulu, ka̱ yar uIshboshet chit uya uShawulu ga ká̱ ka̱ aMahanayim. 9 Ka̱ta uza̱ nak na uponzhi ka̱ apal aGileyat, ká̱ aAshuri ká̱ aJezerel, kang ka̱ apal aEfrayim, ká̱ aBenjamin kpa ká̱ nkpaktak aIsa̱rila.

10 UIshboshet uya aShawulu ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ìneɗing ka̱ awalang va̱ mmá kyer na uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila, kang uza̱ nəm iponzhi ìzun pa̱ ìparəm. Ǹnyi te, akum aYahuda ka̱ avəng aDawuda. 11 UDawuda nəm iponzhi ka̱ apal akum aYahuda ka̱ aHebron ìzun pa̱ ìfangshat ká̱ aɓuɓo.

Ìkum ká̱ ishimshe aIsa̱rila ká̱ aYahuda

12 UAbner uya aNer, nzəng ká̱ oshozha aIshboshet uya aShawulu, oza̱ wong re aMahanayim ga aGibiyon. 13 UJowap uya aZeruya nzəng ká̱ oshozha aDawuda fa kang à gwang oza̱ ka̱ apyáp aga aGibiyon. Ìdongkong iga ìzəng təm ka̱ a gwong apyáp aro, kang iro təm ka̱ a gwong aro. 14 UAbner là ûJowap pa̱, &lt;&lt;Re í nak ovan nza̱m oro á lung owan oza̱ ka̱ mpyal yi.&gt;&gt;

Te uJowap là pa̱, &lt;&lt;Aməma, re oza̱ á lung.&gt;&gt;

15 Te mmá yak onunggwan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ anung aBenjamin ká̱ uIshboshet uya aShawulu, kang pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ anung aDawuda. 16 Udanggo kpán ukpa ìkum wò ka̱ ishi, kang à kyer ká̱ ndokchi ka̱ alyaklyak, te nkpaktak oza̱ tak kú. Mmá pa aɗin atak va̱ ta ka̱ ashe aGibiyon pa̱, aHelkat Hazurim, ipipir pa̱ agbagba aga ndokchi.

17 Te ìkum va̱ ta sur byet n̂da va̱ ta, kang onunggwan aDawuda ri uAbner ká̱ onunggwan oga oIsa̱rila ká̱ ìkum.

18 OVan onunggwan aZeruya oga oshatɗing oma ka̱ yà ka̱ ta, uJowap, ká̱ uAbishayi, ká̱ uAsahel. UAsahel, uva i chər wa nkar, 19 a ɓàn ngwà uAbner, uza̱ lyep awo ari ka̱t te awo apəra̱m ka̱t. 20 UAbner ga̱ɓa̱n kang à ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu ɗò áAsahel?&gt;&gt;

UAsahel na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À, mmami na.&gt;&gt;

21 UAbner là á na pa̱, &lt;&lt;Ga̱ɓa̱n awo ari ka̱t te awo apəra̱m, na u ɓàk uro ka̱ ashe ovan nza̱m va̱ ta̱, na u vyat iya̱m ìkukum.&gt;&gt; Ǹnyi te, uAsahel re ngwà na ka̱t.

22 UAbner won na kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Re mɓàk mi. Mi gba̱l ɓu sang yà? Mi gba̱l ɓu te, mi gwang ìwu ká̱ ugənang ɓu uJowap sang yà?&gt;&gt;

23 Ǹnyi te, uAsahel yang ká̱ nre ngwà na, kang uAbner tar na ká̱ ìjili aɓar ka̱ afu kang aɓar ga fa ka̱ asəsəm. Uza̱ ru ka̱ta kang uza̱ kú. Unəm va pa̱ kpaktak ɓa chu atak va̱ uAsahel ru kú kà̱ te, i sat i dər.

24 Ǹnyi te, uJowap ká̱ uAbishayi ɓàk nva̱ng àAbner. Alum ka̱ ntar te, oza̱ chu aɗuktum aAmma dat ká̱ aGiya, ka̱ asa̱l a ga ngga nzam àGibiyon. 25 Te oshozha aAbner ká̱ akum ìjili aBenjamin gwang ishi oza̱ təm ìdongkong pa̱ ìzəng ka̱ apal aɗuktum pa̱ na ó ga ìkum.

26 UAbner lə́p achu ûJowap pa̱, &lt;&lt;Í ɗa̱mshi nnap yi ká̱ ndokchi na chwat ɗò? U nyi pa̱ nkukur te, iɗuɗul nkpaktak yi ka̱t ɗò? Azəmo ɓu wór onunggwan ɓu i re ngwà oIsa̱rila ogənang oza̱ yà?&gt;&gt;

27 Te uJowap là á na pa̱, &lt;&lt;N sóng anung chit ká̱ Inan iga iriri, ká̱ yà pa̱ u là nnap va̱ ta̱ ka̱t te, í yar chit pa̱ í ɓàk wó atak i ga i tan.&gt;&gt; 28 Te uJowap ɓur agbəshi kang nkpaktak oshozhashozha tong, oza̱ re ngwa oshozha oIsa̱rila, te oza̱ re nlung ìkum.

29 Ka̱ ashe nkpaktak ìzwam va̱ ta uAbner ká̱ onunggwan wò le wòl mba̱nda̱m aUrdun. Oza̱ pa̱ng awang, oza̱ ga mpyal ka̱ achen ga chu ipin ikpa̱kkpa̱k ká̱ ìpin, oza̱ tong ka̱t ga chu aMahanayim.

30 Nva̱ngva̱ uJowap re ngwà uAbner chit, te uza̱ ɓut nkpaktak oshozha wò. Kang uza̱ kúng oza̱ te, uza̱ lang onunggwan wò pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ fangzəngtəng gwang ká̱ uAsahel ka̱t. 31 Ǹnyi te, onəm aDawuda gbá̱ng onəm aAbəner ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing, nkpaktak oza̱ ka̱ akum ijili àBenjamin. 32 UJowap ká̱ onəm wò yar akúm aAsahel ga aBet-Lehem ka̱, kang oza̱ ga li na ka̱ ashe awap apupon. Te oza̱ wong achen ká̱ izwam va̱ ta, oza̱ ɓa chu aHebron ka̱ atak tantàn.

3

1 Mmá nəm inok nnəm ìkum gba̱ng nva̱ng pa̱ makmak kà̱ ishimshe onəm oga nzhi àDawuda ká̱ onəm oga nzhi aShawulu. Ǹnyi te, uDawuda kà̱ nkám kà̱ nkám, kang nzhi aShawulu kà̱ nrusok kà̱ nrusok.

2 Ovan onunggwan va ta̱ mmá mar ûDawuda ka̱ aHebron, uyen uga nggəshi te, uAmnon, uwa unənang uAhinoyam uga aJezerel. 3 Uyen uga uparəm te, uKileyap, uwa unənang uAbigel, uchar àNabal ukpələng, uyen uga ushatɗing te, uAbsalom, uwa unənang uMaka uyen uchar àTalmai, uponzhi uga aGeshur. 4 Uyen uga uneɗing te, uAdonija, uwa unənang uHagit. Uga utukun te, uShefatiya, uwa unənang uAbital. 5 Kang uga ukpa̱ɗing te, uItireyam, uwa unənang uEgla. Nkpaktak ovan onunggwan va̱ ta̱ uDawuda mar ka̱ aHebron.

UAbner gwang inal ká̱ uDawuda

6 Ka̱ awalang va̱ ìkum ka̱ yà ka̱ ishimshe nzhi aDawuda ká̱ nzhi aShawulu te, uAbner ka̱ nnak atak nsat wò kà̱ nkam kà̱ nkam ka̱ ashe nzhi aShawulu. 7 UShawulu uwa ka̱ yà ká̱ uchar uro uva uza̱ nak ka̱ nzhi aɗiɗin pa̱, uRizpa, uya àAya uchar. Ká̱ n̂da nro te, uIshboshet ɓəp uAbner pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu ra ká̱ uchar va̱ aPo mi nak ka̱ nzhi yà?&gt;&gt;

8 Ìgwak làk uAbner byet ka̱kul iya̱m va̱ uIshboshet là á. Te uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;U rəng pa̱ mi ra ìjili aShawulu ɗò? U rəng pa̱ mmami ka̱ nləp asəm aYahuda ɗò? N̂da va̱ ta̱ na n yà kà̱ nkpak nnap nnəm n̂zhi aPo ɓu uShawulu ká̱ ogənanggənang, ká̱ okpəkpa. Kang na n na ɓu chit ka̱ ashe awo aDawuda ka̱t. Ká̱ nna kpa te, ǹyangmata̱, ka̱ apal achar va ta̱ na ɓu ya mpat mi kà̱ ɗò? 9 Re Inan á yar irirì mi, a yà pa̱ n nəm ûDawuda iya̱m va̱ uYawe yar nsar nnap nləlà á na ka̱ atak nsóng anung ka̱t á, 10 nna pa̱ o tur iponzhi ka̱ nzhi aShawulu kang o pak ìtok iponzhi aDawuda ka̱ apal oIsa̱rila ká̱ aYahuda, i ɓàn ka̱ aDan i ga i chu aBeyersheba.&gt;&gt; 11 UIshboshet là iya̱m iro ûAbner lap ka̱t, ka̱kul uza̱ kà̱ nnəm ayəyər.

12 Te uAbner re nre ka̱ onəm oga re ga atak aDawuda pa̱ á ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mbin va̱ ta̱ nji a da yà? Yar nsar nnap-nlà ká̱ mi, te mi ka̱mshi ɓu, mi ɓa ká̱ nkpaktak oIsa̱rila i yà ka̱ avəng ɓu.&gt;&gt;

13 UDawuda na ama̱n pa̱, &lt;&lt;A ɓyen byet, mi yar nsar nnap-nlà yar ká̱ ɓu. Ǹnyi te, n ɗom iya̱m iro pa̱ izəng ka̱ atak ɓu, kang wa ɓa mpyal mi ka̱t, ya ɓu ɓa ká̱ uMikal uya aShawulu uchar kang, awalang va̱ ɓu ɓa ǹya mi á.&gt;&gt; 14 Te uDawuda re onəm oga ǹre ûIshboshet uya aShawulu ununggwan, na á là a na pa̱, &lt;&lt;Na uchar mi uMikal á mi, uva n mwa ìdudur ka̱ oga awa ache oFilisti ìgba̱l.&gt;&gt;

15 Te uIshboshet nak ga mma yar uMikal ka̱ atak aɓəɓar uPaltiyel, uya aLayish ununggwan. 16 Uɓəɓar yar nva̱ng achar wò ká̱ ayə́ng á ga chu ká̱ ka̱ aBahurim. Te uAbner là á na pa̱, &lt;&lt;Le nzhi.&gt;&gt; Te uza̱ le nzhi.

17 UAbner nəm ichən ká̱ onəmgbak oIsa̱rila kang à là pa̱, &lt;&lt;A gba̱ng nva̱ng chit nva̱ ka̱ ó ɗom uDawuda pa̱ a yà uPonzhi wó. 18 Ǹyangmata̱ te, o nəm iya̱m va̱ màl, ka̱kul uYawe ka̱ yar nsar nnap-nlà ûDawuda pa̱, &lt;Ka̱ atak aDawuda na mi ka̱mshi onəm mi oIsa̱rila ka̱ ashe awo oFilisti ká̱ nkpaktak aɓo okpa ìkum oza̱.&gt; &gt;&gt;

19 UAbner là nnap ká̱ akum ìjili aBenjamin kpa. Te uza̱ ga aHebron ka̱ atak aDawuda pa̱ ô là á na iya̱m va̱ oIsa̱rila ká̱ nkpaktak akum ijili aBenjamin ɗom pa̱ ó nəm. 20 Awalang va̱ uAbner ká̱ onəm ìsəm pa̱ ìparəm ga aHebron te, uDawuda nəm iya̱m-nrì iga nchang izər ôza̱. 21 Te uAbner là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Re n ga n wór nkpaktak oIsa̱rila á ɓa atak anəm uga nzhi mi, uponzhi na oza̱ á yar nsar nnap-nlà ká̱ ɓu, kang ɓu nəm iponzhi ka̱ apal oza̱, wa nva ìgwak ɓu ɗom.&gt;&gt; Te uDawuda re uAbner, kang uza̱ le nzhi ká̱ ikángkáng.

UJowap Gba̱l uAbner

22 Ta byet te, onəm ìkum aDawuda ká̱ uJowap le ka̱ atak ìkum, kang oza̱ ɓa ká̱ iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum pa̱ makmak. Ǹnyi te, uAbner yà nzəng ká̱ uDawuda ka̱ aHebron lap ka̱t, ka̱kul uDawuda re na chit, uza̱ ga ká̱ ikángkáng. 23 Awalang va̱ uJowap ká̱ nkpaktak oshozha va̱ nzəng ká̱ na ɓa chu te, uza̱ fe pa̱ uAbner ɓa atak aponzhi kang uza̱ le chit ká̱ ikángkáng.

24 Te uJowap ga atak aponzhi kang à là á na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u nəm ta̱ yà? Dər uAbner ɓa atak ɓu, sang kang u re na ga yà? Ǹyangmata̱ uza̱ ga chit. 25 U nyi pa̱, uAbner uya aNer ununggwan ɓa pa̱ ô lam ɓu na ô ya achen ɓu ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mmaɓu ka̱ nnənəm.&gt;&gt;

26 UJowap fa ka̱ atak aDawuda te, uza̱ re onəm oga ǹre pa̱ a ga á ɓa ka̱ uAbner kang oza̱ ga ya na kà̱ ndəng nka̱pka̱p ngga aSira, oza̱ ɓa ká̱ na. Ǹnyi te, uDawuda nyi iya̱m iro ka̱ apəpal ka̱t. 27 Nva̱ uAbner ɓa chu aHebron te, uJowap tar ká̱ na ka̱ ashe nzhi ngga ngba̱k anung asa̱l aga ntar ìtong wa uza̱ ɗom nnəm ichən ká̱ na. Te uza̱ kyer uAbner ka̱ afu a gba̱l na, ka̱kul mpyát akat agənang wò, uAsahel va̱ uza̱ ka̱ gbá̱l á.

28 UDawuda wong fe nnap va̱ ta̱ te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;UYawe nyinyi pa̱ mmami ká̱ iponzhi mi mbyet, awo yi yà ka̱ ashe ntar nchə̀r aAbner, uya aNer ununggwan ka̱t. 29 Re mpyat akat nchə̀r aAbner á yà ka̱ apal ishi aJowap ká̱ nkpaktak nzhi apupo. Re nza̱ nlwàk nggo ka̱ ashe onəm aJowap kang mma lang unəm uga ngwàr afən, ka̱t te unəm uga nlak, ka̱t te unəm uga nta ká̱ ìdari, ka̱t te unəm va mma gba̱l ka̱ atak ìkum, ka̱t te unəm uga nlang iya̱m-nrì ka̱ ashe onənəm ka̱t.&gt;&gt;

30 Wa nna ta uJowap ká̱ ugənang wò uAbishayi gbá̱l uAbner ka̱kul agənang oza̱ uAsahel uva uAbner gbá̱l ka̱ atak ìkum ka̱ aGibiyon á.

31 Te uDawuda là ûJowap ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na pa̱, &lt;&lt;Ó kan ilukwan wó na ó mwak aryakryak na ó yə́ng ikú aAbner.&gt;&gt; Kang uponzhi uDawuda yar nva̱ng akúm ga ká̱ ka̱ atak awap. 32 Oza̱ li uAbner ka̱ aHebron te, uponzhi tul ayə́ng pa̱ bobo ka̱ anung awap aAbner, kang nkpaktak onəm bà ayə́ng kpa.

33 Te uponzhi shì ìpyang va̱ ta̱ ûAbner pa̱,

&lt;&lt;Iza̱ nak kang uAbner ikú wa mpərək yà?

34 Mmá ran awo a ɓu ka̱t,

mmá pá nzwar a ɓu ka̱ ashar ka̱t.

U kú wa anəm va onəm oɓá̱ngɓa̱ng à gbá̱l.&gt;&gt;

Kang nkpaktak onəm yə́ng kà̱ɗi ka̱kul aAbner.

35 Te nkpaktak onəm ɓa chal uDawuda pa̱ uza̱ á ri iya̱m-nrì ká̱ alum na byet, ǹnyi te, uDawuda sóng anung pa̱, &lt;&lt;Re Inan á yar irirì mi, a yà pa̱ n ri iya̱m iro kang alum i tar á.&gt;&gt;

36 Nkpaktak onəm dər nnap va̱ ta te, á chàng ká̱ oza̱, nkpaktak iya̱m va̱ uponzhi nəm te, á chəchàng ká̱ oza̱. 37 Ká̱ nda va̱ ta te, nkpaktak onəm va̱ ka̱ ta ká̱ nkpaktak oIsa̱rila nyi pa̱ uponzhi yà ká̱ awo ka̱ ashe ngbá̱l uAbner uya aNer ununggwan ka̱t.

38 Te uponzhi là ônəm wò pa̱, &lt;&lt;Ó nyinyi pa̱ n̂da va̱ ta̱ unəm uga mpyal ìkum uchumchum ka̱ ashe aIsa̱rila kú chit ka̱t ɗò? 39 Kang n̂da va̱ ta̱, káp ká̱ nva̱ mmami na uponzhi ugargar te, ovan aZeruya onunggwan oga oparəm va̱ ta̱, uJowap ká̱ uAbishayi oza̱ ma̱t mi ma̱t. Re uYawe á pyat akat ûnəm uga nnəm inga ka̱kul ingənga va̱ uza̱ nəm á.&gt;&gt;

4

Mma gba̱l uIshboshet

1 Awalang va̱ uIshboshet, uya aShawulu ununggwan fe ikú aAbner ka̱ aHebron te, igwal rusok ka̱ na, kang ayər nəm nkpaktak oIsa̱rila. 2 Ǹyangmata̱ te, uIshboshet uya aShawulu ununggwan uwa ka̱ yà ká̱ onəm pa̱ oparəm, uBana ká̱ uRekap, ova onəm oga mpyal onəm oga mɓa nru atak ká̱ ìkum. Oma ovan aRimmon onunggwan, unəm uga aBerot ka̱ akum ìjili àBenjamin kang mma nak pa̱ aBerot ka̱ ashe mbin aBenjamin, 3 ka̱kul onəm oga aBerot chəng ga aGitayim, oza̱ ga təm ka̱ta wa onəmchən n̂da va̱ ta̱.

4 UJonatan uya aShawulu ununggwan uwa ka̱ yà ká̱ uyen ununggwan ugurum, aɗiɗin pa̱ uMefiboshet. Uza̱ ka̱ ya ká̱ ìzun pa̱ ìtukun awalang va̱ mmá fe ikú aShawulu ká̱ uJonatan ka̱ atak ìkum ka̱ aJezerel. Te uchar va̱ i nakshi ká̱ uyen va̱ ta yar na ká̱ nggha̱n chə́r ká̱. Uza̱ ka̱ ashe nchə́r te, uyen va̱ ta ru te, yà ugurum.

5 URekap ká̱ uBana, ovan aRimmon onunggwan unəm oga aBerot, oza̱ ga nzhi aIshboshet ká̱ alum ka̱ apal ndəng ya uza̱ wa ka̱ nra ka̱ njul. 6 Oza̱ táng ashe nzhi na oza̱ kà̱ nɗom pa̱ ó yar ìzangzəng te, oza̱ kyer na ka̱ afu, kang uRekap ká̱ uBana chəng.

7 Awalang va̱ oza̱ ka̱ ga ashe nzhizhi te, ya uIshboshet uwa ka̱ nra nda ka̱ apal alyer wò. Te oza̱ kyer na, kang oza̱ gbá̱l na, oza̱ gəl ishishi, kang oza̱ yar chen ka̱ ka̱ ashe nkpaktak ìzwam va̱ ta kà̱ mba̱nda̱m aUrdun. 8 Oza̱ ɓa ká̱ ishi aIshboshet ûDawuda ka̱ aHebron, kang oza̱ là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Ishi aIshboshet uya aShawulu ununggwan nata̱, ukpa ìkum ɓu, uva ka̱ ram irirì ɓu á. N̂da va̱ ta̱ uYawe pyát ûnəm uga nzhi yi uponzhi chit ka̱ apal ishi aShawulu ká̱ nzhizhi.&gt;&gt;

9 Te uDawuda na ama̱n ûRekap ká̱ ugənanggənang uBana, ovan aRimmon onunggwan unəm uga aBerot pa̱, &lt;&lt;Ká̱ nva̱ uYawe uwa yà ká̱ irirì, uva fa ká̱ mi ka̱ ashe nkpaktak nɗaktak, 10 awalang aro te, unəm uro ɓa atak mi ka̱ aZiklak là á mi pa̱, &lt;UShawulu kú chit,&gt; kang uza̱ rəng pa̱ ò ɓa ka̱ nnap ngga nchàng nfe á mi, te n kpan na n gbá̱l. Amumwa na n na á na ta ka̱kul nnap va̱ uza̱ ɓa ka̱ á. 11 Kang mmawó onəm oɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱, ó gbá̱l unəm unəna̱n ka̱ ashe nzhizhi ka̱ apal iya̱m nrəra, i ga mɓa̱ng a wó i jiji. Mí ram nchə̀chər ka̱ ashe awo wó, kang mí dəkən wó ka̱ apambin va̱ ta̱.&gt;&gt;

12 Te uDawuda nak oshozha wò pa̱ á gbá̱ng oza̱, kang oza̱ gbá̱ng oza̱. Oza̱ kyen oga awo ká̱ ashar oza̱, kang oza̱ zong izər oza̱ ka̱ anung apyáp ka̱ aHebron. Ǹnyi te, oza̱ yar ishi aIshboshet ga li ka̱ ashe awap aAbner ka̱ aHebron.

5

UDawuda nyang uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila

1 Nkpaktak akum ìjili oIsa̱rila ga atak aDawuda ka̱ aHebron kang oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmayi ìzhe ɓu, mmayi nchə̀r ɓu. 2 Ká̱ mmatmat, awalang va̱ uShawulu wa ka̱ yà uponzhi ka̱ apal yi te, mmaɓu na ka̱ yà unəm uga nlə́p mpyal oIsa̱rila ka̱ ìkum. Kang uYawe là a ɓu pa̱, &lt;Ɓu ga nkpak onəm mi oIsa̱rila, kang ɓu yà unəm uga mpyal oza̱.&gt; &gt;&gt;

3 Awalang va̱ nkpaktak onəmgbak oIsa̱rila ɓa atak aPonzhi uDawuda ka̱ aHebron te, uponzhi yar nsar nnap ká̱ oza̱ ka̱ mpyal aYawe, kang oza̱ gar uDawuda uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila.

4 UDawuda ka̱ yà ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ishatɗing ka̱ awalang va̱ uza̱ yà uponzhi, kang uza̱ nəm iponzhi ìzun ìsəm pa̱ ìneɗing. 5 Uza̱ nəm iponzhi ka̱ apal aYahuda ka̱ aHebron ìzun pa̱ ìfangshat ká̱ apye pa̱ kpa̱ɗing, kang ka̱ aUrushelima te, uza̱ nəm iponzhi ka̱ apal nkpaktak aIsa̱rila ká̱ aYahuda ìzun ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ shatɗing.

UDawuda ka̱m ìtong aUrushelima ká̱ ìkum

6 Uponzhi ká̱ onunggwan wò ga aUrushelima ka̱kul pa̱ na ó ru oJebusi ká̱ ìkum va̱ ka̱ ntəm ka̱ta. OJebusi là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Ɓu yà ka̱ ǹtar ka̱ta̱ ka̱t, onəm ofofo ká̱ onəm ogurumgurum kur mɓak ɓu kur.&gt;&gt; Oza̱ rəng pa̱, &lt;&lt; UDawuda i tar ka̱ta̱ ka̱t.&gt;&gt; 7 ASiyona na yà ká̱ akamsəlang akamkam, kap ka̱ nna te, uDawuda ri ká̱ ìkum, kang a ta̱l ìTong aDawuda.

8 N̂da va̱ ta uDawuda là ônəm wò pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kap ɗom pa̱ ô nəm igwan ká̱ oJebusi te, nkpak pa̱ uza̱ i wòl asa̱l ka̱ asa̱l va ndəng inang kà̱, ka̱ asa̱l va ta o ru &lt;onəm ogurumgurum ká̱ ofofo&gt; ova okpa ìkum aDawuda á.&gt;&gt; Nna nak te, oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Onəm ofofo ká̱ ogurumgurum i táng ashe nzhi iponzhi ka̱t.&gt;&gt;

9 UDawuda nak ìtong iga akamsəlang akamkam va̱ ta təm atak ntətəm, kang uza̱ wór pa̱ ìTong aDawuda. Uza̱ me akamsəlang abalbal gang ìtong va̱ ta, ɓàn ka̱ aMilo, atak va mma yə́l ká̱ mbin ka̱ asa̱l nfa alum aɗuktum. 10 Kang uza̱ yà ká̱ ichumchum pa̱ gənggəng ka̱kul uYawe, Inan uGa ngGatək uwa yà nzəng ká̱ na.

11 Ǹyangmata̱ te, uHiram uponzhi uga aTaya re nre ká̱ onəm oga ǹre ûDawuda, nzəng ká̱ akún asida, ká̱ onəm oga mpak iya̱m ká̱ akún, ká̱ onəm oga mme nzhi ngga ipang, kang oza̱ me nzhi iponzhi ûDawuda. 12 Te uDawuda nyi pa̱ uYawe nak wò chit ò ta̱l uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila, kang uza̱ rup ká̱ iponzhiponzhi chit kpa ka̱kul onənəm oIsa̱rila.

13 Ka̱ nva̱ngva̱ uDawuda wong re aHebron te, uza̱ ka̱m ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk kang uza̱ ka̱m ochar oga ìvang ka̱ aUrushelima, kang oza̱ mar ovan onunggwan ká̱ ovan ochar á na pa̱ makmak. 14 Oga aɗin ovan onunggwan va ta̱ mma mar ûDawuda ka̱ aUrushelima, uShammuwa, ká̱ uShobap, ká̱ uNatan, ká̱ uSolomon, 15 ká̱ uIbhar, ká̱ uElishuwa, ká̱ uNefek, ká̱ uJafiya, 16 ká̱ uElishama, ká̱ uEliyada, ká̱ uElifelet.

UDawuda ri oFilisti ká̱ ikum

17 Awalang va̱ oFilisti fe chit pa̱ mma kyer uDawuda chit uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila, te oza̱ fa pa̱ kpaktak ga nram na. Ǹnyi te, uDawuda fe te, a fa ga atak mbwam. 18 OFilisti ɓa chu te, oza̱ zal ka̱ ashe mba̱nda̱m aRefayim. 19 Te uDawuda ɓəp uYawe pa̱, &lt;&lt;N ga n ru oFilisti ká̱ ìkum ɗò? Ɓu na oza̱ na ka̱ ashe awo mi ɗò?&gt;&gt;

Te uYawe na ama̱n a na pa̱, &lt;&lt;Ga, nnandər, mi na oza̱ na ka̱ ashe awo ɓu.&gt;&gt;

20 Te uDawuda ga aBal Perazim, kang ka̱ta uza̱ nəm igwan ká̱ oFilisti. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Wa nva ndəng kakchi awang te, uYawe tul onəm ìkum mi chit ka̱ mpyal mi.&gt;&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, mí wor atak va̱ ta pa̱, aBal Perazim, ìpipir pa̱ uYawe uwa tul. 21 OFilisti chəng re oga ichər oza̱ ka̱ta, kang uDawuda ká̱ onungwan wò wur oza̱ ga ká̱.

22 OFilisti le ɓa zal ka̱ mba̱nda̱m aRefayim kà̱ɗi. 23 Te uDawuda ɓəp ka̱ atak aYawe, kang uYawe na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Kang wa ga ka̱ oza̱ nzwang ka̱t, ǹnyi te, fa ôza̱ ka̱ asa̱l nsəm, kang ɓu ru oza̱ ká̱ ìkum ka̱ mpyal ikun abalsam. 24 Wa fe na byet atak i pyep i chən ka̱ apal ikun abalsam te, wa ga ká̱ nggha̱n ka̱kul nna ta i nyám pa̱ uYawe watar mpyal a ɓu chit pa̱ na ô gbá̱ng oshozha oFilisti.&gt;&gt; 25 Te uDawuda nəm wa nva uYawe ka̱ nak na, kang uza̱ ɓan ngbá̱ng oFilisti ka̱ aGibiyon ga chu aGezer.

6

UDawuda ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ aUrushelima

1 UDawuda ɓut nkpaktak oshozha oga ǹnyi nnəm ìkum ka̱ɗi oga aIsa̱rila, ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing. 2 Uza̱ ká̱ nkpaktak oshozha wò ga aBala ka̱ aYahuda pa̱ na o ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan va̱ ka̱ ta, ava mí wór ká̱ Aɗin, aɗin àYawe uGa ngGatək, uva təm ka̱ ìtok iponzhi va ka̱ apal akwati aga nsar nnap-nlà ka̱ ishimshe oga akerup*. 3 Oza̱ yar akwati aga nsar nnap-nlà Inan ka̱ nzhi aAbinadap, nva ka̱ apal aɗuktum, oza̱ nak ka̱ apal akeke apipye va ina i dap. UUza ká̱ uAhiyo, ovan aAbinadap onunggwan, oma ka̱ mpángchí akeke apipye va ina i dap á, 4 nzəng ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan ka̱ apəpal, kang uAhiyo uwa kà̱ nchen kà̱ mpipyal. 5 UDawuda ka̱ nkpaktak oIsa̱rila kà̱ nnəm nchang izər ká̱ nkpaktak ìkam oza̱ kà̱ mpyal aYawe, oza̱ kà̱ nshì nnap-nshì, ká̱ nnə́m oga iya̱m wa aɓwa, ká̱ aɓwa acham, ká̱ apa̱ngga̱ng, ká̱ aláláji, ká̱ nchanggong.

6 Oza̱ ɓa chu atak mpək iya̱m aga aNakon te, uUza yichi awo kpan akwati aga nsar nnap-nlà Inan ká̱ ka̱kul ina va̱ kà̱ ndap akeke va̱ ta ləp ìfang. 7 Te ìgwak làk uYawe ka̱ uUza, ka̱kul uza̱ na ichumchum Înan ka̱t, nva̱ uza̱ kpan akwati va̱ ta á. A nak te, Inan ləp na kang uza̱ ru kú ka̱ ngba̱k akwati va̱ ta.

8 Te uDawuda mən ìkum, ka̱kul nva̱ uYawe nyám nlak igwak ka̱ apal aUza á, kang ɓa chu n̂da va̱ ta̱ mí wor atak va̱ ta pa̱, aPerez aUza, ìpipir pa̱ ǹnyám nlak ìgwak ka̱ apal aUza.

9 UDawuda nəm ayər aYawe n̂da va̱ ta, kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi nəm sang kang akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta̱ i ɓa atak mi yà?&gt;&gt; 10 Uza̱ ɗom pa̱ o yar akwati aYawe va̱ ta a yà nzəng ka̱ wò ka̱ ashe ìTong aDawuda ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, uza̱ ga ká̱ ka̱ nzhi aObet Edom unəm uga aGat. 11 Akwati aYawe təm ka̱ ashe nzhi aObet Edom ape pa̱ shatɗing, kang uYawe pa̱r na ká̱ nkpaktak onənəm.

12 UPonzhi uDawuda fe pa̱, &lt;&lt;UYawe pa̱r nzhi aObet Edom chit ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ ka̱, ka̱kul akwati aga nsar nnap-nlà Inan va̱ ta.&gt;&gt; Te uDawuda fa ga pa̱ ô ɓa ká̱ akwati va̱ ta ka̱ ashe ìTong aDawuda ká̱ nchang ìgwak.

13 Ka̱ nva̱ngva̱ onəm oga ǹyar akwati aga nsar nnap-nlà aYawe va̱ ta ga ka̱ chit ntong ashar pa̱ kpa̱ɗing, te uDawuda yichi nləfər ngga akut ká̱ iya ina va̱ mma kang ka̱ nzhi. 14 UDawuda pá ìlukwan ìkwoksok iga alinin, kang uza̱ gba̱p nza̱m ká̱ kà̱ mpyal aYawe ká̱ kpaktak ikam wò, 15 nva̱ uza̱ ká̱ nkpaktak oIsa̱rila kà̱ mɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe te, oza̱ kà̱ ngham achu ká̱ mɓur oga agbəshi.

16 Nva̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe kà̱ ntar ashe ìTong aDawuda te, uMikal uya aShawulu uchar ɓál kà̱ mɓol ayir nzhi. Kang awalang va̱ uza̱ ya uPonzhi uDawuda kà̱ myat kang kà̱ ngba̱p nza̱m kà̱ mpyal aYawe te, uza̱ ɓak na ka̱ ashe ìgwak wò.

17 Oza̱ ɓa ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà aYawe kang oza̱ nak ka̱ ashe aghal va̱ uDawuda pak ka̱kukul á, kang uDawuda yichi oga iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iga ntəm ikángkáng kà̱ mpyal aYawe. 18 Nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l ká̱ ǹyichi oga iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iga ntəm ikángkáng te, uza̱ pa̱r onəm ka̱ ashe aɗin aYawe uGa ngGatək. 19 Te uza̱ kap nzəngkəng ká̱ awar akulom aɓitɓit ká̱ awar ìba̱ngba̱ng mɓitɓit n̂za̱ unəm nggo ka̱ ashe nkpaktak nggatək oIsa̱rila, nkpaktak onunggwan ká̱ ochar. Kang nkpaktak onəm le oga nzhi oza̱.

20 Awalang va̱ uDawuda le nzhi pa̱ na ô pa̱r onəm oga ashe nzhi wò te, uMikal uya aShawulu uchar fa pa̱ na ô gwang na, kang à là pa̱, &lt;&lt; Uponzhi oIsa̱rila nəm iya̱m ichumchum chit ká̱ n̂da va̱ ta̱, nva̱ uza̱ bol izər re kà̱ mpyal ozwal ovan ochar ozuzwal wa nva nza̱ uyen uga ayə́r nggo i nəm á.&gt;&gt;

21 UDawuda na ama̱n ûMikal pa̱, &lt;&lt;N gba̱p nza̱m ka̱ mpyal aYawe, uva yak mi ka̱ɗor apo ɓu, ka̱t te nza̱ unəm nggo ka̱ ashe nzhizhi. Uza̱ nak mi chit n sat unəm uga mpyal onəm aYawe chit, oIsa̱rila. Ka̱kul nva̱ ta te, mi nəm nchang izər kà̱ mpyal aYawe. 22 Mi ɓak ishi mi ɓak i ji nva̱ ta̱ kang mi yen ká̱ ishi mi yen ka̱ mpyal ɓu. Ǹnyi te ovan ochar va̱ u là nnap oza̱ te, oza̱ i na ichumchum na á mi.&gt;&gt;

23 Te uMikal, uya aShawulu uchar mar ka̱t ga kú pa.

7

Inan yar nsar nnap-nlà ûDawuda

1 Nva̱ngva̱ uPonzhi uDawuda təm chit ka̱ ashe nzhi iponzhi wò, kang uYawe na njul á na chit ka̱ atak nkpaktak okpa ìkukum va̱ gang na, 2 te uza̱ là ûNatan unəm uga nlà ichu Inan pa̱, &lt;&lt;Dər, mmami ka̱ nra ka̱ ashe nzhi iponzhi ngga akun asida, kang akwati aga nsar nnap-nlà Inan na təm ka̱ ashe aghal.&gt;&gt;

3 UNatan na ama̱n ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ mmaɓu ká̱ ka̱ ashe ìgwak te, wa ga mpyal ká̱, nəm ka̱kul uYawe wa nzəng ká̱ ɓu.&gt;&gt;

4 Ká̱ izwam va̱ ta te, uYawe là ûNatan pa̱,

5 &lt;&lt;Ga là ûzwal mi uDawuda pa̱, iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Mmaɓu na ɓu me nzhi á mi nva̱ mi təm ka̱ ashishe ɗò? 6 N na n təm chit ka̱ ashe nzhi nro ka̱t, ɓàn ka̱ n̂da va̱ n fa ká̱ oIsa̱rila ka̱ ashe aMasar ɓa chu nda va̱ ta̱. Mmami ka̱ nranggang pa̱ ɗəkər ka̱ aghal, nna atak ntəm mi. 7 Nkpaktak atak va̱ n ga ka̱ ká̱ oIsa̱rila te, ka̱ n là ûnəm uro chit ka̱ ashe onəm oga mpyal oIsa̱rila va̱ n nak pa̱ á kpak onəm mi oIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;Sang kang u me nzhi ngga akun asida a mi ka̱t yà?&gt;&gt; &gt;

8 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, là ûzwal mi uDawuda pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uYawe uGa ngGatək là. N yar ɓu ya na mmaɓu kà̱ nkpak iya̱m nkang kang n nak ɓu u yà unəm uga mpyal onəm mi oIsa̱rila. 9 Na ka̱ n yà nzəng ká̱ ɓu ka̱ nza̱ atak nggo va̱ u ga, kang n zhì nkpaktak okpa ìkum ɓu ka̱ mpyal ɓu. Ǹyangmata̱ mi ga nnak aɗin ɓu i dam, wa aɗin onəm odamdam ka̱ ashe apambin. 10 Kang mi ga nna atak ônəm mi oIsa̱rila kang mi nak oza̱ i təm kà̱ na oza̱ a yà ká̱ nzhi ngga ishi oza̱ kang mí ɗak oza̱ lap ka̱t. Onəm oɓá̱ngɓa̱ng i ka̱r oza̱ lap ka̱t, wa nva̱ oza̱ ka̱ nəm ôza̱ mmatmat á, 11 kang oza̱ ka̱ yà ka̱ nnəm pa ka̱ awalang va̱ n nak onəm oga mpyal ônəm mi oIsa̱rila. Mi ga nna njul a ɓu kpa ka̱ atak nkpaktak okpa ìkum ɓu.

&lt;&lt; &lt;UYawe là a ɓu pa̱, mmawò na ká̱ ishi wò ò ga nnak nzhi ɓu i nəm iponzhi mbyet. 12 Awalang va̱ nra ɓu chu chit kang u kú te, mi ga ngwong ká̱ uro ka̱ ashe akum ijili ɓu pa̱ a yar atak nsat ɓu, kang mi pak iponzhiponzhi ìkam. 13 Uza̱ wa i me nzhi ka̱kul aɗin mi. Kang mi pak itok iponzhiponzhi i təm mbyet. 14 Mi yà upupo, kang uza̱ i yà uyen mi ununggwan. A yà pa̱ uza̱ á nəm mpat te, mi nəm inok ká̱ onəm i nyám ntàn á na. Onəm oma i sat nlilyat á na. 15 Ǹnyi te, mi yar mma̱n mi i le ka̱ apal ishishi ka̱t, wa nva̱ n yar ka̱ le ka̱ apal aShawulu á, uva n tur na le kang n nak ɓu uponzhi á. 16 Nzhi ɓu ká̱ iponzhi ɓu i ga ntəm kà̱ mpyal mi mbyet, kang mi ga mpak ìtok iponzhi ɓu mbyet.&gt; &gt;&gt;

17 UNatan là ûDawuda nkpaktak oga iya̱m va̱ ka̱ ashe alár va̱ ta̱.

Afar aDawuda aga aɗəngchi

18 Te uPonzhi uDawuda tar kang à təm kà̱ mpyal aYawe, kang uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Mmami uda yà, uNəm Uga Nzhi uYawe, onəm mi oda yà, kang u gha̱p mi wa nta̱ yà? 19 Kang na ka̱ nna à kúr ka̱ ɓu chit ka̱t, uNəm Uga Nzhi uYawe, u là nnap chit kpa ka̱ apal iya̱m va̱ i ga nyà kà̱ nzhi azwal ɓu ká̱ nnap mpakpak va̱ ta̱. uNəm Uga Nzhi uYawe, wanta̱ na ɓu nəm ûnəmləbər ɗò?

20 &lt;&lt;Iza̱ mi là a ɓu lap yà? Ka̱kul u nyi uzwal ɓu nyi, aYawe uGa iChumchum. 21 Ka̱kul nnap-nlà ɓu kang ka̱ atak nɗom ɓu, u nəm iya̱m ichumchum va̱ ta̱, kang u nak uzwal ɓu nyi.

22 &lt;&lt;Mmaɓu na uga uchumchum, aYawe uGa iChumchum. Unəm uro yà wa nji ɓu ka̱t kang Inan iro yà wa nji ɓu ka̱t, wa nva̱ i fe ká̱ oga achwang yi á. 23 Kang uda wa onəm ɓu oIsa̱rila yà? Mbin nro yà ka̱ apambin nva̱ Inan ga pa̱ ô ka̱m ishi oza̱ îshi wò na ô nəm aɗin îshi wò ka̱t. U nəm iya̱m ichumchum ôza̱ ká̱ iga nɗaktak, ka̱ atak mɓak oga mbin ká̱ oga inan oza̱ ka̱ mpyal onəm ɓu ova u ka̱m ishi oza̱ îshi ɓu ka̱ aMasar á. 24 U nak oIsa̱rila chit tong onəm ɓu mbyet, kang mmaɓu, áYawe, u yà Inan oza̱.

25 &lt;&lt;Kang ǹyangmata̱, áYawe Inan, nəm wa nva u yar nsar nnap-nlà ka̱ apal ishi azwal ɓu ká̱ nzhizhi mbyet. Yəl ká̱ wa nva̱ ka̱ u yar chit, 26 na aɗin ɓu a rup mbyet. Te onəm i là pa̱, &lt;UYawe uGa ngGatək uwa Inan oIsa̱rila.&gt; Kang ɓu ga nnak nzhi azwal ɓu uDawuda i təm ka̱ mpyal ɓu.

27 &lt;&lt;ÁYawe uGa ngGatək, Inan oIsa̱rila, u nyám ká̱ iya̱m va̱ ta̱ chit ûzwal ɓu, u là pa̱, &lt;Mi nak nzhi ɓu i nəm iponzhi mbyet.&gt; A nak te, ìgwak kam ûzwal ɓu pa̱ afar afar va̱ ta̱ a ɓu. 28 ÁYawe uGa iChumchum, mmaɓu na Inan. Nsar nnap-nlà ɓu nnandər, kang u yar nsar nnap-nlà iya̱m inəna̱n va̱ ta̱ ûzwal ɓu. 29 Ǹyangmata̱ wa məma̱n te, wa pa̱r nzhi azwal ɓu na á təm ka̱ mpyal ɓu mbyet. Ka̱kul mmaɓu, uNəm Uga Nzhi uYawe ka̱ u là chit, kang ká̱ mpa̱r ɓu, nzhi azwal ɓu i pa̱r mbyet.&gt;&gt;

8

Oga igwan aDawuda

1 Ka̱ ashe ngga te, uDawuda nəm igwan ká̱ oFilisti kang uza̱ ka̱m ìtong aMetek Amma ka̱ atak oFilisti, kang uza̱ nak oza̱ tong ozwal wò.

2 UDawuda nəm igwan ká̱ oMowap kpa. Uza̱ nak oza̱ ra ka̱ mbin, kang uza̱ màl oza̱ ká̱ mmàl asang. Nza̱ mmàl nggo pa̱ mparəm te, mí gbá̱ng oza̱, kang mmàl ngga nshatɗing te, mí re ká̱ irirì. OMowap təm ozwal aDawuda kang i mwa mbwai mbin á na.

3 Ka̱ɗi te, uDawuda nəm igwan ká̱ uHadadezer uya aRehop ununggwan, uponzhi uga aZoba, ka̱ awalang va̱ uza̱ ga anung awang aYufriti pa̱ na ká̱ ô le ká̱ atak va̱ ta a yà ka̱ akum ichumchum wò á. 4 UDawuda wur oshozha oga akeke ipəri ìkalong ká̱ ìgba̱l pa̱ ifangshat, ká̱ oshozha oga nchèn ká̱ ashar ìkalong ìsəm pa̱ iparəm. Uza̱ kyèn ashar ipəri va̱ ta pa̱ kpaktak tong igùrum, kang uza̱ re ipəri iga ndap akeke ìgba̱l.

5 Awalang va̱ onəm oga aSuriya ka̱ aDimaska ɓa pa̱ na ó ka̱mshi aHadadezer uponzhi uga aZoba te, uDawuda gbá̱ng oza̱ ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ parəm. 6 Uza̱ nak oga idongkong oshozha ka̱ ashe mbin aDimaska ka̱ aSuriya, te oSuriya tong ozwal aDawuda, oza̱ i mwa mbwai mbin á na. UYawe na igwan ûDawuda atak va̱ uza̱ i ga kà̱ pa̱ kpaktak á.

7 UDawuda vyat oga nggwanggwang azənariya onəm oga mpyal ìkum aHadadezer kang à ɓa ká̱ ka̱ aUrushelima. 8 Kang uza̱ wur oga acham arəzang pa̱ makmak ka̱ ashe itong aTeba ká̱ aBerotayi va ka̱ akum iponzhi aHadadezer.

9 Ka̱ nva̱ngva̱ uToyu uponzhi uga aHamat fe pa̱ uDawuda nəm igwan ká̱ nkpaktak oshozha aHadadezer chit, 10 te uza̱ re uyen wò ununggwan, uJoram ka̱ atak aPonzhi uDawuda pa̱ a re anung á na, na shep na ka̱kul igwan va̱ uza̱ nəm ka̱ apal aHadadezer uva pak inok nlung ikum chit ká̱ uToyu. UJoram ɓa ká̱ imwa oga iya̱m aazurfa ká̱ azənariya, ká̱ acham arəzang ûDawuda.

11 UPonzhi uDawuda gor oga iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak ûYawe, wa nva uza̱ ka̱ nəm ká̱ aazurfa ká̱ azənariya va̱ uza̱ wur ka̱ atak oga mbin va̱ uza̱ ri ká̱ ìkum á. 12 Oga mbin va ta̱ uza̱ ri ká̱ ìkum, aEdom ká̱ aMowap ká̱ aAmmon ká̱ aFilisti ká̱ aAmalek. Uza̱ gor oga iya̱m va̱ uza̱ wur ka̱ atak ìkum ka̱ atak aHadadezer uya aRehop ununggwan uponzhi uga aZoba kpa.

13 Kang aɗin aDawuda dam byet, nva̱ngva̱ uza̱ le ka̱ atak ngbá̱ng onəm oga aEdom ìkalong pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ na̱nne ka̱ ashe Mba̱nda̱m Mman.

14 Uza̱ nak oga idongkong oshozha ka̱ ashe nkpaktak aEdom kang nkpaktak oEdom təm ka̱ avəng aDawuda. UYawe na igwan ûDawuda ka̱ nkpaktak atak va̱ uza̱ ga kà̱.

Onəm oga mpyal iponzhi aDawuda

15 UDawuda nəm iponzhi ka̱ apal nkpaktak oIsa̱rila, uza̱ nap akwali aga nnandər ka̱ apal adanggo. 16 UJowap uya aZeruya ununggwan uwa unəm uga mpyal oshozha, uJehoshafat uya aAhilut ununggwan uwa unəm uga nlir nnap nshetshet ûponzhi. 17 UZadok uya aAhitup ununggwan ká̱ uAhimelek uya aAbiyatar ununggwan oma onəm oga mpyal awop, kang uSeraya uwa unəm uga nlir iya̱m. 18 UBenaya uya aJehoyada ununggwan uwa unəm uga mpyal oKereti ká̱ oPeleti oma oshozha oga mpángchí uponzhi. Kang ovan aDawuda onunggwan tong onəm oga mpyal awop.

9

UDawuda ka̱ uMefiboshet

1 N̂da nro te, uDawuda ɓəp pa̱, &lt;&lt;Unəm uro uwa yà lap ka̱ ashe nzhi aShawulu pa̱ na n nyám nnap nnəna̱n á na ka̱kul aJonatan ɗò?&gt;&gt;

2 Ukpari aShawulu uro uwa yà aɗiɗin pa̱ uZiba, oza̱ ɓa ka̱ na ka̱ atak aDawuda. Kang uponzhi ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na uZiba ɗò?&gt;&gt;

Te uza̱ ma̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami na ukpari ɓu, áponzhi.&gt;&gt;

3 Uponzhi ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Unəm uro uwa yà lap ká̱ irirì ka̱ ashe nzhi aShawulu pa̱ na n nyám nnap nnəna̱n Inan á na ɗò?&gt;&gt;

Te uZiba na ama̱n ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Uya aJonatan ununggwan uro uwa yà, uva gurumgurum ka̱ ashar pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

4 Te uponzhi ɓəp pa̱, &lt;&lt;Uza̱ ka̱ che yà?&gt;&gt;

UZiba na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uwa ya ka̱ aLo Debar, ka̱ nzhi àMakir, uya aAmiyel ununggwan.&gt;&gt;

5 Te uPonzhi uDawuda nak pa̱ mma ga mma ɓa ká̱ na ka̱ nzhi àMakir uya aAmiyel ununggwan ka̱ aLo Debar.

6 Awalang va̱ uMefiboshet uya aJonatan ununggwan ukaka aShawulu ɓa ka̱ mpyal àDawuda te, uza̱ kuchi ka̱ mbin uza̱ na ichumchum á na.

Te uDawuda là pa̱, &lt;&lt;ÁMefiboshet.&gt;&gt;

Kang uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami nata̱, ukpari ɓu.&gt;&gt;

7 Te uDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Kang ayər a nəm ɓu ka̱t, mi ga nnyám nnap nnəna̱n a ɓu ka̱kul apo ɓu uJonatan. Mi ga nna nkpaktak iram va̱ iji akaka ɓu uShawulu a ɓu, kang ɓu ri iya̱m-nrì nzəng ká̱ mi ka̱ atebəl pa̱ ɗəkər.&gt;&gt;

8 Te uMefiboshet kuchi ka̱ɗi, kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Uda ukpari ɓu yà? U nyám nnap nnəna̱n á mi, mmami va pa̱ vyakshin á.&gt;&gt;

9 Te uponzhi wór ukpari aShawulu uZiba, kang uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;N na ûkaka anəm uga nzhi ɓu chit nkpaktak iya̱m va̱ iji aShawulu ká̱ nzhizhi. 10 Mmaɓu ká̱ ovan ɓu onunggwan ká̱ okpari ɓu ó wap iram á na, kang ó ɓa ká̱ iya̱m iram ûkaka anəm uga nzhi wó, na a ya iya̱m-nrì. Kang uMefiboshet, ukaka anəm uga nzhi ɓu, i ri iya̱m-nrì nzəng ká̱ mi pa̱ ɗəkər.&gt;&gt; UZiba ká̱ ovan onunggwan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, kang ká̱ okpari ìsəm pa̱ ìparəm.

11 Te uZiba là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ u là ûkpari ɓu pa̱ kpaktak te, mi nənəm, ánəm uga nzhi.&gt;&gt; Te uMefiboshet ri iya̱m-nrì ká̱ uponzhi pa̱ ɗəkər ka̱ atebəl, wa uzəngtəng ka̱ ashe ovan aponzhi onunggwan.

12 UMefiboshet uwa yà ká̱ uyen ununggwan uɓwakan aɗiɗin pa̱ uMika. Kang nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe nzhi àZiba te, tong okpari aMefiboshet. 13 UMefiboshet təm ka̱ aUrushelima ka̱kul pa̱ ɗəkər te, uza̱ i ri iya̱m-nrì ka̱ atebəl aponzhi. Uza̱ gurumgurum ka̱ nkpaktak ashar.

10

UDawuda ri oAmmon ká̱ ikum

1 Ka̱ nva̱ngva̱ uponzhi oAmmon, uNahash kú, te uyiyen uHanun ri iponzhi apo wò. 2 Te uDawuda là pa̱, &lt;&lt;Mi nəm nnap nnəna̱n ûHanun uya aNahash ununggwan, wa nva upupo ka̱ nəm á mi á.&gt;&gt; Te uDawuda re nre ká̱ okpari wò pa̱ na á sak na ka̱kul ikú apupo.

Awalang va̱ onəm oga ǹre aDawuda ga ka̱ ashe mbin oAmmon te, 3 onəm oga mpyal oAmmon là ûHanun unəm uga nzhi oza̱ pa̱, &lt;&lt;U rəng pa̱ uDawuda kà̱ nna ichumchum ûpo ɓu nva̱ uza̱ re onəm pa̱, á sak ɓu ka̱kul ikú apo ɓu ɗò? UDawuda re oza̱ pa̱, á ɓa á song ìtong yi, na a dər ìkam yi kang ì kpán ìtong yi ka̱t ɗò?&gt;&gt; 4 Te uHanun wur onəm oga ǹre àDawuda va̱ ta, uza̱ kpat nggyer adanggo ka̱ ashe oza̱ ka̱ ngba̱k kang uza̱ kyen ilukwan oza̱ kà̱ ìjili, kang a ɓàk oza̱ ga.

5 Awalang va̱ mma là iya̱m va̱ ta̱ ûDawuda, te uza̱ re onəm oga ǹre pa̱ á gwang oza̱ ka̱kul pa̱ mma na iwuswa ôza̱ byet. Uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Ó təm ka̱ aJeriko ya nggyer wó á fa kang ô ɓa.&gt;&gt;

6 Nva̱ngva̱ onəm oga aAmmon ya pa̱ ó lak ìgwak ûDawuda chit pa̱ gənggəng te, oza̱ ga yar oshozha mbwai ka̱ aSuriya ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ka̱ mbin aBet Rehop ká̱ aZoba, ká̱ uponzhi uga aMaka ká̱ oshozhashozha ìkalong pa̱ ìzəng, kang ká̱ oshozha ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ mbin aTop.

7 UDawuda kà̱ nfe pa te, uza̱ re uJowap ká̱ nkpaktak oshozha wò pa̱ á lung oza̱. 8 OAmmon gbar izər ka̱kul ìkum fa tong ka̱ anung asa̱l aga ntar ìtong oza̱, ǹnyi te, oSuriya oga aZoba ká̱ aRehop, ká̱ onungwan oga aTop ká̱ aMaka gbar izər ìkum iji oza̱ ka̱ agbagba.

9 Awalang va̱ uJowap ya chit pa̱ onəm oga ìkum yà chit ka̱ mpyal wò ká̱ nva̱ng wò te, uza̱ yak oshozha oga ǹnyi ìkum oro ka̱ aIsa̱rila ɓa ká̱ oza̱ ka̱ atak wò na oza̱ á lung oSuriya. 10 Uza̱ nak ugənang wò uAbishayi unəm uga mpyal aɓo oshozha pa̱ na oza̱ a ga á ru oAmmon ká̱ ìkum. 11 UJowap là ûAbishayi pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ u ya oSuriya ka̱ nji nkàm mi te, ɓa na u ka̱mshi mi. Kang a yà pa̱ n ya oAmmon ka̱ nji nkàm ɓu ǹnyi te, mi ɓa mi ka̱mshi ɓu. 12 Nəm nkam ìgwak, kang re í tong akam ka̱kul onəm yi ká̱ oga itong Inan yi. UYawe i nəm iya̱m va̱ uza̱ ya ma ká̱ na.&gt;&gt;

13 Te uJowap ká̱ oshozha wò səng ga na ó lung ìkum, kang oSuriya chəng. 14 Nva̱ngva̱ oAmmon ya oSuriya kà̱ nchəng te, oza̱ chəng kpa ka̱ mpyal aAbishayi le táng ashe ìtong. Te uJowap ká̱ oshozha wò le ka̱ atak nlung oAmmon kang à ɓa aUrushelima.

15 Nva̱ngva̱ oSuriya ya chit pa̱ oIsa̱rila ri wó chit ká̱ ìkum te, oza̱ ɓut ka̱ anung zəngtəng ka̱ɗi. 16 UPonzhi uHadadezer re ǹre mma ɓa ká̱ oSuriya va̱ ka̱ nfa alum awang aYufriti. Oza̱ ga aHelam kang uShobak unəm uga mpyal oshozha aHadadezer ləp mpyal ôza̱.

17 Awalang va̱ uDawuda fe iya̱m va̱ ta̱ te, uza̱ ɓut nkpaktak oIsa̱rila, oza̱ pa̱ng agwong awang aUrdun kang oza̱ ga aHelam. OSuriya gbar izər ìkum kang oza̱ ru uDawuda ká̱ ìkum. 18 Ǹnyi te, oSuriya chəng ka̱ mpyal oIsa̱rila kang uDawuda gbá̱ng onəm oga akeke ipəri ìgba̱l pa̱ ìfangshat, ká̱ oshozha oga ashar ìkalong ìsəm pa̱ ìneɗing. Uza̱ gbá̱l uShobak unəm uga mpyal oshozha oza̱ kpa. 19 Awalang va̱ nkpaktak oponzhi va̱ ka̱ avəng aHadadezer ya chit pa̱ oIsa̱rila ri oza̱ chit ká̱ ìkum te, oza̱ gwang inal ká̱ oIsa̱rila kang oza̱ tong ozwal oza̱.

Te ayər nəm oSuriya, oza̱ ka̱mshi oAmmon lap ka̱t.

11

UDawuda ká̱ uBatsheba

1 Awalang va̱ ìzun ga̱ɓa̱n chit, ka̱ ashe nra va̱ oponzhi i ga ìkum te, uDawuda re uJowap ká̱ onunggwan aponzhi ká̱ nkpaktak oshozha oIsa̱rila pa̱ á ga a lung oAmmon. Te oza̱ ga zhì oAmmon kang oza̱ ra anyimnyal gáng ìtong iga aRaba. Ǹnyi te, uDawuda uwa yà ka̱ aUrushelima.

2 N̂da nro ka̱ arurong te, uDawuda wong ka̱ atak njul ka̱ apal iya̱m nra kang uza̱ ka̱ nchen ka̱ apal nzhi iponzhi. Ka̱ apal nzhi nva̱ ta te, uza̱ ya uchar uro ka̱ ngwór izər. Uchar va̱ ta ɓyen byet, 3 kang uDawuda re unəm uro pa̱ á gbap uchar va̱ ta á wò. Unəm va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Uza̱ uBatsheba, uya aEliyam uchar, uchar aUriya unəm oHiti.&gt;&gt; 4 Te uDawuda re onəm oga ǹre ga ɓa ká̱ na. Uchar va̱ ta ɓa atətak kang uza̱ ra ká̱ na. Te uchar va̱ ta le ga nzhi. Uza̱ wa gba̱l akpar ka̱ ǹyang, kang uza̱ gba̱l ká̱ nnàl izər ka̱ atak akpar wa nva oIsa̱rila i nəm á. 5 Ka̱ nvəva̱ng te, uBatsheba təm ka̱ anyám, kang à re ǹre ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Mmami ká̱ izər pa̱ iparəm.&gt;&gt;

6 Te uDawuda re ǹre ûJowap pa̱, &lt;&lt;Re ǹre á mi ká̱ uUriya uHiti.&gt;&gt; Te uJowap re ǹre ûDawuda ká̱ uUriya. 7 Awalang va̱ uUriya ɓa atətak te, uDawuda ɓəp ikángkáng aJowap ká̱ iji oshozha ká̱ asa̱l awu va̱ ìkum ka̱ ngga ká̱. 8 Te uDawuda là ûUriya pa̱, &lt;&lt;Fa ga nzhi ɓu na u nàl ashar na u jul.&gt;&gt; Te, uUriya fa ka̱ ashe nzhi aponzhi, kang uponzhi re ǹre á na ká̱ imwa iya̱m-nrì ka̱ nva̱ng. 9 Ǹnyi te, uUriya ga nzhi wò ka̱t, uza̱ ra nzəng ká̱ onəm oga mpángchí uponzhi ka̱ anung nkəlang àponzhi.

10 Mma là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;UUriya ga nzhi ka̱t.&gt;&gt; Te uDawuda wór na ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Nna u le ka̱ chen ta̱, te sang kang u ga nzhi ka̱t yà?&gt;&gt;

11 UUriya na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Akwati aga nsar nnap-nlà ká̱ oshozha oIsa̱rila ká̱ oga aYahuda oma kà̱ nra ka̱ ashe oga aghal, kang unəm uga mpyal mi uJowap ká̱ oshozha anəm uga nzhi mi, oma ra apa̱k ka̱ agbagba. Mi yar sang kang mi ga nzhi mi, pa̱ na n ri, n ngwa, n nra ká̱ uchar mi yà? Ká̱ nva̱ nna u yà ká̱ irirì te, mi yà ka̱ nnəm apir nnap wa nva̱ ta ka̱t.&gt;&gt;

12 Te uDawuda là ûUriya pa̱, &lt;&lt;Ra ka̱ta̱ nda ká̱ ipin ikpa̱kkpa̱k kà̱ɗi, te mi re ɓu ɓu le.&gt;&gt; Te uUriya ra ka̱ aUrushelima wa nva̱ uponzhi là á. 13 UDawuda chal na ka̱ nri iya̱m-nrì kang à nak na wa nchè kang nchè gba̱l na. Ǹnyi te, atak la te, uUriya ga nzhi ka̱ atak achar wò ka̱t. Uza̱ ra ka̱ apal ndakal wò nzəng ká̱ okpari aponzhi.

14 Ka̱ iɓotak te uponzhi lir iya̱m na ûUriya pa̱ a ga a na ûJowap. 15 Ka̱ ashe nlir va̱ ta te, uza̱ lir ûJowap pa̱, &lt;&lt;Nak uUriya ka̱ mpyal ìkum, ka̱ atak va ìkum sur ka̱ pa̱ gənggəng. Te ó le ga nva̱ng o re na ká̱ nkukwa na mmá gba̱l na.&gt;&gt;

16 Nva̱ uJowap kà̱ nra anyimnyal gáng ìtong va̱ ta te, uza̱ nak uUriya ka̱ atak va onunggwan okpa ìkum oza̱ kà̱. 17 Awalang va̱ oshozha okpa ìkum fa pa̱ ó lung ìkum te, mmá gba̱l uUriya unəm oHiti nzəng ká̱ onəm oga mpyal oshozha oIsa̱rila oro.

18 UJowap re ǹre mmá là ûDawuda nkpaktak iya̱m va̱ mmá nəm ka̱ atak ìkum. 19 Uza̱ là ûnəm uga nre va̱ uza̱ re pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ wa gbá̱l ká̱ nshal nkpaktak nnap ìkum va̱ ta̱ ûponzhi chit te, 20 ɗom te ìgwak i lak uponzhi kang uza̱ i ɓəp pa̱,&lt;Sang kang o lung ìkum o ga o dat ká̱ ìtong yà? O nyi pa̱ oza̱ i sat ka̱ apal akamsəlang ìtong kang i tat iwar ka̱t ɗò? 21 Uda ka̱ gba̱l uAbimelek uya aJerubeshet ununggwan yà? Uchar wa ka̱ mang na ká̱ awo ako ka̱ izər akamsəlang ká̱ aTebet uza̱ kú ka̱t ɗò?&gt; A yà pa̱ uza̱ a ɓəp ɓu pa̱, &lt;Sang kang ó ga datkulung ká̱ izər akamsəlang yà?&gt; Te wa là á na pa̱, &lt;Mmá gba̱l ukpari ɓu uUriya unəm oHiti kpa.&gt; &gt;&gt;

22 Te unəm uga nre fa ga, kang awalang va̱ uza̱ chu te a là ûDawuda nkpaktak nnap va̱ uJowap re na pa̱ a là a na á. 23 Unəm uga nre va̱ ta là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Okpa ìkum yi ji nkam yi, fa i lung yi ka̱ agbagba, ǹnyi te, í ɓàk oza̱ le ga anung asa̱l ìtong. 24 Te onəm oga iwar tong ka̱ apal akamsəlang i tat yi, kang onəm oga mpyal oshozha ɓu oro kú. Ka̱ɗi te, mmá gbá̱l ukpari ɓu uUriya unəm oHiti.&gt;&gt;

25 UDawuda là ûnəm uga nre va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Là ûJowap pa̱, &lt;Kang ìchəgwak a ləp ɓu ka̱t, ndokchi i yak onəm yak ka̱t. Ó lung pa̱ gənggəng na ó ri ìtong va̱ ta.&gt; Là a na, na a kám irəng a na.&gt;&gt;

26 Awalang va̱ uBatsheba uchar aUriya fe pa̱ uɓar wò kú chit te, uza̱ yə́ng ikuku. 27 Nva̱ngva̱ nra nyə́ng ikú watar te, uDawuda re ǹre mmá ɓa ka̱ na ka̱ ashe nzhi wò, uza̱ nyang uchəchar kang a mar uyen nunggwan á na. Ǹnyi te, uYawe fe nchang iya̱m va̱ uDawuda nəm ka̱t.

12

UNatan ra̱n ká̱ uDawuda

1 UYawe re uNatan unəm uga nlà ichu Inan ka̱ atak aDawuda. Awalang va̱ uza̱ ɓa atətak te, uza̱ là a na pa̱, &lt;&lt;Onəm oro mmá ka̱ yà pa̱ oparəm ka̱ ashe ìtong iro. Uro unəm uga ìdur kang uro unəm uga nkun. 2 Unəm uga idur va̱ ta uwa yà ká̱ itam ká̱ ina pa̱ makmak, 3 ǹnyi te, unəm uga nkun va̱ ta yà ká̱ iya̱m iro ka̱t, iya ìtam pa̱ izəng ya byet va uza̱ yáp. Uza̱ kang à rup nzəng ka̱ ovəvan. I ri iya̱m nzəng ka̱ na, kang i wa ka̱ ashe ikpəkpang iga ngwa ndəng, oza̱ i ra nzəng. A sat a na wa ayiyen uchar.

4 &lt;&lt;N̂da nro te, unəm uga ndur va̱ ta ya unəmchən te, ka̱ɗor nva̱ pa̱ uza̱ á gbá̱l ìtam ka̱t te ìna ka̱ ashe iya̱m nkang wò te, uza̱ ga kpan ija anəm uga nkun va̱ ta gbá̱l nəm iya̱m-nrì ûnəmchən wò va̱ ta ká̱.&gt;&gt;

5 A ra̱m uDawuda pa̱ gənggəng kang uza̱ là ûNatan pa̱, &lt;&lt;N sóng anung ká̱ aɗin aYawe, unəm va̱ nəm nnap nva̱ ta̱ te nkpak pa̱ uza̱ á kú. 6 Uza̱ i mwa ìtam va̱ ta nva̱ng pa̱ ineɗing, ka̱kul iya̱m va̱ uza̱ nəm ta, ka̱ atak nyà ká̱ aɗor ka̱t á.&gt;&gt;

7 Te uNatan là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na unəm va̱ ta. Iya̱m va ta̱ uYawe, Inan oIsa̱rila là,&lt;N gar ɓu uponzhi ka̱ apal oIsa̱rila kang m fa ká̱ ɓu ka̱ ashe awo uShawulu. 8 N na nzhi ànəm uga nzhi ɓu, ká̱ ochəchar. N na nkpaktak oIsa̱rila ká̱ oYahuda a ɓu. Kang ká̱ yà pa̱ iya̱m va̱ ta a yiyen ká̱ ɓu te, ká̱ n na iro a ɓu ká̱ jiji. 9 Iza̱ nak kang u ɓak nnap-nlà àYawe, kang u nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱ ka̱ mpipyal yà? U gbá̱l uUriya unəm oHiti ká̱ ndokchi kang u ka̱m uchəchar sat uji ɓu. U gbá̱l na ká̱ ndokchi oAmmon. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, ndokchi i kap ká̱ nzhi ɓu ka̱t, ka̱kul u ɓak mi, kang u ka̱m uchar aUriya unəm oHiti ta̱l uji ɓu.&gt;

11 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe là, &lt;Dər, mi ga mɓa ká̱ nɗaktak ka̱ ashe nzhi ɓu. Kà̱ mpyal ɓu mi ga ngwur ochar ɓu mi na ûnəm uro uva dat ká̱ ɓu, kang i ra ká̱ oza̱ ká̱ alum pa̱ agbagba. 12 Ka̱ u nəm ka̱ ayi, ǹnyi te, mi ga nnəm iya̱m va̱ ta̱ ká̱ alum pa̱ agbagba ka̱ mpyal nkpaktak oIsa̱rila.&gt; &gt;&gt;

13 Te uDawuda là ûNatan pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ûYawe chit.&gt;&gt;

Kang uNatan na ama̱n a na pa̱, &lt;&lt;UYawe yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱ a ɓu chit, ɓu ga nkú ka̱t. 14 Ǹnyi te, ka̱kul iya̱m va̱ ta̱ u nəm te, u ɓak uYawe, uyen va̱ mmá mar a ɓu te i kú.&gt;&gt;

Uya aDawuda kú

15 Ka̱ nva̱ngva̱ uNatan le nzhi wò chit te, uYawe la̱p uyen va̱ uchar aUriya mar ûDawuda ká̱ arwa. 16 UDawuda chál Inan pa̱ uza̱ á re irirì ayen va̱ ta. Uza̱ yar ndəng gbà̱l, kang à ra ka̱ mbin atak tan na. 17 Onəmgbak oga nzhizhi ɗak pa̱ na uza̱ a wong ka̱ mbin, ǹnyi te, uza̱ yang kang a ri iya̱m-nrì nzəng ká̱ oza̱ ka̱t.

18 Kà̱ nra ngga nfangshat te, uyen va̱ ta kú. Te ayər nəm onəm oga nnəm inok ûDawuda ka̱ nləlà á na pa̱ uyən va̱ ta kú chit, ka̱kul oza̱ rəng pa̱, &lt;&lt;Uyen wa ka̱ yà ká̱ irirì te, í là nnap ka̱ na te, uza̱ fe yi ka̱t, kang jwak chit pa̱, a kuku, kang í là á na te uza̱ na aɓang ishi wò ka̱t ɗò?&gt;&gt;

19 UDawuda ya okpari wò i là nnap ka̱ avəng achwang te, aghan ga na pa̱ uyen va̱ ta kú chit. Kang uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Uyen va̱ kú chit ɗò?&gt;&gt;

Te oza̱ ma̱n pa̱, &lt;&lt;À, á kú chit.&gt;&gt;

20 Te uDawuda wong ka̱ mbin, uza̱ wòr izər, uza̱ ɓəl mmì, uza̱ mwak ìlukwan wò ìkak. Uza̱ ga ashe nzhi awop, kang uza̱ wop uYawe. Ka̱ nva̱ngva̱ te uza̱ le nzhi kang uza̱ ɓəp iya̱m-nrì pa̱ mmá ɓa ká̱ iya̱m-nrì á wò. Oza̱ ɓa ká̱ iya̱m-nrì á na te uza̱ ri.

21 Te onəm oga nna ichichən ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u nəm ta̱ yà? U yar ndəng gbà̱l kang u yə́ng ka̱kul ayen va̱ ta̱, ya uwa ká̱ irirì. Ǹnyi te, uyen va̱ ta kú chit, u re nnəm aɗor kang u ri iya̱m-nrì.&gt;&gt;

22 Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;N yar ndəng gbà̱l kang n yə́ng ya uyen va̱ ta uwa ká̱ irirì, ka̱kul n rəng pa̱,&lt;Mwote uYawe uwa i nyám nrwa ìgwak á mi i re irirì ayen va̱ ta.&gt; 23 Kang ǹyangmata̱ uza̱ kú chit. Te mi yar ndəng ngbà̱l ka̱ iza̱ yà? Mi le ká̱ na le lap ɗò? Nna mi ga ka̱ atətak, ǹnyi te uza̱ i le atak mi lap ka̱t.&gt;&gt;

Amar aSolomon

24 Te uDawuda sak uchar wò uBatsheba, kang uza̱ ga atak nra ká̱ na. Te uza̱ yar anyám uza̱ mar uyen ununggwan kang uDawuda sok aɗin uyen va̱ ta pa̱ uSolomon. UYawe ma̱n uyen va̱ ta, 25 kang uza̱ re uNatan unəm uga nlà ichu Inan pa̱ aɗin ayen va̱ ta uJedidiya, ipipir pa̱ uYawe ma̱n na, wa nva uYawe nak á.

UDawuda nəm igwan ká̱ aRaba

26 Ka̱ ashe ngga te, uJowap ru aRaba ìnang ìtong oAmmon, kang uza̱ ri atak va̱ uponzhi oza̱ i təm kà̱. 27 Te uJowap re onəm oga nre pa̱ á là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;N nəm ìkum chit ká̱ aRaba, kang n kpan atak va̱ chit oza̱ i ya ndəng kà̱. 28 Ǹyangmata̱ te, vang ká̱ aɓo oshozha na u ra anyimnyal u gáng na u ri ìtong va̱ ta. Ka̱t te mi ga nri ìtong va̱ ta kang mí wór ká̱ aɗin mi.&gt;&gt;

29 Te uDawuda ɓut aɓo oshozha uza̱ ga nəm ìkum ká̱ aRaba, kang uza̱ ri. 30 UDawuda tur atagya iponzhi ká̱ ishi aponzhi, kang uza̱ pa ká̱ ishi wò. Atagya va̱ ta mmá nəm ká̱ azənariya ká̱ ipang iməlamməlam, kang iɗəɗək alaba ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun. UDawuda wur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum pa̱ makmak ka̱ ashe ìtong va̱ ta. 31 Uza̱ wur ozwal ká̱ onəm oga aRaba, kang uza̱ nak oza̱ kpa i nəm inok ká̱ ìkpal iga mpà akun, ká̱ adiga ká̱ ìku, kang oro i nəm inok amè i ɓit i wom ka̱kul mme nzhi. UDawuda nəm wanta n̂kpaktak itong oAmmon. Te uza̱ ká̱ nkpaktak oshozha wò le aUrushelima.

13

UAmnon ká̱ uTamar

1 Ka̱ ashe ngga te, uAmnon uya aDawuda ununggwan ɗom nra ichar ká̱ uTamar, ugənang aAbsalom uya aDawuda ununggwan uchar uva ɓyen byet.

2 Nɗom va̱ ta mak byet ga sat a na wa arwa. UTamar uyen ɓyen uva uwa nyi ununggwan chit ka̱t. Kang kà̱ nrəng nnap aAmnon te, a kam ka̱ na byet pa̱ ô nəm iya̱m iro ka̱ na.

3 UAmnon uwa yà ká̱ ukpa wò uro aɗiɗin pa̱ uJonadap uya aShimeya ununggwan ugənang aDawuda, uJonadap uwa yà ká̱ ntàn mɓá̱ngɓa̱ng. 4 Uza̱ ɓəp uAmnon pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang mmaɓu uya aponzhi ɓu yà ká̱ nɗaktak pa̱ ɗəkər yà?&gt;&gt; Ɓu là á mi ka̱t ɗò?

Te uAmnon là á na pa̱, &lt;&lt;Aɗom nra ichar ká̱ uTamar ugənang aya apo mi uAbsalom nna i ɗak mi.&gt;&gt;

5 UJonadap là a na pa̱, &lt;&lt;Ga ɓu ra ka̱ apal à alyer nəm na u rurwa. Awalang va̱ upo ɓu a ɓa ndər ɓu te, wa chál na pa̱, &lt;Re uya apo mi uTamar à nəm iya̱m-nrì a mi ka̱ ìwu mi, n yà ka̱ nyiya, te uza̱ á na mi ká̱ awo wò na n ri.&gt; &gt;&gt;

6 Te uAmnon ra ka̱ apal alyer wò pa̱ o rurwa. Awalang va̱ uponzhi ɓa ndər na chit te, uAmnon là a na pa̱, &lt;&lt;N ɗom pa̱ u re uya apo mi uchar uTamar a ɓa pə́k iya̱m-nrì á mi ká̱ iwu mi, á na mi ka̱ awo wò na n ri.&gt;&gt;

7 Te uDawuda re nre ka̱ uTamar ka̱ nzhi, uza̱ là a na pa̱, &lt;&lt;Ga nzhi aya apo ɓu uAmnon na u nəm iya̱m-nrì a na.&gt;&gt; 8 Te uTamar a ga nzhi aya apo wò uAmnon, uva ka̱ nra ka̱ apal alyer. Te uza̱ yar mma̱k uza̱ kál, uza̱ nuk, uza̱ nəm iya̱m-nrì á na kà̱ ìwuwu. 9 Te uza̱ ga ká̱ a na, ǹnyi te, uza̱ yang ká̱ nrìri.

UAmnon là pa̱, &lt;&lt;Re udanggo a fa ka̱ ta̱.&gt;&gt; Te onəm fa pa̱ kpaktak re na. 10 Te uza̱ là ûTamar pa̱, &lt;&lt;Ɓa ká̱ iya̱m-nrì va̱ ta á mi ka̱ atak nra mi, kang mi ri ka̱ awo ɓu.&gt;&gt; Te uTamar yar iya̱m-nrì va̱ ta, tar ká̱ ka̱ ashe atak nra aya apo wò uAmnon. 11 Uza̱ yar iya̱m-nrì va̱ ta chit pa o na a na te uAmnon kpan na, là pa̱, &lt;&lt;Ɓa na n ra ká̱ ɓu, aya apo mi.&gt;&gt;

12 Te uTamar a là pa̱, &lt;&lt;Kang wa nəm ifan á mi ka̱t, aya apo mi, ka̱kul apir nnap wa va̱ ta̱ te, mí nəm ka̱ ashe aIsa̱rila ka̱t. Kang wa nəm iya̱m iwuswa va̱ ta̱ ka̱t. 13 Mi wòl ká̱ iwuswa va̱ ta ka̱ che yà? Mmaɓu kpa, mí wór ɓu pa̱ uyen umaimai ka̱ ashe oIsa̱rila. Wa ma̱n te, là nnap ká̱ uponzhi, uza̱ i yà ká̱ nyáng nna mi a ɓu pa̱ u ka̱m ichar ká̱ mi ka̱t.&gt;&gt; 14 Te uAmnon gwong achwang ka̱ na ka̱t, kang ka̱kul pa̱ uza̱ kam ji na ji te, uza̱ ra ka̱ na ká̱ ifan.

15 Te uAmnon yang na, nyang mmakmak. Nyang va̱ uza̱ yang na te, aga ji nɗom va̱ ji uza̱ ka̱ ɗom na á. Uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Fa le á mi ka̱ ta̱.&gt;&gt;

16 UTamar là a na pa̱, &lt;&lt;Ngwà va̱ ɓu wà mi ta̱ te, a ɓa̱ng ji iya̱m inga va̱ ji u nəm á mi.&gt;&gt;

Ǹnyi te, uza̱ gwong achwang ka̱ na ka̱t. 17 Uza̱ wór ukpari wò kang a là á na pa̱, &lt;&lt;Dap uchar va̱ ta̱ fa ká̱, ka̱ gbai, na u vəng anung nzhi.&gt;&gt; 18 Te ukparikpari va̱ ta fa ka̱ na, vəng anung nzhi. UTamar pa ìlukwan iwángwang iga ngwang awo. Ka̱kul wa nnà ta nnap nnəm ovan oponzhi ovan ɓyen i nəm ka̱ ashe nra va̱ ta á. 19 Te uTamar kpan ilukwan wò iga ngwang awo va̱ ta kakchi, uza̱ nak nchwang ká̱ ishi. Uza̱ kat awo ká̱ ishi, uza̱ ka̱ nyə́ng pa̱ bobo i ga nzhi ka̱.

20 UAbsalom ugənang aTamar ɓəp na pa̱, &lt;&lt;UAmnon, uya apo ɓu, à làk ɓu ɗakɓo? Ma̱r iya̱m ɓu, agənang mi. Uza̱ uya apo ɓu ka̱t ɗò? Kang wa kpan iya̱m ata ka̱ igwak ka̱t.&gt;&gt; Kang uTamar təm ká̱ aɗor kà̱ nzhi agənang wò uAbsalom.

21 Awalang va̱ uPonzhi UDawuda fe nnap va̱ ta te, a ra̱m na pa̱ gənggəng. 22 Kang uAbsalom là iya̱m iro inəna̱n ka̱t te iɓá̱ngɓa̱ng ûAmnon ka̱t. UAbsalom yang uAmnon ka̱kul uza̱ na iwuswa ûgənang wò uchar uTamar.

UAbsalom gba̱l uAmnon

23 Ka̱ nva̱ng ìzun pa̱ parəm te, awalang va̱ uAbsalom kà̱ nkpat akpap iya̱m nkang wò ka̱ atak aro mí wór pa̱ aBaal Hazor dat ka̱ aEfrayim, te uza̱ chál nkpaktak ovan aponzhi onunggwan pa̱ oza̱ a ɓa. 24 Uza̱ ga atak aponzhi, uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmami uzwal ɓu ka̱ ngga nkpat akpap itam mi. N chal pa̱ uponzhi aməma̱n te, a ɓa nzəng ká̱ onəm oga nnəm inok wò.&gt;&gt;

25 Uponzhi na ama̱n ûAbsalom pa̱, &lt;&lt;O, o, i ga pa̱ kpaktak ka̱t, le kang i nak iɗək a ɓu ka̱t.&gt;&gt; Ká̱ nna kpa te, UAbsalom zhet pa̱ uponzhi ka̱ ga. Uponzhi ga ka̱t, ǹnyi te, a nak nnap nnəna̱n á na.

26 Te uAbsalom là pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ɓu ga ka̱t te, re uya apo mi uAmnon à ga nzəng ká̱ yi.&gt;&gt;

Uponzhi ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul iza̱ kang uza̱ i ga nzəng ká̱ ɓu yà?&gt;&gt; 27 Ǹnyi te, uAbsalom zhet, uponzhi ga ma̱n á na kang uza̱ re uAmnon ká̱ aɓo ovan aponzhi onunggwan ga nzəng ká̱ uAbsalom.

28 UAbsalom là ôkpari wò chit pa̱, &lt;&lt; O gwong achwang. Awalang va̱ uAmnon a wá nchè chit ra̱n na, kang mi là a wó pa̱, &lt;O gba̱l uAmnon,&gt; te o gba̱l na. Kang ayir a nəm wó ka̱t, o nəm pa̱ kakkərak, ka̱kul mmami na n là a wó.&gt;&gt; 29 Te okpari aAbsalom gba̱l uAmnon wa nva uAbsalom là ôza̱. Te aɓo ovan aponzhi onunggwan wong, udanggo kyén alabitəri wò chər.

30 Oma ka̱ ngga te, mmá là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;UAbsalom gbá̱ng ovan aponzhi chit pa̱ chatchat, uro le ka̱ ashe oza̱ ka̱t.&gt;&gt; 31 Te uponzhi wong gakul, kan ìlukwan wò, kang uza̱ ra ka̱ mbin. Nkpaktak okparikpari va̱ təm ka̱ atətak te, kan ilukwan iji oza̱ kpa.

32 Ǹnyi te, uJonadap uya aShimeya ununggwan, ugənang aDawuda là pa̱, &lt;&lt;Kang unəm uga nzhi mi a rəng pa̱ mmá gbá̱ng nkpaktak ovan aponzhi ka̱t, uAmnon wa byet mmá gba̱l. UAbsalom ka̱ yà ka̱ nggup na, ɓan ká̱ nda va̱, uza̱ ra ká̱ ugənanggənang uTamar ká̱ ifan á. 33 Kang unəm uga nzhi mi a na nnandər ká̱ nva̱ mmá là pa̱ nkpaktak ovan aponzhi à kú. UAmnon uwa byet kú.&gt;&gt;

34 Mmá ka̱ ashe nva̱ ta te, uAbsalom chər chit.

Te unəm uga mpángchí atak ka̱ ya nggatək onəm i ɓa ka̱ ngba̱k aɗuktum ka̱ asa̱l ntar alum. Uza̱ chər là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;N ya nggatək onəm oro ka̱ mɓa ka̱ asa̱l aHoronayim ka̱ ngba̱k aɗuktum.&gt;&gt;

35 UJonadap là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Dər, ovan ɓu onunggwan oma i ɓa cho wa nva̱ uzwal ɓu là á.&gt;&gt;

36 Uza̱ kà̱ ngba̱l ká̱ nlà nnap na byet te, ovan aponzhi onunggwan ɓa chu ká̱ ayə́ng pa̱ gbá̱nggbá̱ng. Uponzhi ká̱ nkpaktak okpari wò yə́ng pa̱ gənggəng.

37 UAbsalom chər kang à ga atak aTalmayi uya aAmihut ununggwan uponzhi oga aGeshur. Ǹnyi te, uDawuda yə́ng ikú ayen wò nra pa̱ makmak.

38 Nva̱ngva̱ uAbsalom chər ga aGeshur te, uza̱ təm ka̱ ta ìzun pa̱ ishatɗing. 39 Nva̱ngva̱ aɗor nlang uAmnon va̱ ta fa ûPonzhi uDawuda chit te, uza̱ ɗom pa̱ na ka̱ ô ya uAbsalom.

14

UAbsalom le ɓa aUrushelima

1 Ǹyangmata̱ te, uJowap uya aZeruya nyi chit pa̱ igwak aponzhi ga̱ɓa̱n chit ga atak aAbsalom. 2 Te uJowap re unəm uro ga aTekowa pa̱ a ɓa ká̱ uchar utantan uro ka̱ ta. Uza̱ là a na pa̱, &lt;&lt;Nəm wa achar va ikú gba̱l na. Mwak ìlukwan iga yə́ng ikú, kang wa ɓəl mmì nəna̱n nro ka̱t. Nəm wa achar va ká̱ aɗor chit nra pa̱ makmak. 3 Te wa ga atak aponzhi wa là nnap a ta̱ á na nva̱ mmami ka̱ ngga nləla a ɓu ta̱ à.&gt;&gt; Kang uJowap là iya̱m va̱ á na uza̱ i ga nləla á.

4 Awalang va̱ uchar uga aTekowa va̱ ta ga atak aponzhi te, uza̱ ru ka̱ mbin na ichumchum a na, kang uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Aponzhi nəm nka̱mshi á mi.&gt;&gt;

5 Uponzhi ɓəp na pa̱ &lt;&lt;Iza̱ nɗaktak ɓu yà?&gt;&gt;

Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami uchar ukpələng ka̱kul pa̱ uɓar mi kuku. 6 Mmami uzwal ɓu, ká̱ ovan onunggwan pa̱ oparəm, oza̱ yar ìkum ka̱ ashe nzam, unəm uro yà ka̱ ta pa̱ a dáng oza̱ ka̱t, te uro gba̱l uwan wò. 7 Dər, ǹyangmata̱ te, nkpaktak akum mi ka̱ nlung mi, i là pa̱, &lt;Ɓa ká̱ uyen va̱ ta i gba̱l ka̱kul nva̱ uza̱ gba̱l ugənang wò á. Te i gba̱l unəm uga nri akup ka̱ nzhizhi kpa.&gt; A yà pa̱ n nəm pa te, mi yà ká̱ uyen uro lap ka̱t, te aɗin aɓar mi ká̱ nva̱ng va̱ uza̱ re te i yà ka̱ ashe apambin ka̱t.&gt;&gt;

8 Te uponzhi là ûchar va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ga nzhi ɓu, mi ga nnak nnap mpakpak ka̱ apal nnap ɓu va̱ ta̱.&gt;&gt;

9 Ǹnyi te, uchar uga aTekowa va̱ ta là a na pa̱, &lt;&lt;Re unəm uga nzhi mi uponzhi a yar mpat a mi ká̱ nzhi mi, kang re uponzhi ká̱ iponzhi wò a yà ká̱ mpat ka̱t.&gt;&gt;

10 Uponzhi na ama̱n pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro là iya̱m iro a ɓu te, ɓa ka̱ oza̱ a mi, kang oza̱ i ɗak ɓu lap ka̱t.&gt;&gt;

11 Uchar uga aTekowa va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Re uponzhi a sóng anung ká̱ Inan wò, pa̱ ɓu yà ka̱ nre unəm uro pa̱ a pyát akat nchə̀r va̱ cho lap ka̱t, na kang mmá gba̱l uyen mi. Nɗom ntar nchə̀r nro lap ka̱t.&gt;&gt;

Uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Nva̱ uYawe uwa yà ká̱ irirì te, akpap ishi ayen ɓu pa̱ zəng i ru ka̱ mbin ka̱t.&gt;&gt;

12 Te uchar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Wa ma̱n te m ɓəp iya̱m iro pa̱ zəng ka̱ɗi.&gt;&gt;

Te uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Ga mpyal ka̱ nnap-nlà ɓu.&gt;&gt;

13 Uchar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Sang kang u nəm apir nnap wa nva̱ ta̱ ônəm aYawe yà? Ka̱ apal nnap-nlà va̱ u là ta̱ te u pà akwali ishi ɓu chit. Ka̱kul u yang ka̱ mɓa ká̱ uyen ɓu ka̱ nzhi. 14 Nkpaktak yi i ga nkú, mmayi wa ndəng va tar ka̱ mbin, mí wur lap ka̱t. Ǹnyi te, iya̱m va ta Inan ɗom ka̱t, uza̱ ɗom pa̱ unəm va̱ mmá ɓàk ga təm ka̱ mbin nro te, a təm ka̱ ta mbyet ka̱t.

15 &lt;&lt;Kang ǹyangmata̱ m ɓa pa̱ n là iva̱ ta̱ ûnəm uga nzhi mi uponzhi ka̱kul onəm na ayir a mi chit. Uzwal ɓu rəng pa̱, &lt;Mi ga nlà nnap ûponzhi mwote uza̱ i mwa nɗom azwal wò a na nggo. 16 Mwote uPonzhi i ma̱n pa̱ ô ka̱mshi azwal wò ka̱ ashe awo anəm uga nɗom pa̱ ô gba̱l mi ká̱ uyen mi na ô kap yi ká̱ iya̱m akup Inan.&gt;

17 &lt;&lt;Kang ǹyangmata̱ uzwal ɓu là pa̱,&lt;N nyinyi pa̱ nnap-nlà aponzhi i na nra igwak na á mi ka̱kul mmaɓu wa amaleka Inan uva nyi nva̱n iya̱m inəna̱n ká̱ iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng. Re uYawe Inan ɓu a təm nzəng ká̱ ɓu.&gt; &gt;&gt;

18 Te uponzhi là ûchar va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Kang wa bwam ama̱n mɓəp va̱ mmami ka̱ ngga mɓəp ɓu ka̱t.&gt;&gt;

Uchar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Re unəm uga nzhi mi uponzhi a là nnap wò.&gt;&gt;

19 Te uponzhi ɓəp pa̱, &lt;&lt;Anung aJowap na ka̱ ashe nnap ɓu va̱ ta̱ ka̱t ɗò?&gt;&gt;

Uchar va̱ ta na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Nva̱ nna u yà ká̱ irirì te, unəm uga nzhi mi uponzhi, unəm uro yà i dap ká̱ iya̱m iva̱ unəm uga nzhi mi uponzhi là ka̱t. À, uzwal ɓu uJowap uwa nak mi pa̱ n nəm iya̱m va̱ ta̱, kang uwa nak nkpaktak nnap-nlà va̱ ta̱ ka̱ anung azwal ɓu. 20 UJowap nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ ô ɗa̱mshi nnap va̱ ta̱. Unəm uga nzhi mi uwa yà ká̱ aghan wa amaleka Inan va nyi iya̱m pa̱ kpaktak va̱ kà̱ nyà ka̱ apambin.&gt;&gt;

21 Te uponzhi là ûJowap pa̱, &lt;&lt;N fe chit, mi ga nnənəm. Ga ɓa ká̱ uAbsalom, uyen nza̱m va̱ ta.&gt;&gt;

22 Te uJowap kuchi ka̱ mbin ka̱ mpyal aponzhi na ichumchum á na, uza̱ far nnap nəna̱n á na, uJowap là pa̱, &lt;&lt;Nda ta̱ uzwal ɓu ya nchə̀r mba̱lba̱l chit ka̱ mpyal ɓu anəm uga nzhi mi uponzhi ka̱kul nva̱ u ma̱n ká̱ achal mi va̱ ta̱ á.&gt;&gt;

23 Te uJowap wong ga aGeshur, kang à ɓa ká̱ uAbsalom ka̱ aUrushelima. 24 Ǹnyi te, uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Nkpak pa̱ uAbsalom a ga nzhi wò, uza̱ i ya ìwu mi ka̱t.&gt;&gt; Te uAbsalom ga nzhi wò, uza̱ ya ìwu aponzhi ka̱t.

25 Ka̱ ashe oIsa̱rila pa̱ kpaktak te unəm uro yà va̱ mí shep iɓiɓyen wa aAbsalom ka̱t. Ɓan ka̱ apal ishishi ga chu ashəshar iya̱m iro ɓa̱p ka̱ ka̱t. 26 Uza̱ i kpat akpap ishi wò nva̱ng pa̱ nzəng ka̱ ashe izun ka̱kul akpap ishi va̱ ta i ɗək ka̱ na. Awalang va̱ uza̱ i kpat akpap ishi wò te, uza̱ i màl iɗəɗək kang i yà ashekel igba̱l pa̱ iparəm* ka̱ atak iya̱m iga mmàl iɗək ka̱ nzhi iponzhi.

27 UAbsalom ka̱ ovan onunggwan pa̱ oshatɗing ká̱ uyen uchar pa̱ uzəng. Uyəyen uchar va̱ ta aɗiɗin pa̱ uTamar, kang uza̱ uchar uɓyenɓyen.

28 UAbsalom təm ka̱ ashe aUrushelima izun pa̱ ìparəm, uza̱ ya uponzhi ka̱t. 29 Te uAbsalom re nre ká̱ uJowap pa̱ a ɓa na ô re na ka̱ atak aponzhi te, uJowap yang ká̱ mɓa. Uza̱ re nre mpəpar, ǹnyi te, uza̱ yang ká̱ mɓa. 30 Te uza̱ là ôkpari wò pa̱, &lt;&lt;O dər, iram ìzangzəng aJowap i ya dat ká̱ iji mi. Ó ga na o pa apər kà̱.&gt;&gt; Te okpari aAbsalom ga pa apər ka̱ iram va̱ ta.

31 Te uJowap ga nzhi aAbsalom kang à ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul iza̱ kang okpari ɓu pa apər ka̱ iram mi yà?&gt;&gt;

32 UAbsalom là ûJowap pa̱, &lt;&lt;Dər, n re nre kà̱ ɓu, n là pa̱, &lt;U ɓa na n re ɓu ka̱ atak aponzhi na u ɓəp na a mi pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang u re nre ká̱ mi ka̱ aGeshur pa̱ m ɓa yà? a yà pa̱ u ɗom nya mi ka̱t á.&gt;&gt; &gt; Ǹyangmata̱ te, n ɗom pa̱ n ya uponzhi kang a yà pa̱ na n yà ká̱ mpat nro te, uza̱ a gba̱l mi.&gt;&gt;

33 Te uJowap ga atak aponzhi kang à là iya̱m va̱ ta̱ a na. Te uponzhi wór uAbsalom, kang uza̱ ɓa kuchi ka̱ mbin na ichumchum ûponzhi. Kang uponzhi wong má njang ûAbsalom.

15

UAbsalom fa iya̱mkak ká̱ uDawuda

1 Kà̱ nva̱ngva̱ ta te uAbsalom yáp ipəri ká̱ akeke va ipəri i dap, uza̱ wa yà ká̱ onəm ìsəm pa̱ itukun va i chən ka̱ mpipyal á. 2 Uza̱ i wong ká̱ iɓotak i sat ka̱ anung asa̱l ga ntar ashe ìtong, a yà pa̱ unəm uro ɓa atak aponzhi ká̱ akwali aro te, uAbsalom i ga atətak i ɓəp na pa̱, &lt;&lt; U fa ka̱ nza̱ ìtong yà?&gt;&gt; Unəm va̱ ta i na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uzwal ɓu ka̱ akum ìjili iro ka̱ ashe oIsa̱rila.&gt;&gt; 3 Te uAbsalom i là á na pa, &lt;&lt;Dər, nnap-nlà ɓu yar chàng kang ká̱ nnandər kpa, ǹnyi te, unəm uro yà uponzhi nak pa̱ a fe nnap-nlà ɓu ka̱t.&gt;&gt; 4 Uza̱ i là ka̱ kpa pa̱, &lt;&lt;Ká̱ yà pa̱ mmá nak mi pa̱ n nnap-akwali kà̱ mbin va̱ ta̱ te, ká̱ n nnap-akwali aga nnandər n̂kpaktak unəm va̱ i ɓa atak mi.&gt;&gt;

5 A yà pa̱ unəm i ɓa i ɗom pa̱ ô kuchi ô re anung á na te, uAbsalom i yichi awo i kpan na i fəkchi na i mmá njang á na. 6 Ka̱ asa̱l va ta uAbsalom nəm ka̱ ôIsa̱rila va̱ i ɓa ka̱ atak aponzhi ka̱kul akwali á, wanta na uza̱ dap nnap-nnəm onəm oIsa̱rila ká̱ ga atətak.

7 Ka̱ nva̱ng izun pa̱ ineɗing te, uAbsalom là ûpo wò uponzhi pa̱, &lt;&lt;Wa ma̱n te wa re mi n ga aHebron na n yə́l nsar nnap-nlà mi va̱ n yar ûYawe á. 8 Awalang va̱ uzwal ɓu ka̱ yà kà̱ ntəm ka̱ aGeshur ka̱ ashe aSuriya te, ká̱ n yar nsar nnap-nlà ûYawe pa̱, &lt;Mi wop na ka̱ aHebron, a yà pa̱ uza̱ a le ká̱ mi ka̱ aUrushelima á.&gt; &gt;&gt;

9 Uponzhi là á na pa̱, &lt;&lt;Ga ká̱ ikangkang.&gt;&gt; Te uza̱ wong ga aHebron.

10 Te uAbsalom re onəm oga nre ká̱ ayi ga n̂kpaktak oga akum oIsa̱rila, pa̱ a là pa̱, &lt;&lt;Ká̱ nfe mɓur agbəshi na byet te, o là pa̱, &lt;UAbsalom uwa uponzhi ka̱ aHebron.&gt; &gt;&gt; 11 Onunggwan igba̱l pa̱ ìparəm ga nzəng ká̱ uAbsalom ova̱ fa ka̱ aUrushelima va uza̱ chál oza̱ chál. Onəm va̱ ta ga ká̱ ìgwak pa̱ izəng, oza̱ nyi iya̱m iro ka̱ ashe nrəng nnənap ka̱t. 12 Awalang va̱ uAbsalom kà̱ ǹyichi oga nləfər te, uza̱ re nre ka̱ uAhitofel unəm oGilo, uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga nna ichən ûDawuda pa̱ a ɓa ka̱ aGilo ìtutong. Wanta ngbar izər ga nfa iya̱mkak va̱ ta kám, kang onəm oga nyar nva̱ng aAbsalom ga mpyal ká̱ mmak.

UDawuda chə́r re aUrushelima

13 Te unəm uga nre uro ɓa atak aDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Igwak oIsa̱rila le chit ga ka̱ atak aAbsalom.&gt;&gt;

14 UDawuda là ônəm oga mpyal wò va̱ nzəng ka̱ na ka̱ ashe aUrushelima pa̱, &lt;&lt;I chəng, ka̱t te, uAbsalom i ɓa i gbá̱ng yi pa̱ kpaktak. I gha̱n i fa kang uza̱ a ɓa a mul yi, a nəm ìɓa̱ng a yi, kang ì gbá̱ng onəm ka̱ ashe ìtong pa̱ kpaktak ka̱t.&gt;&gt;

15 Onəm oga mpyal aponzhi na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ozwal ɓu i nəm nkpaktak iya̱m va̱ unəm uga nzhi yi i yàk pa̱ í nəm.&gt;&gt;

16 Uponzhi fa, kang nkpaktak onəm oga ashe nzhizhi yar nvəva̱ng, ǹnyi te, uza̱ re ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk pa̱ ogba̱pchi pa̱ à nak ishi ká̱ nzhi. 17 Te uponzhi fa ká̱ nkpaktak onəm va̱ kà̱ nyar nvəva̱ng, kang oza̱ ɓa tong ka̱ nkur ìtong. 18 Nkpaktak okparikpari ləp mpipyal, ká̱ nkpaktak oKereti ka̱ oPeleti, oma i pángchí uponzhi ka̱ nkpaktak oGiti va̱ igba̱l pa̱ ikpa̱ɗing, ova ka̱ yar nvəva̱ng ka̱ aGat ləp mpyal ûponzhi.

19 Uponzhi là ûItayi unəm oGiti pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu ga nzəng ká̱ yi yà? Le na u təm ka̱ atak aponzhi upipe, ka̱kul mmaɓu unəmchən u chichər ka̱ mbin ɓu kang u ɓa. 20 U ɓa ká̱ nlám. Kang n̂da ta̱ te mi nak ɓu pa̱ u ranggang nzəng ká̱ yi, nva̱ n na nnyi atak va̱ chit mmami kà̱ ngga kà̱ ka̱t ɗô? Le nva̱ng nzəng ka̱ owan ɓu. Re uYawe a nyám ikin ká̱ nnap nnəna̱n a ɓu.&gt;&gt;

21 Ǹnyi te, uItayi na ama̱n ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Nva̱ uYawe uwa ká̱ irirì kang unəm uga nzhi mi uponzhi uwa yà ká̱ irirì te, nkpaktak atak va̱ unəm uga nzhi mi uponzhi i yà kà̱, ká̱ irirì ka̱t te ikú, te uzwal ɓu i yà ka̱ ta.&gt;&gt;

22 Te uDawuda là ûItayi pa̱, &lt;&lt;Watar ga.&gt;&gt; Te uItayi unəm oGiti watar ká̱ nkpaktak oshozha wò ká̱ onəm oza̱ va̱ nzəng ká̱ na.

23 Nkpaktak onəm va̱ ya uponzhi kà̱ nwatar te, bà ayə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng. Uponzhi ká̱ onəm wò pa̱ng nwangsang aKidron te, oza̱ kpan asa̱l ashe nzam mmaləng.

24 Dər, uZadok uwa yà ka̱ ta kpa, ká̱ nkpaktak oLawi va̱ nzəng ka̱ na kà̱ nyar akwati aga nsar nnap-nlà Inan á. Oza̱ ɓa nak ka̱ mbin, kang uAbiyata yichi nləfər ka̱ ta, nkpaktak onəm fa watar re ìtong pa̱ chatchat kang.

25 Te uponzhi là ûZadok pa̱, &lt;&lt;Le ká̱ akwati aga nsar nnap-nlà Inan ka̱ ashe ìtong. A yà pa̱ uYawe ya məmal ká̱ na te, uza̱ i le ká̱ mi pa̱ m ɓa n ya akwati aga nsar nnap-nlà Inan kà̱ɗi ká̱ atak ntətəm. 26 Ǹnyi te, a yà pa̱ uza̱ là pa̱, &lt;N fe nchang ɓu ka̱t,&gt; te mmami na ta̱, uza̱ a nəm ká mi iya̱m va̱ uza̱ ya məmal á.&gt;&gt;

27 Te uponzhi là ûZadok unəm uga mpyal awop kpa pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu unəm uga nkpan ipir nnap. Le ga ashe ìtong ká̱ nnap nnəna̱n mi. Yar uyen ɓu uAhimaz ununggwan nzəng ká̱ ɓu ká̱ uJonatan uya uAbiyata ununggwan kpa. Mmaɓu ká̱ uAbiyata o le ká̱ ovan wó onunggwan. 28 Mi lok ka̱ atak mpa̱l awang ka̱ ashe nzam mmaləng, mi ya nre ka̱ atak ɓu kang.&gt;&gt; 29 Te uZadok ká̱ uAbiyata yar akwati aga nsar nnap-nlà Inan le ká̱ ka̱ aUrushelima, kang oza̱ təm ka̱ ta.

30 Ǹnyi te, uDawuda ga mpyal ká̱ achen, uza̱ yà ká̱ akwap ka̱ ashar ka̱t, uza̱ gún ishi wò, uza̱ ka̱ nyə́ng nva̱ uza̱ ka̱ nkyen aɓam aZaitun. Nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na gún ishi oza̱, oza̱ ka̱ nyə́ng, oza̱ ka̱ nkyen aɓam. 31 Ǹyangmata̱ te, mmá là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;UAhitofel unəm uga nna ichən a ɓu uwa yà uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga ngwal iya̱m nzəng ká̱ uAbsalom.&gt;&gt; Te uDawuda nəm afar pa̱, &lt;&lt;ÁYawe, re ichən va̱ uAhitofel i na ûAbsalom te, a yà ichən ilakchi.&gt;&gt;

32 Ka̱ awalang va̱ UDawuda kyen ɓa chu apal aɓam, ka̱ atak va̱ onəm i wop Inan ka̱ te, uHushai, unəm oga aArki ɓa gwang na ka̱ ta, ká̱ ìlukwan ikankan, kang ká̱ mbin ká̱ ishi. 33 UDawuda là a na pa̱, &lt;&lt;A ya pa̱ ɓu ga nzəng ká̱ mi te, ɓu ta̱l iɗək a mi. 34 Ǹnyi te, a ya pa̱ ɓu le, ɓu ga ashe ìtong, kang ɓu là ûAbsalom pa̱, &lt;APonzhi, mi ya ukpari ɓu. Ka̱ ya te, mmami ukpari apo ɓu, kang ǹyangmata̱ te, mi ya ukpari ɓu,&gt; te ɓu ka̱mshi mi ka̱ atak ɓəkchi ichən va̱ uAhitofel i ɓa ká̱ á. 35 UZadok ká̱ uAbiyata onəm oga nshì iya̱m awop oma ya nzəng ká̱ ɓu ka̱t ɗò? Là oza̱ nkpaktak iya̱m va̱ u fe ka̱ ashe nzhi aPonzhi á. 36 Ovan oza̱, uAhimaz uya aZadok ununggwan, ká̱ uJonatan uya aAbiyata ununggwan oma ka̱ ta nzəng ká̱ oza̱. Iya̱m va̱ wa fe pa̱ kpaktak te, wa re oza̱ ká̱ a ɓa a la a mi.&gt;&gt;

37 Te uHushai, ukpa aDawuda le ga aUrushelima, uza̱ ɓa chu mal dakdak ká̱ awalang va̱ uAbsalom ka̱ ntar ìtong va̱ ta ká̱ á.

16

UDawuda ká̱ uZiba

1 Awalang va̱ uDawuda lyam apal aɗuktum va̱ ta pa̱ ɗa̱p te, uZiba, uzwal aMefiboshet gwang na. UZiba uwa ká̱ oga azhaki pa̱ parəm va̱ wur nzəngkəng ìgba̱l pa̱ ìparəm, ká̱ aɓəng awar iba̱ngba̱ng ìgba̱l pa̱ ìzəng, ká̱ awar ikun ipipye ìgba̱l pa̱ izəng, ká̱ izəmɓa̱r ndəng ìba̱ngba̱ng pa̱ ìzəng. 2 Uponzhi ɓəp uZiba pa̱, &lt;&lt;U ɓa ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul iza̱ yà?&gt;&gt; UZiba na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Oga azhaki te, ka̱kul pa̱ onəm oga nzhi ɓu á kyen kà̱, nzəngkəng ká̱ oga awar ìkun te, ka̱kul pa̱ onəm á ri, kang ndəng ìba̱ngba̱ng te, ka̱kul unəm va̱ achen ga rwam na ka̱ ashe nzam te, uza̱ á wá.&gt;&gt;

3 Te uponzhi ɓəp na pa̱, &lt;&lt;UMefiboshet, ukəka anəm uga nzhi ɓu uShawulu ka̱ che yà?&gt;&gt; UZiba na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Uwa ka̱ ntəm ka̱ aUrushelima, ka̱kul uza̱ ka̱ nrəng pa̱, &lt;N̂da va̱ ta̱ oIsa̱rila i ga nle ká̱ iponzhi akəka mi á mi.&gt; &gt;&gt;

4 Te uponzhi là ûZiba pa̱, &lt;&lt;Nkpaktak iya̱m va̱ iji aMefiboshet te, n na á ɓu chit.&gt;&gt;

Kang uZiba na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Irirì aponzhi a gba̱ng, re n ya nchə̀r mba̱lba̱l ka̱ mpyal ɓu pa̱ ɗəkər, anəm uga nzhi mi.&gt;&gt;

UShimeyi pwat uDawuda

5 Awalang va̱ uponzhi uDawuda ɓa chu aBahurim te, unəm uro fa ka̱ ta aɗiɗin pa̱, uShimeyi uya aGera ununggwan ka̱ akum aShawulu, nəm inok mpwat uDawuda. 6 UShimeyi pak inok nkwan uponzhi ká̱ onəm oga nnəm inunok ká̱ ipang, kap ka̱ nva̱ pa̱ onəm oga nnəm inunok ká̱ oshozhashozha gang na gang á. 7 Kang nva̱ uShimeyi ka̱ mpwat na te, i là pa̱ &lt;&lt;Ga cho, Ga cho, anəm uga ngba̱ng onəm, unəm lakchilakchi. 8 UYawe ka̱ mpyat akat nchə̀r va̱ u tar ka̱ nzhi aShawulu, uwa u vyat itok iponzhiponzhi á. Ǹyangmata̱ te, uYawe na iponzhi ɓu chit ka̱ ashe awo ayen ɓu uAbsalom. Kang iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ya ɓu chit, ka̱kul mmaɓu unəm uga ntar nchə̀r.&gt;&gt;

9 Te uAbishayi uya aZeruya ununggwan a là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Anəm uga nzhi mi, sang kang ɓu re ìva ìkúku va̱ ta̱ i pwat ɓu yà? Re mi n ga na n gəl ishishi.&gt;&gt;

10 Ǹnyi te, uponzhi na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Óvan aZeruya onunggwan, iza̱ yar wó ká̱ nnap nva̱ ta̱ yà? A yà pa̱ uYawe a là á na pa̱ uza̱ a pwat uDawuda te, uda kur mɓəp na pa̱, &lt;Sang kang ɓu nəm pa yà?&gt; &gt;&gt;

11 Te uDawuda là ûAbishayi ká̱ nkpaktak onəm oga nnəm inunok pa̱, &lt;&lt;Uyen mi va̱ n mar ka̱ afu mi ka̱ nram irirì mi kpa, te nji anəm uga aBenjamin te, ijujwak ka̱t ɗò? Ó re na, uza̱ a pwat mi. Ka̱kul uYawe à là á na pa̱ uza̱ a nəm pa. 12 Mwote uYawe i ya mɓək anung mi, kang uza̱ i nak nnap-nnəna̱n á mi ka̱kul mpwat va̱ uShimeyi pwat mi n̂da va̱ ta̱.&gt;&gt;

13 Te uDawuda ká̱ onəm wò ga mpyal ká̱ achen. Ǹnyi te, uShimeyi yar ka̱ ngba̱k aɗuktum ɓàk nva̱ng oza̱ ká̱ mpwat uDawuda, i kwan na ká̱ ipang kang i dung mɓwang a na. 14 Awalang va̱ uponzhi ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ka̱ na chu aWang aUrdun te, oza̱ bəlak pa̱ gənggəng kang oza̱ jul ka̱ ta.

Ichən aAhitofel ká̱ uHushai

15 Te uAbsalom ká̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila va̱ nzəng ká̱ na ɓa aUrushelima, kang uAhitofel wa nzəng ká̱ na. 16 Te uHushai, unəm oArki, ukpa aDawuda, ga atak aAbsalom, kang uza̱ là á na pa̱ &lt;&lt;Irirì aponzhi atəm. Irirì aponzhi atəm.&gt;&gt;

17 Ǹnyi te, uAbsalom ɓəp uHushai pa̱, &lt;&lt;Mma̱n va ta̱ ɓu nyám ûkpa ɓu ɗò? Iza̱ nak kang u ga nzəng ká̱ ukpa ɓu ka̱t yà?&gt;&gt;

18 Te, uHushai na ama̱n ûAbsalom pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t. Mmami te, mi yar nva̱ng anəm va uYawe, ká̱ nggatək va̱ ta̱, ká̱ nkpaktak oIsa̱rila yak, kang mi təm nzəng ká̱ uwa. 19 Ka̱ɗi te, uda má pa̱ n nəm inok á na yà? Uya aDawuda ka̱t ɗò? Wa nva n nəm upo ɓu te, wa nnà ta, mi nəm a ɓu kpa.&gt;&gt;

20 Te uAbsalom là ûAhitofel pa̱, &lt;&lt;Na ichən ɓu a yi. Iza̱ i nəm yà?&gt;&gt;

21 UAhitofel na ama̱n ûAbsalom pa̱, &lt;&lt;Ga, na u ra ká̱ ochar apo ɓu, ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk va̱ uza̱ re pa̱ a pángchí nzhi á. Te nkpaktak oIsa̱rila i fe pa̱, nɗa̱mshi nro i yà ká̱ ishimshe ɓu, ká̱ upo ɓu lap ka̱t. Iya̱m va̱ ta̱ i na nkam irəng n̂kpaktak onəm oga nyar nva̱ng ɓu.&gt;&gt; 22 Ka̱kul nva̱ ta te, oza̱ pak aghal ka̱ apal nzhi ntátà aponzhi, kang uAbsalom tar ka̱ ashishe, ká̱ ìwu oIsa̱rila pa̱ kpaktak, kang a ga ra ká̱ ochar apo wò, ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk á.*

23 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, onəm i ka̱m ichən aAhitofel, ɓu là pa̱ nnap-nlà Inan uza̱ i là. Wa nnà ta uDawuda, ká̱ uAbsalom i ka̱m ichən aAhitofel.

17

UHushai tàng uAbsalom

1 Ka̱ɗi te, uAhitofel là ûAbsalom pa̱, &lt;&lt;Re n yak onəm ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ pa̱rəm (12,000), na i wà nva̱ng aDawuda ká̱ ìzwam va̱ ta̱. 2 Mi ga mi ru na ká̱ ìkum ya uwa ká̱ nrwam achen ká̱ nchwan izər. Mi gba̱k na pa̱ gənggəng, kang nkpaktak onənəm ichəng. Mi gba̱l uponzhi ka̱ nkukwa, 3 kang mi le ká̱ onəm a ɓu pa̱ kpaktak wa nva mi ga ká̱ ucharɗa̱p ka̱ nzhi aɓəɓar á. Irirì anəm pa̱ uzəng na ká̱ nkukwa mmaɓu kà̱ nrəram, aɓo onəm pa̱ kpaktak te, oza̱ á təm ká̱ ikángkáng.&gt;&gt; 4 Te, ichən va̱ ta chàng ká̱ uAbsalom, ká̱ nkpaktak onəmgbak oga aIsa̱rila.

5 Ǹnyi te, uAbsalom là pa̱, &lt;&lt;O ɓa ká̱ uHushai, unəm oArki, na i fe iya̱m va̱ uza̱ i là ka̱ apal nnap va̱ ta̱.&gt;&gt;

6 UHushai ɓa chit te, uAbsalom là á na pa̱, &lt;&lt;Ichən va ta̱ uAhitofel na. I nəm wa nva̱ uza̱ là ɗò? A yà pa̱ inəm pa ka̱t, te wa là nji ɓu a yi.&gt;&gt;

7 Te, uHushai na ama̱n ûAbsalom pa̱, &lt;&lt;Ichən va̱ uAhitofel na ka̱ awalang va̱ ta̱ te, a ɓyen ka̱t. 8 U nyinyi pa̱ upo ɓu ká̱ onəm va̱ nzəng ka̱ na te, onunggwan ìkum olakchi ka̱t, kang oza̱ i nəm ìkum wa ìdaməng va mmá wur ivan kà̱ na. Upo ɓu unəm va nyi ashar ìkum pa̱ gənggəng, uza̱ i ya ká̱ nra nzəng ká̱ onəm ka̱t. 9 Ǹyangmata̱ te, uwa i yà ka̱ ashe ache aro ka̱t te, uwa i bwam ka̱ atak aro. A yà pa̱ ka̱ ìkum ngga nggəshi na byet kang mmá gba̱ng onəm ɓu pa̱ ɗa̱p te, unəm va̱ pa̱ kap a fe te, i là pa̱, &lt;Mmá gba̱ng onəm aAbsalom chit pa̱ makmak.&gt; 10 Iya̱m wa iva̱ ta i nak ununggwan va̱ kam ìgwak wa ìlir i le i sərak ká̱ ayər. Ka̱kul nkpaktak oIsa̱rila nyinyi pa̱ upo ɓu ununggwan uga nyi ìkum pa̱ gənggəng, kang onəm va̱ nzəng ká̱ na te, oga nkam ìgwak na kpa.

11 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, mmami kà̱ nna ichən pa̱, re mmá ɓut nkpaktak oIsa̱rila á ɓu, á ɓan ka̱ aDan a ga achu aBeyersheba. Ìyəl oza̱ i yà wa ashishiri aga anung ìwa, kang mmaɓu ká̱ ishi ɓu te, ɓu ləp mpyal ôza̱, ó ga atak ìkum. 12 Te i ru na ká̱ ìkum ka̱ atak va pa̱ káp i yá na kà̱, kang i zəpchi na wa nva̱ ìmimyang i ra ka̱ mbin á. Uza̱ ká̱ onəm wò te, mí nre unəm uro ká̱ irirì ka̱t. 13 A yà pa̱ uza̱ a chə́r a tar ìtong iro te, nkpaktak oIsa̱rila i ram asang, kang i dap akamsəlang ìtong va̱ ta i ga ká̱ ka̱ ashe aba̱nda̱m, i re ìpang iro ìɓwakan ka̱ apal ìwuwan ka̱t.&gt;&gt;

14 Te uAbsalom, ká̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila là pa̱, &lt;&lt;Ichən va̱ uHushai, unəm oArki na te, a ɓyen ji aji aAhitofel ji.&gt;&gt; Ka̱kul uYawe a nak pa, na o vyap ichən inəna̱n aAhitofel, na ô ɓa ká̱ iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal aAbsalom.

15 Te, uHushai wong byet, ga là ônəm oga mpyal awop, oma uZadok ká̱ uAbiyata pa̱, &lt;&lt;Ichən va ta̱ uAhitofel na ûAbsalom ká̱ onəmgbak oIsa̱rila pa̱ mmá nəm, ǹnyi te, ichən va̱ n na te nna ta̱. 16 Ǹyangmata̱ te, ó nak nre a ga ûDawuda pa̱ kəlak pa̱, &lt;Kang uza̱ a ra ka̱ anung Awang aUrdun ká̱ ìzwam va̱ ta̱ ka̱t. Ǹnyi te, uza̱ a ɗak a pa̱l agwong a tar nzam, a yà pa ka̱t te, mi zhì uponzhi ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ na pa̱ kpaktak.&gt; &gt;&gt;

17 UJonatan ká̱ uAhimaz oma ka̱ nlok ka̱ atak mɓəl ndəng nro mi wor pa̱ aEn-Rogel. Mmá nak uyen uchar uzwal uro chit pa̱ uwa i ga i là nre ôza̱, kang oza̱ ǹnyi te, i ga i là nre va̱ ta ûponzhi uDawuda. Oza̱ i nəm pa le kang mmá ya oza̱ ka̱ ntar ka̱ ashe ìtong va̱ ta ka̱t. 18 Ǹnyi te, uyenza̱m uro ya oza̱, kang a ga là ûAbsalom. Te, uJonatan ká̱ uAhimaz chəng ga táng nzhi anəm uro ka̱ aBahurim. Uwa ká̱ ndəng nka̱pkà̱p ka̱ ashe agəla̱n nzhi wò, te oza̱ ɗòng ka̱ ashe ache ndəng nka̱pkà̱p va̱ ta, oza̱ bwam. 19 Te, uchar anəm va̱ ta yar iya̱m kang a nàr ka̱ apal anung ndəng nka̱pkà̱p va̱ ta, te uza̱ nyáp ìkur ka̱ pəpal. Unəm uro nyi iya̱m iro ka̱ apəpal ka̱t.

20 Awalang va̱ onəm aAbsalom ɓa chu atak achar va̱ ta ka̱ nzhizhi te, oza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;UAhimaz ká̱ uJonatan che ya?&gt;&gt;

Te uza̱ na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Oza̱ pa̱ng awang chit.&gt;&gt; Onəm va̱ ta mwo atak, ǹnyi te, oza̱ ya unəm uro ka̱t, te oza̱ le ga aUrushelima.

21 Nva̱ng va̱ onəm aAbsalom ga chit te, uAhimaz ká̱ uJonatan fa ka̱ ashe ache ndəng nka̱pkà̱p va̱ ta, oza̱ ga atak aponzhi uDawuda, kang oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Wong kəlak, na u pa̱l awang aUrdun, ka̱kul ichən va̱ ta̱ uAhitofel na ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt; 22 Te uDawuda ká̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ na wong, kang a pa̱ng Awang aUrdun. Atak wong pa̱ ô tan te, unəm uro yà ɓur ka̱ ashe oza̱ uvəngva̱ uwa pa̱l chit ka̱t.

23 UAhitofel ya chit pa̱ mmá ka̱m ichən wò ka̱t te, uza̱ ɗa̱mshi aZhaki wò, uza̱ kyen le ga nzhi wò ka̱ mbin wò. Nva̱ng va̱ uza̱ ɗa̱mshi ashe nzhi wò gba̱l te, uza̱ zong ishi wò ká̱ asang, uza̱ kú, kang mmá li na ka̱ ashe awap apupo.

24 Te, uDawuda ga aMahanayim, kang uAbsalom ká̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila pa̱ng Awang aUrdun. 25 UAbsalom ka̱ kyer uAmasa chit pa̱ a yà uPonzhi oshozha ka̱ɗor aJowap. UAmasa te, uya aJeta ununggwan va fa ka̱ akum ìjili oIshmayil. Uchar aJeta te, uAbigel uya aNahash uwa ugənang ká̱ uZeruya unang aJowap á. 26 UAbsalom ká̱ onəm oIsa̱rila ləp apa̱k ka̱ mbin aGileyat.

27 Awalang va̱ uDawuda ɓa chu aMahanayim te, uShobi uya aNahash ununggwan, va̱ fa ka̱ aRaba oAmmon, ká̱ uMakir uya aAmiyel ununggwan va̱ fa ka̱ mbin aLo-Debar, kang ká̱ uBarzilayi unəm oga aGileyat va̱ fa ka̱ aRogelim, 28 Oza̱ ɓa ka̱ oga iya̱m va̱ ta̱ ka̱ awo, oza̱ ɓa ká̱ oga ndakal nra, ká̱ ikpang, ká̱ ngbət. Oza̱ ɓa ká̱ ìzangzəng, ká̱ ibəshi, ká̱ mma̱k, ká̱ ikur iforfor, ká̱ aso, ká̱ aso njiman, 29 ká̱ mmàl irizhe, ka̱ mbyal iya̱m nkang nnəknək, ká̱ itam, ká̱ mbyal ina nnəknək. Oza̱ ɓa ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱ ôza̱ pa̱ oza̱ a ri. Ka̱kul oza̱ nyinyi pa̱, uDawuda ká̱ onəm wò oma kà̱ nfe ká̱ ayang, ká̱ nrwam achen, ká̱ ndəng ngbà̱l, ka̱ ashe nzam.

18

Ikú aAbsalom

1 Te, uDawuda ɓut oshozha va̱ ka̱ yà nzəng ká̱ na, kang a kap oza̱ idongkong iro ká̱ onəm ìkalong, kang iro ká̱ onəm ìgba̱l. Nna chit te, uza̱ kyep onəm oga mpyal ka̱ apal nza̱ ìdongkong nggo. 2 UDawuda kap oshozha wò idongkong pa̱ ishatɗing. Uza̱ nak ìdongkong iro ka̱ avəng aJowap, ìdongkong ìpəpar ka̱ avəng aAbishayi ugənang aJowap uya aZeruya ununggwan, kang ìdongkong ishishat te, uza̱ nak ka̱ avəng aItayi unəm oGiti. Te, uponzhi là ôshozha wò pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ ishi mi, mi ga ìkum ta̱ nzəng ká̱ wó.&gt;&gt;

3 Ǹnyi te, oshozhashozha na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t, ɓu ya ká̱ ngga nzəng ká̱ yi ka̱t. Ka̱kul a yà pa̱ i wong ichəng te, i ɗak onəm aAbsalom kà̱ yi ka̱t. Ka̱t te, a yà pa̱ oza̱ a gba̱ng onəm yi nkap ka̱ ishimshe nggo te, i ɗak oza̱ ka̱t. Oza̱ ɗom mmaɓu na ka̱kul u ji onəm yi ikalong pa̱ igba̱pchi ji. I kakap pa̱ u təm ka̱ ashe ìtong va̱ ta̱, na u re ǹre á yi ká̱ nka̱mshi.&gt;&gt;

4 Te uponzhi là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ o ya má ká̱ wó pa̱ kap te, mi nəm nna.&gt;&gt;

Te uponzhi sat ka̱ ngba̱k anung asa̱l ìtong va̱ ta ka̱ awalang va̱ nkpaktak oshozhashozha ka̱ nwatar ka̱ atak oga idongkong ìgbal-ìgba̱l, ká̱ ìkalong-ìkalong. 5 Te, uponzhi là ûJowap ká̱ uAbishayi, ká̱ uItayi pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul mi te, o nəm dakdak ká̱ uyenza̱m va̱ ta uAbsalom á.&gt;&gt; Kang nkpaktak oshozha fe uponzhi fe ka̱ nlà nnap ta ka̱ apal aAbsalom û nza̱ unəm ga mpyal oza̱ nggo.

6 Te oshozha aDawuda fa ga ashe agbagba na o lung ìkum ká̱ oshozha oga aIsa̱rila, kang oza̱ lung ìkum va̱ ta ka̱ ashe ikun iga aEfrayim. 7 Te, oshozha aDawuda ri oshozha oIsa̱rila ká̱ ìkum. Kang mmá gba̱ng onəm pa̱ makmak ká̱ nda ata. Ìyəl onəm va̱ mmá gba̱ng ká̱ nda va̱ ta te, ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm (20,000). 8 Ìkum va̱ ta wong nyanggal ka̱ ashe mbin pa̱ kap, kang onəm va̱ nzam ri te, oza̱ yəl ji onəm va̱ ji mmá gba̱ng ká̱ ndokchi.

9 Nná mmá ka̱ ashe nlung ìkum va̱ ta te, uAbsalom wong gwang ká̱ oshozha aDawuda. UAbsalom ɗak pa̱ ô chə́r ka̱ apal alabitiri wò te, uza̱ tar ka̱ kum ìkun ro mi wór pa̱ aOak, te ishishi tar gəra̱m ka̱ agong ìkun va̱ ta. Alabitiri ǹnyi te, a chər watar ga iya̱m wò re na uza̱ i zere ka̱ ta. 10 Unəm ro ka̱ ashe onəm aDawuda ya iya̱m va̱ ya uAbsalom, te uza̱ ga là ûJowap pa̱, &lt;&lt;N ya uAbsalom uwa ka̱ nzere ka̱ apal ìkun aOak ka̱ cho.&gt;&gt;

11 Te uJowap là ûnəm va̱ ɓa là nnap ata á na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ á? U ya na á? Iza̱ nak kang ula̱p na, ugba̱l ka̱ ata ka̱t ya? Ká̱ n na imwa aɓu ká̱ aazurfa pa̱ gba̱pchi, ká̱ iya̱m ga nkpan afu ônəm oga nnəm igwan.&gt;&gt; 12 Ǹnyi te, unəm va̱ ta là ûJowap pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ mmá na aazurfa á mi ìkalong pa̱ izəng ka̱ awo te, mi yà ká̱ ngba̱l uya aponzhi ka̱t. Ka̱kul kà̱ achwang yi, i fe uponzhi fe ka̱ nlà â ɓu, ká̱ uAbishayi, ká̱ Itayi pa̱, &lt;O nak ishi nak á mi ká̱ uyenza̱m va̱ ta uAbsalom, kang o gba̱l na ka̱t.&gt; 13 Ka̱ yà pa̱ n pyen nnap va̱ ta kang n gba̱l na te, uponzhi ka̱ wong ka̱ fe, te ká̱ u chə́r ká̱ u gba̱ng ka̱ mi. Ǹnyi te, iya̱m ro ya ibwambwàm ka̱ atak aponzhi ka̱t.&gt;&gt;

14 Te, uJowap là a na pa̱, &lt;&lt;Mi yà ká̱ nvyap awalang mi nta̱l ká̱ ɓu ká̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt; Te uza̱ wur aɓár pa̱ shatɗing ká̱ awo kang a ga atak aAbsalom, ya uwa ka̱ yà ka̱ nzere ká̱ irirì ka̱ apal ikun aOak, kang a kyep na ká̱ oga aɓár pa̱ shatɗing va̱ ta ka̱ ìkwoksok. 15 Te, ovan nza̱m pa̱ ogba̱pchi oga nwur iya̱m ɓang uJowap gang uAbsalom kang oza̱ nəm na gba̱l. 16 Te uJowap ɓur agbəshi ka̱kul nɗa̱t ìkum, kang oshozhashozha re nwa nva̱ng oshozha oIsa̱rila. 17 Oza̱ yar akúm aAbsalom oza̱ mandar ka̱ ashe ache agbá̱nggbà̱ng ro ka̱ ashe nzam, kang oza̱ wur ipang ɓəp a na ká̱ ishi. Ǹnyi te, nkpaktak oshozha oIsa̱rila chəng ga oga nzhi oza̱.

18 Ka̱ awalang va̱ uAbsalom wa ka̱ yà ká̱ irirì te, uza̱ ka̱ pak ìpang iro ka̱kul nrəng ká̱ ishi wò ka̱ ashe aba̱nda̱m aponzhi. Uza̱ nəm pa, ka̱kul uza̱ rəng nnap pa̱, &lt;&lt;N yà ká̱ uyen ununggwan uro va̱ i yar aɗin mi ka̱t.&gt;&gt; Uza̱ sok aɗin wò îpang va̱ uza̱ me ta. Nna nak kang na mmá ka̱ nwor ìpang va̱ ta, ìpang aAbsalom ɓa chu nda va̱ ta̱ á.

UDawuda yə́ng ikú aAbsalom

19 Te uAhimaz uya aZadok ununggwan là uJowap pa̱, &lt;&lt;Re n chə́r, n ga, n shet uponzhi pa̱ uYawe ka̱m ishishi chit ka̱ awo okpa ìkukum.&gt;&gt;

20 UJowap na ama̱n a na pa̱, &lt;&lt;O'o, ɓu ga ká̱ nre nda ata̱ ka̱t. Nda aro te, ɓu gəga ká̱ nre, ǹnyi te, ɓu ga ká̱ nre nda ata̱ ka̱t ka̱kul uya aponzhi ununggwan a kú.&gt;&gt;

21 Te uJowap wór unəm uga aKush* ro re na pa̱, &lt;&lt;Ga ɓu là uponzhi iya̱m va̱ u ya á.&gt;&gt; Te unəm uga aKush va̱ ta kuchi ûJowap, kang a wong ga ká̱ nchə́r.

22 Te uAhimaz uya aZadok ununggwan, á là ûJowap ka̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ pa̱ kpaktak i ga nyà te, a ɗak mi ka̱t. Re mi na n ga ká̱ nva̱ng a nəm uga aKush.&gt;&gt; Ǹnyi te, uJowap là á na pa̱, &lt;&lt;Ayen mi, iza̱ nak kang ɓu ɗom pa̱ uga yà? Nna u nyinyi pa̱ nre ta̱ te, imwa yà ka̱ ka̱t á.&gt;&gt;

23 UAhimaz là pa̱, &lt;&lt;I yà sang nggo te, n ɗuɗom pa̱ n chə́r n ga ká̱ nna.&gt;&gt; Te uJowap là á na pa̱, &lt;&lt;Chə́r ga ɗak.&gt;&gt; Te uAhimaz yar asa̱l va̱ wòl agbagba aUrdun, kang uza̱ chə́r ga watar unəm oga aKush va̱.

24 UDawuda wa ka̱ yà kà̱ ntəm ka̱ ishimshe oga anung asa̱l pa̱ aparəm aga ìtong va̱ ta te, unəm uga mpángchí atak kyen ɓa ga nkur anung asa̱l ìtong iga akamsəlang va̱ ta. Uza̱ wong ká̱ ishi te, uza̱ ya unəm chit ka̱ nchə́r i ɓa atak oza̱ ká̱ nkukwa. 25 Uza̱ ləp a chu là uponzhi. Te uponzhi là pa̱ &lt;&lt;A yà pa̱ uza̱ ká̱ nkukwa wo te, ya uza̱ ka̱ ǹre nnəna̱n.&gt;&gt; Unəm va̱ ta ɓa datkulung na chwat. 26 Unəm uga mpángchí atak va̱ ta ya unəm ukak chit ka̱ɗi ka̱ nchə́r i ɓa te, uza̱ là unəm ga ndər anung asa̱l ìtong va̱ ta pa̱ &lt;&lt;Dər, unəm uro wa ichə́r i ɓa cho.&gt;&gt;

Te uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ ka̱ mɓa ká̱ nre nnəna̱n na kpa.&gt;&gt;

27 Unəm uga mpángchi atak va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;A nəm á mi na unəm uga nggəshi va̱ ta ka̱ chə́r wa aAhimaz uya aZadok ununggwan.&gt;&gt;

Te Uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Uza̱ unəm ukin, uza̱ ka̱ mɓa ká̱ ǹre nəna̱n.&gt;&gt;

28 Te uAhimaz ləp a chu ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Ndaktak yà ka̱t.&gt;&gt; Uza̱ kuchi ìwuwu vang asa̱l vəng ka̱ mpyal aponzhi, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ashep təm aji aYawe Inan ɓu chit, va̱ na onəm va̱ fa iya̱mkak ká̱ ɓu ka̱ ashe awo ɓu anəm uga nzhi mi uponzhi.&gt;&gt;

29 UPonzhi ɓəp pa̱, &lt;&lt;UAbsalom uyenza̱m va̱ uwa yà ukángkáng ɗò?&gt;&gt;

Te uAhimaz na ama̱n pa̱ &lt;&lt;Ka̱ awalang va̱ uJowap ka̱ nre mi te, n ya atak nyanggal. Ǹnyi te, n nyi iya̱m va̱ fa ka̱t.&gt;&gt;

30 UPonzhi là á na pa̱, &lt;&lt;Sat ka̱ ngba̱k na u lok.&gt;&gt; Te uza̱ le ta̱l ka̱ ngba̱k va̱ pa̱ kwak.

31 Te unəm oga aKush ɓa kang à là pa̱, &lt;&lt;Anəm uga nzhi mi, uponzhi, fe nnap-nlà nchángchàng. Ká̱ nda ta̱ te uYawe na igwan a ɓu chit ka̱ apal nkpaktak onəm va̱ fa iya̱mkak ká̱ ɓu.&gt;&gt;

32 Te uponzhi ɓəp na ka̱ɗi pa̱, &lt;&lt;UAbsalom uyenza̱m va̱ uwa yà ukángkáng ɗò?&gt;&gt;

Unəm oga aKush na ama̱n pa̱ &lt;&lt;Re okpa ìkum anəm uga nzhi mi uponzhi, ká̱ nkpaktak onəm va yar inga ka̱ apal ɓu a yà wa ayenza̱m va̱ ta.&gt;&gt;

33 Ichəgwak ləp uponzhi, te uza̱ kyen ɓa ga nzhi ngga apal ngga anung asa̱l ìtong va̱ ta, uza̱ kà̱ nyə́ng i là pa̱, &lt;&lt;Áyen mi uAbsalom, áyen mi, áyen mi uAbsalom, kakap mmami na ka̱ nkú, mmaɓu ka̱t. ÁAbsalom, uyen mi, uyen mi.&gt;&gt;

19

UJowap ra̱n ká̱ uDawuda

1 Mmá là ûJowap pa̱ uDawuda ka̱ nyə́ng ikú aAbsalom ká̱ mɓa̱ng ìgwak. 2 Ka̱kul nva̱ ta te, ìgwan va̱ mmá nəm ká̱ n̂da va̱ ta te, a wal aɗor ka̱ atak onəm pa̱ kpaktak, ka̱kul onəm fe pa̱ uponzhi ka̱ nyə́ng ka̱kul ayen wò ununggwan. 3 Oshozha mwom kang i táng ìtong n̂da va̱ ta wa oshozha va mmá ri ká̱ ìkum kang iwuswa nəm oza̱ kà̱ ntáng ìtong á. 4 Uponzhi gún asa̱l awu wò kang i yə́ng pa̱ gbá̱nggbá̱ng, i là kà̱ pa̱, &lt;&lt;Àyen mi uAbsalom, áAbsalom, áyen mi, áyen mi.&gt;&gt;

5 Te UJowap ga tar nzhi aponzhi kang à là á na pa̱, &lt;&lt;N̂da ta̱ u na iwuswa ôshozha ɓu chit. Oza̱ mà ka̱m ishi irirì ɓu, ká̱ irirì ovan ɓu onunggwan ká̱ ochar, ká̱ ochar ɓu, ká̱ ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk. 6 U ma̱n unəm uga nkpang ɓu wà, onəm va̱ ma̱n ɓu ǹnyi te, u yang oza̱. N̂da ta̱ u nyám chit mbang pa̱, onəm oga mpyal oshozha ɓu, ká̱ onəm va̱ ka̱ vəng oza̱, a sat iya̱m iro ka̱ mpyal ɓu ka̱t. N ya chit pa̱ ka̱ chəchàng ká̱ ɓu, ká̱ yà pa̱ uAbsalom uwa yà ká̱ iriri kang mmayi te ká̱ kú pa̱ kpaktak. 7 Ǹyangmata̱ wong fa na u kam irəng ônəm ɓu. A yà pa̱ ɓu wong ɓu fa ka̱t te, n sóng anung ká̱ uYawe, unəm uro i yà ká̱ ntəm nzəng ká̱ ɓu ká̱ izwam va̱ ta̱ ka̱t. Nva̱ ta̱ i ga mɓá̱ng i ji oga iya̱m va̱ ji ka̱ ya ɓu ká̱ ivanza̱m ɓu ɓa chu n̂da va̱ ta̱.&gt;&gt;

8 Te uPonzhi wong fa təm ka̱ atak va̱ mí ɓut kà̱ ka̱ anung asa̱l ìtong. Awalang va̱ mmá là ônəm pa̱, &lt;&lt;Uponzhi uwa təm ka̱ anung asa̱l ìtong.&gt;&gt; Te, onənəm pa̱ kpaktak ɓa atətak.

Ǹnyi te, oshozha oIsa̱rila ka̱ chəng chit ka̱ ga oga nzhi oza̱.

UDawuda le aUrushelima

9 Onəm oga aIsa̱rila pa̱ kpaktak ka̱ ndap izər ká̱ izər oza̱ pa̱, &lt;&lt;Uponzhi Dawuda wa ka̱m ishi yi ka̱ atak onəm ga nkpang yi oFilisti. Ǹyangmata̱ te, uza̱ chə́r chit, uza̱ re mbin ka̱kul aAbsalom. 10 Kang uAbsalom va̱ i kyer na pa̱ a ya uponzhi yi te, a kú chit ka̱ atak ìkum. Iza̱ nak kang na o là iya̱m iro chit ka̱ apal nle mɓa ká̱ uponzhi ka̱t yà?&gt;&gt; 11 Oga nnap-nlà va̱ ta̱ oIsa̱rila ka̱ nləla tar achwang aPonzhi uDawuda te, uza̱ re ǹre ga atak onəm oga nshì iya̱m awop oma, uZadok ká̱ uAbiyata pa̱ mmá là oza̱ pa̱ oza̱ a ɓəp onəmgbak oYahudi pa̱, &lt;&lt;Iza̱ nak kang oza̱ oma i yà oga nkur anung ka̱ nlà nnap ngga nle ká̱ uponzhi ka̱ nzhizhi yà? 12 Mmawó na ogənang mi, izər ká̱ nchə̀r mi. Iza̱ nak kang mmawó na o tong onəm oga nkur anung ka̱ nle ká̱ uponzhi ka̱ nzhi yà? 13 O là ûAmasa pa̱, &lt;Mmaɓu izər ká̱ nchə̀r mi ka̱t ɗò? Inan á nap-akwali ká̱ mi, a yà pa̱ mmaɓu na uponzhi ìkum oshozha oIsa̱rila ka̱ anung aJowap ka̱t á.&gt; &gt;&gt;

14 Wantá na uDawuda ga̱ɓa̱n igwak onəm oga aYahudi yà wa igwak anəm pa̱ uzəng. Te oza̱ re ǹre ûponzhi pa̱ uza̱ a le nzhi ka̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ atətak á. 15 Te uponzhi ru asa̱l nzhi uza̱ ɓa chu anung aWang aUrdun.

Ǹyangmata̱ te, onəm oga aYahuda ɓa aGilgal ka̱kul pa̱ na o gwang uponzhi, na o ka̱mshi na kà̱ mpa̱l aWang aUrdun. 16 UShimeyi uya aGera ununggwan ka̱ akum ìjili aBenjamin ka̱ aBahurim, gha̱n fa ga nzəng ka̱ onəm oga aYahuda ka̱kul pa̱ na o gwang uponzhi uDawuda. 17 Uza̱ nzəng ká̱ onəm ikalong pa̱ izəng (1,000) ka̱ akum ìjili aBenjamin, nzəng ká̱ uZiba uzwal aponzhi uShawulu, uva̱ ka̱ ovan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, ká̱ okpari ìsəm pa̱ ìparəm, oza̱ ga aUrdun pa̱ na o gwang uponzhi. 18 Oza̱ pa̱ng awang pa̱ na o pa̱ng onəm aponzhi, na o nəm iya̱m va̱ á na uza̱ ɗom á.

Awalang va̱ uShimeyi uya aGera ununggwan pa̱l te, a ɓa ru ka̱ mpyal aponzhi, 19 uza̱ là pa̱, &lt;&lt;M ɓa pá na n chal ɓu ka̱ apal ishi iya̱m inga va̱ n nəm á ɓu ka̱ ilum va̱ u fa ka̱ ashe aUrushelima. Kang wa kpan ka̱ afu ka̱t. 20 N nyinyi pa̱ n nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á ɓu, nna nak te mmami na nfa ka̱ ashe nzhi aYusufu mpyal, m ɓa pa̱ na n gwang ɓu aponzhi.&gt;&gt;

21 Te uAbishayi uya aZeruya là pa̱, &lt;&lt;A mal pa̱ mmá gba̱l uShimeyi ka̱kul uza̱ pwat ɓu uponzhi va uYawe gar á.&gt;&gt;

22 Ǹnyi te uDawuda na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ gwang mi ká̱ wó yà, óvan aZeruya? O ɗom pa̱ o ɓa ká̱ nɗaktak á mi ɗò? Mmami na uPonzhi oIsa̱rila ǹyangmata̱, ka̱kul nva̱ ta te, unəm uro yà mi gba̱l ka̱ ashe aIsa̱rila nda ata̱ ka̱t.&gt;&gt; 23 Te uponzhi là ûShimeyi pa̱, &lt;&lt;N sóng anung á ɓu pa̱ mi gba̱l ɓu ka̱t.&gt;&gt;

24 Te uMefiboshet ukəka aShawulu aga nggwang uponzhi, uza̱ nàl ashar wò ka̱t, uza̱ wur asa̱l awu wò ka̱t, kang uza̱ nàl ìlukwan wò ka̱t kpa á ɓan ká̱ ìlum va̱ uponzhi re aUrushelima ga chu ìlum va̱ uza̱ le ɓa ká̱ ikángkáng. 25 Ka̱ awalang va̱ uMefiboshet wong ka̱ aUrushelima ɓa chu atak aponzhi te, uponzhi ɓəp na pa̱, &lt;&lt;ÁMefiboshet, iza̱ nak kang u ga nzəng ká̱ mi ka̱t yà?&gt;&gt; 26 UMefiboshet na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Anəm uga nzhi mi, uponzhi, u nyinyi pa̱ mmami unəm ugurum. Awalang va̱ n nlà ûzwal mi uZiba pa̱ a ɓak nkongkong á mi ka̱ apal azhaki na n nkyen n ga nzəng ká̱ uPonzhi te, uza̱ lam mi, uza̱ ga. 27 Te uZiba uzwal mi á lak aɗin mi ka̱ mpyal ɓu pa̱, n yang ka̱ ǹyar nva̱ng ɓu. N nyi pa̱ mmaɓu wa aMa̱leka Inan, ka̱kul nva̱ ta te, nəm á mi iya̱m va̱ u ya ma ká̱ ɓu. 28 Ka̱kul onəm oga ashe nzhi akəka mi pa̱ kpaktak te, i nak chit pa̱ ɓu gba̱ng yi ikú, ka̱ɗor nva̱ ta te, u na ichumchum á mi ka̱ ashe onəm va̱ i ri iya̱m-nrì ka̱ apal atebəl nzəng ká̱ ɓu. Te mi là iza̱ uPonzhi lap yà?&gt;&gt;

29 Te uponzhi uDawuda là á na pa̱, &lt;&lt;Sang kang ɓu là pa yà, iya̱m va̱ nlà chit te nna pa̱, mmaɓu ká̱ uZiba te, o kap mbin aShawulu.&gt;&gt;

30 Te uMefiboshet là á na pa̱, &lt;&lt;Mmá re á na pa̱ chatchat, nva̱ u le ká̱ ikangkang te á kur mi kur, aponzhi mi.&gt;&gt;

31 UBarzilayi unəm oga Gileyat uza̱ fa ka̱ aRogelim vang pa̱ na o re uponzhi a pa̱l agwong awang aUrdun kang. 32 Uza̱ unəm gbakgbak u va̱ nəm izun chit ìsəm pa̱ ina̱nne, kang uza̱ unəm ga idur pa makmak. Uza̱ uwa i na iya̱m-nrì uponzhi ilum va̱ uponzhi wa ka̱ yà ka̱ aMahanayim. 33 Uponzhi là ûBarzilayi pa̱, &lt;&lt;Ɓa, i pa̱l awang nzəng, na i ga aUrushelima. Mi nak ishi ká̱ ɓu ka̱ ta.&gt;&gt;

34 Te uBarzilayi là ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Mi nəm izun pa̱ ipəchəng ta̱ lap kang mi ga ntəm ká̱ ɓu ka̱ aUrushelima yà? 35 N̂da ata̱ te, mmami ká̱ ìzun ìsəm pa̱ ina̱nne. N nyi nva̱n iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ichángchàng ka̱t, kang mi fe nchàng iya̱m va̱ mi ri ká̱ iya̱m va̱ mi wa lap ka̱t kpa. Mi yà ka̱ nfe nchàng oga nnap nshi lap ka̱t kpa. Mi ga nsat ìɗək á ɓu aponzhi. 36 Nkur pa̱ n ka̱m imwa ichumchum va̱ ta̱ ka̱ awo ɓu ka̱t. Iya̱m va̱ mi nəm te, mi pa̱l agwong awang aUrdun ká̱ ɓu pa̱ ɗa̱p chwat. 37 Te wa re mi na n le n ga ìtong mi na n kú ka̱ ta, mmá li mi ka̱ atak awap apo mi ká̱ unang mi. UKimham wa ta̱ ukpari mi, uwa á ga nzəng ká̱ ɓu, kang ɓu nəm iya̱m va̱ á na u ɗom á.&gt;&gt;

38 Uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Mi ga nzəng ká̱ uKimham, iya̱m va̱ pa̱ kpaktak u ɗom te, mi nəm á na. Kang iya̱m va̱ pa̱ kap u ɗom ka̱ atak mi te, mi nəm á ɓu.&gt;&gt; 39 Te nkpaktak onəm pa̱ng agwong aUrdun ká̱ uponzhi. Ka̱ nva̱ngva̱ uponzhi má njang uBarzilayi chit far nnap-nnəna̱n á na te, uBarzilayi le nzhi wò.

40 Awalang va̱ uponzhi pa̱l ga aGilgal te, uKimham pa̱l nzəng ká̱ na. Nkpaktak oshozha oYahudi ká̱ nkap iyəl oIsa̱rila ka̱ ishimshe oza̱ pa̱ng agwong awang nzəng ká̱ uponzhi kpa.

41 Te onəm oIsa̱rila ɓa atak aponzhi là á na pa̱, &lt;&lt;Sang kang ogənang yi oYahudi ɓa yar ɓu pa̱ ɗya ka̱ onəm ɓu pa̱ng agwong ká̱ ka̱ nnyi yi ka̱t yà?&gt;&gt; 42 Onəm oga aYahudi na ama̱n pa̱, &lt;&lt;I nəm pa, ka̱kul uponzhi ugənang yi uga ndatkulung. Yar sang kang nnap va̱ ta̱ i ra̱m wó yà? Iza̱ i ri ka̱ atətak yà? Mwote o fe pa̱ uza̱ na imwa iro a yi ɗa ɓo?&gt;&gt;

43 Onəm oIsa̱rila là onəm oga aYahudi pa̱, &lt;&lt;I kap wó nva̱ng pa̱ ngba̱pchi ka̱ atak aponzhi uDawuda, á yar sang kang ó ɓak yi yà? Ká̱ mmayi na nggəshi va̱ ɓan là nnap mɓa ká̱ uponzhi ka̱ɗi ka̱t ɗò?&gt;&gt;

Oza̱ ga mpyal ka̱ ndap izər, uva̱ ta̱ i là, uva̱ cho i là. Ǹnyi te, nnap-nlà va̱ oga aYahudi là te á rwa ji nji oIsa̱rila ji.

20

USheba fa iya̱mkak ká̱ uDawuda

1 Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, unəm ulakchilakchi uro uwa ka̱ yà aɗiɗin pa̱ uSheba uya aBikri ununggwan ka̱ akum ìjili aBenjamin. Uza̱ ɓur agbəshi pa̱,

&lt;&lt;I yà ká̱ iya̱mkup iro ká̱ ashe aDawuda ka̱t,

i yà ká̱ iya̱mkup iro ka̱ ashe aya aJese ka̱t,

udanggo á le aghal wò óIsa̱rila.&gt;&gt;*

2 Onəm oIsa̱rila le ká̱ uDawuda re oza̱ yar nva̱ng aSheba uya aBikri ununggwan. Ǹnyi te, onəm oga aYahudi sat ka̱ ngbá̱k aponzhi oza̱, kang oza̱ ga nzəng ká̱ na, ɓan ka̱ awang aUrdun, ga chu aUrushelima.

3 UDawuda ɓa chu nzhi wò ka̱ aUrushelima te, uza̱ wur ochar va mí nak ka̱ ashe nzhi pa kùk pa̱ ogba̱pchi va̱ uza̱ ka̱ re pa̱ apángchí nzhi wò. Uza̱ nak oza̱ ka̱ nzhi nro pa̱ɗi, kang uza̱ nak pa̱ mmá pángchí oza̱. Uza̱ ga mpyal ká̱ mmwa nɗaktak ôza̱, ǹnyi te, á ga atak nra ka̱ oza̱ lap ka̱t. Mmá re oza̱ ka̱ ta ga chu ilum ikú oza̱. Oza̱ təm wa ochar okpələng.

4 Te uponzhi là ûAmasa pa̱, &lt;&lt;Wor onəm oga aYahudi á mi ka̱ ashe nra pa̱ nshatɗing, mmaɓu te wa ɓa kpa.&gt;&gt; 5 Te uAmasa fa ga pa̱ na o ɓut onəm oYahudi, kang nra va̱ mmá na á na pa̱ nshatɗing te ga watar u wa ɓa chit ka̱t. 6 Te uDawuda là ûAbishayi pa̱, &lt;&lt;USheba uya aBikri ununggwan i ga nna mɓək anung á yi i ji nji aAbsalom ji. Wong pa̱ kəlak ka̱ onəm mi na u wa nvəva̱ng, le kang uza̱ a ram ìtong iga akamsəlang a bwam kà̱ ka̱t.&gt;&gt; 7 Te onəm aJowap ká̱ oKeriti ká̱ oPeleti nzəng ká̱ oshozha va̱ i pángchí uponzhi, oza̱ fa re aUrushelima na o ɓak uSheba uya aBikri ununggwan.

8 Oza̱ ɓa chu inang ipang va ka̱ aGibiyon te, uAmasa fa gwang oza̱. UJowap te u wa ká̱ ìlukwan oshozha ka̱ izər, kang ka̱ iya̱m iga nkpan aɗəɗək te ìkpal i ya yà ká̱ izəzər. Uza̱ ka̱ ashe achen te, ìkpal va̱ ta tutur fa ka̱ ashe avakchi ru. Te uJowap kuchi yar ká̱ awo apa̱m. 9 UJowap ɓəp uAmasa pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu sang yà agənang mi?&gt;&gt; Te uJowap yichi awo ari kpan uAmasa ká̱ ka̱ igyigyel na ô má njang á na. 10 UAmasa nyi pa̱ uza̱ ká̱ ìkpal ka̱ awo apa̱m ka̱t, te uJowap kyer na ká̱ ìkpal va̱ ta ka̱ afu, alyer zuk ka̱ mbin, kang uAmasa kú, uJowap ɗak kyer mpəpar lap ka̱t. UJowap ká̱ ugənang wò uAbishayi re na ka̱ ta, oza̱ ga mpyal ka̱ ngwa nva̱ng aSheba.

11 Uyenza̱m ro ka̱ ashe oshozha aJowap sat ka̱ ngba̱k akúm aAmasa kang á là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ pa̱ kap məma̱n ká̱ uJowap, ká̱ unəm va̱ pa̱ kap ka̱ nyar nva̱ng aDawuda te, uza̱ á yar nva̱ng aJowap.&gt;&gt; 12 Te uAmasa ra ka̱ ashe nchə̀r ká̱ ishimshe asa̱l. Unəm va̱ pa̱ kap i ɓa kang i ya na te, i sat i dər. Nva̱ ushozha va̱ ta ya pa̱ onəm i ɓa ka̱ ta kang i tong te, uza̱ dapchi akúm aAmasa tar afəp ká̱, kang uza̱ dang na ká̱ ìlukwan.

13 Mmá dapchi akúm aAmasa le ka̱ asa̱l te, nkpaktak onəm yar nva̱ng aJowap, na o ɓak nva̱ng aSheba uya aBikri ununggwan.

14 USheba watar nkpaktak oga akum ìjili oIsa̱rila ga chu aAbel-Bet-Maka, ká̱ nkpaktak nkap mbin oBikri. Oza̱ ɓut, oza̱ yar nvəva̱ng. 15 Nkpaktak onəm va̱ nzəng ká̱ uJowap, oza̱ ɓa, gang uSheba ka̱ ashe ìtong aAbel-Bet-Maka. Oza̱ ɓut mbin màl ikoksok ká̱ akamsəlang ìtong va̱ ta kang oza̱ i ɗak pa̱ na o shin akamsəlang ìtong va̱ ta. 16 Te uchar uga aghan ro ka̱ ashe ìtong va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;O gwong achwang kà̱ mi, o là uJowap pa̱ uza̱ á ɓa ka̱ ta̱ na nlà nnap ká̱ na.&gt;&gt; 17 UJowap ɓa datkulung ká̱ uchar va̱ ta te, uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na uJowap ɗò?&gt;&gt;

Uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;À, mmami na.&gt;&gt;

Uchar va̱ ta là a na pa̱, &lt;&lt;Gwong achwang ka̱ iya̱m va̱ uzwal ɓu i là.&gt;&gt;

Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ ngwong achwang kà̱ ɓu.&gt;&gt;

18 Uchar va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Ká̱ mmatmat te, onəm i là pa̱, &lt;Mmá a ga aAbel na mmá ka̱m ichən ka̱ ta.&gt; Te nnap va̱ ta i kùr. 19 Mmami uzəngtəng ka̱ ashe onəm ga nɗom ntəm ikangkang ka̱ nva̱n nnandər ka̱ ashe oIsa̱rila. Iza̱ nak kang ɓu ɗom nshìn oga ìtong yi yà? U ɗom pa̱ u shin itong va iji aYawe ɗò?&gt;&gt;

20 UJowap na a ma̱n á na pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t, mi yà ká̱ nvyap kat te nzhì ìtong wó ka̱t. 21 I yà ká̱ nnəm pa ka̱t. Mmami ka̱ mmwo unəm uro aɗiɗin pa̱ uSheba uya aBikri ununggwan, va̱ fa ka̱ mbin ngga aɗuktum aEfrayim, va fa iya̱mkak ká̱ uponzhi Dawuda. A yà pa̱ o ná na á mi te, mi re ìtong wó.&gt;&gt;

Te uchar va̱ ta là ûJowap pa̱, &lt;&lt;Mí ga mmandar ishishi i fa à ɓu ka̱ nsəm akamsəlang.&gt;&gt;

22 Te uchar va̱ ta ga atak onəm ká̱ ichən inəna̱n, kang oza̱ gəl ishi aSheba uya aBikri ununggwan, oza̱ mandar ûJowap ka̱ nsəm akamsəlang. Te uJowap ɓur agbəshi kang onənəm re ìtong va̱ ta. Udanggo le nzhi wò, ǹnyi te, uJowap le ga atak aponzhi ka̱ aUrushelima.

Onəm oga mpyal aDawuda

(2 aSam 8.15-18; 1 Nnap Nshet 18.14-17)

23 UJowap uwa uponzhi ìkum oshozha oIsa̱rila pa̱ kpaktak. UBenaya uya aJehoyada ununggwan uwa unəm uga mpyal oKeriti ká̱ oPeleti, oma onəm oga mpángchí nzhi aponzhi. 24 UAdoniram uwa unəm uga mpyal onəm oga nnəm inok nkpak ka̱ ashe mbin pa̱ kpaktak. UJehoshafat uya aAhilut ununggwan uwa unəm uga nlir nnap nshetshet oponzhi. 25 USheva unəm uga nlìlir. UZadok ká̱ uAbiyata onəm oga mpyal awop. 26 UIra unəm oga aJarit uwa ka̱ ashe onəm oga mpyal awop aDawuda.

21

Mmá pyat akat ôGibiyon

1 Ka̱ ashe nra va̱ uDawuda ka̱ nnəm iponzhi te, mmá nəm ayang pa̱ makmak ìzun pa̱ ishatɗing ka̱ anung ka̱ anung. Ka̱kul nva̱ ta te, uDawuda mwo asa̱l awu aYawe ka̱ ipir ayang va̱ ta. Te uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Mmá kà̱ mpyat akat nchə̀r va̱ uShawulu ká̱ nzhizhi táng. Ka̱kul uza̱ gbá̱ng oGibiyon.&gt;&gt;

2 Te uponzhi wór oGibiyon là nnap ká̱ oza̱. OGibiyon pa te, akum ìjili oIsa̱rila ka̱t, oza̱ aɓo oAmori. OIsa̱rila ka̱ sóng anung ôza̱ chit pa̱ o gbá̱ng oza̱ ka̱t. Ǹnyi te, uShawulu ɗak pa̱ o gbá̱ng oza̱ pa̱ chatchat ka̱kul ìkpar va̱ uza̱ ká̱ ka̱ apal oIsa̱rila ká̱ oYahudi. 3 UDawuda ɓəp oGibiyon pa̱, &lt;&lt;Iza̱ mi nəm á wó yà? Ka̱ nza̱ asa̱l mi ɗa̱mshi inga va̱ mmá nəm á wó ta̱, na o far nnap-nnəna̱n ka̱ apal iya̱mkup aYawe yà?&gt;&gt;

4 Te onəm oga aGibiyon na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt; I yà ká̱ ichumchum iga nlà pa̱ uShawulu ka̱t te, nzhizhi á na aazurfa ka̱t te, azənariya á yi ka̱kul nnap va̱ ta̱ ka̱t. Ka̱ɗi te, i yà ká̱ ichumchum iga ngba̱l unəm uro ka̱ ashe oIsa̱rila ka̱t.&gt;&gt;

UDawuda ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Te, iza̱ o ɗom pa̱ n nəm á wó yà?&gt;&gt;

5 Te oza̱ na a ma̱n ûPonzhi pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ gbá̱ng yi ta, uwa ɗom pa̱ ká̱ o nzhì yi na kang i yà ká̱ iya̱m iro ka̱ ashe oIsa̱rila ka̱t te, 6 re mmá na ovəvan onunggwan á yi pa̱ ofangshat, na i gbá̱ng oza̱, i zong oza̱ ka̱ mpyal aYawe ka̱ aGibiyon, ìtong aShawulu, uponzhi va uYawe yàk.&gt;&gt;

Te uponzhi là pa̱, &lt;&lt;Mi ga nna oza̱ á wó.&gt;&gt;

7 Ǹnyi te, ka̱kul nsóng anung va̱ ka̱ ishimshe aDawuda ká̱ uJonatan uya aShawulu ununggwan ka̱ mpyal aYawe te, uponzhi va̱n uMefiboshet uya aJonatan ununggwan re. 8 Te uponzhi wur uArmoni ká̱ uMefiboshet ovan aShawulu onunggwan pa̱ oparəm, ova uRizpa uya uAhiya mar á na, nzəng ká̱ ovan aMerab uya uShawulu uchar pa̱ otukun ova uza̱ mar ká̱ uAdriyel uya aBarzilayi ununggwan unəm oga aMehola. 9 Te uDawuda na oza̱ ka̱ ashe awo oGibiyon, kang oGibiyon gbá̱ng oza̱, zong oga akúm oza̱ ka̱ apal ìkun ka̱ apal aɗuktum aro ka̱ mpyal aYawe. Nkpaktak oza̱ pa̱ ofangshat va̱ ta kú nzəng ka̱ ashe nra va mmá ka̱ ɓan mɓən ibəshi.

10 Te uRizpa uya aAhiya uchar, yar ìlukwan aryakryak kang à nàr ka̱ apal aɗuktum va̱ ta. Á təm ka̱ ta ka̱ mɓan mɓən ibəshi ga chu nra va̱ iva̱r pəng ka̱ apal oga akúm va̱ ta. Uza̱ ma̱n înyil ká̱ alum pa̱ a dok ka̱t, kang ká̱ ká̱ izwam te, uza̱ i ma̱n îzhe iga anyin pa̱ á dok oza̱ ka̱t. 11 Awalang va̱ uDawuda fe iya̱m va̱ uRizpa, uya aAhiya uchar, uchar va uShawulu ka̱m nak ka̱ ashe nzhi pa kùk nəm te, 12 uDawuda ga atak onəm oga aJabesh-Gileyat, uza̱ ka̱m oga akup aShawulu ká̱ iji aJonatan uyəyen ununggwan. Ka̱kul onəm oga Jabesh-Gileyat oma ka̱ wur akúm aShawulu ká̱ uJonatan ká̱ ayi ka̱ agbagba aBet-Shan ká̱ atak va̱ oFilisti ka̱ zong oza̱ kà̱ nva̱ngva̱ oza̱ gbá̱ng oza̱ ka̱ aGilbowa. 13 UDawuda wur oga akup aShawulu, ká̱ iji aJonatan, ká̱ iji onəm oga ofangshat ovəngva̱ oGibiyon gbá̱ng.

14 Te oza̱ li akup aShawulu ká̱ aji aJonatan ka̱ ashe awap aKish upo aShawulu ka̱ aZela ka̱ mbin aBenjamin, kang oza̱ nəm nkpaktak oga iya̱m va̱ uPonzhi là pa̱ mmá nəm. Ka̱ nva̱ng va̱ ta te, Inan fe ayə́ng ka̱kul mbin va̱ ta.

Ìkum ká̱ oFilisti

(1 Nnap Nshet 20.4-8)

15 Ka̱ ilum sur ro te, ìkum fa ka̱ ishimshe oFilisti ká̱ oIsa̱rila. UDawuda ká̱ onəm wò fa ga ìkum kà̱ oFilisti, kang uza̱ bəlak. 16 Te uIshbi-Benob uzəngtəng ka̱ ashe oRefayim, onəm va oga agban, yar pa̱ ô gba̱l uDawuda. Uza̱ kpan aɓár va iɗək achəcham akilo pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, kang uwa ká̱ ndokchi mpipe. 17 Ǹnyi te, uAbishayi uya aZeruya ununggwan ɓa ka̱m ishishi pa̱ kəlak, uza̱ ləp uFilisti va̱ ta gba̱l. Te onəm aDawuda sóng anung á na pa̱, &lt;&lt;Ɓu yà ká̱ nfa ngga ìkum ka̱ yi lap ka̱t, le kang mmá gba̱l ɓu, izhan iponzhi oIsa̱rila á kú ka̱t.&gt;&gt;

18 Ka̱ nva̱ng va̱ ta te, mmá lung ìkum iro kà̱ɗi ká̱ oFilisti ka̱ aGob. Mmá kà̱ nlung ìkum te, uSibekayi unəm oga aHusha gba̱l uSaf uzəngtəng ka̱ ashe akum ìjili agban onəm va̱.

19 Oza̱ lung ìkum iro kà̱ɗi ká̱ oFilisti ka̱ aGob. Te uElhanan uya aJayir ununggwan ka̱ aBet-Lehem gba̱l ugənang aGoliyat oga aGat, akun aɓəɓar mwal wa awo atum.

20 Mmá lung ìkum iro kà̱ɗi ka̱ aGat te, nkarɓàk nro uwa ka̱ ta ká̱ ifang pa̱ ikpa̱ɗing ka̱ nza̱ awo ká̱ ashar nggo. Pa̱ kpaktak te, uza̱ ká̱ ifang ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ neɗing. Uza̱ fa ka̱ akum ìjili agban onəm. 21 Uza̱ dər oIsa̱rila pa̱ oza̱ iya̱m iro ka̱t. Te uJonatan uya agənang aDawuda uShimeya fa gba̱l na. 22 OFilisti oga oneɗing va̱ ta̱ oza̱ ka̱ akum agban onəm ka̱ aGat, kang uDawuda ka̱ onəm wò gba̱ng oza̱.

22

Nnap-nshì igwan aDawuda

(Nnap Nsh 18.1-50)

1 Nnap-nshì va ta̱ uDawuda shì ka̱ nva̱ngva̱ uYawe ka̱m ishishi ka̱ ashe awo nkpaktak onəm oga nkpang na, ká̱ uShawulu. 2 Oga nnap-nshì va̱ uza̱ shì te nna ta̱ pa̱,

&lt;&lt;UYawe uwa ìpang mi ká̱ atak mbwam mi. Uwa unəm uga nka̱m ishi mi.

3 Inan mi uwa ìpang va̱ mi bwam kà̱,

uza̱ uwa ngwangwang mi, ká̱ ikam iga nka̱mshi mi.

Uza̱ uwa atak mbwam mi, uwa akamsəlang va mbwam mi,

uza̱ wa i kpak mi, uwa unəm uga nka̱m ishi mi ka̱ ashe awo onəm oga nyang mi.

4 Mi wór ka̱ ashe aɗin aYawe uva̱ kukur pa̱ mmá na aɗəngchi á na,

ka̱kul uza̱ i ka̱m ishi mi ka̱ ashe awo okpa ìkum mi.

5 &lt;&lt;Ka̱kul igum ndəng ngga ikú gang mi,

igum ndəng ngga nzhì onəm kà̱ nnang i watar á mi ká̱ ishi.

6 Asang awap chəp mi chit,

ajip ikú kpan mi chit.

7 Ka̱ ashe mɓək anung mi te n wór uYawe,

n wór Inan mi.

Ka̱ ashe nzhi awuwop te, uza̱ fe achu mi,

uza̱ gwong achwang ka̱ ayə́ng mi.

8 &lt;&lt;Te apambin tan kang ayənggət,

mbang apaɓur tan kang ayənggət

ka̱kul uza̱ mən ìkum.

9 Ngu fa ka̱ mɓol alulur,

aɓələm apər asalsal fa ka̱ ashe atətam,

amor apər asalsal fa ka̱ ashe atətam.

10 Uza̱ kakchi apaɓur fər vang,

ká̱ ilulu ìkpá̱rkpà̱r ka̱ avəng ashəshar.

11 Uza̱ kyen ka̱ apal aKerub uza̱ wong ka̱ pal,

mmá ya na ka̱ apal abasəm ayər.

12 Uza̱ gún ishi wò ká̱ atak akpá̱rkpà̱r,

ká̱ ilulu ikpá̱rkpà̱r iga iva̱r.

13 Ǹnyi te, aməlam fa ka̱ ashe ilulu va̱ ta,

amor apər fa ka̱ mpipyal.

14 UYawe ləp ìgbarman ka̱ apaɓur,

mmá fe achu Anəm uga Ichumchum.

15 Uza̱ tat iwár wò kang à lyanshin okpa ìkum

uzá̱ re ǹre ká̱ aməlam apər zangtal oza̱.

16 Mmá bol akum ìwa ka̱ gbagba,

kang mbang apambin mmá re ka̱ gbagba,

ka̱ atak nra̱n aYawe,

ka̱ atak nyi nkamkam va̱ fa ka̱ alulur.

17 &lt;&lt;Ka̱ apaɓur uYawe yichi awo yar mi ká̱,

uza̱ dapchi mi n fa ka̱ ashe oga ndəng ngbà̱nggbà̱ng.

18 Uza̱ fa ká̱ mi ka̱ ashe awo okpa ìkum mi okamkam,

ka̱ atak okpa ìkum mi va̱ kam ji mi ji.

19 Oza̱ ru mi ká̱ ilum ka̱ awalang va̱ mmami ka̱ ashe nɗaktak,

ǹnyi te, uYawe pángchí mi.

20 Uza̱ fa ká̱ mi ga ká̱ ka̱ atak va ikangkang kà̱,

uza̱ ka̱m ishi mi ka̱kul uza̱ fe nchang mi fe.

21 &lt;&lt;UYawe mwa mi ka̱ atak nnap-nnəm mi nnəna̱n,

uza̱ mwa mi ka̱kul awo mi yà ká̱ adak ka̱t.

22 Ka̱kul n kpak nnap-mpakpak aYawe,

n yà ká̱ mpat ka̱ atak nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng Înan mi ka̱t.

23 N kpak oga nnap-mpakpakpakpak pa̱ kpaktak,

n re oga nnap-nkpakkpakkpakkpak chit ka̱t.

24 N yà ka̱ mpat nro ka̱ mpipyal ka̱t,

kang n kpak ishi mi ka̱ atak iya̱m inga.

25 UYawe mwa mi chit ka̱kul nnandər va̱ mmami ká̱,

ka̱kul mmami pa̱ satsat ka̱ mpipyal.

26 &lt;&lt;Ka̱ atak anəm uga nnandər te, u nyám ishi ɓu unəm uga nnandər,

ka̱ atak anəm va̱ pa̱ chak te, u nyám ishi ɓu unəm va pa̱ chak.

27 Ka̱ atak anəm va̱ yà ká̱ adak kat te, u nyám ishi ɓu pa̱ u yà ká̱ adak ka̱t,

ǹnyi te, ka̱ atak onəm onga te, u nyám ishi ɓu unəm uga ntan.

28 Ɓu ka̱m ishi onəm oga nyen ká̱ ishi,

ǹnyi te, ìwu ɓu ka̱ ndər onəm oga nrup ká̱ ishi pa̱ na u yen ká̱ oza̱.

29 ÁYawe, mmaɓu na atak tantàn mi,

uYawe ga̱ɓa̱n atak kpa̱rkpa̱r mi sat atak tantàn.

30 Nzəng ká̱ nka̱mshi ɓu te, mi nəm igwan nəm ká̱ ìdongkong oshozha,

ka̱ atak ichumchum aponzhi Inan mi te, mi gantal nza̱ akamsəlang nggo.

31 &lt;&lt;Inan pa te, asəsa̱l pa̱ zara̱ra̱.

Nnap-nləla təm chit wanta,

uza̱ ngwangwang n̂kpaktak onəm va̱ bwam ka̱ atətak á.

32 Uda Inan ká? UYawe uwa Inan byet.

Uda ìpang ga bwam yi yà? Inan yi uwa byet.

33 Inan uwa i na ikam a mi,

kang i nak asa̱l mi i ga ikángkáng pa̱ sham.

34 Uza̱ nak ashar mi á yà wa ashar nkar,

uza̱ nak mi n sat ka̱ apal oga aɗuktum akúrkúr.

35 Uza̱ ɗyáng ashar ìkum âwo mi,

awo mi i wul ìjang acham arəzang.

36 U na ngwangwang ngga ka̱m ishi a mi,

ka̱ atak nka̱mshi ɓu na n sat unəm uchumchum.

37 U nak mi ka̱ asa̱l va yà ká̱ nla̱p ìfang ka̱t,

le kang ashar mi a málkán ka̱t.

38 &lt;&lt;N wà okpa ìkum mi n ga nzhì oza̱,

n sat ka̱t ga chu awalang va̱ oza̱ zhì kang.

39 N zhì oza̱, n tung oza̱ ka̱ mbin ngwong ma̱t oza̱,

oza̱ tak ka̱ avəng ashar mi.

40 U na ikam á mi ka̱kul nlung ìkum,

u nak okpa ìkum mi ka̱ avəng mi.

41 U nak okpa ìkum mi ga̱ɓa̱n chəng ka̱ mpyal mi,

kang n zhì onəm va̱ yang mi.

42 Oza̱ yə́ng i ram nka̱mshi, ǹnyi te, unəm uro ya pa̱ a ka̱m ishi oza̱ ka̱t.

Oza̱ wór uYawe, ǹnyi te, a ma̱n oza̱ ka̱t.

43 N tòng oza̱, oza̱ yal lúkút wa mɓwang.

N kpà oza̱, kang n tòng oza̱ wa aɓyer aga iwu asa̱l.

44 &lt;&lt;U ka̱m ishi mi chit ka̱ atak onəm va̱ fa iya̱mkak ká̱ mi.

U nak mi n ta̱l uponzhi ka̱ apal ishi oɗyanəm, kang onəm va̱ n nyi ka̱t te, oza̱ nyang ozwal mi chit ǹyangmata̱.&gt;&gt;

45 Oɗyanəm ɓa ɓəram á mi ka̱ mpyal,

nva̱ oza̱ fe izər mi te, oza̱ kpak nnap-nnəm á mi.

46 Ichəgwak ləp oza̱,

Oza̱ fa ka̱ atak mbwam oza̱ ká̱ ntán izər.

47 &lt;&lt;UYawe uwa yà ká̱ irirì. Nnap-nnəna̱n a yà îpang mi.

Ichumchum sat iji Inan mi, ìpang iga ka̱m ishi mi.&gt;&gt;

48 Uwa Inan uva i pyát akat á mi,

uva nak oɗyanəm ka̱ avəng mi.

49 Uva fa ká̱ mi ka̱ ashe awo okpa ìkum mi.

U nak mi ka̱ apal ishi onəm oga nkpang mi,

u ka̱m ishi mi ka̱ ashe awo anəm uga nsur ìgwak.

50 Ka̱kul nva̱ ta̱ te mi shep ɓu ka̱ ashe oɗyanəm.

Mi shì nnap ngga nshep aɗin ɓu.

51 &lt;&lt;Uza̱ na igwan imakmak ûponzhi wò,

uza̱ nyám mmá̱n pa̱ ɗəkər û nəm va̱ uza̱ gar,

ûDawuda ká̱ akum ìjilijili mbyet.&gt;&gt;

23

Nnap-nlà aDawuda ngga nkur anung

1 Oga nnap-nlà aDawuda ngga nkur anung oma ta̱.

Oga nnap-nlà aDawuda uya aJese ununggwan,

nnap-nlà anəm va Inan rup ká̱ na,

unəm va Inan aYakubu gar pa̱ á yà uponzhi,

unəm oIsa̱rila uga shì oga nnap-nshì nchángchàng. Á là pa̱.

2 &lt;&lt;ARuhu aYawe na nnap-nlà á mi pa̱ n là,

nnap-nləla ka̱ asap anung mi.&gt;&gt;

3 Inan oIsa̱rila á là nnap,

Ìpang oIsa̱rila á là á mi pa̱,

&lt;&lt;Unəm va̱ kà̱ nnəm iponzhi ka̱ apal onəm ká̱ nnandər,

uva kà̱ nnəm iponzhi ká̱ ayər Inan te,

4 uza̱ wá atak aghánghan aga anung ìpin va i ɓa nzəng ká̱ nfa alum,

a va yà ká̱ ìlulu iro kà̱ ka̱t,

wa atak aghanghan ka̱ nva̱ng ìva̱r

a va i nak ìpəpa i fa ka̱ mbin.&gt;&gt;

5 &lt;&lt;Nnandər, wa ǹna ta nzhi mi ka̱ mpyal Inan ka̱t ɗò?

Ka̱kul uza̱ yar nsar nnap-nlà ngga mbyet ká̱ mi,

nsar nnap-nlà va uza̱ ɗa̱mshi kang à yəl.

Nnandər, uza̱ i nak mi myak,

ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mmami ka̱ nɗuɗom.

6 Ǹnyi te, mi swang nkpaktak onəm onga ka̱ cho wa izú,

va mi wur ká̱ awo ka̱t.

7 Unəm va̱ pa̱ káp i dok izú te,

ya uza̱ i nəm inok ká̱ iya̱m wa acham ka̱t te akun aɓár.

Mí shì oza̱ pa̱ chatchat ká̱ apər ka̱ atak va̱ oza̱ ra kà̱.&gt;&gt;

Oshozha aDawuda oga ǹnyi ìkum

(1 Nnap Nshet 11.10-39)

8 Aɗin oshozha aDawuda oga ǹnyi ìkum oma ta̱.

Unəm uga nggəshi te, uJosheb-Bashebet unəm uga aTakemon, uwa unəm uga mpyal oshozha oga oshatɗing va̱. Uza̱ yar aɓár te, a gbá̱ng onəm ká̱ ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ka̱ awalang azəngtəng.

9 Uga nvəva̱ng ka̱ ashe onəm oga oshatɗing va̱ te uEleyazar uya aDodayi ununggwan ka̱ akum aAhohi. Uwa yà nzəng ká̱ uDawuda ká̱ ilum va̱ oza̱ ɓák onəm oga aFilisti va̱ ɓut ka̱kul nlung ìkum. Te onəm oga aIsa̱rila chəng le nva̱ng, 10 ǹnyi te, uEleyazar sat gbá̱ng oFilisti awo ga wom na kang à ma̱t na kà̱ nvachi ka̱ izər ndokchi. UYawe na igwan pa̱ makmak ka̱ nda va̱ ta. Oshozha va̱ ka̱ chəng te, a le ga atak aEleyazar kang oza̱ ga wur iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum.

11 Ka̱ nva̱ng aEleyazar te, uShamma uya aAgi ununggwan unəm oHarar. Awalang va̱ oFilisti ɓut ka̱ atak aro va ìram iro va̱ yə́l ká̱ aso njiman kà̱. Te oIsa̱rila chəng oFilisti. 12 Ǹnyi te, uShamma sat ka̱ ishimshe ìram va̱ ta. Uza̱ pá̱ngchí ìram va̱ ta kang a gbá̱ng oFilisti. UYawe na igwan imakmak.

13 Ka̱ nda ro ka̱ ashe awalang ngga mɓún iya̱m te, onunggwan pa̱ shatɗing ka̱ ashe onunggwan ìsəm pa̱ shatɗing oga ìkum fa ga atak aDawuda ka̱ ashe agba̱k aAdulam. Ka̱ awalang ta te, oFilisti oma ləp apa̱k ka̱ mba̱nda̱m aRefayim.

14 Ka̱ awalang va̱ ta te uDawuda wa ka̱ atak mbwam, kang ìdongkong oshozha oFilisti ǹnyi te, na ka̱ yà ká̱ aBet-Lehem. 15 Ndəng gba̱l nəm uDawuda te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Unəm uro ka̱ pa ndəng nká̱pka̱p ngga anung asa̱l ntar aBet-Lehem á mi ká̱ na n wá.&gt;&gt; 16 Te oshozha oga ǹnyi ìkum oga shatɗing va̱ ta kák ka̱ ishimshe apa̱k oFilisti, pa ndəng ka̱ anung asa̱l ga ntar aBet-Lehem, kang à ɓa ká̱ ûDawuda. Ǹnyi te, uza̱ yang ká̱ ngwuwa. Ka̱ ɗor ngwuwa te, uza̱ tar ka̱ mbin ka̱ mpyal aYawe wa iya̱m inana. 17 Uza̱ là kà̱ pa̱, &lt;&lt;UYawe á dang mi ká̱ nnəm apir iya̱m va̱ ta̱, nna pa̱ ngwa nchə̀r onəm va̱ ta̱ ova yáp ká̱ irirì oza̱ á.&gt;&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, uDawuda wa ndəng va̱ ta ka̱t. Oga iya̱m ichumchum va ta̱ ovan nunggwan oga oshatɗing va̱ ta̱ nəm á.

18 UAbishayi uya aZeruya ugənang aJowap uwa unəm uga mpyal ôvan nunggwan oga ìsəm pa̱ ishatɗing oga ǹnyi ìkum va̱*. Ka̱ nda ro te, uza̱ yar aɓár wò te, uza̱ gbá̱ng onəm ìgba̱l pa̱ ishatɗing. Wanta na uza̱ nəm aɗin wa onəm oga ashatɗing va̱ ta̱ kpa. 19 Uza̱ wa aɗiɗin dam ma̱t ka̱ ashe onəm oga shatɗing va̱ ta̱. Ka̱kul nva̱ ta te, uza̱ ta̱l unəm uga mpyal oza̱, kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ yà ka̱ ashe oga oshatɗing va̱ cho ka̱t.

20 Te uBenaya uya aJehoyada ununggwan, unəm oga aKapzeyel, unəm uga ǹnyi ìkum á nəm oga iya̱m ichumchum. Uza̱ gbá̱ng onəm oMowap pa̱ oparəm ova i lung ìkum wa ìlir á. Ka̱ nda aro ka̱ awalang va atak i rusok i pə̀ng ká̱ aɗəɗal va̱ mi wor pa̱ asuno te, uza̱ fə́r ga ashe ache aro, kang à gba̱l ilir ka̱ ta. 21 Uza̱ gba̱l m ɓa agbán anəm uro uga aMasar ro uva ká̱ aɓár ka̱ awo. UBenaya ǹnyi te, a ga atətak ká̱ ìdari, kang uza̱ ga vyat aɓár va̱ ka̱ awo anəm uga aMasar va̱ ta kang a gbál na ká̱. 22 Oga iya̱m va ta̱ uBenaya uya aJehoyada ununggwan nəm, kang aɗiɗin dam wa aɗin onunggwan ìkum oga oshatɗing va̱. 23 Mmá shep na ji onəm oga ìsəm pa̱ ishatɗing va̱ ji, ǹnyi te uza̱ chu oga oshatɗing va̱ cho ka̱t. UDawuda nak na sat unəm uga mpyal onəm oga pángchí ikángkáng wò.

24 Onəm va̱ ta̱ oma ka̱ ashe onəm ìsəm pa̱ ishatɗing va̱, oma,

uAsahel ugənang aJowap,

ká̱ uElhanan uya aDodo ununggwan unəm uga aBet-Lehem,

25 ká̱ uShamma

ká̱ uELika onəm oga aHarot,

26 ká̱ uHelez unəm oga aPalti,

ká̱ uIra uya aIkesh ununggwan unəm oga aTekowa,

27 ká̱ uAbiyezer unəm oga aAnatot,

ká̱ uShibekayi unəm oga aHusha,

28 ká̱ uZalmon unəm oga aAhohi,

ká̱ uMaharayi unəm oga aNetofa,

29 ká̱ uHelep uya aBayana ununggwan unəm oga aNetofa,

ká̱ uItayi uya aRibayi ununggwan unəm oga aGibeya ka̱ akum ìjili aBenjamin,

30 ká̱ uBenaya unəm oga aPiraton,

ká̱ uHidayi ka̱ oga mba̱nda̱m aGayash,

31 ká̱ uAbi-Albon unəm oga aArbat,

ká̱ uAzmavet unəm oga aBahurim,

32 ká̱ uEliyaba unəm oga aShayalbon,

ká̱ ovan aJashen onunggwan,

ká̱ uJonatan,

33 ká̱ uShamma unəm oga aHarar,

ká̱ uAhiyam uya aSharar ununggwan, unəm oga aHarar,

34 ká̱ uElifelet uya aAhasbayi ununggwan unəm oMakati,

ká̱ uEliyam uya aAhitofel unəm oga aGilo,

35 ká̱ uHezro unəm oga aKarmel,

ká̱ uPayarayi unəm oArba,

36 ká̱ uIgal uya aNatan ununggwan unəm oga aZoba,

ká̱ uBani unəm oGat,

37 ká̱ uZelek unəm oAmmon,

ká̱ uNaharayi unəm oga aBeyerot, uwa unəm uga kpan iya̱m-wór ûJowap uya aZeruya ununggwan,

38 ká̱ uIra,

ká̱ uGarep onəm oga aItiri,

39 ká̱ uUriya unəm oHiti.

Pa̱ kpaktak te, oza̱ ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ nfangshat.

24

UDawuda kung ìyəl oShozha

(1 Nnap Nshet 21.1-27)

1 Mmən ìkum aYawe wong ka̱ɗi ka̱kul oIsa̱rila, kang uza̱ nok uDawuda ka̱ apal oza̱ pa̱ &lt;&lt;Ga, na u kung ìyəl oIsa̱rila ká̱ oga aYahudi.&gt;&gt; 2 Te uponzhi là ûJowap unəm uga mpyal ìkum oshozhashozha va̱ nzəng ká̱ na pa̱, &lt;&lt;Ga nzəng ká̱ aɓo onəm oga mpyal ìkum ka̱ ashe nkpaktak oga akum ìjili oIsa̱rila, ɓan ka̱ aDan, a ga chu aBeyersheba, na ó kung ìyəl onəm oga nlung ìkum na n nyi ìyəl oza̱.&gt;&gt;

3 Te uJowap na ama̱n ûponzhi pa̱, &lt;&lt;Re uYawe, Inan ɓu a nak onəm oIsa̱rila a myak nva̱ng ìgba̱l a jí ngga ǹyangmata̱. Re iwu anəm uga nzhi mi, uponzhi á ya. Ǹnyi te, iza̱ nak kang uponzhi i ɗom pa̱ o nəm iya̱m wa iva̱ ta̱ yà?&gt;&gt; 4 Te nnap-nlà aponzhi á kà̱r nji aJowap ká̱ nji onəm oga mpyal oShozha. Te oza̱ fa ka̱ mpyal aponzhi ga nkung onəm oIsa̱rila.

5 Kà̱ nva̱ng va̱ oza̱ pa̱ng awang aUrdun te, oza̱ ləp apa̱k ka̱ nkwandal aArowa, ka̱ ishimshe mba̱nda̱m ìtong va̱ ta, kang oza̱ wòl asa̱l awo aGat, ɓa ga chu aJazer. 6 Te oza̱ lyam ga aGileyat ka̱ mbin aTatim-Hodshi, kang oza̱ ga aDan-Jayan, ga̱ɓa̱n gang aSidon. 7 Te oza̱ ga chu aTaya va̱ ká̱ akamsəlang, ká̱ nkpaktak itong oHivi, ká̱ nji oKanana. Ka̱ nkukur te, oza̱ ga aBeyersheba ka̱ nkwandal aYahuda. 8 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ gba̱l ka̱ nranggang ka̱ ashe mbin pa̱ chatchat te, oza̱ le aUrushelima ka̱ nva̱ng ape pa̱ fangzəngtəng ka̱ nra ìsəm pa̱ iparəm. 9 Te uJowap là ìyəl onunggwan va̱ kur nlung ìkum chit ûponzhi. Ka̱ aIsa̱rila te, ìkalong ìgba̱l pa̱ ina̱nne (800,000), kang ka̱ aYahuda te, ìkalong ìgba̱l pa̱ itukun (500,000).

10 Ǹnyi te, ka̱ nva̱ngva̱ uDawuda gba̱l ka̱ nkung onəm chit pa̱ kpaktak te, ìchəgwak ləp na, kang uza̱ là ûYawe pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á ɓu chit pa̱ makmak ka̱ atak nkung onəm va̱ n nkung ta̱. Ǹyangmata̱ te, mmami ka̱ nchál ɓu aYawe pa̱ u yar mpat ûzwal ɓu, ka̱kul n nəm mpərək mak byet.&gt;&gt;

11 UDawuda wong pa̱ ó yenda̱l ká̱ ìpin te, uYawe là nnap chit ká̱ uGat unəm uga nka̱m ǹre ka̱ atak Inan, uwa ɗəkər i là ǹre Inan ûDawuda, pa̱, 12 &lt;&lt;Ga na u là uDawuda pa̱, &lt;UYawe là pa̱ ò na iya̱m á ɓu pa̱ shatɗing na u yak pa̱ izəng ka̱ ashishe va̱ mi nyám ntàn á ɓu ká̱.&gt; &gt;&gt;

13 Te uGat ga atak aDawuda kang a là á na pa̱, &lt;&lt;U ɗom pa̱ ayang á tar mbin ɓu ka̱ apal izun pa̱ ishatɗing ɗò? Ka̱t te, ú nəm inok nchə́r ka̱ mpyal okpa ìkum ɓu ka̱ apal ape pa̱ shatɗing? Ka̱t te, u yak pa̱ arwa aga ngbá̱ng onəm á gang mbin ɓu ka̱ apal nra pa̱ nshatɗing ɗò? Ǹyangmata̱ te, rəng nnap kà̱, na u na ama̱n á mi va̱ mi là uYawe va̱ re mi.&gt;&gt;

14 Te uDawuda là ûGat pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ ashe nɗaktak imakmak. I kakap pa̱ i tar awo aYawe, ka̱kul uza̱ unəm ga nrwa igwak. Ǹnyi te, kang uza̱ re yi ka̱ awo anəm ka̱t.&gt;&gt; 15 Te, uYawe re ǹre ká̱ arwa aga ngbá̱ng onəm va ru ka̱ mbin oIsa̱rila, a ɓan ká̱ ìpin va̱ ta ɓa chu nkur ìlum va̱ uYawe nak. Onəm ìkalong ìsəm pa̱ ìfangshat (70,000) kú ɓan ka̱ aDan ga chu aBeyersheba. 16 Awalang va̱ umaleka aYawe yichi awo wò pa̱ o zhì aUrushelima te, mɓək anung oza̱ ga aɗor ûYawe kang uza̱ là ûma̱leka uga nzhì onəm pa̱, &lt;&lt;Akur chit, le ká̱ awo ɓu.&gt;&gt;

Ka̱ awalang va̱ ta te, uma̱leka aYawe va̱ ta ka̱ atak-túm aArawuna unəm oJebusi.

17 UDawuda ya uMa̱leka uga nzhì onəm va̱ te, uza̱ là ûYawe pa̱, &lt;&lt;N nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng, mmami na n nəm mpat, onəm ta̱ te wa itam. Iza̱ oza̱ nəm kpa yà? N chal pa̱ akwali ɓu á fər ka̱ apal mi ká̱ nzhi mi.&gt;&gt;

18 Kà̱ ilum va̱ ta te, uGat ɓa atak aDawuda kang a là á na pa̱, &lt;&lt;Ga na u me atak nshì iya̱m awop ûYawe ka̱ atak-túm aArawuna unəm oJebusi.&gt;&gt; 19 Te uDawuda wong ga wà nva uYawe là ka̱ atak aGat á.

20 Awalang va̱ uArawuna dər kang à ya uponzhi ká̱ onəm inunok kà̱ mɓa atak wò te, uza̱ fa kuchi ká̱ asa̱l iwu ka̱ mbin ka̱ mpyal aponzhi.

21 UArawuna là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Irirì aponzhi agbà̱ng. Iza̱ ɓa ká̱ uponzhi ka̱ atak mi yà?&gt;&gt;

Te uDawuda na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;M ɓa pa̱ na n yáp atak-túm ɓu va̱ ta̱, na n me atak nshì iya̱m awop ûYawe, na arwa ga ngbá̱ng onəm va̱ ta̱ á sat.&gt;&gt;

22 Te uArawuna là ûDawuda pa̱, &lt;&lt;Re unəm uga nzhi mi, uponzhi, á wur iya̱m va̱ pa̱ káp uza̱ ɗom na uza̱ a nəm awop ká̱. Oga ina oma ta̱ ka̱kul iya̱m ipapa iga nshì, oga akun aga mpək iya̱m oma ta̱, ká̱ akun aga nggantal ina ká̱ ìshak ka̱kul akún aga mma̱k apər. 23 Oga iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak aponzhi, mmami uArawuna n na á ɓu.&gt;&gt;

UArawuna là ûponzhi kpa pa̱, &lt;&lt;Re uYawe, Inan ɓu á ka̱m iya̱m inana ɓu.&gt;&gt;

24 Ǹnyi te, uponzhi na ama̱n uArawuna pa̱, &lt;&lt;O'o, mi yáp ká̱ mbwai. Mi yà ka̱ nná iya̱m inana nləfər ûYawe Inan mi ká̱ iya̱m imwa ka̱t.&gt;&gt; Te, uDawuda yáp atak-túm va̱ ta, ká̱ ina va̱ ta ka̱ nung aazurfa ashekel ìsəm pa̱ ìtukun. 25 UDawuda me atak nshì iya̱m awop ûYawe ka̱ ta. Uza̱ yichi iya̱m inana iga nshì ká̱ iga ntəm ikangkang. Nna chit te uYawe ma̱n afar ka̱kul mbin ɗak, kang arwa-ɓá̱ngɓá̱ng ngga ngbá̱ng oIsa̱rila va̱ gəl.

* 1:20 1.20 AGat ká̱ aAshəkelon oga itong ichumchum oFilisti.

* 6:2 6.2 akerup Iya̱m iga apaɓúr ká̱ abasəm, iva i nyám ǹyà àYawe ká̱ ichumchumchumchum.

* 14:26 14.26 ashekel igba̱l pa̱ iparəm:Ipipir na ta̱ pa̱ alaba pa̱ tukun.

* 16:22 16.22 2 aSam 12.11-12

* 18:21 18.21 aKush te n na mi wor pa̱ aEtopiya.

* 20:1 20.1 1 oPon 12.16; 2 Nnap Nshet 10.16

* 23:18 23.18 Oga nlir nro là ka̱ ta̱ pa̱ onəm pa̱ oshatɗing

Nlir aEzikyel

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

Ezikyel

1

UEzikyel ya ichumchum aYawe ka̱ ashe alár

1 Ka̱ ashe ìzun iga ìsəm pa̱ ishatɗing ka̱ ape aga aneɗing ka̱ nra ngga ntukun, nna ka̱ n yà uzəngtəng ka̱ ashe onəm va̱ mmá wur ga izwal. Nna ka̱ n yà datkulung ka̱ awang aKebar, te apaɓur bol kang n ya oga alár ka̱ atak Inan. 2 Ka̱ ilum iga ìtukun ka̱ ape va̱ ta, ka̱ nva̱ng ìzun iga ìtukun va̱ na mmá kpán uponzhi uYehoyakin ga izwal ká̱, 3 te uYawe là nnap ká̱ uEzikyel, unəm uga mpyal awop, uya aBuzi, ka̱ mbin oKaldi, datkulung ka̱ awang aKebar, kang awó Inan nna ka̱ yà ka̱ apal ishishi.

4 Kang n dər te n ya nyə̀r nkamkam i ɓa ka̱ asa̱l mpal ká̱ inang ìlulu, ka̱ apər asalsal kang aməlam gáng na, kang ka̱ ishimshe apər va̱ ta te, iya̱m iro i məlam wa acham aməlamməlam. 5 Kang ka̱ ishimshe apər va̱ ta te n ya iya̱m iga irirì pa̱ ineɗing wa anəmləbər, 6 nnyi te nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo ká̱ asa̱l awu pa̱ neɗing ká̱ abasəm pa̱ neɗing. 7 Oga ashar oza̱ tong nzwang, kang ashe ashar oza̱ wa ashe ashar iya ìna, i məlam wa acham va mmá gbəgbak. 8 Oza̱ ka̱ awo ka̱ avəng abasəm oza̱ aga aneɗing wa awo anəmləbər. Kang iya̱m iga irirì iga ineɗing va̱ ta ká̱ asa̱l awu pa̱ neɗing kang ka̱ abasəm pa̱ neɗing nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo, 9 oga abasəm oza̱ dok awuwan. Nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo chen nzwang, i ga̱ɓa̱n ka̱t a yà pa̱ oza̱ ɓàn achen á.

10 Oga iya̱m iga irirì iga ineɗing va̱ ta, ká̱ asa̱l awu anəm ka̱ mpyal, ká̱ asa̱l awu ìlir ka̱ awo ari, ká̱ asa̱l awu ìna ka̱ awo apəra̱m, ká̱ asa̱l awu nkumàngga̱p ka̱ asa̱l nsəm nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo. 11 Wa nnà ta, oga asa̱l awu oza̱. Ko nza̱ azəngtəng nggo ka̱ abasəm pa̱ parəm bol ɓa ga apal, nza̱ azəngtəng nggo dok abasəm awan wò kà̱ ngba̱k, kang aga aparəm gún izəzər. 12 Ko nza̱ izəngtəng nggo i chen nzwang, i ga̱ɓa̱n ka̱t, i ga nkpaktak ngba̱k va aruhu ga ká̱ oza̱ kà̱. 13 Oga iya̱m iga irirì va̱ ta oza̱ wanta̱, iya̱m iro wa amor apər ka̱t te wa apər ama̱lma̱l. I ga mpyal i le nva̱ng kang apəpər ghan aməlam i fa ka̱ ashishe. 14 Kang oga iya̱m iga irirì va̱ ta i chəng i ga mpyal i le nva̱ng wa aməlam.

15 Nva̱ n dər oga iya̱m iga irirì va̱ ta te, n ya oga ikan ajwar pa̱ ineɗing dok mbin, ikan ajwar pa̱ izəng ka̱ ngba̱k nza̱ iya̱m iga irirì nggo. 16 Nkpaktak oga ikan ajwar aga aneɗing va̱ ta fa izər, nza̱ azəngtəng nggo mmá kpa məlam wa ipáng iga mbwai, kang ì ya ka̱ nggo ka̱ ikan ajwar ikak ka̱ ashishe. 17 Nva̱ oza̱ səng te, nza̱ azəngtəng nggo i səng i ga i ga̱ɓa̱n ka̱t i dər isu iga nneɗing va̱ ta. 18 Oga alə̀gər akeke va̱ ta rup kang a nəm ayər kang nkpaktak oga alə̀gər akeke aga aneɗing va̱ ta iwú gang izər oza̱.

19 Nva̱ngva̱ oga iya̱m iga irirì va̱ ta i səng te, oga ikan ajwar va̱ ta i səng nzəng ká̱ oza̱. A yà pa̱ oga iya̱m iga irirì va̱ ta i wong ka̱ mbin te, oga ikan ajwar va̱ ta i wong kpa. 20 Atak va̱ aruhu səng te, oga iya̱m iga irirì va̱ ta i səng, kang oga ikan ajwar i səng nzəng ka̱ oza̱, ka̱kul aruhu oga iya̱m iga irirì nna yà ka̱ ashe oga ikan ajwar va̱ ta. 21 A yà pa̱ oga iya̱m iga irirì va̱ ta səng te, oga ikan ajwar va̱ ta i səng kpa, kang a yà pa̱ oza̱ tong pa̱ chək te oza̱ i tong pa̱ chək kpa, kang oga iya̱m iga irirì va̱ ta i wong ka̱ mbin te oga ikan ajwar va̱ ta i wong nzəng ka̱ oza̱ kpa. Ka̱kul aruhu oga iya̱m iga irirì va̱ ta nna yà ka̱ ashe oga ikan ajwar va ta.

22 Ka̱ apal ishi oga iya̱m iga irirì va̱ ta te, iya̱m iro na yà fa izər ka̱ igəla̱n a məlam wa aɗəɗal. 23 Ka̱ avəng igəla̱n va̱ ta, oga abasəm oza̱ aga aparəm tong nzwang pa̱ kwar i dok ava̱ datkulung ka̱ na, kang oza̱ gún izər oza̱ ka̱ oga abasəm aga aparəm. 24 Kang oza̱ səng te, n fe nnáp abasəm oza̱ wa nnáp ndəng, wa nnáp aga Ichumchum, wa achen oshozha. A yà pa̱ oza̱ tong pa̱ chək te oza̱ i fəng ka̱ oga abasəm oza̱.

25 Nva̱ oza̱ tong kang oza̱ fəng ka̱ oga abasəm oza̱ te, icù vàng ka̱ igəla̱n ka̱ apal ishi oza̱. 26 Ka̱ igəla̱n va̱ ka̱ apal ishi oza̱ te, iya̱m iro nna yà wa itok iponzhi iva mmá nəm ka̱ ìpang iro va mí wór pa̱ asapir, a za̱m wa ndəng ìzər ivyau, kang iya̱m iro nna yà təm ka̱ apal itok iponzhi va̱ ta wa anəm. 27 Kang n ya iya̱m va̱ ɓàn ka̱ asa̱l aɗəɗək ɓa ga apal te i məlam wa acham aməlamməlam va ka̱ ashe apər. Iya̱m va̱ ɓàn ka̱ aɗək vàng avəng te i sal wa apər, kang nkpaktak izəzər gang ka̱ atak aghanghan. 28 Wa aga̱mpa̱l ka̱ ashe ìlulu ka̱ ilum va̱ iva̱r i pəng, te wa nnà ta aməlam va̱ gáng na i ghan atak.

Ichumchum aYawe wa nva mmá nyám ta̱. Ka̱ nda va̱ n ya te, n ru, n zəp ka̱ afu, te n fe ichu anəm uro i là nnap.

2

Awór aEzikyel

1 UYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, wong ta̱l ga akul na ń là nnap ká̱ ɓu.&gt;&gt; 2 Kang nva̱ uza̱ ka̱ nlà nnap ká̱ mi te, aRuhu tar ka̱ ashe mi a gha̱p mi n wong ga akul, te n fe na ka̱ nlà nnap ká̱ mi.

3 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, mmami ka̱ nre ɓu pa̱ u ga atak onəm oIsa̱rila, mbin ngga nfa iya̱mkak, onəm ova fa iya̱mkak ká̱ mi. Oza̱ ká̱ opo oza̱ pak nnəm mpat á mi chit a ɓa chu nda ata̱. 4 Onəm oga nkak ishi ka̱ ntwat ìgwak. Mmami ka̱ nre ɓu ka̱ atak oza̱. Là oza̱ pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là.&gt; 5 Mwote oza̱ i fe, ka̱t te oza̱ i fe ka̱t nggo, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak. Te oza̱ i nyi pa̱ unəm uga nlà ìchu Inan uwa ka̱ ashe oza̱. 6 Te mmaɓu, á ya anəm, kang wa ra ayər oza̱ ka̱t, ka̱t te wa ra ayər nnap-nlà oza̱ ka̱t, káp ká̱ nva̱ pa̱ oga izú, ka̱ oga nkpakshi gáng ɓu ka̱ ishimshe, kang mmaɓu ka̱ ntəm nzəng ká̱ oga inyinyang á. Kang wa ra ayər nnap-nlà oza̱ ka̱t, ka̱t te icìgwak a ləp ɓu ka̱kul ndər va̱ oza̱ i dər ɓu ka̱t, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak. 7 Ɓu là nnap-nlà mi ôza̱, mwote oza̱ i fe, ka̱t te oza̱ i fe ka̱t, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak. 8 Te mmaɓu, á ya anəm, fe iya̱m va̱ mi là a ɓu, kang wa fa iya̱mkak wa njo onəm oga nfa iya̱mkak va̱ ta̱ ka̱t. Bol anung ɓu na u ri iya̱m va̱ mi na a ɓu.&gt;&gt;

9 Kang n dər, te n ya mmá yichi awo á mi ka̱ nlir ngga apal awa nchəndərchəndər. 10 Uza̱ bol nlir ngga awa nchəndərchəndər va̱ ta ka̱ mpyal mi. Iya̱m va̱ mmá lir ka̱ ashe ká̱ nsəm te nnap-nlà ngga aɗor, ka̱ ayə́ng, kang ká̱ nlak ìgwak.

3

1 Kang uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, ri iya̱m va̱ u ya ka̱ mpyal ɓu. Ri nlir ngga apal awa nchəndərchəndər va̱ ta, te wa ga, là nnap ka̱ onəm oIsa̱rila.&gt;&gt; 2 Te m bol anung mi, kang uza̱ na nlir ngga apal awa nchəndərchəndər á mi pa̱ n ri.

3 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, ri nlir ngga apal awa nchəndərchəndər va̱ n na a ɓu a, ri yəl afu ɓu ka̱.&gt;&gt; Te n ri kang a chàng ká̱ mi ka̱ anung wa mmàl irizhe.

4 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, ga atak onəm oIsa̱rila na u là nnap-nlà mi ôza̱. 5 Mmami ka̱ nre ɓu ka̱ atak onəm ova achu agafak ka̱ atak ɓu ka̱t. N re ɓu ka̱ atak onəm oIsa̱rila. 6 N re ɓu ka̱ atak onəm ova achu oza̱ i ma̱t nlà ka̱t, ova nnap-nlà oza̱ ɓu kpán ipipir ka̱t á. Ká̱ yà pa̱ n re ɓu ka̱ atak oza̱ na te, oza̱ ka̱ fe ɓu fe. 7 Te onəm oIsa̱rila i fe ɓu ka̱t, ka̱kul oza̱ ka̱ nfe mi ka̱t, ka̱kul oza̱ onəm oga nkak ishi ká̱ ntwat ìgwak. 8 Dər, n nak asa̱l awu ɓu ká̱ isu ɓu chit kám wa njo oza̱ na kpa. 9 N nak isu ɓu chit kám wa ìpang, va kám ji ìpang ji. Kang wa ra ayər oza̱ ka̱t, ka̱t te icìgwak a ləp ɓu ka̱kul ndər va̱ oza̱ i dər ɓu ka̱t, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak.&gt;&gt;

10 Uza̱ là á mi kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, fe pa̱ dakdak ka̱ achwang ɓu, te re nkpaktak nnap-nlà mi a təm ka̱ ashe ìgwak ɓu. 11 Nna chit te ga ka̱ atak onəm ɓu va̱ ka̱ ashe izwal na u là ôza̱. &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là,&gt; mwote oza̱ i fe, ka̱t te oza̱ i fe ka̱t nggo.&gt;&gt;

12 Te aRuhu gha̱p mi n wong, kang n fe ìnang ìchu iro ka̱ nsəm mi ka̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Re ìzhàn aYawe a ya ashep ka̱ atak ntəm wò.&gt;&gt; 13 Te n fe nnáp abasəm oga iya̱m iga irirì va̱ i gbàk owan oza̱, ka̱ nnáp oga ikan ajwar va̱ nna datkulung ka̱ oga iya̱m iga irirì va̱ ta, wa atak apyeppyep akamkam. 14 Te aRuhu gha̱p mi n wong, kang a ga ká̱ mi, te n ga ka̱ nlak ìgwak, n fe nsusur ka̱ ashe aruhu mi, kang awo aYawe na yà kám ka̱ apal ishi mi. 15 Te m ɓa ka̱ atak onəm oga ngga izwal ka̱ anung awang aKebar ka̱ aTelabib. Kang n təm ka̱ ashe oza̱ nra pa̱ nfangshat, n lang iya̱m va pa̱ n là.

UEzikyel təm unəm uga mpángchí aIsa̱rila

16 Ka̱ nkur nra ngga nfangshat te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 17 &lt;&lt;Á ya anəm, n nak ɓu chit unəm uga mpángchí nzhi aIsa̱rila. Awalang va̱ wa fe nnap-nlà ka̱ anung mi te, wa na iwon ôza̱ wa va u fe ka̱ atak mi. 18 A yà pa̱ n là ûnəm uga nnəm iya̱m inga pa̱, &lt;Nkpak ɓu kú,&gt; kang mmaɓu nnyi te u won na ka̱ apal ingənga na u ka̱mshi irirìriri ka̱t, te unəm va̱ ta a kú ka̱ ashe inga wò, te mi ram nchìchər ka̱ ashe awo ɓu. 19 A yà nnyi pa̱ u won unəm won ka̱ apal inga wò, kang a yáng ká̱ nre inga wò kang uza̱ kú ka̱ ashe inga wò, te u fa ishi ɓu chit.

20 &lt;&lt;A yà pa̱ unəm unəna̱n re nnəm iya̱m inəna̱n, a le i nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng, te mi nak iya̱m iga nlə̀p ifang ka̱ mpipyal, uza̱ i kú. Uza̱ i kú ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wò, ka̱kul pa̱ u won na ka̱t, kang mi yà ká̱ nrəng iya̱m inəna̱n va̱ uza̱ nəm ka̱t. Te mi ram nchìchər ka̱ ashe awo ɓu. 21 A yà nnyi pa̱ u là ûnəm unəna̱n pa̱ kang uza̱ a nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, kang uza̱ nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, te nkpak uza̱ i lár, ka̱kul uza̱ fe iwon va̱ ta fe, te u fa ishi ɓu chit.&gt;&gt;

22 Te awo aYawe nna yà ka̱ apal ishi mi, kang uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Wong ga agbagba cho, na n là nnap ká̱ ɓu ka̱ ta.&gt;&gt; 23 Te n wong, n ga, agbagba, kang n ya ìzhàn aYawe ta̱l ka̱ ta wa iva̱ ka̱ n ya ka̱ anung awang aKebar á. Te n ru, n zəp ka̱ afu.

24 Kang aRuhu vàng ka̱ apal mi, a gha̱p mi n ta̱l ka̱ apal ashar mi, te a là á mi pa̱, &lt;&lt;Ga, kuk ishi ɓu ka̱ ashe nzhi ɓu. 25 Á ya anəm, mí ran ɓu ka̱ oga asang le kang wa atar ashe onəm ka̱t. 26 Te mi nak aɓələm ɓu i ɓal ka̱ aɗángɗang ɓu, na nlà nnap a ma̱t ɓu, le kang wa ra̱n ka̱ oza̱, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak. 27 Awalang va̱ mi là nnap ká̱ ɓu te, mi bol anung a ɓu, te ɓu là ôza̱ pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là.&gt; Unəm va̱ i fe te uza̱ a fe, unəm va̱ nnyi i yáng ka̱ nfife te uza̱ a yáng, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak.

4

Iya̱m va ta̱ i yà nnyám ìpir nnàp aUrushelima

1 &lt;&lt;Á ya anəm, yar amè aɓitɓit nak ka̱ mpyal ɓu, na u cha ala̱ka̱n ìtong aUrushelima ka̱ apəpal. 2 Te nyám asa̱l va̱ mmá gáng ìtong va̱ ta ka̱ ìkum, me akamsəlang a gáng na, kang ɓu ɓut mbin ì gáng na. Te pak apa̱k, pak oga anung akun ka̱kul nshin akamsəlang va ma kuk ishishi ka̱ acham á gáng ìtong va̱ ta. 3 Te yar asu acham nak na wa akamsəlang acham ka̱ ishimshe ɓu ká̱ ìtong aUrushelima. Kang ɓu ga̱ɓa̱n asa̱l awu ɓu ka̱ isusu, kang i ta̱l na mmá gáng ká̱ ìkum, te ɓu gáng na ká̱ ìkum. Nva̱ ta i yà nnyám ìpir nnàp ôIsa̱rila.

4 &lt;&lt;Ka̱ nva̱ng va̱ ta te, ra ka̱ awo apa̱m ɓu, kang mi nak nnap mɓá̱ngɓa̱ng oIsa̱rila ka̱ apal ɓu. Ɓu yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ka̱ apal mmak nra va u ra ka̱ á. 5 Ka̱kul n nak oga nra a ɓu chit igba̱l pa̱ ishatɗing ka̱ ìsəm pa̱ ifangzəngtəng, a mal ka̱ nra izun iga idumdùm nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. Ka̱ asa̱l va ta ɓu yar nsur idumdùm onəm oIsa̱rila ká̱.

6 &lt;&lt;Ka̱ nva̱ngva̱ u yəl oga nra va̱ ta te, ɓu le ɓu ra kà̱ɗi ngga mparəm ka̱ awo ari ɓu, nra ìsəm pa̱ ineɗing ka̱kul na u yar nsur nnap mɓá̱ngɓa̱ng oYahudi. Nra pa̱ nzəng ka̱kul ìzun pa̱ izəng. 7 Te ga̱ɓa̱n asa̱l awu ɓu á dər aUrushelima va̱ mmá gáng ká̱ ìkum, te gha̱p awo ìkum ka̱ apal, kang ɓu na iwon á na ka̱ apal iya̱m va̱ i ga nfa. 8 Mi ga mpak ɓu ka̱ oga asang le kang wa ga̱ɓa̱n ngba̱k ata̱ ka̱t te nva̱ cho ka̱t, i ga i chu nkùr nra va̱ u gáng na ká̱ ìkum kang.

9 &lt;&lt;Yar izangzəng, ka̱ ibəshi, ka̱ aso, ka̱ aso asoya, ka̱ imar, ka̱ apil, nak oza̱ ka̱ ashe ìɗeri kang ɓu kpa̱k ɓu pə́k iya̱m-nrì ka̱. Iya̱m va ta ɓu ri ka̱ ashe nra ngga igba̱l pa̱ ishatɗing ka̱ ìsəm pa̱ ifangzəngtəng va̱ ɓu nəm á. 10 Màl na a yà dakdak ka̱ nnəm ǹya nzənkəng kang ɓu ri ka̱ apal awalang va̱ mmá nak á. 11 Tok ndəng ka̱ ashe agudu pa̱ aparəm kang ɓu wa ka̱ apal awalang va̱ mmá nak á. 12 Ɓu mà̱k apər ka̱ aməng anəmləbər awomwom, te wàng nzəngkəng ibəshi ka̱ ashishe na u ri ka̱ iwu nggatək.&gt;&gt; 13 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Wa nnà te, onəm oIsa̱rila i ri nzəngkəng oza̱ ngga nnəm ajan, ka̱ ashe mbín va̱ mi lyangshin oza̱ kà̱.&gt;&gt;

14 Te n là pa̱, &lt;&lt;O'o, aNəm uga nzhi uYawe, nna n vyap ishi mi chit n̂da nro ka̱t. Ɓàn ka̱ ngwong mi uyen a ɓa achu n̂da va̱ ta̱ te, nna n ri izhé ikúkù iro chit ka̱t, ka̱t te izhé va̱ izhé iga anyin gba̱l ka̱t. Izhé imwánmwan iro ya atar anung mi chit ka̱t.&gt;&gt;

15 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Dər, n nak aməng ina a ɓu chit ka̱ɗor aməng anəmləbər na ú wang nzəngkəng ɓu kà̱.&gt;&gt;

16 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt; Á ya anəm, mi ga nnak iya̱m-nrì i kùn ka̱ aUrushelima, nzəngkəng pa̱ ɗa̱p mí ma kang mí ri ka̱ ashe ayər. Ndəng pa̱ ɗa̱p mí tok kang mí wá ka̱ ngga̱m. 17 Ka̱kul nlang iya̱m-nrì ka̱ ndəng nwa te, oza̱ i dər izər, i fa ka̱ igwak, i pak inok nkú pa̱ shìriri ka̱kul mpat oza̱.

5

UEzikyel kpat ishi wò

1 &lt;&lt;Á ya anəm, yar ndokchi nriri, nəm inok ka̱ wa ikpalshi na u kpat ishi, ká̱ nggyer ɓu kà̱. Te mal iɗək akpap va̱ ta ka̱ apal iya̱m iga mmàl iɗək na u kap na nzhi pa̱ nshatɗing. 2 Te wa shì nkap ngga nzəng ka̱ apər ka̱ ishimshe ìtong, ka̱ ilum va̱ nggáng ìtong ká̱ ìkum a kúr chit á. Le te wa yar nkap ngga mparəm zal ka̱ ìtong kang ɓu nyat ka̱ ndokchi. Aɓo nkap ngga nshatɗing te, lyangshin a ga ka̱ ashe ayə́r, kang mmami nnyi te mi tur ndokchi ka̱ apal oza̱. 3 Te wa le ka̱ akpap pa̱ ɗa̱p na u ran oza̱ ka̱ aranchwang ìlukwan ɓu. 4 Kang kà̱ɗi te, wa kpa̱k akpap aro pa̱ ɗà̱pfinyàng nak oza̱ ka̱ ashe apər a pwak. Ka̱ ta na apər i ma̱l ka̱ nzhi oIsa̱rila pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

5 Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. &lt;&lt;aUrushelima na ta̱. M pak na chit ka̱ ishimshe apambin, kang nkpaktak mbín nro gáng na. 6 Te aUrushelima fa iya̱mkak ka̱ apal oga nnap mpakpak mi, uza̱ nyám pa̱ ò ɓa̱ng ò ji mbín nro ji, kang ò kákshi ò ji mbín va̱ ji gáng wò pa̱ kpaktak. Uza̱ yáng ka̱ nkpak oga nnap mpakpak mi, ka̱ oga nnap nkpakkpak mi.

7 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. U ma̱t ká̱ irishi u ji oga aɓoshi mbín va̱ ji gáng ɓu, u kpak oga nnap mpakpak mi, ka̱t te oga nnap nkpakkpak mi ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, u le ɓu kpak oga nnap nkpakkpak oga nkpaktak mbin va̱ gáng ɓu.

8 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. Te ǹyangmata̱ mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n ta̱l unəm ikùm chit ka̱ atak ɓu. Kang mi ga nnap-akwali a ɓu ka̱ mpyal nkpaktak mbín. 9 Ka̱kul nkpaktak oga ajan va̱ u nəm te, mi ga nnəm a ɓu iya̱m va nna ka̱ n nəm chit ka̱t, kang ka̱ nvəva̱ng te, mi nəm apipir lap ka̱t. 10 Iya̱m va ta̱ nna nak te opon i ga nri ovan oza̱, ovan nnyi te i ga nri opon oza̱. Kang mi nap akwali a ɓu, kang nkpaktak aɓo oro va̱ i lár te mi lyangshin oza̱ pa̱ ɗongɗong ka̱ oga atak.

11 &lt;&lt;Ká̱ nnà te, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, uga irirì mi nyám ntàn a ɓu, ka̱kul nva̱ u vyap atak awop mi chit ka̱ oga ichə̀r ɓu, ka̱ oga iya̱m iga ajan ɓu. Mi yà ká̱ nka̱r ìgwak ka̱ apal ɓu ka̱t, mi yà ká̱ ǹya nkun ɓu ka̱t. 12 Nkap iyil onəm ɓu ngga nzəng i kú ka̱ atak arwa ka̱ ayang ka̱ ashe ìtong. Nkap ngga mparəm onəm ɓu mí gbá̱ng ka̱ ndokchi ka̱ nsəm ìtong. Kang nkap ngga nshatɗing nnyi te, mi lyangshin oza̱ pa̱ ɗongɗong ka̱ oga atak, kang mi tur ndokchi ka̱ apal oza̱.

13 &lt;&lt;Nna chit te, nfəl ìgwak mi i rusok ɗak, kang mmən ìkum mi ka̱ apal oza̱ i sa̱ka̱m, te izər mi i fən. Kang oza̱ i nyi pa̱ mmami uYawe ka̱ n là nnap ka̱ ashe ìgwak isursur, ka̱ nva̱ngva̱ n nyám nra̱m ìgwak mi chit ka̱ apal oza̱ á.

14 &lt;&lt;Mi nak ɓu ta̱l agúng ká̱ iya̱m iga ǹyilǹyil ka̱ mpyal nkpaktak mbín va̱ gáng ɓu, ka̱ nkpaktak onəm oga nwatar. 15 Ɓu ta̱l iya̱m iga mpwatmpwat, iya̱m iga nnap avyal, ká̱ iya̱m iga nnəm ayər ka̱ mpyal oga nkpaktak mbín va̱ gáng ɓu. Iya̱m va ta̱ i ya ɓu nva̱ngva̱ n nyám nra̱m ìgwak mi chit ka̱ apal ɓu ka̱ atak nna idumdùm á. Mmami, uYawe n là. 16 Awalang va̱ mi mang ɓu ka̱ iwár mi ga ikú, ka̱ ayang aga nzhì atak, mi mang pa̱ á zhì ɓu. Mi ɓa ka̱ ayang aga nnəm ayər ka̱ apal ɓu, kang mi gəl asa̱l iya̱m-nrì ɓu. 17 Mi re nrè ka̱ ayang ká̱ izhé iga anyin ka̱ apal ishi ɓu, kang oza̱ i zhì ovan ɓu. Arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ntar nchə̀r i yà ka̱ apal ɓu, kang mi ɓa ka̱ ndokchi ka̱ apal ɓu. Mmami, uYawe n là.&gt;&gt;

6

Nlà anung ka̱ apal oga aƁam aIsa̱rila

1 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, ga̱ɓa̱n asa̱l awu ɓu dər oga aɓam aIsa̱rila ká̱, na u là anung ka̱ apal oza̱, 3 là ôza̱ pa̱, &lt;Mmawo oga aɓam oIsa̱rila, ó fe nnap-nlà aNəm uga nzhi uYawe, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là ka̱ apal oga aɓam ka̱ oga aɗuktum, ka̱ oga awangsang, ka̱ oga awanggang. Mmami ka̱ mɓa ka̱ ndokchi ka̱ apal wó mi chwan oga atak awop wó. 4 Oga atak nshì iya̱m awop wó i chwan, kang oga atak awop aga nshì nturari wó i tong agúng. Mi gbá̱ng onəm ɓu ka̱ mpyal oga ichə̀r oza̱. 5 Mi nak oga akúm onəm oIsa̱rila ka̱ mpyal oga ichə̀r oza̱, kang mi lyangshin nkpaktak oga akup wó i gáng oga atak nshì iya̱m awop wó. 6 Nkpaktak oga atak va̱ ó ra ka̱, ka̱ oga itong, ka̱ oga atak awop wó i təm agúng. Te oga atak nshì iya̱m awop wó i vyap, oga ichə̀r wó, ka̱ oga atak nshì iya̱m awop inəngnəng wó mi chwan oza̱. Kang nkpaktak iya̱m va̱ ó nəm te i shin. 7 Kang ova̱ mí gbá̱ng i tak ka̱ ashe wo, nna chit te ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe.

8 &lt;&lt; &lt;Káp ká̱ nnà te, mi gar oro ka̱ ashe wó ká̱ irirì, kang oro va̱ ka̱ ashe wó ndokchi i pat oza̱ te mí lyangshin oza̱ ka̱ ashe onəm ka̱ mbín. 9 Te oro va̱ ka̱ ashe wó lár te, oza̱ i rəng mi ka̱ ashe mbín va̱ oza̱ ga izwal kà̱. Ka̱ asa̱l va̱ ìgwak mi lak ka̱kul igwák oza̱ iga nɗòm nnəm mmai kap ká̱ mi chit, kang oza̱ ɗòm ichə̀r oza̱ ji mi ji. Kang oza̱ i nəm ajan ishi oza̱ ka̱kul iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ oza̱ nəm. 10 Kang oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, ka̱ anung mwang kang n là nnap mɓa ka̱ mɓək anung va̱ ta ka̱ apal ishi oza̱ ka̱t.

11 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, Ləp awo ɓu, tongchi ashar ɓu, kang ɓu là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iga nvang mbəl,&gt;&gt; ka̱kul nkpaktak iya̱m iga nnəm ajan va̱ onəm oIsa̱rila nəm, te ndokchi, ka̱ ayang, ka̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng i gbá̱ng oza̱. 12 Unəm va̱ gbəgba̱ng te, arwa aɓá̱ngɓa̱ng i gba̱l na, unəm va̱ pa̱ dat te, ndokchi i gba̱l na, kang unəm va̱ lár te, ayang i gba̱l na. Ka̱ asa̱l va ta mi nyám mmən ìkum mi ka̱ apal oza̱. 13 Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, ka̱ nva̱ngva̱ oga akúm oza̱ i ra nzəng ka̱ oga ichə̀r oza̱, gáng atak nshì iya̱m awop oza̱ ka̱ nza̱ aɗuktum nggo, ka̱ apal nza̱ aɓam nggo, ka̱ avəng nza̱ ikún ikpá̱rkpà̱r nggo, ka̱ avəng nza̱ ichir iga azang nggo, ka̱ atak va pa̱ kpaktak oza̱ yichi nturari nnə́ngnəng nchángchàng oga ichə̀r oza̱ á. 14 Kang mi nyám ichumchum ka̱ apal oza̱, mi nak nkpaktak atak ntəm oza̱ i ta̱l atak alakchi ɓàn ka̱ nzam mmaləng i ga i chu aDipla. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

7

Nkukur dat chit

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là m̂bin oIsa̱rila, nkùr ɓa chit ka̱ apal oga nggulyanggu ngga nneɗing ngga mbin va̱ ta. 3 Ǹyangmata̱ te, nkùr ɓu datkulung chit, mi nyám mmən ìkum mi ka̱ apal ɓu, mi nap akwali a ɓu ka̱ apal nnap nnəm ɓu, mi mwa ɓu ka̱kul nnap nnəm ɓu ngga nnəm ajan. 4 Mi dər ɓu ka̱ nkun ka̱t, mi nyám nrwa ìgwak a ɓu ka̱t, mi pà akwali a ɓu ka̱kul nnap nnəm ɓu, kang ɓu ɓək anung ka̱kul nnap nnəm ɓu ngga ajan. Nna chit te ɓu nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe.

5 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Nɗaktak ka̱ apal nɗaktak. Dər, nna i ɓa ta. 6 Nkukur chu chit, a chu chit, a yenda̱l chit ka̱ apal ɓu, dər, a nəm chit. 7 Njuwó ya wó chit, mmawó onəm ga mbin va̱ ta̱. Awalang nəm chit, ilum rwam chit, ilum iga nzwar atak, iga nchang ìgwak ká̱ nnap-nshì ka̱ apal oga aɓam ka̱t. 8 Ǹyangmata̱ mi nyám nlak ìgwak mi ka̱ apal wó nzəng ká̱ nlak awalang ka̱t, mi nyám nfə́l ìgwak mi ka̱ apal wó, mi pà akwali a wó ka̱kul nkpaktak iya̱m wó iga nnəm ajan. 9 Mi dər ɓu ká̱ nkun ka̱t, mi nyám nrwa ìgwak a ɓu ka̱t. Mi pà akwali a ɓu, kang ɓu ɓək anung ka̱kul nnap nnəm ɓu ngga ajan. Nna chit te ɓu nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe va̱ ka̱ n na idumdùm a ɓu.

10 &lt;&lt; &lt;Ìlum chu chit, á lak ka̱ ɓu chit, ìgwong chak chit, nkak ishi tə́p chit. 11 Nnəm ifan ghak chit a nyáng ìdari iga nnəm inga. Unəm uro yà ka̱ ashe onəm va̱ ta i le ka̱t, ndur ka̱ atak nsat oza̱ i yà lap ka̱t. 12 Awalang nəm chit, ilum rwam chit, kang unəm uga ǹyáp iya̱m a lan ka̱t, kang unəm uga ǹyáp ká̱ iya̱m a nyám nlak ìgwak ka̱t, ka̱kul mmən ìkum mi ka̱ apal nkpaktak nggatək. 13 Unəm uga ǹyáp ká̱ iya̱m i yà ka̱ nle pa̱ ô ka̱m iya̱m va̱ uza̱ yáp ka̱ chit ka̱t, a yà pa̱ oza̱ ma yà ká̱ irirì á. Ka̱kul alár va̱ ta̱ ka̱ apal nkpaktak nggatək, i yà ka̱ ngga̱ɓa̱n ka̱t. Unəm uro yà uva ka̱ ashe nnap mɓá̱ngɓa̱ng wò i lár ka̱t.

14 &lt;&lt; &lt;Oza̱ ɓur agbəshi chit, kang oza̱ gbar izər chit, ka̱ nna te unəm uro ga ìkum ka̱t, ka̱kul mmən ìkum mi ka̱ apal nkpaktak nggatək. 15 Ndokchi ka̱ agbai, kang arwa aɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ayang ka̱ ashe. Unəm va̱ ka̱ ashe anyin te, ndokchi i gba̱l na, unəm va̱ nnyi ka̱ ashe ìtong te, arwa aɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ayang i gba̱l na. 16 Kang ovəngva̱ nnyi a lár te i yà ka̱ apal oga aɓam wa iləkpár iga aba̱nda̱m, nkpaktak oza̱ i yə́ng, ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. 17 Nkpaktak oga awo lang ìkam, kang nkpaktak oga irəng rusok wa ndəng. 18 Oza̱ mwak ilukwan iga ǹyə́ng ikú, ayər nəm oza̱, ìwuswa i yà ka̱ nkpaktak asa̱l awú oza̱, kang ishi oza̱ i təm igbatəng.

19 &lt;&lt; &lt;Oza̱ swang aazurfa oza̱ ka̱ apal asa̱l, azənariya oza̱ nnyi te i yà wa iya̱m iga adak. Aazurfa oza̱ ka̱ azənariya oza̱ i ka̱mshi oza̱ ka̱ ilum mmən ikum aYawe ka̱t, a nəm ìkun ayang ôza̱ ka̱t, a yəl afu ôza̱ ka̱t. Ka̱kul nna sat ìpang iga nləp ifang ka̱ atak oza̱. 20 Mɓyen iya̱m isham oza̱ nak oza̱ ka̱ nngok, kang oza̱ nəm oga ala̱ka̱n ka̱ oga ichə̀r iga nnəm ajan ká̱. Ka̱kul nva̱ ta te, mi nak iya̱m isham va̱ ta̱ i yà iya̱m iga adak ka̱ atak oza̱. 21 Mi na oza̱ i yà iya̱m iga ngwur ka̱ atak ìkum ka̱ ashe awo onəmchən, a va onəm oɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apambin wur, kang oza̱ i vyap oza̱. 22 Mi ga̱ɓa̱n asa̱l nsəm ôza̱ kang onəm oga nra anyimnyal i vyap Atak Ayə́ryər mi. Oza̱ i táng ka̱ ashishe i lak na.

23 &lt;&lt; &lt;Nəm nzwàr ka̱kul mbin yəl chit ká̱ ntar nchə̀r, kang ìtong yəl ká̱ irishì. 24 Mi ɓa ka̱ mbín va ɓa̱ng ji i ka̱m nzhí oza̱. Mi nak nngok onəm oga ikàm i kùr, kang oga Atak Ayə́ryər oza̱ i vyap. 25 Awalang va̱ mɓək anung i ɓa te, oza̱ i ram ikángkáng kang oza̱ i ya ka̱t. 26 Nɗaktak ka̱ apal nɗaktak, nfe pa̱ ka̱ apal nfe pa̱. Oza̱ ram alár ka̱ atak anəm uga nlà ìchu Inan, kang nnap mpakpak lar chit ka̱ awo anəm uga mpyal awop, kang ichən i yà ka̱ atak onəmgbak lap ka̱t. 27 UPonzhi i yə́ng ikú, uya aponzhi nnyi te i fa ká̱ ìgwak. Awo onəm oga mbin va̱ ta i tán. Mi pyát akəkat ôza̱ i mal dakdak ká̱ inok oza̱, kang mi nap akwali ôza̱ wa nva oza̱ nap ôro á. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

8

Alár iya̱m iga ajan va mí nəm ka̱ aUrushelima

1 Ka̱ nra ngga ntukun ka̱ ashe ape aga akpa̱ɗing ka̱ ashe ìzun iga ìkpa̱ɗing iga izwal, ka̱ awalang va̱ mmami ka̱ nzhi mi, ka̱ onəmgbak oga aYahudi ka̱ ntəm ka̱ mpyal mi, te awó aNəm uga nzhi uYawe vang ka̱ apal mi. 2 N dər te n ya iya̱m iro fa izər ká̱ unəm. Ɓàn ka̱ aɗək vang asa̱l avəng te a fa izər ká̱ apər, kang ka̱ aɗək ɓa ga apal te a ghan wa acham aməlamməlam. 3 Te uza̱ yichi iya̱m wa awó kpán azhongkong ishi mi. Te aRuhu yar mi wong ká̱ ka̱ ishimshe mbin ka̱ apaɓur ga ká̱ mi ka̱ aUrushelima ka̱ ashe alár, ka̱ anung asa̱l aga ntar aga ashe va dər asa̱l mpal, atak va ala̱ka̱n aga nnok ìkpar təm kà̱. 4 Te n ya ìzhàn Inan oIsa̱rila ka̱ ta, wa alár va ka̱ n ya ka̱ ashe agbagba.

5 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, wong ká̱ iwu ɓu, dər asa̱l mpal.&gt;&gt; Kang n wong ká̱ iwu mi ka̱ asa̱l mpal, te n ya ala̱ka̱n aga ìkpar va̱ ta ka̱ anung asa̱l atak awop ka̱ asa̱l mpal.

6 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, u ya iya̱m va̱ ya oza̱ ka̱ nnənəm ɗò? Oga iya̱m iga ajan va̱ onəm oIsa̱rila ka̱ nnənəm pa̱ na a ɓak mi n gba̱ng ka̱ nzhi mi. Te ɓu ga ǹya oga iya̱m iga ajan va ji va̱ ta̱ ji.&gt;&gt;

7 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ anung asa̱l agəla̱n. N dər te n ya ache ka̱ izər akamsəlang. 8 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, ɓok izər akamsəlang va̱ ta.&gt;&gt; Kang m ɓok izər akamsəlang te n ya anung asa̱l.

9 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Tar na u dər oga iya̱m iga nnəm ajan va̱ oza̱ ka̱ nnənəm ka̱ ta̱.&gt;&gt; 10 N tar te n ya ala̱ka̱n oga iya̱m iga nkpàng ká̱ afu, ká̱ izhé iga ajan ká̱ nkpaktak oga ichə̀r iga nzhi oIsa̱rila gáng izər akamsəlang va̱ ta. 11 Kang onəmgbak oIsa̱rila ìsəm pa̱ ifangshat oma yà tong kà̱ mpyal oza̱. UJazaniya uya aShafan uwa yà ta̱l ka̱ ishimshe oza̱. Udanggo te uwa ká̱ asu aga nshì njəng nchángchàng ka̱ awo. Kang nggu njəng nnəngnəng nchángchàng va̱ ta wong ga apal.

12 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, u ya iya̱m va̱ ya onəmgbak oIsa̱rila kà̱ nnənəm ka̱ ashe atak akpá̱rkpà̱r ɗò? Udanggo ka̱ ashe nzhi ìchər wò. Oza̱ i là pa̱, &lt;UYawe kà̱ ǹya yi ka̱t, uYawe yáng chit ká̱ mbin va̱ ta̱.&gt; &gt;&gt; 13 Uza̱ là á mi kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Ɓu ga ǹya oga iya̱m iga ajan va ji iva̱ ta̱ ji oza̱ ka̱ nnənəm.&gt;&gt;

14 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ anung asa̱l aga asa̱l mpal aga nzhi aYawe, kang n ya ochar təm ka̱ ta ka̱ ǹyə́ng ikú áTammut. 15 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, u ya iya̱m va̱ ta̱ ya ɗò? Kà̱ɗi te ɓu ga ǹya oga iya̱m iga ajan va ji iva̱ ta̱ ji.&gt;&gt;

16 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ agəla̱n aga ashe aga nzhi aYawe. Kang ka̱ anung asa̱l aga ntar nzhi aYawe, ka̱ ishimshe anung asa̱l nzhi aYawe ka̱ atak nshì iya̱m awop, ka̱ ta onəm ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ tukun, oza̱ na asa̱l nsəm n̂zhi aYawe, kang oga asa̱l awú oza̱ ga asa̱l nfa alum, oza̱ i wop alum i dər asa̱l nfa alum ká̱.

17 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, u ya nva̱ ta̱ ya ɗò? A nyám ɗak pa̱ ka̱ nzhi oYahudi te, nnəm iya̱m iga ajan a sat iya̱m ro ka̱t, oza̱ yəl mbin va̱ ta̱ ká̱ irishì, kang oza̱ ka̱ nnak ìgwak mi pa̱ a làk ɗò? Dər, oza̱ i shap alur oza̱ ka̱ mpyal mi. 18 Ká̱ nnà te, mi nyám nlak ìgwak, mi re ka̱t, mi nəm aɗor ka̱t, káp ká̱ ayə́ng oza̱ ka̱ chwang mi te, mi yà ká̱ nfe oza̱ ka̱t.&gt;&gt;

9

Asa̱l va̱ mí ga ngbá̱ng onəm oga nnəm mpat

1 Te n fe na ka̱ nwór awór ká̱ ichu pa̱ gbá̱ngbá̱ng, là pa̱, &lt;&lt;O səng o ɓa dat, mmawó onəm oga nnyám ntàn oga ítong va̱ ta̱. Udanggo a yar iya̱m aɓang wò ka̱ awó.&gt;&gt; 2 Ka̱ ta te onəm fa pa̱ okpa̱ɗing ka̱ anung asa̱l aga ndər asa̱l mpal. Udanggo ká̱ iya̱m aɓang aga ngba̱l unəm ka̱ awó. Kang unəm uro wa yà ta̱l nzəng ka̱ oza̱ á pa ìlukwan alinin, nzəng ka̱ iya̱m iga nlir iya̱m ka̱ ngba̱k wò. Kang oza̱ táng tong ka̱ ngba̱k atak nshì iya̱m awop aga acham arəzang.

3 Kang ìzhàn Inan oIsa̱rila wong re atak ntəm wò ka̱ apal akerup, á ga təm ka̱ anung asa̱l aga ntar nzhi Inan. Te uza̱ wór unəm va̱ pa ìlukwan alinin, uva ka̱ iya̱m iga nlir iya̱m ka̱ ngba̱k á. 4 Te uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Tar ka̱ ashe ìtong aUrushelima, te nak iya̱m iro iga nnyám nnap ka̱ isu nkpaktak onəm va̱ ka̱ ǹyə́ng ka̱ apal nɗaktak ka̱ iya̱m iga ajan va mmá ka̱ nnənəm ka̱ ashe ìtong va̱ ta.&gt;&gt;

5 Te n fe uza̱ là ôga okpa̱ɗing pa̱, &lt;&lt;O wà nvəva̱ng, o táng ka̱ ashe ìtong, o gbá̱ng, kang o re ka̱t, kang o nəm aɗor ka̱t. 6 O gbá̱ng onəmgbak, ka̱ ovannza̱m, ka̱ ovan ɓyen, ka̱ ovanɓwakan, ka̱ ochar. Kang o dok onəm va̱ ká̱ iya̱m iga nnyám nnap ka̱t. Te o ɓàn ka̱ ashe nzhi mi.&gt;&gt; Te oza̱ ɓàn ka̱ onəmgbak oga mpyal nzhi Inan.

7 Te uza̱ là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;O vyap nzhi va̱ ta̱, kang ó yəl agəla̱n ka̱ oga akúm. O ga.&gt;&gt; Te oza̱ ga ɓàn ngbá̱ng onəm ka̱ ashe ìtong. 8 Nva̱ oza̱ ma ka̱ ngbá̱ng onəm, kang mmami na n re byet, te n ru n zəp ka̱ afu, kang n yə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng, n là pa̱, &lt;&lt;O'o aNəm uga nzhi uYawe, ɓu ga nzhì nkpaktak aɓo oIsa̱rila, ka̱kul nlak ìgwak ɓu ka̱ apal aUrushelima ɗò?&gt;&gt;

9 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Nnap mɓá̱ngɓa̱ng oIsa̱rila ka̱ oYahudi mak chit. Ntar nchə̀r mak chit ka̱ mbin, kang ìtong va̱ ta̱ yà ká̱ nnandər lap ka̱t. Ka̱kul oza̱ là pa̱, &lt;UYawe kap ká̱ mbin va̱ ta̱ chit, uYawe ka̱ ǹya yi lap ka̱t.&gt; 10 Ka̱kul nva̱ ta te iwu mi i re ka̱t, mi nəm aɗor ka̱t, mi mwa akəkat ôza̱ i mal ka̱ nnap nnəm va̱ oza̱ nəm.&gt;&gt;

11 Te unəm va̱ pa ìlukwan alinin ka̱ iya̱m iga nlir iya̱m ka̱ ngba̱k wò, le ɓa ka̱ nnap-nlà pa̱, &lt;&lt;N nəm chit wa nva u là á mi.&gt;&gt;

10

Ìzhàn aPonzhinan kap ka̱ nzhi Inan nchumchum

1 N dər igəla̱n va̱ ka̱ apal ishi oga akerup, te n ya iya̱m iro fa izər ka̱ itok iponzhi iva mmá nəm ka̱ ipáng asapir ka̱ apal igəla̱n. 2 Te uza̱ là ûnəm va̱ pa ìlukwan alinin pa̱, &lt;&lt;Ga ka̱ ishimshe ikan ajwar va̱ ka̱ akum akerup, te yəl awo ɓu ka̱ amor apər va̱ ka̱ ishimshe oga akerup, kang ɓu lyangshin ka̱ apal ìtong va̱ ta̱.&gt;&gt; Te uza̱ ga kà̱ iwu mi.

3 Te oga akerup oma ka̱ tong ka̱ ngba̱k ka̱ asa̱l nkwandal nzhi, awalang va̱ unəm va̱ ta tar. Te, ilulu gang agəla̱n aga ashe. 4 Te ìzhàn aYawe wong ka̱ atak oga akerup ga anung asa̱l nzhi Inan, te ilulu gang nzhi, kang atak aghanghan aga ìzhàn aYawe gang agəla̱n. 5 Te mmá fe nnáp alyang oga akerup va̱ ta ka̱ agəla̱n aga agbai wa ichu Inan iChumchum awalang va̱ uza̱ i là nnap á.

6 Nva̱ uza̱ là ûnəm va̱ pa ìlukwan alinin pa̱, &lt;&lt;Kpa̱k amor apər ka̱ ishimshe oga ikan ajwar va̱ ka̱ ishimshe oga akerup,&gt;&gt; te uza̱ ga sat ka̱ ngba̱k ikan ajwar iro. 7 Te akerup yichi awó wò ka̱ ishimshe oga akerup ga ka̱ atak apər va̱ ka̱ ishimshe oga akerup va̱ ta, á kpa̱k apər va̱ ta, a nak ka̱ ashe awó anəm va̱ pa ìlukwan alinin á. Te uza̱ ka̱m kang à fa agbai. 8 Ka̱ avəng oga alyang akerup va̱ ta te, iya̱m iro na yà wa awó anəm.

9 N dər te n ya oga ikan ajwar pa̱ ineɗing ka̱ ngba̱k oga akerup va̱ ta. Nza̱ akerup nggo te nna yà ikan ajwar pa̱ izəng ka̱ ngba̱k wò. Kang oga ikan ajwar va̱ ta məlam wa apir ipáng iga mbwai. 10 Nkpaktak oza̱ nfa izər oza̱ iya̱m zəngtəng, wa ikan ajwar ka̱ ashe ikan ajwar. 11 Oza̱ i wong nchen te, oza̱ i chen ká̱ nza̱ ngba̱k nggo, nkpak pa̱ oza̱ a ga̱ɓa̱n kang ka̱t. Isu va pa̱ kpaktak ikan ajwar iga mpyal i wòl, te aɓo aga aro i wòl ka̱ ta na kpa, nkpak pa̱ oza̱ a ga̱ɓa̱n kang ka̱t. 12 Iwú gang nkpaktak izər oza̱, ka̱ asəm, ka̱ awo, ka̱ oga alyang oza̱, wa nva nkpaktak oga ikan ajwar aga aneɗing va̱ ka̱ á. 13 N fe mmá wór oga ikan ajwar va̱ ta pa̱ ikan ajwar nvivil. 14 Nza̱ akerup nggo ka̱ asa̱l awu pa̱ neɗing. Asa̱l awu aga nggəshi te aji akerup, asa̱l awu aga aparəm te aji anəm, asa̱l awu aga ashatɗing te aji ìlir, asa̱l awu aga aneɗing nnyi te aji nkumàngga̱p.

15 Oga akerup va̱ ta wong ka̱ apal. Oza̱ mà oga iya̱m iga irirì pa̱ ineɗing va̱ ka̱ n ya ka̱ anung awang aKebar. 16 Awalang va̱ oga akerup va̱ ta i ga te, oga ikan ajwar va̱ ta i ga nzəng ka̱ oza̱. Awalang va̱ oza̱ i wong ka̱ oga alyang pa̱ na o wong ka̱ mbin ô ga apal te, oga ikan ajwar va̱ ta i re oza̱ ka̱t. 17 Awalang va̱ oza̱ i tong pa̱ kwák, te oga ikan ajwar va̱ ta i tong pa̱ kwák kpa. A yà pa̱ oza̱ wong ka̱ apal, te oga ikan ajwar va̱ ta i wong nzəng ka̱ oza̱ kpa, ka̱kul aruhu iya̱m iga irirì va̱ ta nna yà ka̱ ashe oga ikan ajwar va̱ ta.

18 Te ìzhàn aYawe wong fa ka̱ anung asa̱l aga nzhi Inan, a ɓa sat ka̱ apal oga akerup va̱ ta. 19 Kang oga akerup va̱ ta gha̱p oga alyang oza̱, oza̱ wong ka̱ mbin, oza̱ wong ga apal ka̱ iwu mi, ka̱ oga ikan ajwar kà̱ ngba̱k oza̱. Te oza̱ ga tong ka̱ anung asa̱l aga ndər nfa alum aga nzhi aYawe, kang ìzhàn Inan oIsa̱rila na ka̱ apal oza̱.

20 Oga iya̱m iga irirì va ta̱ ka̱ n ya ka̱ avəng Inan oIsa̱rila ka̱ anung awang aKebar, te n nyi pa̱ oza̱ oga akerup. 21 Nza̱ uzəngtəng nggo ka̱ asa̱l awu pa̱ neɗing, ka̱ alyang pa̱ neɗing. Kang oga awó wa aji anəmləbər ka̱ avəng oga alyang oza̱. 22 Kang asa̱l awu oza̱ fa izər ka̱ oga asa̱l awu va̱ ka̱ n ya ka̱ anung awang aKebar. Nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo kpán asa̱l nzwang.

11

Onəm oga mpyal oɓá̱ngɓa̱ng ka̱ aUrushelima

1 Te aRuhu gha̱p mi ga apal, kang á ɓa ka̱ mi ka̱ anung asa̱l nzhi aYawe va dər asa̱l nfa alum. Te n ya onəm ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ tukun ka̱ anung asa̱l va̱ ta. Kang n ya uYazaniya uya aZur, ka̱ uPelatiya uya aBenaiya, onəm oga mpyal. 2 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, onəm va̱ ta̱ oma onəm oga nggwal iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng, oma onəm oga nna ichən iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe ìtong. 3 Ova là pa̱, &lt;Awalang aga mme oga nzhi na achu chit ka̱t. Ìtong va̱ ta̱ ngbət, kang mmayi na izhé.&gt; 4 Ka̱kul nva̱ ta te, là anung aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal oza̱, là anung á ya anəm.&gt;&gt;

5 Te aRuhu aYawe vang ka̱ apal mi, kang á là á mi pa̱, ń là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ ta̱ uYawe á là, nrəng nnap wó na ta̱, mmawó onəm oIsa̱rila. Ka̱kul n nyi iya̱m va̱ nyi ka̱ ashe igwák wó. 6 O gbá̱ng nggatək chit ka̱ ìtong va̱ ta̱, kang o yəl oga asa̱l chit ka̱ akúm.&gt;&gt;

7 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, oga akúm va̱ ó pəl ka̱ ashe ìtong va̱ ta̱, te oma izhé va̱ ta, kang ìtong va̱ ta̱ i yà ngbət, nnyi te mi ga nfa ka̱ wó ka̱ ashishe. 8 Ayər nəm wó ka̱kul ndokchi, te mmami ka̱ ngga mɓa ká̱ ndokchi ka̱ apal wó, uYawe uwà là. 9 Kang mi ga nfa ka̱ wó ka̱ ashe ìtong va̱ ta, mi na wó ka̱ awó onəmchən, mi pà akwali a wó. 10 Mí gbá̱ng wó ka̱ ndokchi. Kang mi pà akwali a wó ka̱ aswari mbin oIsa̱rila, nna chit te o nyi pa̱ mmami na uYawe. 11 Ìtong va̱ ta̱ i yà ngbət a wó ka̱t, mmawó nnyi te ó yà ka̱ ǹyà izhé ka̱ ashishe ka̱t. Nnyi te mi pà akwali a wó ka̱ aswari mbin oIsa̱rila. 12 Te ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe, ka̱kul ó kpak oga nnap mpakpak ka̱ oga nnap nkpakkpak mi ka̱t, ka̱ɗor nva̱ ta te ó kpak oga nnap nkpakkpak oga aɓoshi mbin va gáng wó á.&gt;&gt;

13 Ka̱ awalang va̱ mmami ka̱ nlà nnap va i ga nfa te, uPelatiya uya aBenaiya kú. Te n ru, n zəp ka̱ afu, n tul ayə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng, n là pa̱, &lt;&lt;O'o aNəm uga nzhi uYawe, ɓu gbá̱ng aɓo onəm oIsa̱rila i kùr pa̱ chatchat ɗò?&gt;&gt;

UYawe yar nsar nnap ôIsa̱rila

14 Kang uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 15 &lt;&lt;Á ya anəm, ogənang ɓu, ka̱ onal ɓu, ka̱ onəm ɓu, ka̱ nkpaktak onəm ga nzhi oIsa̱rila va̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe aUrushelima là pa̱,&lt;Ó gbà̱ng ká̱ uYawe, mbin va̱ ta̱ mmá na mmayi.&gt;

16 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, káp ka̱ nva̱ pa̱ n ga ka̱ oza̱ pa̱ gbà̱ngbà̱ng ka̱ ashe oga mbín kang n lyangshin oza̱ ka̱ ashe mbín nro te, ká̱ nnà te na n ta̱l ǹya nzhi Inan ka̱ atak oza̱ ka̱ apal awalang pa̱ ɗa̱p ka̱ ashe mbín va̱ oza̱ ga á.&gt;

17 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mi ga mɓut wó ka̱ ashe onəm ka̱ mbín va̱ n lyangshin wó kà̱, te mi na mbin oIsa̱rila a wó.&gt;

18 &lt;&lt;Ka̱ awalang va̱ oza̱ i le ashe mbin va̱ ta te, oza̱ i fa ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ nak mbin va̱ ta vyap, ka̱ nkpaktak iya̱m oga ajan va̱ ka̱ ashishe. 19 Kang mi na ìgwak ôza̱ pa̱ izəng, mi nak aRuhu apipye ka̱ ashe oza̱. Mi tur ìgwak ìpáng ka̱ ashe oza̱, te mi na ìgwak ilukutlukut ôza̱, 20 ka̱kul na oza̱ á kpak oga nnap mpakpak ka̱ oga nnap nkpakkpak mi, oza̱ á nəm inok ká̱. Oza̱ i tong onəm mi, kang mi yà Inan oza̱. 21 Te oro va̱ ìgwak oza̱ ga̱ɓa̱n ga ka̱ nnəm oga iya̱m iga adak ka̱ ajan te, mi mwa akəkat ôza̱ i mal dakdak ka̱ nnap nnəm oza̱. UNəm uga nzhi uYawe à là.&gt;&gt;

22 Te oga akerup gha̱p oga alyang oza̱ nzəng ka̱ oga ikan ajwar va̱ ka̱ ngba̱k oza̱, kang ìzhàn Inan oIsa̱rila iya yà ka̱ apal oza̱. 23 Te ìzhàn aYawe wong fa re ìtong ga sat ka̱ apal aɓam va ka̱ gbai ìtong ka̱ asa̱l nfa alum. 24 Te aRuhu yar mi ka̱ ashe alár, ɓa ká̱ mi ka̱ aKaldiya ka̱ atak ozwal. Nna chit te alár va̱ n ya te á kap ká̱ mi.

25 Te n là ôzwal nkpaktak iya̱m va̱ uYawe nyám á mi.

12

Nnyám ìpir nnap ká̱ ngga izwal

1 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, mmaɓu ka̱ ntəm ka̱ ishimshe onəm oga nfa iya̱mkak, va ka̱ iwú iga ǹya atak, ká̱ nnà te oza̱ i ya ka̱t, oma ka̱ achwang aga nfe nnap, ká̱ nnà te oza̱ fe ka̱t, ka̱kul oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak.

3 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, á ya anəm, ɗa̱mshi iya̱m achen ɓu ka̱kul ngga izwal, te ga ká̱ alum ka̱ ìwu oza̱. Ɓu ga wa azwal, ɓu re atak ɓu, ɓu ga atak ro ka̱ ìwu oza̱, mwote aghan a ga oza̱, káp ka̱ nva̱ oza̱ onəm oga nfa iya̱mkak. 4 Ɓu fa ka̱ iya̱m achen ɓu ká̱ alum kà̱ ìwu oza̱, wa iya̱m achen aga ngga izwal, kang ɓu ga ká̱ arurong kà̱ ìwu oza̱, te ga wa ngga izwal. 5 Ɓu tul izər nzhi kà̱ ìwu oza̱, te ɓu fa kà̱ mɓuɓol. 6 Kà̱ ìwu oza̱ ɓu yar iya̱m achen, ɓu nak ka̱ gar ɓu, ɓu ga ká̱ ya atak kpà̱r chit. Ɓu gún asa̱l awu ɓu, le kang wa ya mbin va̱ ta ka̱t, ka̱kul n nak ɓu chit iya̱m iga nyám ìpir nnàp n̂zhi aIsa̱rila.&gt;&gt;

7 Te n nəm wa nva mmá là á mi. N fa ka̱ iya̱m achen mi ká̱ alum, wa iya̱m achen aga ngga izwal. Ka̱ arurong te n tul izər nzhi ká̱ awó mi. Te n fa ká̱ atak akpá̱rkpà̱r ka̱ iya̱m achen mi ka̱ agar ka̱ ìwu oza̱.

8 Ká̱ ìpin te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 9 &lt;&lt;Á ya anəm, nzhi àIsa̱rila ngga nfa iya̱mkak ɓəp ɓu pa̱, &lt;Iza̱ ɓu nəm yà?&gt;

10 &lt;&lt;Là ôza̱ pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Nnap nlà va̱ ta̱ yar unəm uga mpyal aUrushelima ka̱ nkpaktak onəm oIsa̱rila va̱ ka̱ ashishe.&gt; 11 Là ôza̱ pa̱, &lt;Mmami iya̱m iga nnyám ìpir nnap ka̱ atak wó.&gt;

&lt;&lt;Wa nva n nəm te, wa nnà ta mí nəm ka̱ oza̱, oza̱ i ga izwal. 12 Unəm uga mpyal uZedekiya va̱ ka̱ ashe oza̱ te, i yar iya̱m achen wò, i nak ka̱ agar wò, i fa ká̱ atak akpá̱rkpà̱r. Oza̱ i tul izər akamsəlang á na i fa kà̱. Uza̱ i gún asa̱l awu wò, le kang uza̱ á ya mbin va̱ ta ká̱ ìwu wò ka̱t. 13 Mi mang icha mi á na, mi kpán na. Mi ga ka̱ na ka̱ aBabel, ka̱ mbin oKaldi ka̱ nna kpa te uza̱ i ya mbin va̱ ta ka̱t, kang uza̱ i ga nkú ka̱ ta. 14 Mi lyangshin nkpaktak onəm oga nka̱mshishi ka̱ nkpaktak oshozhashozha va̱ gáng na ka̱ ayə́r kà̱ nza̱ asa̱l awu nggo. Mi tur ndokchi mi ɓak nva̱ng oza̱.

15 &lt;&lt;Ka̱ nva̱ng va̱ mi lyangshin oza̱ ka̱ ashe mbín ka̱ apambin, te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe. 16 Te mi re ka̱ ashe oza̱ pa̱ ɗa̱p i lár ka̱ atak ndokchi, ka̱ ayang ka̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul na oza̱ a pwa nkpaktak oga ajan va̱ oza̱ nəm ka̱ ashe onəm, ka̱ atak va̱ oza̱ ga kà̱. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

17 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 18 &lt;&lt;Á ya anəm, ri iya̱m-nrì ɓu ka̱ ntán izər, wá ndəng ɓu ka̱ ngga̱m ka̱ ayər. 19 Là ônəm oga mbin va̱ ta̱ pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱,&lt;Onəm oga aUrushelima ka̱ mbin aIsa̱rila, oza̱ i ri iya̱m-nrì oza̱ ka̱ ntán izər, oza̱ i wá ndəng oza̱ ka̱ ayər. Kang mbin oza̱ i ra agúng, ka̱kul irishì nkpaktak onəm oga ntəm ka̱ ashishe. 20 Oga ítong va̱ mmá ka̱ ntəm ka̱ ashishe, te i ra agúng, mbin va̱ ta i təm atak alakchi. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

Ntar achu va mmá nyinyi ka̱ nnap-nlà nrwarwa

21 Te uYawe là nnap ka̱ mi pa̱, 22 &lt;&lt;Á ya anəm, ntar achu va̱ mí là ka̱ ashe mbin aIsa̱rila pa̱, &lt;Oga nra ka̱ ngga, kang alár aro yà yə́l ka̱t, te iza̱ yà?&gt; 23 Là ôza̱ pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ò ga nnak ntar achu va̱ ta̱ i kùr, kang mí là ntar achu va̱ ta̱ ka̱ ashe aIsa̱rila lap ka̱t.&gt; Là ôza̱ pa̱ oga nra rwam chit nva nza̱ alár nggo i yə́l. 24 Ka̱kul alár aga nlàm atak ká̱ iva̱k i yà ka̱ ashe nzhi aIsa̱rila lap ka̱t. 25 Ka̱kul mmami, uYawe, mi ga nlà nnap, kang nnap-nlà va̱ mi là te i ga ǹyə́l, i gbà̱ng nva̱ng ka̱t. Ka̱ ashe oga nra wó, á nzhi ngga nfa iya̱mkak, mi là kang mi nak i yə́l, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt;

26 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 27 &lt;&lt;Á ya anəm, dər, onəm oga aIsa̱rila kà̱ nlà pa̱, &lt;Alár va̱ uza̱ kà̱ ǹyiya te aga nra va nna ɓur nggbəgbà̱ng ka̱ mpyal, kà̱ nlà iya̱m va i ga nfa nna nggbəgbà̱ng.&gt;

28 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te là ôza̱ pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, nnap-nlà wò nro yà i kali lap ka̱t, iya̱m va̱ ò là te i yə́l, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt;&gt;

13

Mmá vyap onəm oga nlà ìchu Inan oga akwam

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là ìchu ka̱ apal onəm oga nlà ichu Inan ka̱ aIsa̱rila, ova i là iya̱m va i ga nfa iga ìgwak oza̱. Là pa̱, &lt;Ó fe nnap-nlà aYawe. 3 UYawe là pa̱, á lak ká̱ wó chit, ônəm oga nlà ìchu Inan oga mpərək, ova i nəm nnap ngga ìgwak oza̱, ká̱ nnà te oza̱ ya alár aro ka̱t. 4 ÓIsa̱rila, onəm oga nlà ichu Inan wó wa oga ncham ka̱ ashe agúng alakchi. 5 Ó wong ó ga pa̱ ó ɗa̱mshi atak va̱ akamsəlang shin kà̱ ka̱t, ó le ó me akamsəlang nzhi aIsa̱rila ka̱kul pa̱ na á ta̱l ka̱ ashe nra ìkum ka̱ ìlum aYawe ka̱t. 6 Oza̱ ya alár aga akwam, kang oza̱ i va̱k iva̱k iga akwam, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;uYawe là pa̱,&gt;&gt; nnyi te uYawe à re oza̱ ka̱t, káp ká̱ nnà te oza̱ nak ìgwak pa̱ nnap-nlà wó i ga ǹyə́l. 7 Alár aga akwam ó ya, kang ó nəm iva̱k iga akwam. Ó là pa̱, &lt;&lt;uYawe à là,&gt;&gt; kap ka̱ nva̱ pa̱ mmami uYawe, n là ka̱t á.

8 &lt;&lt; &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là ôza̱. Á là pa̱, ó là nnap nlakchi, kang ó nəm iva̱k iga akwam. Ka̱kul nva̱ ta te, mi nəm ìkum ka̱ wó, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. 9 Awó mi i ga nnəm ìkum ka̱ onəm oga nlà ichu Inan ova i ya alár aga akwam, kang oza̱ i nəm iva̱k iga akwam. Oza̱ i yà ká̱ ntəm ka̱ ashe onəm mi ka̱t, mí yà ká̱ nlir oza̱ ka̱ ashe nlir nzhi aIsa̱rila ka̱t, oza̱ i yà ká̱ ntar ka̱ ashe mbin aIsa̱rila ka̱t. Kang ó nyi pa̱ mmami na uNəm uga nzhi uYawe.

10 &lt;&lt; &lt;Iya̱m va ta̱ i yà ka̱kul oza̱ zwar onəm mi chit, oza̱ ka̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Ikángkáng,&gt;&gt; káp ka̱ nva̱ pa̱ ikángkáng yà ka̱t, ka̱ nva̱ng va̱ onəm me akamsəlang akamkam ka̱t, te onəm oga nlà ichu Inan va̱ ta i ɓə́l na ká̱ ìpang ìləfər. 11 Là ônəm va̱ ka̱ ɓə́l akamsəlang va̱ ta ká̱ ìpang ìləfər pa̱ i ga nshin. Mí ga mpəng iva̱r ka̱ aɗəɗal ka̱ ǹyə̀r iva̱r nkamkam i da̱n na i ru. 12 Kang ka̱ awalang va̱ akamsəlang va̱ ta i shin, te onəm i là pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ya ìpang ìləfər va̱ ó ɓə́l yà?&gt;&gt;

13 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te mmami, uNəm uga nzhi uYawe n là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe nra̱m ka̱ nlak ìgwak mi, mi nak ǹyə̀r iva̱r nkamkam ka̱ aɗəɗal i shin akamsəlang va̱ ó ɓə́l ka̱ ìpang ìləfər á. 14 Kang mi shin akamsəlang va̱ ó ɓə́l ka̱ ìpang ìləfər, i ga i chu mbin, na mmá ya mbəbang. Ka̱ awalang va̱ i ru, te ó zhì ka̱ ishimsheshimshe. Te ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe. 15 Ka̱ asa̱l va ta̱ mi ga nnyám nlak ìgwak mi ka̱ apal akamsəlang va̱ ta ka̱ onəm va̱ ɓə́l na ká̱ ìpang ìləfər á. Te mmami ka̱ nlà a ɓu pa̱, akamsəlang ka̱ onəm oga mɓəɓəl yà lap ka̱t. 16 Onəm va ta̱ ka̱ là ichu Inan áYərushalem pa̱, ó ya alár aga ikángkáng ka̱ apal ishishi, káp ká̱ nnà te ikángkáng yà ka̱t. Mmami, unəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt; &gt;

17 &lt;&lt;Ǹyangmata̱, á ya anəm, nak ishi ka̱ ochar onəm ɓu, ova ka̱ nlà ìchu Inan ka̱ apal iya̱m va i ga nfa iga ìgwak oza̱ á. Là ichu ka̱ apal oza̱, 18 là pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, á lak ka̱ ochar oga ndán oga alai i mwak ka̱ igwal kang i gún ishi n̂za̱ apir anəm nggo, ka̱kul nram oga irirì. O ram irirì onəm mi, kang o gar irirì iji wó ɗò? 19 O dak aɗin mi ka̱ ashe onəm mi, ka̱kul ìbəshi ka̱ iya̱m-nrì pa̱ ɗa̱p. Mmawo ka̱ ngbá̱ng irirì va mal pa̱ á kú ka̱t, kang mmawó ka̱ nggar irirì va mal pa̱ á lár ka̱t, ka̱ atak nnáp oga akwam ónəm mi, va̱ ka̱ nggong achwang kà̱.

20 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, unəm uga nzhi uYawe, là pa̱, mmami ka̱ mmən ìkum ka̱ apal oga alai wó va̱ mmawó ka̱ nram irirì onəm ká̱ wa inyil á. Mi pang oza̱ i le ka̱ awó wó, kang mi re oga irirì va̱ o ram i fa i ga ka̱ ikángkáng wa oga inyil va ka̱ ashe nkuk. 21 Mi cha oga iya̱m iga nggún ishi wó iwangwang kpa, kang mi ka̱mshi onəm mi ka̱ ashe awó wó, oza̱ i yà ka̱ ntong iya̱m-nrì ka̱ ashe awó wó lap ka̱t. Te ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe. 22 Ka̱kul akwam ó nak ìgwak anəm nəna̱n lak, káp ka̱ nva̱ pa̱ mmami n nak igugwak lak ka̱t. Kang ó na nkam irəng ûnəm uga nnəm iɓá̱ngɓa̱ng, le kang uza̱ á ga̱ɓa̱n ka̱ atak iɓá̱ngɓa̱ng uza̱ á ya irirì ka̱t. 23 Ka̱kul nva̱ ta te ó yà ka̱ ǹya alár aga akwam lap ka̱t, ó nəm iva̱k lap ka̱t. Mi ka̱mshi onəm mi ka̱ ashe awó wó. Nna chit te ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

14

UYawe vyap ngwop ìchər ka̱ aIsa̱rila

1 Kang onəmgbak oIsa̱rila oro ɓa ka̱ atak mi, təm ka̱ mpyal mi. 2 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 3 &lt;&lt;Á ya anəm, onəm va̱ ta̱ na ìgwak oza̱ chit ka̱ ngwop ichə̀r, oza̱ nak iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng iga nlə́p ìfang oza̱ chit ka̱ mpyal, te mi məma̱n ôza̱ pa̱ oza̱ á ɓəp nnap-nlà ka̱ atak mi ɗò? 4 Ǹyangmata̱ là ôza̱ pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, nkpaktak unəm uga aIsa̱rila va nak oga ichə̀r ka̱ ìgwak wò, kang a nak iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng iga nlə̀p ìfang ka̱ mpyal wò, kang a ɓa atak anəm uga nlà ìchu Inan te, mmami uYawe mi na ama̱n ûnəm va̱ ɓa i mal ka̱ atak ǹyə́l oga ichichər. 5 Mi nəm pa na n kpán ìgwak nzhi aIsa̱rila, ka̱kul nkpaktak oza̱ kap ká̱ mi chit ka̱ atak oga ichə̀r oza̱.&gt;

6 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te là n̂zhi àIsa̱rila pa̱, &lt;UYawe là pa̱, ó ga̱ɓa̱n ó re nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ó kap ka̱ oga ichə̀r wó, ka̱ nkpaktak oga iya̱m wó iga ajan.

7 &lt;&lt; &lt;Nkpaktak unəm va̱ uga aIsa̱rila, ka̱ nkpaktak unəm uchən va̱ ka̱ ntəm inəmchən ka̱ ashe aIsa̱rila, uva kap ká̱ mi, kang á fəkchi ichə̀r wò ka̱ ìgwak, kang á nak iya̱m iga nləp ifang ka̱ mpyal wò, kang i ɓa i ɓəp ichən mi ka̱ atak anəm uga nlà ìchu Inan te, mmami uYawe mi na ama̱n á na ka̱ ishi mi. 8 Mi mən ìkum ka̱ unəm va̱ ta, mi nak na uza̱ i sat iya̱m iga nnyám ìpir nnap, ká̱ iya̱m iga nnáp nsal. Mi fa ka̱ na ka̱ ashe onəm mi, te o nyi pa̱ mmami na uYawe.

9 &lt;&lt; &lt;A yà pa̱ mmá ma unəm uga nlà ìchu Inan va̱ ta, uza̱ là nnap, mmami uYawe m ma na, te mi yichi awó mi ka̱ apal ishishi, mi mən ìkum ka̱ na, mi zhì na ka̱ ashe onəm mi oIsa̱rila. 10 Oza̱ i yar nsur iɓá̱ngɓa̱ng oza̱, iɓá̱ngɓa̱ng anəm uga nlà ichu va̱ ta, ka̱ iɓá̱ngɓa̱ng anəm uga mɓa ka̱ atak anəm uga nlà ichu Inan va̱ ta, i yà iya̱m izəngtəng. 11 Te nzhi àIsa̱rila i ga̱ɓa̱n asəm á mi lap ka̱t, ka̱t te oza̱ a vyap ishi oza̱ ka̱ atak nkpaktak mpat oza̱ lap ka̱t. Te oza̱ i təm onəm mi, mmami nnyi te mi yà Inan oza̱, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

Akwali Inan ka̱ apal aUrushelima

12 Kang uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 13 &lt;&lt;Á ya anəm, awalang va̱ mbin nro a nəm mpat á mi ngga nlang nnandər, te mi nyám awó mi ka̱ apal ishishi, mi zwan asəsa̱l aga ǹya iya̱m-nrì, mi re nrè á na ká̱ ayang, kang mi gba̱l unəmləbər ka̱ na ká̱ iya̱m nkang. 14 Kang a yà pa̱ onəm oga oshatɗing va̱ ta̱, uNuhu, ka̱ uDaniyel, ká̱ uAyuba oma yà ka̱ ashishe te mi ka̱mshi irirì oza̱ na byet, ka̱kul nnap nnəna̱n oza̱. UNəm uga nzhi uYawe à là.

15 &lt;&lt;A yà pa̱ n nak oga izhé iga anyin táng ka̱ ashe mbin va̱ ta, oza̱ vyap na ta̱l agúng, te unəm i kúr ntar ka̱ ashishe ka̱t, ka̱kul oga izhé iga anyin va̱ ta, 16 te a yà pa̱ onəm oga oshatɗing va̱ ta̱ oma ka̱ ashishe te, mmami, uNəm uga nzhi uYawe Inan iga irirì, n là pa̱, oza̱ i yà ka̱ nka̱mshi ovan oza̱ onunggwan, ka̱t te ovan oza̱ ochar ka̱t. Oza̱ mà byet i lár, mbin va̱ ta te i ra agúng.

17 &lt;&lt;Ka̱t te a yà pa̱ m ɓa ka̱ ndokchi ka̱ apambin va̱ ta, kang n là pa̱, ndokchi á tar ka̱ ashe mbin va̱ ta, te mi gba̱l unəmləbər ká̱ iya̱m nkang, 18 te a yà pa̱ onəm oga oshatɗing va̱ ta̱ oma yà ka̱ ashishe te, mmami, unəm uga nzhi uYawe, Inan iga irirì, n là pa̱, oza̱ i yà ká̱ nka̱mshi ovan oza̱ onunggwan ka̱t te ovan oza̱ ochar ka̱t, oza̱ mà byet i lár.

19 &lt;&lt;Ka̱t te a yà pa̱ n re nrè ka̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mbin va̱ ta, n nyám nlak ìgwak mi ka̱ ntar nchə̀r, ka̱ atak ngba̱l unəmləbər ká̱ iya̱m nkang, 20 kang a yà pa̱ uNuhu, ká̱ uDaniyel, ká̱ uAyuba oma a yà ka̱ ashishe te, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, Inan iga irirì, n là pa̱, oza̱ i yà ká̱ nka̱mshi ovan oza̱ onunggwan ka̱t te ovan oza̱ ochar ka̱t. Oza̱ i ka̱mshi irirì oza̱ na byet, ka̱kul nnap nnəna̱n oza̱.

21 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là, &lt;I ɓa̱ng paɗi awalang va̱ mi nap akwali arwarwa pa̱ neɗing ka̱ apal aUrushelima, aga ndokchi, ka̱ ayang, ká̱ izhé iga anyin, ká̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng, ka̱kul pa̱ na á gba̱l unəmləbər ká̱ iya̱m nkang. 22 A yà nnyi pa̱ mmá gar oro ka̱ ashe oza̱ fa ka̱ ovan oza̱ onunggwan ka̱ ochar, te oza̱ ɓa ka̱ atak ɓu. Kang ɓu ya nnap nnəm oza̱ te, ɓu nyi pa̱ kpátkpát pa̱ mɓək anung va̱ n na aUrushelima te anung amwang ka̱t. 23 Kang igwak wó i sa̱ka̱m, awalang va̱ ó ya nnap nnəm oza̱ ka̱ inok oza̱ te, ó nyi pa̱ iya̱m va̱ n nəm ôza̱ te anung amwang ka̱t, mmami, uNəm uga nzhi uYawe n là.&gt; &gt;&gt;

15

Nnyám ìpir nnàp ká̱ ìba̱ngba̱ng

1 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, ká̱ iza̱ ikún ìba̱ngba̱ng ji iga igwong ikún va̱ ka̱ ashe nzam yà? 3 Mí ya akun ya ka̱ izər ìba̱ngba̱ng mí nəm inok ká̱ ɗò? Mwote onəm i ya akun aga nzong iya̱m ya ka̱ izəzər ɗò? 4 Dər, mí nak na ka̱ ashe apər. Kà̱ nva̱ngva̱ apər ri na chit, te i ɓyen ka̱kul nnəm nza̱ iya̱m lap yà? 5 Dər, ka̱ awalang va̱ ka̱ yà pa̱ ɗwot te á ɓyen ka̱kul inok iro ka̱t, jwak chit pa̱ apər pwák na chit, te mí nəm inok iro nəm ká̱ ɗò?

6 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, wa akun ìba̱ngba̱ng ka̱ ashe oga akun va̱ ka̱ ashe nzam n nak á nyáng akun apər, te wa nnà ta mi na onəm oga ntəm ka̱ ashe aUrushelima. 7 Kang mi mən ìkum ká̱ oza̱, káp ká̱ nva̱ pa̱ oza̱ fa ka̱ ashe apər ká̱ ikángkáng, ká̱ nnà te apər i ri oza̱. Kang oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, ka̱ awalang va̱ mi mən ìkum ka̱ apal oza̱. 8 Kang mi nak mbin va̱ ta i təm agung, ka̱kul oza̱ nəm nnandər ka̱t, mmami, uNəm uga nzhi uYawe n là.&gt;&gt;

16

aUrushelima wa achar umaimai

1 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, nak aUrushelima á nyi oga nnap nnəm wò ngga ajan, 3 là âYərushalem iya̱m va ta̱ mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;Amar ɓu ka̱ akum ìjili ɓu fa ka̱ mbin aKanana, upo ɓu unəm uga aAmore, kang unang ɓu nnyi te uchar uga aHiti. 4 Nnap amar ɓu na ta̱, ka̱ nda va̱ mmá mar ɓu te, mmá pà ìgum a ɓu ka̱t, mmá wór izər a ɓu ka̱ ndəng na á nàl ɓu pa̱ satsat ka̱t, mmá gbák ɓu ka̱ mmàn ka̱t, mmá luk ɓu ka̱ awá ka̱t. 5 Unəm uro ya nkun ɓu ka̱t, pa̱ na ô nəm oga iya̱m iga nnyi nnap va̱ ta̱ a ɓu ka̱t, mmá mandar ɓu ka̱ agbai ka̱kul u ta̱l iya̱m iga nnəm ajan, ká̱ nda va̱ mmá mar ɓu á.

6 &lt;&lt; &lt;Ka̱ awalang va̱ n watar dat ká̱ ɓu te n ya ɓu ka̱ nlung izər ka̱ ashe nchə̀r ɓu, te n là a ɓu ka̱ ashe nchə̀r ɓu pa̱, &lt;&lt;Ɓu kú ka̱t.&gt;&gt; 7 N nak ɓu u rup wa ipəpa ka̱ ashe nzam. Te u rup u mak u fa mbyal, u nyáng uyen ɓyen, akpap aga izər ɓu fa, káp ká̱ nnà te mmaɓu umaləng.

8 &lt;&lt; &lt;Ka̱ awalang va̱ mmami ka̱ nwatar kà̱ɗi dat ká̱ ɓu kang n dər ɓu, te n ya ɓu u chu awalang va̱ chit pa̱ mmá ma̱n ɓu, te n dàng ɓu ka̱ ngba̱k ìlukwan mi, n dàng imaləng a ɓu, n sóng anung a ɓu, kang n yar nsar nnap-nlà ká̱ ɓu, u sat ujem chit. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.

9 &lt;&lt; &lt;Te n wòr izər a ɓu ka̱ ndəng, n nàl nchə̀r a ɓu, kang m ɓəl mmì a ɓu. 10 M pá ìlukwan a ɓu iga isham, kang m mwak akwap aga awá a ɓu. N ran aɗək a ɓu ka̱ ngbat mɓyenɓyen, kang n dàng ishi a ɓu ká̱ iya̱m iɓyenɓyen. 11 N sham isham a ɓu, m mwak oga nkalɓang a ɓu ka̱ awo, ká̱ ishuwa ishak ka̱ ishak ɓu. 12 M mwak nkalɓang a ɓu ka̱ alur ká̱ iya̱m achwang ka̱ chwang ɓu, ka̱ atagya iponzhi aɓyenɓyen ka̱ ishi ɓu. 13 Wa nnà ta mmá sham ɓu ka̱ aazurfa ka̱ azənariya. Ìlukwan ɓu alinin aɓyenɓyen ká̱ iya̱m iɓyenɓyen va mmá sham isham ôza̱. U ri mma̱k nlukutlukut ká̱ mmàl irizhe ka̱ mmì. U ɓyen byet u təm wa achar aponzhi. 14 U nəm aɗin ka̱ ashe oga mbin ka̱kul u ɓyen byet, ka̱ atak iɓyen va n nak ka̱ apal ishi ɓu. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.

15 &lt;&lt; &lt;Te u da̱r nkàm ka̱ iɓyen ɓu, kang ɓu nəm mmai ka̱ unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nwatar, ka̱kul aɗin ɓu aɗulɗùl. 16 U wur oga ilukwan ɓu iro iga isham, u nəm oga nzhi awop îshi ɓu ká̱, nna chit te u nəm mmai ka̱ ashe oza̱, apir iya̱m va nna mmá ka̱ nəm chit ka̱t, kang nna wong mí nəm ka̱t. 17 U yar iya̱m ɓu iga nsham isham iɓyenɓyen kpa iga azənariya ka̱ aazurfa va̱ n na a ɓu, u nəm oga ala̱ka̱n atak arap onunggwan ka̱ ka̱kul ishi ɓu, kang ɓu nəm mmai ká̱ oza̱. 18 Kang u wur oga ilukwan ɓu iga nsham isham u dàngchi oza̱ ka̱, te u nak mmì mi ka̱ nturari nnə́ngnəng nchángchàng kà̱ mpyal oza̱. 19 Kà̱ɗi te iya̱m-nrì mi va̱ n na a ɓu, mma̱k nlukutlukut, ká̱ mmì, ká̱ mmàl irizhe va̱ n kang ɓu ka̱, u nak ka̱ mpyal oza̱ iya̱m inana inə́ngnəng ichángchàng, te wa nnà ta. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.

20 &lt;&lt; &lt;Te u wur ovan ɓu onunggwan ka̱ ochar, va̱ u mar á mi, u yichi oza̱ iya̱m ipápà ôza̱. Mmai ɓu pa̱ ɗa̱p ɗò? 21 U pà ovan mi, u nak oza̱ ka̱ ashe apər wa iya̱m inana ôza̱. 22 Ka̱ ashe nkpaktak nnəm iya̱m iga ajan ka̱ mmai ɓu, te u rəng ka̱ nra ɓu ngga ivan ka̱t, ka̱ awalang va̱ nna u yà umaləng, ɓu lung izər ka̱ ashe nchə̀r ɓu.

23 &lt;&lt; &lt;Á lak ka̱ ɓu chit, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. Ka̱ nva̱ng nkpaktak iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ɓu, 24 u me nzhi ichə̀r îshi ɓu, kang u nəm oga atak awop îshi ɓu ka̱ nza̱ agəntəng nggo. 25 U me atak awop ka̱ nza̱ asa̱l nggo. U lak iɓyen ɓu chit, u bol imaləng ɓu ûdanggo va̱ ka̱ nwatar, á nak te mmai ɓu kà̱ ngga mpyal. 26 U nəm mmai ka̱ onəm oga aMasar, onəm oga ngba̱k nzhi ɓu oga aɗom mmai pa̱ gənggəng. U bəshi ìgwak á mi chit, ka̱kul u nak mmai ɓu ga mpyal. 27 Ka̱kul nva̱ ta te n yichi awo mi chit ka̱ apal ɓu, n nak nnap nnəna̱n ɓu chit yen, n na ɓu chit ka̱ ashe awó okpa ìkum ɓu oga nkwórtok, ovan ɓyen oFilisti ova fe ká̱ ìwuswa ka̱kul nnap nnəm ɓu mmaimai. 28 U nəm mmai kpa ka̱ onəm oAshur ka̱kul á kur ɓu ka̱t. U nəm mmai ka̱ oza̱, ka̱ nna kpa te á kur ɓu ka̱t. 29 U ga mpyal ka̱ nnəm mmai ɓu ka̱ oKaldi, mbin ngga nnəm ìyap, ka̱ nna kpa te á kur ɓu ka̱t.

30 &lt;&lt; &lt;U ɗòm nnəm mmai paɗi, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là, ka̱kul u nəm nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱, nnap nnəm achar umaimai uga nlang ìwuswa. 31 U me oga nzhi ichə̀r ka̱ nza̱ ngba̱k asa̱l nggo, u me oga atak awop îshi ɓu ka̱ nza̱ agəntəng nggo. Káp ká̱ nnà te mmaɓu wa achar uga nnəm mmai ka̱t, ka̱kul nva̱ ɓu ka̱m mbwai ka̱t á.

32 &lt;&lt; &lt;Mmaɓu uchar uvyapvyap, uva i ra ka̱ onəmchən ka̱ aɗor aɓar wò. 33 Onunggwan i na mbwai n̂kpaktak ochar oga nnəm mmai, nji ɓu te mmaɓu na ɓu na mbwai ônunggwan oga nnəm mmai ká̱ ɓu, ɓu yáp onəm oga ngba̱k ɓu pa̱ á ra ká̱ ɓu, ka̱kul nnəm mmai ɓu. 34 Ka̱ ashe ochar oga nnəm mmai te u le pa̱ɗi, ka̱kul unəm uro ram ɓu ka̱kul nnəm mmai ka̱t, mí mwa ɓu ka̱t. Mmaɓu na ɓu mwa oza̱, ka̱kul nva̱ ta te u le pa̱ɗi.

35 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te, áchar uga mmai, fe nnap-nlà aYawe. 36 Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, ìwuswa ɓu fa mbang chit, kang imaləng ɓu bol chit ka̱ atak nnəm mmai ka̱ onəm oga nnəm mmai ɓu kang ká̱ nkpaktak oga ichər ɓu iga ajan. Kang u na nchə̀r ovan ɓu ôza̱. 37 Ka̱kul nva̱ ta te mi ɓut nkpaktak onəm oga nnəm mmai ka̱ ɓu, ova ɓu nəm nchang izər ka̱ oza̱, nkpaktak ovəngva̱ u ma̱n, ka̱ oro va̱ u ma̱n oza̱ ka̱t. Mi nak oza̱ i nəm ìkum ká̱ ɓu ka̱ nza̱ ngba̱k nggo, kang mi bol imaləng ɓu ôza̱, na oza̱ á ya nkpaktak imaləng ɓu. 38 Mi nap akwali a ɓu wa nva mí nap akwali ôchar ovyapvyap ká̱ ovəngva̱ tar nchə̀r. Ka̱ ashe nfə́l ìgwak mi ká̱ ìkpar mi, mi zhì ɓu. 39 Mi na ɓu ka̱ ashe awó oza̱, i shin kang i chwan oga nzhi ìchər ɓu ká̱ atak awop ɓu. Oza̱ i zəp ilukwan ɓu, oza̱ i vyat oga iya̱m isham ɓu, oza̱ i re ɓu umaləng ulàkchi. 40 Oza̱ i nok nggatək ka̱ apal ishi ɓu, i kwan ɓu ká̱ ipáng, kang i nyat ɓu pa̱ nyimənnyimən ka̱ ndokchi oza̱. 41 Oza̱ i pwák nzhi ɓu, oza̱ i pà akwali a ɓu kà̱ mpyal ochar pa̱ kyák. Te mi nak ɓu, ɓu re nnəm mmai ká̱ mmwa mbwai ônəm oga nnəm mmai ká̱ ɓu. 42 Te mmən ìkum mi ka̱ apal ɓu i sa̱ka̱m, ìkpar mi ka̱ apal ɓu i kùr. Ìgwak mi i fə́r, i ra̱m mi lap ka̱t.

43 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul u rəng ka̱ nra ivan nza̱m ɓu ka̱t, u lak ìgwak á mi ká̱ oga iya̱m va̱ ta̱, ka̱kul nva̱ ta te mi pyát akəkat a ɓu i mal ka̱ nnap nnəm ɓu, uNəm uga nzhi uYawe à là. U nəm mmai ka̱ oga nnap nnəm ngga nnəm ajan ka̱t ɗò?

44 &lt;&lt; &lt;Dər, nza̱ unəm uga ntar achu nggo, i tar achu va̱ ta̱ ka̱ apal ɓu, &lt;&lt;Wa nva unang te, uyen wa nnà ta kpa.&gt;&gt; 45 Mmaɓu uya à nang ɓu uva yang uɓar wò ka̱ ovan wò. Mmaɓu ugənang ogənang ɓu ochar va yang oɓar oza̱ ka̱ ovan oza̱. Unang ɓu uchar uga aHiti, upo ɓu unəm oga aAmori. 46 Ugənang ɓu uyenchar unəmgbak uwa aSamariya uva ra ka̱ asa̱l mpal ɓu ká̱ ovan wò ochar. Kang uɓwakan ɓu uyenchar uwa aSodom uva ra kà̱ nkwandal ɓu nzəng ká̱ ovan wò ochar. 47 U yar nva̱ng oza̱ ka̱ ashe nnəm oga iya̱m iga nnəm ajan na ká̱ nkùkwa ka̱t, ka̱ ashe awalang pa̱ ɗa̱p, u vyap ji oza̱ ji ka̱ ashe nkpaktak nnap nnəm oza̱. 48 Nva̱ nna n yà, uNəm uga nzhi uYawe nlà pa̱, ugənang ɓu uSodom ká̱ ovan wò ochar á nəm wa nva̱ mmaɓu ká̱ ovan ɓu ochar nəm ka̱t.

49 &lt;&lt; &lt;Dər, mpat àSodom ugənang ɓu uchar nnà ta̱, nrup ká̱ ishi, uza̱ ka̱ ovan wò ochar oma yà ká̱ iya̱m-nrì kur atak kur, oza̱ təm ka̱ ashe ashik, oza̱ sa̱pa̱n onəm oga nkun ká̱ onəm ova̱ ka̱ ashe nlang ka̱t. 50 Oza̱ ngok kang à nəm iya̱m iga nnəm ajan kà̱ mpyal mi, ka̱kul nva̱ ta te n zəp oza̱, nva̱ n ya á. 51 ASamariya nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chu ká̱ aɓo nji ɓu ka̱t. Oga iya̱m iga nnəm ajan ɓu ga mpyal ji iji oza̱ ji. A nak ugənang ɓu uchar yà wa anəm unəna̱n ka̱ atak nkpaktak oga iya̱m iga nnəm ajan iva̱ u nəm á. 52 Ìwuswa ɓu á təm á ɓu, ka̱kul u nak ogənang ɓu ochar yà wa onəm onəna̱n. Ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng ɓu nva u nəm te á nəm ajan ji nji oza̱ ji, oza̱ yà onəna̱n ji ɓu ji. Re ìwuswa ɓu á təm á ɓu, kang ɓu yar ìwuswa ka̱kul nnak ogənang ɓu ochar ì yà wa onəm onəna̱n.

53 &lt;&lt; &lt;Mi le ká̱ aSodom ká̱ ovəvan ochar ká̱ aSamariya ká̱ ovəvan ochar wa nva̱ oza̱ ka̱ yà. Kang mi le ká̱ ɓu kpa wa nva̱ ka̱ u yà. 54 Ɓu yar ìwuswa kang ìwuswa ɓu á təm á ɓu ka̱ atak nkpaktak iya̱m va̱ u nəm á. U nak oza̱ yà wa onəm onəna̱n. 55 Kang ugənang ɓu uchar, uSodom ká̱ ovan wò ochar i le i yà wa nva̱ oza̱ ka̱ yà matmat. Kang uSamariya ká̱ ovan wò ochar i le i yà wa nva̱ oza̱ ka̱ yà matmat. Kang mmaɓu ká̱ ovan ɓu ochar o le o yà wa nva̱ ka̱ o yà matmat. 56 Kang ugənang ɓu uchar uSodom, uwà ta̱l iya̱m iga ntar achu ka̱ anung ɓu kà̱ nra nfam ɓu ka̱t ɗò? 57 Ǹyangmata̱ imaləng inga ɓu fa mbang chit ka̱t ɗò? Kang u ta̱l iya̱m iga mpwatmpwat chit ka̱ atak ochar oga aSuriya ká̱ nkpaktak oro va̱ gáng na, ka̱ ochar oga aFilisti, ova kà̱ ǹyen ká̱ ɓu kà̱ nza̱ ngba̱k nggo á. 58 Ɓu yar nsur mmai ká̱ iya̱m iga nnəm ajan ɓu. UYawe à là.

59 &lt;&lt; &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là, mi nəm ká̱ ɓu wa nva ka̱ u nəm, mmaɓu va u nəm vyakshin ká̱ nsóng anung ka̱ atak mɓəkchi nsar nnap-nlà. 60 Ka̱ nna kpa te, mi rəng ká̱ nsar nnap-nlà mi ká̱ ɓu ka̱ ashe nra ivan nza̱m ɓu, kang mi yar nsar nnap ká̱ ɓu ngga mbyetmbyet. 61 Te ɓu rəng ká̱ oga nnap nnəm ɓu kang ìwuswa i nəm ɓu, nva̱ngva̱ n na ogənang ɓu ochar á ɓu, onəmgbak ká̱ oɓwakan, te mi na oza̱ a ɓu i təm ovan ɓu ochar, ká̱ nnà te, ka̱ apal nsar nnap-nlà mi ká̱ ɓu ka̱t. 62 Kang mi yar nsar nnap-nlà mi ká̱ ɓu, te ɓu nyi pa̱ mmami nà uYawe. 63 Ka̱ nva̱ngva̱ n yar nsur nkpaktak iya̱m va̱ chit u nəm, te ɓu rəng kang ìwuswa i nəm ɓu, i ma̱t ɓu kà̱ mbol anung, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

17

Nnyám ìpir nnàp ká̱ oga nkumàngga̱p ká̱ ìkun ìba̱ngba̱ng

1 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, tar achu kang ɓu gba nnap n̂zhi àIsa̱rila. 3 Là pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. Nnang nkumàngga̱p ká̱ anang abasəm ká̱ alyang awángwang aga nza̱m pa̱ ɗongɗong á ɓa aLebanon kang à gəl ìɓilyang ìkun asida. 4 Á gəl ìtəngtəng ìɓilyang ga ká̱ ka̱ mbin ìyap á ga yal ka̱ ashe ìtong onəm oga ǹyáp ìyap.

5 &lt;&lt; &lt;Te nkumàngga̱p va̱ tutur ka̱ ashe apir aga mbin va̱ ta kang à ɓál kà̱ mbin ndopdop. Á ɓál na ka̱ atak oga ndəng mmákmak wa ìkun iga anung awang. 6 Á tə́p lyan ka̱ mbin nyáng ìnang ìba̱ngba̱ng, ìgugwong gur ga ka̱ atak nkumàngga̱p. Alələng vàng kpán mbin pa̱ gənggəng, á nyáng ìba̱ngba̱ng kang à chak igóng tə́p.

7 &lt;&lt; &lt;Nnang nkumàngga̱p nro fa ká̱ anang abasəm ká̱ alyang awángwang. Te ìba̱ngba̱ng va̱ ta̱ gur oga alə̀ng wò ga ka̱ atətak kang à nak oga igóng wò ɓa atətak ka̱kul pa̱ na á na ndəng á na ka̱ atak va̱ mmá ɓál na kà̱. 8 Uza̱ nəm pa káp ka̱ nva̱ mmá ɓál na kà̱ mbin ndopdop ka̱ atak oga ndəng mmakmak, na á chak igóng, á wár, kang ì yà ìba̱ngba̱ng inəna̱n á.&gt;

9 &lt;&lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;I ga mpyal ga ɗò? Nkumàngga̱p nggəshi va̱ ta i zəp alələng, i tok awuwar, ìba̱ngba̱ng i lwai, kang nkpaktak oga ntə́təp mpipe i wom ka̱t ɗò? Ká̱ awó akamkam ka̱t, ka̱t te onəm pa̱ makmak kang i zəp na ká̱ alələng ka̱t. 10 Nva̱ngva̱ mí ɓál kà̱ɗi te i ga mpyal ga ɗò? Awalang va̱ ayə́r aga asa̱l nfa alum i vàng te i wom pa̱ chatchat ka̱t ɗò? I wom kà̱ mbin va̱ mmá ɓál kà̱.&gt; &gt;&gt;

11 Te uYawe là á mi pa̱, 12 &lt;&lt;Ɓəp onəm oga nfa iya̱mkak va̱ ta pa̱, &lt;O nyi ìpir oga iya̱m va̱ ta̱ ka̱t ɗò?&gt; Là ôza̱ pa̱, &lt;Uponzhi oga aBabel ga aUrushelima kang à kpán uponzhiponzhi ká̱ onənəm ochumchum ga nzəng ká̱ oza̱ ka̱ aBabel. 13 Te uza̱ kpán uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga akum iponzhi, á nak na yar nsar nnap ká̱ na ka̱ atak nsóng anung. Uza̱ wur onəm oga mbin oga atak nsat, 14 ka̱kul na iponzhi iga mbin va̱ ta á ru. Kang nsar nnap nlə̀la ì sat. 15 Unəm uga akum iponzhi va̱ mmá ka̱ kpán te á fa iya̱mkak ká̱ uponzhi oga aBabel, á re nrè ká̱ onəm ga mbin aMasar pa̱ mmá na ipəri á wò ká̱ oshozha pa̱ makmak. Uza̱ i nəm igwan nəm ɗò? Unəm va̱ nəm oga iya̱m va̱ ta̱ i pətərpətər ɗò? Uza̱ ɓəkchi nsar nnap-nlà, te i pətərpətər ɗò?

16 &lt;&lt; &lt;Nva̱ nna n yà, uNəm uga nzhi uYawe à là, nkpak uponzhi va̱ ta i kú ka̱ aBabel ka̱kul uza̱ yə́l nsóng anung wò ká̱ nsar nnap-nlà va̱ uza̱ yar ûponzhi uga aBabel va̱ chəp na ka̱t. 17 UFirona ká̱ nggatək oshozha wò okamkam i ka̱mshi na ka̱ nlung ìkum va̱ ta ka̱t, nva̱ mmá ká anyán kang mmá me akamsəlang pa̱ á gbá̱ng onəm pa̱ makmak. 18 Uza̱ yə́l nsóng anung wò ka̱t ka̱ atak mɓəkchi nsar nnap-nlà. Dər, uza̱ yar nsàr nnap, kang uza̱ nəm nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱, uza̱ i bar ka̱t.

19 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là, nva̱ nna n yà te, mi ram nsur nsóng anung mi va̱ uza̱ yen ká̱, ká̱ nsàr nnap-nlà mi va̱ uza̱ ɓəkchi. 20 Mi mang ìcha mi ka̱ apəpal kang i kpán na, te mi ga ka̱ na ka̱ aBabel, ka̱ ta mi pà akwali a na ka̱kul uza̱ fa iya̱mkak ká̱ mi. 21 Nkpaktak oshozhashozha oyakyak mí gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi, mí lyangshin oro va̱ re kà̱ nza̱ ayə́r nggo. Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe, n là.

22 &lt;&lt; &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. Mi gəl ìɓilyang ìkun asida ìwángwang ka̱ ashe oga ivan igugong mi ɓál. Mi gəl ishishi ipipye va tə́p ji pa̱ kpaktak mi ɓál ka̱ aɗuktum va rup ji pa̱ kpaktak. 23 Mi ɓál na ka̱ apal ìtəngtəng aɗuktum aIsa̱rila ka̱kul na uza̱ á chak igóng, uza̱ á na awár uza̱ á ta̱l ìkun asida ichumchum. Nza̱ apir ìnyil iga abasəm nggo i təm ka̱ avəvəng, oza̱ i təm ka̱ igugong. 24 Nkpaktak ikún iga ashe nzam i nyi pa̱ mmami uYawe. Mi nak ináng ikún i tong iɓwakan, mi nak iɓwakan i tong inənang, mi nak ikún iwuwu i wom, mi nak ikún iwomwom i ya iwuwu. Mmami uYawe, n là, kang mi nənəm.&gt; &gt;&gt;

18

Unəm va̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng te uwà i kú

1 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Iza̱ mmawó ka̱ nrərəng ka̱ apal ntar achu va̱ ta̱ ka̱ apambin aIsa̱rila, nna va̱ pa̱,

&lt;&lt; &lt;Opon ri awar ìba̱ngba̱ng isamsam,

kang inyin kú ká̱ ovan&gt; yà?

3 &lt;&lt;Nva̱ nna n yà mmami uYawe, n là pa̱, mí yà ká̱ ntar achu va̱ ta̱ ka̱ ashe aIsa̱rila lap ka̱t. 4 Dər, nkpaktak irirì ijem, irirì apon ká̱ ija ayen pa̱ kpaktak ijem. Unəm va̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng te uwà i kú.

5 &lt;&lt;Uro te unəm unəna̱n,

ka̱ nnəm iya̱m va dakdak, məma.

6 Uza̱ i ri iya̱m-nrì ka̱ nzhi ichə̀r ka̱ apal aɓam ka̱t,

uza̱ i wop ichə̀r onəm oga aIsa̱rila ka̱t,

uza̱ i ra ká̱ uchar anəm uga ngba̱k nzhi wò ka̱t,

uza̱ i ra ká̱ uchar ka̱ walang va̱ uza̱ ka̱ akpar ka̱t.

7 Unəm va i ka̱r unəmro ka̱t,

uva i lile ká̱ iya̱m va̱ uro na á na pa̱ uza̱ a kpán a wò kang, ka̱kul akat,

uva i vyat onəm ka̱t,

unəm va i na iya̱m-nrì na ônəm va̱ ka̱ ashe nlang,

uva i na ìlukwan na ûnəm uga nkun.

8 Unəm va i na akat ka̱ ndədəng,

ka̱t te ka̱ nram mmak nro ka̱ apəpal ka̱t,

uva i kwap awo wò ka̱ atak nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng,

uza̱ i va̱n nnandər ka̱ ishimshe onəm oga ndap izər,

9 unəm va ka̱ nkpak nnap mpakpak mi

kang ka̱ nkpak oga nnap nkpakkpak mi ka̱ nnandər,

te uza̱ unəm unəna̱n.

Nkpak uza̱ i lár,

mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là.

10 &lt;&lt;Te a yà pa̱ uza̱ mar uyen va ɓa ta̱l unəm uga nvyat onəm, uga ntar nchə̀r, ka̱t te uva ka̱ nnəm izəngtəng ka̱ ashe oga iya̱m va̱ ta̱, 11 iva upupon nəm apipir ka̱t.

&lt;&lt;Uza̱ ka̱ nri iya̱m-nrì ka̱ nzhi ichə̀r ka̱ apal aɓam,

uza̱ ka̱ nra ká̱ uchar anəm uga ngba̱k nzhi wò.

12 Uza̱ ka̱ nka̱r onəm oga nkun ká̱ oga nlang.

Uza̱ i vyat onəm.

Uza̱ i le ká̱ iya̱m va̱ uro na á na pa̱ uza̱ á kpán a wò kang, ka̱kul akat ka̱t.

Uza̱ i wop ichə̀r.

Uza̱ i nəm iya̱m iga nnəm ajan.

13 Uza̱ i na akat ka̱ ndədəng, ka̱ nram mmak ka̱ apəpal. Te uza̱ i ləlár ɗò? Uza̱ i lár ka̱t. Ka̱kul uza̱ nəm nkpaktak oga iya̱m iga nnəm ajan va̱ ta̱ nəm. Uza̱ i kú ikúku, nchìchər i le ûwà ka̱ ishi.

14 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ unəm va̱ ta mar uyen uva̱ ya nkpaktak oga mpat va̱ ya upon wò nəm, káp ka̱ nva̱ uza̱ ya iya̱m va̱ ya upon wò nəm, te uza̱ nəm pa jiwò ka̱t.

15 &lt;&lt;Uza̱ i ri iya̱m-nrì ka̱ nzhi ichə̀r ka̱ apal aɓam ka̱t,

uza̱ i wop ichə̀r onəm oga aIsa̱rila ka̱t.

Uza̱ i ra ká̱ uchar anəm uga ngba̱k nzhi wò ka̱t.

16 Uza̱ i ka̱r unəm uro ka̱t,

uza̱ i ka̱m iya̱m iga nkpán ndàtdàt ka̱kul akat ka̱t.

Uza̱ i vyat onəm ka̱t,

uza̱ ka̱ nna iya̱m-nrì na ônəm va̱ ka̱ ashe nlang,

kang uza̱ ka̱ ndang imaləng ônəm omaləng.

17 Uza̱ i kwap awo wò ka̱ atak nna idumdum ônəm oga nkun,

uza̱ i na akat ká̱ nram ndədəng mmákmak kà̱ ka̱t.

Uza̱ ka̱ nkpak oga nnap mpakpak mi,

kang kà̱ nchen ka̱ ashe oga nnap nkpakkpak mi.

Uza̱ i kú ka̱kul mpat apon wò ka̱t, uza̱ i lár. 18 Upupon ka̱r onəm, á vyat ugənang wò, á nəm iya̱m iva ɓyen ka̱t ka̱ ashe onəm wò, uza̱ i kú ka̱ ashe mpat wò.

19 &lt;&lt;O ɓəp pa̱, &lt;Iza̱ nak kang uyen i yar nsur mpat apon wò ka̱t yà?&gt; Nva̱ uyen va̱ ta kpak nnap-akwali, á nəm iya̱m va məma, uza̱ kpak nkpaktak nɗyáng mi pa̱ dakdak, uza̱ i lár. 20 Unəm va̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng te uwà i kú. Uyen i yar nsur mpat apon wò ka̱t, upon i yar nsur mpat ayen wò ka̱t. Inəna̱n ánəm unəna̱n i təm ka̱ apal ishishi, inga ánəm unga i təm ka̱ apal ishishi.

21 &lt;&lt;Kang a yà pa̱ unəm unga i re nkpaktak oga iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng wò va̱ uza̱ nəm, uza̱ kpak nkpaktak oga nɗyáng mi, kang uza̱ i nəm inəna̱n ká̱ nnandər te, uza̱ i lár, uza̱ i kú ka̱t. 22 Mí yà ka̱ nrəng ká̱ nkpaktak mpəpat va̱ uza̱ nəm ka̱t. Ka̱ atak inəna̱nnəna̱n va uza̱ nəm te, uza̱ i lár. 23 N fe nchang ikú ánəm unga fe ɗò? UNəm uga nzhi uYawe à là. N ɗòm pa̱ uza̱ á ga̱ɓa̱n á re nnap nnəm wò na uza̱ á lár ka̱t ɗò?

24 &lt;&lt;Nva̱ngva̱ unəm unəna̱n i re nnəm iya̱m inəna̱n wò kang i nəm iɓá̱ngɓa̱ng, te uza̱ nəm nkpaktak iya̱m iga nnəm ajan va̱ unəm unga ka̱ nnənəm te, uza̱ i ləlár ɗò? Nkpaktak oga nnap nnənəm nnəna̱n va̱ uza̱ nəm te mí rəng ká̱ oza̱ lap ka̱t. Uza̱ nəm nnandər ka̱t, te uza̱ i kú ka̱ ashe oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng va uza̱ nəm.

25 &lt;&lt;Ká̱ nnà te o la pa̱, &lt;Asa̱l áPonzhi Inan dakdak ka̱t.&gt; Kusuk, o fe á nzhi aIsa̱rila, asa̱l mi dakdak ka̱t ɗó? Asa̱l wó na dakdak ka̱t, kat ɗò? 26 A yà pa̱ unəm unəna̱n re nnəm iya̱m inəna̱n wò, kang à nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng, te uza̱ i kú ka̱ ashe oza̱. Uza̱ i kú ka̱ ashe iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va uza̱ nəm. 27 Kang a yà pa̱ unəm unga re iya̱m inga wò va̱ uza̱ ka̱ nəm, kang à nəm inəna̱n ká̱ nnandər, te uza̱ i gár irirì wò. 28 Ka̱kul uza̱ rəng nnap kang uza̱ ga̱ɓa̱n ka̱ atak nkpaktak oga mpat va̱ uza̱ nəm, te uza̱ i lár, uza̱ i kú ka̱t. 29 Ká̱ nnà te nzhi aIsa̱rila là pa̱, &lt;Asa̱l áPonzhi Inan dakdak ka̱t.&gt; Á nzhi àIsa̱rila, asa̱l mi dakdak ka̱t ɗó? Asa̱l wó na dakdak ka̱t, ka̱t ɗò?

30 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, á nzhi àIsa̱rila, mi ga nnap-akwali n̂za̱ unəm nggo ka̱ atak nnap nnənəm, uNəm uga nzhi uYawe à là. Ó ga̱ɓa̱n ó re nkpaktak oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó, le kang oza̱ a nak wó kà̱ nru ka̱t. 31 Ó kap ká̱ nkpaktak oga mpat va̱ ó pat, ó ram ìgwak ìpipye ka̱ aruhu apipye. Ka̱kul iza̱ kang ó kú yà, á nzhi àIsa̱rila? 32 N fe nchang ikú ánəm ro ka̱t, uNəm uga nzhi uYawe à là. Ó ga̱ɓa̱n na ó lár.

19

Ǹyə́ng ikú ka̱kul onəm oga mpyal aIsa̱rila

1 &lt;&lt;Shì ìpyang ka̱kul onəm oga mpyal oIsa̱rila. 2 Là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Unang ɓu ìlir ìchar ìkamkam

ka̱ ashe oga ilìr.

Uza̱ ra kà̱ ishimshe ivan ilìr

kang i nak ishi ká̱ ivan wò.

3 Uza̱ kang ìzəngtəng ka̱ ashe ovan wò,

á nyáng iya ìlir ìnunggwan.

Te á ɗyáng nkpán ìzhe,

kang à ri unəmləbər.

4 Oga mbín fe izəzər

kang mmá kpán na ka̱ ashe ache oza̱.

Oza̱ dàp na ká̱ nzwar

ga ká̱ kà̱ mbin aMasar.

5 Nva̱ngva̱ ìnang ìlir va̱ ta ya pa̱ ò lòk ka̱ anung mwang

nnak ìgwak wò ru chit,

te uza̱ yar ìro kà̱ɗi ka̱ ashe ovan wò,

uza̱ kang na nyáng ìya ìlir ìnunggwan.

6 Te ìya ìlir va̱ ta ga̱ɓa̱n kà̱ ishimshe oga ilìr,

uza̱ nyáng ìya ìlir ìnunggwan.

Uza̱ ɗyáng nkpán ìzhe,

uza̱ ri unəmləbər.

7 Uza̱ vyap oga atak mbwam oza̱ akamkam.

Uza̱ nak oga itong oza̱ təm agúng.

Mbin va̱ ta ka̱ iya̱m va̱ ka̱ ashishe

fe aɗuɗum te ayər nəm oza̱.

8 Te mbín ɓa ka̱ apəpal,

kà̱ nza̱ ichwór nggo.

Oza̱ mang ìcha á na,

mmá kpán na ka̱ ashe ache oza̱.

9 Oza̱ kpán na ká̱ ayok, oza̱ dàp na ká̱ nzwar,

kang à ɓa ka̱ na ûPonzhi oga aBabel.

Oza̱ nak na ka̱ ashe nzhi ìkan,

le kang mmá fe aɗuɗum

ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila lap ka̱t.

10 Unang ɓu wa ìba̱ngba̱ng ka̱ ashe ìram ìba̱ngba̱ng ɓu,

mmá ɓál ka̱ anung ndəng,

á wár awár kang à chak igóng,

ka̱kul ndəng kúr na kúr.

11 Oga igugong kám

á mal ìdari aponzhi mal.

Á rup ɓa ga

ka̱ apal nkpaktak igóng.

Mmá ya na ka̱ atak ìrurup,

ka̱ atak ǹyə́l igugong.

12 Te mmá tutur na ka̱ ashe nlak ìgwak,

mmá mandar ka̱ mbin.

Ayə́r aga asa̱l awu alum wom na,

mmá tok oga awuwar.

Igugong ikamkam wom,

apər pwák na.

13 Kang ǹyangmata̱ mmá ɓál ka̱ ashe nzam,

kà̱ mbin nwomwom va yà ká̱ ndəng ka̱t.

14 Te apər fa ká̱ izər igugong,

kang à ri awuwar.

Ìgong ìkamkam ìro re ka̱ izəzər

iva mal ìdari àponzhi ka̱t.&gt;

Nshì ìpyang ta̱, á yà nnap-nshì ngga aɗor chit.&gt;&gt;

20

OIsa̱rila ga mpyal ka̱ nfa iya̱mkak

1 Kà̱ ìzun iga ifangshat, ka̱ ape aga tukun kà̱ nra ngga ngba̱pchi te, onəm oro ka̱ ashe onəmgbak oIsa̱rila ɓa pa̱ na ó ɓəp nnap-nlà ka̱ atak áYawe. Kang oza̱ təm kà̱ mpyal mi.

2 Te uYawe là nnap-nlà ká̱ mi pa̱, 3 &lt;&lt;Á ya anəm, là ônəmgbak oIsa̱rila pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là, &lt;&lt;Ó ɓa pa̱ ó ɓəp nnap-nlà ka̱ atak mi ɗò?&gt;&gt; Nnandər, mi ma̱n mi fe nnap-nlà wó ka̱t, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt;

4 &lt;&lt;Ɓu náp akwali ôza̱ ɗò? Ɓu náp akwali ɗò, á ya anəm? Te nyám ká̱ ôza̱ oga iya̱m iga nnəm ajan okə́ká oza̱, na oza̱ á nyi. 5 Te là ôza̱ pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là. Ka̱ nda va̱ n yak oIsa̱rila, n sóng anung âkum ìjili nzhi àYakup te, n nyám ishi mi ôza̱ ka̱ mbin aMasar. N wong ká̱ awo mi ka̱ apal n là pa̱, &lt;&lt;Mmami na uYawe Inan wó.&gt;&gt; 6 Ka̱ nda va ta n sóng anung ôza̱ pa̱ mi fa ka̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar, mi ga ka̱ oza̱ ka̱ mbin va n yak ôza̱ chit, mbin nva ndópdòp, nva ɓyen ji mbín pa̱ kpaktak. 7 Te n là ôza̱ pa̱, &lt;&lt;Re nza̱ uzəngtəng wó nggo a swang oga iya̱m iga nnəm ajan va̱ mmawó ka̱ nfe nchang oza̱, kang ó vyap ishi wó ká̱ oga ichər iga aMasar ka̱t. Mmami na uYawe Inan wó.&gt;&gt;

8 &lt;&lt; &lt;Kang oza̱ fa iya̱mkak ká̱ mi, oza̱ fe mi ka̱t, oza̱ swang oga iya̱m iga nnəm ajan va̱ oza̱ ka̱ nfe nchəchang ka̱t, oza̱ re ichə̀r oga aMasar ka̱t. Te n la pa̱ mi nyám nlak ìgwak mi ka̱ apal oza̱, mi yə́l ka̱ nlak ìgwak mi ka̱ apal oza̱ ka̱ mbin aMasar. 9 Kang ka̱kul aɗin mi te n nəm yə́l ka̱t, le kang mmá yen ka̱ aɗin mi ka̱ ashe mbín ka̱ atak va̱ oza̱ kà̱. Kà̱ ìwu oza̱ n nyám ká̱ ishi mi ôIsa̱rila, ka̱ atak nfa ka̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar. 10 N fa ká̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar, te m ɓa ka̱ oza̱ ka̱ ashe nzam. 11 Kang n na oga nɗyáng mi ka̱ oga nnap mpakpak mi ôza̱, iva unəm i kpak oza̱ te uza̱ i lár. 12 Kà̱ɗi te n na ìlum awop mi ôza̱ na á yà nnyám ìpir nnap kà̱ ishimshe mi ka̱ oza̱, ka̱kul na oza̱ á nyi pa̱ mmami na uYawe va̱ nàl oza̱ pa̱ oza̱ a yà onəm mi.

13 &lt;&lt; &lt;Ká̱ nnà te nzhi aIsa̱rila fa iya̱mkak ká̱ mi ka̱ ashe nzam, oza̱ kpak oga nɗyáng mi ka̱ oga nnap mpakpak mi ka̱t, iva unəm i kpak oza̱ te i lár á. Oza̱ vyap ìlum awop mi pa̱ chatchat. Te n la pa̱ mi nyám mmən ìkum mi pa̱ makmak ka̱ apal oza̱ ka̱ ashe nzam. 14 Kang ka̱kul aɗin mi te n nəm yə́l ka̱t, le kang mmá yen ka̱ aɗin mi ka̱ ashe mbín nva̱ n fa ka̱ oza̱ ka̱ ìwu oza̱ á. 15 Kang kà̱ɗi te n sóng anung ôza̱ ka̱ ashe nzam pa̱ mi ga ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin ndopdop, nva ɓyen ji mbín pa̱ kpaktak ka̱t. 16 N nəm pa ka̱kul oza̱ yáng ka̱ oga nɗyáng mi ká̱ oga nnap mpakpak mi. Oza̱ vyap ìlum awop mi, ka̱kul ìgwak oza̱ ga ka̱ atak oga ichər oza̱.

17 &lt;&lt; &lt;Kap ká̱ nnà te n dər oza̱ ka̱ ìwu aɗor, n zhì oza̱ pa̱ chatchat ka̱ ashe nzam ka̱t. 18 N là ôvan oza̱ ka̱ ashe nzam pa̱, &lt;&lt;Kang ó kpak oga nɗyáng ká̱ oga nnap mpakpak opón wó ka̱t, kang ó vyap ishi wó ká̱ ichə̀r oza̱ ka̱t. 19 Mmami na uYawe Inan wó, ó kpak oga nɗyáng mi ka̱ oga nnap mpakpak mi, ó nəm inok ka̱ oza̱. 20 Ó gòr oga ilum awop mi na á nyám ìpir nnap ká̱ ishimshe mi ka̱ wó. Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe Inan wó.&gt;&gt;

21 &lt;&lt; &lt;Ká̱ nnà te ovan va̱ ta fa iya̱mkak ká̱ mi ka̱ ashe nzam, oza̱ kpak oga nɗyáng mi ka̱ oga nnap mpakpak mi ka̱t, iva unəm i kpak oza̱ te i lár á. Oza̱ vyap ilum awop mi pa̱ chatchat. Te n là pa̱ mi yə́l ká̱ nlak ìgwak mi ka̱ apal oza̱ ka̱ ashe nzam. 22 Ká̱ nnà te, n le ká̱ awo mi n nəm pa ka̱t, le kang mmá yen ka̱ aɗin mi ka̱ iwú mbín nva̱ ya mi kà̱ n fa ká̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar á. 23 Kà̱ɗi te n sóng anung ôza̱ ka̱ ashe nzam pa̱ mi ga nlyangshin oza̱ ka̱ ashe oga itong, mi zàl oza̱ ka̱ ashe oga mbín. 24 N nəm pa ka̱kul oza̱ yáng ka̱ oga nɗyáng mi ka̱ oga nnap mpakpak mi, kang oza̱ vyap ìlum awop mi, iwú oza̱ ka̱ apal oga ichər okə́ká oza̱. 25 Kà̱ɗi te n na oga nɗyáng nnəna̱n ôza̱ ka̱t, ká̱ oga nnap mpakpak va oza̱ i lár ka̱t ka̱ atətak. 26 N vyap oza̱ ka̱ atak oga iya̱m inana oza̱, ka̱ atak nna ovan oza̱ oga nggəshi ka̱ ashe apər. N nəm pa ka̱kul na n nak oza̱ a yà iya̱m iga ajan îshi oza̱, ka̱kul na oza̱ a nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;

27 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, á ya anəm, là nnap ka̱ nzhi aIsa̱rila, là ôza̱ pa̱, &lt;Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, okə́ká wó pwat aɗin mi ka̱ atak nnəm nnandər ka̱t. 28 Ka̱ awalang va̱ m ɓa ka̱ oza̱ ka̱ ashe mbin va̱ n sóng anung pa̱ mi na oza̱, te oza̱ ya nza̱ aɗuktum ka̱ nza̱ ìkun nggo iga azang, te oza̱ na nləfər iya̱m inana ipápà ka̱ atak va̱ ta. Oza̱ bəshi ìgwak á mi ká̱ iya̱m inana oza̱, kang ka̱ atak va̱ ta oza̱ yichi iya̱m inana oza̱ inəngnəng ichángchàng ká̱ iya̱m inana iga nwá. 29 Te m ɓəp oza̱ pa̱, nza̱ nzhi awop ka̱ aɗuktum mmawó ka̱ ngga yà? Mmá ka̱ nwór aɗin atak va̱ ta pa̱ aBama, har n̂da ta̱.&gt;

30 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te là n̂zhi àIsa̱rila pa̱, &lt;Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, o vyap ishiwo wa nva okə́ká wó nəm ɗò? O yar nva̱ng oga iya̱m iga ajan oza̱ ɗò? 31 Awalang va̱ o yichi oga iya̱m inana, kang o yichi ovan wó iya̱m inana ka̱ apər, mmawó ka̱ nvyap ishiwó ka̱ atak oga ichə̀r wó har n̂da ta̱. Te ó chuchu pa̱ ó ɓəp mi ka̱ nnap-nlà ɗò, á nzhi aIsa̱rila? Nva̱ nna n yà, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱ o kúr mɓəp mi ka̱ nnap-nlà ka̱t.

32 &lt;&lt; &lt;Nrəng nnap va̱ mmawó ka̱ nrərəng kà̱ ìgwak wó pa̱ na ó yà wa mbín nro ka̱ akum ìjili oga mbín ó wop ikún ká̱ ipáng, te i yà ká̱ nnəm ka̱t. 33 Nva̱ nna n yà, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱ mi nəm iponzhi ka̱ apal wó ka̱ awó achumchum nkàm ka̱ nshìda ka̱ mmən ìkum. 34 Ká̱ awó achumchum ka̱ nkàm ka̱ nshìda ka̱ mmən ìkum, mi fa ká̱ wó ka̱ ashe onəm, mi ɓut wó ka̱ ashe mbín va̱ ó lyangshin kà̱. 35 Kang mi ɓa ká̱ wó ka̱ ashe nzam onəm, ka̱ ta mi pà akwali á wó ìwú ká̱ ìwú. 36 Wa nva n pà akwali okə́ká wó ka̱ ashe nzam mbin aMasar te, wa nnà ta mi pà akwali á wó, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. 37 Mi nak ó watar ka̱ avəng ìdari, kang mi ran wó ká̱ nsar nnap-nlà. 38 Mi fa ka̱ onəm oga nfa iya̱mkak ka̱ ashe wó, ka̱ oro va̱ nəm mpat á mi. Mi fa ka̱ oza̱ ka̱ ashe mbin va̱ oza̱ kà̱ ntəm kà̱, ka̱ nna te oza̱ i tar mbin aIsa̱rila ka̱t. Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe.

39 &lt;&lt; &lt;Ǹyangmata̱, á nzhi aIsa̱rila, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, udanggo á ga mpyal ka̱ ngwop ichər wò, nva̱ nna yà chit pa̱ mmawó ka̱ nggong achwang kà̱ mi lap ka̱t á. Ó nyi kpa pa̱ ó yà ka̱ nvyap aɗin mi anəna̱n ka̱ oga iya̱m inana wó ka̱ oga ichə̀r wó ka̱t.

40 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul ka̱ apal aɓam mi ayə́ryər, ka̱ apal itəngtəng aɓam aIsa̱rila, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, ka̱ ta na nkpaktak nzhi aIsa̱rila, nkpaktak oza̱ i wop mi ka̱ mbin va̱ ta. Ka̱ ta na mi ka̱m oza̱, kang ka̱ ta na mi ka̱m iya̱m inana oza̱ ká̱ iya̱m inana oza̱ iyákyàk va ɓyen ji ka̱ iya̱m inana va mí yichi m̂mami na ka̱ nkukwa á. 41 Mi ka̱m wó wa iya̱m inəngnəng ichángchàng awalang va̱ mi fa ká̱ wó ka̱ ashe onəm, kang mi ɓut wó ka̱ ashe mbín ka̱ atak va̱ ó lyangshin kà̱. Nnà chit te mi nyám inəna̱n mi ka̱ ashe wó kà̱ mpyal mbín. 42 Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe, awalang va̱ mi ɓa ká̱ wó ka̱ mbin aIsa̱rila, mbin va n sóng anung chit ka̱ atak ngha̱p awó pa̱ mi na okə́ká wó. 43 Ka̱ ta ó rəng ka̱ nnap nnəm wó ka̱ nkpaktak oga iya̱m va̱ ó vyap ishiwo ká̱. Ó ya nnəm ajan wó ka̱ ishiwó ka̱kul iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ nna ó nəm. 44 Te ó nyi pa̱ mmami na, awalang va̱ n nəm á wó wa nnà ta ka̱kul aɗin mi, n nəm pa ka̱kul nnap nnəm wó mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, ka̱t te ngga nlang nnandər ka̱t, á nzhi àIsa̱rila. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt; &gt;&gt;

Nlà anung ka̱ apambin ngga nkwandal

45 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 46 &lt;&lt;Á ya anəm, ga̱ɓa̱n asa̱l awú á ga nkwandal, na u dap achwang n̂kwandal, kang ɓu là anung ka̱ apal ikún iga mbin aNegep. 47 Là îkun aNegep, fe nnap-nlà aYawe, ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mi ga mmá̱l apər ka̱ ashe ɓu, i ri nza̱ ìkun ìwuwu nggo, ka̱ nza̱ ìkun ìwomwom nggo ka̱ ashe ɓu. Nsal aɓələm apər va̱ ta i ri atak i yà ká̱ njəp ka̱t, ka̱ nza̱ asa̱l awú nggo i ɓàn kà̱ nkwandal i ga i chu mpal. 48 Nkpaktak onəm i ya pa̱ mmami na uYawe m ma̱l apər va̱ ta, i yà ká̱ njəp ka̱t.&gt;&gt;

49 Te n là pa̱, &lt;&lt;O'o aNəm uga nzhi uYawe, oza̱ kà̱ nlà pa̱, &lt;Uza̱ unəm uga ngba nnap na pa kuk ka̱t ɗò?&gt; &gt;&gt;

21

Ndokchi aYawe

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, dər asa̱l aUrushelima na u là nnap ka̱ apal oga atak awuwop ayə́ryər, kang ɓù là anung ka̱ apambin aIsa̱rila. 3 Là nnap ká̱ mbin aIsa̱rila, là pa̱, &lt;Mmami, uYawe kà̱ mmən ìkum ka̱ ɓu. Mi tur ndokchi mi ka̱ ashe avakchi, mi gbá̱ng onəm onəna̱n ka̱ onəm oɓá̱ngɓa̱ng pa̱ kpaktak ka̱ ashe ɓu. 4 Ka̱kul pa̱ mi ga ngbá̱ng onəm onəna̱n ka̱ oɓá̱ngɓa̱ng, te ndokchi mi i fa ka̱ ashe avakchi wò i gbá̱ng nkpaktak onəm i ɓàn ka̱ asa̱l nkwandal i ga i chu asa̱l mpal. 5 Kang nkpaktak onəm i nyi pa̱ mmami na uYawe. N tur ndokchi mi ka̱ ashe avakchivakchi, i le ka̱ ashe avakchi va̱ ta lap ka̱t.&gt;

6 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, shìn ká̱ nlak ìgwak pa̱ gənggəng, kang ɓù nyám nlak ìgwak ɓu pa̱ gənggəng kà̱ mpyal oza̱. 7 Kang a yà pa̱ oza̱ ɓəp ɓu pa̱, &lt;Iza̱ nak kang ɓu shìn yà?&gt; Te wa là ôza̱ pa̱, ka̱kul iya̱m va̱ ka̱ ngga nfa á. Awalang va̱ i fa te nza̱ ìgwak nggo i rusok, oga awó pa̱ kpaktak i lang ìkam, aruhu á danggo i kú, irəng á danggo i rusok wa ndəng. Dər, nɗaktak va̱ ta ka̱ ngga nfa. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt;

8 UYawe là nnàp ká̱ mi pa̱, 9 &lt;&lt;Á ya anəm, là anung pa̱, Inan là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Ndokchi, ndokchi, mmá lulwa,

kang mmá gbəgbàk kpa.

10 Mma lwa na ka̱kul mpà,

mmá gbàk na á məlam pa̱ yələkyələk wa aməlam.

Í nəm nchang izər ɗò?

Ka̱kul ó yəyang ká̱ nka̱m ichən.

11 Mmá na ndokchi va̱ ta pa̱ mmá gbàk, na mmá kpán ka̱ awó.

Mmá lwa na, mmá gbàk na ka̱kul nna ka̱ ashe awó anəm uga ngba̱l unəm.

12 Yə́ng, nə́m ìwar, á ya anəm, ka̱kul ndokchi va̱ ta i yà ka̱ apal onəm mi,

i yà ka̱ apal nkpaktak ovan ponzhi oga aIsa̱rila.

Mmá na oza̱ chit ká̱ onəm mi n̂dokchi va̱ ta.

Ka̱kul nva̱ ta te lə̀p ìsong.

13 &lt;&lt; &lt;Mmami kà̱ mma onəm mi. Unəm uga nɗəɗa̱t uwa yà ɗò? Unəm uga nzhi uYawe, à là.&gt;

14 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, á ya anəm, là anung, lə̀p awó ɓu,

yənggət ndokchi nva̱ng pa̱ mparəm, ka̱t te pa̱ nshatɗing.

Ndokchi ka̱kul ngbá̱ng onəm oɓá̱ngɓa̱ng.

Ndokchi ngga ngbá̱ng onəm pa̱ makmak. I gáng oza̱.

15 I nak ìchəgwak i lə̀p oza̱, kang pa̱ makmak i nə́m ifàng.

Kà̱ nkpaktak oga anung nkəlang oza̱ n na ndokchi mməlamməlam,

mmá nəm na məlam,

ka̱kul ngbá̱ng irirì.

16 Ndokchi va̱ ta i kyen atak kà̱ nri, i ga̱ɓa̱n mpa̱m,

ká̱ nkpaktak ìsu va̱ asa̱l awúwu i ga̱ɓa̱n kà̱.

17 Mi nə́m awó mi kpa, mi nyám mmən ìkum mi lap ka̱t.

Mmami, uYawe, n là.&gt;&gt;

18 Te uYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 19 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, nyám asa̱l pa̱ parəm va ndokchi aponzhi oga aBabel i wòl kà̱. Nkpaktak oza̱ pa̱ oparəm i fa kà̱ mbin nzəngtəng. Nyám atak kà̱ nggwang asa̱l á ga asa̱l ìtong. 20 Nyám asa̱l n̂dokchi va̱ ta aga ngga aRaba oAmoni, ka̱ asa̱l aga ngga aYahuda, ka̱ aUrushelima ìtong iga akamsəlang. 21 Ka̱kul uponzhi oga aBabel uwa kà̱ nta̱l kà̱ nchak asa̱l, ka̱ atak va̱ asa̱l ɓa chak pa̱ parəm á, uza̱ ka̱ nva̱k iva̱k, ka̱ yənggət iwar, i mwo ichən ka̱ atak ichər, uza̱ ka̱ ndər ka̱ ashe ani iya̱m nkang iga nshì. 22 Ka̱ awúwo ari te iva̱k kà̱ nnyám aUrushelima. Uza̱ i pak oga anung akun ka̱kul nshin akamsəlang, uza̱ i nə́m achu ìkum ka̱kul ngbá̱ng irirì, i pak oga anung akun ka̱kul nshin oga anung nkəlang, uza̱ i ɓut mbin pa̱ na ô me atak nkén akamsəlang ka̱kul ìkum. 23 Ka̱ atak oga aUrushelima te iva̱k va̱ ta̱ akwam kà̱ mpyal oza̱, ka̱kul oza̱ ka̱ sóng anung ûponzhi oga aBabel chit, te uza̱ i rəng ká̱ mpat oza̱ ôza, na á nak mmá kpán oza̱.

24 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ka̱kul ó nak chit mmá rəng ká̱ oga mpat wó, kang ó nyám nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó fa chit kà̱ mbáng, ka̱ ashe nkpaktak nnap nnəm wó, á nyám oga mpat wó chit, ka̱kul ó nak chit mmá rəng ká̱ oga mpat wó, te mí wur wó ó ga izwàl.

25 &lt;&lt;Kang mmaɓu, uponzhi uga aIsa̱rila, uɓá̱ngɓa̱ng, uga nlang nnandər, ìlum ɓu ɓa rwam chit, ka̱kul awalang aga nnáp akwali ɓu á nəm chit. 26 Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱ ú tur iya̱m ishi ɓu ká̱ atagya iponzhi ɓu. Oga iya̱m i yà wa mmatmat lap ka̱t. Mí rup ká̱ uva̱ mmá yen ká̱, kang mí yen ká̱ uva̱ mmá rup ká̱. 27 Nzhì, nzhì, mi zhì ìtong va̱ ta, mi re iya̱m iro ka̱t. Ya uga iya̱m i ɓa kang, uva i nap akwali, nna chit te mi na á na ɗak.&gt;&gt;

Mpà akwali ka̱ apal aAmon ká̱ aBabel

28 Kang mmaɓu, á ya anəm, là anung pa̱, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là ka̱ apal oga aAmon, kang ka̱ apal nlang ìwuswa oza̱, va̱ nna oza̱ pwat onəm mi á.

Te ɓu là pa̱, mmá tur ndokchi ka̱kul ngbá̱ng onəm,

mmá gbàk na məlam wa aməlam ka̱kul ngba̱l irirì.

29 Là ôza̱ pa̱, oza̱ ya oga alár aga akwam,

kang oza̱ i nəm iva̱k iga akwam.

Te mi nak ndokchi mi ka̱ apal ìshak onəm oɓá̱ngɓa̱ng va̱ mí pà, ova̱ ìlum oza̱ chu chit.

Iva ta̱ nna ji ka̱ ashe mɓək anung oza̱.

30 &lt;&lt;Le ka̱ ndokchi ɓu ka̱ ashe avakchivakchi.

Mi náp akwali á ɓu ka̱ atak va mmá mar ɓu kà̱,

ka̱ ashe mbin ɓu.

31 Mi fə́r ká̱ mmən ìkum mi ka̱ apal ɓu.

Mi ɓur apər nfə́l ìgwak mi á ɓu,

kang mi na ɓu ka̱ ashe awó onəm oɓá̱ngɓa̱ng,

oga nnyi nzhì.

32 Ɓu nyáng akun apər.

Nchə̀r ɓu i yà kà̱ ìshimshe mbin.

Mí yà ká̱ nrəng ká̱ ɓu lap ka̱t.

Mmami, uYawe, n là.&gt;&gt;

22

Nnap mɓá̱ngɓa̱ng aUrushelima

1 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, ɓu nap akwali, ɓu nap akwali îtong iga ntar nchə̀r ɗò? Te nyám á na nkpaktak nnap nnənəm ngga ajan. 3 Te ɓu là á na pa̱, &lt;Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, ìtong va̱ tar nchə̀r ka̱ ìshimshe wò, kang á nəm oga ichər îshi wò va vyap na, te awalangwalang nna i ɓa. 4 Ka̱ atak ntar nchə̀r ɓu te u yà unəm uga mpat chit, kang u vyap ishi ɓu ka̱ atak oga ichə̀r va̱ u nəm. Te u dapchi nra ɓu chit ɓa datkulung, izún va̱ mmá kpa̱k a ɓu te a chu chit. Ka̱kul nva̱ ta te, n nak ɓu chit u ta̱l iya̱m iga mpwatmpwat ka̱ atak oga mbín kang iya̱m iga nnáp avyal ka̱ atak nkpaktak mbín. 5 Onəm va̱ pa̱ dát ka̱ onəm va̱ nggbəgbà̱ng i nap avyal a ɓu, aɗin ɓu vyap chit, ka̱kul nkak ishi ɓu.

6 &lt;&lt; &lt;Dər, ovan ponzhi aIsa̱rila ka̱ ashe ɓu, uwa kà̱ nggo ta̱l unəm uga ntar nchə̀r chit, ka̱kul ichumchum wò. 7 Ka̱ ashe ɓu upon ká̱ unang mmá nak oza̱ iya̱m iro ka̱t, mí nyán ká̱ unəm uchən, mí nyán ká̱ uchar ukpələng, ká̱ ovan okpələng va̱ ka̱ ashe ɓu. 8 U yen ká̱ oga iya̱m iyə́ryər mi, kang u vyap oga ilum awop mi. 9 Onəm oma ka̱ ashe ɓu ova ka̱ nlak aɗin onəm pa̱ na o tar nchə̀r, kang onəm oma yà ova ka̱ ashe ɓu kà̱ nrí iya̱m-nrì ka̱ apal oga aɓam, oza̱ i nəm mmai kà̱ ìshimshe wó. 10 Ka̱ ashe ɓu onəm i ra ka̱ ochar opon oza̱, oro i ra ká̱ ochar ka̱ awalang va̱ oza̱ ká̱ akpar. 11 Uro nəm iya̱m iga ajan ká̱ uchar àwan wò, uro ra ka̱ uchar ayen wò, uro ra ká̱ ugənang wò uyenchar, uya apupon. 12 Ka̱ ashe ɓu onəm i ka̱m iya̱m iga mmulam anung pa̱ na ó tar nchə̀r. Ɓu na akat ká̱ nram mmak kà̱, mmaɓu kà̱ ǹya mmak ka̱ atak owan ɓu, ka̱kul mmwar va̱ ɓu mwar oza̱, u kong ká̱ mi, uNəm uga nzhi uYawe à là.

13 &lt;&lt; &lt;Dər, n lə̀p awó mi chit ka̱ apal ɓu ka̱kul mmak ngga ajan va̱ u ya, ká̱ nchə̀r va̱ u tar kà̱ ìshimshe ɓu. 14 Kà̱ ìlum va̱ mi gwang ká̱ ɓu, te ìgwak ka̱t te awó ɓu i kəkam ɗò? Mmami, uYawe, n là, kang mi nənəm wa nnà ta. 15 Mi lyangshin ɓu ka̱ ashe oga mbín, mi zal ɓu ka̱ apal oga mbín, kang mi fa ká̱ iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng pa̱ kpaktak ka̱ ashe ɓu. 16 Kang mí vyap ɓu kà̱ mpyal oga mbín nnà chit te, ɓu nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

17 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 18 &lt;&lt;Á ya anəm, nzhi àIsa̱rila sat aməng ala chit kà̱ mpyal mi. Nkpaktak oza̱ tong wa acham arə́zàng, ká̱ aguza, ká̱ acham, ká̱ acham aləbər, oza̱ tong wa aməng ala aazurfa kà̱ ìshimshe apər. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, nva̱ nna nkpaktak wó ó tong aməng ala chit, te mi ɓut nkpaktak wó kà̱ ìshimshe aUrushelima. 20 Wa nva̱ unəm i ɓut aazurfa, ká̱ acham arə́zàng, ká̱ acham, ká̱ acham aləbər, ká̱ aguza ka̱ ashe apər, na ó ɓur apər ka̱ apəpal ka̱kul pa̱ na a tap na te, wa nnà ta mi ɓut wó ka̱ ashe nlak ìgwak mi, kang ka̱ ashe mmən ìkum, mi nak wó ka̱ ashishe kang ó tap. 21 Mi ɓut wó kang mi ɓur apər mi aga mmən ìkum ka̱ apal, kang ô tap ka̱ ashe aUrushelima. 22 Wa nva aazurfa tap ka̱ ashe apər, te wa nnà ta ó tap ka̱ ashe aUrushelima, kang ó nyi ɗak pa̱ mmami na uYawe, n fə́r ká̱ mmən ìkum mi chit ka̱ apal wó.&gt;&gt;

Nnap mɓá̱ngɓa̱ng ovan ponzhi ga aIsa̱rila

23 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 24 &lt;&lt;Á ya anəm, là á na pa̱, &lt;Mmaɓu mbin va nnəna̱n ka̱t, nva ìva̱r pəng ka̱ apəpal ka̱t, kà̱ ìlum iga nlak ìgwak mi.&gt; 25 Onəm oga nlà anunung, gwang anung ka̱ ashishe wa ilìr va i ɗúm ká̱ ayang kà̱ mmwo iya̱m pa̱ ô kan, oza̱ i gbá̱ng irirì onəm, oza̱ vyat ìdur ká̱ oga iya̱m iga mbwai, kang oza̱ nak ochar pa̱ makmak lang oɓar oza̱. 26 Onəm oga mpyal awuwop gantal nnap mpakpak mi, kang oza̱ vyap iya̱m iyə́ryər mi. Oza̱ nyám nɗongɗong kà̱ ìshimshe iya̱m iyə́ryər ká̱ iva̱ iyə́ryər ka̱t ka̱t, kang oza̱ nyám nɗongɗong kà̱ ìshimshe iɓá̱ngɓa̱ng ká̱ inəna̱n ka̱t, oza̱ nak ishi ka̱ ìlum awop mi ka̱t, kang oza̱ na ichumchum a mi ka̱t. 27 Ovan ponzhiponzhi va̱ kà̱ ìshimshe tong wa oga ncham ngga nkan izhé. Oza̱ i táng nchə̀r, kang i gbá̱ng onəm ka̱kul na o ya mmak ngga ajan. 28 Kang onəm oga nlà anunung bwam nnap mɓá̱ngɓá̱ng ovan ponzhi wa mɓə́l izər nzhi ká̱ ìpáng ìləfər. Oza̱ i ya oga alár, kang i nəm iva̱k iga akwam ka̱kul oza̱, i là pa̱, uNəm uga nzhi uYawe à là, nnandərnandər te uYawe à là ka̱t. 29 Onəm oga mbin va̱ ta mwar atak, oza̱ vyat iya̱m ká̱ ìfan, kang oza̱ i ka̱r onəm oga nkun, ka̱ onəm va̱ ka̱ ashe nlang. Oza̱ nyám nnandər ûnəm uchən ka̱t, iɓá̱ngɓa̱ng na chwat.

30 &lt;&lt;Te n ram unəm ka̱ ashe oza̱ uva i me akamsəlang va̱ ta na a sat ka̱ atak va̱ ka̱kchi kà̱ mpyal mi ka̱kul mbin, na kang ń zhì oza̱ ka̱t, te n ya ka̱t. 31 Ka̱kul nva̱ ta te n nyám nlak ìgwak mi chit ka̱ apal oza̱. N shì oza̱ ka̱ apər aga mmən ìkum mi, n nak nsur nnap nnəm oza̱ chit ka̱ apal ishi oza̱. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt;

23

Ovanɓyen pa̱ oparəm

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, ochar oro oma yà pa̱ oparəm, ovan achar uzəngtəng. 3 Oza̱ nəm mmai ka̱ aMasar ka̱ awalang aga ivan ɓyen oza̱, mmá nuk mbyal kà̱ ìkwoksok oza̱, kang ivan ɓyen oza̱ vyap. 4 Aɗin ánəmgbak pa̱ uOhola, aɗin áɓwakan pa̱ uOholiba. Oza̱ təm o jem, oza̱ mar ovan onunggwan ká̱ ovan ochar. Aɗin oza̱ nnà ta̱, uOhola aSamariya, uOholiba nnyi te aUrushelima.

5 &lt;&lt;UOhola təm ntəm ngga nnəm mmai ya uwa ka̱ yà ujem. Uza̱ nak ìgwak wò ka̱ atak onəm oga aAshur va̱ oshozha pa̱ na ô nəm mmai ká̱ oza̱, 6 ova mwàk ilukwan iga ndəng izər ìvyau, ka̱ ashe oza̱ te ogomna, ká̱ onəm ochumchum oga mpyal, ká̱ nkpaktak oza̱ ovan nza̱m oga mɓyen ndər, oza̱ ka̱ apal ipərí oza̱. 7 Uza̱ nəm mmai ká̱ oza̱, nkpaktak onəm va̱ omà nggwan oAshur, uza̱ vyap ishi wò ka̱ nkpaktak oga ichə̀r onəm va̱ uza̱ i nəm mmai ká̱ oza̱. 8 Uza̱ re nnəm mmai wò ka̱t nva̱ uza̱ pak nnənəm ya uwa yà ka̱ aMasar, ka̱ awalang aga ivanɓyenvanɓyen te, ovan nza̱m ra ká̱ na, oza̱ nuk mbibyal, te oza̱ i fa ká̱ aɗom oza̱ ka̱ izəzər.

9 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te n na na chit ka̱ ashe awó onəm oga nra ká̱ na, ka̱ ashe awó oAshur, ova uza̱ nak ìgwak wò kà̱ nnəm mmai ká̱ oza̱. 10 Oza̱ bol imaləngmaləng, oza̱ wur ovəvan onunggwan ká̱ ochar, oza̱ gba̱l na ká̱ ndokchi. Te uza̱ sat iya̱m iga ntar achu ka̱ atak ochar, ka̱ awalang va̱ mmá pà akwali á na.&gt;&gt;

11 Ugənanggənang uOholiba ya oga iya̱m va̱ ta ya, ká̱ nnà kpa te uwà ji ugənang wò ká̱ nvyap, ka̱kul nnəm mməmai ji nji agənanggənang ji. 12 Uza̱ nak ìgwak wò kà̱ nnəm mmai ka̱ oAshur, ka̱ ashe oza̱ te ogomna, ka̱ onəm ochumchum oga mpyal, ka̱ oshozha ova mwàk iya̱m ìkum, oza̱ ka̱ apal ipərí oza̱, nkpaktak oza̱ ovan nza̱m oga mɓyen ndər pa̱ shat. 13 Kang n ya uza̱ vyap chit wa agənang wò. Mparəm oza̱ nnap nnəm oza̱ màl izər.

14 Te uza̱ ga mpyal ká̱ nnəm mmai wò. Uza̱ ya mmá cha ala̱ka̱n onəm ka̱ izər akamsəlang, ala̱ka̱n onəm oKaldi, mmá cha ká̱ ìkwol. 15 Oza̱ ran aɗək oza̱ ká̱ ngbàt, ká̱ oga iya̱m ishi ka̱ ishi oza̱, nkpaktak oza̱ fa izər ká̱ onəm oga mpyal, kang fa izər ká̱ onəm oga aBabel oga mbin aKaldi. 16 Ka̱ awalang va̱ uza̱ ya oza̱ te, uza̱ nak ìgwak kà̱ nnəm mmai ká̱ oza̱, te uza̱ re nrè ká̱ onəm oga nrè wò ka̱ ashe aKaldi. 17 Te oga aBabel ɓa kà̱ na, ka̱ apal iya̱m nrəra iga nfe nchang, kang oza̱ vyap na ka̱ atak nnəm mmai. Ka̱ nva̱ng va̱ oza̱ vyap na chit te, oza̱ le sat iya̱m iga ajan ka̱ atətak. 18 Awalang va̱ uza̱ nəm mmai wò kà̱ mbáng, uza̱ bol imaləng wò, te uza̱ sat iya̱m iga ajan ka̱ atak mi, te n fa asəsa̱l wa nva̱ n fa asa̱l agənanggənang á. 19 Káp ká̱ nnà te uza̱ ga mpyal ká̱ nnəm mmai wò, uza̱ kà̱ nrəng ká̱ nra ivanɓyen wò, ká̱ awalang va̱ uza̱ ka̱ yà kà̱ nnəm mmai wò kà̱ mbin aMasar á. 20 Uza̱ nak ìgwak kà̱ nnəm mmai ká̱ onəm oga aMasar, ova oga apyal oza̱ wa aji oga azhaki, kang mpəng amar oza̱ wa nji ìpəri. 21 ÁOholiba, wa nnà ta u rəng ká̱ nnəm mmai ɓu, ka̱ awalang va̱ oga aMasar nuk mbyal a ɓu kang a vyap ivanɓyen ɓu.

Inan i na mɓək anung ûOholiba

22 Ka̱kul nva̱ ta te, áOholiba, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, mi nok ovannza̱m ɓu kà̱ nnəm ìkum ká̱ ɓu, ova sat iya̱m iga ajan kà̱ mpyal ɓu, kang mi nak oza̱ i nəm ìkum ká̱ ɓu kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 23 Oga aBabel ká̱ nkpaktak oKaldi, oPekot, ká̱ oShowa, ká̱ oKowa, kang ká̱ nkpaktak oAshur nzəng ká̱ oza̱, oza̱ i wal okpa ìkum ɓu. Mi ɓut ovannza̱m oga mɓyen ndər, ogomna, ká̱ nkpaktak onəm ochumchum oga mpyal, ká̱ onunggwan ìkum, ká̱ onəm oga aɗin, nkpaktak oza̱ kà̱ apal ipərí oza̱. 24 Kang oza̱ i ɓa ka̱ asa̱l mpal ká̱ akeke ipərí ka̱ nggatək onəm i lung ɓu. Oza̱ i ɓa i nəm ìkum ká̱ ɓu kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, ka̱ atagya acham, ka̱ nggwanggwang, ka̱ ìlukwan ìkum iga acham, kang mi nak oza̱ i pà akwali a ɓu, kang oza̱ i pà akwali a ɓu ka̱ asa̱l awú va̱ oza̱ ɗòm. 25 Kang mi nyám ìkpar nlak ìgwak mi ka̱ apal ɓu na oza̱ á na mɓək anung a ɓu. Oza̱ i gəl alur ɓu ká̱ oga achwang ɓu, kang aɓo ovəngva̱ ká̱ irirì te mí gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi. Oza̱ i wur ovan ɓu onunggwan ká̱ ochar, kang aɓo onəm va̱ re te mí zhì oza̱ ka̱ apər. 26 Oza̱ i fən ɓu i re umaləng, kang oza̱ i wur oga iya̱m nza̱m ɓu iɓyenɓyen. 27 Mi nak nnəm nvyap ká̱ mmai ɓu va̱ u ɓa ká̱ kà̱ mbin aMasar i kùr, na kang u yar ìwú ú dər oza̱ ká̱, ka̱t te ú rəng aMasar lap ka̱t.

28 &lt;&lt;Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;Dər, mi na ɓu ka̱ awó ovəngva̱ òmà u yang, ka̱ ashe awó ovəngva̱ sat iya̱m iga ajan ka̱ atak ɓu.&gt; 29 Oza̱ i yang ɓu, kang oza̱ i wur nkpaktak ndur ɓu, oza̱ i re ɓu umaləng, kang oza̱ i bol imaləng mmai ɓu. Nvyap ɓu ká̱ mmai ɓu 30 nna dapchi iya̱m va̱ ta̱ a ɓu, ka̱kul u nəm mmai ká̱ mbín nro, kang u vyap ishi ɓu ká̱ oga ichər oza̱. 31 U yar nva̱ng àgənang ɓu, ka̱kul nva̱ ta te mi nak agudu aga mɓək anung ágənang ɓu ka̱ ashe awó ɓu.

32 &lt;&lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, Ɓu wá agudu ágənang ɓu aruprup abalbal, mi yəl ɓu, kang mi nap avyal a ɓu, ka̱kul á yə́l məmak.

33 &lt;&lt;Ɓu wá nchè ɓu ra̱n ká̱ kang ɓu yà ká̱ nlak ìgwak.

Agudu aga nɗaktak ká̱ nzhì,

agudu ágənang ɓu uSamariya.

34 Ɓu wá na i kùr pa̱ chatchat, kang ɓu chwan,

te ɓu yar agwaksəngwaksən ɓu tur mbyal ɓu ká̱,

mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.

35 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;U kong ká̱ mi chit, u na asa̱l nsəm á mi. Te ɓu yar nsur nvyap ɓu ká̱ mmai ɓu.&gt; &gt;&gt;

36 Te uYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, ɓu pà akwali ûOhola ká̱ uOholiba ɗò? Nyám ká̱ oga ajan oza̱, ôza̱.&gt;&gt; 37 Ka̱kul oza̱ nəm mmai, kang nchə̀r nna ka̱ awó oza̱. Oza̱ nəm mmai ká̱ oga ichər oza̱, kang oza̱ na iya̱m-nrì îchər ká̱ ovan va̱ oza̱ mar á mi. 38 Kà̱ɗi te, ká̱ nda nzəngtəng oza̱ vyap nzhi awop mi, kang oza̱ lak ìlum awop mi kpa. 39 Ka̱ awalang va̱ oza̱ pà ovan oza̱ chit iya̱m inana ôga îchər oza̱, te ká̱ nda nzəngtəng oza̱ táng nzhi awop mi pa̱ na oza̱ á vyap. Dər, iya̱m va ta̱ oza̱ nəm ka̱ ashe nzhi mi.

40 &lt;&lt;Oza̱ re unəm uga nrè ka̱ atak onəm va̱ nggbəgbà̱ng pa̱ á ɓa, te oza̱ ɓa. Ka̱kul oza̱ mà, ó wòr izər wó, ó ɓəl iya̱m ìsham ka̱ iwú, kang ó mwàk iya̱m nza̱m wó. 41 Ó təm ka̱ apal alyer anəna̱n, ká̱ atebəl kà̱ mpipyal va ó nak iya̱m inəngnəng ichángchàng mi, ká̱ mmì ka̱ ashe afal mi ka̱ apəpal.

42 &lt;&lt;Kang nnáp ìchu nggatək onəm ova nak ishi ká̱ iya̱m iro ka̱t, òma yà ka̱ atətak. Te mmá ɓa ká̱ onəm oga nwá iya̱m iwawa ka̱ ashe nzam, kang oza̱ mwàk oga nkalɓang ka̱ awó ochar va̱ ta, ká̱ oga atagya iponzhi ka̱ ishi oza̱. 43 Te n là nnap ka̱ apal ishi achar va gbák chit ka̱ ashe nnəm mmai, ǹyangmata̱ te oza̱ i nəm mmai nəm ká̱ na ɗò, nna uza̱ yà chit wanta̱ á? 44 Kang oza̱ táng ka̱ atətak wa nva mí tar ka̱ atak áchar uga nnəm mmai. Wa nnà ta oza̱ táng ka̱ atak áOhola ká̱ uOholiba ka̱kul pa̱ na ó nəm mmai ká̱ oza̱. 45 Te onəm onəna̱n i gəl akwali ôza̱ wa nva mí pà akwali ôchar omaimai, ká̱ ochar oga ntar nchə̀r, ka̱kul oza̱ ochar oga mmai, kang nchə̀r na ka̱ ashe awó oza̱.

46 &lt;&lt;Ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mi ɓa ka̱ nggatək onəm kà̱ oza̱, kang mi nak mí na ayər ôza̱, mí wur iya̱m oza̱. 47 Kang nggatək i kwan oza̱ ká̱ ipáng, i gbá̱ng oza̱ ká̱ oga ndokchi. I le te i gbá̱ng ovan oza̱ onunggwan ká̱ ochar, kang i pwák oga nzhi oza̱ ká̱ apər. 48 Ka̱ asa̱l va ta̱ mi nak nnəm mmai ka̱ ashe mbin va̱ ta i kùr, ka̱kul na nkpaktak ochar á ya ìwon, le kang oza̱ á nəm mmai wa nva̱ ó nəm ka̱t. 49 Oza̱ i nak mmai wó i le ka̱ apal wó, kang ó yar nsur nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó va̱ ó nəm ka̱ atak ichər á. Te ó nyi pa̱ mmami na uNəm uga nzhi uYawe.&gt;&gt;

24

Nnyám ìpir nnàp ká̱ ngbə̀t nfə́lfə́l

1 Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ka̱ ape aga agba̱pchi, kà̱ ìzun iga ìfangzəngtəng, te uYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, lir aɗin ìlum va̱ ta̱. Ìlum va ta̱ ì yà uponzhi oga aBabel gáng aUrushelima ká̱ ìkum. 3 Là nnap ká̱ nzhi ngga nfa iya̱mkak ka̱ ashe ngba nnàp pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Cher ngbət, cher ka̱ apal apər,

yə́l ká̱ ndəng.

4 Mwàk ìzhe ìnyatnyat ka̱ ashishe,

nkpaktak ìnyatnyat inəna̱n,

ìsong ká̱ agàr, yə́l na ká̱ oga akup ayákyàk.

5 Yak iya̱m nkang inəna̱n va ji pa̱ kpaktak,

mwàk oga agətər akun ka̱ avəvəng,

pə́k na nzəng ká̱ oga akup va̱ ta

á yal pa̱ dakdak.

6 &lt;&lt; &lt;Dər, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là,

&lt;&lt; &lt;Á lak ká̱ ɓu chit á ìtong iga ntar nchə̀r,

wa ngbət acham va adədak arəzang nna fa chit ka̱t.

Wur ìzhe ìnyatnyat va̱ ka̱ ashishe á fa pa̱ ìzəngzəng,

kang wa yak ka̱t.

7 Ka̱kul nchə̀r va̱ uza̱ tar te nna kà̱ ishimsheshimshe,

uza̱ zuk na ka̱ apal ipáng,

uza̱ zuk kà̱ mbin pa̱ na ô dəp ka̱t.

8 N nak nchə̀r va̱ nna tar ka̱ apal ìpáng,

le kang mmá dəp ka̱t,

ka̱kul na á bəshi ìgwak á mi,

na m pyát akə́kat.

9 &lt;&lt; &lt;Dər, iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là,

&lt;&lt; &lt;Á lak ka̱ ɓu chit á ìtong iga ntar nchə̀r,

mmami ká̱ ishi mi,

mi ɓut agətər ka̱ avəvəng pa̱ makmak.

10 Ɓut oga agətər akak, ma̱l apər, pə́k ìzhe va̱ ta pa̱ dakdak,

gwang oga iya̱m iwuwu ka̱ ashishe, kang ɓù re oga akukup ì shì.

11 Cher ngbət nlakchi ka̱ apal amor, na á sur,

na achəcham arəzang á pwák, na adədak á sərak ka̱ ashishe, kang adak aga ìjilijili ì shì ì le.

12 Uza̱ na mɓək anung îshi wò, kang mmak adədak fa ka̱t.

Te nak adədak ka̱ ashe apər.

13 &lt;&lt; &lt;Ka̱ ashe mmai ɓu te adak nna yà, n nàl ɓu chit, kang adak ɓu fa ka̱t. Te ya ɓu fa lap ka̱t, i ga i chu ìlum va̱ nnyám nfə́l ìgwak mi ka̱ apal ɓu i kùr kang.

14 &lt;&lt; &lt;Mmami uYawe, n là, i təm wa nnà ta, ka̱kul mi nənəm pa, mi re i lyam ka̱t, mi re ka̱t, mi pà akwali a ɓu ka̱kul oga asa̱l ɓu ka̱ oga nnap nnəm ɓu, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

Ikú áchar àEzikyel

15 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 16 &lt;&lt;Á ya anəm, dər, n dát chit ka̱ ǹyar kà̱ ɓu pa̱ ɓyat iya̱m va ìwú ɓu ma̱n ji. Te kang wa nəm aɗor, ka̱t te wa yə́ng ka̱t, kang wa tokchì mbəl ka̱t. 17 Kpán ìgwak pa̱ dakdak, kang wa yə́ng ka̱kul anəm ukuku ka̱t. Chəp iya̱m ishi ɓu, kang ɓù mwàk akwap ɓu ka̱ ashar, kang wa gún anung ɓu ka̱t, kang wa ri iya̱m-nrì onəm oga ǹyə́ng ikú ka̱t.&gt;&gt;

18 Te n là nnap ka̱ onəm ká̱ ìɓotak, ka̱ arurong te uchar mi kú. Ìpin fa kpa̱k ká̱ ìɓotak te, n nəm wa nva mmá nak mi.

19 Te onəm ɓəp mi pa̱, &lt;&lt; Iza̱ ìpir nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ mmaɓu kà̱ nnənəm yà?&gt;&gt;

20 Te n na ama̱n ôza̱ pa̱, &lt;&lt;UYawe à là nnap ká̱ mi, 21 pa̱ ń là nnap ka̱ nzhi àIsa̱rila pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mi vyap nzhi awop mi, atak va o kám kà̱, atak va iwú wó fe nchang ndədər, ká̱ atak aga nna nra ìgwak á wó. Kang ovan wó onunggwan ka̱ ochar va̱ o re ka̱ nva̱ng te mí gbá̱ng ka̱ ndokchi. 22 Te ô nəm wa nva n nəm, kang ô gún anung ka̱t, kang ô ri iya̱m-nrì onəm oga ǹyə́ng ikú ka̱t. 23 O chəp oga iya̱m ishi wó, kang ô mwàk oga akwap wó ka̱ ashar wó, ô yə́ng ikú ka̱t, ô vyap ka̱ ashe nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó, kang ô shìn ôwan wó. 24 Te uEzikyel i sat ǹnyám ìpir nnàp ka̱ atak wó, nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ nəm te ô nəm. Awalang va̱ iya̱m va̱ ta̱ i fa te o nyi pa̱ mmami na uNəm uga nzhi uYawe.&gt;&gt;

25 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, mi tur nkàm oza̱, ká̱ nchang ìgwak oza̱, ká̱ ìzhàn oza̱, ká̱ iya̱m va̱ iwú oza̱ fe nchang ndədər ká̱ iva̱ ìgwak oza̱ ɗòm, kang ká̱ ovan oza̱ onunggwan ka̱ ochar kpa. 26 Ka̱ nda va̱ ta unəm va̱ pətər te i ɓa ka̱ nrè va̱ ta a ɓu na ú fe ká̱ achwang ɓu. 27 Kà̱ ìlum va̱ ta te, anung ɓu i bol ka̱ atak anəm va̱ pətər, kang ɓu là nnap ká̱ unəm va̱ uwà chə́r, ɓu yà akpa̱ng lap ka̱t. Te ɓu sat ǹnyám ìpir nnàp ka̱ atak oza̱, kang oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

25

Nlà anung ka̱ apal aAmon

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, dər asa̱l awú oAmon na ú là anung ka̱ apal oza̱. 3 Là ôAmon pa̱, &lt;Ó fe nnap-nlà aNəm uga nzhi uYawe. UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ka̱kul ó là pa̱, &lt;&lt;Dakdak,&gt;&gt; ka̱ awalang va̱ mmá vyap nzhi awop mi, kang ka̱ apambin aIsa̱rila ka̱ awalang va̱ ra agúng, kang ka̱ apal nzhi àYahuda ka̱ awalang va̱ oza̱ ga izwal. 4 Ka̱kul nva̱ ta te, mi na wó ônəm oga asa̱l nfa alum o yà oji oza̱, kang oza̱ i pak apa̱k ka̱ ashe wó, kang i nak oga atak ntəm oza̱ kà̱ ìshimshe wó. Oza̱ i ri awár aga ashe irám wó, kang oza̱ i wá mbyal wó. 5 Mi nak aRaba i ta̱l atak nkpak oga alakəmi, mi nak mbin aAmon atak nra nggatək iɓə́l ká̱ itám. Te o nyi pa̱ mmami na uYawe. 6 Ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul u nə́m awó ɓu chit, kang u tòng ashar ɓu, u lan ka̱kul nnyám nkpaktak ǹyáng va̱ u yáng mbin aIsa̱rila, 7 ka̱kul nva̱ ta te, mi nyám awó mi ka̱ apal ɓu, kang mi na ɓu i ta̱l iya̱m iga nwur kà̱ ìkum oga mbín. Mi fa ká̱ ɓu ka̱ ashe oga mbín kang mi nak mí dəkən akum ɓu pa̱ chatchat ka̱ ashe oga mbín. Mi zhì ɓu, te ɓu nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

Nlà anung ka̱ apal aMowap

8 UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul aMowap ká̱ aSeyir là pa̱ aYahuda wa nkpaktak aɓoshi oga mbín, 9 ka̱kul nva̱ ta te mi bol asa̱l ka̱ asa̱l nfa alum aMowap ka̱ atak oga ítong va̱ ka̱ anung aswari omà nkə̀kam, aBet-yeshimot ká̱ aBal-yemon ká̱ aKiriyatayim. 10 Mi na na nzəng ká̱ oAmon ônəm oga asa̱l nfa alum i təm nji oza̱, na mmá rəng ká̱ oAmon lap ka̱t ka̱ ashe oga mbín. 11 Kang mi pà oga akwali ka̱ apal oMowap, nna chit te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

Nlà anung ka̱ apal aEdom

12 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul uEdom pyát akát nnàp ka̱ apal nzhi àYahuda chit, te uza̱ nəm nnàng mpat, ka̱kul mpyát akə́kat va̱ uza̱ nəm ka̱ apal oza̱ á, 13 ka̱kul nva̱ ta te mmami, uNəm uga nzhi uYawe n là pa̱, mi yichi awó mi ka̱ apal aEdom. Mi gbá̱ng onənəm ká̱ iya̱m nkəkang, mi nak na i ra agúng. Mi gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi, i ɓàn ka̱ aTeman i ga i chu aDedan. 14 Onəm mi oIsa̱rila i pyát akə́kat á mi ka̱ apal oEdom. Oza̱ i nyám mmən ìkum mi ká̱ nlak ìgwak mi ka̱ apal aEdom, te oza̱ i nyi mpyát akát mi, mmami, uNəm uga nzhi uYawe n là.&gt;&gt;

Nlà anung ka̱ apal aFilisti

15 UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul oFilisti ka̱ ashe mpyát akát, oza̱ pyát akát ká̱ ìgwak ìɓá̱ngɓa̱ng ká̱ ǹyáng va i kùr ka̱t, ka̱kul na o zhì, 16 ka̱kul nva̱ ta te mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;Mi yichi awó mi ka̱ apal oFilisti. Mi gbá̱ng oKeriti, kang mi nzhì aɓoshi onəm oga anung ìwá. 17 Mi ga mpyát akát aɓwakan ôza̱ ka̱t. Mi nyám ntàn ôza̱ nrwarwa, te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, kà̱ nva̱ng va̱ m pyát akát mi ka̱ apal oza̱ á.&gt; &gt;&gt;

26

Nlà anung ka̱ apal aTaya

1 Kà̱ nra ngga nzəng ka̱ ape va̱ ta, kà̱ ìzun ìga ìgba̱pchi ama̱n pa̱ zəng te, uYawe là nnàp ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, aTaya là nnàp ka̱ apal aUrushelima pa̱, &lt;Á mal dakdak, anung nkəlang oza̱ shin chit, kang anung asəsa̱l bol chit, ǹyangmata̱ te mi dur ka̱kul uza̱ təm agúng chit.&gt; 3 Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu, áTaya, mi ga mɓa ká̱ mbín pa̱ makmak ka̱ apal ɓu, wa nva ìwá i wong ká̱ ìgum ndəng á. 4 Oza̱ i shin akamsəlang aTaya, oza̱ i shin oga nzhizhi nruprup. Mi gosok mbibin, kang mi nak na i yà ipáng. 5 Uza̱ i təm mbin ngga mpəl oga icha kà̱ ìshimshe ìwá. Uza̱ i təm iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum ka̱ atak mbín. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. 6 Ovəvan ochar va̱ kà̱ ntəm ka̱ apal nzam te mí gbá̱ng ka̱ ndokchi. Nna chit te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

7 Ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mi ga mɓa ka̱ uNebukatnezar uponzhi oga aBabel, uponzhi oponzhi, ka̱ asa̱l mpal ka̱ apal aTaya. Uza̱ i ɓa ká̱ ipərí ká̱ oga akeke va ipərí i dap, kang ka̱ onəm oga nkwák ipərí, ka̱ nggatək nchumchum oshozha. 8 Uza̱ i gbá̱ng ovan ɓu ochar va̱ kà̱ ntəm ka̱ apal nzam ká̱ ndokchi. Uza̱ i gáng ɓu ká̱ akamsəlang ìkum ka̱kul ɓu, kang uza̱ i me atak nkyén ka̱kul nlung ɓu, te uza̱ i kuk ishi wò ká̱ nggwanggwang nva̱ mí yà kà̱ nlung ɓu á. 9 Uza̱ i shin oga akamsəlang ɓu ká̱ oga nkumbək ìkum wò, kang uza̱ i shin nzhi ɓu nruprup ká̱ oga ikù wò. 10 Ka̱kul ǹyə́l ipərípəri te mɓwang va̱ oza̱ i wong ká̱ te i dàngchi ɓu. Akamsəlang ɓu i yənggət ka̱kul nnáp anung onəm oga nkwák ipərí, ká̱ nnáp oga akeke va̱ ipərí i dàp, kang ká̱ nnáp oga ashar oza̱, awalang va̱ uponzhi uNebukatnezar i tar oga anung nkəlang ɓu, wa nva onəm i táng ashe ìtong va̱ akamsəlangakamsəlang kakchi á. 11 Oga ashar ipərípəri i tòng nkpaktak oga asa̱l ɓu, uza̱ i gbá̱ng onəm ɓu ka̱ ndokchi. Kang oga ndar ɓu nkamkam i shin i tak kà̱ mbin. 12 Oza̱ i wur ndur ɓu, kang i wur iya̱m ìyap ɓu. Oza̱ i shin akamsəlang ɓu ká̱ oga nzhi ɓu mɓyenɓyen. Oza̱ i wur ipáng ɓu, ká̱ akun, ká̱ oga aɓoshi iya̱m pa̱ kpaktak oza̱ i swang ka̱ ashe ìwá. 13 Mi sat ká̱ oga nnap-nshì ɓu kang nnáp oga aɓwa ɓu mí fe lap ka̱t. 14 Mi nak ɓu i ta̱l ìpáng ìlakchi, ɓu yà atak mpəl oga icha. Mí me ɓu lap ka̱t, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt;

15 UNəm uga nzhi uYawe là âTaya pa̱, &lt;&lt;Awalang va̱ ɓu ru te mbín va̱ ka̱ anung ìwá te oza̱ i yənggət, awalang va̱ onəm ɓu oga aɓang i ɗum, nva̱ mmá kà̱ ngbá̱ng onəm ka̱ ashe ɓu á. 16 Te nkpaktak oponzhi oga anung ìwá i fəng ka̱ apal itok iponzhi oza̱, oza̱ i zə̀p ilukwan oza̱, ká̱ ilukwan oza̱ va mmá sham ìsham ká̱. Kang oza̱ i təm kà̱ mbin, izər i tán ká̱ oza̱ kà̱ nza̱ awalang nggo. Ayər i nəm oza̱ ka̱kul iya̱m va nà ya ɓu á. 17 Oza̱ i shì nza̱m ngga ǹyə́ng ikú ɓu, oza̱ i là kà̱ pa̱,

&lt;&lt; &lt;Mmaɓu va̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe ìwá, u zhì chit,

á ìtong iga nnəm aɗin, ìva ìnənang ka̱ anung ìwá,

mmaɓu ká̱ onəm oga ntəm ɓu,

ó na ayər n̂kpaktak onəm oga anung ìwá.

18 Ǹyangmata̱ te, ká̱ nda va̱ ɓu ru ká̱,

te oga atak aga anung ìwá ayər i nəm oza̱,

oza̱ i tán,

ka̱kul nshin ɓu.&gt;

19 &lt;&lt;Ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Mi nak ɓu i ta̱l agúng wa oga ítong va mmá kà̱ ntəm ka̱ ashe oza̱ ka̱t. Mi ɓa ká̱ ìwá ìgbá̱ngbà̱ng i gún ɓu, 20 te mi da̱n ɓu ka̱ ashe onəm va̱ ka̱ ga chit ka̱ ashe ayi ikú, ka̱ atak onəm matmat. Mi nak ɓu təm ka̱ akum mbin atak va təm agúng chit, nzəng ká̱ onəm va̱ ga chit ka̱ ayi ikú, le kang mmá a təm ka̱ ashe ɓu, te mi ɗa̱mshi mbin onəm oga irirì i ɓyen. 21 Mi nak nkùr ɓu i ɓa̱ng byet, kang ɓu yà lap ka̱t. Mí ram ɓu, te mí ya ɓu lap ka̱t, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt; &gt;&gt;

27

Ǹyə́ng ikú ka̱kul aTaya

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, yə́ng ikú ka̱kul aTaya. 3 Là á na pa̱, &lt;Uza̱ va ra ka̱ anung asa̱l aga ntar ìwá, atak va onəm oga ǹyap ka̱ ǹyap ká̱ i gwang kà̱, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱,

&lt;&lt; &lt;ÁTaya, u là pa̱,

u ɓyen paɗi.

4 Oga iwá á gáng oga aswari ɓu,

onəm oga mme ɓu nəm ɓu iya̱m iga mɓyen ndər.

5 Oza̱ nəm oga akun ɓu ká̱ ikún afir aga aSenir,

oza̱ kyen akun asida ka̱ aLebanon

ka̱kul nnəm akun a wangwang va i kpan asang ajirgi kang i chen.

6 Oza̱ nəm iya̱m iga nchi ajirgi ndəng ɓu

ká̱ oga akun aalon aga mbin aBashan,

oza̱ nəm atak ntəm á ɓu ká̱ akun akasharina

aga anung ìwá aKitim,

oza̱ ɗa̱mshi na ká̱ inyin nlàlàp.

7 Mmá nəm oga abasəm ɓu ka̱ alinin anəna̱n,

aga nra̱p nza̱m aga aMasar, ka̱kul na á sat iya̱m iga ǹnyám ìpir nnàp.

Mmá ra̱p atani ɓu ka̱ alinin aga ndəng izər ìvyau

ka̱ nrəzang pa̱ ga̱r aga anung ìwá aElisha.

8 Onəm oga ntəm ka̱ aSidon ka̱ aArwat òmà onəm oga nchìchi.

Onəm oga aghan va̱ ka̱ ashe ɓu, áTaya, òmà onəm oga mpyal ajirgi ndəng.

9 Onəmgbak oga aGebal ka̱ onəm oga aghəghan òma yà nzəng ká̱ ɓu,

oza̱ ka̱ nzwan atak nggwang akun ajirgi ɓu.

Nkpaktak ajirgi ndəng ká̱ onəm oga nchìchi

ɓa ka̱ atak ɓu ka̱kul ǹyap ìyap.

10 Onəm oga aPasha ka̱ oga aLut ka̱ oga aPut òma yà

ka̱ ashe oshozha ɓu oga nnəm ìkum ɓu.

Oza̱ zong oga nggwanggwang

ka̱ oga atagya acham ka̱ ashe ɓu,

kang oza̱ i rup ká̱ ɓu.

11 Nkpaktak onəm oga aArwat ka̱ oga aHelet gáng akamsəlang ɓu i pángchí atak,

kang onəm oga aGamat ǹnyi te oza̱ ka̱ apal atak aga mpángchí atak ɓu.

Oza̱ zong oga nggwanggwang oza̱ pa̱ kpaktak ka̱ izər akamsəlang ɓu.

Oza̱ nak ìɓyen ɓu ɓyen ndər.

12 &lt;&lt; &lt;ATarshi nəm ìyap ka̱ ɓu, ka̱kul mmak ìdur ɓu, te uza̱ yap oga iya̱m ìyap ɓu ka̱ aazurfa, ka̱ acham, ka̱ aguza, ka̱ acham aləbər. 13 OYavan, ká̱ oTubal, ká̱ oMeshek, òmà okpa ìyap ɓu, oza̱ yap oga iya̱m ìyap ɓu ká̱ onəm, nzəng ká̱ oga ikpáng acham arə́zàng ka̱ atak ǹyap ìyap ɓu. 14 Onəm va̱ ka̱ Nzhi Togarma ǹnyi te, oza̱ yap iya̱m ìyap ɓu ká̱ ipərí, ká̱ ipərí ìkum, kang ká̱ oga alabitəri. 15 Onəm oga aDedan nəm ìyap ká̱ ɓu. Oga mbín pa̱ kyák ngga anung ìwá tong okpa ìyap ɓu. Oza̱ mwa ɓu ká̱ inyin nlàlàp ká̱ akun aeboni.

16 &lt;&lt; &lt;AAram nəm ìyap ká̱ ɓu, ka̱kul mmak iya̱m ɓu. Oza̱ yap iya̱m ìyap ɓu, ká̱ ipáng ndəng ìpəpa, ká̱ atani arəzang pa̱ ga̱r, ká̱ iya̱m nlòk iga nra̱p nza̱m, ká̱ alinin anəna̱n, ká̱ ipáng irəzang, ká̱ ipáng iga mbwai. 17 AYahuda ká̱ mbin aIsa̱rila nəm ìyap ká̱ ɓu, oza̱ yap iya̱m ìyap ɓu ká̱ ìzangzəng, ká̱ iya̱m-nrì, ká̱ ndop irizhe, ká̱ afal mmì mpyet, ká̱ njəng nnə́ngnəng nchángchàng. 18 ADamaskus nəm ìyap ká̱ ɓu ka̱kul mmak iya̱m ìyap ɓu, ká̱ mmak ìdur ɓu. Uza̱ yap iya̱m ɓu ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ngga aHelbon, ká̱ awulu aləfər. 19 ADan ká̱ aYawan aga aUzal nəm ìyap ká̱ ɓu, oza̱ yap iya̱m ìyap ɓu ká̱ acham, ká̱ akasiya, ká̱ iya̱m inə́ngnəng.

20 &lt;&lt; &lt;ADedan nəm ìyap ká̱ ɓu, ká̱ oga agodo aga nnak nkongkong ìpəri. 21 OArabiya ká̱ nkpaktak ovan ponzhi oga aKedar nəm ìyap ká̱ ɓu, ká̱ ivan inagam, ká̱ inagam kang ká̱ iɓə́l. 22 Onəm oga ǹyap ìyap oga aSheba ká̱ aRama nəm ìyap ká̱ ɓu, oza̱ yap iya̱m ìyap ɓu ká̱ iya̱m inə́ngnəng pa̱ ɗongɗong inəna̱n va ji pa̱ kpaktak, ká̱ nkpaktak oga ipáng iga mbwai, ka̱ azənariya.

23 &lt;&lt; &lt;AHaran ká̱ aKane, ká̱ aEdan, ká̱ onəm oga ǹyap ìyap oga aSheba, aAshur, ká̱ aKelmat nəm ìyap ká̱ ɓu. 24 Ka̱ ashe ǹyap ìyap ɓu oza̱ nəm ìyap ká̱ ɓu, ka̱ oga ilukwan iga mbwai iɓyenɓyen, ká̱ oga ilukwan iga ndəng izər ìvyau, ilukwan iva mmá ra̱p nza̱m kà̱ pa̱ ɗongɗong, ká̱ akapet aməlamməlam, kang ka̱ oga asang amyármyar aɓyenɓyen.

25 &lt;&lt; &lt;Oga ajirgi ndəng aga aTarshi nnà i wur oga iya̱m ìyap ɓu.

Te u rup kang u myak u ga mpyal kà̱ ìshimshe oga iwá.

26 Onəm oga nchi ɓu ga ká̱ ɓu ka̱ ashe ìnang ìwá.

Ǹyə̀r ngga asa̱l nfa alum ɓa chwan ɓu kà̱ ìshimshe ìwá.

27 Ndur ɓu, ká̱ oga iya̱m ɓu, ká̱ oga iya̱m ìyap ɓu,

ká̱ onəm oga nchi ajirgi ndəng ɓu, ká̱ onəm oga nchi akwati,

ká̱ onəm oga nzwan atak nggwang akun ajirgi ɓu,

ká̱ okpa oga ǹyap ìyap ɓu,

ká̱ nkpaktak onəm oga nnəm ìkum ɓu,

ká̱ nkpaktak nggatək onəm va̱ ka̱ ashe ɓu,

te oza̱ i zhip ka̱ ashe ìshimshe ìwá kà̱ ìlum iga nru ɓu.

28 Ka̱kul nnáp ayə́ng onəm oga nchi ajirgi ndəng ɓu te,

mbin i yənggət,

29 kang nkpaktak ovəngva̱ kpán akun aga nchichi,

ká̱ nkpaktak onəm oga nchi oga ajirgi ndəng

i fa ka̱ ashe oga ajirgi oza̱

i tong ka̱ apal nzam.

30 Oza̱ i yə́ng ayə́ng arwarwa ka̱kul ɓu,

oza̱ i wung mɓwang ka̱ ishi oza̱,

kang i ɓəndəng ka̱ ashe nchwang.

31 Oza̱ i kpat ishi oza̱ ka̱kul ɓu,

oza̱ i mwàk ilukwan ikú.

Oza̱ i yə́ng ayə́ng arwarwa ka̱kul ɓu.

32 Ka̱ ashe nshì ìpyang oza̱ ka̱kul ɓu te,

oza̱ i yə́ng, oza̱ i là pa̱,

&lt;&lt;Uda mal ká̱ aTaya yà?

Kang ǹyangmata̱ uza̱ kà̱ nra pa̱ kwák ka̱ avəng ìwá á.&gt;&gt;

33 Ka̱ awalang va̱ oga iya̱m ìyap ɓu fa apambin te,

u nak onəm pa̱ makmak dur,

u nak oponzhi ga apambin dur ká̱ mmak ìdur ɓu

kang ká̱ oga iya̱m ìyap ɓu.

34 Ǹyangmata̱ te iwá chwan ɓu chit ka̱ ashe oga atak agbá̱nggbà̱ng.

Oga iya̱m ìyap ɓu ká̱ nkpaktak onəm oga inok ɓu,

oza̱ zhip ndəng nzəng ká̱ ɓu.

35 Nkpaktak onəm va̱ ra ka̱ oga mbin ngga anung ìwá,

te ayər nəm oza̱ ka̱kul nɗaktak va̱ ya ɓu.

Ayər nəm nkpaktak oponzhi oza̱,

kang oga asa̱l awú oza̱ ga̱ɓa̱n.

36 Onəm oga ǹyap ìyap ka̱ ashe oga mbin i nap avyal á ɓu,

u sat iya̱m iga nnəm ayər ká̱ oza̱.

Kang u yà lap ka̱t mbyet mbyet.&gt; &gt;&gt;

28

Nlà anung ka̱ apal aponzhi uga aTaya

1 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là nnap ûponzhi uga aTaya pa̱, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Ka̱kul u yar ishi ɓu chit pa̱ mmaɓu iya̱m iro,

kang ɓu là pa̱, &lt;&lt;Mmami ìnan.

Mmami kà̱ ntəm ka̱ atak ntəm oga ìnan

kà̱ ìshimshe ìwá.&gt;&gt;

Ká̱ nnà te mmaɓu unəm wa pa̱ mwang, ìnan ka̱t,

káp ká̱ nva̱ ɓu nə́m ìkwoksok pa̱ mmaɓu ìnan á.

3 Dər, u ji uDaniyel ji ka̱ aghan,

iya̱m ibwambwambwambwam iro yà ibwambwam ka̱ atak ɓu ka̱t.

4 Ka̱ atak aghan ɓu ká̱ ntàn ɓu, u ya ìdur îshi ɓu,

kang u ɓut azənariya ká̱ aazurfa ka̱ ashe amé mbwai ɓu.

5 Ka̱ atak aghan ɓu aga ǹnyi nnəm ìyap te u nak ìdur ɓu myak,

kang u rup ká̱ ishi ɓu ka̱kul ìdur ɓu.

6 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te uNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;U nak ìgwak ɓu chit

wa ìgwak ìnan,

7 ka̱kul nva̱ ta te, mi ɓa ka̱ onəmchən ka̱ apal ɓu,

oga mbín va ɓa̱ng ji pa̱ kpaktak,

oza̱ i zəp oga ndokchi oza̱ ka̱ apal iya̱m ìɓyenɓyen iga aghan ɓu,

kang oza̱ i vyap ìzhàn ɓu.

8 Oza̱ i mandar ɓu ka̱ ashe ache,

kang ɓu kú ikú ìkum kà̱ ìshimshe ìwá.

9 Ǹyangmata̱ te ɓu ləlà pa̱, &lt;&lt;Mmami ìnan&gt;&gt; kà̱ mpyal onəm va̱ gba̱l ɓu ɗò?

Mmaɓu unəm uwà pa mwang, ìnan ka̱t.

10 Ɓu kú wa ikú onəm oga achè amulur ka̱ ashe awó onəmchən,

ka̱kul mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt; &gt;&gt;

11 Kà̱ɗi te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 12 &lt;&lt;Á ya anəm, yə́ng ikú ka̱ apal aponzhi uga aTaya, te là á na pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là,

&lt;&lt; &lt;Mmaɓu va u kúkúr pa̱ mmá ɗyáng nnap ká̱,

ka̱ atak aghan amakmak, ká̱ mɓyen ndər.

13 Mmaɓu ka̱ ashe aEden,

ìram Inan,

uva nza̱ apir ipáng iga mbwai nggo gang izər ɓu,

ipáng irəzang, ká̱ ipáng iga ndəng ìlur iva i ya atak pa̱ halakhalak,

ká̱ ipáng ifə́rfər wa ape, ká̱ ipáng iga ndəng ilyanggu, ká̱ ipáng iza̱mza̱m, ká̱ ipáng iga ndəng ìpəpa,

ka̱ ipáng ikamkam, ka̱ ipáng irəzang, kang ká̱ ipáng iga ndəng agwal ikún.

Mmá mwàk oza̱ ka̱ ashe iya̱m iga nkpə́kpan iga azənariya.

Kà̱ nra va̱ mmá nəm ɓu ká̱ te, mmá gbar oza̱ ka̱kul ɓu.

14 N gar ɓu pa̱ u ta̱l akerup aga mpángchí atak,

n nak ɓu ka̱ apal aɓam ayə́ryər Inan,

u chen kà̱ ìshimshe ipáng apər.

15 Á ɓàn ká̱ nra va̱ mmá nəm ɓu ká̱ te, u yà ka̱ mpat ka̱ ashe nnap nnəm ɓu ka̱t,

á ga chu awalang va̱ mmá ya inga ka̱ ashe ɓu.

16 Ka̱ atak mmak iya̱m ìyap ɓu te,

u yə́l ká̱ nzhì atak pa̱ makmak, u nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng.

A nak te, m ɓàk ɓu wa iya̱m iga ajan ka̱ apal aɓam Inan,

kang n ɓàk ɓu kà̱ ìshimshe ipáng apər, ákerup aga mpángchí atak.

17 Ka̱kul ìɓyen ɓu te nak u rup ká̱ ishi ɓu,

ka̱ atak ìzhàn ɓu te u vyap aghan ɓu.

M mandar ɓu chit kà̱ mbin,

m bol imaləng ɓu kà̱ mpyal oponzhi na oza̱ á dər ɓu.

18 Ka̱ atak mmak iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ɓu ka̱ nlang nnandər ka̱ ashe nnəm ìyap ɓu,

te u vyap oga Atak Ayə́ryər ɓu.

Nna nak te n fa ká̱ apər ka̱ ashe ɓu,

á ri ɓu,

kang n nak ɓu u wal nchwang ka̱ apambin

kà̱ ìwú nkpaktak onəm va̱ ya ɓu á.

19 Nkpaktak onəm va̱ nyi ɓu ka̱ ashe oga mbín te,

oza̱ i tán ka̱kul nɗaktak va̱ ya ɓu,

u ta̱l iya̱m iga nnəm ayər,

ɓu yà lap ka̱t mbyet mbyet.&gt; &gt;&gt;

Nlà anung ka̱ apal aSidon

20 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 21 &lt;&lt;Á ya anəm, dər asa̱l aSidon na ú là anung ka̱ apəpal. 22 Là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Dər, mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu, áSidon,

kang mí rup ká̱ mi kà̱ ìshimshe ɓu.

Oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe awalang va̱ mi pà akwali á ɓu,

kang mi nyám inəna̱n mi ka̱ ashe ɓu.

23 Mi nak oga arwa aɓá̱ngɓa̱ng á ɓu,

kang nchə̀r ka̱ apal oga asa̱l ɓu,

oro va̱ mí gbá̱ng te,

i tak kà̱ ìshimshe ɓu,

mí fa á ɓu kà̱ nza̱ asa̱l awú nggo ká̱ ndokchi.

Te onəm i nyi pa̱ mmami na uYawe.

24 &lt;&lt; &lt;Ka̱ apal nzhi àIsa̱rila te, mí ya iya̱m iga nkyép atak ka̱t te izú lap ka̱t, ka̱ atak nkpaktak onəm va̱ gáng oza̱ va̱ yáng oza̱ á. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na, uNəm uga nzhi uYawe.

25 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, awalang va̱ mi ɓut nzhi àIsa̱rila ka̱ ashe oga mbín, ka̱ atak va̱ oza̱ lyangshin kà̱, kang mi nyám inəna̱n mi ka̱ ashe oza̱ kà̱ ìwú oga mbín, nna chit te oza̱ i təm ka̱ ashe mbin oza̱ va n na ûkpari mi uYakup. 26 Kang oza̱ i təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashishe, oza̱ i me oga nzhi, oza̱ i wap oga iram ìba̱ngba̱ng. Oza̱ i təm ká̱ ikángkáng kà̱ nva̱ng va̱ n pà akwali ka̱ apal nkpaktak onəm va̱ gáng oza̱, ova ka̱ na mɓək anung ôza̱ á. Nna chit te oza̱ i nyi ɗak pa̱ mmami uYawe, Inan oza̱.&gt; &gt;&gt;

29

Nlà anung ka̱ apal aMasar

1 Ka̱ ashe ìzun iga ìgba̱pchi ka̱ ape aga agba̱pchi kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ngga apye va̱ ta te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 Á ya anəm, nak asa̱l awú ka̱ apal áFirona uponzhi uga aMasar na ú là anung ka̱ apəpal kang ka̱ apal nkpaktak oga aMasar. 3 Là pa̱, &lt;&lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Dər, mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu, áFirona uponzhi oga aMasar,

ìnang ìzhantar ìva kà̱ nra kà̱ ìshimshe awang aNilu,

ìva là pa̱, &lt;&lt;ANilu aji mi, n nəm na ka̱kul ishi mi.&gt;&gt;

4 Mi nak oga akugiya ka̱ ashe oga njwalak ɓu, kang mi nak oga igwali iga ashe oga awang

ɓu i ɓam ka̱ akwarak ɓu, kang mi dapchi ɓu i fa kà̱ ìshimshe oga awáng ɓu,

ká̱ nkpaktak igwali iga awáng ɓu

i ɓam ka̱ akwarak ɓu.

5 Kang mi mandar ɓu ka̱ ashe nzam,

mmaɓu ká̱ nkpaktak igwali iga awang ɓu,

ó tak ka̱ apal nzam, mí ɓut wó ka̱t.

N na ɓu chit iya̱m-nrì îzhé iga anyin, ká̱ inyil iga apaɓur.

6 Te onəm oga ntəm ka̱ aMasar i nyi pa̱ mmami na uYawe.

&lt;&lt; &lt;ÁMasar, ka̱ u yà wa ìdari achen va mmá nəm ká̱ amár n̂zhi àIsa̱rila. 7 Awalang va̱ oza̱ ka̱ kpán ɓu ka̱ awó te, u ɓəkchi kang u cha nkpaktak oga agar oza̱. Awalang va̱ oza̱ ka̱ da̱r nkàm kà̱ u te, u ɓəkchi u nak oga aɗək oza̱ yənggət.

8 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, dər mi dapchi ndokchi ka̱ apal ɓu, kang mi gbá̱ng onəm ɓu ká̱ iya̱m nkang, 9 kang mbin aMasar i ta̱l agúng, i təm atak lakchi. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.

&lt;&lt; &lt;U là pa̱, &lt;&lt;Awang aNilu aji mi, kang mmami na n nəm na,&gt;&gt; 10 ka̱kul nva̱ ta te, mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu ká̱ oga awang ɓu, mi nak mbin aMasar i ta̱l agúng pa̱ gbai, i təm atak lakchi, i ɓàn ka̱ aMikdol i ga aSewene kang i ga i chu aswari aKush. 11 Ashar anəm ka̱t te aji iya̱m nkang i yà ká̱ nwatar ká̱ ashishe ka̱t. I təm agúng ìzun ìsəm pa̱ ìneɗing. 12 Kang mi nak mbin aMasar i ta̱l agúng ka̱ ashe oga mbín va̱ təm agúng chit. Kang oga ítong iga aMasar i təm agúng izun ìsəm pa̱ ìneɗing ka̱ ashe oga ítong va̱ ra atak lakchi. Mi lyangshin onəm oga aMasar ka̱ ashe oga mbín.

13 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Kà̱ nkùr ìzun iga ìsəm pa̱ ìneɗing te mi ɓut onəm oga aMasar ka̱ ashe oga mbín va̱ n lyangshin oza̱ kà̱. 14 Kang mi ɓa ka̱ onəm oga aMasar, mi le ka̱ oza̱ kà̱ mbin aPatrot, mbin ngga akum ìjili oza̱, kang oza̱ i təm mbin va kám ka̱t. 15 Oza̱ i təm mbin va kám ka̱t ji ka̱ ashe oga mbín, kang oza̱ i wong ká̱ ishi i ji mbín nro lap ka̱t. Mi nak oza̱ i yen ngga nva̱ pa̱ oza̱ a nəm iponzhi ka̱ apal mbín nro lap ka̱t. 16 Kang oza̱ i yà ká̱ ntəm iya̱m iga ntəp asəm n̂zhi aIsa̱rila lap ka̱t, ka̱kul oza̱ i rəng ká̱ mpat oza̱, ka̱ awalang va̱ oza̱ ram nka̱mshi kà̱ oza̱. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na, uNəm uga nzhi uYawe.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

UNebukadnezar i ga nnəm igwan ka̱ aMasar

17 Kà̱ nra ngga nzəng ka̱ ape aga nggəshi, kà̱ ìzun iga ìsəm ìparəm ama̱n pa̱ fangshat te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 18 &lt;&lt;Á ya anəm, uNebukadnezar, uponzhi uga aBabel nak oshozha wò chit wur iya̱m iɗəkɗək ka̱ apal aTaya. Nza̱ ishi nggo te təm imulur, nza̱ agar nggo te á pwakan pwakan, káp ká̱ nnà te uza̱ ka̱t te oshozhashozha ya imwa iro ka̱kul inok va̱ nna oza̱ nəm ka̱ apəpal ka̱t. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Dər, mi ga nna mbin aMasar ûNebukadnezar uponzhi uga aBabel, uza̱ i wur ìdudur, uza̱ i wur i yà iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum, kang i sat imwa oshozhashozha. 20 N na mbin aMasar á na imumwa ka̱ inok va̱ uza̱ nəm, ka̱kul uza̱ nəm inok va̱ ta m̂mami, uNəm uga nzhi uYawe à là.

21 &lt;&lt; &lt;Ka̱ nda va̱ ta te, mi nak agbəshi i wong ka̱ ashe nzhi àIsa̱rila, kang mi bol anung á ɓu áEzikyel ka̱ ashe oza̱. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

30

Inan i ɓək anung âMasar

1 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là anung, là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Ónəm oga aMasar, ó yə́ng

ka̱kul nra ngga nnəm ayər va̱ ta.

3 Ka̱kul ìlum rwam chit,

nra aYawe dát chit,

i yà nra ngga ìlulu,

awalang aga nzhì mbín.

4 Ndokchi i ɓa ka̱ apal aMasar,

mɓək anung i yà ka̱ aKush.

Awalang va̱ mmá gbá̱ng onəm ka̱ aMasar,

kang ìdudur mí wur, te mbang akukum i chwan.

5 Ìkum i ri aKush, ká̱ aPut, ká̱ aLudi, ká̱ nkpaktak aArabiya, ká̱ aLibiya, ká̱ nkpaktak onəm oga mbin va̱ sar nnap ká̱ aMasar i tak ka̱ na ka̱ atak ndokchi.

6 &lt;&lt; &lt;UYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Onəm va̱ lə́p asəm âMasar te oza̱ i ru,

ìkəkam va̱ uza̱ i fam ká̱ te i kùr,

mí gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi i ɓàn ka̱

aMikdol i ga i chu aSewene, mmami,

uNəm uga nzhi uYawe, n là.

7 Kang oza̱ i təm agúng ka̱ ashe oga mbín va̱ təm agúng chit,

kang oga itutong i təm agúng ka̱ ashe oga itong va̱ təm agúng chit.

8 Awalang va̱ mi ma̱l apər ka̱ ashe aMasar,

kang n gbá̱ng nkpaktak onəm oga nna nka̱mshi á na,

te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.

9 &lt;&lt; &lt;Ká̱ nda va̱ ta te onəm oga nrè i fa ka̱ atak mi ka̱ ashe oga ajirgi ndəng, oza̱ i na ayər âKush va̱ kà̱ ntəm pa̱ shat. Kang mɓək anung i ɓa ka̱ apal oza̱ kà̱ nra ngga nzhì aMasar. Dər nna ta̱, á ɓa chit.

10 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Mi nak ìdur oga aMasar i kùr,

ka̱ awó aNebukadnezar uponzhi uga aBabel.

11 Uza̱ ká̱ onəm wò, onəm va nəm ayər ji pa̱ kpaktak ka̱ ashe oga mbín,

mi re oza̱ i ɓa ká̱ nzhì ka̱ apambin va̱ ta.

Oza̱ i zə̀p oga ndokchi oza̱ ka̱ apal aMasar,

kang mbin va̱ ta i yə́l ká̱ akúm.

12 Mi nak awang aNilu i wom,

kang mi yap ká̱ mbin va̱ ta ka̱ awó onəm oɓá̱ngɓa̱ng.

Mi ɓa ká̱ nzhì ka̱ apambin va̱ ta ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashishe,

ka̱ atak awó onəmchən.

Mmami uYawe, n là.

13 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Mi zhì oga ichər

kang mi nak oga ala̱ka̱n akpakpa ka̱ aMemfir i kùr,

kang uponzhi i yà kà̱ mbin aMasar lap ka̱t,

mi nak ayər i yà kà̱ mbin aMasar.

14 Mi nak aPatrot i yà agúng,

kang mi ma̱l apər âZowan,

mi pà akwali âNo.

15 Mi fə́r ká̱ mmən ìkum mi ka̱ apal aPelusiyum,

nna nkàm aMasar,

kang mi gbá̱ng nggatək ngga aNo.

16 Kang mi ma̱l apər âMasar,

aPelusiyum i ya nnàng mɓək anung,

aNo nnyi te mí nak oga akamsəlangkamsəlang i shin,

kang aMemfir i təm ka̱ ashe nɗaktak.

17 Ovannza̱m oga aWon ká̱ oga aPi-beset

i tak ka̱ atak ndokchi,

kang ochar nnyi te oza̱ i ga izwàl.

18 Ka̱ aTapanet te atak i kpà̱r,

ka̱ awalang va̱ n chwan iponzhi iga aMasar,

te nkə̀kam va̱ uza̱ i fam ká̱ te i kùr.

Ìlulu i gún na,

ovəvan ovan ochar nnyi te oza̱ i ga izwàl.

19 Kang wa nnà ta, mi ɓək anung âMasar,

te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

UPonzhi Inan i nəm igwan ká̱ aMasar

20 Kà̱ nra ngga nfangshat ka̱ ape aga nggəshi kà̱ ìzun iga ìgba̱pchi ama̱n pa̱ zəng te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 21 &lt;&lt;Á ya anəm, m ɓəkchi ìgwal àFirona uponzhi uga aMasar chit, dər, mmá ran ìgwal va̱ ta ka̱t, le kang a tàn a kám a kur nkpán ndokchi ka̱t. 22 Ka̱kul nva̱ ta te, uYawe là pa̱, &lt;Mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ uFirona uponzhi uga aMasar, kang mi ɓun oga igwal pa̱ kpaktak, ìkamkam ká̱ ìro va̱ ka̱ m ɓəkchi chit á. Mi nak ndokchidokchi i ru ka̱ awúwo. 23 Mi lyangshin onəm oga aMasar ka̱ ashe oga mbín ngga apambin. 24 Kang mi nəm awó aponzhi uga aBabel i kám, mi nak ndokchi mi ka̱ ashe awúwo, te mi ɓəkchi awó aFirona, kang uza̱ i ɗum kà̱ mpipyal wa anəm va mmá nak aɓang á na aga nzhì irirì. 25 Mi kám awó aponzhi uga aBabel, kang awó aFirona ji wò i kú. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, kà̱ nva̱ng va̱ mi nak ndokchi mi chit ka̱ ashe awó aponzhi uga aBabel, kang uza̱ i yichi na ka̱ apambin aMasar. 26 Mi lyangshin onəm oga aMasar ka̱ ashe oga mbín ngga apambin. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

31

AMasar wa aAshur

1 Kà̱ nra ngga nggəshi ka̱ ape aga ashatɗing ka̱ ashe ìzun iga igba̱pchi ama̱n pa̱ zəng te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là ûFirona uponzhi uga aMasar ka̱ nggatək wò pa̱,

&lt;&lt; &lt;Ká̱ uda mí mal ichumchum ɓu yà?

3 U mal ka̱ aAshur va wa ìkun asida ka̱ aLebanon,

ìva ká̱ igwong iɓyenɓyen ká̱ ayi ikún,

ìva rup pa̱ makmak,

ishishi ɓa chu ka̱ ashe ìlulu.

4 Ndəng nak na rup, nshinggət nak na mak.

Oga awang i nang i gáng atak va̱ mmá suk na kà̱.

Oga avan awúwang i nang,

ka̱ avəng nkpaktak ikún iga apal nzam.

5 Te uza̱ rup ji nkpaktak oga ikún iga apal nzam,

oga igugwong twat,

kang oga igugwong á tə́p wang,

ka̱kul ndəng kúr na kúr.

6 Nkpaktak inyil iga apaɓur ká oga abək oza̱ ka̱ igugwong,

kang nkpaktak izhé iga anyin mar ivan oza̱ ka̱ avəng igugwong.

Nkpaktak mbín ra ka̱ avəng ayiyi.

7 Nrurup ɓyen byet, oga igugong wang,

ka̱kul oga alələng zhip ga ashe mbin ka̱ ashe ndəng.

8 Ikún asida va̱ ka̱ ashe ìram Inan te á chu kà̱ ìɓiɓyen ka̱t.

Oga ikún akasharina á chu mal ká̱ igugwong ka̱t.

Oga ikún adurimi a chu mal ká̱ igugong ka̱t.

Ìkun ìro yà ka̱ ashe ìram Inan ɓyen chu kà̱ na ka̱t.

9 N nak na uza̱ ɓyen, kang igugwong yəl,

nkpaktak oga ikún aEden, ka̱ ashe ìram

Inan á nəm ìkpəkpar.

10 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, Ka̱kul pa̱ uza̱ rup chit, ishishi ɓa chu ka̱ ashe ìlulu, kang ìgugwak fam ka̱kul nwuwang, 11 mi na na ka̱ awó anəm ukamkam uga nnəm ká̱ oga mbín. Mi pyát á na ka̱ apal ingənga. M mandar na chit ka̱ agbagba. 12 Onəmchən va nəm ayər ji pa̱ nkpaktak ka̱ ashe oga mbín te, oza̱ kyen na tak kang oza̱ re na. Igugwong tak ka̱ apal oga aɓam ká̱ nkpaktak oga aba̱nda̱m, kang ivan igugwong ɓun tak ka̱ ashe nkpaktak oga nwangsang kà̱ mbin. Kang nkpaktak mbín ngga apambin fa ka̱ akum ayiyi re na. 13 Nkpaktak inyil iga agbagba iga apaɓur i ra ka̱ apal ìkun va̱ ru ta, kang nkpaktak izhé iga anyin i ranggang ka̱ apal igugwong. 14 Mmá nəm wa nnà ta̱ le kang oga ikún va̱ ka̱ anung ndəng te, oza̱ a rup oza̱ a wang pa̱ makmak ishi oza̱ a ɓa achu ka̱ ashe ìlulu ka̱t, ka̱kul le kang ikún va̱ ka̱ nwá ndəng te a wang wa njini ka̱t. Ka̱kul mmá na oza̱ chit ka̱ ikú, iga aAdit, nzəng ká̱ onəm oga ngga ka̱ ashe awap.

15 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Ká̱ nda va̱ uza̱ ga aShəwol te, n nak ngbà̱ng ndəng gún na kang à yə́ng ikú ka̱kukul. N nak oga awuwang sat, oga ndədəng mmákmak fú. N nak aLebanon kpa̱r ka̱kukul kang nkpaktak oga ikún iga ashe nzam tók ka̱kukul. 16 N nak izər tán ká̱ mbín va̱ fe nnáp nruru, ka̱ awalang va̱ m màng na ga aShəwol nzəng ká̱ onəm va̱ kà̱ ngga ka̱ ashe awap. Kang nkpaktak oga ikún iga aEden, ká̱ oga ikún iga aLebanon va ɓyen ji, iva ndəng kúr oza̱ kúr te, mmá sak oza̱ ka̱ aShəwol. 17 Te oza̱ ga nzəng ká̱ na ka̱ aShəwol, oza̱ ga ya onəm va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi, oro va kà̱ ntəm ka̱ avəng ayiyi ka̱ ashe mbín.

18 &lt;&lt; &lt; &lt;&lt;Ka̱ ashe oga ikún iga aEden te, uda mí mal ìɓyen ɓu ká̱ ichumchum ɓu ká̱ yà? Káp ká̱ nnà te mi ga ká̱ ɓu ka̱ Adit nzəng ká̱ oga ikún iga aEden. Ɓu təm nzəng ká̱ onəm oga achè amulur, ká̱ onəm va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi.&gt;&gt;

&lt;&lt; &lt;UFirona wa ta ká̱ nkpaktak nggatək wò, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt; &gt;&gt;

32

Ǹyə́ng ikú ka̱kul aFirona

1 Kà̱ nra ngga nggəshi ka̱ ape aga agba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, kà̱ ìzun iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm te, uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, yə́ng ikú ka̱kul aFirona uponzhi uga aMasar, là á na pa̱,

&lt;&lt; &lt;U nak ishi ɓu wa ìlir ka̱ ashe oga mbín,

mmaɓu wa ìzhantar ka̱ ashe ìwá,

u fa ka̱ ashe oga awang ɓu,

u kulung ndəng ka̱ oga ashar ɓu,

kang u vyap oga awang oza̱.

3 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Mi nak nggatək onəm i màng ìcha mi ka̱ apal ɓu,

kang oza̱ i dapchi ɓu ka̱ ashe ìcha mi.

4 Kang mi màng ɓu ka̱ apambin, ka̱ apal nzam mi màng ɓu.

mi nak nkpaktak inyil iga agbagba apaɓur i təm ka̱ apal ɓu,

kang mi nak nkpaktak izhé iga anyin i rí ka̱ izər ɓu.

5 Mi pəl ìzhe ɓu ka̱ apal oga aɓam,

mi yə́l oga nwangsang ka̱ akúm ɓu.

6 Mi zuk nchə̀r ɓu kà̱ mbin i nang ka̱ apal oga aɓam,

kang i yə́l oga awang.

7 Awalang va̱ mi tutur ɓu, te mi gún apaɓur,

kang mi nak izhán i kpa̱r,

mi gún alum ka̱ ìlulu,

kang ape nnyi te i ghan atak ka̱t.

8 Nkpaktak iya̱m iga nnghan atak iga apaɓur mi nak i kpa̱r ka̱ apal ɓu,

kang mi nak atak akpá̱rkpà̱r ka̱ apambin ɓu, uNəm uga nzhi uYawe á là.

9 Mi lak igwák ônəm pa̱ makmak, awalang

va̱ m ɓa ka̱ nzhì ka̱ apal ɓu ka̱ ashe oga mbín,

ka̱ ashe oga mbín va u nyi ka̱t.

10 Mi nak onəm pa̱ makmak i tán,

kang oponzhi oza̱ i tán ka̱ ayər ka̱kul ɓu,

ka̱ awalang va̱ n tur ndokchi mi kà̱ mpyal oza̱.

Oza̱ i tán ka̱ nza̱ awalang nggo,

udanggo ka̱kul irirì wò,

kà̱ nra ngga nru ɓu.

11 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul uNəm uga nzhi uYawe là pa̱,

&lt;&lt; &lt;Ndokchi aponzhi oga aBabel i ga nfə́r ka̱ apal ɓu.

12 Mi nak nggatək onəm ɓu i tak ka̱ atak ndokchi onəm kamkam,

nkpaktak oza̱ oga nnəm ayər ka̱ ashe mbín.

Oza̱ i nak nrup ká̱ ishi aMasar i sat atak lakchi,

kang nkpaktak nggatək onəm ɓu i zhì.

13 Mi zhì nkpaktak iya̱m nkəkang va̱ ka̱ anung oga awang,

ashar anəm ka̱t te aji iya̱m nkang,

ro yà va i kulung ndəng lap ka̱t.

14 Mi nak ndəng oza̱ i yà pa̱ zara̱ra̱,

mi nak oga awang oza̱ i nang wa mmì mpyet,

mmami uNəm uga nzhi uYawe n, là.

15 Awalang va̱ mi nak mbin ngga aMasar i təm agúng,

kang awalang va̱ mi kap mbin va̱ ta ká̱ nkpaktak iya̱m

va̱ yə́l ka̱ ashishe,

kà̱ ilum va̱ mi gbá̱ng nkpaktak onəm va̱ ka̱ shishe,

te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;

16 &lt;&lt;Nnap nshì ikú va̱ nnà ta̱, ovan ochar mbín i shì ka̱ apal aMasar, ká̱ nkpaktak nggatəkgatək, oza̱ i shì á na. Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt;&gt;

Mí nəm igwan ká̱ oga aMasar

17 Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ngga ape, kà̱ ìzun iga igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 18 &lt;&lt;Á ya anəm, yə́ng ka̱kul nggatək oga aMasar. Wa da̱n oza̱ nzəng ká̱ ovan ochar oga mbín nkamkam, kà̱ mbin ngga avəng, ká̱ oro va̱ kwangtal ga chit ka̱ ashe awap á. 19 Là ôza̱ pa̱, &lt;Ó ɓyen ó ji uda yà? Ó kwangtal ó ra ka̱ onəm oga achè amulur.&gt; 20 Oza̱ i tak ka̱ ìshimshe oro va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi. Ka̱kul mmá tutur ndokchi chit ka̱kukul. Mmá wur na ká̱ nkpaktak nggatəkgatək. 21 Okamkam oga mpyal ìkum i là nnap á na ka̱ ashe aShəwol nzəng ká̱ ovəngva̱ ka̱m ishishi pa̱, &lt;Oza̱ táng mbin chit, oza̱ ra pa̱ kwák ká̱ onəm oga achè amulur, ova̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi.&gt;

22 &lt;&lt;UAshur uwa ka̱ ta, ká̱ nkpaktak nggatəkgatək, oga awap nggatəkgatək va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi gáng na. 23 Oga awap oza̱ təm kà̱ nkur aShəwol. Kang nkpaktak nggatəkgatək gáng awuwap. Mmá gbá̱ng nkpaktak oza̱ ká̱ ndokchi. Òmà nak ayər ônəm ka̱ apambin.&gt;&gt;

24 &lt;&lt;AElam uwa ka̱ ta, kang nkpaktak nggatəkgatek gáng awuwap. Mmá gbá̱ng nkpaktak oza̱ ká̱ ndokchi. Oza̱ kwangtal ga ka̱ ashe awap ká̱ achè amulur, òmà nak ayər ônəm ka̱ apambin. Kang oza̱ yar ìwuswa nzəng ká̱ oro va̱ kwangtal ga chit ka̱ ashe awap á. 25 Oza̱ nəm alyér á na ka̱ ashe onəm okukú ká̱ nkpaktak nggatəkgatək, nkpaktak oga awuwap gáng na, nkpaktak oza̱ onəm oga achè amulur, ova mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi. Oza̱ ka̱ yà i nak ayər ônəm ka̱ apambin. Ǹyangmata̱ te oza̱ kà̱ ǹyar ìwuswa nzəng ká̱ oro va̱ kwangtal ga chit ka̱ ashe awap, mmá ɓut oza̱ ka̱ ashe oro va̱ mmá gbá̱ng.

26 &lt;&lt;Mbín aMeshek ka̱ aTubal òma ka̱ ta, ká̱ nkpaktak nggatək oza̱, nkpaktak oga awap oza̱ gáng oza̱. Nkpaktak oza̱ onəm oga achè amulur, ova mmá gbá̱ng ka̱ ndokchi, oza̱ va ka̱ nak ayər ônəm ka̱ apambin. 27 Oza̱ ra dát ká̱ onəm oga nnyi nlung ìkum omatmat ka̱t, ova táng ga ashe aShəwol ká̱ iya̱m ìkum oza̱, ova ra ká̱ oga ndokchi oza̱ ka̱ avəng oga ishi oza̱, nggwanggwang oza̱ iya̱m iga nkuk akup oza̱. Onəm oga nnyi nlung ìkum va̱ ta̱ nak ayər ônəm ka̱ apambin.

28 &lt;&lt;Kang mí chwan ɓu, áMasar, ɓu ra ka̱ ashe onəm oga achè amulur, ká̱ ovəngva̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi.

29 &lt;&lt;UEdom uwa ka̱ ta, ká̱ oponzhi wò, ká̱ nkpaktak onəm oga mpipyal, ova ka̱ yà ká̱ nkpaktak ìkam oza̱, i ra ká̱ oro va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi, ká̱ onəm oga achè amulur, ovəngva̱ táng chit ka̱ ashe awap.

30 &lt;&lt;Nkpaktak onəm oga mpyal oga mpal òma ka̱ ta, ká̱ nkpaktak onəm oga aSidon. Oza̱ táng chit ka̱ ashe ìwuswa ká̱ ovəngva̱ mmá gbá̱ng, ka̱kul nkpaktak ayər va̱ oza̱ nak ka̱ atak ìkam oza̱. Ǹyangmata̱ te, oza̱ ra onəm oga achè amulur ká̱ oro va̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi. Kang oza̱ yar ìwuswa nzəng ká̱ oro va̱ táng chit ka̱ ashe awap.

31 &lt;&lt;Awalang va̱ uFirona i ya oza̱ te ìgugwak i ra ka̱kul nggatəkgatək. UFirona ká̱ nkpaktak onəm ìkum wò, mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi, uNəm uga nzhi uYawe à là. 32 Káp ká̱ nva̱ pa̱ n nak uza̱ ná ayər ónəm ka̱ apambin, ká̱ nnà te uza̱ i ra ká̱ onəm oga achè amulur, ká̱ ovəngva̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi, uFirona ká̱ nkpaktak nggatəkgatək, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt;&gt;

33

Inok anəm uga mpángchí atak

1 UYawe là nnap ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là nnap ká̱ onəm ɓu, là ôza̱ pa̱, &lt;A yà pa̱ m ɓa ká̱ ndokchi ka̱ apal ishi mbin, kang onəm oga mbin va̱ ta yak unəm ka̱ ashe oza̱, kang á nak na ta̱l unəm uga mpángchí oza̱, 3 kang a yà pa̱ uza̱ ya mmá kà̱ mɓa ká̱ ìkum m̂bin va̱ ta, te uza̱ ɓur agbəshi ka̱kul pa̱ na ô won onəm, 4 te a yà pa̱ unəm va̱ fe nnáp agbəshi te nak ishi ká̱ ka̱t, kang ndokchi ɓa gba̱l na, te nsur nchìchər i le ka̱ apal ishishi. 5 Ka̱kul uza̱ fe nnáp agbəshi fe kang uza̱ nak ishi ká̱ ka̱t, te nsur nchìchər i təm ûwa ka̱ ishi. A yà ǹnyi pa̱ uza̱ nak ishi nak ká̱ ìwon va̱ ta, te uza̱ i lár. 6 A yà pa̱ unəm uga mpángchí atak va̱ ta ya ndokchi ya kà̱ mɓa te uza̱ ɓur agbəshi pa̱ na ô won onəm va̱ ta ka̱t, kang ndokchi va̱ ta a ɓa a gba̱l unəm uro ka̱ ashe oza̱ kang unəm va̱ ta kú ka̱ ashe mpat wò, te mi ram nsur nchìchər ka̱ awó anəm uga mpángchí atak va̱ ta.&gt;

7 &lt;&lt;Ǹyangmata̱ te, á ya anəm, n nak ɓu chit unəm uga mpángchí nzhi àIsa̱rila. Awalang va kpaktak u fe nnap-nlà ka̱ anung mi te ɓu na ìwon mi ôza̱. 8 A yà pa̱ n là pa̱ unəm uga nnap mɓá̱ngɓa̱ng i kú, kang u na ìwon pa̱ na uza̱ á ga̱ɓa̱n á re asa̱l wò aɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, te unəm uga nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta i kú ka̱ ashe mpat wò, kang mi ram nsur nchìchər ka̱ awó ɓu. 9 A yà ǹnyi pa̱ u won unəm uga nnap mɓá̱ngɓa̱ng won pa̱ na uza̱ á ga̱ɓa̱n á re asa̱l wò aɓá̱ngɓa̱ng, kang à ga̱ɓa̱n ka̱t, te uza̱ i kú ka̱ ashe mpat wò, te u fa ká̱ ishi ɓu chit.

10 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, là nnap ká̱ nzhi àIsa̱rila pa̱, &lt;Dər, ka̱ ó là chit pa̱, &lt;&lt;Oga mpat yi ká̱ oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng yi ka̱ apal yi, á vyap yi chit. Te ǹyangmata̱ te í nəm sang kang í lár yà?&gt;&gt; &gt; 11 Là ôza̱ pa̱, &lt;Nva̱ nna n yà, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n fe nchang ikú anəm uga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t, n ɗòm pa̱ uza̱ á ga̱ɓa̱n á re asa̱l wò aɓá̱ngɓa̱ng na uza̱ á lár. Ó ga̱ɓa̱n, ó ga̱ɓa̱n, ó re nnap nnəm wó mɓá̱ngɓa̱ng, ka̱kul iza̱ kang ó kú yà, á nzhi àIsa̱rila?&gt;

12 &lt;&lt;Mmaɓu, á ya anəm, là ônəm ɓu pa̱ nnap nnəna̱n anəm unəna̱n i nak na i lár ka̱t, ka̱ nda va̱ uza̱ nəm mpat á. Iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng anəm uɓá̱ngɓa̱ng ǹnyi te i nak uza̱ i kú ka̱t, a yà pa̱ uza̱ re iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng wò á. Inəna̱n anəm unəna̱n i nak na i lár ka̱t, ka̱ nda va̱ uza̱ tar nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng á. 13 A yà pa̱ n là ûnəm unəna̱n pa̱ uza̱ i lár, a yà pa̱ uza̱ da̱r nkàm wò kà̱ inəna̱n kang à le nəm iɓá̱ngɓa̱ng, te mi yà ká̱ nrəng oga nnap nnəna̱nnəna̱n mmatmat va̱ cho ka̱t. Uza̱ i kú ka̱kul iɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm á. 14 A yà pa̱ n là ûnəm uɓá̱ngɓa̱ng pa̱ nkpak uza̱ i kú, te a yà pa̱ uza̱ ga̱ɓa̱n re nnap mɓá̱ngɓa̱ng wò, kang à nəm iya̱m inəna̱n ká̱ nnandər, 15 a yà pa̱ unəm unga yə́l nsar nnap va̱ uza̱ yar kang à le ká̱ iya̱m va̱ uza̱ vyat ká̱ ìfan, uza̱ kpak oga nnap mpakpak ngga irirì, uza̱ re nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng, te nkpak uza̱ i lár, uza̱ i kú ka̱t. 16 Mi yà ká̱ nrəng ká̱ oga mpat va̱ uza̱ nəm chit matmat ka̱t, ka̱kul uza̱ nəm iya̱m inəna̱n ká̱ nnandər, nkpak uza̱ i lár.

17 &lt;&lt;Kang onəm ɓu là pa̱, &lt;Asa̱l aYawe dakdak ka̱t,&gt; nnandər te a ji oza̱ na dakdak ka̱t. 18 Awalang va̱ unəm unəna̱n re nnəm inəna̱n wò, kang à nəm iɓá̱ngɓa̱ng, te uza̱ i kú ka̱kukul. 19 Awalang va̱ unəm uɓá̱ngɓa̱ng re nnəm iɓá̱ngɓa̱ng wò, kang à nəm iya̱m inəna̱n ká̱ nnandər, te uza̱ i lár ka̱kukul. 20 Káp ká̱ nna kpa te, ó là pa̱, &lt;Asa̱l aYawe dakdak ka̱t.&gt; Á nzhi àIsa̱rila, mi nap akwali ûdanggo i mal ká̱ nnap nnənəm.&gt;&gt;

Nnap nru aUrushelima

21 Kà̱ nra ngga ntukun, ka̱ ape aga agba̱pchi, ka̱ ìzun iga ìgba̱pchi ama̱n pa̱ parəm iga ntəm izwal yi, te unəm uro uga nchə́r ìkum ka̱ aUrushelima ɓa ka̱ atak mi, á là á mi pa̱, &lt;&lt;Mmá nəm igwan chit ka̱ aUrushelima.&gt;&gt; 22 Ka̱ arurong va̱ ta kang unəm uga nchə́r ìkum va̱ ta ì ɓa ì chu te, awó áPonzhinan nna yà ka̱ apal mi, á bol anung á mi chit ka̱ awalang va̱ unəm uga nchə́r ìkum va̱ ta ɓa ka̱ atak mi ka̱ ìpin á. Anung mi ka̱ bol chit, mmami akpa̱ng lap ka̱t.

23 UYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 24 &lt;&lt;Á ya anəm, onəm oga ntəm ka̱ oga atak alaklak va̱ ka̱ ashe mbin aIsa̱rila ka̱ nlà pa̱, &lt;UAbəraham ká̱ nkukwa wò na, káp ká̱ nnà te mmá na mbin va̱ ta̱ á na ta̱l njini, kang mmayi va i yiyəl, te nkpaktak mbin va̱ ta̱ mmá na ka̱kul mmayi.&gt; 25 Ka̱kul nva̱ ta te, là ôza̱ pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mmawo ka̱ nrí ìzhe ká̱ nchə̀r, ó nak oga iwú wó ka̱ oga ichər wó, kang ó táng nchə̀r kpa, káp ká̱ nnà te mmawó kà̱ nɗòm pa̱ ó rí iya̱m akup ká̱ mbin va̱ ta̱ ɗò? 26 Ó da̱r kà̱ ndokchi, ó nəm oga ajan, kang nza̱ uzəngtəng wó nggo nəm mmai ká̱ uchar anəm uga ngba̱k nzhi wò, káp ká̱ nnà te mmawó kà̱ nɗòm pa̱ ó rí iya̱m akup ká̱ mbin va̱ ta̱ ɗò?&gt;&gt; &gt;

27 &lt;&lt;Là ôza̱ pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe, là pa̱, &lt;&lt;Nva̱ nna n yà, ovəngva̱ ka̱ ashe oga atak alaklak mí gbá̱ng ká̱ ndokchi, kang ovəngva̱ ka̱ ashe mpom te mi nak ìzhe iga anyin i rí oza̱. Kang oro va̱ kà̱ nzhi ngga mbwam ká̱ ovəngva̱ ka̱ ashe oga agba̱k, te oza̱ i kú ka̱ atak arwa aɓá̱ngɓa̱ng. 28 Kang mi nak mbin va̱ ta i təm agúng, i yà atak lakchi, te ìkəkam va̱ uza̱ i fam ká̱ i kùr. Kang oga aɓam aIsa̱rila i sat agúng, unəm uro yà i watar ka̱ ashishe ka̱t. 29 Ka̱ awalang va̱ n nak mbin va̱ ta ta̱l agúng, atak lakchi ka̱kul nkpaktak oga ajan va̱ oza̱ nəm, te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt; &gt;

30 &lt;&lt;Kang mmaɓu, á ya anəm, onəm ɓu ɓut chit kà̱ nlà nnap ɓu kà̱ ngba̱k oga akamsəlang, ka̱ anung asa̱l oga nzhi, i là ôwan oza̱ pa̱, &lt;Ó ɓa, na i ga i fe nnap-nlà va̱ fa ka̱ atak aYawe.&gt; 31 Oza̱ ɓa ka̱ atak ɓu, kang oza̱ təm kà̱ mpyal ɓu wa onəm mi, oza̱ i fe nnap-nlà ɓu, te oza̱ i kpak ka̱t, ka̱kul oza̱ i nyám mma̱n ngga anung, oza̱ nak ìgwak oza̱ kà̱ nram mmak ngga asa̱l anandər ka̱t. 32 Ka̱ atak oza̱ te, mmaɓu wa ánəm uga ǹnyi nshì nnap-nshì mma̱n, ká̱ ìchu ìlukutlukut iga nchang nfe, va gwang ká̱ iya̱m nnə́m ichángchàng. Ka̱kul oza̱ i fe oga nnap-nlà ɓu, te oza̱ nəm inok ká̱ ka̱t.

33 &lt;&lt;Awalang va̱ iya̱m va̱ ta̱ i ɓa i yə́l, kang kà̱ ngga nyə́l, te oza̱ i nyi pa̱ unəm uga nlà ìchu Inan uwa ka̱ yà ka̱ ashe oza̱.&gt;&gt;

34

Nlà anung ka̱ apal onəm oga nkpak aIsa̱rila

1 Te uYawe là nnap ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, là anung ka̱ apal onəm oga nkpak aIsa̱rila, là anung, là ôza̱ pa̱, &lt;Mmawó onəm oga nkpak, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, á lak ká̱ wó chit, ônəm oga nkpak aIsa̱rila, ó kpak ishi wó na chwat. Á mal pa̱ onəm oga nkpak á kpak iya̱m nkang ka̱t ɗò? 3 Ó rí mpip oza̱, kang ó gún ishi wó ká̱ awulu, kang ó pà oga iya̱m nkang imwalmwal, ká̱ nnà te ó kpak iya̱m nkang va̱ ta ka̱t. 4 Ivəngva̱ yà ká̱ nkàm ka̱t te ó təp ka̱t, ó tàn ivəngva̱ ká̱ arwa ka̱t, ivəngva̱ ɓəkchi te ó ran ka̱t, ivəngva̱ ranggang na pa, te ó le kà̱ ka̱t, ivəngva̱ lar te ó ram ka̱t, te mmawó kà̱ nnəm ichumchum ka̱ apal oza̱ ká̱ ìkam ká̱ ìfan. 5 Te oza̱ lyangshin ka̱kul unəm uga nkpak oza̱ yà ka̱t, kang oza̱ təm iya̱m-nrì n̂kpaktak oga izhé iga anyin. 6 Iya̱m nkang mi lyangshin, oza̱ kà̱ nranggang ka̱ apal nkpaktak oga aɓam ká̱ nza̱ aɗuktum nggo. Oza̱ lyangshin ka̱ apal nkpaktak apambin, unəm uro yà mwo oza̱ ka̱t.

7 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te, ônəm oga nkpak iya̱m nkang, ó fe nnap-nlà aYawe. 8 Mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;&lt;Nva̱ nna n yà, nnandər, ka̱kul iya̱m nkang mi lang unəm uga nkpak, te oza̱ tong iya̱m-nrì n̂kpaktak izhé iga anyin chit. Ka̱kul onəm oga nkpak iya̱m nkang mi kà̱ mmwo oza̱ ka̱t, oza̱ kà̱ nkpak iya̱m nkang mi ka̱t, oza̱ i kpak ishi oza̱, 9 ka̱kul nva̱ ta te, ônəm oga nkpak iya̱m nkang, ó fe nnap-nlà aYawe. 10 Dər, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mmami kà̱ mmən ìkum ka̱ apal onəm oga nkpak, mi ram iya̱m nkang mi ka̱ awó oza̱. Kang oza̱ i yà ká̱ nkpak iya̱m nkang mi lap ka̱t, na kang iya̱m nkang mi á tong iya̱m-nrì oza̱ ka̱t. Mi ka̱m iya̱m nkang mi ka̱ atak oza̱, le kang iya̱m nkang mi a tong iya̱m-nrì ka̱ anung oza̱ lap ka̱t.&gt;&gt;

11 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mmawò ká̱ ishi wò, ò mwo iya̱m nkang wò. 12 Wa nva unəm uga nkpak iya̱m nkang i mwo iya̱m nkang va̱ lyangshin ka̱ ashe nggatək, te wa nnà ta mi ram iya̱m nkang mi. Mi ka̱m ishi oza̱ kà̱ nkpaktak oga atak va̱ mmá lyangshin oza̱ kà̱, ka̱ ashe nra ngga mɓək anung ká̱ idumdum. 13 Mi fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe onəm, mi ɓut oza̱ ka̱ ashe mbín pa̱ ɗongɗong, kang mi ɓa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin oza̱. Te mi kpak oza̱ ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila, kà̱ ngba̱k oga awang, kang kà̱ nkpaktak oga atak va̱ onəm kà̱ ntəm kà̱ ka̱ ashe mbin. 14 Mi kpak oza̱ ka̱ atak aga nkpak iya̱m nkang anəna̱n, kang ka̱ apal oga aɓam aruprup aga aIsa̱rila nnà i yà atak nkpak oza̱. Oza̱ i ra ka̱ atak nkpak nnəna̱n, kang mi kpak oza̱ ka̱ atak nkpak nnəna̱n ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila. 15 Mmami na ká̱ ishi mi, mi yà unəm uga nkpak iya̱m nkang mi, kang mmami na ká̱ ishi mi, mi na njul ôza̱, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. 16 Mi ram ilàrlàr, mi le ká̱ ivəngva̱ mmá ɓàk, mi ran ivəngva̱ ɓəkchi, mi təp ivəngva̱ kám ka̱t, te mi zhì onəm omwálmwal ká̱ okamkam oga nkpak iya̱m nkang va̱ ta. Mi kpak oza̱ nkpak ngga nnandər.

17 &lt;&lt; &lt;Kang mmawó iya̱m nkang mi ǹnyi te, mi pà akwali kà̱ ìshimshe itam ká̱ itam, kà̱ ìshimshe inagàm ká̱ mbít, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là. 18 Kà̱ nya wó te iya̱m inəna̱n, pa̱ ó nrinrì ka̱ atak nkpak wó nnəna̱n kang ó le ó tòng aɓoshi atak aga nkpak wó ká̱ oga ashar wó, kang nva̱ng va̱ ó wá ndəng nnəna̱n chit, te ó le ó kulung aɓuɓo ká̱ oga ashar wó ɗò? 19 Kang nkpak pa̱ iya̱m nkang mi á rí iya̱m va̱ ó tòng ká̱ ashar wó, ka̱t te pa̱ oza̱ á wá ndəng va ó kulung ká̱ ashar wó ɗò?

20 &lt;&lt; &lt;Ka̱kul nva̱ ta te, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;&lt;Ó dər, mmami ká̱ ishi mi, mi pà akwali kà̱ ìshimshe itam imwalmwal ká̱ itam izhakzhak. 21 Ka̱kul ó da̱n kà̱ ngba̱k, ká̱ agar, kang ó da̱n nkpaktak ivəngva̱ yà ká̱ nkàm ka̱t ká̱ oga agbəshi wó, te ó lyangshin oza̱ ka̱ agbai, 22 mi ka̱m ishi iya̱m nkang mi, oza̱ i yà ká̱ ntəm iya̱m-nrì lap ka̱t. Kang mi pà akwali kà̱ ìshimshe itam ká̱ itam. 23 Mi nak unəm uga nkpak oza̱ pa̱ uzəng, uzwal mi uDawuda, kang uza̱ i kpak oza̱, uza̱ i təm unəm uga nkpak oza̱. 24 Kang mmami uYawe, mi yà Inan oza̱. Uzwal mi uDawuda ǹnyi te i təm uponzhi oza̱. Mmami uYawe, n là.&gt;&gt;

25 &lt;&lt; &lt;Mi yar nsar nnap-nlà ngga ntəm ikángkáng ká̱ oza̱ kang mi ɓàk nkpaktak oga izhé iga anyin kà̱ mbin va̱ ta, ka̱kul na oza̱ á təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashe nzam, oza̱ á ra ka̱ ashe ikún. 26 Mi nak oza̱ ká̱ nkpaktak oga atak va̱ gáng aɗuktum mi, i sat iya̱m iga mɓa ká̱ nnap nnəna̱n. Mi re nrè ká̱ ndəng ìva̱r ka̱ awalang wò, te i yà ndəng ngga nnap nnəna̱n. 27 Kang ikún iga mpom i wár ivan, kang mbin ǹnyi te i na iya̱m pa̱ makmak, oza̱ i təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashe mbin oza̱. Oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, ka̱ awalang va̱ m ɓun ikan oza̱, n ka̱m ishi oza̱ ka̱ ashe awó onəm va̱ kà̱ nnəm izwal ôza̱ á. 28 Oza̱ i yà ká̱ ntəm iya̱m iga nrí nggom oga mbín lap ka̱t, ka̱t te izhé iga anyin iga mbin va̱ ta i yà ká̱ nrí oza̱ lap ka̱t. Oza̱ i təm ká̱ ikángkáng, unəm uro yà i gbək oza̱ lap ka̱t. 29 Mi nəm iram idopdop ôza̱ le kang ayang a gbá̱ng oza̱ kà̱ mbin va̱ ta lap ka̱t, na kang oza̱ á ka̱m mpwat ka̱ atak oga mbín lap ka̱t. 30 Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, Inan oza̱, nna n yà nzəng ká̱ oza̱, kang oza̱ nzhi àIsa̱rila, omà onəm mi, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là. 31 Mmawó iya̱m nkang mi, iya̱m nkang va mi kpak, kang mmami na Inan wó, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n là.&gt; &gt;&gt;

35

Nlà anung Inan ka̱ apal aƁam aSeyir

1 UYawe là nnàp ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, dər asa̱l aƁam aSeyir, na ú là anung ka̱ apal ishishi, 3 là á na pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, Dər, áƁam aSeyir, mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu, kang mi yichi awó mi ka̱ apal ɓu, te mi nak ɓu ta̱l agúng, ɓu yà atak lakchi. 4 Mi nak oga itong ɓu i yà atak lakchi, kang i ra agúng, te ɓu nyi pa̱ mmami na uYawe.

5 &lt;&lt; &lt;U pak inok nnəm ìkpar chit pa̱ gənggəng, kang u na onəm oIsa̱rila pa̱ mmá gbá̱ng ka̱ atak ndokchi ka̱ awalang aga nɗaktak oza̱, ka̱ awalang va̱ nnáp akwali oza̱ kúr chit. 6 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami uNəm uga nzhi uYawe uga irirì, n là pa̱, nnandər, mi nak mí tar nchə̀r ɓu, kang nchə̀r i wà ɓu. Ka̱kul nva̱ u yang nnap ntar nchə̀r ka̱t, ka̱kul nva̱ ta te nchə̀r i pak nwà ɓu. 7 Mi nak aƁam aSeyir i təm agúng, i yà atak lakchi. Mi gba̱l nkpaktak unəm uga ntar ká̱ uga nfa ka̱ ashishe. 8 Mi yə́l oga aɓam ɓu ká̱ oga akúm. Ka̱ apal oga aɗuktum ɓu, ka̱ ashe oga aba̱nda̱m ɓu, ká̱ nkpaktak oga awang ɓu, ovəngva̱ mmá gbá̱ng ká̱ ndokchi oza̱ i tak. 9 Mi nak ɓu pak ntəm agúng, kang oga itong ɓu i yà atak lakchi mí təm kà̱ ka̱t. Te ɓu nyi pa̱ mmami na uYawe.

10 &lt;&lt; &lt;U là pa̱, oga akum aga aparəm va̱ ta̱, ká̱ mbín oza̱ i yà nji ɓu, kang ó wur iya̱m akup ká̱ oza̱, káp ká̱ nva̱ pa̱ uYawe uwa yà ka̱ ashe oza̱. 11 Ka̱kul nva̱ ta te mmami uNəm uga nzhi uYawe uga irirì, n là pa̱, nnandər mi pyát a ɓu i mal dakdak ká̱ nra̱m ìgwak, ká̱ ìkpar va̱ u nyám ka̱kul ǹyáng va̱ mmaɓu ká̱ ka̱ apal oza̱. Mi nyám ishi mi ka̱ atak oza̱, ka̱ awalang va̱ mi pà akwali a ɓu. 12 Te ɓu nyi pa̱ mmami na uYawe, n fe nkpaktak oga mpwat va̱ fe ɓu là ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila, mmaɓu kà̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Oza̱ ra agúng chit, mmá na oza̱ á yi chit pa̱ i rí.&gt;&gt; 13 N fe avyal va̱ fe ɓu náp ka̱ apal ishi mi ka̱ anung ɓu pa̱ kpaktak. 14 Ka̱kul nva̱ ta te uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ò nak ɓu, ɓu təm agúng, ka̱kul na nkpaktak apambin á nəm nchang ìgwak. 15 Wa nva u nəm nchang ìgwak ka̱ apal iya̱m akup nzhi àIsa̱rila va̱ nnà təm agúng chit, te wa nnà ta mi nəm ká̱ ɓu, aƁam aSeyir ká̱ nkpaktak aEdom i təm agúng, te mí nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

36

Nnap nnəna̱n àYawe ka̱ apal aIsa̱rila

1 &lt;&lt;Kang mmaɓu, á ya anəm, là anung ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila, là pa̱, &lt;Ôga aɓam aIsa̱rila, ó fe nnap-nlà àYawe. 2 UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, onəm oga nkpàng wó kà̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Dakdak, oga aɗuktum agbakgbak təm aji yi chit ǹyangmata̱.&gt;&gt; &gt; 3 Ka̱kul nva̱ ta te là anung, là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ka̱kul oza̱ nak wó chit ó təm agúng kang à chwan wó kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, pa̱ na ó nyáng iya̱m iga ashe awó aɓoshi oga mbín, ó nyáng iya̱m iga nnáp avyal ka̱ atak onəm. 4 Ka̱kul nva̱ ta te, ôga aɓam aIsa̱rila, o fe nnap-nlà àNəm uga nzhi uYawe. Dər, uNəm uga nzhi uYawe là ôga aɓam ká̱ ôga aɗuktum, ká̱ ôga awang, ká̱ ôga aba̱nda̱m, ká̱ ôga atak va̱ təm agúng atak lakchi, ká̱ ôga itong va̱ mmá yiyáng ká̱, iva təm iya̱m iga nrí nggom, ká̱ iya̱m iga nnáp avyal ka̱ atak nkpaktak mbín va̱ gáng á, 5 ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, n là nnàp ka̱ ashe nra̱m ìgwak ka̱ apal aɓoshi oga mbín ká̱ nkpaktak aEdom. Oza̱ na mbin mi îshi oza̱ təm nji oza̱, ka̱ ashe nchang ìgwak, ká̱ mɓak ntàn oza̱ ka̱m mbin mi, oza̱ vyap atak nkpak iya̱m nkang mi.&gt; 6 Ka̱kul nva̱ ta te, là anung ka̱ apambin aIsa̱rila, là ôga aɓam, ká̱ ôga aɗuktum, ká̱ ôga awang, ká̱ ôga aba̱nda̱m pa̱, &lt;Mmami uNəm uga nzhi uYawe kà̱ nlà nnàp ka̱ ashe ìkpar ká̱ nfə́l ìgwak, ka̱kul ó ka̱m mpwat chit ka̱ atak mbín. 7 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami uNəm uga nzhi uYawe, n sóng anung chit pa̱ nkpaktak mbín va̱ gáng wó te, oza̱ i ka̱m mpwat na kpa.

8 &lt;&lt; &lt;Kang mmawó, ôga aɓam aIsa̱rila, ó tə́p igwong wó, ó na awár wó ka̱kul onəm mi oIsa̱rila, ka̱kul i gbà̱ng nva̱ng ka̱t te oza̱ i le nzhi. 9 Ó dər, mmami uji wó, mi le ka̱ atak wó, kang mí wap mbin wó mí suk. 10 Kang mi nak onəm oga nzhi àIsa̱rila pa̱ kpaktak i myak ka̱ apal wó. Mi me oga atak chwanchwan va̱ ta kang onəm i təm ka̱ ashe oga itong va̱ ta. 11 Mi nak onəm ká̱ iya̱m nkang i myak ka̱ apal wó, kang oza̱ i na ivan. Mi nak mí təm ka̱ ashe wó wa mmatmat kang mi nak wó o ga mpyal iji mmatmat ji. Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe. 12 Te mi ɓa ká̱ onəm, onəm mi oIsa̱rila, i chen ka̱ apal wó, ó nyáng iya̱m akup oza̱, kang ó yà ká̱ ngbá̱ng ovan kà̱ oza̱ lap ka̱t.

13 &lt;&lt; &lt;Dər uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ka̱kul oza̱ kà̱ nlà á ɓu pa̱, &lt;&lt;U rí onəm, kang u gbá̱ng ovan onəm ɓu,&gt;&gt; 14 ka̱kul nva̱ ta te, ɓu yà ká̱ nrí onəm lap ka̱t, kang ɓu yà ká̱ ngbá̱ng ovan onəm ɓu lap ka̱t kpa, uNəm uga nzhi uYawe à là. 15 Kang mi yà ká̱ nré ɓu, ɓu wá mpwat ka̱ atak aɓoshi mbín lap ka̱t, ɓu yà ká̱ ǹyar ìwuswa ka̱ atak onəm lap ka̱t, mi yà ká̱ nnak mbin ɓu i ləp ìfang lap ka̱t, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

Mí rup ká̱ aɗin aYawe ka̱ aIsa̱rila

16 UYawe là nnàp ká̱ mi kà̱ɗi pa̱, 17 &lt;&lt;Á ya anəm, awalang va̱ nzhi àIsa̱rila təm ka̱ ashe mbin nji oza̱ te, oza̱ vyap na ka̱ atak oga asa̱l oza̱ ká̱ oga nnap nnəm oza̱. Nnap nnəm oza̱ ka̱ atak mi te, adak wa achar va təm ká̱ akpar. 18 Te n nyám nfə́l ìgwak mi ka̱ apal oza̱ ka̱kul nchə̀r va̱ oza̱ táng ka̱ ashe mbin va̱ ta, ka̱kul ka̱ atak ngwop oga ichə̀r oza̱, oza̱ vyap mbin va̱ ta ká̱. 19 Kang n lyangshin oza̱ ka̱ ashe oga mbín. N pà akwali ôza̱ màl ká̱ oga nnap nnəm oza̱ ká̱ oga asa̱l oza̱. 20 Kang nva̱ng va̱ oza̱ táng chit ka̱ ashe oga mbín atak va̱ oza̱ ga kà̱, oza̱ lak aɗin mi ayə́ryər, ka̱ ashe onəm va̱ oza̱ ga kà̱. Te onəm là nnàp ka̱ apal ishi oza̱ pa̱, &lt;Onəm va̱ ta̱ onəm aYawe, ká̱ nnà te mmá fa ka̱ oza̱ ka̱ ashe mbibin.&gt; 21 Te á ɗak mi ka̱kul aɗin mi ayə́ryər, va̱ nzhi àIsa̱rila vyap ka̱ ashe mbín ka̱ atak va̱ oza̱ ga kà̱ á.

22 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, là n̂zhi àIsa̱rila pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, mi nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul wó ka̱t, á nzhi àIsa̱rila, ka̱kul aɗin mi ayə́ryər va ó vyap ka̱ ashe mbín ka̱ atak va̱ ó ga kà̱ á. 23 Kang mi nyám ichumchum aɗin mi ayə́ryər, va̱ mmá vyap ka̱ ashe oga mbín kang nva̱ ó vyap ka̱ ashe oza̱. Te mbín i nyi pa̱ mmami na uYawe, uNəm uga nzhi uYawe, n là, awalang va̱ mi nyám ôza̱ pa̱ mmami uyə́ryər.

24 &lt;&lt; &lt;Mi fa ká̱ wó ka̱ ashe oga mbín, kang mi ɓut wó kà̱ nkpaktak apambin, te mi ɓa ká̱ wó ka̱ ashe mbin nji wó. 25 Mi sháng ndəng nnəna̱n a wó, te ó yà pa̱ zara̱ra̱ ka̱ atak nkpaktak oga adak wó, kang ka̱ atak nkpaktak oga ichər wó mi nàl wó. 26 Mi na ìgwak ìpipe á wó, mi nak aruhu apipe ka̱ ashe wó. Mi tur ìgwak ìtwattwat i fa ka̱ ashe wó, kang mi nak ìgwak ìlukutlukut á wó. 27 Mi nak aruhu mi ka̱ ashe wó, kang i nak wó, ó kpak oga nnap mpakpak mi, ó nak ishi ká̱. 28 Kang ó təm ka̱ ashe mbin va ka̱ n ná okə́ká wó, ó yà onəm mi, te mi yà Inan wó. 29 Kang mi ka̱mshi wó ka̱ atak nkpaktak oga mpat wó. Mi nak iya̱m nsuk i mar ishi, mi re ayang i nəm wó ka̱t. 30 Mi nak awár ikún ká̱ iya̱m-nrì ka̱ ashe iram i mak, le kang ó yar ìwuswa ka̱kul ayang lap ka̱ ashe oga mbín ka̱t. 31 Kang ó rəng oga asa̱l wó aɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ oga nnap nnəm wó va ɓyen ka̱t á, te o ya ǹyen ishi wó ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wó ká̱ oga iya̱m iga nnəm ajan wó. 32 Ka̱kul mmawó na mi nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱t, uNəm uga nzhi uYawe à là, n nəm pa̱ na ó nyi, ka̱kul na ìwuswa á nəm wó, na ìchəgwak á ləp wó, á nzhi àIsa̱rila.

33 &lt;&lt; &lt;Unəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Kà̱ ìlum va̱ mi nàl wó ka̱ atak nkpaktak oga iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng wó te, mi nak ó təm ka̱ ashe oga itong wó, kang oga atak va̱ ra agúng mí me. 34 Kang mbin va̱ ra agúng te mí wap na, nva̱ pa̱ á ra pa kà̱ ìwú nkpaktak onəm va̱ kà̱ nwatar á. 35 Onəm i là pa̱, mbin va̱ ta̱ ka̱ ra agúng chit matmat kang ǹyangmata̱ te á yà chit wa ìram aEden, kang oga itong va̱ shin ra agúng, te mmá kà̱ ntəm ka̱ ashishe, kang mmá me akamsəlang á na. 36 Te oga mbín va̱ ra gáng wó i nyi pa̱ mmami na uYawe n le m me oga atak ashinshin va̱ ka̱ ra agúng á. Mmami uYawe n là, te mi nənəm.&gt;&gt; &gt;

37 &lt;&lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Iya̱m va ta̱ mi ga nre nzhi àIsa̱rila pa̱ á chál mi ń nəm ôza̱, pa̱ n nak onəm oza̱ i myak wa nggatək iya̱m nkang. 38 Wa nggatək itám iyə́ryər, wa nggatək itám ka̱ aUrushelima iga nna ka̱kul nshì iya̱m awop, te wa nnà ta oga itong ishinshin va̱ ra agúng i yə́l ká̱ onəm pa̱ kyák. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt; &gt;&gt;

37

Aba̱nda̱m aga akup awomwom

1 Awó aYawe ka̱ yà ka̱ apal mi, kang à yar mi ka̱ ashe aRuhu Inan fa ká̱, te á nak mi kà̱ ìshimshe aba̱nda̱m va yə́l ká̱ oga akup. 2 Kang uza̱ ranggang ká̱ mi ka̱ ashe oza̱, dər, omà ta̱ pa̱ kyák ka̱ ashe aba̱nda̱m va̱ ta, oza̱ wom pa̱ karakkarak. 3 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, oga akup va̱ ta̱ te i lə́lár ɗò?&gt;&gt;

Te n na ama̱n pa̱, &lt;&lt;ÁNəm uga nzhi uYawe, mmaɓu na ɓu nyi.&gt;&gt;

4 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Là anung ka̱ apal oga akup va̱ ta̱, là ôza̱ pa̱, &lt;Ôga akup awomwom, ó fe nnap-nlà àYawe. 5 Iya̱m va ta̱ uNəm uga nzhi uYawe là, &lt;&lt;Mi ga mɓur ǹyì a wó, te ó lár. 6 Mi na oga ichip a wó ká̱ ìnyám kang mi gún oza̱ ká̱ awá, te mi ɓur ǹyì a wó, kang ó lár, te ó nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt; &gt; &gt;&gt;

7 Te n là anung wa nva uza̱ nak mi pa̱ ń là. Kang n là anung te, mmá fe nwam atak, kang oga akup gwang ká̱ izəzər, akup gwang ká̱ akup ka̱ atak ngwang oza̱. 8 Kang n dər te, n ya oga ichip ka̱ apal oza̱, ìnyám zəpchi oza̱, kang awá gún oza̱ chit. Te ǹyì yà ka̱ ashe oza̱ ka̱t.

9 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, là anung ka̱ apal ǹyì, là á na pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ǹyì ngga ngba̱k ngga nneɗing á ɓa, á pyep ka̱ apal onəm va̱ mmá gbá̱ng ta̱ na oza̱ á lár.&gt; &gt;&gt; 10 Te n là anung wa nva̱ uza̱ nak mi, te ǹyì tar ka̱ ashe oza̱, kang oza̱ lár, oza̱ wong tong ká̱ ashar oza̱, á yà nggatək onəm ìkum pa̱ makmak.

11 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, oga akup va̱ ta̱ omà nzhi àIsa̱rila. Dər, oza̱ kà̱ nlà pa̱, &lt;Oga akup yi wom chit, kang nnak ìgwak yi yà lap ka̱t, mmá gbá̱ng yi chit kùr.&gt; 12 Ka̱kul nva̱ ta te, là anung, là ôza̱ pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mi ga mbol oga awap wó, kang mi wong ká̱ wó, ka̱ ashe oga awap wó, ônəm mi. Te mi le ká̱ wó ka̱ ashe mbin aIsa̱rila. 13 Ônəm mi, nnà te ó nyi pa̱ mmami na uYawe, awalang va̱ m bol oga awap wó, kang n fa ká̱ wó ka̱ ashe oga awap á. 14 Kang mi nak aruhu mi ka̱ ashe wó, te ó lár, mi nak wó kà̱ mbin wó. Te ó nyi pa̱ mmami na uYawe, n là chit, kang mi nənəm,&gt;&gt; uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

Onəm oYahudi ká̱ oga aIsa̱rila I ga ntəm iponzhi pa̱ izəng

15 Te uYawe là nnàp ká̱ mi pa̱, 16 &lt;&lt;Á ya anəm, yar ìdari na ú lir ka̱ apəpal pa̱, &lt;Ka̱kul aYahuda ká̱ onəm oIsa̱rila ova nzəng ká̱ na.&gt; Te yar ìdari ìro kà̱ɗi, lir ka̱ apəpal pa̱, &lt;Ka̱kul aYusufu, uva uEfərayim ká̱ nkpaktak nzhi àIsa̱rila ova nzəng ká̱ na.&gt; 17 Gwang oza̱ ka̱ anung zəngtəng á yà ìdari pa̱ ìzəng ka̱ awó ɓu.

18 &lt;&lt;Onəm ɓu i là á ɓu pa̱, &lt;Ɓu nyám ìpir oga iya̱m va̱ ta̱ á yi ka̱t ɗò?&gt; 19 Te là ôza̱ pa̱, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;Mi ka̱m ìdari aYusufu uva uEfərayim ká̱ onəm oIsa̱rila ova nzəng ká̱ na. Kang mi gwang ká̱ ìdari àYahuda, mi nak oza̱ i ta̱l ìdari pa̱ ìzəng ka̱ awó mi.&gt; 20 Idari va̱ u lir iya̱m ka̱ apal oza̱ ka̱ awó ɓu, te kpán kà̱ mpyal oza̱, 21 te là ôza̱ pa̱, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là pa̱, &lt;Mi fa ká̱ onəm oIsa̱rila ka̱ ashe oga mbín va̱ oza̱ lyangshin ga kà̱, mi ɓut oza̱ ka̱ achè nggo, kang mi ɓa ká̱ oza̱ ka̱ ashe mbin nji oza̱. 22 Mi nak oza̱ i təm mbin pa̱ nzəng ka̱ apambin, ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila. UPonzhi pa̱ uzəng i nəm iponzhi ka̱ apal oza̱ pa̱ kpaktak, oza̱ i yà ká̱ ntəm mbín pa̱ mparəm lap ka̱t, iponzhi oza̱ i yà pa̱ iparəm lap ka̱t. 23 Oza̱ i yà ká̱ nvyap ishi oza̱ ka̱ atak oga ichər oza̱ lap ka̱t, ká̱ iya̱m iga nnəm ajan, ka̱t te ká̱ nza̱ apir mpat oza̱ nggo. Mi ka̱mshi oza̱ ka̱ atak nkpaktak nlə̀p ìfang va̱ oza̱ lə̀p, kang mi nàl oza̱. Te oza̱ i təm onəm mi, mmami ǹnyi te mi yà Inan oza̱.

24 &lt;&lt; &lt;Uzwal mi uDawuda i yà uponzhi ka̱ apal oza̱, kang nkpaktak oza̱ i yà ká̱ unəm uga nkpak pa̱ uzəng. Oza̱ i kpak oga nnap nkpakkpak mi, ká̱ oga nnap mpakpak mi. 25 Oza̱ i təm kà̱ mbin va n ná ûzwal mi uYakup, nva okə́ká wó ka̱ təm kà̱. Oza̱ ká̱ ovan oza̱, ká̱ ovan ovan oza̱ i təm kà̱ mbyet mbyet. Kang uzwal mi uDawuda i yà uponzhi oza̱ mbyet mbyet. 26 Mi yar nsar nnap-nlà ngga ntəm ikángkáng ká̱ oza̱, nva i təm mbyet mbyet. Mi nak oza̱ ka̱ ashe mbin oza̱, kang mi nak oza̱ i myak, te mi pak nzhi ngga awop mi kà̱ ìshimshe oza̱ mbyet mbyet. 27 Kang atak aga ntəm mi, i yà kà̱ ìshimshe oza̱, mi yà Inan oza̱, kang oza̱ ǹnyi te i yà onəm mi. 28 Te oga mbin i nyi pa̱ mmami na uYawe uva nàl aIsa̱rila ka̱ awalang va̱ m pak nzhi ngga awop mi kà̱ ìshimshe oza̱ mbyet mbyet.&gt; &gt;&gt;

38

Nlà anung ka̱ apal aGok

1 UYawe là nnàp ká̱ mi pa̱, 2 &lt;&lt;Á ya anəm, dər uGok uga mbin aMagok, uponzhi uchumchum uga aRot, ká̱ aMeshek, ká̱ aTubal na ú là anung ka̱ apəpal, 3 te là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ ɓu, áGok, uponzhi uchumchum uga aRot, ká̱ aMeshek, ká̱ aTubal. 4 Kang mi le ká̱ ɓu kà̱ nva̱ng, te mi mwàk oga akugiya á ɓu ka̱ ashe oga njwalak ɓu, mi fa ká̱ ɓu ká̱ nkpaktak oshozha ɓu, ká̱ ipəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəri, nkpaktak oza̱ mwàk oga iya̱m ìkum kang oga nggatək onəm ìkum, nkpaktak oza̱ ka̱ oga nggwanggwang nchumchum, ká̱ nggwanggwang ká̱ oga ndokchi. 5 OPasha, oHabasha, ká̱ oPut omà yà nzəng ká̱ oza̱, nkpaktak oza̱ ká̱ nggwanggwang ká̱ atagya acham. 6 UGoma ká̱ nkpaktak oshozha wò i yà nzəng ká̱ oza̱, ká̱ Nzhi àTogarma kà̱ nkur asa̱l mpal ká̱ nkpaktak oshozhashozha. Kang onəm i ya pa̱ kyák nzəng ká̱ ɓu.&gt;&gt;

7 &lt;&lt; &lt;Ɗa̱mshi izər, kang ɓù gbar izər gbar, mmaɓu ká̱ nkpaktak nggatək onəm ìkum ɓu va̱ ɓut gáng ɓu, te ɓu yà unəm uga mpángchí oza̱. 8 Kà̱ nva̱ng oga nra pa̱ makmak te mi ɓa mi nak ɓu, ɓu ga ikum. Kà̱ nkur oga izún i ro te, ɓu ga ɓu ru mbin va̱ nnà mmá ka̱ ka̱m ká̱ ìkum, mbin nva onəm ɓut kà̱ ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila pa̱ kyák, kà̱ nva̱ng va̱ oza̱ le chit ka̱ ashe aɓoshi oga mbín á, mbin nva mmá vyap chit pa̱ matmat. Mmá fa ká̱ onənəm ka̱ ashe aɓoshi oga mbín, ǹyangmata̱ te nkpaktak oza̱ kà̱ ntəm ikángkáng. 9 Ɓu ga mpyal, ɓu ɓa wa ìva̱r à wong, ɓu gún mbin va̱ ta wa ìlulu, mmaɓu ká̱ nkpaktak onəm ìkum ɓu, ká̱ onəm pa̱ kyák nzəng ká̱ ɓu.

10 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, kà̱ ìlum va̱ ta te, nrəng nnàp i ɓa ka̱ ashe ìgwak ɓu, kang ɓu mar aghan aɓá̱ngɓa̱ng. 11 Te ɓu là pa̱, &lt;&lt;Mi kyén ka̱ apambin va̱ oga itutong yà ká̱ akamsəlang ka̱t. Mi ru onəm va̱ kà̱ ntəm ikángkáng ká̱ ìkum, nkpaktak oza̱ kà̱ ntəm ka̱ ashe akamsəlang ka̱t, kang á yà ká̱ oga anung nkəlang ka̱t. 12 Mi ka̱m iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum, kang mi wur ndur oza̱ i ta̱l iya̱m iga nwur kà̱ ìkum, mi ru oga atak va̱ mmá vyap, ava mmá kà̱ ntəm ka̱ ashishe ǹyangmata̱, ká̱ onəm va̱ mmá ɓut ka̱ ashe oga mbín. Oma yà ká̱ iya̱m nkang ká̱ ìdur, ova kà̱ ntəm kà̱ ìshimshe apambin.&gt;&gt; 13 USheba ká̱ uDedan, ká̱ onəm oga ǹyap ká̱ ǹyap ká̱ oga aTarshi, ká̱ nkpaktak onəm oga mpipyal i là á ɓu pa̱, &lt;&lt;U ɓa pa̱ ú wur iya̱m ìkum ɗò? U ɓut nggatək onəm ìkum ɓu pa̱ na ú wur iya̱m iga nwur ka̱ atak ìkum, aazurfa ká̱ azənariya, iya̱m nkang ká̱ ndur, na ú ka̱m kà̱ oza̱ ɗò?&gt;&gt; &gt;

14 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, á ya anəm, là anung, là ûGok pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Kà̱ ìlum va̱ ta ka̱ awalang va̱ onəm mi oIsa̱rila kà̱ ntəm ikángkáng, te ɓu nyi ka̱t ɗò? 15 Kang ɓu wong ka̱ atak va̱ mmaɓu kà̱, kà̱ nkùr asa̱l mpal, ká̱ nggatək onəm pa̱ kyák nzəng ká̱ ɓu, nkpaktak oza̱ ka̱ apal ipərí, nnang nggatək, onəm ìkum okamkam. 16 Kang ɓu ɓa ɓu nəm ìkum ká̱ onəm mi oIsa̱rila, ɓu gún oza̱ wa nva ìlulu i gún apambin á. Kà̱ nra ngga nkùr anung te mi ɓa ká̱ ɓu ka̱ apal ishi mbin mi, na oga mbín á nyi mi, awalang va̱ mi nyám ká̱ inəna̱n mi á ɓu kà̱ mpyal oza̱, áGok.&gt;&gt;

17 &lt;&lt; &lt;UNəm uga Nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu na va̱ ka̱ n là nnàp ka̱ apal ishi ɓu ka̱ ashe nra mmatmat ka̱ atak ozwal mi oga nlà ìchu Inan oIsa̱rila ka̱t ɗò? Pa̱ ka̱ ashe izún iga mɓa te mi ɓa ká̱ ɓu, ɓu lung oza̱. 18 Te kà̱ ìlum va̱ uGok a ɓa ká̱ ìkum kà̱ mbin aIsa̱rila te ìgwak i fə́l mi, mmami uYawe n là. 19 Ka̱kul ka̱ ashe ìkpar mi kang ka̱ ashe nsur nfə́l ìgwak mi, kà̱ nra va̱ ta te mí nak mbin i yənggət pa̱ gənggəng ka̱ ashe mbin ngga aIsa̱rila. 20 Igwali ka̱ ashe ìwá, ká̱ inyil iga agbagba apaɓur, ká̱ izhé, ká̱ nkpaktak oga iya̱m iga nkpàng ká̱ afu, ká̱ nkpaktak onəm va̱ ka̱ apambin oza̱ i tán kà̱ mpyal mi. Kang oga aɓam i shin i tak kà̱ mbin, oga aɗuktum i ru, nza̱ akamsəlang nggo i shin i tak kà̱ mbin. 21 Mi na ayər ûGok ka̱ asa̱l pa̱ ɗongɗong, mmami uYawe n là. Onənəm i kyen owan oza̱ ká̱ oga ndokchi oza̱. 22 Mi nap akwali á na ká̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ ntar nchə̀r, kang mi pəng ìva̱r ká̱ aɗəɗal, ká̱ apər, ká̱ ipáng apər ka̱ apal ishishi ka̱ nggatək onəm ìkukum, ká̱ onəm va̱ pa̱ kyák nzəng ká̱ na. 23 Ka̱ asa̱l va ta̱ mi nyám ichumchum ká̱ ǹyà ká̱ adak mi ka̱t, mi nyám ká̱ ishi mi ka̱ atak oga mbín. Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt; &gt;

39

1 &lt;&lt;Kang mmaɓu, á ya anəm, là anung ka̱ apal aGok, là pa̱, &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ mmən ìkum ká̱ uGok, uponzhi uga aRot ká̱ aMeshek, ká̱ aTubal. 2 Mi ga̱ɓa̱n ɓu mi nak kà̱ mpyal, mi dap ɓu kà̱ nkùr asa̱l mpal, kang mi ɓa ká̱ ɓu ka̱ apal ishi oga aɓam aIsa̱rila. 3 Te mi ləp ìjang va̱ ka̱ awó apəra̱m ɓu i ru, kang mi nak iwár va̱ ka̱ awó ari ɓu i tak. 4 Ɓu ru ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila, mmaɓu ká̱ nkpaktak nggatək onəm ìkum ɓu, ká̱ onəm va̱ nzəng ká̱ ɓu. Mi na ɓu ôga inyil iga nrí ìzhe nza̱ apir iya̱m nggo, kang izhé iga anyin i kan ɓu. 5 Ɓu ru ka̱ ashe mpom, ka̱kul mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là. 6 Mi re nrè ká̱ apər ka̱ apal aMagok, kang ka̱ apal ovəngva̱ kà̱ ntəm ká̱ ikángkáng ka̱ mbín va̱ ka̱ anung ìwá, te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe.&gt;&gt;

7 &lt;&lt; &lt;Kang mi nak aɗin mi ayə́ryər mí nyi kà̱ ìshimshe onəm mi oIsa̱rila, mi yà ká̱ nré mí vyap aɗin mi ayə́ryər kà̱ɗi lap ka̱t. Te oga mbín i nyi pa̱ mmami na uYawe, uYə́ryər ka̱ ashe aIsa̱rila. 8 Dər, kà̱ mɓa, ìlum va̱ ka̱ n là te kà̱ mɓa, mmami, uNəm uga nzhi uYawe, n là.

9 &lt;&lt; &lt;Te oza̱ va̱ təm ka̱ ashe itong iga aIsa̱rila i ga i mà̱k apər i shì oga iya̱m aɓáng oza̱ ká̱, oga nggwanggwang ká̱ oga nggwanggwang nchumchum, ijáng ká̱ iwár, ikə́ka̱m ká̱ aɓár, kang oza̱ i pak inok mma̱k apər ká̱ i chu ìzun pa̱ ìfangshat. 10 Te oza̱ i yà ká̱ nwur akun ka̱ ashe mpom, ka̱t te oza̱ i kyen ikún ka̱ ashe nzam lap ka̱t, ka̱kul oza̱ i pak mma̱k apər ká̱ oga iya̱m aɓáng va ta. Oza̱ i vyap ova̱ vyap oza̱, kang i vyat ova̱ vyat oza̱, uNəm uga nzhi uYawe à là.

11 &lt;&lt; &lt;Ka̱ ashe nra va̱ ta te, mi na atak nli awap ûGok ka̱ ashe aIsa̱rila, ka̱ aba̱nda̱m onəm oga achen, ka̱ asa̱l nfa alum ìwá. I gəl asa̱l kà̱ onəm oga nwatar, ka̱kul ka̱ ta na uGok ká̱ nkpaktak nggatəkgatək mí li. Mí wór atak va̱ ta pa̱ aBa̱nda̱m á aHamon Gok.*

12 &lt;&lt; &lt;Nzhi àIsa̱rila i nəm ape pa̱ fangshat òma kà̱ nli oza̱, ka̱kul na oza̱ á nàl mbin va̱ ta. 13 Nkpaktak onəm oga mbin va̱ ta i li oza̱, i ta̱l iya̱m iga nrup ká̱ oza̱ kà̱ nra va̱ mi nyám ichumchum mi, uNəm uga nzhi uYawe à là.

14 &lt;&lt; &lt;Kà̱ nkùr ape aga afangshat, oza̱ i gar onəm oro i ga ache nggo ka̱ ashe mbin va̱ ta, i mwo aɓo akúm va̱ nna kà̱ nra ka̱ ashe mbin va̱ ta i li, ka̱kul na oza̱ a nàl mbin va̱ ta. 15 Awalang va̱ onəm oga mmwo atak kà̱ nranggang ka̱ ashe mbin, kang unəm va pa̱ nkpaktak ya akup ánəm, te uza̱ i nak iya̱m iro i dát ká̱ akup va̱ ta, na onəm oga nlili á yar á li ka̱ aBa̱nda̱m á aHamon Gok. 16 Ìtong i yà ka̱ ta, aɗiɗin pa̱ aHamona.† Ka̱ asa̱l va ta oza̱ i nàl mbin va̱ ta.&gt;

17 &lt;&lt;Kang mmaɓu á ya anəm, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, ú là nnap ká̱ nza̱ apir inyil nggo, ká̱ nkpaktak izhé iga anyin pa̱, &lt;Ó ɓut, ó ɓa ka̱ ache nggo, ó gwang ka̱ atak nrí iya̱m iga nchang izər va̱ n ɗa̱mshi ka̱kul wó ka̱ apal oga aɓam aIsa̱rila, na ó ri izhé kang ó wá nchə̀r. 18 Ó ri izhé onəm ochumchum oga ìkam, kang ó wá nchə̀r onəm oga mpyal oga apambin, wa nva̱ mí pà inagàm, ká̱ ivan inagàm, ká̱ mbít, ká̱ ina inunggwan, nkpaktak oza̱ iya̱m nkang imwalmwal iga aBashan. 19 Ó ri mpip i kúr wó kang ó wá nchə̀r kpa i ra̱n wó, ngga atak nrí iya̱m iga nchang izər va̱ n ɗa̱mshi ka̱kul wó á. 20 Kang ó yə́l afu wó ká̱ ipəri, ká̱ onəm oga nkwák ipəri, ká̱ onəm ochumchum oga ìkam, kang ká̱ nkpaktak onəm oga ìkum ka̱ apal atebəl mi.&gt; UNəm uga nzhi uYawe à là.

21 &lt;&lt;Mi nyám ìzhàn mi kà̱ ìshimshe oga mbín, kang nkpaktak oga mbín i ya nnáp akwali mi va̱ n náp, kang awó mi va̱ n nak ka̱ apal oza̱. 22 Te nzhi àIsa̱rila i nyi pa̱ mmami na uYawe, Inan oza̱, ɓàn kà̱ nra va̱ ta ga mpyal. 23 Kang oga mbín i nyi pa̱ mmá ga izwal ká̱ nzhi àIsa̱rila ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, ka̱kul oza̱ nəm nnandər a mi ka̱t, ka̱kul nva̱ ta te n ga̱ɓa̱n asa̱l nsəm ôza̱, kang n na oza̱ ka̱ ashe awó onəm ìkum oza̱, te oza̱ gbá̱ng nkpaktak oza̱ ká̱ ndokchi. 24 N nəm ôza̱ mal ká̱ nvyap oza̱, ká̱ mpat oza̱, kang n ga̱ɓa̱n asa̱l nsəm ôza̱.

25 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, uNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;Ǹyangmata̱ te mi le ká̱ akum aYakup ka̱ atak izwal, mi nyám nrwa ìgwak n̂kpaktak nzhi àIsa̱rila. Kang mi nəm ìkpar ka̱kul aɗin mi ayə́ryər. 26 Kà̱ nva̱ng va̱ oza̱ le chit oza̱ ɓa təm ká̱ ikángkáng ka̱ ashe mbin oza̱, te oza̱ i kong ká̱ iya̱m ìwuswa va̱ oza̱ nəm ká̱ nkpaktak nlàng nnandər va̱ oza̱ nəm á mi. Unəm uro i gbək oza̱ lap ka̱t. 27 Awalang va̱ mi fa ká̱ oza̱ ka̱ ashe onəm kang m ɓut oza̱ chit ka̱ ashe oga mbín okpa ìkum oza̱, te mí ya ka̱ ashe oza̱ pa̱ mmami uyə́ryər, ka̱kul na nkpaktak apambin á ya. 28 Te oza̱ i nyi pa̱ mmami na uYawe, Inan oza̱, ka̱kul ka̱ n nak oza̱ chit ga izwal ka̱ ashe oga mbín, kang mi le ká̱ oza̱ kà̱ɗi ka̱ ashe mbin oza̱. Mi yà ká̱ nré uro pa̱ uzəng ka̱ ashe oza̱ ka̱ ashe oga mbín va̱ ta lap ka̱t. 29 Kang mi yà ká̱ ngga̱ɓa̱n asa̱l nsəm óza̱ lap ka̱t, mi fə́r ká̱ aRuhu mi ka̱ apal nzhi àIsa̱rila, uNəm uga nzhi uYawe à là.&gt; &gt;&gt;

40

Alár nzhi Inan nchumchum va uEzikyel ya

1 Kà̱ nra ngga ngba̱pchi ka̱ apye aga nggəshi kà̱ ìzun iga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ tukun iga ntəm izwal yi, kà̱ ìzun iga ìgba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing kà̱ nva̱ng va̱ mmá shin ìtong aUrushelima chit, ká̱ nda va̱ ta te, awó aYawe fə́r ka̱ apal ishi mi, te á yar mi ɓa ká̱ ka̱ ta. 2 UYawe ga ká̱ mi kà̱ mbin aIsa̱rila ka̱ ashe alár, uza̱ nak mi ka̱ apal aɓam va rup byet, ka̱ ta n ya atak wa ìtong ka̱ asa̱l nkwandal. 3 Awalang va̱ uza̱ ɓa ká̱ mi ka̱ ta, te n ya unəm uro uva fa izər ká̱ acham arəzang, á kpán asang nsámsám ká̱ apir azáng aro aga mmal iya̱m ka̱ awó. Kang uza̱ sat ka̱ anung asa̱l. 4 Te unəm va̱ ta là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, dər ká̱ ìwú ɓu, fe ká̱ achwang ɓu, kang ɓù nak ishi ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ mi nyám á ɓu, ka̱kul nnà kang mmá ɓa ká̱ ɓu ka̱ ta̱ pa̱ ń nyám á ɓu. Nyám ká̱ nkpaktak iya̱m va̱ u ya n̂zhi àIsa̱rila.&gt;&gt;

5 N ya akamsəlang gáng agbagba nzhi Inan nchumchum. Nwang azáng aga mmàl iya̱m va̱ ka̱ awó anəm va̱ ta te ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo. Te uza̱ màl ntwat akamsəlang va̱ ta te uza̱ ya azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng, nrurup azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng. 6 Uza̱ le ga anung asa̱l aga ndər asa̱l nfa alum, uza̱ kyén ka̱ apal atak ntòng nkikyen ɓa ga, te uza̱ màl ntwat anung asəsa̱l azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng. 7 Nwang afu nzhi onəm oga mpángchí atak azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng, ntutwat azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng. Ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo kà̱ ìshimshe afu nzhi ká̱ afu nzhi. Anung nzhi va̱ nna dát ká̱ atak njul ngga anung asa̱l nzhi Inan nchumchum te azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng.

8 Te uza̱ màl anung asa̱l atak njul ngga ashe va̱ dər asa̱l nzhi Inan nchumchum azáng aga mmàl iya̱m pa̱ zəng. 9 Te uza̱ màl atak njul ngga anung asa̱l ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, kang uza̱ màl oga nggugwan ashar pa̱ neɗing. Atak njul ngga anung asa̱l va̱ ta dər asa̱l awu nzhi Inan nchumchum.

10 Kà̱ nza̱ ngba̱k nggo ngga anung asa̱l aga asa̱l nfa alum te oga afu nzhi onəm oga mpángchí atak pa̱ nshatɗing. Mmàl oza̱ iya̱m zəngtəng, kang ìshimshe afu nzhi ká̱ afu nzhi iya̱m zəngtəng. 11 Te uza̱ màl mbal anung asa̱l ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, kang agəla̱n anung asa̱l ashar ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo. 12 Nya akamsəlang na yà kà̱ mpyal afu nzhi onəm oga mpángchí atak va̱ ta, irurup ashar pa̱ nzəng ká̱ aɓuɓo kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. Kang mmàl nzhi onəm oga mpángchí atak ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 13 Te uza̱ màl anung asa̱l ɓan ka̱ ashe afu nzhi onəm oga mpángchí atak ga chu anung asa̱l ka̱ ashe afu nzhi va̱ mal ikoksok ka̱ nwan wò, te mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n shatɗing ká̱ aɓuɓo. 14 Uza̱ màl atak njul kpa, irurup ashar ìgba̱l ka̱ utukun, kang agəla̱n gáng atak njul. 15 Ka̱ anung asa̱l aga ntar ga chu nkùr aga atak njul ashar ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo. 16 Oga mɓol ayə́r nna yà gáng oga afu ńzhi onəm oga mpángchí atak kang a gáng atak njul kpa. Mmá cha ala̱ka̱n oga ikún akulom ka̱ izər nzhi va̱ kap afu nza̱ nzhi nggo.

17 Te uza̱ tar ká̱ mi ka̱ ashe agəla̱n aga gbai, n dər te n ya oga nzhi ká̱ ipáng mmá gba̱p gáng agəla̱n aga agbai va̱ ta. Oga nzhi ìsəm pa̱ ishatɗing gáng agəla̱n aga agbai va̱ ta. 18 Atak agba̱pgba̱p va̱ ta ra ka̱ ngba̱k oga anung nkəlang kang nwuwang á màl dakdak ká̱ oga anung nkəlang va̱ ta. Nnà atak agba̱pgba̱p aga asa̱l avəng. 19 Te uza̱ màl ìshimshe va̱ kà̱ mpyal anung asa̱l aga agəla̱n aga agbai ká̱ anung asa̱l aga agəla̱n aga ashe, uza̱ ya ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun ka̱ asa̱l nfa alum, wa na ta kpa ká̱ asa̱l mpal.

20 Te uza̱ mal nwang ká̱ mbal anung asa̱l aga asa̱l mpal va dər asa̱l agəla̱n aga agbai. 21 Oga afu nzhi nji onəm oga mpángchí atak pa̱ nshatɗing kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. Oga izər nzhi va̱ kap afu nzhi ká̱ atak njujul mal dakdak ká̱ anung asa̱l aga nggəshi. Kang nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar ìsəm pa̱ neɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. 22 Kang oga mɓol ayiyər, ká̱ oga atak njujul, ká̱ ala̱ka̱n oga ikún akulom va̱ mmá cha te iya̱m zəngtəng ká̱ anung asa̱l va̱ dər asa̱l nfa alum á. Atak ntòng ashar pa̱ fangshat kang onəm i chu nkukur, agəla̱n anung asa̱l nna yà kà̱ mpyal oga atak ntòng ashar va̱ ta. 23 Kà̱ mpyal anung asa̱l aga asa̱l mpal, te anung asa̱l nna yà aga ntar agəla̱n aga ashe, wa ǹna ta kpa ka̱ anung asa̱l aga nfa alum. Kang uza̱ mal kà̱ anung asa̱l ga chu anung asa̱l ashar igba̱l ka̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun.

24 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ asa̱l nkwandal, ka̱ ta te anung asa̱l aro nna yà dər asa̱l nkwandal. Uza̱ màl izər nzhi va̱ kap afu nzhi ká̱ atak njujul, te oza̱ iya̱m zəngtəng ka̱ oga aɓoshi nro. 25 Oga mɓol ayə́r òma yà gáng anung asa̱l va̱ ta ká̱ atak njujul wa oga mɓol ayə́r aɓoshi nro. Nwuwang ashar ìsəm pa̱ ina̱nne ama̱n pa̱ ìfangshat ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. 26 Nna ká̱ atak ntòng nkyén pa̱ nfangshat ɓa ga chu igəla̱n anung asa̱l. Mmá cha ala̱ka̱n ikún akulom ka̱ apal oga izər nzhi va̱ kap afu nzhi, pa̱ zəng kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 27 Kang anung asa̱l nna yà ka̱ asa̱l nkwandal agəla̱n aga ashe va̱ ta. Uza̱ mal ka̱ anung asa̱l va̱ ta ga chu anung asa̱l aga agbai aga asa̱l nkwandal ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun.

28 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ agəla̱n aga ashe ka̱ asa̱l anung asa̱l aga nkwandal, uza̱ màl anung asa̱l va̱ ta, te uza̱ iya̱m zəngtəng ka̱ oga aɓoshi nro. 29 Oga afu nzhizhi, ká̱ oga izər nzhi va̱ kap afu nzhi, ká̱ oga atak njujul oza̱ iya̱m zəngtəng wa oga aɓoshi nro, kang oga mɓol ayə́r gáng na ká̱ nkpaktak atak njujul. Nwuwang ashar ìsəm pa̱ ina̱nne ama̱n pa̱ ìfangshat ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. 30 Oga atak njul nna yà gáng oga anung asa̱l aga agəla̱n aga ashe, nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo. 31 Atak njujul dər asa̱l agəla̱n aga agbai, mmá cha oga ala̱ka̱n oga ikún akulom ka̱ oga ngba̱k anung asa̱l, kang nna yà ká̱ atak aga ntòng nkyén pa̱ nna̱nne.

32 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ agəla̱n aga ashe ka̱ asa̱l nfa alum, kang uza̱ màl anung asa̱l, á màl dakdak wa oga aɓoshi aro. 33 Oga afu nzhizhi, ká̱ oga izər nzhi va̱ kap afu ńzhi, ká̱ oga atak njujul oza̱ iya̱m zəngtəng wa oga aɓoshi nro, kang oga mɓol ayə́r gáng na ká̱ nkpaktak atak njujul. Nwuwang ashar ìsəm pa̱ ina̱nne ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. 34 Atak njujul dər asa̱l agəla̱n aga agbai, mmá cha oga ala̱ka̱n oga ikún akulom ka̱ oga ngba̱k anung asa̱l, kang nna yà ká̱ atak aga ntòng nkyén pa̱ nna̱nne.

35 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ anung asa̱l aga asa̱l mpal, kang uza̱ màl na, màl dakdak ká̱ oga aɓoshi aro. 36 Oga afu nzhizhi, ká̱ oga izər nzhi va̱ kap afu ńzhi, ká̱ oga atak njujul oza̱ iya̱m zəngtəng wa oga aɓoshi nro, kang oga mɓol ayə́r gáng na ká̱ nkpaktak atak njujul. Nwuwang ashar ìsəm pa̱ ina̱nne ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. 37 Atak njujul dər asa̱l agəla̱n aga agbai, mmá cha oga ala̱ka̱n oga ikún akulom ka̱ oga ngba̱k anung asa̱l, kang nna yà ká̱ atak aga ntòng nkyén pa̱ nna̱nne.

38 Ka̱ ngba̱k atak njul aga ashe oga anung asa̱l te, afu nzhi na yà ká̱ anung ka̱ ngba̱k pa̱ nzəng ka̱ nza̱ anung asa̱l aga ashe nggo, atak va ta mí nàl oga iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot kà̱. 39 Ka̱ ashe atak njul ngga anung asa̱l, te atebəl nna yà pa̱ parəm kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, ka̱ atak va ta mí pà iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ iga mpat. 40 Ka̱ anung asa̱l aga agbai atak njul, ka̱ atak ntòng nkyén mɓa ngga anung asa̱l aga asa̱l mpal te oga atebəl nna yà pa̱ parəm kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 41 Oga atebəl nna yà pa̱ neɗing kà̱ nza̱ ngba̱k anung asa̱l nggo, pa̱ kpaktak te, oga atebəl pa̱ na̱nne ava mí pà oga iya̱m nkang iya̱m inana kà̱. 42 Kang oga atebəl nna yà pa̱ neɗing va mmá nəm ká̱ ipáng ikpákpà, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, nwuwang ká̱ mbəbal ashar pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo, kang nrurup ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo. Ka̱ ta na mí nak oga iya̱m iga mpà iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ oga aɓo nləfər. 43 Kang oga nggùnggúng gáng ashe afu nzhi va̱ ta, nwuwang mbar ifang pa̱ izəng. Ka̱ apal oga atebəl va ta mí nak ìzhe iya̱m inana.

44 Ka̱ asa̱l agbai aga ntar anung asa̱l aga ashe oga nzhi pa̱ mparəm nna yà ka̱ ta, pa̱ nzəng ka̱ anung asa̱l aga asa̱l mpal va dər asa̱l nkwandal, nzəngtəng kà̱ ngba̱k anung asa̱l aga asa̱l nkwandal va dər asa̱l mpal. 45 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Nzhi va̱ dər asa̱l nkwandal te nji onəm oga mpyal awop ova kà̱ nnak ishi ká̱ nzhi Inan nchumchum, 46 kang nzhi va̱ dər asa̱l mpal te, ka̱kul onəm oga mpyal awop ova kà̱ nnak ishi ká̱ atak mpyal awop. Omà akum ìjili àZadok, ova ka̱ ashe oLawi i ɓa datkulung ká̱ uYawe pa̱ ó nəm inok á na.&gt;&gt;

47 Te uza̱ màl agəla̱n, ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun nwuwang ká̱ mbəbal. Kang atak aga mpyal awop nna yà kà̱ mpyal nzhi va̱ ta.

48 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ atak njul ngga atak awop va̱ ta, kang uza̱ màl oga nggwan atak njul va̱ ta, ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. Mbal anung asa̱l va̱ ta ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing ká̱ aɓuɓo, kang ngba̱k izəzər ngga anung asa̱l ashar pa̱ tukun ká̱ aɓuɓo. 49 Nwang atak njul va̱ ta ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun, kang mbəbal ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ fangzəngtəng ká̱ aɓuɓo. Oza̱ i kyén oga atak ntòng nkyén pa̱ ngba̱pchi, nna yà ka̱ nggwan pa̱ nzəng kà̱ nza̱ ngba̱k nggo.

41

1 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ ashe nzhi Inan nchumchum kang uza̱ màl oga nggugwan. Kà̱ nza̱ ngba̱k nggo mbəbal ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo. 2 Mbal anung asa̱l aga ntar ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ fangshat ká̱ aɓuɓo, kang oga ngba̱k anung asa̱l aga ntar va̱ ta ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. Te uza̱ màl nzhi Inan nchumchum va̱ ta nwuwang ashar ìsəm pa̱ ifangshat, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun.

3 Te uza̱ tar ga ashe afu nzhi ngga ashe, kang uza̱ màl oga nggwan aga anung asa̱l, ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo kang mbal anung asa̱l va̱ ta ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo. Kang oga ngba̱k anung aga asa̱l va̱ ta ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ká̱ aɓuɓo kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 4 Kang uza̱ màl nwang afu nzhi ngga ashe va̱ ta ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun, mbəbal ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun kà̱ mpyal nzhi Inan nchumchum. Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Atak va̱ ta̱ Atak Ayə́ryər va ji pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

5 Te uza̱ màl izər nzhi Inan nchumchum va̱ ta, ntutwat ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo, kang uza̱ màl mbal afu oga nzhi va̱ gáng na ashar pa̱ fangshat, ka̱ nza̱ ngba̱k nggo. 6 Kang nzhi onəm oga mpángchí atak ngga ngba̱k, nkyén pa̱ nshatɗing, nro ka̱ apal nro, ìsəm pa̱ ishatɗing kà̱ nza̱ nkyén nggo. Kang akamsəlang nna yà təp oga izər nzhi va̱ ta, le kang oza̱ a ra ka̱ apal nzhi va̱ ta ka̱t. 7 Oga nzhi gáng nzhi va̱ ta, kà̱ nkyén te, kà̱ mbol kà̱ mbol, ka̱kul akamsəlang gáng nzhi Inan nchumchum te, pak inok mbol kà̱ nza̱ nkyén nggo. Kà̱ ngba̱k nzhi Inan nchumchum te, oga atak aga nkyén nna yà, ka̱kul na unəm á kyén kà̱ nkyén ngga avəng á ga nkyén ngga ìshimshe, ká̱ nkyén ngga apal.

8 N ya atak agba̱pgba̱p akyénkyén gáng nzhi va̱ ta, mbang oga afu nzhi va̱ ta, mmá màl azáng aga mmàl iya̱m ashar pa̱ gba̱pchi ká̱ aɓuɓo. 9 Ntwat izər nzhi ngga agbai oga nzhi ngga ngba̱k va̱ ta, ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo. Mbal agbagba va̱ kà̱ ìshimshe oga nzhi ngga ngba̱k va̱ ta, 10 ká̱ ìshimshe oga nzhi onəm oga mpyal awop va̱ ta, mbal ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun gáng nzhi Inan nchumchum va̱ ta kà̱ nza̱ ngba̱k nggo. 11 Kang oga anung asa̱l oga nzhi ngga ngba̱k va̱ ta bol dər asa̱l agbagba. Anung asa̱l aro dər asa̱l mpal, kang azəngtəng dər asa̱l nkwandal, mbal agbagba va̱ kà̱ ìshimshe oga nzhi va̱ ta ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo gáng pa̱ kpaktak.

12 Nzhi va̱ nnà dər asa̱l amulok nzhi Inan nchumchum ka̱ asa̱l ntar alum te, ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ parəm. Ntwat izər nzhi va̱ ta ashar pa̱ na̱nne ká̱ aɓuɓo gáng pa̱ kpaktak, kang nwuwang ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun ama̱n pa̱ fangshat.

13 Te uza̱ màl nzhi Inan nchumchum va̱ ta, nwuwang ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun. Nwang amulok va̱ ta, ká̱ nzhi va̱ dər asa̱l ntar alum, ká̱ oga akamsəlangkamsəlang ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun. 14 Kang mbal nzhi Inan nchumchum ká̱ amulok va̱ ta, ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun.

15 Te uza̱ màl nwang nzhi va̱ dər asa̱l amulok va̱ ka̱ asa̱l nsəm ká̱ afufu aga asa̱l agbai kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ tukun.

Ashe nzhi Inan nchumchum ká̱ atak ayə́ryər va ji, ká̱ oga atak njul aga amulok, 16 ka̱ oga ndar ngga anung asa̱l, ká̱ oga mɓol ayə́r mɓotɓot, ká̱ oga afu nzhi ngga asa̱l agbai va̱ gáng nshatɗing oza̱, nkpaktak oza̱ mmá ɓam ká̱ akun ɓàn ka̱ akùm ɓa chu oga mɓol ayə́r, kang oga mɓol ayə́r va̱ ta mma nəm ka̱ oga mɓol, 17 ka̱ apal anung nzhi, wa nnà ta kpa afu nzhi ngga ashe, kang ka̱ asa̱l agbai. Kang ka̱ apal nkpaktak oga akamsəlang, ka̱ ashe ká̱ agbai te, mmá məmal. 18 Mmá cha ala̱ka̱n oga akerup ká̱ oga ikún akulom, ncha ikún akulom kà̱ ìshimshe akerup ká̱ akerup. Nza̱ akerup nggo nna ká̱ asa̱l awú pa̱ parəm, 19 asa̱l awú aji anəm ləbər kà̱ ndər ncha ikún akulom kà̱ ngba̱k nro, kang asa̱l awú aga ìya ìlir kà̱ ndər ncha ikún akulom iga ngba̱k nzəngtəng. Wa nnà ta mmá cha ka̱ izər nzhi Inan nchumchum pa̱ kpaktak. 20 Ɓàn ka̱ akùm ɓa chu apal anung nzhi te, mmá cha oga ala̱ka̱n oga akerup ká̱ oga ikún akulom, kang wa nnà ta kpa ka̱ izər nzhi Inan nchumchum.

21 Oga ndar ngga anung nzhi Inan nchumchum va̱ ta, mbəbal ká̱ nwuwang màl izər, kang kà̱ mpyal Atak Ayə́ryər va̱ ta, iya̱m iro nna yà fa izər 22 ka̱ mpyal atak nshì iya̱m awop aga akun, nrurup ashar pa̱ tukun ká̱ aɓuɓo, nwuwang ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo. Oga nggulyanggugulyanggu, ká̱ ìjilijili, ká̱ izəzər mmá nəm ká̱ akun. Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Atebəl va̱ ta̱ nna kà̱ mpyal àYawe.&gt;&gt; 23 Nzhi Inan nchumchum ká̱ Atak Ayə́ryər òma yà ká̱ oga anung nzhi mbol pa̱ mparəm. 24 Nza̱ anung nzhi nggo te, nna yà ká̱ atak nkuk pa̱ mparəm, nva i bol nsəm ká̱ ashe. 25 Ka̱ apal oga anung nzhi ngga nzhi Inan nchumchum te, mmá cha ala̱ka̱n oga akerup ká̱ oga ikún akulom wa nva mmá cha ka̱ izər nzhi á. Kang aghal nna yà ava mmá pak ká̱ akun kà̱ mpyal atak njul ngga asa̱l agbai. 26 Oga mɓol ayə́r nzhi nna yà mɓotɓot ká̱ oga ala̱ka̱n ikún akulom kà̱ nza̱ ngba̱k nggo, ká̱ ngba̱k oga izər nzhi aga atak njul, kang ka̱ apal anung oga afu nzhi ngga ngba̱k aga nzhi Inan nchumchum.

42

Oga afu nzhi ka̱kul onəm oga mpyal awop

1 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ agəla̱n va̱ dər asa̱l mpal, kang uza̱ ɓa ká̱ mi kà̱ nzhi va màl ìkwoksok ká̱ agbagba ká̱ nzhi ngga asa̱l mpal. 2 Nwang nzhi va̱ anunung dər asa̱l mpal te, ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat. 3 Ka̱ asa̱l mpyal amulok aga ashe te, ashar ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ tukun, kà̱ mpyal agəla̱n agba̱pgba̱p va̱ ka̱ agbai te, nzhi nna yà dàt nkyén pa̱ nshatshat. 4 Kà̱ mpyal afu oga nzhi va̱ ta, asa̱l nna yà ka̱ ashe, mbəbal ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ fangshat, kang nwuwang ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. Oga anung oza̱ dər asa̱l mpal. 5 Kang oga afu nzhi va̱ ka̱ apal á ɓot ji nvəngva̱ ji kà̱ ìshimshe kà̱ nvəngva̱ ka̱ avəng. 6 Ka̱kul nna yà ká̱ nkyén pa̱ nshat, kang oza̱ yà ká̱ oga nggwan wa oga nggwan ngga agəla̱n ka̱t. Kang oga nzhi va̱ ka̱ apal rup chu oga nvəngva̱ ka̱ avəng ká̱ ìshimshe ka̱t. 7 Kang akamsəlang nna yà ka̱ agbai dát ká̱ oga afu nzhi va̱ dər asa̱l agəla̱n, kang à màl ìkwoksok ká̱ oga afu nzhi, nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat. 8 Nwang oga afu nzhi va̱ ka̱ agəla̱n te, ashar ìsəm pa̱ ìna̱nne ama̱n pa̱ fangshat. Kang oga nro va̱ dər asa̱l nzhi Inan nchumchum te, nwang oza̱ ashar ìgba̱l ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. 9 Ka̱ avəng oga afu nzhi va̱ ta te, anung aga ntar nna yà kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum, a va mí tar kà̱ ka̱ agəla̱n.

10 Kà̱ mbal akamsəlang aga agəla̱n va̱ dər asa̱l nfa alum, kà̱ mpyal agbagba, kà̱ mpyal nzhi te, oga afu nzhi nna yà ka̱ ta, 11 ká̱ asa̱l kà̱ mpyal oza̱. Wa oga afu nzhi va̱ ka̱ asa̱l mpal, nwang oza̱ ká̱ mbal oza̱, ka̱ asa̱l aga nfa va̱ mmá ɗa̱mshi, ká̱ oga anung nzhi pa̱ kpaktak iya̱m izəngtəng. 12 Wa oga anung asa̱l aga ntar oga afu nzhi va̱ ka̱ asa̱l nkwandal te, wa nnà ta kpa anung asa̱l aga ntar nna ga ka̱ asa̱l va̱ kà̱ mpyal akamsəlang ka̱ asa̱l nfa alum, wa avəngva̱ á tar ka̱ ashe oza̱.

13 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Oga afu nzhi va̱ ka̱ asa̱l mpal, ká̱ nva̱ ka̱ asa̱l nkwandal kà̱ mpyal agbagba te, nnà oga afu nzhi nyə́ryər, atak va onəm oga mpyal awop va̱ i ɓa dát ká̱ uYawe, i ri iya̱m inana iyə́ryər va ji pa̱ kpaktak. Ka̱ ta̱ na oza̱ i nak iya̱m inana iyə́ryər iga ipir ikùr, ká̱ iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iya̱m inana mpat, ka̱kul atak va ta ayə́ryər. 14 Awalang va̱ onəm oga mpyal awop i táng Atak Ayə́ryər te, oza̱ i fa ka̱ ashishe i ga ashe agəla̱n ka̱t, ya oza̱ i zəp ilukwán inok oza̱ kang, ka̱kul ilukwán va̱ ta iyə́ryər. Oza̱ i mwàk ilukwán iro kang oza̱ i fa ka̱ atak va̱ onəm kà̱.&gt;&gt;

15 Awalang va̱ uza̱ gba̱l ká̱ mmàl ashe agəla̱n nzhi Inan nchumchum te, uza̱ fa ká̱ mi ka̱ anung nkəlang ava dər asa̱l nfa alum, kang uza̱ màl nkpaktak agbagba va̱ gáng na. 16 Uza̱ màl ngba̱k ngga asa̱l nfa alum ká̱ azáng aga mmàl iya̱m, ashar ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. 17 Uza̱ màl ngba̱k ngga asa̱l mpal ká̱ azáng aga mmàl iya̱m, ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. 18 Kang uza̱ màl ngba̱k ngga asa̱l nkwandal, ashar ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. 19 Te uza̱ ga̱ɓa̱n ngba̱k ngga asa̱l ntar alum, uza̱ màl ashar ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun. 20 Uza̱ màl nkpaktak oga ngba̱k ngga nneɗing va̱ ta. Akamsəlang nna yà gáng na, nwuwang ashar ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun, kang mbəbal ashar ìgba̱l pa̱ ìna̱nne ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun, ka̱kul na á kap ìshimshe atak ayə́ryər ká̱ atak ayə́ryər ka̱t.

43

Ìzhàn àYawe le ɓa ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum

1 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ anung nkəlang va̱ dər asa̱l nfa alum. 2 Kang ka̱ ta te, ìzhàn Inan oIsa̱rila kà̱ mɓa ka̱ asa̱l nfa alum. Kang nɗuɗum wa nɗum oga iwá, kang apambin ghan ká̱ ìzhəzhan. 3 Alár va̱ ka̱ n ya te, wa alár va ka̱ n ya ka̱ awalang va̱ uza̱ zhì ìtong va̱ ta,* wa nva ka̱ n ya ka̱ anung awang aKebar. Te n ru n zəp ká̱ afu. 4 Kang ìzhàn àYawe tar ashe nzhi ka̱ anung nkəlang va̱ dər asa̱l nfa alum, 5 aRuhu gha̱p mi wong kang à ga ká̱ mi ka̱ ashe amulok, ka̱ ta byet te, ìzhàn àYawe yə́l ashe nzhi Inan nchumchum.

6 Nva̱ unəm uwa kà̱ nta̱l kà̱ ngba̱k mi te, n fe unəm kà̱ nlà nnàp ká̱ mi ka̱ ashe nzhi Inan nchumchum. 7 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, atak va ta̱ na ìtok iponzhi mi ká̱ atak ntòng ashar mi, atak va mi təm kà̱, kà̱ ìshimshe onəm oIsa̱rila mbyet. Kang nzhi àIsa̱rila ká̱ oponzhi oza̱, i yà ká̱ nvyap aɗin mi ayə́ryər lap ka̱t, ka̱ atak nnəm mmai oza̱, ka̱t te ka̱ atak oga akúm oponzhi oza̱ kà̱ oga atak achumchum oza̱ ka̱t. 8 Awalang va̱ oza̱ nak akun aga anung nzhi aga avəng dát ká̱ akun aga anung nzhi njem, kang oza̱ pak ndar ngga anung nzhi oza̱ dát ká̱ njem, akamsəlang na chwat kap ìshimshe yi. Oza̱ vyap aɗin mi ayə́ryər ka̱ atak oga ajan oza̱, ka̱kul nva̱ ta te n zhì oza̱ ka̱kul oza̱ lak ìgwak á mi. 9 Ǹyangmata̱ te, oza̱ á re nnəm mmai oza̱, oza̱ á swang oga akúm oponzhi oza̱ á gbà̱ng ká̱ mi, te mi təm ka̱ ashe oza̱ mbyet.

10 &lt;&lt;Kang mmaɓu, á ya anəm, nyám nzhi va̱ ta ônəm oIsa̱rila, na ìwuswa á nəm oza̱ ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, te nak oza̱ á màl mmàm nzhi Inan nchumchum va̱ ta. 11 Kang a yà pa̱ oza̱ nəm ìwuswa nkpaktak iya̱m va̱ oza̱ nəm te, wa nyám mmàm nzhi Inan nchumchum ôza̱, ká̱ asa̱l aga mmime, ká̱ oga asəsa̱l aga nfa, ká̱ oga asəsa̱l aga ntar, ká̱ asa̱l aga mmime pa̱ kpaktak. Nyám ká̱ oga nnap nkpakkpakkpakkpak ká̱ oga nnap mpakpakpakpak pa̱ kpaktak, lir kà̱ mpyal oza̱ ka̱kul na oza̱ á kpak nkpaktak oga nnap mpakpakpakpak ká̱ oga nnap nkpakkpakkpakkpak. 12 Iya̱m va̱ ta̱ nnà nnap mpakpak ngga nzhi Inan nchumchum, nkpaktak agbagba va̱ gáng ka̱ apal aɓam va̱ ta te, i təm Atak Ayə́ryər va ji pa̱ kpaktak. Dər, iya̱m va ta̱ nnap mpakpak ngga nzhi Inan nchumchum.

Atak nshì iya̱m awop

13 &lt;&lt;Mmá màl atak nshì iya̱m awop wa nva mmá màl nzhi Inan nchumchum. Ìjilijili, irurup ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, kang mbəbal ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, ká̱ ìɗər gáng nggulyanggugulyanggu aɓo ashar. 14 A ɓàn kà̱ ìjili kà̱ mbin ga chu atak nggwang mɓwakan ashar pa̱ shatɗing ká̱ aɓuɓo, mbəbal ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo, kang à ɓàn kà̱ nggwang mɓwakan ga chu nnənang ashar pa̱ fangshat, mbəbal ǹnyi te, ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo. 15 Atak apər aga nshi iya̱m awop i yà ashar pa̱ fangshat, kang nggúnggúng nna yà pa̱ nneɗing ka̱ apal atak nshì iya̱m awop. 16 Kang atak apər aga nshì iya̱m awop va̱ ta mmogo, nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ zəng kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ zəng. 17 Nggugwang mmogo na kpa, nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing, ká̱ ìɗər gáng na mbal aɓo ashar, kang ìjilijili ashar pa̱ zəng ká̱ aɓuɓo gáng pa̱ kpaktak. Oga atak ntòng nkyén aga atak nshì iya̱m awop va̱ ta dər asa̱l nfa alum.&gt;&gt;

18 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt; Á ya anəm, unəm uga nzhi uYawe là pa̱, iya̱m va ta̱ na oga nnap nkpakkpak ka̱kul atak aga nshì iya̱m awop. Kà̱ nra va̱ mí me na ka̱kul ǹyichi iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ nsháng nchə̀r ka̱ apəpal, 19 te ɓu na ôLawi onəm oga mpyal awop, omà ka̱ akum aZadok, ova ɓa dát ká̱ mi, pa̱ ó nəm inok á mi, mí na ǹya akut ka̱ ashe iya̱m nkang ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, unəm uga nzhi uYawe à là. 20 Kang ɓu pá nchìchər ɓu zuk ka̱ izər oga nggúnggúng ngga nneɗing va̱ ta ká̱ oga nggulyanggu ngga nneɗing va̱ ta ngga atak nggugwang, kang ka̱ apal nkpaktak ìɗər. Ka̱ asa̱l va ta ɓu nàl atak aga mpyal awop kang ɓu mwa ishishi ká̱. 21 Te ɓu yar ǹya akut kpa ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang ɓu shì ka̱ atak va̱ mmá nak ka̱ nzhi Inan nchumchum, kà̱ nsəm Atak Ayə́ryər. 22 Kà̱ nra ngga mparəm te, ɓu yichi mbit nva yà ká̱ mbyet ka̱t ka̱kul iya̱m inana iga nshì ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng. Te atak nshì iya̱m awop i nàl, wa nva mmá nàl na ká̱ ǹya akut á. 23 Ka̱ nva̱ng va̱ ú gba̱l ka̱ nnənal chit te, ɓu yichi ǹya akut ká̱ inagàm ka̱ ashe iya̱m nkang iva yà ka̱ mbyet ka̱t.

24 &lt;&lt;Kang ɓu ɓa ká̱ oza̱ kà̱ mpyal àYawe, te onəm oga mpyal awop i wung mmàn ka̱ apal oza̱, kang oza̱ i yichi oza̱ iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe. 25 Ka̱ apal nra pa̱ nfangshat, ɓu ɓa ká̱ mbit ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang ɓu yichi ǹya akut ká̱ inagàm ka̱ ashe iya̱m nkang iva yà ká̱ mbyet ka̱t.

26 &lt;&lt;Ka̱ apal nra pa̱ nfangshat, oza̱ i mwa ishi ka̱kul atak nshì iya̱m awop va̱ ta̱ kang oza̱ i nàl na, i gar na. 27 Kang awalang va̱ oza̱ gba̱l oga nra va̱ ta chit, i ɓàn kà̱ nra ngga nna̱nne i ga mpyal te, onəm oga mpyal awop i yichi oga iya̱m inana ɓu iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iya̱m inana ɓu iga ntəm ikángkáng ka̱ apal atak aga nshì iya̱m awop, nna chit te, mi ka̱m ɓu ɗak, unəm uga nzhi uYawe à là.&gt;&gt;

44

Mmá le ka̱ onəm oga mpyal awop ka̱ inok oza̱

1 Te uza̱ le ká̱ mi ka̱ anung nkəlang ngga agbai ngga Atak Ayə́ryər va dər asa̱l nfa alum te, a gugún. 2 Kang uYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Anung nkəlang va̱ ta̱ mí re ká̱ nkuk wa nnà ta̱, mí bol na ka̱t, kang unəm uro yà i tar kà̱ ka̱t, ka̱kul uYawe, Inan oIsa̱rila á tar chit kà̱, ka̱kul nva̱ ta te, mí re i təm ká̱ nkuk wa nnà ta. 3 Ya i yà uponzhi chwat, kang i təm ka̱ ashishe i ri iya̱m-nrì kà̱ mpyal àYawe. Uza̱ i tar ka̱ asa̱l ìgəla̱n iga anung nkəlang va ta̱, te uza̱ i fa ka̱ ta na kpa.&gt;&gt;

4 Kang uza̱ ɓa ká̱ mi kà̱ mpyal nzhi ka̱ asa̱l anung nkəlang aga asa̱l mpal. N dər te, n ya ìzhàn àYawe yə́l ashe nzhi va̱ ta, te n ru, n zəp ká̱ afu. 5 Te uYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, nak ishi pa̱ dakdak, dər ká̱ ìwú ɓu, kang ɓù fe ká̱ achwang ɓu, nkpaktak iya̱m va̱ mi là á ɓu ka̱ apal oga nnap mpakpak ngga nzhi àYawe nchumchum va̱ ta̱ ká̱ nkpaktak oga nnap nkpakkpakkpakkpak. Nak ishi pa̱ dakdak ká̱ asa̱l aga ntar nzhi va̱ ta̱, ká̱ nkpaktak oga asa̱l aga nfa Atak Ayə́ryər va̱ ta̱. 6 Te là ônəm oga nfa iya̱mkak, oIsa̱rila, &lt;ÁIsa̱rila, unəm uga nzhi uYawe là pa̱, oga nnap nnəm ɓu ngga ajan á kúr chit. 7 Ka̱kul mmawó kà̱ nvyap nzhi mi nchumchum ka̱ atak ntáng ká̱ onəmchən oga nlang nna nnandər, oga achè amulur, ka̱ awalang va̱ ó yichi iya̱m-nrì mi á mi, mpip ká̱ nchə̀r á, ka̱kul nva̱ ta te, ó ɓəkchi nsar nnap-nlà mi chit, ka̱ atak nkpaktak oga nnap nnəm wó ngga ajan. 8 Kang ó nak ishi ká̱ oga inok mi iyə́ryər ka̱t, ó nak onəm okak pa̱ á nak ishi ká̱ inok iga Atak Ayə́ryər mi ka̱ ɗor wó.&gt;

9 &lt;&lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;UNəmchən uro yà uga nlang nna nnandər, uga achè amulur ka̱ ashe nkpaktak onəmchən va̱ omà ka̱ ashe onəm oIsa̱rila, i tar ka̱ ashe nzhi mi nchumchum ka̱t. 10 OLawi va̱ omà gbà̱ng ká̱ mi, oza̱ kap ká̱ mi ka̱kul ichər oza̱, awalang va̱ oIsa̱rila a lyep a re asa̱l te, oza̱ i yar nsur nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱. 11 Oza̱ i tong onəm oga inok ka̱ ashe atak mi ayə́ryər, oza̱ i nak ishi ká̱ oga anung nkəlang ngga nzhi Inan nchumchum va̱ ta, kang i nəm inok kà̱ nzhi va̱ ta. Oza̱ i pà iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana ka̱kul onəm, kang oza̱ i tong ka̱ mpyal onəm va̱ ta, oza̱ i nəm inok ôza̱. 12 Ka̱kul oza̱ nəm inok oza̱ kà̱ mpyal ichər oza̱, te oza̱ sat iya̱m iga nlə̀p ìfang iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak nzhi àIsa̱rila, ka̱kul nva̱ ta te n sóng anung chit ka̱ apal oza̱, unəm uga nzhi uYawe à là, kang oza̱ i ka̱m nsur iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng oza̱. 13 Oza̱ i yà ká̱ mɓa dát ká̱ mi, na ó nəm inok wa onəm oga mpyal awop ka̱t. Oza̱ i yà ká̱ mɓa dát ká̱ iya̱m iyə́ryər mi, ka̱t te iva yər ji pa̱ kpaktak ka̱t, kang oza̱ i yar ìwuswa ka̱kul oga ajan va̱ na oza̱ nəm á. 14 Ká̱ nnà te, mi nak oza̱ i nak ishi ká̱ inok iga nzhi Inan nchumchum, oza̱ i nəm nkpaktak oga inok va̱ mí nəm ka̱ ashishe.

15 &lt;&lt; &lt;Kang oLawi omà onəm oga mpyal awop, ova oga akum aZadok, kà̱ nnak ishi ká̱ Atak Ayə́ryər mi ka̱ awalang va̱ onəm oIsa̱rila lyep re asa̱l mi, te omà i ɓa i dát ká̱ mi na ó nəm inok á mi. Te oza̱ i tong kà̱ mpyal mi ka̱kul na ó yichi iya̱m inana iga mpip ká̱ nchə̀r á mi, unəm uga nzhi uYawe à là. 16 Oza̱ i táng ka̱ ashe Atak Ayə́ryər mi, kang oza̱ i ɓa dát ká̱ atebəl mi, oza̱ i nak ishi ká̱ inok mi. 17 Awalang va̱ oza̱ i táng oga anung nkəlang ngga mmulok va̱ ta, te oza̱ i mwàk ilukwán alinin. Oza̱ i yà ká̱ mmwàk iya̱m va̱ mmá nəm ká̱ awulu ka̱t, nva̱ oza̱ kà̱ nnəm inok ka̱ oga anung nkəlang ngga ashe amulok va̱ ta ka̱t te ka̱ ashe nzhi Inan nchumchum. 18 Oza̱ i chəp oga iya̱m ishi iga alinin ka̱ ishi oza̱, kang oza̱ i mwàk iya̱m ijili iga alinin. Oza̱ i yà ká̱ mmwàk iya̱m va̱ i nak atak sur ôza̱ lap ka̱t. 19 Kang awalang va̱ oza̱ a wong pa̱ ó fa agəla̱n ka̱ atak onəm, te oza̱ á zəp ilukwán va̱ oza̱ nəm inok ká̱, oza̱ á nak oza̱ á ra ka̱ ashe oga atak ayə́ryər, te oza̱ á mwàk ilukwán iro le kang oza̱ a gar onəm ka̱ atak oga ilukwán oza̱ iyə́ryər ka̱t. 20 Oza̱ i kpat akpap ishi oza̱ ka̱t, oza̱ i yà ká̱ nré akpap oza̱ i wang ka̱t, nkpak pa̱ oza̱ a gbá̱ng akpap ishi oza̱. 21 Kang unəm uga mpyal awop uro a wá ndəng ìba̱ngba̱ng va̱ sam chit ka̱t, ka̱ awalang va̱ uza̱ a tar ashe amulok á. 22 Oza̱ i ka̱m uchar va̱ ukpələng ka̱t, ka̱t te uchar va̱ le ìvang, ya uyen ɓyen va uwa nyi ununggwan chit ka̱t, uva ka̱ akum nzhi àIsa̱rila, ka̱t te ya uchar ukpələng ànəm uga mpyal awop chwat. 23 Kang oza̱ i ɗyáng ônəm mi nɗongɗong iya̱m va̱ inəna̱n ká̱ iya̱m va̱ inəna̱n ka̱t, oza̱ i nyám ôza̱ asa̱l va̱ oza̱ i kap ìshimshe iyə́ryər ká̱ iva̱ iyə́ryər ka̱t.

24 &lt;&lt; &lt;Oza̱ i yà onəm oga nnáp akwali ka̱ apal ndap izər, oza̱ i náp akwali ka̱ apal nnáp akwali mi. Oza̱ i kpak oga nnap mpakpak ká̱ nkpaktak oga nɗyáng mi, ká̱ oga ilum mi inaknak, kang oza̱ i kpak oga aSati mi ayə́ryər kpa. 25 Oza̱ i ga i dát ká̱ akúm ka̱t, le kang oza̱ a vyap ishi oza̱. Ǹnyi te, ya i yà unang ka̱t te upon, uyen ununggwan ka̱t te uchar, ugənang ununggwan ka̱t te ugənang uyen uchar uva uwa váng chit ka̱t, ka̱kul oza̱ te oza̱ i vyap ishi oza̱ vyap. 26 Kà̱ nva̱ng va̱ uza̱ nàl chit, te oza̱ i kung oga nra á na pa̱ nfangshat. 27 Ká̱ nda va̱ uza̱ i tar ashe Atak Ayə́ryər, ka̱ ashe mmulok na ô nəm inok ka̱ ashe Atak Ayə́ryər va̱ ta, te uza̱ i yichi iya̱m inana wò iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, unəm uga nzhi uYawe à là.

28 &lt;&lt; &lt;Mi yà iya̱m akup oza̱, mmami na iya̱m akup oza̱. Ó yà ká̱ nná iya̱m ôza̱ ka̱ ashe aIsa̱rila ka̱t, mmami na iya̱m oza̱. 29 Oza̱ i ri iya̱m inana iga ìpirkur, ká̱ iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iya̱m inana mpat, ká̱ nza̱ iya̱m ìgorgor nggo ka̱ ashe aIsa̱rila ûYawe, te i yà iji oza̱. 30 Kang nkpaktak oga iya̱m mɓən iga nggəshi, ká̱ nkpaktak nza̱ iya̱m inana ka̱ ashe iya̱m inana wó, i yà iji onəm oga mpyal awop. Ó na onəm oga mpyal awop mma̱k wó ngga nggəshi, ka̱kul na nnap nnəna̱n á yà ka̱ ashe nzhi wó. 31 Onəm oga mpyal awop, i ri iya̱m ikuku ka̱t, inyil ka̱t te iya̱m nkang, iva kú ká̱ ishi wò ka̱t te ìzhe ìga anyin à gba̱l.

45

Nkap Mbin va̱ mmá gor ûYawe

1 &lt;&lt; &lt;Ka̱ awalang va̱ ó kap mbin va̱ ta̱ iya̱m akup te, ó nak atak aro ka̱kul áYawe i təm atak ayə́ryər, nwuwang i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, mbəbal ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing. Nkpaktak mbin va̱ mmá gəl te, i sat atak ayə́ryər. 2 Ka̱ ashishe te, atak aro mmogo nwuwang ashar ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, mbəbal ashar ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, i yà ka̱kul atak ayə́ryər, kang agbagba mbəbal i yà ashar ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun, i gáng atak ayə́ryər va̱ ta. 3 Ka̱ ashe mbin ngga atak ayə́ryər va̱ mmá gəl te, ɓu màl nwang ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, ashe atak va̱ ta i yà Atak Ayə́ryər va ji pa̱ kpaktak. 4 Nggəl mbin va̱ ta nna i yà atak ayə́ryər aga mbin va̱ ta. I yà nji onəm oga mpyal awop, ova kà̱ nnəm inok ka̱ ashe Atak Ayə́ryər va̱ ta, ova i dát ká̱ uYawe ka̱kul na ó nəm inok á na. Atak ayə́ryər va̱ ta i yà atak ka̱kul oga nzhi oza̱ ká̱ atak ayə́ryər ka̱kul nzhi Inan. 5 Nggba̱k nro, nwuwang ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, i yà nji oLawi, omà i nəm inok ka̱ ashe nzhi Inan nchumchum, i ta̱l atak aji oza̱, ka̱kul oga itong va oza̱ i təm ka̱ ashishe.

6 &lt;&lt; &lt;Kà̱ ngba̱k atak va̱ ó na ka̱kul Atak Ayə́ryər te, ó na atak á yà iya̱m ìtong va̱ ta, ashar ìkalong pa̱ ìfangshat ká̱ igba̱l pa̱ itukun, kang nwuwang ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun. Atak va̱ ta i yà ka̱kul nkpaktak nzhi àIsa̱rila.

7 &lt;&lt; &lt;Kang mbin va̱ kà̱ ngba̱k Atak Ayə́ryər va̱ mmá gəl, ká̱ atak va̱ ka̱kul ìtong te, i yà nji aponzhi i màl ìkwoksok ká̱ Atak Ayə́ryər ká̱ atak oga ítong, ka̱ asa̱l ntar alum kang ka̱ asa̱l nfa alum, nwuwang i yà iya̱m izəngtəng ka̱ nkap ngga oga akum. I ɓàn ka̱ aswari aga asa̱l ntar alum i ga i chu aswari aga asa̱l nfa alum 8 aga mbin va̱ ta. I yà mbibin ka̱ ashe aIsa̱rila, kang oponzhi mi i yà ka̱ nka̱r onəm mi lap ka̱t, ǹnyi te, oza̱ i re oga aɓo mbin va̱ ta n̂kpaktak akum oIsa̱rila.

9 &lt;&lt; &lt;UNəm uga nzhi uYawe là pa̱, óponzhi oIsa̱rila, ó re nnəm ìfan ká̱ nka̱r onəm va̱ mmawó kà̱ nnənəm, na ó náp akwali ka̱ apal nnandər. Ó re nvyat mbin onəm mi, unəm uga nzhi uYawe à là. 10 Re ó nəm inok ká̱ iya̱m iga mma iya̱m iga nnandər, wa ikpáng iga mma iya̱m ká̱ ikpáng iga ndəng iga mma iya̱m iga nnandər. 11 Ikpáng iga mma iya̱m ká̱ ikpáng iga ndəng iga mma iya̱m va̱ ta ìrup oza̱ i yà iya̱m pa̱ izəngtəng. Ikpáng iga ndəng va̱ ta pa̱ igba̱pchi te, ìsar pa̱ ìzəng, kang ikpáng iga mma iya̱m va̱ ta pa̱ igba̱pchi te, anap pa̱ zəng. Anap ka̱t te ìsar va̱ ta i ta̱l iya̱m iga mmàl iya̱m iga nnandər. 12 AShekel i yà agera ìsəm pa̱ ìparəm. Ashekel ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing te, i yà azhal a wó pa̱ zəng.

Oga iya̱m inana

13 &lt;&lt; &lt;Iya̱m inana va ta̱ ó na. Ó na nkap pa̱ nzəng ka̱ ashe akpa̱ɗing iga ìkpáng pa̱ izəng iga ìzangzəng, kang nkap pa̱ nzəng ka̱ ashe akpa̱ɗing iga ìkpáng pa̱ izəng iga ìbəshi ka̱ ashe nza̱ anap nggo. 14 Ka̱ apal nnap mmì te, ó na nkap pa̱ nzəng ka̱ ashe agba̱pchi iga afal mmì pa̱ nzəng ka̱ ashe nza̱ ìsar nggo. Afal mmì pa̱ gba̱pchi te, ìsar pa̱ ìzəng. 15 Kang ó na ìtam pa̱ ìzəng ka̱ ashe nggatək iya̱m nkang ìgba̱l pa̱ ìparəm, ka̱ ashe mbin nnəna̱n ngga nkpak iya̱m nkang oIsa̱rila. Nna ta̱ mi nəm inok ká̱ ka̱kul oga iya̱m inana iga ìpirkur, ká̱ iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iga ntəm ikángkáng, ka̱kul nyar mpat onəm, unəm uga nzhi uYawe à là. 16 Nkpaktak onəm va̱ kà̱ mbin va̱ ta oza̱ i na oga iya̱m inana va̱ ta ka̱kul aponzhi uga aIsa̱rila. 17 Uponzhi uwà ká̱ ìɗək iga nna oga iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iga ìpirkur, ká̱ iga nwá ka̱ awalang aga nchang izər, kà̱ nfa ape ká̱ oga aSati, nkpaktak oga nchang izər va̱ ta̱ aga mbin oIsa̱rila. Uza̱ i na oga iya̱m inana va̱ ta̱ iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iga ìpirkur, ká̱ iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iga ntəm ikángkáng, na mmá yar mpat ôIsa̱rila ká̱.

18 &lt;&lt; &lt;Iya̱m va ta̱ unəm uga nzhi uYawe là pa̱, kà̱ nra ngga nggəshi ka̱ apye aga nggəshi te, ɓu yar ǹya akut ava yà ká̱ mbyèt ka̱t kang ɓu gòr Atak Ayə́ryər va̱ ta ká̱. 19 Te unəm uga mpyal awop i pá nchə̀r iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta, i sháng ka̱ izər oga ndar ngga anung nzhi awop va̱ ta, ká̱ nggulyanggu ngga nneɗing ngga atak mpyal awop va̱ ta, ká̱ oga ndar ngga anung nkəlang ngga mmulok va̱ ta. 20 Ɓu nəm wa nnà ta kà̱ nra ngga nfangshat ngga ape va̱ ta ka̱kul anəm va̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ká̱ avyal ka̱t, ka̱t te ka̱ ashe nnyi wò ka̱t. Wa nnà ta ɓu gor nzhi awop va̱ ta.

21 &lt;&lt; &lt;Ka̱ apye aga nggəshi, kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing te, ó nəm nchang izər ngga nggantal ka̱ apal nra pa̱ nfangshat, kang ó rí nzəngkəng ngga ǹyà ká̱ anyer ka̱t ka̱ awalang ga nnəm nchang izər va̱ ta. 22 Ká̱ nda va̱ ta te, uponzhi i na ǹya akut ka̱kul ishi wò ká̱ nkpaktak onəm oga mbin va̱ ta, ka̱kul iya̱m inana nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 23 Kà̱ nza̱ nra ka̱ ashe oga nra pa̱ nfangshat ngga nchang izər va̱ ta te, uza̱ i na oga avan akut pa̱ fangshat ká̱ inagam pa̱ ifangshat iva yà ká̱ mbyèt ka̱t, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe. Kà̱ nza̱ nra ngga nfangshat nggo te, mbìt pa̱ nzəng ka̱kul iya̱m inana iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 24 Kang uza̱ i na iya̱m inana iga ìpirkur ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ ìzəng ka̱kul nza̱ ǹya akut nggo, ká̱ ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ ìzəng ka̱kul nza̱ ìnagam nggo, ká̱ ǹya afal mmì ka̱kul nza̱ ìkpáng iga mma iya̱m nggo.

25 &lt;&lt; &lt;Kà̱ awalang aga nra pa̱ nfangshat ngga nchang izər va̱ i ɓan ka̱ ashe apye aga fangshat kà̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun te, uza̱ i na oga iya̱m inana iya̱m izəngtəng, ka̱kul iga nnap mɓá̱ngɓa̱ng, ká̱ iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iga ìpirkur, ká̱ mmì.

46

1 &lt;&lt; &lt;Te unəm uga nzhi uYawe là pa̱, anung nkəlang ngga mmulok va̱ dər asa̱l nfa alum te, i gún ka̱ ashe oga nra ngga nkpa̱ɗing ngga inok, kang i bol kà̱ ìlum iga aSati ka̱ ìlum iga nfa ape apipè. 2 Uponzhi i tar ka̱ asa̱l agbai i ga atak njul ngga anung nkəlang te, uza̱ i ta̱l datkulung ká̱ ndar ngga anung nkəlang va̱ ta. Te onəm oga mpyal awop i yichi iya̱m inananana iga nshì pa̱ ɗwot, ká̱ iya̱m inananana iga ntəm ikángkáng. Uza̱ i kuchi i nəm awop ka̱ anung asa̱l aga anung nkəlang va̱ ta, kang uza̱ i fa, ǹnyi te, anung nkəlang va̱ ta mí gún ka̱t, ya arurong i nəm kang. 3 Kang onəm oga mbin va̱ ta i kuchi i nəm awop ûYawe ka̱ anung asa̱l aga ntar anung nkəlang va̱ ta kà̱ ìlum oga aSati ká̱ ìlum iga nfa oga ape apipè. 4 Iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot va̱ uponzhi i ɓa ká̱ ûYawe kà̱ ìlum aSati te, ivan itám pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ìnagam pa̱ ìzəng, nkpaktak oza̱ i yà ká̱ mbyèt ka̱t. 5 Iya̱m inana ìpirkur ká̱ ìnagam va̱ ta, i yà ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ ìzəng, kang iya̱m inana ìpirkur ká̱ ivan itám va̱ ta, uza̱ i na ka̱ atak ìkam wò, ká̱ ǹya afal mmì ka̱kul nza̱ ìkpáng iga mma iya̱m nggo. 6 Ka̱ nra ngga nfa ape apipe, uza̱ i ná ǹya akut ká̱ ivan itám pa̱ ìkpa̱ɗing, ká̱ inagàm, nkpaktak oza̱ i yà ká̱ mbyèt ka̱t. 7 Uza̱ i na iya̱m inana ìpirkur ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ izəng ká̱ ǹya akut, ká̱ ìkpáng iga mma iya̱m pa̱ izəng ká̱ ìnagam, ka̱kul ivan itám te, uza̱ i na ipirkur ka̱ atak ìkam wò, nzəng ká̱ ǹya afal mmì ka̱kul nza̱ ìkpáng iga mma iya̱m nggo. 8 Awalang va̱ uponzhi i tar, uza̱ i tar ka̱ anung asa̱l aga atak njul ngga anung nkəlang va̱ ta, kang uza̱ i le i fa ka̱ ta na kpa.

9 &lt;&lt; &lt;Awalang va̱ onəm oga mbin va̱ ta i ɓa kà̱ mpyal àYawe pa̱ ó nəm awop ka̱ awalang aga nchang izər va̱ mmá nak te, unəm va̱ i tar ka̱ anung nkəlang ngga asa̱l mpal pa̱ ô nəm awop te, uza̱ i le i fa ka̱ anung nkəlang ngga asa̱l nkwandal. Ǹnyi te, a yà pa̱ uza̱ a tar ka̱ anung nkəlang ngga asa̱l nkwandal te, uza̱ i le i fa ka̱ anung nkəlang ngga asa̱l mpal. Unəm uro i yà ká̱ nfa ka̱ anung asa̱l nkəlang va̱ uza̱ tar kà̱ ka̱t, ya uza̱ i le i fa ka̱ asa̱l akak pa̱ɗi. 10 Awalang va̱ oza̱ i táng te, uponzhi i tar nzəng ká̱ oza̱, kang awalang va̱ oza̱ i fa te, uza̱ i fa nzəng ká̱ oza̱.

11 &lt;&lt; &lt;Ka̱ awalang aga nchang izər ká̱ aɓo awalang va̱ mmá nak ka̱kul nnəm nchang izər te, iya̱m inana ìpirkur i yà ìkpáng iga mma iya̱m ká̱ ǹya akut, kang ìkpáng iga mma iya̱m ká̱ ìnagam, ka̱kul ivan itám te, uza̱ i na ipirkur ka̱ atak ìkam wò, ká̱ ǹya afal mmì ka̱kul nza̱ ìkpáng iga mma iya̱m nggo. 12 Awalang va̱ uponzhi i ɓa ká̱ iya̱m inana iga mma̱n ìgwak, iga nshì pa̱ ɗwot ka̱t te iga ntəm ikángkáng ûYawe te, anung nkəlang va̱ dər asa̱l nfa alum te, mí bol á na. Uza̱ i ɓa ká̱ iya̱m inana wò iga nshì pa̱ ɗwot ka̱t te iga ntəm ikángkáng wa nva uza̱ mà nəm kà̱ nra aSati á. Te uza̱ i fa agbai, nva̱ng va̱ uza̱ fa chit, te mí gún anung nkəlang va̱ ta.

13 &lt;&lt; &lt;Nza̱ ìpin nggo te, ɓu ɓa ká̱ ìya ìtam iga ìzun pa̱ ìzəng ìva yà ká̱ mbyèt ka̱t, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ûYawe pa̱ ɗəkər. 14 Ɓu na iya̱m inana iga ìpirkur kpa nzəng ká̱ ìya ìtam nza̱ ìpin nggo, uzəng ka̱ ashe akpa̱ɗing iga ìkpáng iga mma iya̱m, ká̱ uzəng ka̱ ashe ashatɗing iga ǹya afal mmì ka̱kul nnuk mma̱k. Asa̱l va ta̱ mmá pak aga nna iya̱m inana ìpirkur ûYawe pa̱ ɗəkər. 15 Mí na ìya ìtam va̱ ta, ká̱ iya̱m inana iga ipirkur, ká̱ mmì nza̱ ìpin nggo, ka̱kul iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot pa̱ ɗəkər.

16 &lt;&lt; &lt;Unəm uga nzhi uYawe là pa̱, a yà pa̱ uponzhi nəm imwa ûro ka̱ ashe ovan wò onunggwan ka̱ ashe iya̱m wò te, i yà iji ayiyen. I sat iya̱m akup ayen va̱ ta ká̱ ovəvan. 17 Kang a yà pa̱ uza̱ nəm imwa ûzwal wò uro ka̱ ashe iya̱m wò te, i təm iji azwal va̱ ta i ga i chu ìzun iga nfən ka̱ ashe izwal kang. Nnà chit te, imwa va̱ ta i le ka̱ ashe awó áponzhi kà̱ɗi. Ka̱kul iyəya̱m, i yà iji ovəvan na ká̱ nkukwa. 18 Uponzhi i vyat iya̱m onəm ka̱t le kang a ɓàk onəm ka̱ apal iya̱m va̱ iji oza̱ ka̱t. Uza̱ i kap iya̱m ôvan wò onunggwan ka̱ ashe iya̱m va iji na, na kang mmá kap onəm mi ká̱ iya̱m va̱ iji oza̱ ka̱t.&gt; &gt;&gt;

19 Te unəm va̱ ta ɓa ká̱ mi ka̱ asa̱l aga ntar aga ngba̱k anung nkəlang, ga chu afu oga nzhi nyə́ryər va dər asa̱l mpal, va̱ aji onəm oga mpyal awop, kang à nyám atak á mi, kà̱ nkur asa̱l aga ntar alum. 20 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Atak va ta̱ na onəm oga mpyal awop i pə́k iya̱m inana iga mwa mpat, ká̱ iya̱m inana iga nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng, kang ka̱ ta̱ na kpa oza̱ i wàng iya̱m inana iga ìpirkur, le kang oza̱ a ga ká̱ oza̱ ka̱ ashe agəla̱n kang ì nak nɗaktak ônəm ka̱t.&gt;&gt;

21 Te uza̱ ga ká̱ mi ka̱ ashe agəla̱n, kang uza̱ ranggang ká̱ mi kà̱ nggulyanggu ngga nneɗing ngga agəla̱n va̱ ta, kang ka̱ nza̱ nggulyanggu ngga agəla̱n nggo te, nna ká̱ agəla̱n. 22 Kà̱ nza̱ avan agəla̱n nggo te, nwuwang ashar ìsəm pa̱ ìkpa̱ɗing, kang mbəbal ashar ìsəm pa̱ ìneɗing ama̱n pa̱ tukun. 23 Kà̱ nza̱ avan agəla̱n ngga nneɗing va̱ ta nggo te, ipáng nna yà dàt, mmá təp oga achər gang akum ipáng idátdàt va̱ ta. 24 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Oga nzhi ngga mpə́k iya̱m-nrì va̱ ta̱, nnà atak va onəm oga nnəm inok kà̱ nzhi Inan i pə́k iya̱m nləfər va̱ onəm ɓa ká̱ kà̱.&gt;&gt;

47

Awang va fa kà̱ nzhi Inan nchumchum

1 Unəm va̱ ta le ká̱ mi kà̱ɗi ga ká̱ ka̱ anung asa̱l nzhi Inan kang n ya ndəng i nang ka̱ avəng akun aga avəng anung nzhi Inan va̱ ta i ga asa̱l nfa alum, ka̱kul nzhi Inan va̱ ta dər asa̱l nfa alum. Ndəng va̱ ta kà̱ nnang i fa ka̱ avəng ka̱ ngba̱k asa̱l nkwandal nzhi Inan, kà̱ nkwandal atak nshì iya̱m awop. 2 Te uza̱ fa ká̱ mi ka̱ anung nkəlang ngga asa̱l mpal, kang uza̱ ga̱ɓa̱n ká̱ mi ka̱ asa̱l agbai aga anung nkəlang va dər asa̱l nfa alum, kang ka̱ ta ndəng i nang ka̱ ngba̱k asa̱l nkwandal anung nkəlang.

3 Unəm va̱ ta wòl asa̱l nfa alum ká̱ asang aga mmàl iya̱m ka̱ awó wò, kang uza̱ màl ashar ìkalong ká̱ igba̱l pa̱ ifangshat kà̱ ìsəm pa̱ ìtukun, te uza̱ chen ká̱ mi ka̱ ashe ndəng va̱ ta, nggbà̱ng ndəng va̱ ta kpán mi kà̱ ìshangshar. 4 Te uza̱ mal ashar ìkalong ká̱ igba̱l pa̱ ifangshat kà̱ ìsəm pa̱ ìtukun kà̱ɗi, kang uza̱ chen ká̱ mi ka̱ ashe ndəng va̱ ta, nggbəgbà̱ng kpán mi kà̱ ìrəng. Kang uza̱ le màl ashar ìkalong ká̱ igba̱l pa̱ ifangshat kà̱ ìsəm pa̱ ìtukun kà̱ɗi, te uza̱ chen ká̱ mi ka̱ ashe ndəng va̱ ta, nggbəgbà̱ng kpán mi ka̱ aɗək. 5 Uza̱ le màl ashar ìkalong ká̱ igba̱l pa̱ ifangshat kà̱ ìsəm pa̱ ìtukun kà̱ɗi, ǹnyi te, ǹyangmata̱ a yà awang chit va mi pa̱l lap ka̱t, ka̱kul ndədəng mak chit kang à gbà̱ng kúr nkwák kúr. Awang va unəm uro yà i pa̱l ka̱t. 6 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Á ya anəm, u ya iya̱m va̱ ta̱ ya ɗò?&gt;&gt;

Te uza̱ le nva̱ng ká̱ mi ga ká̱ ka̱ anung akòngkòng awang va̱ ta. 7 Awalang va̱ n chu anung akòngkòng te, n ya ikún pa̱ makmak kà̱ nza̱ nggba̱k nggo ngga awang va̱ ta. 8 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Ndəng va̱ ta̱ kà̱ nnang kà̱ ngga atak aga asa̱l nfa alum, kang i kwangtal i ga ka̱ ashe aAraba, ka̱ atak va i tar Ìwa Mman. Awalang va̱ i tar ashe ìwa, te ndəng ngga mman va̱ ta i le i ɓyen. 9 Atak va̱ awang va̱ ta nang wòl ka̱ kap te, nza̱ iya̱m iga irirì nggo te, i lár. Igwali na i yà ka̱ ashishe pa̱ makmak, ka̱kul ndəng va̱ ta̱ nang ka̱ ta kang a nak ìwa mman ɓyen. Atak va̱ kpaktak ndəng va̱ ta̱ i wòl kà̱ te, nza̱ iya̱m iga iriri nggo i lár. 10 Onəm oga nwur igwali i tong ka̱ anung akòngkòng. Ɓan ka̱ aEngedi i ga i chu aEneglayim oga atak na i yà ka̱ ta ka̱kul mpəl oga icha. Igwali i yà ka̱ ashishe apir pa̱ ɗongɗong, wa igwali iga ìwa aMeditereniya. 11 Ǹnyi te, oga nshənggət ka̱ oga apyap i yà ká̱ mɓyen ka̱t, mí re oza̱ i təm atak mmàn. 12 Ka̱ nza̱ anung akòngkòng awang nggo te, apir ikún pa̱ ɗongɗong iga awár i rup ka̱ ta. Oga agwal oza̱ i wom ka̱t, ikukun i kap ká̱ nwár awár ka̱t. Oza̱ i wár awár nza̱ ape nggo, ka̱kul ndəng nji oza̱ i nang i fa ka̱ Atak Ayə́ryər. Awár oza̱ ka̱kul iya̱m nrí, kang agwal oza̱ ka̱kul ìkun.&gt;&gt;

Aswari mbin

13 Te unəm uga nzhi uYawe là pa̱, &lt;&lt;Oga atak va ta̱ i yà aswari mbin iya̱m akup va̱ akum aIsa̱rila aga agba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ ta̱ i kap. UYusufu te, i ya nji wò nkap pa̱ mparəm. 14 Kang ó kap i mal iya̱m zəngtəng kà̱ ishimshe wó. Ka̱ n sóng anung chit, pa̱ mi na mbin va̱ ta ôkəka wó, i təm iya̱m akup wó.

15 &lt;&lt;Ka̱ asa̱l mpal te, aswari i ɓàn kà̱ ìwa aMeditereniya wòl ka̱ asa̱l aHetlon i watar aLebo Hamat i ga i chu aZedat, 16 ká̱ aHamat, aBerota, aSiprayim va ka̱ aswari aDamatkut ká̱ aHamat, ga chu aHaza Hatikon va ka̱ aswari aHawuran. 17 Aswari va̱ ta i ɓan kà̱ ìwa aMeditereniya, i ga aHazar Enan ka̱ asa̱l mpal aswari aDamatkut, ká̱ aswari aHamat i ga asa̱l mpal va̱ ta. Nnà ta i yà aswari aga asa̱l mpal.

18 &lt;&lt;Ka̱ asa̱l nfa alum te, aswari i ɓàn kà̱ ìshimshe aHawuran ká̱ aDamatkut, ka̱ asa̱l aWang aUrdun ka̱ ishimshe aGileyat ká̱ mbin aIsa̱rila ga Ìwa Mman ga chu aTamar. Nnà ta i yà aswari aga asa̱l nfa alum.

19 &lt;&lt;Aswari aga asa̱l nkwandal i ɓàn ka̱ aTamar i ga i chu ndəng ngga aMeribat Kadet, ka̱ asa̱l aWang aMasar ga chu ìwa aMeditereniya. Nnà ta i yà aswari aga asa̱l nkwandal.

20 &lt;&lt;Nggba̱k ngga asa̱l ntar alum te, ìwa aMeditereniya i yà aswari i ga chu atak va̱ mal ìkwoksok ká̱ aLebo Hamat. Nnà ta i yà aswari aga asa̱l ntar alum.

21 &lt;&lt;Ó kap mbin va̱ ta kà̱ ìshimshe wó ka̱ atak oga akum aIsa̱rila. 22 Ó kap ka̱ atak mmàng ayàk iya̱m akup kà̱ ìshimshe wó nzəng ká̱ oɗyanəm va̱ kà̱ ntəm nzəng ká̱ wó, ova mar ovan ka̱ ashe wó. Oza̱ i təm wa ovan omarmar oga aIsa̱rila, oza̱ i ya iya̱m akup nzəng ká̱ wó ka̱ ashe akum oIsa̱rila. 23 Ka̱ ashe akum va̱ uɗyanəm va̱ ta kà̱ ntəm ka̱ ashishe te, ka̱ ata na ó na iya̱m akup ijini á na,&gt;&gt; unəm uga nzhi uYawe à là.

48

Nkap mbin

1 &lt;&lt;Aɗin oga akum va̱ òmà ta̱. Á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l mpal wòl ka̱ aHetlon ga aHamat, lyam ga chu aHazar Enan va kà̱ nkur aswari aga asa̱l mpal aDamatkut dát ká̱ aHamat. Aswari va̱ ta lyam ka̱ ngba̱k ngga asa̱l nfa alum á ga chu ngba̱k ngga asa̱l ntar alum. Nna i yà nkap nji aDan.

2 &lt;&lt;Ka̱ aswari aDan, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aAsher.

3 &lt;&lt;Ka̱ aswari aAsher, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aNaftali.

4 &lt;&lt;Ka̱ aswari aNaftali, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aManase.

5 &lt;&lt;Ka̱ aswari aManase, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aEfrayim.

6 &lt;&lt;Ka̱ aswari aEfrayim, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aRuben.

7 &lt;&lt;Ka̱ aswari aRuben, á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji àYahuda.

8 &lt;&lt;Ka̱ aswari aYahuda á ɓàn kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum á ga asa̱l ntar alum, te i yà nkap nva ó gor. Kang mbəbal ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, nwuwang i mal dakdak ká̱ nwang nkap akum pa̱ zəng, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum, kang atak ayə́ryər i yà kà̱ ishimsheshimshe.

9 &lt;&lt;Atak va̱ ó gor ka̱kul áYawe, te nwuwang i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun. 10 Atak va ta̱ i yà atak ayə́ryər ka̱kul onəm oga mpyal awop. Nwuwang ka̱ asa̱l mpal te, i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal ka̱ asa̱l ntar alum, te i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, ka̱ asa̱l nfa alum, te nwuwang i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun, ka̱ asa̱l nkwandal, te nwuwang i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang Atak Ayə́ryər áYawe i yà kà̱ ishimsheshimshe. 11 I yà ka̱kul onəm oga mpyal awop ogorgor oga akum aZadok, ova kpak nnap mpakpak mi, kang à ga̱ɓa̱n wa nva̱ oLawi nəm ka̱ awalang va̱ onəm oIsa̱rila ka̱ ga̱ɓa̱n ka̱t. 12 I yà nji oza̱ nggorgor ka̱ ashe atak ayə́ryər, nnà i yà nkap nyə́ryər va ji pa̱ kpaktak, ká̱ aswari mbin oLawi.

13 &lt;&lt;Kà̱ ngba̱k aswari onəm oga mpyal awop te, oLawi i ya nji oza̱, nwuwang ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun. Nkpaktak nwuwang i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang mbəbal i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun. 14 Oza̱ i yáp ká̱ ka̱t, ka̱t te oza̱ i na i ka̱m iya̱m iro ka̱ anunung ka̱t. Oza̱ i yà ká̱ nna atak a nənna̱n aga mbin va̱ ta ka̱ awo anəm uro ka̱t, ka̱kul atak ayə́ryər ûYawe.

15 &lt;&lt;Aɓuɓo va̱ re, mbəbal ashar ìkalong pa̱ ìfangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, kang nwuwang ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun te, i yà atak na pa ka̱kul ìtong, ka̱kul nra oga nzhí ká̱ agbagba ka̱kul nkpak iya̱m nkang. Ìtong i yà kà̱ ishimsheshimshe, 16 kang nnà ta̱ i yà mməmal, kà̱ ngba̱k asa̱l mpal te, ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ igba̱l pa̱ fangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, kà̱ ngba̱k asa̱l nkwandal te, ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ igba̱l pa̱ fangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, kang ngba̱k ngga asa̱l nfa alum te, ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ igba̱l pa̱ fangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun, kà̱ ngba̱k asa̱l ntar alum te, ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ igba̱l pa̱ fangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. 17 Agbagba aga nkpak iya̱m nkang va̱ ta ka̱kul ìtong i yà ashar, ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun ka̱ asa̱l mpal, ashar ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun ka̱ asa̱l nkwandal, ashar ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun ka̱ asa̱l nfa alum, kang ashar ìgba̱l pa̱ ishatɗing ká̱ ìsəm pa̱ ìfangshat ama̱n pa̱ tukun asa̱l ntar alum. 18 Aɓo atak va̱ re nəm aswari ká̱ atak ayə́ryər te, nwuwang i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ asa̱l nfa alum, kang asa̱l ntar alum te, i yà ashar ìkalong pa̱ ìgba̱pchi ama̱n pa̱ tukun. Iya̱m ìrəram i na iya̱m-nrì ka̱kul onəm oga nnəm inok kà̱ ìtong va̱ ta. 19 Onəm oga nnəm inok ka̱ ìtong va̱ ta, ova i wap iram te, i yà ka̱ ashe nkpaktak oga akum aIsa̱rila. 20 Nkpaktak nkap va̱ ɓu gor te, i yà mmogo nva mbəbal ká̱ nwuwang i mal izər, ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, nnà i yà nkap nyə́ryər nzəng ká̱ mbin ìtong va̱ ta.

21 &lt;&lt;Iya̱m va̱ re kà̱ nza̱ ngba̱k ngga mparəm nggo ngga nkap nyə́ryər ká̱ mbin ìtong va̱ ta te, i yà iji aponzhi. I ga asa̱l nfa alum, ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun aga nkap nyə́ryər i ga i chu aswari ka̱ asa̱l nfa alum. Kang i ga asa̱l ntar alum ashar ìkalong ìsəm pa̱ ishatɗing ama̱n pa̱ fangshat ká̱ ìgba̱l pa̱ ìtukun, i ga i chu aswari aga asa̱l ntar alum. Nkpaktak oga nkap ngga mparəm va̱ ta̱ i mal ká̱ nkap oga akum te, i yà iji aponzhi, kang atak ayə́ryər ká̱ nzhi Inan nchumchum va̱ ta i yà kà̱ ìshimshe oza̱. 22 Ka̱ asa̱l va ta̱ mbin oLawi ká̱ mbin ìtong va̱ ta, i yà kà̱ ìshimshe nkap va nji àponzhi. Nkap nji àponzhi i yà kà̱ ìshimshe aswari aYahuda ká̱ aswari aBenjamin.

23 &lt;&lt;Aɓoshi oga akum, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum te, uBenjamin i ya nkap pa̱ nzəng.

24 &lt;&lt;Ka̱ aswari aBenjamin, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum te, nnà i yà nkap nji uSimeyon.

25 &lt;&lt;Ka̱ aswari aSimeyon, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aIsakar.

26 &lt;&lt;Ka̱ aswari aIsakar, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aZebulun.

27 &lt;&lt;Ka̱ aswari aZebulun, i ɓàn ka̱ asa̱l nfa alum i ga asa̱l ntar alum, te nnà i yà nkap nji aGat.

28 &lt;&lt;Ka̱ asa̱l nkwandal nkap aGat, te aswari i wòl ka̱ aTamar i ga ndəng ngga aMeribat Kadet, kang i wòl awang aMasar i ga chu ìwa aMeditereniya.

29 &lt;&lt;Mbin va ta̱ ó kap iya̱m akup ôga akum aIsa̱rila ká̱, kang nnà ta̱ i yà oga nkap oza̱,&gt;&gt; uNəm uga nzhi uYawe à là.

Oga anung asa̱l ìtong

30 &lt;&lt;Nnà ta̱ i yà oga atak nfa îtong va̱ ta. Mmàl ngga ngba̱k asa̱l mpal te, ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. 31 Mí wór aɗin oga anung asa̱l oga ítong va̱ ta ká̱ aɗin oga akum oIsa̱rila. Oga anung asa̱l nnà i yà pa̱ nshatɗing ka̱ asa̱l mpal, anung asa̱l aRuben, ká̱ anung asa̱l aYahuda, ká̱ anung asa̱l aLawi.

32 &lt;&lt;Kà̱ ngba̱k asa̱l nfa alum, i yà ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. Oga anung asa̱l nnà i yà pa̱ nshatɗing, anung asa̱l aYusufu, ká̱ anung asa̱l aBenjamin, ká̱ anung asa̱l aDan.

33 &lt;&lt;Kà̱ ngba̱k ngga asa̱l nkwandal, i yà ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. Oga anung asa̱l nnà i yà pa̱ nshatɗing, anung asa̱l aSimeyon, ká̱ anung asa̱l aIsakar, ká̱ anung asa̱l aZebulun.

34 &lt;&lt;Kà̱ ngba̱k ngga asa̱l ntar alum, i yà ashar ìkalong pa̱ ìkpa̱ɗing ká̱ ìgba̱l pa̱ ìfangshat ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. Oga anung asa̱l nnà i yà pa̱ nshatɗing, anung asa̱l aGat, ká̱ anung asa̱l aAsher, ká̱ anung asa̱l aNaftali.

35 &lt;&lt;Nggáng ìtong va̱ ta i yà ashar ìkalong ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ fangshat. Kang aɗin ìtong va̱ ta ɓàn kà̱ ìlum va̱ ta te, i yà pa̱,&lt;UYawe uwa ka̱ ta.&gt; &gt;&gt;

* 39:11 39.11 aHamon Gok:ìpipir yà ta̱ pa̱nggatək à Gok.

† 39:16 39.16 aHamona:ìpipir yà ta̱ pa̱nggatək.

* 43:3 43.3 Ìtong va̱ ta te, aUrushelima.

Nlir aHoziya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Nlir

AHosheya

Unəm uga nlà ìchu Inan

1

ALár áHosheya

1 Nnap nlà àYawe ɓa atak áHosheya uya àBeri ka̱ ashe nra iponzhi áUza̱ya, áYotam, áAzariya, áAhaz ká̱ ija áHizekiya, oponzhi oga aYahudi, kang ka̱ ashe nra iponzhi áYerobwam uponzhi oga aIsa̱rila, uya àYowash.

UChar àHosheya ká̱ ovan wò

2 Nva̱ uYawe là nnàp ûHosheya nggəshi te, uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Ga ɓu ka̱m uchar uga nnəm mmai na u mar ovan ka̱ ashe mmai, ka̱kul mbin nəm mmai chit ka̱ atak ǹyang ká̱ uYawe.&gt;&gt; 3 Te uza̱ ga ka̱m uGoma uya àDiblayim. UGoma yar anyám mar uyennunggwan á na.

4 Te uYawe là á na pa̱, &lt;&lt;Wor aɗiɗin pa̱ &lt;UYizərel&gt; ka̱kul i gbà̱ng nva̱ng ka̱t te, mi tar nzhi àYehu ká̱ mpyát iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul nchə̀r va uza̱ tar ka̱ aYizərel. Te mi nak iponzhi iga nzhi àIsa̱rila i kùr. 5 Kà̱ ilum va̱ ta te, mi ɓəkchi ìjang oIsa̱rila kà̱ mba̱nda̱m aYizərel.&gt;&gt;

6 Uza̱ yar anyám kà̱ɗi mar uyenchar. Te uYawe là ûHosheya pa̱, &lt;&lt;Wor aɗiɗin pa̱ &lt;UƊorka̱t,&gt; ka̱kul mi yà ká̱ aɗor ka̱ apal nzhi àIsa̱rila ka̱t. Mi yar mpat óza̱ ka̱t, nkpak pa̱ ń fa ká̱ oza̱ a ga izwal. 7 Te mi yà ka̱ aɗor ka̱ apal nzhi àYahudi. Mi ka̱mshi óza̱ ka̱ atak áYawe Inan oza̱. Mi fa ká̱ oza̱ ka̱ atak ìjang ká̱ ndokchi ka̱t. Ka̱ atak ìkum ká̱ ipəri, ka̱t te onəm oga ipəri ka̱t.

8 &lt;&lt;Nva̱ngva̱ uchar va̱ ta pətar uƊorka̱t kà̱ mbyal te, uza̱ yar anyám mar uyennunggwan. 9 Te uYawe là pa̱, wór aɗiɗin pa̱, &lt;ONəmmika̱t,&gt; ka̱kul pa̱ oIsa̱rila onəm mi ka̱t, kang mmami uYawe oza̱ ka̱t.&gt;&gt;

NSar nnap-nlà Inan óvan oga aIsa̱rila

10 Káp ká̱ nnà te, ìyə̀l oIsa̱rila i ga ǹyà wa ashishiri aga ìwá va mí məma ka̱t te mí kukung ka̱t. Kang ka̱ atak va̱ mmá là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmawo onəm mi ka̱t,&gt;&gt; te mí là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ovan Inan iga irirì.&gt;&gt; 11 Te onəm oYahudi ká̱ onəm oIsa̱rila oza̱ i gwang ka̱ anung azəngtəng. Oza̱ i kyer unəm uga mpyal íshi oza̱ pa̱ uzəng. Oza̱ i fa i re mbin va̱ ta kang i myak i ga mpyal kà̱ mbin oza̱. ILum aYizərel va̱ ta i yà ìchumchum.

2

1 Wor ogənnang wo onunggwan pa̱, &lt;&lt;Onəm mi.&gt;&gt; Kang ogənnang wo ovan ochar pa̱, &lt;&lt;UYaɗor.&gt;&gt;

NNyám ntàn ká̱ nka̱mshi aIsa̱rila

2 O ra̱n ká̱ unang wo, o ra̱n ká̱ na

ka̱kul uza̱ uchar mi lap ka̱t,

kang mmami uɓəɓar lap ka̱t kpa.

Re uza̱ á tur ndər atak aga mmai ka̱ asa̱l awu wò,

kang ì kap ká̱ onəm oga nfəkchi mbibyal.

3 A yà pa ka̱t te, mi zəp na mi re ugunggur

kang mi re na umaləng wa nva mmá mar na.

Mi nak na uza̱ i kú ká̱ ndəng ngbà̱l,

wa ánəm va ka̱ ashe anyin,

kang mi ga̱ɓa̱n na i yà wa ǹzam nkpələng.

4 Mi nəm aɗor ovəvan ka̱t,

ka̱kul oza̱ ovan ova mmá mar ka̱ ashe mmai.

5 Ka̱kul unang oza̱ nəm mmai chit.

Uza̱ va̱ yar anyám oza̱ te á yà ká̱ ìwuswa ka̱t.

Ka̱kul uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi yar nva̱ng ama̱nma̱n mi ovəngva̱ kà̱

nná iya̱m-nrì á mi ká̱ ndəng, ká̱ awulu ká̱ ìlukwan alinin,

ká̱ mmì ká̱ iya̱m ngwà.&gt;&gt;

6 Ka̱kul nva̱ ta te, mi ga nká asəsa̱l ká̱ izú, kang mi gún na ká̱ akamsəlang

uza̱ i ya asa̱l nfa ka̱t.

7 Uza̱ i wà nva̱ng oma̱nma̱n wò,

kang uza̱ i kpán oza̱ ka̱t.

Uza̱ i mwo oza̱, uza̱ i ya oza̱ ka̱t. Te uza̱ i là pa̱,

&lt;&lt;Mi le atak á ɓar mi ugəshi

ka̱kul á kàpkàp ntəm mmatmat á mi,

ká̱ ǹyangmata̱.&gt;&gt;

8 Te uza̱ nyi pa̱ mmami na kà̱ nná ìpirkur

ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ká̱ mmì mpipye á na ka̱t.

Kang n tá aazurfa ká̱ azənariya á na

avəngva̱ oza̱ i nəm aBaal ká̱ ka̱t.

9 Ka̱kul nva̱ ta te, mi le mi yar ìpirkur

ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng mi ka̱ awalangwalang.

Te mi yar awulu ká̱ ìlukwan alinin,

va̱ pa̱ ká̱ ń gún imaləng á na ká̱ a.

10 Ǹyangmata̱ te, mi bol imaləngmaləng kà̱ ìwu oma̱nma̱nma̱nma̱n,

kang unəm uro yà i fa ká̱ na ka̱ awo mi ka̱t.

11 Mi nak nkpaktak nnəm nchang izər áIsa̱rila i kùr,

nchang izəzər ngga nfa apye apipye, ká̱ ìlum njul,

ká̱ nkpaktak oga nra nnaknak.

12 Mi lak ìba̱ngba̱ngba̱ngba̱ng ká̱ oga ikun ìpipyanpipyan

ivəngva uza̱ kà̱ nlà pa̱ oma ta amwa wò

va̱ oma̱nma̱n wò na wò.

Mi nak i təm ikun ikpá̱rkpà̱r,

izhé iga anyin i ri oza̱ pa̱ kpaktak.

13 Mi pyát á na ka̱kul oga nra ngga nnəm mɓut ngga nnəm nchang izər ìchər aBaal va̱ ta.

Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, uza̱ i shì oza̱,

uza̱ i mwak iya̱m ìsham, uza̱ i fa i yar nva̱ng oma̱nma̱n wò ká̱.

Mmami te uza̱ ka̱ng ká̱ mi. UYawe à là.

14 Ka̱kul nva̱ ta te, mi ga ntàng na mi ga ká̱ na ka̱ ashe ǹzam nkpələng.

Mi là nnàp á na ka̱ ashe nrwa ìgwak.

15 Ka̱ cho te, mi le ká̱ ìram ìba̱ngba̱ngba̱ngba̱ng á na,

mi nak mba̱nda̱m ndaktak i sat anung asa̱l aga nnak ìgwak.

Ka̱ cho nà uza̱ i ná ishi wò á mi wa nva̱ uza̱ ka̱ nəm ka̱ ashe nza̱m wò,

nnà ka̱ ashe nra va̱ uza̱ fa ka̱ ashe mbin aMasar á.

16 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe nra va̱ ta te,

ɓu wór mi pa̱ &lt;Áɓar mi,&gt; ɓu yà ká̱ ngwór mi lap

pa̱, &lt;ÁBaal mi&gt; ka̱t.&gt;&gt;

17 Mi zəp oga aɗin aBaal ka̱ anunung,

mí wór oza̱ ká̱ aɗin oza̱ lap ka̱t.

18 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, mi yar nsar nnap-nlà óza̱

ká̱ izhé iga anyin, ká̱ inyil,

ká̱ oga iya̱m iga nkpàng kà̱ mbin.

Kang mi chwan ìjang ká̱ ndokchi,

te ìkum i kùr kà̱ mbin,

te mi nak oza̱ i təm ká̱ ikángkáng.

19 Mi ka̱m ɓu, ɓu yà uchar mi mbyet mbyet,

mi ka̱m ɓu, ɓu yà uchar mi ka̱ ashe inəna̱n ká̱ nnandər,

ka̱ ashe mma̱n ngga nnandər ká̱ aɗor.

20 Mi ka̱m ɓu, ɓu yà uchar mi ka̱ ashe nnandər,

te ɓu nyi mi pa̱ uYawe.

21 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe nra va̱ ta te,

mi ma̱n ápal aɓuɓur i nak ìva̱r i pəng ka̱ apambin.

22 Apal mbin i ná ìpirkur ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng,

ká̱ mmì, i yà kà̱ mbin aYizərel.

23 Te mi suk na kà̱ mbin va̱ ta ka̱kul ishi mi,

kang mi yà ká̱ aɗor ka̱ apal &lt;AƊorka̱t.&gt;

Mi là ónəm va̱ ka̱ n wór pa̱, &lt;ONəmmika̱t&gt; pa̱, &lt;ONəmmi.&gt;

Te oza̱ i là pa̱, &lt;Mmaɓu Inan yi.&gt; &gt;&gt;

3

UHosheya le ká̱ uchar wò uga nnəm mmai.

1 UYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Ga kà̱ɗi nyám mma̱n uchar ɓu va̱ unəm uro ma̱n na chit, uchar uva̱ umaimai. Ma̱n na wa nva̱ uYawe ma̱n oga aIsa̱rila káp ká̱ nva̱ oza̱ le ga atak inan iro kang oza̱ ɗom nzənkəng awar ìba̱ngba̱ng nva̱ mmá ná ìchər chit a.&gt;&gt;

2 Te n yáp na ká̱ aazurfa pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ká̱ ijiga pa̱ ìparəm iga ìbəshi. 3 Te n là á na pa̱, &lt;&lt;Nkpak ɓu təm ká̱ mi nra pa̱ makmak. Kang wa nəm mmai, ka̱t te wa ga atak ánəm uro lap ka̱t, te mi nəm a ɓu wa nnà ta kpa.&gt;&gt;

4 Ka̱kul oIsa̱rila i təm nra pa̱ makmak i yà ká̱ uponzhi , ka̱t te unəm uchumchum ka̱t, i yà ká̱ nləfər iya̱m ipápà ka̱t te ìpang iyə́ryər ka̱t, i yà ká̱ ìlukwan ìkwoksok, ka̱t te ìchər iga ashe nzhi ka̱t. 5 Kà̱ nva̱ng nva̱ ta te, onəm oIsa̱rila i le i mwo uYawe Inan oza̱ ká̱ uDawuda uponzhi oza̱. Oza̱ i ɓa ká̱ ntán izər ka̱ atak áYawe ka̱ ashe oga nra ngga nkùr anung ka̱kul nnap nnəna̱nnəna̱n.

4

UYawe ya oIsa̱rila ká̱ mpat

1 O fe nnap-nlà àYawe, ónəm oga aIsa̱rila,

ka̱kul uYawe uwa yà ká̱ nnap-nlà ka̱ apal onəm oga mbin va̱ ta̱.

Ka̱kul nnandər, ká̱ mma̱n ngga nnandər yà ka̱t,

kang ǹnyi Inan á yà kà̱ mbin ta̱ ka̱t.

2 Nsóng anung, akwam, ngba̱l unəm,

ayi ká̱ mmai gang atak,

kang ntar nchə̀r ka̱ anung ka̱ anung.

3 Ka̱kul nva̱ ta te mbin vyap,

nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashishe i kwarman.

Izhé iga anyin ká̱ oga inyil iga apaɓur,

ká̱ oga igwali ka̱ ashe ìwá i kú.

4 Káp ká̱ nnà te, kang unəm uro á ná mpat ûwanwò ka̱t,

kang uza̱ a pyen ka̱t.

Ka̱kul nnap-nlà va̱ ta̱ ka̱ apal ɓu,

ánəm uga mpyal awop.

5 Ó lə̀p ìfang ìzwam ká̱ alum,

unəm uga nlà ìchu Inan i lə̀p ìfang kpa nzəng ká̱ wo.

Kang mi zhì unang wo.

6 Onəm mi zhì chit ka̱ atak nlàng ǹnyi.

Ka̱kul pa̱ o yang ká̱ ǹnyi,

te n yang ká̱ wo kà̱ ǹyà onəm oga mpyal awop mi.

Ka̱kul o kong ká̱ nnap mpakpak Inan wo chit,

te mi kong ká̱ ovan wo kpa.

7 Wa nva̱ onəm oga mpyal awop kà̱ ǹyə́l te,

wa nnà ta nnap mɓá̱ngɓa̱ng kà̱ ngga mpyal.

Mi ga̱ɓa̱n ìzhàn oza̱ i təm iya̱m ìwuswa.

8 Oza̱ kà̱ nrì ká̱ ishi oza̱ ka̱ atak

nnap mɓá̱ngɓa̱ng onəm mi,

kang oza̱ i ná nkam irəng óza̱ pa̱

a ga mpyal ká̱ nnəm mpat.

9 Wa nva onəm kà̱ nnəm te, wa nnà ta kpa onəm oga mpyal awop,

mi ga nnyám ntàn oza̱, kang mi pyát nnap nnəm óza̱.

10 Oza̱ i ri iya̱m-nrì, ká̱ nnà te afu i yə́l oza̱ ka̱t.

Oza̱ nəm mmai, ká̱ nnà te oza̱ myak ka̱t.

Oza̱ kap ká̱ uYawe

11 ka̱kul ngwop ichər.

Ncè ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm,

yar nnap nnəm oza̱.

12 Onəm mí ram ichən ka̱ atak ìchər ìva̱ mmá nəm ká̱ akún,

kang idari iva̱k oza̱ i là iya̱m iva̱ óza̱ kà̱ ngga nfa.

ARuhu aga mmai á nak oza̱ kà̱ nlar,

oza̱ kap ká̱ Inan oza̱ chit ka̱kul mmai.

13 Oza̱ i ná nləfər ka̱ apal ìtə́ngtə́ng aɓam,

kang oza̱ i dung nggù ka̱ apal aɗuktum,

ká̱ akum ìkun ichir, ká̱ agwakchi, ká̱ iswáng va̱ ayì oza̱ chəchàng.

Ka̱kul nva̱ ta te, ovan wo ochar kà̱ nnəm mmai, kang oka wo i ram onunggwan.

14 Mi yà ká̱ nnyám ntàn ovan ochar wo,

nva̱ oza̱ nəm mmai ka̱t,

ka̱t te oka wo nva̱ oza̱ i ram onunggwan ka̱t.

Ka̱kul onunggwan ká̱ ishi oza̱ táng mmai,

kang i ná nləfər nzəng ká̱ ochar oga nnəm mmai kà̱ nzhi ìchər.

Onəm oga nlàng nkpán ìpir nnàp , i zhì.

15 áIsa̱rila, káp ká̱ mmai ɓu,

kang wa nak uYahudi a pat ka̱t.

Kang o ga aGilgal, ka̱t te aBet-avən ka̱t.

Kang o sóng anung ká̱ uYawe uga irirì ka̱t.

16 Ka̱kul oIsa̱rila kák ishi wa nkak ishi ìya ìna,

Te ǹyangmata̱, uYawe i kpak oza̱ kpak

wa ivan itam ka̱ atak nrì nnəna̱n ɗò?

17 UEfərayim gwang ishi ká̱ ìchər,

re na pa.

18 Nva̱ngva̱ oza̱ i gba̱l ká̱ ngwa iya̱m iwawa te,

oza̱ i ga mpyal ká̱ nnəm mmai.

Oza̱ ma̱n nnap nnəm ngga ìwuswa na ji.

19 Ǹyə̀r i wur oza̱ ka̱ ashe abasəm wò,

te oza̱ i yar ìwuswa ka̱ atak nná nləfər iya̱m ipápà oza̱.

5

AKwali ka̱ apal oIsa̱rila.

1 O fe nva̱ ta̱ ónəm oga mpyal awop,

o gwong achwang á nzhi àIsa̱rila, ká̱ nzhi iponzhi .

Akwali nna yà ka̱ apal wo,

ka̱kul o təm ajəp chit ka̱ aMizpa,

o tong wa ìcha ìva mmá rwak ka̱ apal aɓam aTabor.

2 O fa iya̱mkak , kang o gbà̱ng chit ka̱ ashe ngbá̱ng onəm,

mi ga nnyám ntàn nkpaktak wo.

3 N nyi uEfərayim nyi, kang uIsa̱rila bwam á mi ka̱t,

ǹyangmata̱, aEfrayim, u mai byet,

uIsa̱rila vyap chit.

4 Nnap nnəm oza̱ re oza̱ pa̱ oza̱ a le atak Inan oza̱ ka̱t,

ka̱kul aruhu mmai nna yà ka̱ ashe oza̱,

oza̱ nyi uYawe oza̱ ka̱t.

5 Ǹrup ká̱ ishi oIsa̱rila kà̱ nnyám nnàp ka̱ apal ishi oza̱,

uIsa̱rila ká̱ uEfərayim lə̀p ìfang ka̱kul mpat oza̱,

kang uYahudi kpa, i ru nzəng ká̱ oza̱.

6 Oza̱ i ga ká̱ iya̱m nkang ká̱ ina na ó mwo uYawe,

ká̱ nnà te, oza̱ i ya na ka̱t.

Ka̱kul uza̱ kap ká̱ oza̱ chit.

7 Oza̱ nəm nnandər ûYawe ka̱t,

oza̱ mar ovan mmai.

Ǹyangmata̱, ngwop apye apipye oza̱, i zhì oza̱ ká̱ ìram oza̱.

IKùm kà̱ ishimshe oIsa̱rila ká̱ oYahudi

8 O ɓur agbəshi ka̱ ashe aGibiyà, o ɓur nggapak ka̱ ashe aRama,

o wór awór ìkum ka̱ ashe aBet Ava̱n

ləp mpyal aBenjamin.

9 UEfərayim i təm agún kà̱ ìlum ìga nnyám ntàn.

N shet ká̱ iya̱m va̱ inandər ka̱ ashe akum ìjili àIsa̱rila.

10 Onəm oga mpyal oYahudi təm wa onəm oga ǹsəng aswari mbin.

Mi zuk mmən ìkum mi ka̱ apal oza̱ wa ndəng nnángnáng.

11 Mmá kà̱r uEfərayim, akwali dungshi na chit.

Ka̱kul uza̱ nak ìgwak kəkam kà̱ ngwop ìchər.

12 Ka̱kul nva̱ ta te, n təm wa ìgəmək ûEfərayim,

wa iya̱m imwanmwan n̂zhi aYahudi.

13 Kà̱ nva̱ngva̱ uEfərayim ya arwa wò,

kang uYahudi ya aɓang wò te,

uEfərayim ga aAshur kang a re ǹre ka̱ atak aponzhi uchumchum oga aAshur,

ká̱ nnà te, uza̱ i yà ká̱ mbyáp kang i tàn aɓəɓang ka̱t.

14 Ka̱kul mmami wa ìlir ka̱ atak aEfrayim,

kang wa ìyen nza̱m ìlir kà̱ nzhi àYahudi.

Mmami na ká̱ ishi mi, mi kan oza̱ te mi ga,

Mi yar oza̱ mi fa ká̱, unəm uro yà i vyat oza̱ ka̱t.

15 Mi le mi ga atak mi,

ya oza̱ i ma̱n ká̱ mpat oza̱ kang.

Te oza̱ i ram mi ka̱ ashe mɓək anung,

oza̱ i mwo mi ká̱ mɓa̱ng ìwu.

6

IYa̱m va̱ onəm là

1 &lt;&lt;Ɓa, re í le atak áYawe,

ka̱kul uza̱ kan yi pa̱ nyimənnyimən,

kang uwa i tàn yi.

Uwa nak aɓang á yi,

kang uwa i sar á yi.

2 Kà̱ nva̱ng nra pa̱ mparəm te, uza̱ i fələk yi

ka̱ apal nra ngga nshatɗing te, uza̱ i wong ká̱ yi,

kang í təm kà̱ mpipyal.

3 Re í zhat na í nyi uYawe,

ka̱kul mɓəɓa nnandər wa ntàn atak.

Uza̱ i ɓa atak yi wa ìva̱r,

wa ìva̱r ìga amə́ng va i shim mbin.&gt;&gt;

IYa̱m va̱ Inan là

4 Iza̱ mi nəm ká̱ ɓu yà aEfrayim?

Iza̱ mi nəm ká̱ ɓu yà áYahudi?

Mma̱n nva̱ o ma̱n mi te, wa ìnanəng,

ká̱ ìmimyang ìva i lyangshin pa̱ kəlak.

5 Ka̱kul nva̱ ta te, mi kan wo ka̱ atak onəm oga nlà ìchu Inan,

te mi gbá̱ng wo ka̱ atak nnap-nlà ngga anung mi,

kang akwali wo i watar pa̱ vələm wa aməlam.

6 Ka̱kul n ɗom mma̱n, nná nləfər iya̱m ipápà ka̱t,

kang ǹnyi Inan ji iya̱m inana iga nshì ji.

7 Oza̱ ɓəkchi nsar nnap-nlà wa aAdamu,

kang oza̱ nəm nnandər á mi ka̱t.

8 AGileyat ìtong onəm onga,

awuwo ká̱ nchə̀r onəm va uza̱ gbá̱ng.

9 Wa nva onəm oga ayi ra anyimnyal onəm te,

wa nnà ta idonka̱ng onəm oga mpyal awop.

Oza̱ gbá̱ng onəm ka̱ asa̱l aShekem,

oza̱ i nəm inga iva ɓyen nlà ka̱t.

10 N ya iya̱m iga nnəm ajan

ka̱ ashe nzhi àIsa̱rila.

UEfərayim ná ishi wò kà̱ ngwop ìchər,

uIsa̱rila vyap ishi wò chit.

11 Mmawo kpa áYahudi, n nak ìlum mɓən iya̱m chit ka̱kul ɓu,

nva̱ngva̱ mi le ká̱ onəm mi ka̱ atak izwal.

7

1 Awalang va kpaktak mmá ɗom ntàn arwa áIsa̱rila te,

mpat aEfrayim ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng oga aSamariya i pwa,

Ka̱kul nnandər oza̱ yə́l awo ka̱t,

unəm uga ayi i chwan atak,

kang onəm oga nra anyimnyal i vyat onəm ka̱ asa̱l.

2 Ká̱ nnà te, oza̱ nak ishi ká̱ pa̱,

mi rəng nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ rəng ka̱t.

Ǹyangmata̱ te, nnap nnəm oza̱ gáng oza̱

mmami kà̱ ǹyəya.

3 Oza̱ i nak ìgwak i chàng uponzhi ká̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱,

kang onəm oga mpyal ká̱ akwam oza̱.

4 Nkpaktak oza̱ onəm oga nnəm mmai,

Nɗom mmai oza̱ wa ìgəng iga ngwàng iya̱m ìva á sur pa̱ gənggəng,

ìva onəm oga ngwàng iya̱m re nɗa̱mshi apəpər,

kà̱ mɓan nkal mma̱k á ga chu nfifyil.

5 Kà̱ ìlum àponzhi te,

ncè gbá̱ng onəm oga mpyal,

uza̱ gwang awo ká̱ onəm lákchilàkchi.

6 Ka̱kul ìgwak oza̱ sur wa ìgəng ìga ngwàng iya̱m,

oza̱ i ra anyimnyal ka̱ ashe ìgwak.

Nlak ìgwak oza̱ i ri pa̱ shìriri nkpaktak ìzwam,

ká̱ anung ìpin te, i ri wa aməlam apər.

7 Nkpaktak oza̱ sur wa ìgəng ìga ngwàng iya̱m,

Oza̱ i zhì onəm ochumchum oza̱.

Nkpaktak oponzhi oza̱ tàk chit,

unəm uro yə́ng á mi ka̱t.

AIsa̱rila gwang ishi ká̱ oɗyanəm

8 UEfərayim gwang ishi wò ká̱ onəm,

uza̱ yà chit wa nzənkəng nva mmá ga̱ɓa̱n ka̱t.

9 Oɗyanəm ri nkəkam chit uza̱ nyi ka̱t,

kang izwál fa á na kpa uza̱ nyi ka̱t.

10 Ǹrup ká̱ ishi oIsa̱rila nyám nnàp ka̱ apal ishi oza̱,

káp ká̱ nnà te oza̱ yang ká̱ nle atak áYawe, Inan oza̱,

kang ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ te, oza̱ mwo na ka̱t kpa.

11 Te uEfərayim wa ìləkpar ìpərəkpərək, i rəng nnap ka̱t,

oza̱ wór aMasar, kang oza̱ ga aAshur.

12 Nva̱ oza̱ i yà kà̱ ngga te, mi màng ìcha mi ka̱ apal oza̱,

mi dapchi oza̱ i vàng wa ìnyil ìga apaɓur,

Mi nyám ntàn oza̱ ka̱kul iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng iva̱ oza̱ nəm.

13 Álak ká̱ oza̱ chit, ka̱kul oza̱ chəng atak mi,

nzhì nà nji oza̱ ka̱kul oza̱ fa iya̱mkak ká̱ mi.

N ɗom pa̱ ń fa ká̱ oza̱, ká̱ nnà te oza̱ náp akwam ka̱ apal mi.

14 Oza̱ yə́ng á mi ká̱ ìgwak pa̱ ìzəng ka̱t,

nva̱ oza̱ i yə́ng ka̱ apal alyer oza̱ á.

Oza̱ i chal ìchər oza̱, ka̱kul ìpirkur ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ,

oza̱ ɓut ishi oza̱ le re atak mi.

15 Mmami nà n ɗyang iya̱m óza̱ kang n kam ìgwal óza̱,

ká̱ nnà te, oza̱ ran iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishi mi.

16 Oza̱ ga̱ɓa̱n asəm á mi,

oza̱ yà chit wa ìjang ìga nlàm atak.

Onəm oga mpyal oza̱ i tàk ka̱ atak ndokchi,

ka̱kul nvyap ngga aɓələm oza̱.

Oza̱ i təm iya̱m iga nnáp avyal,

kà̱ mbin aMasar.

8

MMa ra̱n ká̱ oIsa̱rila ka̱kul iya̱m ngwop

1 Ɓur agbəshi na u won onəm ká̱,

okpa ìkum kà̱ nvàng ka̱ apal nzhi àYawe wa nkumà ngga̱p .

Ka̱kul oza̱ fən nsar nnap nla mi,

kang oza̱ fa iya̱mkak ká̱ nnap mpakpak mi.

2 AIsa̱rila yə́ng á mi pa̱,

&lt;&lt;Á Inan, í nyi ɓu nyi.&gt;&gt;

3 uIsa̱rila yang ká̱ iya̱m inəna̱n á nak te,

ukpa ìkum i ɓàk na.

4 Oza̱ kyep oponzhi nzəng ká̱ nram ichən ka̱ atak mi ka̱t,

oza̱ kyep onəm oga mpyal ká̱ ǹnyi mi ka̱t.

Oza̱ la ìchər ká̱ aazurfa ká̱ azənariya,

ka̱kul nva̱ ta te oza̱ i ga nzhì.

5 Ónəm oga aSamariya, n yang ká̱ ìya ìna wo chit.

Mmami ká̱ nlak ìgwak pa̱ makmak ka̱ apal wo.

Te azəmwo ó yà ká̱ mpat ka̱t yà?

6 Ka̱kul ìchər va̱ ta̱ fa ka̱ atak áIsa̱rila,

unəm uga inok awo à nəm, Inan ka̱t.

Iya ìna oga aSamariya va̱ ta,

mí chwan pa̱ nyimənnyimən.

7 Ka̱kul oza̱ suk ayə́r,

kang oza̱ i ɓən ǹvivyil.

Azang ikur mar ishi ka̱t,

ivəngva̱ fa ká̱ ishi te, nəm apir ka̱t,

kang oza̱ a məmar te, oɗyanəm i ri.

8 Mma ma̱ka̱n uIsa̱rila chit,

ǹyangmata̱ oza̱ kà̱ ishimshe oga mbin

wa iya̱m mme iswangswang,

9 ka̱kul oza̱ ɓa ga aAshur chit,

wa ìɗongya ìva ká̱ nkùkwa,

uEfərayim ná ishi wò oga mbin ka̱kul nram nka̱mshi.

10 Káp ka̱ nva̱ oza̱ yáp ká̱ ishi oza̱ ka̱ ashe oga mbin te,

ǹyangmata̱ mi ga mɓut oza̱ ka̱kul akwali.

Mɓək anung oza̱ i yen ká̱ ìyə̀l oza̱

ka̱ avəng áponzhi uchumchum uga aAshur.

11 Nva̱ uEfərayim nak atak nshì iya̱m awop yə́l te,

oga atak va̱ ta ga̱ɓa̱n yà atak nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng.

12 N lir nnap mpakpak mi óza̱ pa̱ nkyak,

te oza̱ yar pa̱ nnap nro nggafak.

13 Oza̱ ná nləfər iya̱m ipápà á mi ka̱kul nrì izhìzhe,

uYawe fe nchang oza̱ ka̱t.

Ǹyangmata̱ uza̱ i rəng nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱,

kang i nyám ntàn óza̱ ka̱kukul,

oza̱ i le aMasar.

14 uIsa̱rila ka̱ng ká̱ unəm uga nnəm wò chit,

kang à me oga n̂zhi nchumchum.

UYahudi te, á me ìtong iga akamsəlang yə́l.

Te mi re ǹre ká̱ apər ka̱ apal ìtong oza̱,

i zhì oga akamsəlang oza̱ kpa.

9

MPyát nva mí nəm oIsa̱rila ka̱kul nnandər oza̱ yə́l awo ka̱t

1 óIsa̱rila, kang o lan wa nva̱ mbín nro i lan ka̱t,

ka̱kul o nəm mmai chit o kap ká̱ Inan wo.

O ma̱n nnap amwa achar umaimai kà̱ nza̱ atak mpək ìpirkur nggo.

2 Atak mpək ìpirkur ká̱ atak nkáng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm i ri ká̱ oza̱ ka̱t,

kang ndəng ìba̱ngba̱ng ncángchàng i yen oza̱.

3 Oza̱ i təm kà̱ mbin àYawe ka̱t.

Ka̱ɗor nva̱ ta te, uEfərayim i le aMasar,

kang oza̱ i ri iya̱m-nrì ivyapvyap ka̱ aAshur.

4 Oza̱ i ná imwa ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ûYawe ka̱t,

kang nləfər iya̱m ipápà oza̱ i ná nchang ìgwak á na ka̱t.

Nləfər oza̱ i yà wa nzənkəng onəm oga ǹyə́ng ikú,

nkpaktak onəm va̱ i ri te, i nak oza̱ i vyap.

Nzənkəng oza̱ i yà ka̱kul ayang afu oza̱,

i tar ashe nzhi àYawe ka̱t.

5 Iza̱ o nəm kà̱ ìlum ìnaknak ìga nnəm nchang izər,

kà̱ ìlum ìga nri ká̱ ngwa àYawe yà?

6 Kang a yà pa̱ oza̱ a chəng ka̱ atak nzhì te,

aMasar i ɓut oza̱, kang aMop* i li oza̱.

Mí wur iya̱m akúp ká̱ aazurfa oza̱,

izú i fa ka̱ ashe aghal oza̱.

7 Ìlum iga nnyám ntàn ɓa chit,

ìlum ìga mmumwa ɓa chit. Re oIsa̱rila a nyi.

O là pa̱, &lt;&lt;Unəm uga nlà ìchu Inan mpərək,

kang unəm uga aruhu á swa nggatswa nggat,&gt;&gt;

ka̱kul mmák mpat ká̱ ǹyang nva̱ o yang mi.

8 Unəm uga nlà ìchu Inan ka̱ atak nka̱mshi Inan,

uwa unəm uga mpángchí uEfərayim,

káp ká̱ nnà te ajəp ánəm uga ngba̱l ìzhe gáng na,

mí yang na kpa ka̱ ashe nzhi ìNənan.

9 Oza̱ gbà̱ng chit ka̱ ashe nlàng nnəm nnandər

wa nva ka̱ ashe nra aGibiyà.†

UYawe i rəng nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱,

kang i nyám ntàn óza̱.

10 Nva̱ ka̱ n yak uIsa̱rila te, uza̱ wa awar ìba̱ngba̱ng ka̱ ashe anyin.

N ya okəka wo wa awar aga nggəshi ka̱ izər ìpipyan ka̱ ashe nrəra.

Oza̱ ɓa aBaal Piyo te,

oza̱ gar ishi oza̱ îchə̀r.

Kang oza̱ təm iya̱m iga nnəm ajan wa ìchər va oza̱ ma̱n.

11 Ìzhàn aEfrayim i wong i ga wa ìnyil,

amar, ntəm ká̱ anyám, ká̱ ǹyar anyám i yà ka̱t.

12 Kang a yà pa̱ oza̱ a kang ovan oza̱ te,

mi nak oza̱ i lang nza̱ uzəngtəng nggo.

Álak ká̱ oza̱ chit, nva̱ngva̱ mi re oza̱ ká̱ nkùkwa á.

13 N ya uEfərayim wa aTaya,

mmá suk ka̱ ashe atak anəna̱n.

Te uEfərayim i fa ká̱ ovan wò ka̱kul nzhì.

14 Ná óza̱ áYawe, iza̱ màl pa̱ ú ná yà?

Ná afu aga ǹwak ká̱ mbyal ngga ǹyà ká̱ ndəng ka̱t.

15 Nkpaktak inga oza̱ nyám ka̱ aGilgal,

n yang oza̱ ka̱ ta ka̱kul nnap nnəm oza̱ ǹngha.

Mi ɓàk oza̱ i fa ka̱ ashe nzhi mi,

mi ma̱n oza̱ lap ka̱t.

Nkpaktak onəm oga mpyal oza̱,

onəm oga nfa iya̱mkak .

16 Mmá tul uEfərayim chit, alə̀ng oza̱ wom,

oza̱ i mar ovan lap ka̱t.

Kang a yà pa̱ oza̱ a mar te mi gbá̱ng,

iya̱m inəna̱n iga afu oza̱ áta.

17 Inan mi yang oza̱,

ka̱kul oza̱ gwong achwang kà̱ na ka̱t,

te oza̱ i yà onəm rá nggangra nggang ka̱ ashe oga mbin.

10

Inan i nyám ntàn ûIsa̱rila

1 uIsa̱rila ìba̱ngba̱ng va á ɓyen pa̱ shat,

uza̱ i ná awar ishi wò pa̱ makmak.

Ka̱kul mmak awuwar te,

uza̱ myak atak nshì iya̱m awop.

Ka̱kul mɓyen iya̱m iga mbibin te,

uza̱ sham ìsham oga ala̱ka̱n ayə́ryər wò.

2 Ìgwak oza̱ i lam atak ǹyangmata̱,

nkpak pa̱ oza̱ á yar mpəpat.

UYawe i chwan atak nshì iya̱m ngwop

kang uza̱ i shin oga ala̱ka̱n oza̱ ayə́ryər.

3 Oza̱ kà̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Í yà ká̱ uponzhi ka̱t,

ka̱kul i nəm ayər áYawe ka̱t.

Ká̱ í yà ká̱ uponzhi te,

iza̱ uza̱ ká̱ nəm á yi yà?&gt;&gt;

4 Oza̱ là oga nnap-nlà na pa mwang.

Oza̱ sóng anung ká̱ ǹyar nsar nnap-nlà ngga akwam,

te akwali fa wa ipəpà ìga akàl

ka̱ ashe ìram ìwapwap.

5 Ayər i nəm onəm oga ntəm ka̱ ashe aSamariya,

ka̱kul ìchər ivan ina iga aBet Ava̱n.

Onənəm ká̱ onəm oga mpyal awop i təm ká̱ aɗor ka̱kukul,

oza̱ i tán ka̱kul ìzhəzhan kap ká̱ oza̱ chit.

6 Mí yar mí ná imwa,

ûponzhi uchumchum uga aAshur ká̱.

Ìwuswa i yar uEfərayim,

ìwuswa i nəm uIsa̱rila ka̱kul ichəchen.

7 IPonzhi oga aSamariya i zhì,

wa akún ka̱ apal ndəng.

8 Mi zhì atak awop aga apal oga aɗuktum va̱ ka̱ aAva̱n,

atak va oIsa̱rila i nəm inga ka̱ á,

izú ká̱ nkpakshi, i rup ka̱ atak nshì iya̱m awop oza̱,

oza̱ i là ipáng ichumchum pa̱, &lt;&lt;Gún yi.&gt;&gt;

Oza̱ i là oga aɗuktum pa̱ &lt;&lt;Ó tàk ka̱ apal ishi yi.&gt;&gt;

9 &lt;&lt;óIsa̱rila, á ɓan ka̱ ashe oga nra aGibiyà

nnà o nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng.

Á ɓàn matmat kang mmawó kà̱ ngga mpyal ka̱ ashishe,

te ìkum mul oza̱ ka̱ aGibiyà ka̱t ɗò?

10 ÌLum i rwam te, mi nyám ntàn óza̱,

oga mbin i gwang ishi i lung oza̱,

ka̱kul mpyát oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱.

11 UEfərayim wa ìya ìna ìva mmá ɗyang ntàn á na,

ìva fe nchang mpək ìpirkur,

kang n ná nfe nchang á na.

Te mi nak ayok aɗəkɗək kà̱ ishishak,

mi nak uYahudi pa̱ a dap ashan,

uYakup nnyi te, i dap ashan aga mbəbək.

12 Ó suk nnap nnəna̱n íshi wo

te ó ɓən mma̱n nva i kùr ka̱t.

O kà̱p oga mpom wo,

ka̱kul awalang aga nram uYawe nəm chit.

Na uza̱ a pəng,

nnap nnəna̱n ka̱ apal wo.

13 O shàng iya̱m inga

o ɓən mɓək anung.

O ri imwa nnáp akwam.&gt;&gt;

Ka̱kul o təp asəm kà̱ nkàm wo,

ká̱ ìyə̀l onəm ìkum ova̱ mmawó ká̱.

14 Ka̱kul nva̱ ta te, achu ìkum i ga ngwong

kà̱ ishimshe onəm wo.

Mí shin nkpaktak akamsəlang wo,

wa nva uShalman zhì aBet Arbel ka̱ alum ìkum,

kang onang ká̱ ovan tàk kà̱ mbin kú á.

15 Wa nnà ta mí nəm awo ónəm oga aBetel,

ka̱kul mmak inga wo.

Ká̱ iɓotak na byet te,

mí gba̱l uponzhi oga aIsa̱rila.

11

MMa̱n Inan ka̱kul áIsa̱rila

1 Kà̱ ìlum va̱ uIsa̱rila ka̱ yà uyen te, m ma̱n na,

kang ka̱ ashe mbin aMasar nà n wór uyen mi fa.

2 Mi yà kà̱ ngwór oza̱ te,

i dong oza̱ kà̱ nchəng atak mi.

Oza̱ ga mpyal ká̱ nná nləfər oga ìchər aBaal,

kang oza̱ i dung oga îchə̀r.

3 Mmami na kà̱ nɗyang achen uEfərayim

n kpán oza̱ ká̱ awo mi.

Ká̱ nnà te, oza̱ nyi pa̱

mmami na n tàn oza̱ ka̱t.

4 N kpak oza̱ ká̱ nrwa ìgwak

ká̱ asang aga mma̱n.

Mmami wa ánəm ùva̱ yar ayok kà̱ ishak oza̱,

kang n kúchi n ná iya̱m-nrì óza̱.

5 Oza̱ i le mbin aMasar,

kang aAshur i təm uponzhi oza̱,

ka̱kul oza̱ yang ká̱ ngga̱ɓa̱n asəm n̂nap mɓá̱ngɓa̱ng.

6 Ǹdokchi i kandar kà̱ ìtong oza̱,

i chwan oga anung asa̱l ìtong oza̱,

kang i ri oza̱ ka̱kul ichən oza̱ inga.

7 Onəm mi yar pa̱ o ga̱ɓa̱n o re mi.

Oza̱ kà̱ ngwór atak achumchum,

kang i yà ká̱ ǹrup ká̱ oza̱ ka̱t.

8 Wa ǹsang mi kap ká̱ ɓu yà, aEfrayim?

Wa ǹsang mi na ɓu ka̱ atak ro yà, áIsa̱rila?

Wa ǹsang mi na ɓu wa aAdima yà?

Wa ǹsang mi nak ɓu wa aZeboyim yà?

Ìgwak mi ga̱ɓa̱n chit,

kang ǹrusok afu mi chi izər.

9 Mi yà ká̱ nnəm inok ká̱ nlak ìgwak mi ka̱t,

mi zhì uEfərayim lap ka̱t,

Ka̱kul mmami Inan, unəm ka̱t,

uNəna̱n, kà̱ ishimshe wo

mi ɓa ka̱ ashe ǹfə́l ìgwak ka̱t.

10 Oza̱ i yar nva̱ng àYawe,

uza̱ i ɗum wa ìlir.

Kà̱ nva̱ngva̱ uza̱ i ɗum te,

ovəvan i ɓa ká̱ nchəng ka̱ asa̱l ntar alum.

11 Ká̱ ngha̱n oza̱ i ɓa wa ìnyil ka̱ aMasar,

kang wa ìləkpar kà̱ mbin aAshur.

Te mi nak oza̱ i təm kà̱ nzhi oza̱,

uYawe à là.

12 UEfərayim gáng mi ká̱ akwam,

kang nzhi àIsa̱rila ká̱ nlàm atak.

UYahudi te, kà̱ nránggang ká̱ Inan,

kang uza̱ ká̱ nnandər ûNəna̱n.

12

1 UEfərayim i kpak ayə́r,

uza̱ i wà ayə́r nvàngváng nza̱ nra nggo

kang i ga mpyal ká̱ mmar akwam ká̱ ìfan.

Uza̱ yar nsar nnap-nlà ká̱ aAshur,

kang i ga ká̱ mmì ka̱ aMasar.

2 UYawe uwa yà ká̱ nnap-nlà ka̱ apal áYahudi,

uza̱ i nyám ntàn ûYakup ka̱ apal achəchən,

kang uza̱ i mwa na i ma ká̱ nnap nnənəm.

3 Ka̱ ashe afu uza̱ kpán ndong ashar á gənang wò,

kang uza̱ chu unəm te, á ma nggwak ká̱ Inan.

4 Uza̱ ma nggwak ká̱ uma̱leka, á ga nəm igwan,

uza̱ yə́ng kang à chal nnap nnəna̱nnəna̱n.

Uza̱ gwang ká̱ Inan ka̱ aBetel,

kang Inan là nnàp ká̱ na.

5 UYawe, Inan uga nggatək,

aɗiɗin uYawe, a va mí rəng na ká̱.

6 Te o le atak Inan wo,

o nyám mma̱n ká̱ nnandər,

o təm ká̱ nlok Inan pa̱ ɗəkər.

7 Uza̱ ɗom nnap mmwar atak ká̱ asikel

aga mmwap onəm wa oga aKanana.

8 UEfərayim là pa̱, &lt;&lt;N təm unəm uga ndur chit,

m ɓut ìdur chit ka̱kul ishi mi

ka̱ ashe nkpaktak nlə̀m mi, mmá ya mpat kà̱ mi ka̱t.&gt;&gt;

9 Mmami uYawe, Inan wo,

uva̱ fa ká̱ wo kà̱ mbin aMasar.

Mi nak o təm ka̱ ashe aghal kà̱ɗi ,

wa kà̱ ìlum ìnaknak ìga nchang izər.

10 N là nnàp ká̱ onəm oga nlà ìchu Inan,

te n nyám oga alár pa̱ makmak

kang n gba oga nnàp ka̱ atak oza̱.

11 A yà pa̱ inga nna yà ka̱ aGileyat te,

nnandər uza̱ i yà iya̱m ro ka̱t.

Oza̱ ná nləfər ká̱ ina ka̱ aGilgal,

ká̱ nnà te, atak nshì iya̱m awop oza̱

i yà wa ipáng iɓutɓut ka̱ anung ìram.

12 UYakup chər ga mbin aAram,

ka̱ ta na uIsa̱rila nəm inok ka̱kul achar,

ka̱kul achar uza̱ kpak iya̱m nkang.

13 Ka̱ atak ánəm uga nlà ìchu Inan, uYawe fa ká̱ uIsa̱rila ka̱ ashe aMasar,

kang ka̱ atak ánəm uga nlà ìchu Inan mmá kpak na.

14 UEfərayim bəshi nlak ìgwak,

te uPonzhinənan i re nchəchər ka̱ apal ishishi,

kang i mwa nnap nnəm ngga ìwuswawuswa á na.

13

Mí ga nzhì onəm aEfrayim.

1 Kà̱ nva̱ngva̱ uEfərayim là nnap te, izər tán ká̱ onəm,

mmá shep na ka̱ ashe aIsa̱rila,

ka̱kul uza̱ nəm mpat kà̱ ngwop aBaal, te nkpak uza̱ i kú.

2 Ǹyangmata̱, oza̱ ga mpyal ká̱ nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng,

oza̱ nəm ìchər ka̱ atak aghan oza̱ ká̱ aazurfa îshi oza̱.

Nkpaktak oga ìchər va̱ ta te, iya̱m nnəm onəm oga inok awo,

onəm oga aIsa̱rila i là pa̱,

&lt;&lt;Onəm va̱ i ná nləfər te, oza̱ i má njàng ala̱ka̱n ìna.&gt;&gt;

3 Ka̱kul nva̱ ta te, oza̱ i yà wa ìnanəng iga ìpin,

kang wa ìmimyang ìva̱ i lyangshin ká̱ iɓotak.

I ga wa adùng va ayə́r i dà̱n ka̱ atak mpək ìpirkur,

kang wa nggù nva i fa kà̱ mɓol ayə́r nzhi.

4 Mmami uYawe, Inan wo,

ùva̱ fa ká̱ wo kà̱ mbin aMasar,

Inan iro yà o nyi ka̱t mmami,

unəm uga nka̱mshi uro yà ka̱t mmami na byet.

5 N ɗak ká̱ wo ka̱ ashe ǹzam nkpələng,

kà̱ mbin nva ìva̱r i pəng kà̱ ka̱t á.

6 Kà̱ nva̱ngva̱ n ri ká̱ oza̱ te afu yə́l oza̱,

afu yə́l oza̱ te, oza̱ nəm nkak ishi,

oza̱ ka̱ng ká̱ mi.

7 Te mi ru oza̱ wa ìlir,

wa ìdaməng mi ra anyimnyal oza̱ ka̱ asa̱l.

8 Mi fa óza̱ wa ìdəshìli ìva mmá wur ivəvan,

mi kan ìkwoksok oza̱.

Mi zhì oza̱ ka̱ ta wa ìlir,

mi kan oza̱ wa ìzhe ìga anyin.

9 Mi zhì ɓu, áIsa̱rila,

uda i ka̱mshi ɓu yà?

10 UPonzhi ɓu ka̱ chè ǹyangmata̱ pa̱ á ka̱mshi ɓu yà?

Onəm oga mpyal ɓu ka̱ chè ka̱ ashe nkpaktak itong ɓu,

ova̱ u là pa̱, &lt;&lt;Ná uponzhi ká̱ onəm oga mpyal á mi yà?&gt;&gt;

11 N ná uponzhi a ɓu ka̱ ashe nlak ìgwak mi,

kang n tur na le ka̱ ashe ǹfə́l ìgwak mi.

12 Mmá lur mpat aEfrayim chit,

nnap mɓá̱ngɓa̱ngɓa̱ngɓa̱ng ɓut chit ra.

13 Nrwa afu amar ɓàn na chit,

kang uza̱ uyen upərəkpərək.

Ka̱ awalang amar te,

uza̱ ma̱n pa̱ ó fa ka̱ ashe atak amar ka̱t.

14 Mi mwa ishi oza̱ ka̱ ashe awo aShəwol ɗò?

Mi fa ká̱ oza̱ ka̱ atak ikú ɗò?

Á ikú, arwa ɓu ka̱ chè yà?

Á aShəwol, nzhì ɓu ka̱ chè yà?

Ǹrusok afu i bubwam kà̱ ìwu mi.

15 Káp ka̱ nva̱ uza̱ i myak i ji ka̱ ashe ogənnang wò,

ayə́r nvàngváng ka̱ atak áYawe, kà̱ mɓa ka̱ ashe ǹzam nkpələng.

Atak mɓəl ndədəng ká̱ ìwu ndədəng mɓokɓok i wom,

i lak nza̱ atak nnak iya̱m inəna̱n nggo,

kang ìwuswa i nəm na.

16 Nkpak pa̱ aSamariya á yar iɗək mpat wò,

ka̱kul uza̱ fa iya̱mkak ká̱ Inan wò.

Mí gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi, mí kyen ovan oza̱,

kang ochəchar oga anyám mí cha afu oza̱.

14

Mmá kà̱ nchal oIsa̱rila pa̱
oza̱ a le atak áYawe

1 áIsa̱rila, le atak áYawe, Inan ɓu,

ka̱kul mpat ɓu nak chit u lə̀p ìfang.

2 Le atak áYawe ká̱ nnap-nlà,

là á na pa̱,

&lt;&lt;Yar nkpaktak mpat á yi,

ka̱m yi ká̱ nrwa ìgwak,

na í shep ɓu ka̱ anung ina yi.

3 AAshur i ka̱mshi yi ka̱t,

í kwak ipəri ìkum ka̱t.

Í yà ká̱ nlà iya̱m nnəm awo yi pa̱,

&lt;Inan yi&gt; ka̱t.

Ka̱ atak ɓu uyenkpələng i ya nrwa ìgwak.&gt;&gt;

4 &lt;&lt;Mi tàn ngga̱ɓa̱n nre nna nnandər oza̱,

kang mi ma̱n oza̱ wa nva̱ n ɗom,

ka̱kul á ga̱ɓa̱n nlak ìgwak mi chit ka̱ atak oza̱.

5 Mi yà wa ìmimyang ûIsa̱rila,

uza̱ i bà̱l wa nggwanggwang ìzhəpndəng,

kang i rwak alə̀ng wa aLebanon.

6 Ntə́təp i bol, kang iɓiɓyen i yà wa ikún mpyet,

te mməmməm wa ikún asida iga aLebanon.

7 Onəm i təm ka̱ avəng ayiyi kà̱ɗi ,

oza̱ i myak wa ìpirkur.

Oza̱ i tə́p wa ikún ìba̱ngba̱ng,

ìdaɓardaɓar i yà wa ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm iga aLebanon.

8 aEfrayim, iza̱ mi nəm ká̱ oga ìchər yà?

Mmami na mi ná ama̱n a ɓu kang mi nak ishi ká̱ ɓu.

Mmami wa ìkun ìsa̱l,

ka̱ atak mi na ó ya awar anəna̱n.&gt;&gt;

9 Unəm va̱ ká̱ aghan te, re uza̱ á kpán ìpir oga iya̱m va̱ ta̱,

unəm va̱ ká̱ nkpán ìpir nnap te,

re uza̱ á nyi ìpipir.

Ka̱kul asa̱l áYawe anəna̱n,

onəm onəna̱n i chen ka̱ ashishe,

onəm oga nfa iya̱mkak i lə̀p ìfang ka̱ apəpal.

* 9:6 9.6 ìtong va̱ ka̱ atak nli awap achumchum.

† 9:9 9.9 Nnap onəm oga akwali 19.

Nlir aAmos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Nlir

AAmot

Unəm uga nlà ìchu Inan

1

Alár AAmot

1 Nnap nlà va ta̱ uAmot uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga nkpak iya̱m nkang kà̱ ìtong aTeka̱wa ka̱m ka̱ atak Inan ka̱ ashe alár, ìzun pa̱ ìparəm kang mbin wong yənggət, ka̱ ashe nra va̱ ta te, uUza̱ya uwa uponzhi uga aYahudi, uYerobwam uya aYowash nnyi te ka̱ yà uponzhi uga aIsa̱rila. 2 Uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;UYawe ɗum wa ìlir ka̱ ashe aSiyona,

ichəchu wa ìgbarman ka̱ aUrushelima ,

á nak te atak nkpak iya̱m nkang wom, onəm oga nkpak iya̱m nkang yə́ng,

Ipəpà ka̱ apal Aɓam aKarmel lwai.&gt;&gt;

Nnyám ntàn Inan ka̱ apal onəm
va ra kà̱ ngba̱k oIsa̱rila

ASiriya

3 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aDimaska nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

Mi yà ka̱ ǹre oza̱ pa ka̱t, nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱,

Ka̱kul oza̱ nə́m onəm mi ka̱ aGileyat

ká̱ nkumbək wa nva mí pək ikur á.

4 Ka̱kul nva̱ ta te, mi re ǹre ká̱ apər kà̱ nzhi iponzhi aHazayel,

a va i zhì akamsəlang aBenhadad.

5 Mi chwan anung asa̱l ìtong aDimaska,

mi dərkən onənəm kà̱ mba̱nda̱m aAva̱n.

Mi zhì uponzhi uga aBet-Eden,

onəm oga aAram te mí ga izwal ká̱ oza̱ ka̱ aKir,&gt;&gt;

uYawe à là.

OFilisti

6 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aGaza nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱.

Ka̱kul oza̱ wur nkpaktak onəm ga ká̱ kà̱ mbin nkak.

Oza̱ yáp ká̱ oza̱ wa ozwal oga aEdom.

7 Ka̱kul nva̱ ta te, mi re ǹre ká̱ apər ka̱ apal anyán va̱ gang aGaza,

i pwák akamsəlang va̱ ta.

8 Mi dərkən onəm oga aAshdod,

ká̱ uponzhi uga aAshəkelon.

Te mi nak awo ka̱ aEkron kpa,

aɓo oFilisti va̱ re te mi zhì,&gt;&gt;

uPonzhinan uYawe à là.

ATaya

9 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aTaya nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱.

Ka̱kul oza̱ ɓəkchi nsar nnap-nlà igənang oza̱,

oza̱ yáp ká̱ nkpaktak ìtong oga aEdom.

10 Ka̱kul nva̱ ta te, mi re ǹre ká̱ apər i ri anyán aTaya,

i zhì akamsəlankamsəlang.&gt;&gt;

AEdom

11 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aEdom nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱.

Ka̱kul uza̱ wà ogənnang wò ká̱ ndokchi,

uza̱ nyám nrwa ìgwak óza̱ ka̱t,

uza̱ re nlak ìgwak ká̱ oza̱ ka̱t,

kang uza̱ kpán mmən ìkum ká̱ oza̱ mbyet mbyet.

12 Ka̱kul nva̱ ta te, mi re ǹre ká̱ apər ka̱ aTeman,

i zhì akamsəlang aBozrah.&gt;&gt;

AAmmon

13 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aAmmon nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱.

Ka̱kul oza̱ cha afu ochar oga anyám ka̱ aGileyat

ká̱ ndokchi pa̱ na ó bol mbin oza̱.

14 Ka̱kul nva̱ ta te, mi re ǹre ká̱ apər i ri anyán aRabba,

i zhì akamsəlankamsəlang.

Mí bà achu kà̱ ìlum ìkum va̱ ta,

i kandar wa ǹyə̀r nvàngváng nkánkám.

15 UPonzhi oza̱ i ga izwal,

ká̱ oponzhi oga avəvəng nzəng ká̱ na.&gt;&gt;

UYawe à là.

2

aMowap

1 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;aMowap nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

nkpak pa̱ ń nyám ntàn á na.

Ka̱kul uza̱ shì akúp áponzhi uga aEdom nyáng nchwang

2 Mi re apər ka̱ aMowap,

i pwák akamsəlang aKeriyot.

Onəm oga aMowap i kú ka̱ ashe nzwar nnap nnəm,

kà̱ ìlum va̱ onəm oga nlung ìkum i bà ká̱ mɓúr agbəshi.

3 Mi dərkən uponzhi oza̱,

kang mi gbá̱ng nkpaktak ovan oponzhi nzəng ká̱ na.&gt;&gt;

UYawe à là.

AYahudi

4 Iya̱m va ta̱ uYawe là,

&lt;&lt;Onəm oga aYahudi nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan.

Ka̱kul oza̱ yang nnap mpakpak mi, oza̱ kpak nnap nla mi ka̱t,

oza̱ wop ichər va okəka oza̱ ká̱ wop,

kang à nak oza̱ re asa̱l aga nnandər.

5 Mi re ǹre ká̱ apər áYahudi,

na á pwák oga akamsəlang aUrushelima pa̱ chatchat.&gt;&gt;

AKwali Inan ka̱ apal OIsa̱rila

6 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Onəm oga aIsa̱rila nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit dədan,

mi re oza̱ pa ka̱t, nkpak pa̱ ń nyám ntàn óza̱.

Ka̱kul oza̱ yáp mbwai ká̱ onəm onəna̱n.

Onəm oga nkun nnyi te, oza̱ yáp ká̱ oza̱ á kúr mbwai akwàp ka̱t.

7 Oza̱ tòng ishi onəm oga nkun

wa mɓwang mbin

Oza̱ bwam nnandər onəm va mmá kà̱r.

UYen ká̱ upo wò i ga atak nra kà̱ uyen ɓyen uzəngtəng,

wa nnà ta oza̱ vyap aɗin mi ayə́ryər.

8 Ka̱ atak awop oza̱ te oza̱ i ra ka̱ apal ìlukwan

va oza̱ ka̱m ndatdat ka̱ anung akat va̱ oza̱ ná.

Ka̱ ashe nzhi inan oza̱ te,

oza̱ wa ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm va mmá mwa nkpán ká̱.

9 Ká̱ nnà te, n zhì oAmori ka̱ mpyal oza̱,

káp ka̱ nva̱ pa̱ oza̱ rup wa ichir,

kang oza̱ kam wa akún asida,

n zhì awar oza̱ ka̱ apal

ká̱ alə̀ng oza̱ ka̱ akum le.

10 Mmami na kpa n fa ká̱ wo ka̱ ashe mbin aMasar,

kang n lə́p mpyal a wo ka̱ ashe ǹzam izun ìsəm pa̱ ineɗing

na o wur iya̱m akúp ká̱ mbin aAmori.

11 N yak ovan wo oro tong onəm oga nlà ìchu Inan,

oro te oNaziri.

Mwote pa ka̱t ɗak ɓo oga aIsa̱rila?&gt;&gt;

UYawe à ɓəp.

12 &lt;&lt;Te o nak oNaziri wa ncè kang

o dáng onəm oga nlà ìchu Inan kà̱ nləlà.

13 Dər, ǹyangmata̱ mi ga nkà̱r wo

wa nva̱ mí byachi akeke ipəri ká̱ nsar ikur.

14 Onəm oga nchəng ashar ka̱ ashe wo i zhì.

Onəm okankam ka̱ ashe wo i tong nku.

Onəm oga nlung ìkum i nyi nka̱mshi ishi oza̱ ka̱t.

15 Ovan oga ijang i yà ká̱ ntong ka̱t.

Onəm oga nchəng ashar ka̱ ashe oza̱ i yà ká̱ mbar ka̱t,

kang onəm oga ipəri ìkum i ka̱mshi ishi oza̱ ka̱t kpa.

16 Kà̱ ìlum va̱ ta onəm oga nkam ìgwak

i chəng ká̱ ìjili ìbwat ka̱kul irirì oza̱,&gt;&gt;

uYawe à là.

3

INok ánəm uga nlà icù Inan

1 O gwong achwang kà̱ nnap-nlà va̱ ta̱ uYawe là ka̱ apal wo, ónəm oga aIsa̱rila ká̱ nkpaktak akum va̱ n fa ká̱ oza̱ ka̱ aMasar.

2 &lt;&lt;Ka̱ ashe akum va̱ ka̱ apambin pa̱ kpaktak te,

n yak mmawó na byet n nak ishi ká̱ wo.

Ka̱kul nva̱ ta te, nkpak pa̱ ń nyám ntàn a wo,

ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng wo.&gt;&gt;

3 I məma pa̱ onəm pa̱ oparəm i ga achen nzəng

kang anung oza̱ i gwàr kà̱ ka̱t ɗò?

4 Ìlir i ɗuɗum ka̱ ashe ikún

u wa ya ìzhe chit ka̱t ɗò?

Ìyen nza̱m ìlir i gbək izər gbək ka̱ ashe agba̱k

ì yà kpán iya̱m iro chit ka̱t ɗò?

5 Ajə̀p i kpán ìnyil kpán

ka̱ atak va̱ mmá lwak kà̱ ka̱t ɗò?

Ajə̀p i tətat ya nna kpán

iya̱m iro chit ka̱t ɗò?

6 A yà pa̱ mma ɓur agbəshi ìkum ka̱ ashe mbin te

ayər i nəm onəm ka̱t ɗò?

Nɗaktak i fəfa kà̱ mbin

nva uYawe à nəm ka̱t ɗò?

7 Nnandər, uPonzhinan uYawe i ya ká̱ nnəm iya̱m iro

nzəng ká̱ nnyám iya̱m va̱ ta

ozwal wò onəm oga nlà ìchu Inan ka̱t ɗò ka̱t.

8 Ìlir ɗum te uda

i nəm ayər ka̱t yà?

UPonzhinan uYawe là nnàp chit,

te uda i yang ka̱ nlà ichəchu va̱ ta yà?

9 Là nnap ká̱ oga akamsəlang aga aAshdod

ká̱ oga akamsəlang kà̱ mbin aMasar pa̱,

&lt;&lt;O ɓut ishi wo ka̱ aɓam aSamariya

na o dər nzwar va̱ ka̱ ashishe

ká̱ nkà̱r nnandər va̱ ka̱ ashe onənəm&gt;&gt;

10 &lt;&lt;Onəm mi nyi nnəm iya̱m inəna̱n ka̱t,&gt;&gt; uYawe à là.

&lt;&lt;Oza̱ va ɓut iya̱m ka̱ akamsəlang oza̱ ka̱ atak nvyat onəm ká̱ nnəm ayi.&gt;&gt;

11 Ka̱kul nva̱ ta te, uPonzhinan uYawe là pa̱,

&lt;&lt;Ukpa ìkum i gáng mbin,

i kap wo ká̱ ìkam wo

kang i lyangshin akamsəlang wo.&gt;&gt;

12 UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Wa nva unəm uga nkpak iya̱m nkang i vyat ka̱ anung ìlir

ashar pa̱ aparəm ka̱t te achwang pa̱ azəng,

te wa nnà ta mí ka̱mshi oIsa̱rila,

va̱ təm ka̱ ashe aSamariya

ka̱ aranchwang ìgban ká̱ ìtok.&gt;&gt;

13 &lt;&lt;O gwong achwang na o là nnàp ákum áYakup,&gt;&gt;

uPonzhinan uYawe, Inan iga nggatək à là.

14 &lt;&lt;ÌLum va̱ mi nyám ntàn óIsa̱rila ka̱kul nnap mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ te,

mi shin atak nshì iya̱m awop aga aBetel.

Mi ɓun oga nggùnggúng atak

awop i tàk kà̱ mbin.

15 Mi shin nzhi oza̱

ká̱ aghal oza̱,

nzhi oza̱ va̱ mmá zà̱m ká̱ oga inyin nlàlap,

nza̱ nzhi nchumchum nggo mí shin.&gt;&gt;

UYawe à là.

4

OIsa̱rila le atak Inan ka̱t

1 O gwong achwang na o fe nva̱ ta̱ óchar oga Samariya.

Mmawo va wa ina imwalmwal iga aBashan va ka̱ aɓam aSamariya.

Ó nyán ká̱ onəm oga nlàng kang o kà̱r onəm oga nkun,

o là ónəm oga nzhi wo pa̱ &lt;&lt;Ɓa ká̱ iya̱m iwàwà á yi.&gt;&gt;

2 UPonzhinan uYawe sóng anung chit ká̱ ishi wò, uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Nra nna kà̱ mɓa ka̱ apal wo

nva mí wur wo ká̱ aKugaya,

wa ìgwali va mmá kpán ká̱ aKugaya.

3 Mí wur wo mi fa ká̱

ka̱ atak va akamsəlang kàkchi kà̱,

mí swang wo te, udanggo i ru asa̱l mbin aHamon.&gt;&gt;

UYawe à là.

4 &lt;&lt;O ga aBetel kang ô fa iya̱mkak ,

o ga aGilgal na o ga mpyal ká̱ nnəm inga.

O ná iya̱m ipápà wo nza̱ ipin nggo,

ká̱ iya̱m pa̱ izəng ka̱ ashe agba̱pchi nza̱ nra pa̱ nshatɗing nggo.

5 O ná nzənkəng ngga anyer ka̱kul nná aɗəngchi

ká̱ iya̱m inana wo iga nɗom ìgwak.

O ghok ka̱kul apir iya̱m

va ta̱ o fe nchang nnənəm, óIsa̱rila.&gt;&gt;

UPonzhinan uYawe à là.

6 &lt;&lt;M ɓa ká̱ ayang kà̱ ìtong wo,

o lang iya̱m-nrì kà̱ oga mbin wo,

káp ká̱ nnà te, o ga̱ɓa̱n o ɓa atak mi ka̱t.&gt;&gt;

UYawe à là.

7 Kà̱ɗi te, n dàng wo ká̱ ìva̱r

ya nna ɓur apye pa̱ shatɗing kang mí ɓən iya̱m.

N nak mmá pəng ìva̱r kà̱ mbin nro,

kà̱ mbin nro nnyi te n dàng ìva̱r.

Ìram iro ká̱ azham

ìram iro te azham ya kà̱ ka̱t, a wom.

8 Iìtong pa̱ iparəm ka̱t te pa̱ ishatɗing i pin kà̱ nram ndəng ngwa,

kà̱ mbín va kà̱ ngba̱k oza̱,

ka̱ ta te oza̱ ya ndəng kúr oza̱ ka̱t.

Káp ká̱ nnà te, o le atak mi ka̱t,

uYawe à là.

9 &lt;&lt;N lə̀p iya̱m nsuk wo ká̱ arwa ká̱ atak sur,

Mbankum ri oga ìram ìkáka wo ká̱ iga iɓá̱ngɓa̱ng,

ká̱ iga ikún mpyet wo ká̱ iga ikún ìpipyan,

káp ká̱ nnà te, o le atak mi ka̱t,&gt;&gt;

uYawe à là.

10 &lt;&lt;N re ǹre a wo ká̱ nɗaktak

wa nva̱ ka̱ n nəm ká̱ aMasar,

n gbá̱ng ovan nza̱m wo ká̱ ndokchi, nzəng ká̱ ipəri wo va mmá vyat.

N nak nnəng oga akúm va̱ ta táng a wo ka̱ alúr.

Káp ká̱ nnà te, o le atak mi ka̱t,&gt;&gt;

uYawe à là.

11 &lt;&lt;N zhì mbín wo

wa nva̱ Inan ka̱ zhì aSodom ká̱ aGomora,

o tong wa akún va mmá tur ka̱ anung apər á.

Káp ká̱ nnà te, o le atak mi ka̱t,&gt;&gt;

uYawe à là.

12 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, iya̱m va ta̱ mi ga nnənəm a wo, óIsa̱rila.

Ka̱kul mi ga nnəm iya̱m ata̱ a wo te,

o gbar izər o gwan Inan wo, óIsa̱rila.&gt;&gt;

13 Dər, uza̱ uwa ta̱,

uwa nəm aɓam kang à fa ká̱ ayə́r,

uwa kà̱ nnyám iya̱m va̱ uza̱ rəng ka̱ ashe ìgwak wò ûnəmləbər,

uwa fa ká̱ atak atántàn aga anung ipin ka̱ ashe ìzwam,

uza̱ nak oga aɓam aruprup ka̱ avəng ashar wò.

Aɗiɗin pa̱ uYawe, Inan iga nggatək.

5

ÌPyang ìga aɗor

1 O gwong achwang ónəm oga aIsa̱rila, kà̱ ìpyang ìga aɗor va̱ mmami kà̱ nshìshi ka̱ apal ishi wo á.

2 Uza̱ ru chit, i yà ká̱ ngwong lap ka̱t,

uyen ɓyen ugəkgək uIsa̱rila ru chit.

Mmá yang ká̱ na kà̱ mbibin,

unəm uro yà pa̱ á gha̱p na a wong ka̱t.

3 UPonzhinan uYawe là onəm oga aIsa̱rila pa̱,

&lt;&lt;Ììtong va̱ i re ǹre ká̱ onəm ìkalong pa̱ ìzəng fa agbai te,

onəm ìgba̱l pa̱ ìzəng i ga i le,

ìro va̱ nnyi i re ǹre ká̱ onəm ìgba̱l pa̱ ìzəng fa agbai te,

pa̱ ogba̱pchi i ga i le.&gt;&gt;

O ɓa atak Inan na o lár

4 Iya̱m va ta̱ uYawe là ónəm oga aIsa̱rila,

&lt;&lt;O ram mi na o lár,

5 kang o ram aBetel ka̱t,

kang o ga aGilgal,

ka̱t te o pa̱l aBəyersheba ka̱t.

Ka̱kul mi ga ngwur onəm oga aGilgal i ga izwal

kang aBetel nnyi te i təm atak alakchi.&gt;&gt;

6 O ram uYawe na o lár,

ka̱t te uza̱ i fa wa apər

kà̱ nzhi aYusufu, i ri,

unəm uga njəjip ka̱ aBetel yà ka̱t.

7 Mmawo va o ga̱ɓa̱n akwali a nandər wal ìɗángɗáng

kang o kà̱r nnandər kà̱ mbin á yà iya̱m ilakchi ka̱ atak wo.

8 Uza̱ uwa fa ká̱ izhan ivanɓyen ká̱ nɗukkəri,

uza̱ uwa ga̱ɓa̱n atak akpá̱rkpà̱r ɓa anung ipin

alum nyáng ìzwam,

uza̱ wór ndəng ìwá

tar ka̱ apambin,

aɗiɗin pa̱ uYawe.

9 Wa aməlam, uza̱ i zhì onəm okankam,

kang i shin oga akamsəlang.

10 Oza̱ yang unəm unandər kà̱ nkəlang,

kang unəm va̱ i là nnandər te, oza̱ jan na.

11 Ka̱kul o tòng onəm oga nkun,

kang o nak amwa ìpirkur oza̱ ká̱ ìfan,

nzhi wo ngga ipáng nnəna̱n va̱ o me te,

ó yà ka̱ nra ka̱ ashishe ka̱t.

O yà ka̱ ngwa ndəng ìba̱ngba̱ng

iga ashe ìram wo inəna̱n ka̱t.

12 N nyi mmak nnap mɓá̱ngɓa̱ng wo nyi,

ká̱ iya̱m inga iga nnəm ayər va̱ mmawó kà̱ nnənəm.

Mmawo kà̱ nyán ká̱ onəm onəna̱n kang o ka̱m iya̱m ka̱kul nkà̱r nnandər,

te o nak pa̱ mmá náp akwali aga nnandər onəm oga nkun kà̱ nkəlang ka̱t.

13 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ tətàn te uza̱ á ma̱r pa̱ kwak,

ka̱kul nra va̱ ta̱ nra mɓá̱ngɓa̱ng.

14 Ram inəna̱n iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t,

ka̱kul na o lár,

nna chit te uYawe, Inan uga nggatək i yà nzəng ká̱ wo

dakdak wa nva̱ o là.

15 O yang inga,

o ma̱n inəna̱n.

O náp akwali aga nnandər kà̱ nkəlang wo,

mwote uYawe, Inan iga nggatək i nyám nnap nnəna̱n á ɓo akum aYusufu.

16 Ka̱kul uPonzhinan uYawe, Inan iga nggatək là pa̱,

&lt;&lt;Mí ga ǹyə́ng ayə́ng ká̱ aɗor ka̱ agəntəng,

mí nə́m ìwar ka̱ apal asa̱l.

Mí wór onəm ka̱ ashe ìram

ka̱ onəm oga nnyi nshì ìpyang pa̱ oza̱ á ɓa á yə́ng ikú.

17 Mí yə́ng ikú nza̱ atak nggo ka̱ ashe iram wo,

ka̱kul mi watar ka̱ ashe wo,*&gt;&gt;

uYawe à là.

ÌLum àYawe

18 Álak ká̱ wo chit,

mmawó va̱ ká̱ ìgwak kà̱ ìlum àYawe á.

Iza̱ ìlum àYawe i nəm a wo yà?

Ìlum va̱ ta ìlum ìkpá̱rkpà̱r, ìghanghan ka̱t.

19 I yà wa ánəm va chər ìlir

te á ga pa ìwu kà̱ ìdəshìli.

Ka̱t te wa ánəm va chər ɓa

da̱r awo ka̱ izər nzhi

te ìpwang kà̱p na.

20 Nnandər ìlum àYawe ìkpá̱rkpà̱r ìghanghan ka̱t,

ìlum va̱ ta pa̱ zhiwuli pa̱ haa ka̱t.

21 &lt;&lt;N yang, n ɗom awop wo aga nnəm nchang izər ka̱t,

mɓut awop wo nəng ká̱ mi paɗi.

22 A yà pa̱ o ná iya̱m inana iga nshì pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana iga ìpirkur te,

mi yà ká̱ nkəka̱m ka̱t.

Mi yà ká̱ nnak ishi ká̱ iya̱m nkang wo imwalmwal

ka̱kul iya̱m inana iga ntəm ikángkáng ka̱t.

23 Ga ká̱ ngghám achu ɓu ka̱ cho,

iya̱m inə́mnə́m ɓu a chàng sang nggo te,

n ɗom nfife ka̱t.

24 Ka̱ aɗor nva̱ ta te, re akwali aga nnandər á nang wa ndəng awang,

kang inəna̱n wa awangsang va i fu ka̱t á.

25 O ɓa ká̱ nləfər iya̱m ipápà iga iya̱m nkang, ká̱ iya̱m inana iga ìram wo ɓa á mi,

nva̱ mmawó ka̱ ashe anyin ìzun ìsəm pa̱ ineɗing ɗò, óIsa̱rila?

26 Iya̱m va̱ o nəm te, o wur ìchər wo

va mí wór pa̱ aSakut ûponzhi wo,

ká̱ aKaiwan inan wo iga izhan,

iva o nəm ká̱ awo wo á.

27 Ka̱kul nva̱ ta te, mi ga ká̱ wo ka̱ ashe mbin nro kà̱ mpyal aDimaska.&gt;&gt;

UYawe, aɗiɗin pa̱ Inan iga nggatək, à là.

6

ONəm va re izər chit pa̱ yàk ká̱ aSiyona

1 Álak ká̱ wo chit, mmawó va̱ o təm pa̱ shat ka̱ aSiyona á.

Ká̱ mmawó va̱ o rəng pa̱ o təm chit ká̱ ikángkáng ka̱ aɓam aSamariya.

Mmawo onəm oga ala̱ka̱n va mmá nyi wo nyi kà̱ mbin nchumchum,

ka̱ atak áda oIsa̱rila ga yà?

2 O ga aKalne na o dər,

o ga aHamat,

o watar o ga aGat ajo oFilisti,

o dər mbin oza̱ rup kam ji aIsa̱rila ji ɗò?

3 Mmawo kà̱ nnyám pa̱ ìlum ìɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta ì ya nggbəgbà̱ng ka̱ cho,

kang iya̱m va̱ mmawó kà̱ nnənəm te kà̱ ndap ìtok iponzhi iga idumdùm va̱ ta dat ká̱ wo.

4 Mmawo va kà̱ nra ka̱ apal

alyer aga inyin nlàlap,

kang o dal izər ka̱ apal ìtok ngbat wo,

o ri izhé itam iyákyàk ka̱ ashe iya̱m nkang,

ká̱ ina imwalmwal ka̱ ashe nggatək ina.

5 O mar oga nnap-nshì va̱ yà ká̱ ìpir ka̱t ká̱ aɓwa,

kang o mar aghan oga iya̱m ǹza̱m wa nva̱ uDawuda nəm.

6 O wá ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ká̱ ìnang ìkpáng.

O ɓəl mmì nnəna̱n.

Kang o yə́ng ká̱ nvyap ovan aYusufu ka̱t.

7 Ka̱kul nva̱ ta te, mmawó na oga nggəshi va̱ o ga izwal.

Ndal izər wo ká̱ nri izhé wo i ga nkùr.

8 UPonzhinan uYawe sóng anung ka̱ ishi wò, uYawe, Inan iga nggatək là pa̱,

&lt;&lt;N jan ǹrup ishi áYakup, n yang akamsəlankamsəlang.

Mi ga nná mbin oza̱ ká̱ iya̱m va̱ ka̱ ashishe.&gt;&gt;

9 A yà pa̱ onəm pa̱ ogba̱pchi à re ka̱ ashe nzhi pa̱ nzəng te oza̱ i kú. 10 Kà̱ nva̱ngva̱ onal onəm va̱ kú ɓa táng ashe nzhi pa̱ na o fa ká̱ akúm o shì, te uro i wór awór pa̱, &lt;&lt;Unəm uro uwa yà ka̱ ashe nzhi va̱ ta̱ ɗak ɓo?&gt;&gt; Te mí ma̱n pa̱ &lt;&lt;Pa ka̱t.&gt;&gt; Te uza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Gbat, kang mmá wór aɗin áYawe.&gt;&gt;

11 Ka̱kul uYawe à là,

nzhi nchumchum mí chwan pa̱ rukutrukut,

nzhi mɓwakan mí shin.

12 Mí kwak ipəri kwak ka̱ apal ipáng ɗò?

Mí shàng ipáng shàng ká̱ ina ɗò?

Káp ká̱ nnà te o nak nnandər sat akàl,

kang nnap nnəm nnəna̱n sat ìɗángɗáng.

13 Mmawo va̱ o lan ká̱ igwan wo ka̱ apal aLodeba o là pa̱,

&lt;&lt;Ká̱ nkàm yi kang í ri aKarnayim ka̱t ɗò?&gt;&gt;

14 &lt;&lt;Ónəm oga aIsa̱rila, mmami kà̱ ngga mɓa ká̱ onəm ìkum wo,

va i ga nnyán ká̱ wo i ɓàn ka̱ aHamat

ka̱ asa̱l mpal i ga i chu aba̱nda̱m Ìwá Mman.&gt;&gt;

UYawe, Inan iga nggatək à là.

7

Oga iwon ka̱ ashe alár pa̱ shatɗing

1 Alár va ta̱ uPonzhinan uYawe nyám á mi. N ya uza̱ kà̱ nfa ká̱ mbankum ka̱ ashe mbin, kà̱ nva̱ngva̱ mmá kpam nrì aponzhi chit, kang oza̱ ɓàn ntə́p kà̱ɗi . 2 Kà̱ nva̱ngva̱ mbankum gba̱l ká̱ nri iya̱m va tə́p kà̱ mbin te, n là pa̱, &lt;&lt;Áponzhi Inan, uYawe, kusuk yar mpat ûYakup, uza̱ i nəm sang kang i sat yà? Uza̱ makmak ka̱t.&gt;&gt;

3 UYawe re iya̱m va̱ uza̱ yar pa̱ ô nəm.

UYawe là pa̱, &lt;&lt;I nəm ka̱t.&gt;&gt;

ALár apər

4 UPonzhinan uYawe nyám alár á mi. N ya uPonzhinan uYawe kà̱ mpə̀ng apər. Apər va̱ ta shì ìnang ìwá ga akpán ká̱ nri apambin kpa. 5 Te n là pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhinan, uYawe, wa ma̱n te wa re nnap va̱ ta, uYakup i nəm sang kang i sat yà? Uza̱ makmak ka̱t.&gt;&gt;

6 Te uYawe re iya̱m va̱ uza̱ yar pa̱ ô nəm, &lt;&lt;Iva̱ ta̱ i nəm ka̱t na kpa&gt;&gt; uPonzhinan , uYawe à là.

ALár iya̱m iga mmàl iya̱m

7 Uza̱ nyám alár á mi. N ya uPonzhinan sat ka̱ izər akamsəlang va mmá me ká̱ iya̱m iga mmàl nsat nzwàng nzhi. Uza̱ kpán iya̱m iga mmàl nzhi ka̱ awo. 8 UYawe ɓəp mi pa̱, &lt;&lt;ÁAmot, iza̱ u ya yà?&gt;&gt;

Te n là pa̱ &lt;&lt;Iya̱m iga mmàl nsat nzwàng nzhi.&gt;&gt;

Te uPonzhinan là pa̱,

&lt;&lt;Mmami kà̱ nnak iya̱m iga màl nsat nzwàng nzhi,

ka̱ ishimshe onəm mi oIsa̱rila.

Mi watar ka̱ ashe oza̱.

9 Atak awop akum ìjili àIshaku ká̱ aɓam i shin,

kang atak awop ayə́ryər oga aIsa̱rila i ra agúng,

mi ru akum ìjili àYerobwam ká̱ ndokchi.&gt;&gt;

UAmot ká̱ uAmaziya

10 Te uAmaziya unəm uga mpyal awop ka̱ aBetel re ǹre ûYerobwam uponzhi uga aIsa̱rila pa̱, &lt;&lt;UAmot uwa suk iya̱m ro ka̱ ashe onəm oga aIsa̱rila. Mbin ka̱m nnap va̱ ta̱ ka̱t. 11 UAmot là pa̱,

&lt;&lt;Mí ga ngba̱l uYerobwam ka̱ atak ìkum,

te mí wur oga aIsa̱rila i re mbin oza̱ i ga izwal. I mai ka̱t oza̱ i ga izwal.&gt;&gt;

12 Te uAmaziya là ûAmot pa̱, &lt;&lt;Re atak va̱ ta̱ ánəm uga iva̱k, le ga mbin oga aYahudi, là ìchu Inan ɓu va̱ ka̱ ta kang ɓu ri ká̱. 13 Kang wa ɗak yi ka̱ ta̱ ka̱ aBetel ká̱ nlà ìchu Inan ɓu va̱ ta ka̱t. Atak a va̱ ta̱ atak awop áponzhi, kang nnà atak awop achumchum.&gt;&gt;

14 Te uAmot ná ama̱n ûAmaziya pa̱, &lt;&lt;Mmami unəm uga nlà ìchu Inan ka̱t, kang mmami uya ànəm uga nlà ìchu Inan ka̱t kpa. Mmami unəm uga nkpak iya̱m nkang ká̱ nnak ishi ká̱ oga ipipyan. 15 Te uYawe kap mi ká̱ nkpak iya̱m nkang,&gt;&gt; uYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Ga là ìchu Inan ónəm mi oIsa̱rila.&gt;&gt; 16 Ǹyangmata̱ te, gwong achwang kà̱ nnap-nlà àYawe. U là pa̱,

&lt;&lt;Kang ń là ìchu Inan ka̱ apal ishi oIsa̱rila ka̱t,

kang ń là nnap-nlà ka̱ apal ishi nzhi àIshaku ka̱t.&gt;&gt;

17 Ka̱kul nva̱ ta te, uYawe là pa̱,

&lt;&lt;UChar ɓu i nyáng uga nnəm mmai ka̱ ashe ìtong.

Ovan ɓu onunggwan ká̱ ovan ochar mí gbá̱ng ká̱ ndokchi.

Mí màl mbin ɓu ká̱ asang aga mmàl atak mí kap,

mmaɓu ká̱ ishi ɓu te ɓu kú ka̱ ashe mbin nvyapvyap.

Mí wur oga aIsa̱rila i re mbin oza̱ i ga izwal

i mai ka̱t oza̱ i ga izwal.&gt;&gt;

8

Nkatəp awar ìpipyan

1 UPonzhinan uYawe nyám alár á mi. N ya awar ìpipyan ìyályál ka̱ ashe nkatəp. 2 UYawe ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ya yà áAmot?&gt;&gt;

Te n ma̱n pa̱, &lt;&lt;Nkatəp yə́l ká̱ awar ìpipyan ìyályál.&gt;&gt;

Te uYawe là á mi pa̱,

&lt;&lt;Onəm mi oIsa̱rila yál chit,

mi watar ka̱ ashe oza̱.&gt;&gt;

3 &lt;&lt;Oga nnap-nshì va̱ mí shì kà̱ nzhi iponzhi te, i wal ìpyang ikú ká̱ nda va̱ ta,&gt;&gt;

uPonzhinan uYawe à là.

Akúm ka̱ atak pa̱ kpaa,

mí swang ǹdúndùn.

4 O fe, mmawó va̱ o tòng onəm oga nlang

kang o nak onəm oga nkun pa̱ iya̱m ro ka̱ ashe mbin ka̱t.

5 O là pa̱,

&lt;&lt;Azəmwo nra ngga Nfa Apye apipye i watar

na í ya asa̱l ǹyáp ká̱ ìpirkur yi,

kang azəmwo Ìlum iga Njul i kùr

na í yáp ká̱ iya̱m mma yi yà?

Í tək ikpáng iga mma iya̱m kang í ran asikel,

í ma iya̱m ónəm ká̱ ka̱ apal mbwai mmakmak.

6 Í yáp ká̱ ikur va mmá lyang ká̱ adùng.

Í yáp unəm uga nkun ká̱ aazurfa.

Í yáp unəm uga nlàng ka̱ anung mbwai akwàp.&gt;&gt;

7 UYawe, Inan ovan oga aIsa̱rila sóng anung chit ka̱ apal ǹrup ká̱ ishi áYakup pa̱, &lt;&lt;Mi yà ká̱ nka̱ng ká̱ inga va̱ oza̱ nəm ka̱t.

8 Ka̱kul nva̱ ta te mbin i tán,

kang nkpaktak onəm oga ashishe i təm ká̱ aɗor ka̱t ɗò?

Mbin i wong wa ndəng awang aNilu,

i wong kang i fər wa aNilu aga aMasar.&gt;&gt;

9 UPonzhinan uYawe là pa̱, kà̱ ilum va̱ ta te,

&lt;&lt;Mi nak alum ka̱ apal ndəng i tar,

kang mbin i kpà̱r ká̱ alum.

10 Mi ga̱ɓa̱n nchang izər wo i yà ntəm aɗor,

kang nkpaktak nnap-nshì wo i nyáng ìpyang iga aɗor.

Mi nak o mwak ìlukwan iga ǹyə́ng ikú,

kang o kà̱p ishi.

Mi nak o yə́ng wa ánəm va uyiyen pa̱ uzəng kang à kú.

Ìlum va̱ ta nkukur i ɗul byet.&gt;&gt;

11 &lt;&lt;Fye, nra nna kà̱ mɓa.&gt;&gt; UPonzhinan uYawe là pa̱,

&lt;&lt;Mi ga re ǹre ká̱ ayáng kà̱ mbin.

Ayáng i ji oza̱ aga iya̱m-nrì ka̱t,

ndəng i gba̱l oza̱ ngga ndəng ngwà ka̱t kpa.

Ayáng ká̱ ndəng ngbà̱l

ka̱kul nɗom nfe nnap nla mi, uYawe.

12 Oza̱ i pin kà̱ ìwá ìva̱ ta̱ i ga ìva̱ cho,

oza̱ i ga mpal i ga asa̱l awu alum.

Ka̱kul oza̱ i ram pa̱ na o fe nnap-nlà àYawe,

kang oza̱ i ya ka̱t.

13 &lt;&lt;Ka̱ ashe nra va̱ ta ovan ochar ogəkgək oɓyenɓyen ká̱ ovan nza̱m okankam i tàk ká̱ ndəng ngbà̱l.&gt;&gt;

14 Oza̱ va̱ i sóng anung ká̱ mpat oga aSamariya,

oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Nnandər, wa nva inan ɓu ì ya yà, áDan&gt;&gt;

ka̱t te &lt;&lt;Á yà wa nji ɓu lap ka̱t á ìchər oga aBəyersheba&gt;&gt;

oza̱ i tàk, i yà ká̱

ngwong lap ka̱t mbyet mbyet.

9

NTàn nro yà nva unəm i
nəm ká̱ akwali Inan ka̱t

1 N ya uPonzhinan sat ka̱ atak nshì iya̱m awop. Uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Lə̀p nggwan nzhi awop pa̱ gənggəng na mbang nzhi á yənggət.

Chwan oza̱ á tàk ka̱ apal ishi nkpaktak onəm.

Aɓo onəm te, mi gbá̱ng ká̱ ndokchi.

UNəm pa̱ uzəng i pətər ka̱t,

uro ya i lár ka̱t.

2 A yà pa̱ oza̱ atáng aShəwol te,

awo mi i fa ká̱ oza̱ ka̱ ta.

A yà pa̱ oza̱ a kyen ka̱ ashe apaɓur te,

mi fəng ká̱ oza̱ ka̱ ta.

3 A yà pa̱ oza̱ a bwam kà̱ ìtə́ngtə́ng aɓam aKarmel te,

mi ram oza̱ mi fəng ká̱ ka̱ ta.

A yà pa̱ oza̱ a bwam ka̱ avəng ìwá te,

mi nak awù aga ashe ndəng i kyen oza̱.

4 A yà pa̱ okpa ìkum oza̱ a wur izwal ká̱ oza̱ te,

mi nak mí gbá̱ng oza̱ ká̱ ndokchi.

Mi pá ìwu óza̱,

ka̱kul inga, inəna̱n ka̱t.&gt;&gt;

5 UPonzhinan uYawe uga nggatək

dok apambin te apambin sərak,

nkpaktak onəm oga ashishe təm ká̱ aɗor.

Nkpaktak mbin i wong kang i fər,

wa ìgum ndəng awang aNilu aga aMasar.

6 Uza̱ va me nzhi iponzhi wò ka̱ ashe apaɓur,

kang uza̱ bang akukum ka̱ apambin.

Uza̱ wór ndəng ìwá

tar ka̱ apambin.

Aɗiɗin pa̱ uYawe.

7 UYawe ɓəp pa̱, &lt;&lt;Ónəm oIsa̱rila, o rəng pa̱ o ji

onəm oKush ji ka̱ atak mi ɗò?

Mmami na n fa ká̱ oga aIsa̱rila kà̱ mbin aMasar,

ká̱ oFilisti ka̱ aKafto.

Kang onəm oga aAram te, ka̱ aKir ka̱t ɗò?&gt;&gt;

8 &lt;&lt;Dər, uPonzhinan uYawe

kà̱ ndər iponzhi iɓá̱ngɓa̱ng oga aIsa̱rila va̱ ta̱,

mi zhì na i le

ka̱ apambin.

Káp ká̱ nnà te, mi nzhì nkpaktak

nzhi àYakup ka̱t,&gt;&gt; uYawe à là.

9 &lt;&lt;Mi nak mí yənggət oga aIsa̱rila

ka̱ ashe nkpaktak oga mbin,

wa nva mí yeka̱n ikur ká̱ ìkpáng ìga atum,

apir pa̱ zəng i yà ká̱ nlar ka̱t&gt;&gt;

10 Onəm oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng pa̱ kpaktak te mí zhì oza̱ ká̱ ndokchi.

Onəm va kà̱ nlà pa̱, &lt;&lt;Iya̱m ro i yà ká̱ ǹya yi ka̱t.&gt;&gt;

Ngwong ká̱ oga aIsa̱rila

11 &lt;&lt;Kà̱ ìlum va̱ ta te,

mi me nzhi aDawuda kà̱ɗi .

Mi ɗa̱mshi oga mɓol akamsəlang,

mi wong ká̱ oga agúng va̱ shin

kang mi me oza̱ wa nva ka̱ yà,

12 ka̱kul na oza̱ à ka̱m aɓo oga aEdom va̱ re,

ka̱ nkpaktak oga mbin va̱ ka̱ yà mí wór oza̱ pa̱ ojem á.&gt;&gt;

UYawe va i ga nnənəm à là.

13 &lt;&lt;Fye, nra na kà̱ mɓa.&gt;&gt; UYawe là pa̱,

&lt;&lt;Iya̱m i yál nna mmá gba̱l nshàng ìram chit ka̱t,

kang nkáng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm nna i ga mpyal mɓəɓal.

Aɓam i na ndeng ìba̱ngba̱ng ichángchàng

va i ɓəl ka̱ apal oga aɗuktum.

14 Mi le ká̱ onəm mi oIsa̱rila ka̱ atak izwal,

oza̱ i me oga ìtong oza̱ va̱ ra agúng i təm kà̱.

Oza̱ i ɓál ìba̱ngba̱ng oza̱ i wá ndədəng,

oza̱ i wap ìram ìkáká, i ri iyəya̱m.

15 Mi ɓál oza̱ ka̱ ashe mbin oza̱,

mí yà ká̱ ntur oza̱ lap kà̱ mbin va̱ nná óza̱ ka̱t.&gt;&gt;

UYawe, Inan wo à là.

* 5:17 5.17 Ngwatar ka̱ ashe wo kà̱ nnyám akwali áYawe wa nva ka̱ ashe Nfa 12.12.

Nlir aHagayi

1

2

NLir

AHaggai

Unəm uga nlà ìchu Inan

1

ALár aHaggai

1 Ka̱ ashe ìzun ìga ìparəm ìga iponzhi aDariyut ka̱ apal nra ngga nzəng ka̱ apye aga akpa̱ɗing te, uYawe là nnàp ûHaggai unəm uga nlà ìchu Inan pa̱, uza̱ á là ûZerubabel uya aSheyatiyel ugomna oga aYahudi ká̱ uJoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum uya aYehozadak. 2 Iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là, &lt;&lt;Onəm va̱ ta̱ kà̱ nlà pa̱ nra ngga mme nzhi áYawe kà̱ɗi nna chu chit ka̱t.&gt;&gt; 3 Te uYawe là nnàp ûHaggai unəm uga nlà ìchu Inan kà̱ɗi pa̱, 4 &lt;&lt;Sang kang mmawó kà̱ nra ka̱ ashe oga nzhi nnəna̱n va mmá kyep ká̱ akún kang nzhi mi nna shin ra agúng yà?&gt;&gt; 5 Ka̱kul nva̱ ta te, iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;O nak ishi ká̱ nnap nnəm wo.&gt;&gt; 6 Ó suk iya̱m pa̱ makmak ká̱ nnà te, ó ɓən iya̱m imakmak ka̱t. Ó ri iya̱m-nrì ká̱ nnà te, afu i yə́l wo ka̱t. Ó wa ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm wa ká̱ nnà kpa te, i le ndəng ngbà̱l a wo ka̱t. Ó mwak ìlukwan mwak ká̱ nnà te, i sur atak a wo ka̱t. Mbwai inok wo i lar lá o nak ka̱ ashe nzhi mbwai va tutúng á.

7 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;O dər iya̱m va̱ kà̱ ǹya wo.&gt;&gt; 8 Ǹyangmata̱ te, ó kyen o ga aɓam na o vàng ká̱ oga akún o me nzhi mi ká̱ kà̱ɗi , ka̱kul na mmá ná ichumchum á mi na n fe nchəchàng. UYawe à là. 9 O nak ìgwak pa̱ ó ɓən iya̱m pa̱ makmak, ká̱ nnà te, o ɓən makmak ka̱t kang o ɓa ká̱ kà̱ nzhi te m ɓur ga ka̱ ayir. Iza̱ nak kang à yà pa yà? UYawe uga nggatək à ɓəp. Ka̱kul nzhi mi nna shin ra agúng, nnà kang nza̱ uzəngtəng wo nggo te kà̱ nɗak ká̱ mme oga nzhi wò nnəna̱n. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, ìmimyang vàng ka̱ apaɓur ka̱t kang apambin ná iya̱m-nrì ka̱t kpa. 11 M ɓa ká̱ awom kà̱ mbin ká̱ oga apal aɓam ká̱ apal ìpirkur, ká̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ncángchàng ká̱ mmì, ká̱ nkpaktak iya̱m va mbin i ná. M ɓa ká̱ ka̱ apal onəm ká̱ iya̱m nkang, kang ka̱ apal nkpaktak iya̱m va mmawó kà̱ mɓək anung pa̱ makmak pa̱ o ya á.

12 Te uZerubabel uya aSheyatiyel ká̱ uJoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum uya aYehozadak, ká̱ nkpaktak aɓo onəm, oza̱ kpak nnàp nlà àYawe, Inan oza̱, ká̱ nnàp nlà aHaggai unəm uga nlà ìchu Inan, wa nva uYawe Inan oza̱ á re na. Te onəm nəm ayər áYawe. 13 Te uHaggai unəm uga ǹre àYawe là ǹre àYawe ónəm pa̱, uYawe là pa̱, &lt;&lt;Nna n yà nzəng ká̱ wo.&gt;&gt; 14 Te uYawe nak aruhu aZerubabel ugomna uga aYahudi uya aSheyatiyel, ká̱ aruhu aYoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum uya aYehozadak ká̱ aruhu nkpaktak aɓo onəm, oza̱ ɓàn inok ka̱ apal nzhi àYawe uga nggatək, Inan oza̱. 15 Oza̱ ɓàn inok va̱ ta ka̱ apal nra ngga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing, ka̱ ashe apye aga akpa̱ɗing kà̱ ìzun ìga ìparəm va uDariyut ka̱ yà uponzhi á.

2

IChumchum iga mɓa

1 Kà̱ nra ngga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ azəng ka̱ ashe apye aga afangshat te, uYawe là nnàp ûHaggai unəm uga nlà ìchu Inan pa̱, 2 &lt;&lt;Là ûZerubabel ugomna oga aYahudi uya aSheyatiyel ká̱ uJoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum uya aYehozadak ká̱ aɓo onəm. Ɓəp oza̱ pa̱, 3 &lt;Ka̱ ashe wo va̱ re te uda ya nzhi va̱ ta̱ ya ká̱ ìzhàn wò imatmat yà? O ya sang ǹyangmata̱ yà? Ka̱ atak wo te o dər na wa iya̱m iro ka̱t, ka̱t ɗò? 4 Ǹyangmata̱ te, ìgwak á kam a ɓu áZerubabel, nəm nkam ìgwak áYoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum uya aYehozadak. Ìgwak á kam nkpaktak wo ónəm oga ashe mbin va̱ ta̱. O nəm inok ka̱kul nna n yà nzəng ká̱ wo,&gt; UYawe uga nggatək à là. 5 &lt;Ka̱ n yar nsar nnàp nlà a wo chit pa̱, n̂da va̱ o fa ka̱ ashe mbin aMasar te aruhu mi i ga nzəng ká̱ wo. Kang ayər a nəm wo ka̱t.&gt; 6 Iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là pa̱, &lt;I gba̱ng ka̱t te, mi ga ngyənggət apaɓur ká̱ apambin, ká̱ iwá ká̱ mbin ngwomwom kpa. 7 Mi yənggət nkpaktak oga mbin, te nkpaktak oza̱ i ɓa ká̱ ndur oza̱, kang mi yə́l ashe nzhi ta̱ ká̱ ichumchum.&gt; UYawe uga nggatək à là. 8 &lt;AAzurfa aji mi, azənariya aji mi.&gt; UYawe uga nggatək à là. 9 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;Ìzhàn nzhi ta̱ i ga nji mmatmat, ka̱ ashe nzhi va ta̱ na mi ga nnak ntəm ikángkáng i yà.&gt; &gt;&gt;

ǸYar nsar nnap-nlà ngga
nnak nnap nnəna̱n

10 Ka̱ apal nra ngga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing ka̱ ashe apye aga afangzəngtəng, ka̱ ashe ìzun ìga ìparəm ìga iponzhi aDariyut te, uYawe là ûHaggai, unəm uga nlà ìchu Inan pa̱, 11 Iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là, &lt;&lt;Ɓəp onəm oga mpyal awop pa̱ iza̱ nnap mpakpak là ka̱ apal nnap va̱ ta̱ yà? 12 A yà pa̱ unəm ká̱ ìzhe ìyə́ryər ìva yà ká̱ adak ka̱t kang à lur ka̱ ashe ìlukwan wò, te uza̱ re ìlukwan va̱ ta dok nzənkəng ka̱t te iya̱m-nrì ipə́kpə́k, ka̱t te ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm , ka̱t te mmì, ka̱t te nza̱ apir iya̱m-nrì nggo te, i nak oga iya̱m va̱ ta i yà iyə́ryər ɗò?&gt;&gt; Te onəm oga mpyal awop ná ama̱n pa̱, &lt;&lt;Pa ka̱t.&gt;&gt; 13 Te uHaggai ɓəp kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ unəm uro á vyap chit ka̱kul pa̱ uza̱ dok unəm ukúkú, kang uza̱ dok oga iya̱m va̱ mmá là ta̱ te, oga iya̱m va̱ ta i yà ká̱ adak ɗò?&gt;&gt; Te onəm oga mpyal awop ná ama̱n pa̱, &lt;&lt;A i yà ká̱ adak.&gt;&gt; 14 Te uHaggai là pa̱, &lt;&lt;Wa nnà ta ká̱ onəm va̱ ta̱, ká̱ mbin va̱ ta̱ ka̱ mpyal mi.&gt;&gt; UYawe à là. Nkpaktak iya̱m va̱ oza̱ i nəm, ká̱ iya̱m va̱ oza̱ i ná ka̱ apal atak nshì iya̱m awop te i vyapvyap. 15 &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, re o rəng iya̱m va̱ ka̱ ya wo ya nna o ɓàn mbang akum nzhi àYawe chit ka̱t á. 16 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, unəm uro i ga atak mpək ikùr wò va uza̱ ɓut mak byet, uza̱ i rəng pa̱, o ga ǹya ìkpáng ìga mmá iya̱m ìsəm pa̱ ìparəm te, uza̱ i ga i ya ìkpáng pa̱ ìgba̱pchi yà byet. Unəm uro i ga atak nkáng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm wò va uza̱ i rəng pa̱ o ga ǹya ìkpáng ìsəm pa̱ ìtukun te, i ga i ya ìkpáng ìsəm pa̱ ìparəm yà byet. 17 N lə̀p wo ká̱ arwa, ká̱ atak sur ká̱ aɗəɗal. Á vyap nkpaktak oga iya̱m va̱ o ɓək anung o suk, káp ká̱ nnà te o le o ɓa atak mi ka̱t. UYawe à là. 18 O dər iya̱m va i ga ǹya wo ɓàn n̂da ta̱, á ɓàn kà̱ nra ngga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing ka̱ ashe apye aga afangzəngtəng nna mmá bang akum nzhi àYawe ka̱ á. 19 Káp ká̱ nva̱ pa̱ apir iya̱m yà ka̱ ashe amé lap ka̱t, kang ìba̱ngba̱ng ká̱ ikún ìpipyan, ká̱ ikún ìkúmkúm, ká̱ awar oga ikún iro, ká̱ ikún mpyet o mmá ɓàn awar chit ka̱t, ká̱ nnà te, iya̱m va̱ ɓàn kà̱ nra va̱ ta̱ ga mpyal te, mi ga nnak nnap nnəna̱n a wo.&gt;&gt;

NSar nnap-nlà ûZerubabel

20 UYawe là nnàp ûHaggai mpəpar kà̱ nra ngga ìsəm pa̱ ìparəm ama̱n pa̱ neɗing ka̱ ashe apye va̱ ta̱ pa̱, 21 &lt;&lt;Là ûZerubabel ugomna oYahudi pa̱, &lt;Mi ga ngyənggət apaɓur ká̱ apambin. 22 Mi ga̱ɓa̱n ìtok iponzhi , kang mi dəshin ìkam iponzhi mbin va̱ ta. Mi chwan oga akeke ìkum oza̱ ká̱ onəm oga mɓak ipəripəri. Ipəri ikwakwak te i tàk kà̱ mbin kang onəm oga nkukwak i gba̱ng owan oza̱ ká̱ ndokchi oza̱.&gt; 23 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;Kà̱ ìlum va̱ ta te, mi yar ɓu áZerubabel uzwal mi uya aSheyatiyel, mi nak ɓu, ɓu yà wa nkalɓang mi ka̱kul n yak ɓu chit.&gt; &gt;&gt;

Nlir aZakariya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Nlir aZakariya

1

Awór pa̱ mmá le atak Inan

1 Ka̱ ashe apye aga ana̱nne ka̱ ìzun iga iparəm va uDariyut ka̱ ya uponzhi uga mbin àPashiya te, uYawe là nnàp uZakariya unəm uga nlà ìchu Inan, uya aBerekiya uka aIddo.

2 &lt;&lt;UYawe Ká̱ yà ka̱ nlak ìgwak ka̱ apal okəka̱ ɓu byet. 3 Ka̱kul nva̱ ta te, là oza̱ pa̱, uYawe uga nggatək là pa̱, &lt;O le o ɓa atak mi,&gt; &lt;te mi le atak wo kpa.&gt; 4 Kang o yà wa okəka wo omatmat va yang ka̱ nggwong achwang ka̱ onəm oga nlà ìchu Inan ova̱ là oza̱ pa̱, iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là pa̱, &lt;O ma̱n te o ga̱ɓa̱n o re nnap nnəm mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ asa̱l iya̱m inga, nna kang o gwong achwang kà̱ mi ka̱t.&gt; 5 Okəka wo ká̱ onəm oga nlà ìchu Inan ka̱ che ǹyangmata̱ yà? Oza̱ təm ká̱ irirì ghar mbyet ɗò? 6 ká̱ nnà te nkpaktak nnap nla mi ka̱ nɗyang mi nva̱ n nak ózwal mi onəm oga nlà ìchu Inan te, á ɓa fa ka̱ apal ishi okəka wo dakdak wa nva n là pa̱ i ga ǹya oza̱ ka̱t ɗò? Nna chit te, oza̱ re iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ɗak. Oza̱ i là pa̱, &lt;I ka̱m amwa iya̱m va̱ chit i ram ka̱ atak aYawe uga nggatək, iya̱m va uza̱ là pa̱ o ga nnənəm á.&gt; &gt;&gt;

Alár ipəri va uZaka̱riya ya à

7 Kà̱ nra ìsəm pa̱ iparəm ama̱n pa̱ neɗing ka̱ ashe apye ga gba̱pchi ama̱n pa̱ zəng, ka̱ ashe ìzun iponzhi aDariyut iga iparəm te, uYawe là nnàp uZaka̱riya unəm uga nlà ìchu Inan, uya aBerekiya uka̱ aIddo.

8 Ka̱ ìzwam ka̱ ashe alár te, n ya unəm ka̱ apal ipəri irəzang sat ka̱ ishimshe oga ikún aMa̱tel va ka̱ ashe aba̱nda̱m. Kang ka̱ nsəsəm te, ipəri irəzang ka̱ iva̱ ɓán pa̱ gà̱r, ka̱ íləfər ka̱ onəm oga nkukwák ka̱ apal oza̱.

v 9 Te n ɓəp uma̱leka va̱ ka̱ ǹla nnap ká̱ mi pa̱, &lt;&lt;ANəm ga nzhi mi, oga iza̱ ta̱ yà?&gt;&gt; Te uza̱ na ama̱n á mi pa̱, &lt;&lt;Mi ga nnyám ipipir a ɓu.&gt;&gt;

10 Te unəm va̱ sat ka̱ ishimshe oga ikún va̱, na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Onəm oga ipəri ta̱ te, oma uYawe re pa̱ á ga á sóng apambin á.&gt;&gt;

11 Te onəm oga ipəri va̱ tong ka̱ ishimshe íkun là uma̱leka aYawe pa̱, &lt;&lt;Í ga í song apambin chit, kang nkpaktak apambin ka̱ njul ka̱ ashe ikángkáng&gt;&gt;.

12 Te uma̱leka aYawe là pa̱, &lt;&lt;ÁYawe uga nggatək, ìzun chit ìsəm pa̱ ìfangshat ǹyangmata̱ mmaɓu ka̱ nlak ìgwak ka̱ apal aUrushelima ka̱ oga oga ítong aYahudi. Te a ɓur nra pa̱ npəching kang ɓu nyám nrwa ìgwak ɓu oza̱ yà?&gt;&gt; 13 Te uYawe na ama̱n aga sak, ka̱ nrwa ìgwak úmaleka̱ va̱ ka̱ nlà nnàp ka̱ na.

14 Te uma̱leka va̱ ta là á mi pa̱, &lt;&lt;Là nnap va̱ ta̱ ka̱ ichu pa̱ gbá̱ngbá̱ng na nkpaktak onəm á fe. &lt;UYawe uga nggatək là pa̱, mma̱n mi ka̱ apal aUrushelima ka̱ aɓam aSiyona mak byet. 15 Igwak làk mi byet ka̱ mbín va̱ təm pa̱ shat. Ka̱kul ka̱ ashe nra va̱ na ka̱ ǹya ka̱ nlak ìgwak pa̱ ɗa̱p ka̱ apal ishi onəm mi te, oza̱ nyám idumdùm onəm mi ga watar ǹzam.&gt;

16 Ka̱kul nva̱ ta te uYawe là pa̱, &lt;&lt;N le chit pa̱ n nyám nrwa ìgwak ka̱ apal ishi aUrushelima . Mí ga mme nzhi mi kà̱ɗi , asang ga mme nzhi i watar ka̱ apal aUrushelima .&gt;&gt;

17 Umaleka̱ là á mi pa̱, n là kà̱ɗi pa̱, iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là, &lt;&lt;Oga oga ítong iga aIsa̱rila i ga ǹyə́l kà̱ɗi , i dur i watar ǹzam. UYawe i ga nnyam nrwa ìgwak aSiyona kang i yak aUrushelima i sat ajuwo.&gt;&gt;

Agbəshi pa̱ neɗing ka̱ onəm oga là pa̱ oneɗing

18 N dər apal te, n ya oga agbəshi pa̱ neɗing. 19 Te n ɓəp uMa̱leka̱ va̱ ka̱ nlà nnàp ká̱ mi pa̱, &lt;&lt;Oga iza̱ ta̱ yà?&gt;&gt; Te á na ama̱n á mi pa̱, &lt;&lt;Oga agbəshi va ta̱ oma lyangshin aYahudi ka̱ aIsa̱rila ka̱ aUrushelima .&gt;&gt;

20 Te uYawe nyám onəm oga ala á mi pa̱ oneɗing. 21 Te n ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ova̱ ta̱ i ɓa nnənəm yà?&gt;&gt; Te uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Oga agbəshi va ta̱ lyangshin aYahudi pa̱ kang á gha̱p ishi ka̱t. Onəm oga lá va̱ ta̱ ɓa pa̱ na o gbək oga agbəshi à tàk, na o chwan oza̱.

2

Alár Asang aga mmàl Atak

1 N dər apal kà̱ɗi te, n ya unəm sat ka̱ asang aga mmàl atak ka̱ awo wò. 2 Te n ɓəp pa̱, &lt;&lt;Ɓu ga che yà?&gt;&gt; Te á ma̱n á mi pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ ngga mmàl na n dər mbal aUrushelima ka̱ ngwuwang.&gt;&gt;

3 Á gba̱ng nva̱ng ka̱t te, uma̱leka va̱ ka̱ yà ka̱ nlà nnàp ká̱ mi te, á re atak mi pa̱ na o gwang uma̱leka uro va ka̱ mɓa atətak à. 4 Kang uma̱leka va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Chəchir ga ɓu là uyenza̱m va̱ cho ka̱ asang pa̱, &lt;Nggatək onəm ka̱ iya̱m nkang va̱ i ga ǹya ka̱ aUrushelima te mɓwaka̱n ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, mí chu nggəgang ka̱ aka̱msəlang ka̱t. 5 UYawe là pa̱, Mi yà aka̱msəlang apər va i gang na pa̱ kpaktak,&gt; kang mi təm ka̱ ichumchum mi ka̱ ashishe.&gt;&gt;

Ma wór Onəm ga ngga Izwal pa̱ uza̱ à le Nzhi

6 UYawe là pa̱, &lt;&lt;O wong o ching o ɓa, o re mbin ngga mpal ka̱kul n lyangshin wo chit ka̱ ashe mbín pa̱ ɗongɗong.&gt;&gt; 7 Re o ching o ɓa aUrushelima , mmawó va̱ o təm izwal ka̱ ashe mbin aBabel a. 8 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul ichumchum mi te, uza̱ re mi ka̱ ǹre ka̱ atak mbín va̱ vyat wo. Uza̱ là pa̱, unəm va pa̱ kpaktak dok wo te, ya uza̱ dok ipir iwu wò. 9 Mi ga nnak awo mi ka̱ apal oza̱, ozwal oza̱ i vyat oza̱ i na idumdùm oza̱.&gt;&gt; Nna chit te, o nyi pa̱ uYawe uga nggatək à re mi.

10 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga aUrushelima , re o shì nnap-nshì ka̱ nchang ìgwak ka̱kul mi ga mɓa ntəm nzəng ká̱ wo.&gt;&gt; 11 Ka̱ ilum va̱ ta te, onəm oga apambin pa̱ makmak i gwang ishi oza̱ ka̱ uYawe, oza̱ i yà onənəm, te uza̱ i təm ka̱ ashe oza̱, kang o nyi pa̱ uYawe uga nggatək à re mi ka̱ atak wo. 12 UYawe i wur iya̱nkúp ka̱ mbin oYahudi va ka̱ ashe mbin nnəna̱n i ya njiwo, kang i yak aUrushelima kà̱ɗi i sat oga ítong wo ìgorgor. 13 Re nkpaktak onəm á má̱ng pa̱ kwák ka̱ mpyal aYawe, ka̱kul uza̱ wong chit ka̱ atak ntəm wò nnəna̱n.

3

Alár ka̱ apal aNəm ga nshì Iya̱m Awop uChumchum

1 Te uYawe nyám uJoshuwa, unəm ga mpyal awop uchumchum á mi, ka̱ nsat ka̱ mpyal amaleka̱ aYawe. Ushetan nnyi te, ka̱ nsat ka̱ awo ari amaleka̱ ka̱ nlà inga va uJoshuwa nəm á. 2 Te uYawe là uShetan pa̱, &lt;&lt;Mmami uYawe, n yang ka̱ inga aYoshuwa va̱ ma ɓu ka̱ nləla á. Mmami va̱ n yak aUrushelima te, mmami ka̱ nra̱n ká̱ ɓu aShetan. Unəm va̱ ta̱ wa akun va mmá tutur ka̱ ashe apər asálsál ka̱t ɗò?

3 Ilukwan aYoshuwa ka̱ yà idakdak kang uza̱ ka̱ yà ka̱ nsat ka̱ mpyal ama̱leka. 4 Te uma̱leka là ovəngva̱ tong ka̱ mpipyal pa̱, &lt;&lt;O zəp oga ìlukwan idakdak va̱ ta.&gt;&gt; Te uza̱ ga̱ɓa̱n là ûJoshuwa pa̱, &lt;&lt;Dər, n yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng ɓu a ɓu chit, mi ga nna ílukwan ipipye, inəna̱n a ɓu.&gt;&gt;

5 Te n là pa̱, &lt;&lt;Oza̱ á chip iya̱m inəna̱n á na ka̱ ishi.&gt;&gt; Te mmá chip iya̱m inəna̱n á na ka̱ ishi kang mmá sham ishàm á na, yà uma̱leka aYawe wa yà sat ka̱ ta.

6 Te uma̱leka aYawe là nnap-nlà nɗəkɗək ngga nkàm irəng ûJoshuwa pa̱, 7 &lt;&lt;Iya̱m va ta̱ uYawe uga nggatək là, &lt;A yà pa̱ u yar asa̱l mi kang u kpak oga iya̱m va̱ n ɗom te, mi ga nna nkpán nzhi mi a ɓu. Kà̱ɗi te, ɓu kpán nzhi akwali mi kang ɓu yà unəm uga ntar ka̱ nfa ka̱ ishimshe ova̱ tong ta̱.&gt;

8 &lt;&lt; &lt;O gwong achwang ǹyangmata̱ áYoshuwa unəm uga mpyal awop uchumchum ka̱ nkpaktak wo onəm oga mpyal awop. O tong wa iya̱m inəna̱n va i ga mɓa. I gba̱ng nva̱ng ka̱t te, mi ga mɓa ka̱ uzwal mi, uwa Igong á. 9 O dər ipáng va̱ n pak ka̱ mpyal aJoshuwa pa̱ izəng kang ká̱ asa̱l awu pa̱ fangshat. Mi ga nlir iya̱m ka̱ apəpal&gt; kang mi yar nnap mɓá̱ngɓa̱ng onəm oga mbín va̱ ta̱ ka̱ ashe nra pa̱ nzəng.

10 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt; &lt;Ka̱ nra va̱ ta te, ka̱kul ntəm ikángkáng te, nza̱ uzəngtəng wo nggo te, i chál unəm uga ngba̱k nzhi wò pa̱ á ɓa á təm nzəng ka̱ wò ka̱ akum ikún ìba̱ngba̱ng ka̱ ipipyan wò.&gt; &gt;&gt;

4

Alár ka̱ apal iya̱m i ga ncèr Apitila

1 Te uma̱leka va̱ ka̱ là nnap ká̱ mi le ɓa yenda̱l mi wa nva mmá yenda̱l unəm ka̱ ìwu ndá. 2 Uza̱ ɓəp mi pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ya yà?&gt;&gt; Te n ma̱n pa̱, &lt;&lt;N ya iya̱m iga ncèr apitila aga azənariya ka̱ asù aga nnak mmì ka̱ apəpal ka̱ oga aPitila pa̱ fangshat gang ka̱ anung asu va̱ ta. Nza̱ aPitila nggo te, ka̱ ídari iga mɓol pa̱ ifangshat va mmì ka̱ ngbat ngga mmá̱l apər i táng ka̱ ashishe. 3 Kang íkun mpyet tong pa̱ iparəm ka̱ ngba̱k iya̱m iga ncèr apitila va̱ ta. Iro ka̱ awo ari, kang iro ka̱ awo apa̱m.&gt;&gt;

4 Te n ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Oga iza̱ ta̱ yà ánəm ga nzhi?&gt;&gt;

5 Uma̱leka va̱ ta na ama̱n á mi pa̱, &lt;&lt;U nyi iya̱m ta̱ ka̱t ɗò?&gt;&gt; Te n ma̱n pa̱, &lt;&lt;N nyi ka̱t ánəm ga nzhi.&gt;&gt;

6 Te uza̱ là á mi pa̱, iya̱m va ta̱ uYawe là uZerubabel pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ikàm ka̱t, kang ka̱ ngga̱r ka̱t, ka̱ atak aRuhu mi na chwat.

7 &lt;&lt;Áɓam achumchum, mmaɓu iza̱ ka̱ mpyal aZerubabel yà? Ɓu ga nshìn ɓu məlkən wa mbin. Te uza̱ i nak ipáng iga̱ nka̱r anung nzəng ka̱ nnə́m acú onəm pa̱, &lt;Inan á nak nnap nnəna̱n kà̱, Inan á nak nnap nnəna̱n kà̱.&gt;

8 Te uYawe là nnap á mi pa̱, 9 &lt;&lt;UZerubabel uwa pak aka̱m nzhi va̱ ta̱ kang uza̱ uwa i ga ngba̱l ka̱ mmime.&gt;&gt; Te o nyi ɗak pa̱ uYawe uga nggatək uwa re mi kà̱ wo.

10 Onəm va̱ byet nra iya̱m ga mɓan pa̱ ɗa̱p áta̱ te, oza̱ i ga ǹyà ka̱ nchang ìgwak ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ i ya asang aga mmàl atak ka̱ awo aZerubabel á. &lt;&lt;Oga apitila aga afangshat va̱ ta̱ te, á sat wa oga iwú aYawe va i dər nkpaktak apambin.&gt;&gt;

11 Te n ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ipir oga íkun mpyet iga iparəm va̱ ta̱, ìro ka̱ awo ari kang ìro ka̱ awo apəra̱m ka̱ ngba̱k iya̱m iga ncèr apitila yà? 12 Kà̱ɗi te, iza̱ ipir oga ígong mpyet iga iparəm va̱ ka̱ ngba̱k ídari azənariya aga aparəm va̱ mmì i vàng ka̱ yà?&gt;&gt;

13 Te uza̱ ɓəp mi pa̱, &lt;&lt;U nyi iya̱m ata̱ ka̱t ɗò?&gt;&gt; Te n ma̱n pa̱, &lt;&lt;N nyi ka̱t ánəm ga nzhi.&gt;&gt;

14 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Ígong iga iparəm ata̱ oma ka̱ɗor onəm gargar pa̱ oparəm va mmá yak pa̱ á nəm inok uNəm uga Nzhi uga nkpaktak apambin.&gt;&gt;

5

Alár Iya̱m Nlir ka̱ Izər Awa achindərchindər

1 N wong ka̱ iwu ka̱ apal kà̱ɗi te, n ya nnap-nlà va mmá lir ka̱ apal awá kang mmá chəndər, ka̱ ǹyel ka̱ apaɓur.

2 Te uma̱leka va̱ ta ɓəp mi pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ya yà?&gt;&gt; Te n là pa̱, &lt;&lt;N ya nlir ngga apal awa nchəndərchəndər, ngwuwang ashar ìsəm pa̱ ishatɗing kang mbəbal ashar pa̱ gba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ ǹyel ka̱ apal.&gt;&gt; 3 Te uza̱ là á mi pa̱ &lt;&lt;Iya̱m nlir nchəndərchəndər ngga awá va̱ ta̱ ka̱ nlà ka̱ ngba̱k nro pa̱, nkpaktak unəm va̱ i nəm ayi te, mí ɓak na i fa, nro là pa̱, unəm va̱ i sóng anung ka̱ akwam te mí ɓak na i fa kpa.&gt;&gt; 4 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Mi ga ǹre ǹre ka̱ nvyap ata̱ ka̱ ashe nzhi à nza̱ unəm nggo, uga ayi ka̱ uga nsóng anung ka̱ akwam ka̱ ashe aɗin mi. Iya̱m va̱ ta̱ i fa ka̱t, i təm ka̱ ashe nzhi va̱ ta i chwan oga akun ka̱ oga ipáng va̱ mmá me nzhi ata ka̱ kang.&gt;&gt;

Alár Achar ka̱ ashe Anàp

5 Te uma̱leka va̱ ka̱ yà ka̱ nlà nnàp ká̱ mi te, á fa là á mi pa̱, &lt;&lt;Wong ka̱ iwu dər iya̱m va̱ kà̱ ngga nfa.&gt;&gt;

6 N ɓəp pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ta̱ yà?&gt;&gt; Te uza̱ na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Nkatəp ngga mmá iya̱m à fa, kang ashishe yə́l ka̱ oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng apambin.&gt;&gt;

7 Ma bol anung aɗəkɗək aga nkatəp va̱ ta te, n ya uchar təm ka̱ ashishe. 8 Uma̱leka là pa̱, &lt;&lt;Uchar va̱ ta̱ sat ka̱ɗor iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng.&gt;&gt; Te uza̱ da̱n na tar ka̱ ashe nkatəp va̱ ta kang à gún ka̱ anunung aɗəkɗək va̱.

9 N wong ka̱ iwu te, n ya ochar pa̱ oparəm fa ka̱ ashe ìlulu, i yel i ɓa. Ayir ka̱ mpyep alyang oza̱. Oza̱ ka̱ alyang wa alyang oga igúlyat. Te oza̱ ɓa yar nkatəp va̱ ta, oza̱ wong ka̱ ɓa ga apaɓur.

10 Te n ɓəp uma̱leka va̱ ka̱ nlà nnàp ká̱ mi pa̱, &lt;&lt;Oza̱ yar nkatəp va̱ ta̱ i ga ka̱ kà̱ che yà?&gt;&gt;

11 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Oza̱ ka̱ ngga ka̱ kà̱ mbin aBabel, atak va̱ oza̱ i ga mme nzhi á na ka̱, kang ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ i gba̱l ka̱ mme nzhi va̱ ta te, oza̱ i nak na ka̱ atak nchəcher.

6

Alár oga Akeke va Ipəri i dap

1 N wong ka̱ iwu kà̱ɗi te, n ya oga akeke ipəri pa̱ neɗing ka̱ mɓa ka̱ ishimshe oga aɓam acham ɓan pa̱ pa̱rəm. 2 Akeke aga nggəshi te, ipəri írəzang i dap, apəpar te, ipəri íləbər, 3 aga shatɗing te, ipəri íləfər, aga aneɗing te, ipəri va ra̱p írukwang i dap. 4 Te n ɓəp uma̱leka va̱ ka̱ yà ka̱ nlà nnàp ká̱ mi pa̱, &lt;&lt;Iza̱ ta̱ ya, ánəm ga nzhi mi?&gt;&gt;

5 Te uma̱leka na ama̱n á mi pa̱, &lt;&lt;Oma ta̱ oga ayir ga neɗing aga apaɓur va̱ fa ka̱ atak nnyám ishi oza̱ unəm va̱ ka̱ ichumchum nkpaktak apambin. 6 Akeke va̱ ka̱ oga ipəri íləɓər te, kà̱ ngga asa̱l mpal. Akeke va̱ ka̱ oga ipəri íləfer te, kà̱ ngga asa̱l awu ntar alum. Akeke va̱ ka̱ oga ipəri írukwang nnyi te, kà̱ ngga asa̱l nkwandal.&gt;&gt;

7 Izər wú oga ipəri ikamkam va̱ ta̱ ka̱ nfa pa̱ o ra nggang ka̱ apambin. Te uma̱leka là oza̱ pa̱, &lt;&lt;O ga o ra nggang ka̱ apambin.&gt;&gt; Te oza̱ ra nggang ka̱ apambin ɗak.

8 Te uza̱ wór mi pa̱ gbá̱ngba̱ng á là pa̱, &lt;&lt;Dər ovəngva̱ ga asa̱l mpal te, oza̱ nak aRuhu mi chit ka̱ ashe nra ìgwak ka̱ mbin ngga asa̱l mpal.&gt;&gt;

Atagya iponzhi ka̱kul aYoshuwa

9 Te uYawe là á mi pa̱, 10 &lt;&lt;Ga nzhi aYosiya uya aZafaniya, na u ka̱m azənariya ka̱ aazurfa ka̱ atak áHeldiya, ka̱ uTopiya, ka̱ uYedaya, oma le ka̱ atak izwal ka̱ aBabel á. Ka̱ nda nzəngtəng va̱ ta te, 11 wa yar azənariya ka̱ aazurfa va̱ ta wa nəm atagya iponzhi ka̱ na u pá ûJoshuwa unəm ga mpyal awop uchumchum, uya aYehoza̱dak ká̱. 12 Te ɓu là á na pa̱, uYawe uga nggatək là pa̱, &lt;Unəm va aɗiɗin pa̱ Igong te, uza̱ i ghak ka̱ atak va̱ uza̱ ka̱, uza̱ i me nzhi ngga ngwop uYawe. 13 Uza̱ i ga mme nzhi ngga ngwop uYawe, kang mi na atak ntəm nchumchum á na, i nəm iponzhi ka̱ apal itok wò. Unəm uga mpyal awop uro uwa i ya i sat ka̱ mbəp itok iponzhiponzhi kang nɗak atak nro i ya ka̱ ishimshe oza̱ ka̱t.&gt; 14 Atagya iponzhi va̱ ta̱ mí nak ka̱ ashe nzhi ngga ngwop uYawe, ka̱kul na á sat iya̱m irəngrəng ûHeldiya, ka̱ uTopiya, ka̱ uYedaya, ka̱ uYosiya, uya aZa̱faniya. 15 Onəm i fa pa̱ gbà̱ngba̱ng i ɓa i me nzhi ngga ngwop uYawe, nna chit te ɓu nyi pa̱ uYawe uga nggatək à re mi ka̱ atak ɓu. Iya̱m va̱ ta iga ǹyə́l a yà pa̱ o gwong achwang ka̱ ichu aYawe, Inan wo á.&gt;&gt;

7

Nva̱n Nnanda̱r ka̱ Nnyám Nrwa Igwak

1 UYawe là nnàp uZakariya, ka̱ ashe ìzun iga ineɗing iga iponzhi aDariyut ka̱ apal nra ngga nneɗing ka̱ apye aga afangzəngtəng pa̱, 2 onəm oga aBetel re uShareza chit ka̱ uRegem-Melek nzəng ka̱ onəm pa̱ oza̱ á ga á chál nrwa ìgwak aYawe. 3 Oza̱ á ɓəp onəm oga mpyal awop ka̱ nzhi aYawe uga nggatək, ka̱ onəm oga nlà ìchu Inan pa̱, &lt;&lt;I ga mpyal ka̱ nnyám nlak ìgwak ka̱ atak ndáng ishi yi ka̱ ndəng ngwa ka̱ iya̱m-nrì, ka̱kul nrəng ka̱ nshin nzhi aYawe ka̱ apye aga atukun wa nva̱ ka̱ i nəm ka̱ ízun va̱ watar matmat ɗò?&gt;&gt;

4 Te uYawe uga nggatək là nnap ká̱ mi pa̱, 5 &lt;&lt;Là nkpaktak onəm oga mbín ka̱ onəm oga mpyal awop pa̱, &lt;Nva̱ o dáng ishi wo ka̱ nrì ka̱ ngwa, kang o nyám nlak ìgwak ka̱ apye aga tukun ka̱ aga afangshat ka̱ ashe ízun ìsəm pa̱ ìfangshat va̱ watar te, ka̱kul mi na ɗò? 6 Kang nva̱ mmawó ka̱ nrì ka̱ ngwa te ka̱kul nchang izər wo ka̱t ɗò? 7 Oga nnap-nlà va ta̱ uYawe ka̱ là ka̱ atak onəm oga nlà ìchu Inan omatmat ka̱ ashe nra va̱ aUrushelima ka̱ ashe idur, kang oga oga ítong va̱ ra gang na, aNegep ka̱ aShefela ka̱ yə́l ka̱ onəm ka̱t ɗò?&gt; &gt;&gt;

8 Te uYawe là nnap uZakariya kà̱ɗi pa̱, 9 &lt;&lt;Ó nap akwali aga nnandər ka̱ nnyi nnap, ka̱ nnyám nrwa ìgwak owan wo. 10 Kang o mwar ochar okpələng, ka̱ ovan okpələng, ka̱ uɗyanəm, ka̱ onəm oga nkun ka̱t. Kang o mar iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul owan wo ka̱ ashe ìgwak ka̱t.&gt;&gt;

11 ká̱ nnà te, oza̱ yang ka̱ nggwong achwang , oza̱ nyám nkak ishi, kang à zwan achwang pa̱ kang o fe ka̱t. 12 Oza̱ nak igwak oza̱ twat ka̱kul pa̱ kang o fe nnap mpakpak, ka̱t te nnap-nlà aRuhu aYawe uga nggatək va re ǹre ka̱ ka̱ atak onəm oga nlà ìchu Inan omatmat á. Ka̱kul nva̱ ta te, ìgwak làk uYawe uga nggatək pa̱ makmak.

13 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Wa nva n wór oza̱ kang oza̱ yang ka̱ nfife te, wa nnà ta kpa a yà pa̱ oza̱ i wór awór te, mi yang ka̱ nfife.&gt;&gt; 14 Te n lyangshin oza̱ pa̱ kpaktak ka̱ ǹvivyil ga ashe mbín va oza̱ nyi ka̱t. Mbin va̱ oza̱ re te à təm agúng. Unəm uro yà uga ngga ka̱ ǹle ka̱ ashishe ka̱t. Mbin va nnəna̱n te, à təm agúng.

8

UYawe yar Nsar Nnap nlà ngga Nnap nnəna̱n aUrushelima

1 Nnap nlà aYawe uga nggatək ɓa atak mi pa̱, 2 &lt;&lt;Mmami ka̱ ìkpar ka̱ apal aSiyona, ìkpar imakmak, ìkpar iga nshì ìgwak.

3 Mi le aSiyona, mi təm ka̱ ashe aUrushelima , te mí wór aUrushelima pa̱ oga ítong iga nnandər, kang &lt;Aɓam aYawe uga nggatək&gt; nnyi te mí wór pa̱, &lt;Aɓam ayə́ryər.&gt; &gt;&gt;

4 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Onəm gbakgbàk ká̱ ochar dúngdung va̱ i chen ká̱ ídari ka̱kul mmák nra oza̱ te, i ga ntəm ka̱ oga ágəntəng aUrushelima kà̱ɗi . 5 Kang ovanza̱m ká̱ ovan ɓyen i yə́l oga ágəntəng aga oga ítong ata i nəm nsal ka̱ ashishe.

6 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ á yà iya̱m iga nɗaktak ka̱ atak aɓo onəm ata̱ ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, i ga ǹyà iya̱m iga nɗaktak na ka̱ atak mi kpa ɗò?&gt;&gt;

7 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Mmami kà̱ ngga nfa ká̱ onəm mi ka̱ mbín ngga asa̱l awu alum ká̱ ngga asa̱l ntar alum. 8 Kang mi ɓa ká̱ oza̱ i təm ka̱ ashe aUrushelima , oza̱ i yà onəm mi, kang mi yà Inan oza̱ ka̱ ashe nnəm nnandər ká̱ inəna̱n.&gt;&gt;

9 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Igwak akam wo, mmawó va̱ ǹyangmata̱ ka̱ nfe oga nnap-nlà va onəm oga nlà ìchu Inan ka̱ là ka̱ ashe oga nra va̱ cho, ya mmá kà̱ mbang akum mme nzhi aYawe kà̱ɗi . 10 Kang nra va̱ ta ì chu te, amwa yà ka̱kul onəm ká̱ oga iya̱m nkang ka̱t. Unəm va̱ fa agbai ká̱ unəm va̱ tar ashe te, nra ìgwak yà á na ka̱ atak ánəm uga nkpàng na ka̱t, ka̱kul n nak nza̱ unəm nggo yáng uwangwò. 11 Kang ǹyangmata̱ te, mi yà ka̱ nnəm ìɓà̱ng aɓo onəm mi wa nva̱ ka̱ n nəm oza̱ lap ka̱t,&gt;&gt; uYawe uga nggatək à là.

12 Oza̱ i suk iya̱m oza̱ ka̱ ashe ikángkáng, ìba̱ngba̱ng i ga nna awár, mbin i na iya̱m-nrì, apaɓur i na ìmimyang. Mi nak aɓo onəm mí wur iya̱nkup ká̱ nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱. 13 Á nzhi aYahudi ka̱ ulsa̱rila, ka̱ o yà onəm ovyapvyap ka̱ ashe mbín, mi ga nka̱mshi wo kang mi nak o tong onəm oga nnap nnəna̱n, kang ayər a nəm wo ka̱t, re ìgwak á kam wo.

14 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Wa nva n yar pa̱ mi ɓa ká̱ nɗaktak ka̱ apal wo, nva̱ okəka wo nak ìgwak mi lak te n re ka̱t. 15 Wa nnà ta kpa ka̱ ashe nra ata̱ n yar chit pa̱ mi ga nnəm iya̱m inəna̱n aUrushelima ká̱ nzhi aYahudi, kang ayər a nəm wo ka̱t. 16 ká̱ nnà te, iya̱m va ta̱ nkpak pa̱ o nəm, o là nnandər ńza̱ uwangwo nggo, o nyám nnandər ká̱ nnáp akwali aga nnandər ka̱ ashe nzhi akwali wo, ka̱kul ntəm ikángkáng. 17 Kang o ran iya̱m inga ka̱ apal a nza̱ uwangwo nggo ka̱t, kang o ma̱n nsóng anung ka̱ apal akwam ka̱t. Ka̱kul n yang nkpaktak oga iya̱m va̱ ta̱,&gt;&gt; uYawe à là.

18 Nnap nlà aYawe uga nggatək ɓa atak mi kà̱ɗi pa̱, 19 &lt;&lt;Oga nnap nnəm ngga ǹyar ndeng ngba̱l ngga apye aga neɗing, ká̱ aga atukun, ká̱ aga afangshat, ká̱ aga agba̱pchi te, oza̱ i yà awalang aga nchang izər ká̱ nchang ìgwak ka̱kul nzhi àYahudi. Ka̱kul nva̱ ta te, o ma̱n nnandər ká̱ ntəm ikángkáng.&gt;&gt;

20 UYawe uga nggatək là kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Awalang nna kà̱ mɓa va onəm i fa kà̱ ítong pa̱ ɗongɗong i ɓa aUrushelima . 21 Onəm oga ítong iro i wong i ga íro i là oza̱ pa̱, &lt;Re i ga mpyal aYawe pa̱ kəlak na i chal nnap nnəna̱n aYawe uga nggatək. Mmami kà̱ ngga.&gt; 22 Kang onəm pa̱ makmak ká̱ mbín nkánkám i ɓa ngwop uYawe uga nggatək ka̱ aUrushelima, na o chal nnap nnəna̱nnəna̱n.&gt;&gt;

23 UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe oga nra va̱ ta te, onəm pa̱ ogba̱pchi ka̱ ashe oga achu oga mbín i kpán unəm oYahudi kà̱ ilùkwan i là pa̱, &lt;Re i ga ká̱ ɓu ka̱kul i fe pa̱, Inan ya yà nzəng ká̱ wo.&gt; &gt;&gt;

9

AKwali ka̱ apal Okpa Ikum aIsa̱rila

1 Nnap nlà aYawe ka̱ apambin aHadərak ka̱ oga ítong aDimaska. Iwu aYawe ka̱ apal nkpaktak onəm, jwakjwak akum ìjili oIsa̱rila. 2 Mí náp akwali mbin aHamat va̱ nak aswari ka̱ aTaya ka̱ aSidon, mí náp akwali aTaya ka̱ aSidon kpa, káp ka̱ nva̱ pa̱ oza̱ ghan pa̱ makmak.

3 ATaya me akamsəlang akamkám íshi wò, kang à ɓut aazurfa ka̱ azənariya wa mɓwang ka̱ apal oga asa̱l 4 Kang uYawe i wur ndudur i swang ka̱ ashe ìwá, te mí zhì na ka̱ apər. 5 Onəm oga Askelon i ya te, ayər i nəm oza̱. Oga aGaza te, izər i tán ka̱ oza̱ pa̱ makmak. Oga aEkron i təm ka̱ ashe ìwuswa ka̱kul nnak ìgwak oza̱ i yà atak lakchi. Uponzhi oga aGaza i kú, kang aAskelon i ra agúng. 6 Oɗyanəm i ga ntəm ka̱ ashe aAshdod kang uYawe i ga nkap oFilisti ka̱ nrup ka̱ ishi oza̱. 7 Mi yar izhé iga nchə̀r ka̱ nung oza̱, ka̱ iya̱m iga ajan kà̱ mbagar inyin oza̱. Aɓo onəm va̱ re te, i yà wa akum ìjili ìro ka̱ ashe oga akum ìjili oYahudi. Kang uYawe i ka̱m onəm oga aEkron wa nva̱ uza̱ ka̱m oYebusi á. 8 Te mi təm mi pángchí nzhi mi ka̱ atak onəm oga nlung na, na kang oɗyanəm oro á na idumdùm iro á na lap kat. Ka̱kul n ya mɓək anung onəm mi chit.

Uponzhi va i ga mɓa

9 Ónəm oga aUrushelima o nəm nchang izər pa̱ makmak, o ghám achu pa̱ gbá̱ngbá̱ng ka̱ nchang izər. O dər uponzhi wo kà̱ mɓa atak wo. Uza̱ unəm unəna̱n, unəm uga igwan, uga ǹyen ka̱ ishi, kà̱ nkwák azhaki, uza̱ kà̱ mɓa ka̱ apal ǹya azhaki anunggwan. 10 Mi ga ngwur akeke ìkum ka̱ ashe aEfrayim ka̱ ipəri iga nlung ìkum ka̱ ashe aUrushelima i fa. Mi chwan íjang ìkum kang mi ɓa ka̱ ikángkáng ka̱ ashe nkpaktak apambin. Iponzhiponzhi i gang ìwá pa̱ lat, kang i ɓan ka̱ wang aYufriti i ga i chu nkur apambin.

Nɗa̱mshi Ntəm Onəm Inan

11 Mmawo te, ka̱kul nsar nnap nla mi ká̱ wo ngga ngún ka̱ nchə̀r iya̱m ipápà te, mi ga nfən onəm wo va̱ mmá wur izwal ka̱ oza̱ mmá swang oza̱ ka̱ ashe ache ndəng va yà ka̱ ndəng ka̱t a. 12 Ó le akamsəlang wo, mmawó ozwal oga nnak ìgwak ka̱kul ǹya nka̱mshi aYawe. Mmami kà̱ nlà kpa pa̱ mi ga nna imwa a wo idədan ka̱ apal nza̱ mɓək anung wo nggo. 13 Ka̱kul mi wul uYahudi i yà ijang mi, uIsa̱rila i yà iwúwar, kang mi nəm inok ka̱ ovan onunggwan wo mi lung oHelini ka̱. Mi nəm inok ká̱ wo wa ndokchi anəm uga nlung ìkum. 14 Te uYawe i fa ka̱ apal ishi oza̱ ka̱ gbagba apaɓur kang iwúwar i fa wa aməlam. UNəm ga Nzhi uYawe i ɓur agbəshi, uza̱ i ru oza̱ ka̱ ìkum wa nyə̀r ǹvivyil nva fa ka̱ asa̱l nkwandal. 15 UYawe uga nggatək i ká onəm wò kang oza̱ i nəm igwan ka̱ okpa ìkum oza̱ ka̱ nchwalak. Oza̱ i ghám achu wa onəm ova wá ncè i ra̱n ka̱. Oza̱ i yə́l ka̱ nchang ìgwak wa nva̱ ikpáng nchə̀r iya̱m awop i yə́l ka̱ nchə̀r a. 16 Ka̱ nra va̱ ta te, uYawe i ka̱mshi onəm wò wa nva unəm uga nkpak iya̱m nkang i ka̱mshi iya̱m nkang wò le kang iya̱m ngga iro a ya oza̱. Oza̱ i məlam ka̱ ashe mbin aYawe wa ipáng iga mbwai ka̱ izər atagya iponzhi . 17 Ìɓyen ka̱ nza̱m oza̱ i yà wa nsang yà? ka̱kul ìpirkur i nak ovanza̱m i kam, ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm ncángchàng i nak ovan ɓyen i məlam kpa.

10

UYawe I ga Nnak Ishi ka̱ Onəm wo

1 Ó ɓəp iva̱r ka̱ atak aYawe ka̱ ashe arəzàng, ka̱kul uYawe uwa ka̱ ìlulu iva̱r, kang i pə̀ng iva̱r ka̱ ashe iram à ka̱ udanggo. I nak iya̱m nsuk i ɓyen. 2 Ka̱kul oga ichər iga ashe nzhi kà̱ nlà inga, onəm oga iva̱k kà̱ ǹya alár akwam, onəm oga nlár ìzwam kà̱ nlà ìzwam akwam, ka̱ nkàm irəng ilakchi. Ka̱kul nva̱ ta te, onəm mi tong chit wa itám va i ra nggang nzəng ka̱ unəm uga nkpak oza̱ ka̱t, mí nyán ka̱ oza̱. 3 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ nlak ìgwak pa̱ makmak ka̱kul wo ónəm oga mpyal. Mi ga ntàn wo. Onəm oga aYahudi onəm mi, ka̱kul nva̱ ta te, mmami uYawe uga nggatək, mi nak ishi ka̱ oza̱. Oza̱ i yà ipəri míkankam iga nlung ìkum. 4 ka̱ ashe oYahudi mí ga ǹya ìpang va ji ipáng iga mbang akum nzhi pa̱ chatchat, ka̱ oga akpəjələk akún aga mpak aghal, ka̱ ijang ìkum, ka̱ oponzhi pa̱ chatchat. 5 Oza̱ i yà wa onəm ìkum osaisai, i tòng okpa ìkum oza̱ wa aɓyer ka̱ apal oga asa̱l. Oza̱ i lung ìkum, i nəm igwan ka̱kul mmami uYawe, nna ǹyà nzəng ka̱ oza̱. Oza̱ i nəm igwan ka̱ apal okpa ìkum oza̱ va̱ ka̱ apal ipəri kpa. 6 Mi na ìkàm nzhi aYahudi ka̱ nzhi aIsa̱rila. Mi fa ka̱ ovan oga aIsa̱rila ka̱ atak idumdùm kang mi le ka̱ oza̱ ka̱kul mmami ka̱ nrwa ìgwak ka̱ apal oza̱. Oza̱ i yà wa onəm va ka̱ n yang ka̱ oza̱ yang ka̱t. Mmami uYawe, Inan oza̱, mi fe achal oza̱ fe. 7 Onəm olsa̱rila i ga ǹyà wa onəm oga nlung ìkum osaisai. Oza̱ i yà ka̱ nchang ìgwak wa onəm va wá ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm . Ovan oza̱ i ya te, ìgwak i chàng oza̱ kpa, ka̱kul iya̱m va̱ uYawe nəm oza̱ á. 8 Mi wór oza̱ ka̱ nggapak i ɓut ka̱ nchəng, ka̱kul n ka̱mshi oza̱ chit. Oza̱ i yə́l kà̱ɗi wa nva oza̱ ka̱ yə́l ka̱ mmátmat. 9 Káp ka̱ nva̱ pa̱ n lyangshin oza̱ ka̱ ashe mbín ngbá̱ngbà̱ng, ka̱ nna kpa te, oza̱ i ka̱ng ká̱ mi ka̱t. Kang oza̱ ka̱ ovan oza̱ i lár, i le mbin oza̱. 10 Mi ɓa ka̱ oza̱ ka̱ mbin aMasar, mi vàng ka̱ oza̱ ka̱ mbin aAsiriya, mi ɓut ka̱ mbin oza̱. Mi ɓa ka̱ oza̱ ka̱ aGileyat ka̱ aLebanon har atak iga ǹyə́l oza̱ mbagar i yà ka̱t. 11 ka̱ ashe nra va̱ ta te, oza̱ i wòl asa̱l ka̱ ashe ìwá iga mɓək anung, mi nak oga igúm ndəng i ra ka̱ ishi óza̱, kang oga ndəng awang aNilu i fu kpa. Mi shin nfam oga aAsiriya, kang ichumchum oga aMasar i kùr. 12 Mi nak onəm mí kám ka̱ atak ichumchum mi. Oza̱ i nəm achen i ga atak va oza̱ i ɗom pa̱ o ga ka̱ ashe aɗin mi. Mmami na uYawe, n là.

11

Mɓək Anung ka̱kul Okpa Ikum Ovan oga Isa̱rila

1 Ónəm oga aLebanon ó bol oga anung asa̱l wo, ka̱kul na apər á ri oga ikún asida wo.

2 Óga ikún asaipire, ó yə́ng ka̱kul nkpaktak oga ikún asida tàk chit, ka̱kul oga ikún inəna̱n làk chit. Óga ikún ichir iga aBashan, ó yə́ng ka̱kul mmá tàk ikún iga ashe ǹzam ikpá̱rkpà̱r chit ka̱ mbin.

3 Ó gwong achwang ka̱ yə́ng onəm oga nkpak iya̱m nkang ka̱kul pa̱ mmá vyap atak nrì iya̱m nkang oza̱ chit. Ó fe nɗum oga ivan ilìr ka̱kul pa̱ mmá chwan oga ikún aUrdun chit.

Onəm oga nkpak Iya̱mnkang onəna̱n ka̱ oɓá̱ngɓa̱ng

4 UYawe, Inan mi là á mi pa̱, &lt;&lt;Kpak oga iya̱m nkang va̱ mmá nak chit pa̱ mí ga mpəpa á.&gt;&gt; 5 Onəm va̱ i yáp oza̱ te, i pà oza̱ i ga ka̱ ikángkáng. Kang onəm va̱ i yáp ká̱ oza̱ te, i là pa̱, o ɗəngchi uYawe ka̱kul pa̱ o ya ìdur chit. Onəm va̱ i kpak nnyi te, á yà ka̱ nrwa ìgwak ka̱ apal iya̱m nkang ata̱ ka̱t. 6 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Mi yà ka̱ nrwa ìgwak ka̱ apal onəm oga mbín ata̱ lap ka̱t. Mi ga nnak oza̱ i lung izər oza̱, nza̱ unəm nggo i ga nlung unəm uga ngba̱k nzhi wò ka̱ uponzhi ponzhi. Uponzhi ata i ga̱ɓa̱n mbin oza̱ i ta̱l agúng, kang mi ka̱mshi oza̱ ka̱t ka̱ nna.&gt;&gt;

7 Ka̱kul nva̱ ta te, n kpak iya̱m nkang va mmá nak chit pa̱ mí iga mpəpa, iva mmá ɓək anung oza̱ chit á. N wur idari pa̱ iparəm, n sok aɗin iro pa̱ &lt;&lt;Nnyám nrwa ìgwak.&gt;&gt; Iro nnyi te pa̱, &lt;&lt;Ngwang ishi.&gt;&gt; Kang n kpak iya̱m nkang va̱ ta. 8 N ɓàk onəm oga nkpak iya̱m nkang oga oshatɗing ata̱ ka̱ ashe apye pa̱ zəng ka̱kul n nəm nka̱r ìgwak ka̱ oza̱ ka̱t, kang iya̱m nkang yang mi kpa.

9 Te n là iya̱m nkang ata̱ pa̱, &lt;&lt;Mi yà ka̱ nkpak wo lap ka̱t. Ivəngva̱ i kú te, re oza̱ á kú. Ivəngva̱ i zhì te oza̱ á zhì. Kang ivəngva̱ i lár te, á ri izhé owan oza̱.&gt;&gt;

10 N yar idari va̱ n wór pa̱, &lt;&lt;Nnyám nrwa ìgwak&gt;&gt; n chwan, na á nyám pa̱ n ɓəkchi nsar nnap-nlà va̱ chit ka̱ ǹyar nkpaktak mbín. 11 Nkùr ǹyar nsar nnap nla mi na ta̱ ka̱ oza̱. Ovəngva̱ yáp iya̱m nkang kang oza̱ yáp ka̱ te, oza̱ tong kà̱ ndər mi, tə oza̱ nyi ɗak pa̱, uYawe kà̱ nlà nnàp ka̱ oza̱ ka̱ atak iya̱m va̱ mmami kà̱ nnənəm.

12 Te n là oza̱ pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ o ya məma ká̱ wo pa̱ o mwa mi te, o mwa, a yà pa̱ a mmá ka̱t nnyi te, o kpán o təm ka̱. Te oza̱ kung a aazurfa ìsəm pa̱ ishatɗing oza̱ na mi.

13 UYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Nak mbwai ata̱ ka̱ ashe amé mbwai va̱ ka̱ nzhi aYawe.&gt;&gt; Mbwai va oza̱ rəng pa̱ a mak kúr mmwa mi kúr. Te n wur a aazurfa ìsəm pa̱ ishatɗing va̱ ta n ga n nak ka̱ ashe amé mbwai ngga nzhi aYawe.

14 Te n chwan idari míga iparəm va̱ mí wór pa̱ &lt;&lt;Ngwang Ishi.&gt;&gt; Iya̱m ata̱ á nyám mɓəkchi ntəm igənang kà̱ ishimshe oYahudi ka̱ oIsa̱rila.

15 Te uYawe là á mi pa̱, &lt;&lt;Kà̱ɗi te, yar atak nsat ànəm uga nkpak iya̱m nkang uga mpərək. 16 Ka̱kul mmami ka̱ ngga mɓa ka̱ unəm uga nkpak iya̱m nkang ka̱ ashe mbin ǹyangmata̱, ùva̱ i nakshi ka̱ iya̱m nkang ivəngva̱ lar ka̱t, uza̱ i pángchí ivəngva̱ iɓwakan ka̱t, ivəngva̱ ka̱m aɓang te, uza̱ i byáp oza̱ ka̱t. Uza̱ i na iya̱m-nrì ivəngva̱ mumwal ka̱t. Uza̱ i ri izhé ka̱ ítam imwalmwal, kang i kan oga ifir oza̱ na chwat.

17 &lt;&lt;Álak ka̱ unəm uga nkpak iya̱m nkang

ulakchilakchi uva̱ swang iya̱m nkang chit.

Re ndokchi á fər ka̱ igugwal ka̱ iwuwu iga awóri,

awuwo a kú, iwuwu a fo.&gt;&gt;

12

Mí ka̱mshi aUrushelima ka̱ ashe Nra ngga mɓa

1 Nnap nlà aYawe ka̱ apal oIsa̱rila. UYawe uwa nàr oga apaɓur, á nəm apambin, kang à nak irirì ka̱ ashe ánəm, á là pa̱, 2 &lt;&lt;Mmami ka̱ ngga nnak aUrushelima i yà wa ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm va ka̱ ashe ìkpáng, nva i yar ishi nkpaktak onəm va̱ ra gang na, a yà pa̱ oza̱ i wá á. Ìkum va̱ i gang aUrushelima ka̱ ashe te, i dok oYahudi kpa. 3 Kà̱ ilum va̱ ta te, mi nak aUrushelima i sat ipáng iɗəkɗək nkpaktak onəm. Ka̱kul nkpaktak onəm oga apambin i gwang ishi pa̱ o lung na. Kang oza̱ i nak aɓang ishi oza̱ na chwat.&gt;&gt; 4 UYawe là pa̱, &lt;&lt;Kà̱ ilum va̱ ta te, mi ləp nza̱ ipəri nggo kà̱ mbin ata i ga ka̱ ntàn izər, kang onəm oga nkukwák nnyi te i zwar.&gt;&gt; Ka̱ nna kpa te, &lt;&lt;Mi nak ishi ka̱ nzhi oYahudi. Ípəri okpa ìkum oza̱ nnyi te, mi nak i fo. 5 Nna chit te, akum oYahudi i là íshi oza̱ pa̱, &lt;Onəm oga aUrushelima ya ìkàm oza̱ ka̱ atak aYawe uga nggatək, Inan oza̱.&gt; &gt;&gt;

6 &lt;&lt;Kà̱ ilum va̱ ta te, mi nak akum aYahudi i yà wa apər va kà̱ nrì oga akun va mma ɓut pa̱ makmak, ka̱t te wa apər va ka̱ ashe ìram iya̱m-nrì va yál chit. I ri nkpaktak onəm va̱ a ra gang oza̱. I ri pa̱ chatchat kà̱ ngba̱k awo ari ka̱ awo apa̱m. Kang onəm oga ashe aUrushelima jiwo te, i təm ka̱ ikángkáng.&gt;&gt;

7 UYawe i na igwan ónəm oga mbin aYahudi na mpyal, le kang ichumchum nzhi aDawuda ka̱ iji onəm oga aUrushelima a ji iji onəm oga aYahudi ka̱t. 8 Kà̱ ilum va̱ ta te, uYawe i ká onəm oga aUrushelima ka̱kul na ovəngva̱ ka̱ ashe oza̱ rusokrusok te, oza̱ a kám wa aponzhi uDawuda. Kang onəm oga akum aDawuda nnyi te, i yà wa Inan. Oza̱ i tong wa ama̱leka aYawe va i lə́p mpyal oza̱ a. 9 Kà̱ ilum va̱ ta te, mi fa pa̱ na n shin nkpaktak mbín va̱ fa nlung aUrushelima á.

Ayə́ng ka̱kul Anəm va mmá ɓək anung á na

10 &lt;&lt;Te mi nak aruhu aga nnap nnəna̱n, ka̱ aga afar ka̱ apal akum aDawuda, ka̱ onəm oga aUrushelima . Oza̱ i dər mi unəm ùva̱ oza̱ ka̱ kyer ka̱ aɓar. I yə́ng ikú mi pa̱ gənggəng wa ǹyə́ng ikú ayen ùva̱ uwa byet pa̱ uzəng. Oza̱ i yə́ng ka̱ aɗor wa ǹyə́ng ikú ayen ununggwan ugəshi. 11 Kà̱ ilum va̱ ta te, a yə́ng ka̱ ashe aUrushelima i mak byet wa nva mmá ka̱ yə́ng ka̱ aHadad Rimon va ka̱ agbagba aMegadon á. 12-14 Nza̱ akum nggo ka̱ ashe mbin va̱ ta te, i yə́ng ikú oza̱ pa̱ ɗongɗong. Akum ìjili nzhi aDawuda ka̱ nji aNatan, ka̱ nji aLevi, ka̱ nji aShimeyi ka̱ nkpaktak aɓo oga akum va̱ re, i yə́ng pa̱ ɗongɗong. Ochar ka̱ onunggwan oza̱ i təm ikú pa̱ ɗongɗong.

13

Iwuswa i ya Onəm oga Nla ichu Inan oga Akwam

1 &lt;&lt;Ka̱ ilum va̱ ta te, mí bol ndəng mɓəlɓəl ka̱kul nnal nkpaktak nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ aɓəkət aga nzhi aDawuda ka̱ aji onəm oga ntəm ka̱ ashe aUrushelima .

2 &lt;&lt;UYawe uga nggatək là pa̱, &lt;&lt;Ìlum va̱ ta i ɓa i chu te, mi dərkən oga aɗin iya̱m ngwop pa̱ kpaktak ka̱ ashe mbin, mí yà ka̱ nrəng oza̱ lap ka̱t. Mi fa ka̱ nkpaktak onəm oga nlà ìchu Inan oga akwam, ka̱ oga aruhu aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe mbin va̱ ta. 3 A yà pa̱ unəm uro a ga mpyal ka̱ nlà ichu iga akwam kà̱ɗi te, upupon ka̱ unənang i là á na pa̱, &lt;Nkpak ɓu kú, ka̱kul pa̱ u nap akwam ka̱ ashe aɗin aYawe.&gt; Te upupon ka̱ unənang i kyer na i kú, ka̱kul nnap akwam.

4 &lt;&lt;Nza̱ unəm nggo uga nlà ìchu Inan uga akwam te, ìwuswa i nəm na kà̱ nlà ichu aləlár. Uza̱ i yà ka̱ mwak ílukwan iga akpap apir iji onəm oga nlà ìchu Inan pa̱ na ô lam atak ka̱ ka̱t. 5 Uza̱ i là pa̱, &lt;Mmami unəm uga nlà ìchu Inan ka̱t, mmami unəm uga ngwap iram, n ɓan ngwap iram ka̱ ivan.&gt; 6 Kang unəm uro a ɓəp na pa̱, &lt;U ya oga aɓang va̱ ta̱ ka̱ che ka̱ ìkwoksok ɓu yà?&gt; Te uza̱ i là pa̱, &lt;N ka̱m aɓang ka̱ nzhi akpa mi.&gt; &gt;&gt;

Ngba̱l Unəm uga nkpak Iya̱m-nkang AYawe

7 UYawe uga nggatək là pa̱,

&lt;&lt;Á ndokchi , wong na u lung unəm uga nkpak iya̱m nkang mi, ukpa ntəm mi. Gba̱l na ná iya̱m nkang a lyangshin. Te mi ga̱ɓa̱n awo mi ɗak ka̱ apal ivəngva̱ iɓwakan.

8 Uparəm ka̱ ashe ashatɗing ka̱ ashe nkpaktak onəm oga mbín va̱ ta i kú. Uzəng ka̱ ashe ashatɗing nnyi te, oma mí re ka̱ irirì ka̱ ashe mbin va̱ ta.

9 Onəm va̱ ta, mi nak oza̱ ka̱ ashe apər,

mi nàl oza̱ wa nva mí nàl azənariya,

kang mi mal oza̱ wa nva mí mal a aazurfa.

Oza̱ i wór aɗin mi te,

mi ma̱n óza̱.

Mi là pa̱, &lt;Onəm mi ta̱.&gt;

Kang oza̱ i là pa̱, &lt;UYawe, uwa Inan yi.&gt; &gt;&gt;

14

UYawe I vàng nnəm Iponzhi

1 Ìlum iga akwali aYawe i ya ka̱ mɓa, iva mí vyat idur wo, mí kap kà̱ iwu wo, ó yiya.

2 UYawe i ɓut nkpaktak mbín pa̱ na a lung aUrushelima . Mí ri oga ítong va̱ ta, mí zangtal oga nzhi, mí wur oga iya̱m. Kang mí ra ka̱ ochar oza ka̱ ifan. Mí kap onəm oga oga ítong va̱ ta idonka̱ng pa̱ iparəm, oro i ga izwal kang aɓo oro te, mí re oza̱ ka̱ ashe agúng.

3 Nna chit te, uYawe i fa i lung oga mbín va̱ ta, wa nva uza̱ ka̱ lung kà̱ nra mmátmat á. 4 Kà̱ ilum va̱ ta te, uza̱ i fa i sat ka̱ apal aɓam mpyet va ka̱ asa̱l nfa alum ka̱ aUrushelima . Kang aɓam ata i kap ka̱ ishimshe, i ɓan ka̱ asa̱l awu alum i ɓa asa̱l ntar alum. Mbagar nchumchum i kap aɓam va̱ ta. Nggba̱k nro i yà ka̱ asa̱l mpal kang nzəngtəng ka̱ asa̱l nkwandal. 5 Te ó chəng ka̱ ashe mbagar oga aɓam ata̱, ó ga ó chu oga ítong aAzal. Ó chəng wa nva̱ okəka wo ka̱ chəng ka̱ walang va̱ mbin yənggət ka̱ ashe nra aponzhi Uza̱ya uga aYahudi á. Ka̱ nva̱ng nva̱ ta te, uYawe, Inan mí vàng ɗak nzəng ka̱ nkpaktak oma̱leka wò.

6 Kà̱ ilum va̱ ta te, atak i ghan ka̱t, oga iya̱m va̱ i nak atak i ghan te i ghan ka̱t. 7 Awalang va̱ ta i yà pa̱ɗi, uYawe uwa byet nyi asa̱l va̱ i ga ǹyà ka̱. Izwam ka̱ alum i yà ka̱t, ka̱kul ka̱ ka̱ ìzwam te, atak ghanghan nna i yà.

8 Kà̱ ilum va̱ ta te, ndəng ngga nna irirì i nang i fa ka̱ ashe aUrushelima . Nggba̱k nro i nang i ga Ìwá Mman, ngba̱k nro nnyi te, i nang i ga Ìwá Ichumchum. I nang ká̱ ìzun ká̱ arə̀zang.

9 Te uYawe uwa byet i yà uponzhi ka̱ apal nkpaktak apambin. Uwa i yà uYawe pa̱ uzəng. Aɗiɗin na byet mí wop.

10 nkpaktak mbin i sat agbagba, i ɓàn ka̱ aGeba ka̱ asa̱l mpal aYahudi i chu aRimon kà̱ nkwandal aUrushelima . ká̱ nnà te, aUrushelima na i sat i rup iji wa nva ka̱ yà á. I ɓàn ka̱ anung asa̱l aBenjamin i ɓa atak va̱ anung asa̱l mà yà kà̱ matmat á. Te i watar i ɓa i chu nggúlyanggú akamsəlang. I wong ka̱ atak mpángchí atak aga apal nzhi nruprup ngga aHananel i ɓa i chu oga atak nkáng ndəng ìba̱ngba̱ng ǹsámsàm aponzhi. 11 Onəm i təm ka̱ ashe aUrushelima ka̱ ikángkáng ayər i nəm oza̱ ka̱t. Mí shin na lap ka̱t.

12 UYawe i ga mɓa ka̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal nkpaktak onəm va̱ lung ìkum ka̱ aUrushelima . Izhé izər oza̱ i mwan ya oma yà ka̱ irirì, íwu oza̱ i mwan ka̱ ashe agùlong, kang aɓələm oza̱ i mwan ka̱ ashe atam kpa. 13 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, uYawe i ləp onəm ka̱ ayər aɓá̱ngɓa̱ng ka̱ nzwar, udánggo i kpán awo agənang wò kang i lung na. 14 OYahudi i lung ìkum kpa ka̱ ashe aUrushelima . Oga idur nkpaktak onəm va̱ ra aswari gang oza̱ te, mí wur. Mí wur azənariya ka̱ aazurfa ka̱ ílukwan pa̱ makmak. 15 Apir arwa aɓá̱ngɓa̱ng azəngtəng na kpa i nəm oga ipəri ka̱ azhaki, ka̱ alabitəri, ka̱ nkpaktak oga iya̱m nkang ka̱ ashe apa̱k okpa ìkum.

16 Kà̱ nkukur te, nkpaktak okpa ìkum aUrushelima va̱ arwa aɓá̱ngɓa̱ng gba̱ng oza̱ ka̱t te, oza̱ i ɓa i ga aUrushelima nza̱ ìzun nggo pa̱ na ó wop unəm va uponzhi , uwa uYawe va ji pa̱ kpaktak á. Oza̱ i ga kpa pa̱ na o nəm Nchàng Izər ngga Nra ka̱ ashe Aghal. 17 Akum va pa̱ kpaktak ka̱ pambin a yang mɓa ngga aUrushelima pa̱ na o wop uPonzhi, uwa uYawe va ji pa̱ kpaktak te, iva̱r i pəng oza̱ ka̱t. 18 A yà pa̱ onəm oga aMasar a ɓa a nəm Nchàng Izər ngga Nra ka̱ ashe Aghal va̱ ta ka̱t te, iva̱r i pəng oza̱ ka̱t na kpa. UYawe i lə̀p oza̱ ka̱ apir arwa aɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta kpa. 19 Mpyát nnap va ta̱ i ya mbin aMasar ka̱ mbin va̱ pa̱ kpaktak yang mɓa ngga pa̱ na ó nəm Nchàng Izər ngga Nra ka̱ ashe Aghal á.

20 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, mí lir oga nnap-nlà pa̱, &lt;&lt;INƎNA̱N IJI AYAWE&gt;&gt; ka̱ apal oga iɓa̱ngga̱ng ipəri. Kang ngbət ngga mpə́k iya̱m ka̱ ashe Nzhi Inan Nchumchum, i yà iya̱m igargar wa oga akwano aga atak ǹshì iya̱m awop. 21 Nza̱ ngbət ngga mpə́k iya̱m nggo ka̱ ashe aUrushelima ka̱ aYahudi te, i sat iya̱m igargar inəna̱n, ka̱kul aYawe ùva̱ ji pa̱ kpaktak. Unəm va kpaktak i ɓa ka̱ iya̱m inana iga mpà te, uza̱ i yar ngbət va uza̱ ɗom ka̱kul mpə́k iya̱m wò. Ka̱ ashenra va̱ ta te, mí ya unəm uro i nəm iyáp ka̱ ashe Nzhi Inan Nchumchum lap ka̱t.

Inok onəm orere

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Inok onəm orere

aYesu Kəristi

1

Nnap nvan aRuhu-Nəna̱n

1 ÁTiyofalus, nnap-nshetshet va̱ ka̱ n lir aɓu ngəshi te, ka̱ ya ka̱ apal ishi nkpaktak iya̱m va uYesu nəm ká̱ iya̱m va uza̱ ɗyang 2 har a ɓa chu ilum va̱ ma yar na ɓa ga apaɓur. Ma yar na ka̱ nva̱n va uza̱ gba̱l ka̱ nla nnap-nlà chit ka̱ ashe ichumchum aRuhu-Nəna̱n ónəm oga nrəre va̱ uza̱ yak a.

3 Ka̱ nva̱n ikuku te, uza̱ nyám ishi wo óza̱ uriri. Uza̱ nəm iya̱m pa̱ ɗongɗong na a nyám óza̱ pa̱ nnandər o won chit ka̱ atak ikú. Pa̱ mmawò uriri. Uza̱ pak inok nfa nnyam ishi wo óza̱ har nra ìsəm neɗən, i là nnap-nlà óza̱ kapalishi iponzhi Inan. 4 Ka̱ nda ro te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Kan o re ashe aUrushelima chit ka̱t. O lok n-yəl nsar nnap-nlà aPo mi awo kan. Nsar nnap-nlà va ka̱ o fe mi fe ka̱ n là nnap-nlà ka̱ apal ishishi a. 5 Ka̱kul uYohana ka̱ nəm abaptisima ónəm ka̱ ndəng jiwo. I gba̱ng nva̱n ka̱t te, mí nəm abaptisima awo ka̱ aRuhu-Nəna̱n.&gt;&gt;

Ma yar uYesu ɓa ga apaɓur

6 Onəm oga nre aYesu kəristi ɓa ɓut ka̱ anung zəngtəng ka̱tətak ka̱ nda ro te, oza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Ánəm ga nzhi, ǹyangmata̱ na ɓu le ká̱ iponzhi óIsa̱rila ɗò?&gt;&gt; 7 Te uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Nnyi ilum ka̱ nra iya̱m va̱ uPon pak chit təm ka̱ atak ichumchum wo te, a yar wo kpa ka̱t. 8 ká̱ nnà te, ó ga nka̱m ichumchum nva̱ngva̱ aRuhu-Nəna̱n i vang ka̱ apal ishi wo a. Te ó tong onəm oga nla iya̱m va̱ o nyi ka̱ apal ishi mi ka̱ ashe aUrushelima, ka̱ nkpaktak mbin aYahudiya, ka̱ aSamariya, har ka̱ nkpaktak apambin.&gt;&gt;

9 Uza̱ gba̱l ka̱ nla iya̱m va̱ ta te, ma yar na won ɓa ga apaɓur oza̱ ka̱ ndər na har uza̱ ɓa tar ashe ilulu uza̱ làr, oza̱ ya na lap ka̱t.

10 Oza̱ pak iwu ka̱ ndər na ka̱ mɓa ngga na te, onəm ro pa̱ oparəm fa tong dat ka̱ oza̱. Oza̱ mwak ilukwán ilə́fə́r. 11 Onəm oga oparəm va̱ ta là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga aGalili, ka̱kul iza̱ o tong ka̱ ta̱ mmawó ka̱ ndər apal yà? Wa nva ma yar uYesu va̱ ta̱ ka̱ atak wo a ɓa ga apaɓur te, wa nnà ta uza̱ i le i vang ga adok. Uza̱ i le i vang wa nva o ya na ka̱ mɓa ngga apaɓur a.&gt;&gt;

Ma yak unəm uga nka̱m inok aYahuda

12 Te oza̱ re aɓam va̱ ta, nna mí wór pa̱ aƁam aZaitun, oza̱ le ashe aUrushelima. Ngbəgba̱n ka̱ aUrushelima datkulung ka̱ amel pa̱ zən. 13 Oza̱ ɓa chu te, oza̱ kyen nzhi ngga apal ka̱ atak va oza̱ ka̱ təm ka̱. Oma uBiturus, ku uYohana, ku aYakubu, ku uAndarawus, ku uFilibus, ku uToma, ku uBartilamawus, ku uMata, ku aYakubu uya Halfa, ku uSiman va unəm uga *ikpar-mbin, ku uYahuda uya aYakubu u. 14 Nkpaktak oza̱ ká̱ ìgwak pa̱ izən oza̱ na ishi oza̱ ka̱ nnəm aduwa ka̱nun-zəntən nzəng ka̱ ochar ro ku uMaryamu unan aYesu, ka̱ ogənan aYesu.

15 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, uBiturus won sat ga akul ka̱ ashe onəm aYesu Kəristi. (Iyəl oza̱ onəm datkulung ká̱ igba̱l pa̱ izən ká̱ ìsəm parəm.) 16 Uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ógənang, nkpak pa̱ iya̱m va̱ nnap-nlà Inan là te, a yəl. Nnap nlà va aRuhu-Nəna̱n là matmat ka̱ atak nnəm inok ku uDawuda a. Uza̱ là nnap ka̱ apal ishi aYahuda va uwa lim mpyal ónəm oga mɓa nkpán uYesu. 17 Uza̱ ka̱ ya uzəntən ka̱ ashe yi. Ma na inok ijini na á na na kpa ka̱ ashe inok yi va̱ ta̱.&gt;&gt;

18 (Ka̱ mbwai va̱ ma mwa na ka̱kul iya̱m ina va̱ uza̱ nəm te, uza̱ ga yap atak ro ka̱. Ka̱ ta na uza̱ ru pak ishi afu cha aler zuk fa. 19 Nza̱ unəm nggo ka̱ ashe aUrushelima fe nnap va̱ ta fe. A nak te, mí wór atak va̱ ta ká̱ iYahudi pa̱ Akeldama. Ipipir pa̱ Iram nchə̀r.)

20 UBiturus ga mpyal pa̱, &lt;&lt;Ma lir ka̱ ashe atakarda nnap-nshì awop (aZabura) pa̱,

&lt;Re nzhizhi a təm agún.

Kan unəm ro a təm ka̱ ashishe ka̱t.&gt;

Ma là kpa pa̱,

&lt;Re unəm ro a ka̱m atak inunok.&gt;

21 Ka̱kul nva̱ ta te, a mal pa̱ i yak unəm ro a ka̱m inok va̱ ta̱. I yak uro ka̱ ashe onəm va pa̱ ɗəkər nzəng ka̱ yi, ka̱ ashe nra va̱ uYesu uwa ka̱ ya nzəng ka̱ yi a. 22 Ì ɓan ká̱ ilum va uYohana nəm aBaptisima úYesu har a ɓa a chu nra va̱ ma yar na ka̱ atak yi uza̱ ɓa ga apaɓur. Uzəntən ka̱ ashe oza̱ uwa i ya nzəng ka̱ yi i ya unəm uga nla iya̱m va̱ uza̱ nyi ka̱ apal ishi nnap ngwon aYesu ka̱ atak ikú a.&gt;&gt;

23 Oza̱ wór aɗin onəm pa̱ oparəm, uYusufu uwa mí wór pa̱ uBarsaba (uwa mí wór na pa̱ uYustus kpa) ku uMatiyas. 24 Te oza̱ nəm aduwa pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhi-Inan, mmaɓu na u nyi igwák onəm pa̱ kpaktak. Ka̱ ashe onəm oga oparəm va̱ ta̱ te, nyám ayi unəm va̱ u yak 25 pa̱ uza̱ a ka̱m atak-nsat ngga inok iga ngga ka̱ nre ɓu va̱ uYahuda le ka̱ re ga atak va ma sok na ka̱ a.&gt;&gt; 26 Oza̱ re *ayàk íNan ka̱ apal ishi onəm oga oparəm va̱ ta te, ayàk ga ru úMatiyas. A nak te, uza̱ yəl anung onəm oga nre aYesu kəristi oza̱ nyan pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ atak nvəva̱ng.

2

Nvan aRuhu-Nəna̱n

1 Ká̱ ilum *apentika̱s te, nkpaktak onəm oga ngwa uYesu Kəristi oma ka̱ atak zengtəng. 2 Oza̱ ka̱ ashe ntəm te, oza̱ fe nnáp atak va fa ka̱paɓur wa nnáp atak-pyeppyep akámkám, a yəl ashe nzhi va̱ oza̱ ka̱. 3 Te oza̱ ya iya̱m ro wa aməlam apər va wa aɓələm a kap təm ka̱ apal ishi a nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo. 4 Ma yəl nkpaktak oza̱ ka̱ aRuhu-Nəna̱n. Te oza̱ ɓan nla nnap ka̱ ashe achu pa̱ ɗongɗong va aRuhu-Nəna̱n na óza̱ a. 5 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, oYahudi va̱ ɓa ka̱ atak pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe nkpaktak apambin oga ngwa Inan ka̱ nnandər te, oma ka̱ ya ka̱ ashe aUrushelima. 6 Ma fe achu va̱ ta te, nggatək ɓa ɓut. Oza̱ ɓa te, a ɗak oza̱ pa̱ iza̱ ka̱ nfa yà? Ka̱kul oza̱ fe onəm aYesu ka̱ nla oga achu va ajo oza̱ a. 7 A ɗak oza̱ pa̱ makmak te, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ i là nnap ta̱ te, onəm oga aGalili ka̱t ɗò? 8 Te a yar sang kang nza̱ uzəntən yi nggo ì fe oza̱ ka̱ nla nnap ka̱ ashe achu wo yà? 9 Dər, mmayi onəm oga aPartiya, ka̱ aMadaya, ka̱ aIlima, ka̱ aMasipotamiya, ka̱ aYahudiya, ka̱ aKapadokiya, ka̱ aPontus, ka̱ Asiya, 10 ka̱ aPirjiya, ka̱ aPamfiliya, ka̱ aMasar, ka̱ onəm va fa dat ka̱ aKurane ka̱ ashe mbin aLibiya. Onəmchən va ɓa ka̱ aRom, oYahudi ka̱ onəm oga ntan nnap awop oYahudi, 11 ka̱ onəm oga aKarita, ka̱ onəm oga Arab. A yar sang kang i fe oza̱ i là nnap ka̱ ashe achu yi ka̱ apal ishi iya̱m-chumchum va̱ Inan nəm yà?&gt;&gt; 12 Iya̱m va̱ ta̱ ɗak oza̱. A zwar oza̱ kpa. Te oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Nva̱ ta̱ iza̱ yà?&gt;&gt; 13 Oro ka̱ ashe oza̱ nap avyal pa̱, &lt;&lt;Oza̱ wa ndəng ìba̱ngba̱ng pa̱ zhalat zhalat kan i nəm oza̱.&gt;&gt;

Nnap nlà aBiturus kulum apentika̱s

14 Te uBiturus won sat ga akul nzəng ka̱ aɓo owan wo oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ zəng. Uza̱ won ká̱ ichu là nnap ka̱ nggatək va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi oYahudi ka̱ aɓo nkpaktak wo va̱ ka̱ ashe aUrushelima. O nakshi ká̱ iya̱m va̱ mi là. O gwong achwang ka̱ nnap nla mi. 15 Wa nva̱ o nak pa̱ onəm va̱ ta̱ ka̱ nra̱n ka̱ ndəng ìba̱ngba̱ng te, wa nnà ta ka̱t. Ka̱kul nyangmata̱ te, acham pa̱ fangzəngtəng aga ìpin na pa kuk. 16 Nnap va̱ ta̱ iya̱m va uJowel unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ là pa̱,

17 &lt;Inan là pa̱,

Ka̱ nra ngga nkur te, mi zuk aRuhu mi ka̱ apal ishi onəm pa̱ kpaktak.

Ovan wo onunggwan ka̱ ochar i là nnap va oza̱ ka̱m ka̱ atak mi.

Ovanza̱m i ya iya̱m ka̱ ashe alár.

Onəmgbak oza̱ i ya iya̱m ka̱ ashe nlar ìzwam.

18 Nnandər, ka̱ ashe nra va̱ ta te, mi zuk aRuhu mi ka̱ apal ishi ozwal mi onunggwan ka̱ ochar.

Oza̱ i là nnap va oza̱ ka̱m ka̱ atak mi.

19 Mi nyám iya̱m ichumchum iga nɗaktak ka̱paɓur.

Mi nyám iya̱m ichumchum pa̱ ɗongɗong ka̱pambin.

Nchə̀r i nan. Apər i ri atak. Ngu i nəngət.

Alum i ga̱ɓa̱n i nyan atak-kpá̱rkpà̱r.

Apye nnyi te, i ɓán wa nchə̀r.

20 Iya̱m va̱ ta̱ i fa kan ilum aPonzhi i ɓa i chu.

Ilum va ilum ichumchum ka̱ nnandər a. 21 Unəm va kpaktak i wór ka̱ ashe aɗin aPonzhi Inan te, uza̱ i ya nka̱mshi.&gt;

22 &lt;&lt;Ógənang mi oIsa̱rila, o fe nnap va̱ ta̱. UYesu Unəm ga aNazarat uwa Inan nyám awo pa̱ kpátkpát pa̱ o məma̱n ka̱ na ka̱ atak nnəm inok ka̱ na ka̱ atak iya̱m-chumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong va̱ uza̱ nəm ka̱ ashe wo, ka̱ atak nnəm inok ka̱ na wa nva o nyinyi ká̱ ishi wo a. 23 UYesu va̱ ta̱ ma na na ka̱ ashe awo wo mal ká̱ iya̱m va Inan ɗom ka̱ nkùr nnyi va̱ uza̱ ka̱ a. Mmawo na nzəng ka̱ nka̱mshi onəm-ɓá̱ngɓa̱ng o gba̱l na ka̱ atak mpak na ka̱ apal akun ikú. 24 Ka̱ nna kpa te, Inan won ka̱ na ka̱ atak ikú ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ pətar asang ikú le á na a. Nva̱ pa̱ ikú a ya ká̱ ichumchum ka̱ apal ishishi mbyet mbyet te, i ya ka̱ nnəm ka̱t. 25 UDawuda là nnap ka̱ apal ishishi pa̱,

&lt;Nna n yà nzəng ku uPonzhi-Inan ka̱ mpyal mi pa̱ ɗəkər.

Uza̱ ka̱wo ari mi pa̱ datkulung.

Ka̱kul kan iya̱m ro a yə́ngət mi ka̱t.

26 Ka̱kul nva̱ ta te, ìgwak mi ndəng.

Mi na aɗəngchi íNan.

Mmamízər iga mɓwan.

Ka̱ nna kpa te, mi təm ka̱ nnak-ìgwak.

27 Ka̱kul ɓu ya ka̱ nre mi ka̱ ashe awap ka̱t.

Ɓu ma̱n pa̱ akúm Anəm ɓu Uyákyàk a mwan ka̱t.

28 U nyám asa̱l á mi chit va i ga ka̱ mi ka̱ atak iriri.

Ɓu nak ìgwak i chàng mi pa̱ makmak ka̱kul ntəm mi ka̱ atak ichumchum ɓu.&gt;

29 &lt;&lt;Ógənang, mi là nnandər awo là ka̱ apal ishi akəka yi uDawuda ngga̱m nro yà kà̱ ka̱t. Uza̱ ka̱ ma li na awuwap na ya har nda ta̱. 30 Ka̱kul pa̱ uza̱ pa te, unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan te, uza̱ nyinyi kpa pa̱ Inan na anung na á na pa̱ uzəngtəng ka̱ ashe onəm oga akum jili jili i ga nri iponzhiponzhi. 31 Ka̱kul pa̱ uza̱ mor ya iya̱m va̱ i ga nfa te, uza̱ là nnap ka̱ apal ishi ngwon aKəristi ka̱ atak ikú pa̱ ma re na ka̱ ashe awap ka̱t. Pa̱ akúkúm i ya ka̱ mmwan ka̱t. 32 UYesu va̱ ta te, Inan won ka̱ na won ka̱ atak ikú. Nkpaktak yi i ləla pa̱ i nyinyi wanta. 33 Ma na atak-nsat nchumchum á na chit ka̱wo ari Inan. ARuhu-Nəna̱n va̱ uza̱ ka̱ sar nnap-nləla ayi te, Inan na á na chit. Nna nak uza̱ zuk ayi iya̱m va̱t-a mmawó ka̱ n-yiya ká̱ iya̱m va̱ mmawó ka̱ nfife. 34 UDawuda kyen apaɓur ka̱t. Ka̱ nna kpa te, uza̱ là pa̱,

&lt;UPonzhi Inan là úPonzhi mi pa̱,

&lt;&lt;Təm ka̱wo ari mi,

35 Na n nak onəm oga nyang ɓu a sat atak nnak-ashar ɓu.&gt;&gt; &gt;

36 Ka̱kul nva̱ ta te, re o nyi nkpaktak wo óIsa̱rila. O nyi pa̱ uYesu va̱ ka̱ o pak ka̱ apal akun ikú te, Inan nak na chit uwa ta̱l uPonzhi ku uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱ kpa.&gt;&gt;

37 Onəm fe wanta̱ te, nnap-nlà va̱ ta dok anung ìgwak dok óza̱. Te oza̱, ɓəp uBiturus ka̱ aɓoshi onəm oga nre pa̱, &lt;&lt;Ógənang, iza̱ mal pa̱ i nəm yà?&gt;&gt; 38 Te uBiturus là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na ma nəm abaptisima únza̱ uzəntən wo nggo. Ka̱kul pa̱ o na nnandər na ka̱ aɗin aYesu Kəristi. Na ma yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng awo. Te ó ka̱m imwa aRuhu-Nəna̱n va̱ ka̱ atak aPoyi-Inan a. 39 Ka̱kul nyar nsar nnap-nlà va̱ ta pa te, ma yar mmawó na ka̱ ovan wo, ka̱ nkpaktak onəm va̱ gbəgba̱n. Onəm va kpaktak uPonzhi-Inan yi i wór a.&gt;&gt;

40 UBiturus là nnap óza̱ pa̱ dakdak nzəng ka̱ ngwon oza̱ pa̱, &lt;&lt;O ka̱mshi ishi wo na kan nnyam-ntan ónəm-ɓá̱ngɓa̱ng oga ashe nra va̱ ta̱ a ya wo ka̱t.&gt;&gt; 41 Onəm va̱ ma̱n ka̱ nnap-nləla ma nəm abaptisima óza̱ ka̱ nda va̱ ta te, a nak iyəl onəm va̱ nzəng ka̱ onəm oga nre aYesu kəristi te, a kyen ka̱ onəm ikalong pa̱ ishaɗən. 42 Nkpaktak oza̱ na ishi oza̱ kà̱ nfe nɗyang onəm oga nre aYesu, ká̱ ntəm nzəng, ka̱ nri nzəngkəng nzəng, ká̱ nnəm aduwa íNan.

Apir ntəm onəm áYesu

43 Ayər nəm udanggo. Onəm oga nre aYesu kəristi nəm iya̱m ichumchum iga nɗaktak pa̱ makmak ká̱ iga nnəm ayər kpa. 44 Nkpaktak onəm oga nna nnandər ká̱ uKəristi te, oza̱ təm ka̱ atak zəngtəng. Nza̱ iya̱m oza̱ nggo te, oza̱ i kap nzəng. 45 Iya̱m va̱ oza̱ ká̱ pa̱ kpaktak te, oza̱ yap ka̱ i kap mbubwai i chu atak nɗom anəm. 46 Nza̱ ilum nggo te, oza̱ i ɓut ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum ka̱ nrəng nnap nzəngtəng. Oza̱ i le nzhi te, oza̱ i ri iya̱m-nrì ka̱ anung zəngtəng ka̱ ashe nchang ìgwak ká̱ nrəng nnap nnəna̱n. 47 Oza̱ i na aɗəngchi íNan. Oza̱ ká̱ izhàn kà̱ mpyal onəm pa̱ kpaktak. Nza̱ ilum nggo te, uPonzhinan kà̱ mɓa ká̱ onəm óza̱ ova i ya iriri iga mbyet mbyet a.

3

Ma tan unəm ugurum ka̱ anung Nzhi Inan nchumchum

1 Ka̱ nda ro uBiturus ku uYohana fa ngga Nzhi Inan nchumchum ya alum nəm chit ka̱kul nnəm aduwa. Ka̱ ya ka̱ acham pa̱ shaɗən aga alum. 2 Unəm ugurum ro uwa ya təm ka̱nun-asa̱l va mí wór pa̱ Anung asa̱l aƁyenɓyen. Unəm va̱ ta ma mar na ugurum. Nza̱ ntan-atak nggo te, mí yar na ɓa mí re ka̱nun-asa̱l va̱ ta̱ i chál iya̱m ka̱ atak onəm oga ntan ashe Nzhi Inan. 3 Uza̱ ya uBiturus ka̱ uYohana ka̱ ntan te, uza̱ chál iya̱m ka̱ atak oza̱. 4 UBiturus nzəng ka̱ uYohana dər na pa̱ ɗóng te, a là á na pa̱, &lt;&lt;Dər yi.&gt;&gt; 5 Te nnap-nnənəm pa̱ kpaktak a ga atak oza̱. Ka̱kul nrərəng pa̱ oza̱ i ga nna iya̱m ro a wò. 6 Te uBiturus là á na pa̱, &lt;&lt;Mbwai jiwo te, n ya ka̱ ka̱t. Iya̱m va mmami ka̱ te, nna mi na aɓu. Ka̱ ashe aɗin aYesu Kəristi ga aNazarat won chen.&gt;&gt; 7 UBiturus yichi awo kpán awuwo ari gha̱p na won. Ka̱ ta ɗyak ashishar ká̱ ishákshar shákshar a fən kam. 8 Uza̱ wong pa̱ bər ga akul uza̱ ɓan achen. Uza̱ tar ashe Nzhi Inan nzəng ka̱ oza̱. Uza̱ i chen i mimyat, ka̱ nnap-nshì ka̱ anung, i ɗəngchi Inan. 9 Nkpaktak onəm ya na ka̱ nchen nzəng ka̱ nna aɗəngchi íNan. 10 Oza̱ ya na te, oza̱ nyi na pa̱ uwa unəm uga ntəm Ka̱nun-asa̱l aƁyenɓyen aga Nzhi Inan va i chál iya̱m. Te a ta̱l iya̱m iga nɗaktak ka̱ oza̱. Iya̱m-chumchum va̱ ma nəm á na ta̱ te, a ta̱l iga nɗak oza̱ pa̱ makmak.

UBiturus là nnap ka̱ Nzhi Inan ka̱ AGəla̱n aSolomon

11 Unəm va̱ ta ka̱ nkpəktək ká̱ izər aBiturus ku uYohana te, nkpaktak onəm zəp ka̱ nchən ga atak oza̱ ka̱ atak va mí wór pa̱ Agəla̱n aSolomon. Ka̱kul nnap sat iya̱m-chumchum iga nɗaktak ka̱ oza̱. 12 UBiturus ya wanta̱ te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga aIsa̱rila, iya̱m va̱ ta̱ ta̱l iga nɗak wo ka̱kul iza̱ yà? O dər yi san pa na ká̱ ichumchum iga ishi yi, ka̱t te pa̱ ka̱kul ngwa Inan yi kiɗyar a nak kan unəm va̱ ta̱ chen yà? 13 Inan va uAbəraham, ku uIshaku, ku uYakup wop, Inan va Inan okəka yi kpa te, uwa rup ka̱ aɗin azwal wo uYesu. O yan ka̱ na o na pa̱ ma gba̱l. O yan ka̱ na har a sat nkpak úBilatus a na na pa̱ ma gba̱l na kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ ɗuɗom pa̱ ka̱ o fən na o re a. 14 O yan ku Unəm va uwa uNəna̱n. Uwa kpa unəm uga nnandər. O chál pa̱ ma fən unəm uga ngba̱l unəm uwa ma re awo. 15 O gba̱l unəm va uwa uga nna iriri a. ká̱ nnà te, Inan won ka̱ na ka̱ atak ikú. Mmayi onəm oga nla iya̱m va i nyi ka̱ apal ishi nnap va̱ ta. 16 Ka̱ atak nna nnandər ka̱ aɗin aYesu va ta kan unəm va̱ ta̱ uva mmawó ka̱ nya na kan o nyi na nyi kpa te, ka̱tətak na uza̱ ya ìkàm. K-atak nna nnandər va uza̱ na ka̱ aɗin aYesu te, ka̱tətak na unəm va̱ ta̱ tan pa̱ kpaktak. O yiya pa ká̱ iwu wo.

17 &lt;&lt;Ógənang n nyinyi pa̱ iya̱m va̱ o nəm úYesu, mmawó nzəng ka̱ onəm ochumchum wo te, o nəm ka̱ ashe nnyi ka̱t. 18 ká̱ nnà te, ka̱sa̱l va ta Inan yəl iya̱m va̱ uza̱ ka̱ là chit ka̱ atak nnap-nlà nkpaktak onəm oga nka̱m nre ka̱tətak Nna pa̱ uKəristi Unəm uyákyàk ujini te, i ɓək anung. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, o re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng o ga̱ɓa̱n o ɓa atak Inan na ma dərkən nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo a le awo, na UPonzhi Inan ká̱ ishi wo a na mbagar ngga njul awo. 20 Na uza̱ a re nre awo kpa ku uKəristi va ma nak na chit matmat ká̱ inok va̱ ta ka̱kul wo wanta a. UYesu uwa uKəristi va̱. 21 Uwa nkpak pa̱ a təm ka̱paɓur har ilum va̱ mí nak nkpaktak iya̱m i ɓyen ka̱ atak nva̱n oza̱ wa nva Inan ka̱ sar nnap-nlà ka̱ atak nnəm inok ka̱ onəm oga nka̱m nre ka̱tətak onəna̱n a. 22 UMusa ləla pa̱,

&lt;UPonzhi Inan uwa i re nre ku unəm uga nka̱m nre ka̱ atak wò.

Unəm va ka̱ ashe akum ìjili wo wa nva uza̱ re nre ka̱ mi kpa a.

Nkpak pa̱ o gwong achwang ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ unəm va̱ ta i là awo.

23 Unəm va kpaktak i yang ka̱ nggwong achwang ka̱ unəm va̱ ta te,

mí zhì na i le ka̱ ashe onəm wo.&gt;

24 &lt;&lt;A ɓan kù uSamwela won ɓa te, onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan pa̱ kpaktak oza̱ pak inok nla nnap-nlà chit ka̱ apal ishi nra va ta̱. 25 Okəka wo oma onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan va̱ ta. Mmawo na onəm oga ngwur *akup ká̱ iya̱m va̱ Inan ka̱ sar nnap-nləla ókəka wo nva̱ uza̱ ka̱ là úIbərahim pa̱,

&lt;Ka̱ atak ɓu na mí nak nnap nnəna̱n ńkpaktak onəm oga apambin.&gt;

26 Inan ka̱ re uzwal wo vang apambin va̱ ta̱ te, uza̱ re nre ka̱ na ka̱ atak wo na mpyal na uza̱ a nak nnap nnəna̱n awo nzəng ka̱ ngga̱ɓa̱n unza̱ uzəntən wo nggo a nak na a re nnəm iya̱m ina.&gt;&gt;

4

Mma wur uBiturus ká̱ uYohana

1 UBiturus ká̱ uYohana ka̱ anung nlà nnap-nlà ónəm te, onəm oga mpyal awop, ká̱ unəm ochumchum onəm oga mpángchí atak kà Nzhi Inan, ká̱ *oSaduki ɓa ru oza̱ ká̱ ìkum. 2 Ìgwak lak oza̱ ka̱kul pa̱ uBiturus ká̱ uYohana kà̱ nɗyang iya̱m ónəm pa̱ uYesu wong ka̱ atak ikú. 3 Oza̱ wur oza̱ kùk kà̱ nzhi ìkan pa̱ ìpin á kpa̱k kang ó ga ká̱ oza̱ ka̱ atak onəm oga nnap-akwali. Ka̱kul mma wur oza̱ ká̱ anung arurong. 4 Ká̱ nna kpa te, onəm pa̱ kyak ka̱ ashe onəm va̱ fe nnap nləla te, oza̱ na nnandər ká̱. Ìyəl onəm oga nna nnandər kyen chu ìkalon pá̱ ìtukun.

5 Ìpin fa kpa̱k te, onəm ochumchum, ká̱ onəmgbak, ká̱ onəm oga nɗyang nnap mpakpak oza̱ ɓa ɓut ka̱ ashe aUrushelima 6 nzəng ká̱ uHanana unəm uchumchum onəm oga mpyal awop, ká̱ uKayafas, ká̱ uYohana, ká̱ uAlekzanda, ká̱ nkpaktak akùm onəm oga nri iponzhi onəm oga mpyal awop. 7 Oza̱ nak oza̱ kà̱ ishimshe oza̱ te, oza̱ kat oza̱ ká̱ akwali pa̱, &lt;&lt;Ká̱ nza̱ ichumchum, ka̱t te ka̱ ashe aɗin áda o nəm iya̱m va̱ ta yà?&gt;&gt;

8 ARuhu aNəna̱n ka̱ yəl ka̱ ashe aBiturus te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm ochumchum ká̱ onəmgbak, 9 a yà pa̱ mma kà̱ nkat yi ka̱kul iya̱m inəna̱n va mma nəm ûnəm ugurum va̱ ta̱, pa̱ mma nəm sankang mma tàn na yà te, 10 re o nyi nkpaktak wo, ká̱ nkpaktak oIsa̱rila pa̱ ka̱ ashe aɗin áYesu uKəristi uga aNazarat va o pak na ka̱ apal akun ikú kang Inan wong ká̱ na ka̱ atak ikú te, ka̱ ashe ichumchum aɗiɗin na unəm va̱ ta̱ kà̱ nsat kà̱ mpyal wo ukánkáng.

11 UYesu uKəristi uwa,

&lt;Ìpang va mmawó onəm oga mme nzhi o yang ka̱ te,

i yà ta̱l chit ìpang va ngwan nzhi.&gt;

12 Mí ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet ka̱ atak ánəm ro ka̱t. Mí ya ka̱ atak a wà chwat. Ka̱kul aɗin aro yà ka̱ akum apaɓur va Inan na ka̱ apambin va ka̱tətak kang mí ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet ka̱t.&gt;&gt;

13 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ ya apir nkam-ìgwak va̱ uBiturus ku uYohana ka̱, kan oza̱ nyinyi kpa pa̱ oza̱ onəm oga nnyi nro pe ka̱t, kan pa̱ oza̱ onəm va kur iya̱m ro ka̱t kpa te, a ɗak oza̱. Te oza̱ nakshi ka̱ pa̱ onəm va̱ ta̱ ka̱ ya nzəng ku uYesu. 14 Kan ka̱kul pa̱ oza̱ ka̱ nya unəm ugurum va̱ ma tan uwa ta̱l ka̱ ta te, oza̱ lan asa̱l aga mbyèt nnap va̱ ta. 15 Te oza̱ là óza̱ pa̱ oza̱ a fa agbai kan. Oza̱ nap ichən ká̱ izər oza̱. 16 Oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Iza̱ i nəm ka̱ onəm va̱ ta̱ yà? Nza̱ unəm nggo ka̱ ashe aUrushelima nyinyi pa̱ oza̱ nəm iya̱m ichumchum iga nɗaktak. Asa̱l va̱ pa̱ i pyen nnap va̱ ta̱ te, a ya ka̱t. 17 Ka̱kul pa̱ kan nnap va̱ ta̱ a lyanshin ka̱ ashe onəm ka̱t te, re i là óza̱ pa̱ kan oza̱ a là nnap únəm ro lap ka̱ ashe aɗin va̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt;

18 Te oza̱ wór oza̱ wór oza̱ tan. Oza̱ là óza̱ pa̱ kan oza̱ a là iya̱m ro, ka̱t te a ɗyang iya̱m ro ónəm ka̱ ashe aɗin aYesu ka̱ pa̱ ɗa̱p lap ka̱t. 19 ká̱ nnà te, uBiturus ku uYohana na ama̱n óza̱ pa̱, &lt;&lt;O ya məma ɗò? Nna pa̱ i fe nnap-nlà wo nna a ji nji Inan a? 20 Nva̱ pa̱ i ma̱n ka̱ nla iya̱m va̱ i yiya ká̱ iwu, ká̱ iya̱m va̱ achwang yi fife te, i ya ka̱ nnəm ka̱t.&gt;&gt;

21 Onəm-chumchum va̱ ta là óza̱ kəkam pa̱ a yà pa̱ oza̱ i nəm pa jak te, mí re oza̱ ka̱t. Te oza̱ là óza̱ pa̱ oza̱ a ga. Oza̱ lan asa̱l va pa̱ o nyám ntan óza̱. Ka̱kul nkpaktak onəm ka̱ nna aɗəngchi íNan ka̱kul ntan unəm ugurum va̱ ma tan. 22 Unəm ugurum va̱ ma tan ka̱ ashe ichumchum iga nɗaktak va̱ ta̱ te, izun aməmar a ji izun ìsəm neɗən ji.

Onəm aYesu nəm aduwa pa̱ ìgwak a kam oza̱

23 Ma re uBiturus ku uYohana te, oza̱ kpán asa̱l ga atak owan oza̱. Oza̱ shal óza̱ nkpaktak iya̱m va̱ onəm oga mpyal awop ochumchum ka̱ onəmgbak là óza̱. 24 Nva̱n va̱ oza̱ fe nnap va̱ ta te, nkpaktak oza̱ won ka̱ achu ka̱nun-zəntən ka̱ achal pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhi uga nnəm ichumchum ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak. Mmaɓu na u fa ka̱ apaɓur, ka̱ apambin, ká̱ iwá, ká̱ iya̱m iga ashe oza̱ pa̱ kpaktak. 25 Ka̱ atak aRuhu-Nəna̱n na u là nnap ka̱ atak nnəm inok ku uzwal ɓu uDawuda ukəka yi pa̱,

&lt;Sang kang ìgwak i lak onəm nə̀mnə̀m yà?

Aɓo onəm i təm ka̱ mmar iya̱m ina ka̱ anung amwan ka̱kul iza̱ yà?

26 Oponzhi oga apambin ka̱ nra ashar ikum.

Onəm ochumchum gwang ishi pa̱ na o lung uPonzhi-Inan ka̱ Unəm va uwa uza̱ kyer pa̱ a ka̱mshi onəm a.&gt;

27 Ka̱kul nnandər, uHirudus ku uBuntus-Bilatus nzəng ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ oIsa̱rila oza̱ gwang ishi ka̱ atak va̱ ta̱ ka̱ apal ishi azwal ɓu uyákyàk uYesu pa̱ o ɗom na ka̱t. Uza̱ va u kyer na chit pa̱ a ka̱mshi onəm a. 28 Oza̱ nəm iya̱m va á na ka̱ ashe ichumchum ɓu ka̱ nɗom ɓu te, u là chit mpyal pa̱ i ga nfa. 29 ÁPonzhi-Inan, nyangmata̱ te, fe apir nnap-nlà va̱ oza̱ ka̱ nla ayi pa̱ kan i là nnap-nlà ɓu ónəm ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, wa nak ìgwak a kam yi pa̱ gənggəng ka̱ nla nnap-nlà ɓu. 30 Wa yichi awo ɓu na u tan onəm oga arwa na ma nəm iya̱m-chumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe aɗin azwal ɓu uyákyàk uYesu.&gt;&gt;

31 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ gba̱l ka̱ nnəm aduwa te, atak va̱ oza̱ ɓut ka̱ te, mbibin tan. Ma yəl nkpaktak oza̱ ka̱ aRuhu-Nəna̱n. Te oza̱ là nnap-nlà Inan ka̱ ashe nkam-ìgwak.

Nkpaktak ovan-ikilisiya fe nchang
iya̱m oza̱ ka̱nun-zəngtəng

32 Nkpaktak onəm oga ashe idongkong onəm oga nna nnandər ku uKəristi va̱ ta̱ nnap nnəm oza̱ pa̱ nzəng. Nrən-nnap oza̱ nzəngtən. Unəm ro ya va i là pa̱ iya̱m va̱ mmawó ka̱ te, ijiwo ka̱ nkukwa ka̱t. Iya̱m pa̱ kpaktak ijo oza̱ pa̱ ɓuruk. 33 Ka̱ ashe ichumchum, onəm oga nre aYesu kəristi nyám nnap nkámkám ka̱ apal ishi nnandər ngwon aYesu ka̱ atak ikú. Nnap-nnəna̱n Inan mmakmak ka̱ ya nzəng ka̱ oza̱ pa̱ kpaktak. 34 Unəm ro ya lan iya̱m ro ka̱ ashe oza̱ ka̱t. Ka̱kul onəm va̱ ka̱ ashe oza̱ ká̱ irám, ka̱t te nzhí te, oza̱ i yap ka̱, i ɓa ka̱ mbubwai 35 i na ónəm oga nre aYesu kəristi mí kap ónəm i chu ka̱ atak nɗom anəm.

36 wantana uYusufu unəm uga akum ìjili aLawi va fa ka̱ mbin aKuburus a nəm kpa. Uwa onəm oga nre aYesu kəristi i wór pa̱ uBarnaba. (Ipir aɗin va̱ ta pa̱ Uyen uga mɓa ka̱ nkam ìgwak.) 37 Uza̱ yap ká̱ irám wo, uza̱ ɓa ka̱ mbubwai uza̱ na ónəm oga nre aYesu kəristi na ma nəm inok ka̱.

5

UHananiya ka̱ uchar wo uSafiratu ka̱

1 Unəm ro aɗiɗin pa̱ uHananiya ka̱ uchar wo uSafiratu yap ka̱ atak oza̱. 2 Uza̱ kpa̱k iya̱m ro ka̱ ashe mbwai atak va̱ ta bwam ka̱kul ipa̱n wo nzəng ka̱ nnyi achəchar. Te uza̱ ga ka̱ aɓuɓo ga na ónəm oga nre aYesu Kəristi. 3 Te uBiturus là á na pa̱, &lt;&lt;ÁHananiya, a yar sang kang u ma̱n uShetan yəl ashe ìgwak ɓu har u gəl akwam âRuhu-Nəna̱n nzəng ka̱ mbwam iya̱m ro ka̱kul ishi ɓu ka̱ ashe mbwai iram va̱ u yap ka̱ yà? 4 Nva̱ nna u yap ka̱ chit ka̱t te, atak ɓu ka̱t ɗò? Nva̱n va̱ u yap ka̱ te, mbubwai nji ɓu ka̱t ɗò? A yar sang kang u rəng nnəm apir iya̱m wa iva̱ ta̱ yà? U gəl akwam únəm ka̱t. U gəl íNan.&gt;&gt;

5 Ka̱ nfe nnap-nlà va̱ ta nna uHananiya fe byet te, uza̱ ru ku. A nak te, onəm va̱ fe nnap va̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, ayər nəm oza̱ pa̱ makmak. 6 Ovanza̱m va̱ ka̱ ta ɓa chəndər akúkúm yar na fa ka̱ ga li.

7 Acham watar pa̱ shaɗən te, uchar aHananiya ɓa tar. Uwa nyi iya̱m va̱ ya uɓar wo chit ka̱t. 8 Te uBiturus ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Mbwai va ta̱ o ya ka̱ atak va̱ o yap ka̱ ɗò? là á mi n fe.&gt;&gt; Uchar va̱ ta na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;À, mbubwai na ta.&gt;&gt; 9 Te uBiturus là á na pa̱, &lt;&lt;A yar sang kang o gwang anung ka̱ uɓar ɓu pa̱ o mà aRuhu aPonzhi Inan yà? Fye nnáp ashar onəm oga nle ka̱ atak nli uɓar ɓu nna i náp i ɓa pa̱ datkulung cho. Oza̱ i ga nyar ɓu i fa ka̱ ǹyangmata̱.&gt;&gt; 10 Ka̱ ta byet uchar va̱ ta ru kú ka̱ mpyal aBiturus. Ovanza̱m va̱ ɓa táng ya uchar va̱ ta kú ra te, oza̱ yar fa ga li ka̱ ngba̱k aɓəɓar. 11 A nak te, ayər nəm nkpaktak ikilisiya pa̱ makmak nzəng ka̱ nkpaktak onəm va̱ fe nnap va̱ ta.

Mma nəm iya̱m pa̱ ikyak iga nɗaktak

12 Onəm oga nre aYesu Kəristi nəm iya̱m ichumchum pa̱ ikyak iga nɗaktak. Nkpaktak onəm oga nna nnandər ka̱ uKəristi i ɓut ka̱ anung zəngtəng ka̱ ashe Nzhi Inan ka̱ atak va mí wór pa̱ Agəla̱n aSolomon. 13 Onəm va̱ ya ka̱ ashe idongkong oza̱ ka̱t te, ìgwak kam unəm ro pa̱ a tar ashe oza̱ ka̱t. Ka̱ nna kpa te, onəm pa̱ makmak ka̱ nna ichumchum óza̱ pa̱ makmak. 14 Nza̱ ilum nggo te, onəm oga nna nnandər ka̱ uKəristi ka̱ n-yəl na chwat pa̱ makmak. Onunggwan ka̱ ochar kpa. 15 Ka̱kul iya̱m ichumchum, ka̱ ntan onəm oga arwa va̱ onəm oga nre aYesu ka̱ nnənəm te, har onəm i fa ka̱ onəm oga arwa i nar ka̱ apal iya̱m-nra ka̱ apal asa̱l na a yà pa̱ uBiturus ka̱ ngwatar te, ala̱ka̱n la̱ka̱n a dok oro ka̱ ashe oza̱ oza̱ a tan. 16 Onəm oga atak va̱ gang aUrushelima te, oza̱ pak inok mɓa ka̱ onəm oga arwa pa̱ makmak ka̱ onəm va̱ aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ləp oza̱. Ma tan oza̱ pa̱ kpaktak.

Nnyán ka̱ onəm oga nre aYesu Kəristi

17 UPonzhi onəm oga mpyal awop ka̱ nkpaktak onəm va̱ nzəng ka̱ na ká̱ idongkong oSaduki va̱ ka̱ ta te, ìkpar nəm oza̱ ka̱ oza̱ pa̱ makmak. 18 Oza̱ wur onəm oga nre kùk ka̱ nzhi ikan. 19 Ká̱ ìzwam te, umaleka ɓa bol anung nzhi ikan fa ka̱ oza̱. Uza̱ là óza̱ pa̱, 20 &lt;&lt;O ga ashe Nzhi Inan o tong o là nnap iriri ipipye va̱ ta̱ ónəm.&gt;&gt; 21 Oza̱ fe nnap va̱ ta̱ te, ya atak ka̱ ntan. Te oza̱ ga ashe Nzhi Inan ɗyang iya̱m wa nva ma là óza̱. UPonzhi onəm oga mpyal awop ɓa ka̱ onəm va̱ nzəng ka̱ na te, oza̱ wór awór ka̱ ashe nzhi *mɓut nchumchum. Ma wór nkpaktak onəmgbak oIsa̱rila ɓut te, ma re nre pa̱ ma ɓa ka̱ onəm oga nre aYesu Kəristi va̱ ma kùk ka̱ nzhi ikan a. 22 Onəm oga mpangchi atak ka̱ Nzhi Inan ga nre va̱ ta te, oza̱ ga ya onəm va̱ ma kùk va̱ ka̱t. Te oza̱ le ɓa là pa̱, 23 &lt;&lt;I ga i ya anung nzhi ikan ma vəvəng pa̱ dakdak. Onəm oga mpangchi atak oma tong ka̱nun-asa̱l. Ka̱ nva̱ngva̱ i bol anung atak i tan te, i ya unəm ro ka̱ ta ka̱t.&gt;&gt; 24 Unəm uchumchum onəm oga mpanchi atak ka̱ ashe Nzhi Inan ka̱ onəm oga mpyal awop ochumchum fe wanta̱ te, nnap onəm aYesu va̱ ta̱ ɗak oza̱ pa̱ i ga i kur san yà?

25 Te unəm ro ɓa ka̱ ngha̱n là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ o kuk ka̱ nzhi ikan te, oma ya ka̱ ashe Nzhi Inan ka̱ nɗyang iya̱m ónəm.&gt;&gt; 26 Te unəm uchumchum onəm oga mpanchi atak ka̱ Nzhi Inan ka̱ onəm ro fa ga ɓa ka̱ onəm oga nre aYesu Kəristi va̱ ta. Oza̱ nyám ìkàm ro óza̱ ka̱t. Ka̱kul oza̱ ka̱ nnəm ayər onəm pa̱ kan oza̱ a kwan oza̱ ká̱ ipáng ka̱t. 27 Oza̱ ɓa nak oza̱ tong ka̱ mpyal onəm oga ashe mɓut nchumchum. Te uponzhi onəm oga mpyal awop kat oza̱ pa̱, 28 &lt;&lt;O bám sang yà? I won wo pa̱ gənggəng pa̱ kan o ɗyang iya̱m ónəm ka̱ ashe aɗin anəm wo va̱ ta ka̱t te, o fe ka̱t ɗò? Ashe aUrushelima gang chit pa̱ lat ka̱ nɗyang wo. O ɗom pa̱ na a yà pa̱ akat ikú anəm va̱ ta i təm mmayi na ká̱ ishi ɗò?&gt;&gt;

29 Te uBiturus ka̱ owan wo onəm oga nre aYesu kəristi na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Nkpak pa̱ i kpak nnap Inan ka̱ nva̱ pa̱ i kpak nja anəm a. 30 Inan okəka yi uwa won ku uYesu ka̱ atak ikú. Unəm va uwa o gba̱l na ka̱ atak mpak na ka̱ apal akun ikú a. 31 Uwa Inan won ka̱ na ɓa ga apaɓur a na atak-nsat á na ka̱wo ari wo. Uza̱ ta̱l uPonzhi kan Unəm uga Nna Iriri kpa, na uza̱ a nak oIsa̱rila a re nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na ma yar óza̱. 32 Mmayi i tong onəm oga nla iya̱m va i nyi ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ pa̱ kpaktak. ARuhu-Nəna̱n i nənəm pa na kpa. ARuhu va Inan na ónəm oga nkpak nnap nnəm á na a.&gt;&gt;

33 Oza̱ fe wanta̱ te, a lak ìgwak óza̱ pa̱ makmak. Oza̱ ɗom pa̱ ka̱ o gba̱ng oza̱. 34 Te uFarisi ro aɗiɗin pa̱ uGamaliyal unəm uga nɗyang nnap-mpakpak va onəm pa̱ kpaktak nak inəm nak á na, a won ga akul ka̱ ashe mɓut. Uza̱ là pa̱ onəm va̱ ta a fa agbai kan. 35 Te uza̱ là ówan wo pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga aIsa̱rila, o nəm dakdak ká̱ iya̱m va̱ o ɗom nnənəm ónəm va̱ ta̱. 36 Ka̱ ya te, unəm ro uwa ka̱ ya aɗiɗin pa̱ uTadus. Uza̱ yar ishi wo pa̱ mmawó iya̱m ro. Onəm chu igba̱l pa̱ ineɗən chu va yar nvəva̱ng Ma gba̱l na. Ma lyan-shin onənəm. Te unəm ro fe iya̱m ro ka̱ apal ishi oza̱ lap ka̱t. 37 A le te, uYahuda uga mbin aGalili ka̱ ya ka̱ ashe nra ngga nkun iyəl onəm. Uza̱ yan nnap *oRoma har a dap nnap nnəm onəm pa̱ kyak oza̱ yar nvəva̱ng. Ma gba̱l na kpa. Te onənəm lyanshin pa̱ kpaktak. 38 N-yanmata̱ ka̱ apal ishi nnap onəm va̱ ta̱ jiwo te, mmami ka̱ nla pa̱ ma re oza̱ pa̱ kwák. Ka̱kul a yà pa̱ iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nnənəm kan nnap anəm te, nna i ga i mai ká̱ ishi wo. 39 A ya nnyi pa̱ nnap Inan nnandər te, ó ya ka̱ asa̱l ro pa̱ o ɗa̱t oza̱ ka̱t. O nəm dakdak ka̱kul le kan a won a yà pa̱ mmawó ka̱ nlung Inan ka̱t.&gt;&gt; 40 Oza̱ ma̱n ká̱ ichəchən. Te oza̱ wór onəm oga nre aYesu Kəristi tan. Oza̱ nəm asap óza̱ nzəng ka̱ ngwon oza̱ pa̱ kan oza̱ a là nnap ro ka̱ ashe aɗin aYesu lap ka̱t. Te oza̱ re oza̱.

41 Onəm oga nre aYesu Kəristi fa ka̱ atak onəm va̱ ta ka̱ nchang ìgwak pa̱ ma ya məma pa̱ ma na ìwuswa ónəm wa nji oza̱ kpa ka̱kul aɗin aYesu. 42 Nza̱ ilum nggo ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum, ka̱ nzhí onəm te, oza̱ ba̱k ka̱ nɗyang iya̱m ka̱t. Oza̱ i là nnap-nlà ngga nchang nfe kpa pa̱ uYesu uwa uKəristi va̱.

6

Ma yak onəm pa̱ ofanshat

1 Ka̱ nra va̱ ta iyəl onəm aYesu Kəristi ka̱ ngga mpyal ka̱ mmak te, oYahudi oga nla achu oHeleni ɓan nnáp irishi ka̱ apal ishi oYahudi oga nla achu oza̱ ka̱ nkukwa. Oza̱ náp irishi ka̱kul ochar okpələn ka̱ ashe oza̱ va̱ oɓar oza̱ kuku te, ma nakshi ka̱ oza̱ ka̱ apal ishi nnáp iya̱m-nrì iga nza̱ ilum nggo ka̱t. 2 A nak te, okpari aYesu oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm wór nkpaktak onəm aYesu Kəristi ɓut ka̱nun-zəntən. Oza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Nva̱ pa̱ i re inok nla nnap-nlà Inan na i təm ka̱ nkap iya̱m-nrì te, i ɓyen ka̱t. 3 Ógənang, o yak onəm pa̱ ofanshat ka̱ ashe wo va o məma̱n ka̱. Onəm va aRuhu-Nəna̱n yəl oza̱ yəl nzəng ka̱ aghan na i ta̱p oza̱ ká̱ inok va̱ ta. 4 Mmayi te, i na ishi yi pa̱ kpaktak ka̱ nnəm aduwa ka̱ nɗyang nnap Inan ónəm.&gt;&gt; 5 Ichən oza̱ va̱ ta̱ chang ka̱ onəm pa̱ kpaktak. Te oza̱ yak uIstifanus unəm uga nna nnandər pa̱ makmak. ARuhu-Nəna̱n yəl na kpa. Ku uFilibus, ku uBurokaras, ku uNikanar, ku uTiman, ku uBarmina, ku uNika̱las unəm uga Antakiya va kà̱ nnap awop Inan oYahudi te, uza̱ unəm uka̱nka̱m a. 6 Onəm va ta ma yak oza̱ ma ɓa ka̱ ka̱ mpyal onəm oga nre aYesu kəristi. Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ nəm aduwa te, oza̱ nak awo óza̱ ka̱kul nnəm inok va̱ ta.

7 Nnap nlà Inan ka̱ mmyak ka̱ ngga mpyal na chwat. Onəm aYesu Kəristi ka̱ ashe aUrushelima ga mpyal ka̱ n-yəl pa̱ makmak. Onəm oga nshi iya̱m awop pa̱ kyak ma̱n ka̱m nnap-nlà Inan oza̱ na nnandər ka̱.

Ma kpán uIstifanus

8 Nnap-nnəna̱n Inan ká̱ ichumchum chumchum yəl uIstifanus. A nak te, uza̱ i nəm iya̱m-chumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong onəm ka̱ n-yiya. 9 Te onəm ro oga Idongkong va mí wór pa̱ Idongkong onəm va ma jul oza̱ chit ká̱ izwal va fa ka̱ aKurane, ka̱ Alekzandariya, ka̱ oro va fa ka̱ Kilikiya, ka̱ Asiya te, oza̱ won ka̱ ndáp atam ku uIstifanus. 10 Ka̱ nna kpa te, oza̱ chu ndáp nnap-nləla ka̱t. Ka̱kul uza̱ i là nnap ka̱ ashe aghan va aRuhu-Nəna̱n ka̱ nnəna á na a. 11 Te oza̱ nak onəm pa̱ a là pa̱, &lt;&lt;I fe uIstifanus ka̱ mpwat uMusa ká̱ Inan kpa.&gt;&gt; 12 Ka̱sa̱l va ta oza̱ nak nnap nnəm onəm won, ka̱ onəmgbak, ka̱ onəm oga nɗyang nnap-mpakpak. Oza̱ nnyi te, oza̱ ga ya uIstifanus. Oza̱ kpán na ga mpyal mɓut nchumchum ka̱. 13 Oza̱ ɓa ka̱ onəm ro va i kyen akwam ka̱ apal ishishi pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ i mai ka̱ mpwat Nzhi Inan nchumchum ka̱ nnap-mpakpak ka̱t. 14 Ka̱kul i fe na fe uza̱ i là pa̱ uYesu ga aNazarat va̱ ta̱ i ga nshin atak va̱ ta̱. Uza̱ i ga̱ɓa̱n nnap yi mmatmat va uMusa a re ayi a.&gt;&gt; 15 Nkpaktak onəm va̱ təm ka̱ ashe mɓut va̱ ta pak iwu úIstifanus te, oza̱ ya asa̱l-wuwu i məlam wa asa̱l-wu oma̱leka.

7

Nnap nlà aIstifanus ka̱ mpyal onəm oga akwali

1 UPonzhi onəm oga mpyal awop ɓəp uIstifanus pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ ma là ta̱ te, wanta na ɗò?&gt;&gt; 2 Te uIstifanus là pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi ka̱ opo mi, o gwong achwang o fe. UPonzhi Inan uga ichumchum nyám ishi wo úkəka yi uAbəraham ka̱ ashe mbin aMasipotamiya kan uza̱ re atak va̱ ta uza̱ ga aHaran. 3 Inan ka̱ là á na pa̱, &lt;Won re mbin ɓu ka̱ onal ɓu na u ga mbin va mi nyám aɓu.&gt; 4 A nak te, uza̱ re mbin oza̱ onəm oga aKaldiya uza̱ ga təm ka̱ aHaran. Ka̱ nva̱n ikú apupon te, Inan won ka̱ na ka̱ ta ɓa ka̱ na ka̱ mbin va̱ mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashishe ǹyangmata̱ a. 5 Inan na mbin va̱ ta̱ á na pa̱ njini ngga ipəpa̱n ka̱t. Ko Inan kpal mbin va̱ ta̱ ka̱ ashe ndon awo na á na ka̱t. Iya̱m va̱ Inan nəm te, uza̱ sar nnap-nlà pa̱ o na mbin va̱ ta̱ á na ka̱ akum ìjili jili oza̱ i təm ka̱ ashishe. Nna kap ka̱ nva̱ pa̱ uwa ka̱ ya ku uyen chit ka̱t a. 6 Iya̱m va̱ Inan là úIbərahim te, pa̱ onəm oga akum ìjili jili i tong onəmchən ka̱ ashe mbin va njo oza̱ ka̱t. Onəm oga mbin va̱ ta i nyám izwal óza̱. Oza̱ i nyan ka̱ oza̱ pa̱ zhalat zhalat i nəm izun igba̱l pa̱ ineɗən. 7 Inan là kpa pa̱ onəm va̱ i nyám izwal va̱ ta óza̱ te, ò nap akwali óza̱. Ka̱ nvəva̱ng te, oza̱ i re mbin va̱ ta i ɓa i wop wo ka̱ atak va̱ ta̱. 8 Inan là úIbərahim pa̱ uza̱ a pà ache. Mpà ache va i nyám nsar nnap-nlà va̱ ká̱ ishimshe oza̱ a. A nak te, ma mar uIshaku nəm nra pa̱ nna̱nne te, uAbəraham pà ache á na. UIshaku mar uYakup te, uza̱ nəm á na pa na kpa. UYakup mar okəka yi oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm va̱ te, uza̱ nəm óza̱ pa kpa.

9 &lt;&lt;Okəka yi va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ ìkpar aYusufu nəm oza̱ te, oza̱ kpán na oza̱ yap ka̱. Ma ga ka̱ na ka̱Masar. 10 ká̱ nnà te, Inan ka̱mshishi ka̱ ashe nkpaktak nɗaktak va̱ ya na. Inan nak na ká̱ *izhan ka̱ mpyal aFirauna uga aMasar. (AFirauna pa te, aɗin iponzhi iga aMasar.) Uza̱ na aghan á na kpa. A nak te, uponzhi va̱ ta kyer na sat unəm uga nnəm ka̱ mbin aMasar ka̱ ashe nzhi iponzhi wo.

11 &lt;&lt;A nəm te, ayan fa ka̱ ashe nkpaktak mbin aMasar ka̱ aKanana. A ɓa ka̱ mɓək anung ónəm pa̱ makmak. A nak te, okəka yi lan iya̱m-nrì. 12 UYakup won fe pa̱ iya̱m-nrì na ya ka̱ aMasar te, uza̱ re okəka yi ga nram iya̱m-nrì ka̱ atak va̱ ta. Nggà oza̱ va̱ ta nggà nggà ngəshi. 13 Oza̱ le ga mpəpar te, uYusufu nyám ishi wo ógənang wo. A nak te, uFirauna nyi akum ìjili jili kpa. 14 Te uYusufu re nre ûpo wo uYakup pa̱ uza̱ a vang ka̱ nkpaktak onəm wo. Iyəl oza̱ onəm ìsəm pa̱ ifangshat ka̱ ama̱n pa̱ tukun. 15 Te uYakup won nzhi ga aMasar. Ka̱ ta na uza̱ kú. Okəka yi kú ka̱ ta na kpa. 16 Ma wur akúm oza̱ ma le ka̱ aShekem ma li ka̱ ashe awap va uAbəraham ka̱ yap ka̱ azurfa ka̱ atak ovan aHamor a.

17 &lt;&lt;Ilum n-yəl nsar nnap-nlà va̱ Inan ka̱ yar úIbərahim ɓa dat chit ka̱ nchu te, onəm yi yəl ka̱ ashe mbin aMasar pa̱ makmak. 18 Nəm te, unəm ro va nyi iya̱m ro ka̱ apal ishi aYusufu ka̱t te, a ri iponzhi. 19 Uponzhi va̱ ta mam aghan aɓá̱ngɓa̱ng kò onəm yi. Uza̱ lam oza̱. Uza̱ nyan ka̱ okəka yi pa̱ zhalat zhalat, uza̱ nak mí swan ovanba̱k pa̱ kan a lár ka̱t. 20 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, ma mar uMusa. Uyen va̱ ta ɓyen pa̱ gənggəng. Ma kan na ka̱ nzhi apupon apye pa̱ shaɗən. 21 Te ma ga ma re na ka̱ ashe ǹzam wa aɗor mmandar na te, uya aFirauna uyen ɓyen ga vek na. Uza̱ yar na kan na wa ayen wo. 22 Ma na nkpaktak nnyi ngga aMasar á na. Uza̱ sat unəm uga nnyi nnap-nlà ngga anung ka̱ nnəm nnap kpa.

23 &lt;&lt;Ka̱ nva̱ngva̱ uMusa nəm izun chit ìsəm pa̱ ineɗən te, uza̱ yar ka̱ ashe ìgwak wo pa̱ o ga atak ogənan wo oIsa̱rila, na o ya apir mɓək anung va̱ oza̱ ka̱ ashishe. 24 Uza̱ ga te, uza̱ ga ya unəm uga aMasar ro ka̱ nnyan ku unəm uga aIsa̱rila. Uza̱ ka̱m ikukum har uza̱ pyát akəkat á na kpa ka̱ atak ngba̱l unəm uga aMasar va̱ ta. 25 Nrəng aMusa pa̱ apir nnap nnəm wo va̱ ta̱ i nak aghan i ga onəm wo oIsa̱rila pa̱ mmawó na Inan ka̱ nnəm inok ka̱, na o ka̱mshi oza̱. ká̱ nnà te, a ghan ga oza̱ ka̱t. 26 Ìpin fa kpa̱k kà̱ɗi te, uMusa ɓa ya oIsa̱rila pa̱ oparəm ka̱ nlun ikum. Uza̱ ɗak pa̱ na o dan oza̱. Te uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;Ónəm va̱ ta̱, mmawó ogənan te, o nyi ka̱t ɗò? Sang kang o ɗom nnak aɓang ówan wo yà?&gt; 27 Te unəm va̱ ji nkam awan wo ji te, uza̱ da̱n uMusa le á na ka̱ cho. Uza̱ là á na kpa pa̱, &lt;Uda nak ɓu unəm uga nnəm ichumchum ka̱ yi yà? Uda nak ɓu ka̱ nkat akwali ayi yà? 28 U ɗom pa̱ u gba̱l mi wa nva ku u gba̱l unəm uga aMasar ka̱ nlam ɗò?&gt; 29 UMusa fe nnap va̱ ta̱ wanta̱ te, uza̱ chər ga təm ka̱ mbin aMidiyan. Ka̱ ta na uza̱ mar ovan wo onunggwan pa̱ oparəm.

30 &lt;&lt;Ka̱ nva̱n izun ìsəm pa̱ ineɗən te, umaleka ro fa nyám ishi wo úMusa ka̱ ashe aməlam apər aga nri iya-kun ro ka̱ ashe ǹzam aƁam aSinayi. 31 UMusa ya te, a sat iya̱m iga nɗak na. Uza̱ sən ga dat na o dər te, uza̱ fe achu aPonzhi Inan pa̱, 32 &lt;Mmami na Inan okəka ɓu. Inan aIbərahim, ku uIshaku, ku uYakup.&gt; Te izər ɓan ntan ku uMusa. Igwak kam na pa̱ uza̱ a dər apər va̱ ta lap ka̱t. 33 Te uPonzhi-Inan là á na pa̱, &lt;Zəp akwap aga ashar ɓu. Ka̱kul atak va̱ u ta̱l ka̱ ta̱ te, atak yə́ryər. 34 N ya mɓək anung va̱ ya mí na onəm mi ka̱Masar. N fe nɗum ká̱ izər-nrwa oza̱ fe. A nak te, n fər chit n vang pa̱ ń ka̱mshi oza̱. Ɓa na ń re ɓu u ga aMasar.&gt;

35 &lt;&lt;UMusa va ta̱ oza̱ ka̱ yan ka̱ na oza̱ là á na pa̱, &lt;Uda nak ɓu unəm uga nnəm ichumchum ka̱ yi yà? Uda nak ɓu ka̱ nkat akwali ayi yà?&gt; Te uwa Inan re nre ka̱ na ta̱l unəm uga nnəm ichumchum ka̱ oza̱. Uwa kpa unəm uga nka̱mshi oza̱. Inan na inok úMusa ka̱ atak nre umaleka wò va nyám ishi wo úMusa ka̱ ashe iya-kun iga nri apər va̱ a. 36 UMusa uwa fa ka̱ oza̱ ka̱ ashe mbin aMasar nva̱ngva̱ uza̱ nəm iya̱m-chumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong chit ka̱ ashe aMasar ká̱ Iwa Irəzan a. Uza̱ nəm iya̱m pa̱ ɗongɗong kpa ka̱ ashe anyin har izun ìsəm pa̱ ineɗən. 37 UMusa va ta̱ ka̱ là óIsa̱rila pa̱, &lt;Inan i ga nre nre awo ku unəm uga nka̱m nre ka̱tətak uva uzəntən ka̱ ashe wo wa nva̱ uza̱ re nre ka̱ mi a.&gt; 38 UMusa ka̱ ya ka̱ ashe onəm Inan ka̱ ashe anyin nzəng ka̱ okəka yi ku umaleka va̱ ka̱ là nnap ka̱ na ka̱ apal aɓam aSinayi. Uwa kpa ka̱m nnap-nlà ngga iriri ka̱ atak Inan a na ayi. 39 Ka̱ nna kpa te, okəka yi yan ka̱ nkpak nnap nnəm á na. Oza̱ yan ka̱ na le ka̱ na re, oza̱ na igwák oza̱ ka̱ nnap nle mbin aMasar. 40 Oza̱ là úHaruna pa̱, &lt;Nəm iyá̱m-ngwop ayi va oza̱ i lim mpyal ayi. Ka̱kul uMusa va̱ fa ka̱ yi ka̱ ashe mbin aMasar te, i nyi iya̱m va̱ ya na ka̱t.&gt; 41 Ka̱ ashe nra va ta na oza̱ lá ichər iya-na. Oza̱ pà iya̱m oza̱ wop ichər va̱ ta ka̱. Oza̱ nəm nchang-izər ngga nna ichumchum íya̱m va awo oza̱ a nəm a. 42 Ka̱kul nva̱ ta te, Inan ga̱ɓa̱n asəm na óza̱. Uza̱ re oza̱ ka̱ ngwop iya̱m iga apaɓur wa izhán wa nva ma lir ka̱ ashe atakarda onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan pa̱,

&lt;Ónəm oga aIsa̱rila, mmami na ka̱ o pà iya̱mkang ka̱ ashe anyin o yichi á mi a nəm izun ìsəm pa̱ ineɗəng va̱ ɗò?

43 Ko pa̱ ɗa̱p aghal aMolek va mí ka̱ ka̱ awa te, nna o yar o ra nggang ka̱, o wop awop ka̱ ashishe.

Aghal va ala̱ka̱n izhan aRamfan va o wop a.

Ichə́r va o nəm te, oma o wop.

Ka̱kul nva̱ ta te, mi nak mí wur wo ká̱ ikum mí ga ka̱ i watar mbin aBabel watar.&gt;

44 &lt;&lt;Matmat te, okəka yi oma ka̱ ya ka̱ aghal aga awa va nyám pa̱ Inan nzəng ka̱ oza̱ ka̱ ashe anyin. Ma ka̱ aghal va̱ ta wa nva ma là úMusa. Aghal va̱ ta pa̱ səlak wa nva uMusa ka̱ ya ká̱ iwu. 45 Okəka yi ka̱ ashe nra aYoshuwa te, oma ka̱ ya ka̱ aghal va̱ ta. Aghal va oza̱ kəkam a. Oza̱ ɓa tar ka̱ ka̱ ashe mbin va̱ Inan ɓak onəm oga ashishe fa le óza̱. Aghal va̱ ta nná ka̱ ya har ɓa chu nra aDawuda 46 va Inan fe nchang fe ka̱ na. Uza̱ chál Inan pa̱ uza̱ a ma̱n awo u me nzhi nra á na. Uza̱ va Inan aYakubu a. 47 ká̱ nnà te, uSolomon a won a me nzhi va̱ ta íNan. 48 Ka̱ nna kpa te, uPonzhi-Inan va ji pa̱ kpaktak te, uza̱ i təm ka̱ ashe nzhí va onəm a me ka̱t. wantana uYeshayah unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ là pa̱,

49 &lt;Inan là pa̱,

Apaɓur nna itok iponzhi mi a.

Apal mbin nnyi te, atak nnak-ashar mi.

Chit te, nza̱ nzhi pa̱ wat ó me á mi yà?

Nza̱ atak i won i ya pa̱ atak njul njul mi yà?

50 Ka̱ ashe ichumchum mi na n nəm nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ ka̱t ɗò?&gt;

51 &lt;&lt;Ónəm oga nkak ishi oga anung igwák itwattwat. Achwang wo kpəkpa̱ng kpa. O ɗongɗong ka̱ okəka wo ka̱t. Pa̱ ɗəkər mmawó ka̱ nlyat izər o yang nnap aRuhu-Nəna̱n. 52 Ka̱ ashe nkpaktak onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan te, nza̱ uzəngtəng ka̱ ashe oza̱ okəka wo na idumdum á na ka̱t yà? Onəm oga nla nnáp mɓa Anəm-Nəna̱n va̱ ta̱ te, oza̱ gba̱ng oza̱. Uwa ǹyangmata̱ o mwàn na o gba̱l. 53 Mmawo na o ka̱m nnap-mpakpak aMusa va̱ oma̱leka a ɓa ka̱. Ka̱ nna kpa te, o kpak ka̱t.&gt;&gt;

Ma kwan uIstifanus kú

54 Onəm-chumchum oYahudi fe wanta̱ te, a ra̱m oza̱ pa̱ zhalat zhalat. Oza̱ məmchi anung oza̱ i kyen ká̱ inyin ka̱kul ìgwak lak oza̱. 55 UIstifanus jiwo te, aRuhu-Nəna̱n yəl na. Uza̱ pak iwu i dər apaɓur, uza̱ ya ichumchum Inan va ɓyen pa̱ gənggəng, ku uYesu təm ka̱wo ari Inan. 56 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Dər kan, mmami ka̱ nya apaɓur bol. N ya uYesu Kəristi təm ka̱wo ari Inan.&gt;&gt;

57 Te oza̱ won ka̱ ngham achu pa̱ gba̱ngba̱n. Oza̱ zwan achwang oza̱ ká̱ ifán ka̱kul kan o fe iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nləla ka̱t. Oza̱ ɓa ka̱nun-zəntən oza̱ ɓa gún na. 58 Oza̱ fa ka̱ na ka̱ nsəm nzhi. Ma kwan na ká̱ ipán. Onəm va̱ ka̱ là iya̱m va̱ oza̱ nyi ka̱ apal ishishi te, oza̱ zəp ilukwán oza̱ nak úyenza̱m ro aɗiɗin pa̱ uShawulu pa̱ a panchi óza̱. 59 Te oza̱ pak inok nkwan uIstifanus ká̱ ipán. Uza̱ nnyi te, ka̱ ya ka̱ nchal Inan pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhi-Inan ka̱m aruhu mi.&gt;&gt; 60 Te uza̱ ɓəram ka̱ mbin uza̱ là nnap ka̱ achu akámkám pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhi-Inan, kan nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱ a təm óza̱ ká̱ ishi ka̱t.&gt;&gt; Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l ka̱ nnap-nlà va̱ ta̱ te, uza̱ ru ka̱ mbin ku.

8

1 UShawulu ma̱n ka̱ ngba̱l aIstifanus va̱ ta̱ ma̱n.

Ma nyan ka̱ onəm aYesu

Ká̱ ilum va̱ ta byet te, mɓək anung íkilisiya mɓá̱ngɓa̱ng fa ka̱ ashe aUrushelima. Ma lyan-shin nkpaktak oza̱ ka̱ ashe mbin aYahudiya ka̱ aSamariya. Onəm oga nre aYesu kəristi oma byet ma re ka̱ ashe aUrushelima. 2 Onəm oga ngwa Inan onandər ro ɓa yar uIstifanus li. Oza̱ yən ikuku pa̱ zhalat zhalat. 3 UShawulu nnyi te, uza̱ nəm íkilisiya ka̱ nchang ka̱t. Uza̱ i tan nzhí onəm pa̱ nzəngzən i dap onəm oga ngwa uYesu onunggwan ka̱ ochar i fa. Uza̱ i ga ka̱ oza̱ pa̱ ma kuk ka̱ nzhí ikán.

UFilibus là nnap aYesu kəristi ka̱ mbin aSamarlya

4 Onəm oga ngwa uYesu va̱ ma lyanshin oza̱ pa̱ kpakpa te, oza̱ i là nnap-nlà aYesu ka̱ atak va kpaktak oza̱ ga ka̱. 5 UFilibus ga atak-chumchum ro ka̱ ashe mbin aSamariya. Uza̱ là nnap aYesu kəristi ónəm ka̱ ta. 6 Nggatək va pa̱ kpaktak fe iya̱m va̱ uFilibus ka̱ nləla te, oza̱ nakshi ka̱ pa̱ dakdak ka̱kul iya̱m-chumchum iga nɗaktak va̱ uza̱ ka̱ nləla ká̱ iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nnənəm a. 7 Onəm pa̱ kyak aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng fa re oza̱ nzəng ka̱ ngham achu. Onəm oga ngba̱k izər ikuku pa̱ kyak ka̱ onəm-gurum oza̱ tan. 8 A nak te, ma nəm nchang ìgwak pa̱ makmak ka̱ atak va̱ ta.

USiman unəm uga nnəm iva̱k

9 Ka̱ ya matmat te, unəm ro uwa ya ka̱ atak va̱ ta aɗiɗin pa̱ uSiman. Uza̱ i nəm iva̱k ká̱ iya̱m iga nna ayər ńkpaktak onəm oga aSamariya. Uza̱ i fam pa̱ mmawó unəm uchumchum. 10 Onəm pa̱ kpaktak, ochumchum ka̱ oɓwakan, na nnandər na ká̱ iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nnənəm. Oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ uwa ichumchum Inan va mí wór pa̱ Ichumchum a.&gt;&gt; 11 Oza̱ na nnandər na ka̱ na, ka̱kul a ya nra chit uza̱ ka̱ mpak inok nnəm iya̱m-chumchum iga nɗaktak ka̱ atak nnəm iva̱k wo. 12 Kan nva̱ngva̱ oza̱ na nnandər ka̱ nnap-nlà ngga nchang nfe va̱ uFilibus là óza̱ ka̱ apal ishi iponzhi Inan ká̱ ichumchum aɗin aYesu Kəristi te, ma nəm abaptisima óza̱, onunggwan ka̱ ochar. 13 Kap ku uSiman ká̱ ishi wo, uza̱ na nnandər kpa. Ma nəm abaptisima á na te, uza̱ yan úFilibus ká̱ ìjili. Iya̱m-chumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong va̱ uza̱ ya uFilibus ka̱ nnənəm te, a ɗak na pa̱ gənggəng.

14 Onəm oga nre aYesu kəristi va̱ ka̱ ashe aUrushelima fe pa̱ onəm oga aSamariya ka̱m nnap-nlà Inan chit te, oza̱ re nre óza̱ ku uBiturus ku uYohana. 15 Nva̱n va̱ oBiturus ɓa chu te, oza̱ nəm aduwa óza̱ pa̱ oza̱ a ka̱m ichumchum aRuhu-Nəna̱n. 16 Ka̱kul nná ka̱ fər chit ka̱ apal ishi oza̱ ka̱t. Ma nəm abaptisima óza̱ na pa mwan ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu. 17 Oza̱ nak awo óza̱ te, oza̱ ka̱m ichumchum aRuhu-Nəna̱n.

18 USiman ya chit pa̱ onəm oga nre aYesu kəristi ka̱ atak nnak awo ónəm ká̱ ishi na kan mí ka̱m ichumchum aRuhu-Nəna̱n va̱ te, uza̱ na mbwai óza̱. 19 Uza̱ là ka̱nunun pa̱. &lt;&lt;O na apir ichumchum va̱ ta á mi kpa. Na unəm va kpaktak n nak awo á na ká̱ ishi te, uza̱ a ka̱m ichumchum aRuhu-Nəna̱n.&gt;&gt; 20 Te uBiturus là á na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu ka̱ mbwai ɓu o zhì pa̱ kpaktak. Ka̱kul u nak pa̱ mí yap imwa Inan ka̱ mbwai. 21 Iya̱m ro ya yar ɓu ka̱ ashe nnap va̱ ta̱ ka̱t. Ka̱kul mmaɓu ká̱ ìgwak inəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱t. 22 Ka̱kul nva̱ ta te, wa re nnap nna ɓu va̱ ta̱. Chal uPonzhi-Inan mo te uza̱ a yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nrən-nna ngga ashe ìgwak ɓu aɓu. 23 Ka̱kul n ya pa̱ ìkpar iɓá̱ngɓa̱ng iya yəl ka̱ ashe ɓu kan nnap-mɓá̱ngɓa̱ng pá asang aɓu kəkam.&gt;&gt; 24 Te uSiman là pa̱, &lt;&lt;O chál uPonzhi-Inan á mi ka̱kul le kan iya̱m pa̱ izən ka̱ ashe iya̱m va̱ o là ta̱ te, a ya mi ka̱t.&gt;&gt;

25 Nva̱ng va̱ onəm oga nre aYesu kəristi va̱ ta̱ là iya̱m va̱ chit oza̱ nyi ka̱ apal ishi aYesu nzəng ka̱ nla ónəm nnap-nlà va̱ aPonzhi-Yesu ɗom pa̱ onəm a nyi te, oza̱ le ɓa ga aUrushelima. Oza̱ pak inok nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱sa̱l ka̱van atak aga mbin aSamariya pa̱ ikyak.

UFilibus là nnap nlà Inan
ûnəm uchumchum ro uga aHabasha

26 Te umaleka ro fa là úFilibus pa̱, &lt;&lt;Won kpán asa̱l ga asa̱l nkwandal. Yar asa̱l va fa ka̱ aUrushelima i ga aGaza. Asa̱l va ka̱ ashe anyin a.&gt;&gt; 27 A nak te, uFilibus won ru asa̱l ga. Te uza̱ ya unəm uchumchum ro uga aHabasha. Uwa i nakshi ka̱ nkpaktak atak mɓut mbwai aKandakatu uga aHabasha uchar. (AKandakatu pa te, aɗin iponzhi iga mbin aHabasha.) Ma gba̱l atak amar gba̱l ku unəm va̱ ta ka̱kul nnap inok. Unəm va̱ ta ɓa ga aUrushelima ka̱kul ngwop Inan. 28 Uza̱ ka̱ nle ngga nzhi ka̱ ashe akeke va ipəri i dap te, uza̱ ka̱ ya ka̱ nkun nnap-nlà Inan va uYeshayah a lir. 29 Te aRuhu Inan là úFilibus pa̱, &lt;&lt;Sən ga dat ka̱ akeke va̱ ipəri ka̱ ndədap ta̱.&gt;&gt; 30 UFilibus chər ga atətak. Te uza̱ fe unəm va̱ ta ka̱ nkun ka̱ ashe nnap-nlà Inan va uYeshayah a lir. UFilibus ɓəp unəm va̱ ta̱ pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu ka̱ nkpán ipir iya̱m va̱ mmaɓu ka̱ nkukun na lyát do?&gt;&gt; 31 Unəm va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Mi nəm sang kang mi kpán ipipir yà? Ya unəm ro i kang ìjili jili á mi kang.&gt;&gt; Te uza̱ chál uFilibus pa̱ uza̱ a kyen akeke a təm nzəng ká̱ wo.

32 Unəm uchumchum va̱ ta ka̱ ya ka̱ nkun atak va ka̱ ashe nnap-nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;Ma ga ka̱ na wa iya-tam va nyi iya̱m ro ka̱t.

Mi i ga atak mpà na chwat ka̱ na.

Uza̱ ma̱r ka̱ anung wa iya-tam va mí ya kà̱ nkpat akpap á na te, i yən ka̱t a.

wantana mí nəm á na sanggo te, uza̱ i bol anung ka̱t.

33 Ma nəm ka̱ na pa̱ vyakshin har ma nnap-akwali á na va ya ka̱ nnandər ka̱t.

Uda kur nla pa̱ mo te, uza̱ re *nva̱n ro yà?

Ka̱kul ma yar iriri riri ka̱pambin va̱ ta̱.&gt;&gt;

34 Unəm uchumchum va̱ ta ɓəp uFilibus pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ nchal ɓu. Wa ma̱n te, wa là á mi. Unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan va̱ ta ka̱ nla nnap ka̱ apal ishi wo ɗò, ka̱t te ka̱ apal ishi anəm-kak?&gt;&gt; 35 Te uFilibus ɓan ka̱ atak va̱ uza̱ kun ta̱ uza̱ là nnap-nlà ngga nchang nfe á na ka̱ apal ishi aYesu pa̱ dakdak. 36 Oza̱ ka̱ ngga te, oza̱ ɓa chu atak ndəng ro. Te unəm uchumchum va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;Ndən na ta̱. Iza̱ i dan pa̱ ma nəm abaptisima á mi yà?&gt;&gt; 37 UFilibus là á na pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ u na nnandər na ká̱ ìgwak ɓu pa̱ kpaktak te, mí nənəm aɓu.&gt;&gt; Te unəm uchumchum va̱ ta̱ là á na pa̱, &lt;&lt;N na nnandər na pa̱ uYesu Kəristi uYa Inan.&gt;&gt; 38 Te uza̱ nak ma sat ka̱ akeke. Oza̱ fən mparəm oza̱ ga atak ndəng va̱ ta. Te uFilibus nəm abaptisima á na. 39 Ka̱ nfa oza̱ na byet ka̱ ashe ndəng te, aRuhu aPonzhi Inan dapchi uFilibus lár ka̱. Unəm uchumchum va̱ ta ya na lap ka̱t. Uza̱ ga achen wo ka̱ ashe nchang ìgwak. 40 A nəm te, uFilibus ya ishi wo ka̱ aAzotus. Uza̱ pak inok nra nggang ka̱ ashe mbin ngga atak va̱ ta i là nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ apal ishi aYesu har uza̱ ga chu aKaisariya.

9

UShawulu ga̱ɓa̱n nyan unəm uga ngwa uYesu

1 UShawulu ka̱ ya ka̱ nsat atak ónəm aPonzhi-Yesu pa̱ o gbá̱n oza̱. Te uza̱ ga atak aponzhi onəm oga mpyal awop 2 uza̱ ɓəp na pa̱ uza̱ a na oga awasika awo na o ga atak onəm oga nzhí Inan mɓwakan va̱ ka̱ aDəmaska na o ya onəm oga nla pa̱ mmawó ka̱sa̱l aYesu va̱ ta̱, onunggwan ka̱ ochar. Te ò wur oza̱ ò ɓa aUrushelima ka̱ ka̱ ashe ikan. 3 Uza̱ ka̱ ashe ngga, uza̱ ɓa dat chit ka̱ aDəmaska te, atak atántàn mul na ka̱ nfa ka̱ apaɓur a ghan gang na ka̱ ashe. 4 Te uza̱ ru ka̱ mbin. Uza̱ fe achu ro ka̱ nla á na pa̱, &lt;&lt;ÁShawulu, áShawulu, sang kang ɓu ɓək anung á mi yà?&gt;&gt; 5 Te uShawulu là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu uda ya ánəm ga nzhi?&gt;&gt; Achu va̱ ta na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Mmami uYesu va ɓu ɓək anung á mi. 6 Won na u ga ashe aDəmaska. Ka̱ ta te, nna mí là iya̱m va̱ aɓu pa̱ u nəm.&gt;&gt; 7 Onəm va̱ ka̱ ya nzəng ka̱ na te, oza̱ tong nnap-nlà ɗak oza̱ ka̱ nla. Oza̱ fe achu fe kan oza̱ ya unənəm ka̱t. 8 Te uShawulu won. Uza̱ bol iwu te, uza̱ ya atak ka̱t. Ma kpán awuwo ma dap na oza̱ ga ashe aDəmaska. 9 Ǹrəra pa̱ nshaɗən iwu ya atak ka̱t. Uza̱ ri iya̱m ro ka̱t. Uza̱ wa iya̱m ro ka̱t kpa.

10 Unəm aYesu kəristi ro uwa ya ka̱ ashe aDəmaska aɗiɗin pa̱ uHananiya. UPonzhi-Yesu wór na ka̱ ashe alár pa̱, &lt;&lt;ÁHananiya.&gt;&gt; Te uza̱ ma̱n pa̱, &lt;&lt;À, m ma̱n aPonzhi-Yesu.&gt;&gt; 11 Te uPonzhi-Yesu là á na pa̱, &lt;&lt;Won ga nzhi aYahuda va ka̱sa̱l va̱ mí wór pa̱ Asa̱l aga Nsat Nzwan. Wa ɓəp izər anəm uga aTarsus ro ka̱ ta aɗiɗin pa̱ uShawulu. Uwa ka̱ ta ka̱ nnəm aduwa. 12 Uza̱ ya chit ka̱ ashe alár pa̱ unəm ro aɗiɗin pa̱ uHananiya ka̱ ntar ka̱ atak wò. Uza̱ nak awo a wò ká̱ ishi na ò ya atak kà̱ɗi .&gt;&gt; 13 Te uHananiya na ama̱n pa̱, &lt;&lt;ÁPonzhi-Yesu, n fe iya̱m chit pa̱ makmak ka̱ apal ishi anəm va̱ ta̱, ka̱ apir iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm ónəm oga ngwa ɓu ka̱ aUrushelima. 14 Uza̱ ɓa ka̱ ta̱ ká̱ ichumchum ka̱ atak onəm oga mpyal awop ochumchum pa̱ uza̱ a wur nkpaktak onəm oga ngwór ka̱ ashe aɗin ɓu uza̱ a kuk.&gt;&gt; 15 Ká̱ nnà te, uPonzhi-Yesu là á na pa̱, &lt;&lt;Ga atətak. Ka̱kul n yak na chit unəm uga nnəm inok mi. Na uza̱ a nak onəm va̱ oYahudi ka̱t, a nyi aɗin mi, ka̱ oponzhi, ka̱ oYahudi kpa. 16 Mi nyám á na apir mɓək anung va̱ nkpak pa̱ uza̱ a ɓək ka̱kul aɗin mi.&gt;&gt; 17 Te uHananiya ga. Uza̱ ga tar nzhi va̱ ta. Uza̱ nak awo úShawulu ká̱ ishi te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ágənang mi uShawulu, uPonzhi-Yesu a re mi. Uwa ka̱ nyám ishi wò aɓu ka̱sa̱l ká̱ mɓa ɓu ka̱ ta̱ a. Uza̱ re mi pa̱ u ya atak kà̱ɗi. Na aRuhu-Nəna̱n a yəl ɓu kpa.&gt;&gt; 18 Ta byet te, iya̱m ro wa akwangkwang tak fa ka̱ ashe iwu aShawulu. A nak te, uza̱ ya atak kà̱ɗi. Te uza̱ won ga ma nəm abaptisima á na. 19 Nva̱n va̱ uza̱ ri iya̱m-nrì te, uza̱ ya nkam izər. UShawulu təm nzəng ka̱ onəm aYesu Kəristi oga aDəmaska ya nra wat.

UShawulu là nnap-nlà Inan ka̱ Dəmaska

20 Uza̱ kali ka̱t, uza̱ ɓan nla nnap ónəm ka̱ ashe nzhí Inan mɓwakan pa̱ uYesu uwa uYa Inan. 21 Nkpaktak onəm va̱ fe na te, a sat iya̱m iga nɗak oza̱. A nak te, oza̱ ɓəp owan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm va ta̱ uwa ka̱ nəm iɓà̱ng ônəm oga nna nnandər ka̱ aɗin aYesu oga aUrushelima ka̱t ɗò? Uza̱ ɓa ka̱ ta̱ ka̱kul ngwur onəm ò kùk ónəm oga nshi iya̱m awop ochumchum ka̱t ɗò?&gt;&gt; 22 Ká̱ nnà te, uShawulu kà̱ nkam kà̱ nkam ka̱ ashe nnap-nlà wo. Iya̱m va̱ uza̱ i là ónəm va nyám pa̱ uYesu uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan te, a ɗak oYahudi oga aDəmaska. A nak te, oza̱ ya ka̱ anung ngga nla iya̱m ro ka̱t.

UShawulu malkan ka̱ oYahudi oga aDəmaska

23 A gba̱ng nva̱ng chit te, oYahudi nəm ichən ká̱ izər oza̱ pa̱ o gba̱l uShawulu. 24 Iya̱m-ɓá̱ngɓa̱ng va̱ oza̱ sar ta̱ te, uShawulu won nyi. Izwam ka̱ alum mí panchi anung-asa̱l ga atak va̱ ta na ma kpán na, na ma gba̱l. 25 Te okpari kpari yar na ká̱ ìzwam oza̱ re na ka̱ ashe anap fər ka̱ mɓol ro ká̱ izər akamsəlang va ma gang aDəmaska ka̱.

Ogənan ɗom nyang nka̱m uShawulu ka̱ aUrushelima

26 Nva̱n va̱ uza̱ ɓa chu aUrushelima te, uza̱ ɗom pa̱ o gwang ishi ka̱ aɓo onəm oga nna nnandər ka̱ uYesu. Te ayəyər nəm nkpaktak oza̱. Oza̱ ma̱n ka̱ pa̱ uza̱ ta̱l unəm aYesu kəristi chit na kpa ka̱t. 27 Te uBarnaba ka̱m na ɓa atak onəm oga nre aYesu kəristi ka̱. Uza̱ là óza̱ asa̱l va̱ uShawulu ya uPonzhi-Yesu ka̱ asa̱l aDəmaska, ka̱ asa̱l va̱ uYesu là nnap ka̱ na, ka̱ asa̱l va̱ uShawulu là nnap ónəm ka̱ aDəmaska ka̱ ashe aɗin aYesu ka̱ ashe nkam-ìgwak. 28 A nak te, oza̱ ka̱m na uza̱ təm nzəng ka̱ oza̱ ka̱ ashe aUrushelima. Uza̱ i wali ka̱ oza̱ pa̱ shat. 29 Uza̱ i là nnap ónəm ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu kpa ka̱ ashe nkam-ìgwak. Uza̱ dap atam ka̱ oYahudi oga nfe iHeleni. Te oza̱ ɗak pa̱ o gba̱l na. 30 Nva̱ng va̱ ogənang nyi chit pa te, oza̱ ga ka̱ na ka̱ aKaisariya. Oza̱ re nre ka̱ na ga aTarsus.

31 Ikilisiya ka̱ ashe nkpaktak mbin aYahudiya, ka̱ aGalili, ka̱ aSamariya təm ka̱ ashe ikángkáng. Iyəl oza̱ ka̱ mmak i ga mpyal na chwat. Oza̱ təm ka̱ ashe nna ichumchum úPonzhi-Inan. ARuhu-Nəna̱n ka̱ nkam oza̱. Oza̱ ya ngga mpyal pa̱ makmak.

Ma tan uIniyas

32 UBiturus ka̱ nra nggang ka̱ ashe mbin va̱ ta te, uza̱ ɓa chu ka̱ atak onəm oga nna nnandər va ka̱ aLida. 33 Ka̱ ta te, uza̱ ya unəm ro aɗiɗin pa̱ uIniyas. Uza̱ rwa chit izun pa̱ ina̱nne, ngwon ya á na ka̱t. Ka̱kul izər kuku ka̱ na. 34 Te uBiturus là á na pa̱, &lt;&lt;ÁIniyas, uYesu Kəristi ka̱ ntan ɓu. Won chəndər iya̱m-nra ɓu.&gt;&gt; Ta byet te, uIniyas won. 35 Nkpaktak onəm oga aLida ka̱ aSarona oza̱ ya iya̱m va̱ ma nəm ta̱ te, oza̱ na nnandər ku uPonzhi-Yesu.

UBiturus won ku uTabita ka̱ atak ikú

36 Ka̱ aYafa te, uchar uga nna nnandər ka̱ uYesu ro uwa ya aɗiɗin pa̱ uTabita. (Aɗin va̱ ta ká̱ iHeleni pa̱ uDokas nna ipipir pa̱, &lt;&lt;nkàr&gt;&gt; a.) Uchar va̱ ta yar nyi nnap te. Uza̱ i na nka̱mshi ónəm oga nkun ka̱sa̱l pa̱ ɗongɗong. 37 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, uza̱ rwa te, uza̱ ku. Ma wór izər á na ma nar na ka̱ ashe nzhi ngga apal. 38 AYafa pa te, a gba̱ng ka̱ aLida ka̱t. Onəm aYesu Kəristi oga atak va̱ ta fe pa̱ uBiturus uwa ka̱ aLida te, oza̱ re onəm pa̱ oparəm ka̱tətak pa̱ uza̱ a ɓa atak oza̱ pa̱ kəlak kəlak. 39 UBiturus ma̱n won ga nzəng ka̱ oza̱. Uza̱ ɓa chu te, ma kyen ka̱ na ka̱ nzhi ngga apal va̱. Ochar okpələn va̱ oɓar oza̱ kuku te, oza̱ tong dat ku uBiturus i yən. Oza̱ i ya ka̱ nnyam á na ilukwán ká̱ iya̱m va̱ uDokas ka̱p ya uwa ya nzəng ka̱ oza̱ a. 40 UBiturus nak oza̱ pa̱ kpaktak fa agbai. Te uza̱ kuchi chál Inan. Uza̱ ga̱ɓa̱n dər akúm va̱ ta te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;ÁTabita, won.&gt;&gt; Uza̱ bol iwu ya uBiturus te, uza̱ won təm. 41 UBiturus kpán na ka̱wo ka̱mshishi won ta̱l ga akul. Te uza̱ wór onəm oga nna nnandər ka̱ ochar okpələn va̱, uza̱ yichi na óza̱ uriri. 42 Ma fe nnap va̱ ta̱ gang ka̱ ashe nkpaktak aYafa. Onəm pa̱ makmak na nnandər ku uPonzhi-Yesu. 43 UBiturus təm ka̱Yafa nəm nra pa̱ makmak. Uza̱ təm ka̱ nzhi aSiman unəm uga mmə́chi awa.

10

UKarnilus re nre ku uBiturus

1 Unəm uchumchum oshozha uro uwa ya ka̱ aKaisariya aɗiɗin pa̱ uKarnilus. Uza̱ ka̱ ashe idongkong oshozha va mí wór pa̱ Idongkong iga aItaliya. 2 Uza̱ unəm uga ngwa Inan. Oza̱ pa̱ kpaktak ka̱ onəm oga ashe nzhi wo onəm oga nra ayər Inan pa̱ makmak. Uza̱ i na iya̱m ónəm pa̱ makmak ka̱ ashe nnyi-nnap. Uza̱ i nəm aduwa pa̱ ɗəkər ɗəkər. 3 Ka̱ alum sur ro ka̱ acham pa̱ shaɗən aga alum te, uza̱ ya iya̱m ka̱ ashe alár. Uza̱ ya umaleka aPonzhi Inan pa̱ kpátkpát tar ɓa atətak. Uza̱ wór na pa̱, &lt;&lt;ÁKarnilus.&gt;&gt; 4 Te uza̱ pak iwu á na ka̱ ashe ayər. Uza̱ ɓəp pa̱, &lt;&lt;Ánəm ga nzhi iza̱ yà?&gt;&gt; Umaleka va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;Inan kong ka̱ aduwa ɓu ká̱ imwa va̱ ɓu na ónəm oga nkun ka̱t. 5 Re nre ka̱ onəm ro ǹyangmata̱ a ga ma wór unəm ro aɓu aɗiɗin pa̱ uSiman-Biturus ka̱ aYafa. 6 Uza̱ ka̱ ntəm ka̱ nzhi aSiman unəm uga mməchi awa. Nzhizhi ka̱ anung iwa.&gt;&gt; 7 Nva̱n va̱ umaleka va̱ ta̱ ga chit te, uza̱ wór okpari ro pa̱ oparəm ku ushozha ro uga ngwa Inan uga nnəm inok á na. 8 Uza̱ yar shal óza̱ pa̱ kpaktak iya̱m va̱ fa. Te uza̱ re oza̱ ga aYafa.

UBiturus ya alár

9 Ìpin fa kpa̱k ka̱ alum ka̱ apal ndəng te, oza̱ ɓa dat chit ka̱ aYafa. Te uBiturus kyen ka̱ apal nzhi ka̱kul nnəm aduwa, nzhi va ma ta apəpal ta a. 10 Ayan ji na uza̱ ɗom iya̱m ro pa̱ o ri. Ma ka̱ anung mpək iya̱m-nrì á na na te, uza̱ ya iya̱m ka̱ ashe alár. 11 Uza̱ ya apaɓur bol iya̱m ro wa inan ìlukwan iga ndan izər ma re i fər i vang apambin ka̱ aranchwan pa̱ neɗən. 12 Ɓu ya nkpaktak izhé ka̱ ashishe, ká̱ iga kpán ka̱ afu, ká̱ inyil. 13 Te uza̱ fe achu ro là á na pa̱, &lt;&lt;ÁBiturus, won pà na u ri.&gt;&gt; 14 UBiturus là pa̱, &lt;&lt;O'o áPonzhi-Inan, na n ri iya̱m ro chit iyə́ryər, ka̱t te iga nnəm-jan ka̱t.&gt;&gt; 15 Uza̱ fe achu mpəpar pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va̱ Inan a là pa̱ inəna̱n te, kan wa là pa̱ iya̱m iga nnəm-jan ka̱t.&gt;&gt; 16 Ma nəm wanta nva̱n pa̱ nshaɗən. Te ma dapchi iya̱m va̱ ta pa̱ kəlak le ɓa ga apaɓur.

17 UBiturus ka̱ nkat amar ka̱ apal ipir alár va̱ ta̱ te, onəm va̱ uKarnilus re oza̱ te, oza̱ ɓa chu chit ka̱ ntong ka̱nun-asa̱l. Oza̱ ɓəp nzhi aSiman te, ma nyám óza̱ chit. 18 Oza̱ wór awór oza̱ ɓəp pa̱ mo te uSiman-Biturus uwa ka̱ ta na ɗò? 19 UBiturus uwa ka̱ anung nkat amar ka̱ apal ishi alár va̱ ta te, aRuhu-Inan là á na pa̱, &lt;&lt;Onəm ma ta̱ pa̱ oshaɗən ka̱ nram ɓu. 20 Won na u fər na u ga nzəng ka̱ oza̱. Kan a ɗak ɓu ka̱t. Ka̱kul mmami na n re oza̱.&gt;&gt;

21 Te uBiturus fər vang atak onəm va̱ ta là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱ va ó ram. O ɓa iza̱ yà?&gt;&gt; 22 Oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;I fa ka̱ atak anəm chumchum oshozha ro aɗiɗin pa̱ uKarnilus. Uza̱ unəm-nəna̱n uga nra ayər Inan. Nkpaktak oYahudi ka̱ nɗəngchi na. Umaleka aPonzhi Inan a là á na pa̱ uza̱ a re nre kà̱ ɓu na uza̱ a fe iya̱m va̱ ɓu là á na a.&gt;&gt; 23 Te uBiturus ka̱m oza̱ tar ashe nzhi ka̱. Uza̱ na atak nra óza̱. Ìpin fa kpa̱k te, uza̱ ga nzəng ka̱ oza̱. Ogənan ro ka̱ ashe aYafa oza̱ ga nzəng ka̱ na.

UBiturus ka̱ nzhi aKarnilus

24 Ìpin fa kpa̱k te, oza̱ ɓa chu aKaisariya. UKarnilus ka̱ nyinyi pa̱ oza̱ ka̱ mɓa. A nak te, uza̱ chál onal wo ka̱ okpa wo ɓa ɓut. 25 Ka̱ ntar ashe nzhi na uBiturus ɓa tar byet te, uKarnilus ɓa gwang na. Uza̱ ru ka̱ mbin wop na. 26 Te uBiturus nak na wong là á na pa̱, &lt;&lt;Wong, mmami unəm wà kpa wa njiɓu.&gt;&gt; 27 UBiturus ka̱ nla nnap ka̱ na ɓa tar ashe te, uza̱ ya onəm ɓut pa̱ makmak. 28 Te uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O nyinyi ká̱ ishi wo pa̱ a yəyər pa̱ uYahudi a gwang ishi ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t. Ko ngga nzhi oza̱ te, a yər na yər. Kang Inan nyám á mi chit pa̱ kang mà wór unəm pa̱ uga nnəm-jan ka̱t. 29 A nak te, ma re nre kà̱ mi te, n yang ka̱t. N ɗom pa̱ ń fe. Iza̱ o wór mi ka̱ yà?&gt;&gt;

30 Te uKarnilus na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;A nəm nra chit pa̱ nshaɗən nda ka̱ acham wanta̱ ka̱ n ya ka̱ nnəm aduwa aga acham pa̱ shaɗən ka̱ alum te, unəm ro ɓa fa sat á mi ka̱ mpyal ilukwán lúkwán i ɓa̱p iwu ɓa̱p. 31 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;ÁKarnilus, ma fe aduwa ɓu chit. Iya̱m va̱ mmaɓu ka̱ nna ónəm oga nkun te, a ta̱l iya̱m irəngrəng chit ka̱ mpyal Inan. 32 Ka̱kul nva̱ ta te, re nre ka̱ aYafa ma wór uSiman-Biturus va ka̱ ntəm ka̱ nzhi aSiman unəm uga mmə́chi awa va ka̱ anung iwa a.&gt; 33 A nak te, n re nre ka̱ ɓu pa̱ kəlak kəlak. U nəm ɓyen byet nva̱ u ɓa a. N-yanmata̱ nkpaktak yi va̱ ka̱ ta̱ te, mmayi ka̱ mpyal Inan ka̱ nlok na i fe ka̱ atak ɓu iya̱m va̱ uPonzhi-Inan re ɓu pa̱ u là ayi.&gt;&gt;

Nnap nlà aBiturus ka̱ ashe nzhi aKarnilus

34 UBiturus ɗa̱mshi izər ta̱ uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Nnandər n ya chit pa̱ Inan i tap onəm ka̱t. 35 Unəm wa pa̱ kpaktak fa ka̱ ka̱ nza̱ akum nggo kan uza̱ ra ayər Inan ra nzəng ka̱ nnəm iya̱m va inəna̱n te, Inan i ka̱m na ka̱m. 36 Inan re nre óIsa̱rila ka̱ nnap-nlà wo. Ma là nnap-nlà ngga nchang nfe óza̱ ngga mɓa ka̱ ntəm ikángkáng ka̱ atak aYesu Kəristi. Uwa uPonzhi onəm pa̱ kpaktak. 37 O fe iya̱m va̱ fe lyanshin ka̱ ashe mbin aYahudiya a ɓan ka̱ mbin aGalili ka̱ nɗyang ka̱ apal ishi abaptisima va̱ uYohana nəm. 38 Iya̱m va ka̱ apal ishi aYesu Unəm ga aNazarat, ká̱ asa̱l va̱ Inan na aRuhu Nəna̱n a na ká̱ ichumchum, ka̱ nva̱ uza̱ pak inok nranggang ka̱ atak pa̱ ɗongɗong uza̱ i nəm iya̱m inəna̱n, uza̱ i tan onəm va kpaktak uShetan ka̱ nɗak oza̱. Uza̱ nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ Inan uwa ya nzəng ka̱ na. 39 Mmayi ka̱ owan mi, i ya iya̱m va̱ ya uza̱ nəm ka̱ ashe aUrushelima ka̱ nkpaktak mbin oYahudi. Oza̱ gba̱l na ka̱ atak mpak na ka̱ apal akun ikú. 40 ká̱ nnà te, Inan won ka̱ na ka̱ atak ikú ka̱ nva̱n nra pa̱ shaɗən. Uza̱ nak ma ya na ya. 41 Onəm pa̱ kpaktak à ya na ka̱t. Mmayi va Inan yak chit matmat pa̱ i ya na ya ká̱ iwu, mmayi va i ri i wa nzəng ka̱ na ka̱ nva̱n ngwuwon ka̱ atak ikú te, mmayi na ma nyám na ayi. 42 Uza̱ nak yi pa̱ i là nnap wo ónəm nzəng ka̱ nnyam ónəm pa̱ mmawó na Inan nak wo pa̱ o nap akwali ónəm oga iriri ka̱ okùkù kpa. 43 Uwa nkpaktak onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ nyám nnap ka̱ apal ishishi pa̱ unəm va kpaktak na nnandər ka̱ na te, uza̱ i ya nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul aɗiɗin.&gt;&gt;

Ma na aRuhu-Nəna̱n ónəm va̱ oYahudi ka̱t kpa

44 UBiturus ka̱ anung nnap-nlà te, aRuhu-Nəna̱n vang ka̱ apal ishi nkpaktak oza̱ va̱ ka̱ nfe nnap-nləla. 45 OYahudi oga nna nnandər va̱ ka̱ yar nva̱n aBiturus ya wanta̱ te, a ɗak oza̱ pa̱ gənggəng pa̱ ma na imwa aRuhu-Nəna̱n kpa ónəm va̱ oYahudi ka̱t. 46 Ka̱kul oza̱ fe oza̱ ka̱ nla nnap ka̱ achu agafak i na aɗəngchi íNan. Te uBiturus là pa̱, 47 &lt;&lt;Uda kur ndan pa̱ ma nəm abaptisima ónəm va̱ ta ka̱ ndəng yà? Ka̱kul oza̱ ka̱m imwa aRuhu-Nəna̱n chit na kpa wa njiyi.&gt;&gt; 48 Te uza̱ nak ma nəm abaptisima óza̱ ka̱ ashe aɗin aYesu kəristi. Oza̱ chál na, pa̱ uza̱ a təm ka̱ oza̱ pa̱ ɗa̱p kan uza̱ i le.

11

UBiturus shal íkilisiya iya̱m va̱ fa ka̱ aKaisariya

1 Onəm oga nre aYesu kəristi ka̱ ogənan va̱ ka̱ ashe nkpaktak mbin aYahudiya fe pa̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ ka̱m nnap-nlà Inan chit na kpa. 2 A nak te, uBiturus ɓa chu aUrushelima te, ogənan oYahudi oga nla pa̱ nkpak pa̱ ma pà ache únəm kan Inan i ka̱m na te, oza̱ byèt uBiturus. 3 Oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;U ga nzhi onəm oga ache amulur har u ri iya̱m-nrì nzəng ka̱ oza̱.&gt;&gt; 4 A nak te, uBiturus shal óza̱ pa̱ shiriri nkpaktak iya̱m va̱ fa. 5 Uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ka̱ n ya ka̱Yafa ka̱ nnəm aduwa te, n ya ka̱ ashe alár iya̱m ro wa inan ìlukwan iga ndan izər ma ka̱ nre i fər ka̱paɓur ka̱ aranchwan pa̱ neɗən. A fər vang ka̱ atak mi. 6 M pak iwu n dər te, n ya iya̱mkang ka̱ ashishe, ká̱ izhé iga anyin, ká̱ iya̱m iga nkpán ka̱ afu, ká̱ inyil. 7 Te n fe achu ro là á mi pa̱, &lt;ÁBiturus, wong pà na u ri.&gt; 8 Te n là pa̱, &lt;O'o áPonzhi-Inan, na n ri iya̱m ro chit iyə́ryər, ka̱t te iga nnəm-jan ka̱t.&gt; 9 Achu va̱ ta là nnap á mi kà̱ɗi ka̱paɓur mpəpar pa̱, &lt;Kan wa wór iya̱m va Inan là chit pa̱ inəna̱n pa̱ iyə́ryər, ka̱t te iga nnəm-jan ka̱t.&gt; 10 Ma nəm wanta nva̱n pa̱ nshatɗing te, ma dapchi iya̱m va̱ ta le ɓa ga apaɓur. 11 A le ta byet te, onəm ro pa̱ oshaɗən ma re oza̱ ka̱ aKaisariya ka̱ atak mi, ɓa tong ka̱nun-asa̱l ka̱ nzhi va̱ ka̱ ntəm ka̱ a. 12 ARuhu-Inan là á mi pa̱ ń ga nzəng ka̱ oza̱ kang ayər iya̱m ro a nəm mi ka̱t. Ogənan oga okpa̱ɗən va̱ ta yar nva̱n mí ga nzəng ka̱ oza̱. I ga nzhi anəm va̱ re oza̱. 13 Uza̱ shal ayi asa̱l va̱ o ya umaleka ka̱ nzhi wo là awo pa̱, &lt;Re nre ka̱Yafa ma wór uSiman va mí wór na pa̱ uBiturus a. 14 Uza̱ i là nnap-nlà ro aɓu. Ka̱ atətak na mmaɓu ka̱ nkpaktak onəm oga ashe nzhi ɓu ó ya nka̱m-shi ngga iriri iga mbyet mbyet.&gt; 15 M ɓan nla nnap-nlà na byet te, aRuhu-Nəna̱n fər vang ka̱ apal ishi oza̱ wa nva ka̱ vang ayi ngəshi. 16 Te n rən iya̱m va̱ uPonzhi-Yesu ka̱ là pa̱, &lt;UYohana te, a nəm abaptisima ónəm ka̱ ndəng. Mmawo jiwo te, mí nəm abaptisima awo ka̱ aRuhu-Nəna̱n.&gt; 17 A yà pa̱ Inan na aRuhu-Nəna̱n óza̱ wa nva uza̱ ka̱ na yi ká̱ ilum va̱ ká̱ i na nnandər ku uPonzhi Yesu-Kəristi te, mmami n kur wa ada kan mi dap atam ká̱ Inan yà?&gt;&gt;

18 Oza̱ fe wanta̱ te, oza̱ ya ká̱ iya̱m ro pa̱ o là ka̱t. Te oza̱ na aɗəngchi íNan i là ka̱ pa̱, &lt;&lt;Wi, Inan məma̱n pa̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t te, a ga̱ɓa̱n a re nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ na oza̱ a ya iriri kpa ɓa.&gt;&gt;

Mpak ikilisiya iga Antakiya

19 Onəm va̱ mɓək anung va̱ fa ka̱ nva̱n ngba̱l aIstifanus kan a lyanshin oza̱ pa̱ kpa te, oza̱ ga har chu aFinikiya, ka̱ aKuburus, ka̱ Antakiya. Oza̱ i là nnap aYesu óYahudi na chwat. 20 Oro ka̱ ashe oza̱ onəm oga aKuburus ka̱ aKurane. Ka̱ nchu oza̱ ka̱ aAntakiya na byet jiwo te, oza̱ là nnap aPonzhi-Yesu ngga nchang nfe ónəm va̱ oYahudi ka̱t. 21 Ichumchum aPonzhi-Yesu na ka̱ ya nzəng ka̱ oza̱. Te onəm pa̱ makmak na nnandər ka̱ nnap-nlà oza̱. Oza̱ ga̱ɓa̱n tong oja aPonzhi-Yesu. 22 Ikilisiya iga aUrushelima won fe nnap va̱ ta. Te ikilisiya re nre ku uBarnaba pa̱ uza̱ a ga Antakiya. 23 Uza̱ chu te, uza̱ ya apir nnap nnəna̱n va̱ Inan nəm óza̱. Te ìgwak chang na. Uza̱ là óza̱ pa̱ oza̱ a tong oja aPonzhi-Yesu ká̱ ìgwak oza̱ pa̱ kpaktak. 24 Uza̱ unəm-nəna̱n va aRuhu-Nəna̱n ka̱ nna nnandər yəl ka̱ ashishe. Te onəm pa̱ makmak nyan oja aPonzhi-Yesu. 25 UBarnaba ga aTarsus na o ram uShawulu. 26 Uza̱ ga ya na te, uza̱ ɓa ka̱ na ka̱ aAntakiya. A nəm izun pa̱ izən pa̱ kə̀p uBarnaba ka̱ uShawulu ka̱ nɗyang iya̱m ka̱ ashe ikilisiya va̱ ta. Oza̱ i ɗyang iya̱m ónəm va yəl pa̱ makmak. Ka̱ aAntakiya na ma ɓan ngwór onəm oga nna nnandər ka̱ uYesu Kəristi pa̱ oja aKəristi a.

27 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan oro fa ka̱ aUrushelima ga Antakiya. 28 Uro ka̱ ashe oza̱ aɗiɗin pa̱ uAgabus won sat là nnap ka̱ ashe ichumchum aRuhu-Nəna̱n pa̱ ayan aɓá̱ngɓa̱ng ro nna ka̱ ngga nfa ka̱ ashe mbin pa̱ kpaktak. (Ayan va̱ ta won fəfa na nna̱n ka̱ ashe nra aKəlaudiya uponzhi uchumchum.) 29 A nak te, nza̱ uzəntən ka̱ ashe onəm áYesu kəristi nggo te, a là pa̱ o ɗak o kwap iya̱m a mal ka̱ atak n-yi wò na o re nre ka̱ nka̱mshi va̱ ta ógənang oga ashe mbin aYahudiya. 30 Oza̱ nəm iya̱m va̱ ta nəm har oza̱ na úBarnaba ka̱ aShawulu pa̱ a ga ónəmgbak ikilisiya iga aYahudiya.

12

Ma gba̱l aYakubu, uBiturus nnyi te, ma kuk na

1 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, uPonzhi-Hirudus ɓan nsam ka̱ onəm oga ngwa uYesu chit. 2 Uza̱ nak ma gba̱l aYakubu ugənang aYohana ka̱ ndokchi. 3 Uza̱ ya pa̱ iya̱m va̱ ta chəchan ka̱ oYahudi te, uza̱ nak ma kpán uBiturus kpa. Iya̱m va̱ ta̱ ka̱ ashe nra va mí ri nzəngkəng ngga nya ka̱ *ayist ka̱t a. 4 Ma kpán na te, uza̱ kuk na ka̱ ashe nzhi ikan. Oshozha pa̱ oneɗən neɗən kan i panchi na. Oza̱ i pa̱n izər nva̱n pa̱ nneɗing ka̱ ashe ilum pa̱ izən. Uza̱ kuk na pa̱ Alum Ngantal a watar kan o nap akwali á na ka̱ mpyal onəm. 5 Ma kuk uBiturus ka̱ ashe nzhi ikan te, ikilisiya kap ka̱ nchal Inan ka̱ nzhin ka̱kukul ka̱t.

UBiturus fa ká̱ ikan

6 Ká̱ ìzwam va̱ atak i fa i tan kan uHirudus i nap akwali te, uBiturus ka̱ nra nda ká̱ ishimshe oshozha pa̱ oparəm. Ma ran na ka̱ nzwar pa̱ mparəm. Oshozha ka̱ ya pa̱ oparəm ka̱ ntong i panchi anung-asa̱l. 7 Te umaleka ɓa mul atak ka̱ nfa. Atak ghan ka̱ ashe nzhi ikan va̱ ta. Uza̱ ɓa ləp uBiturus kulyaklyak yenda̱l na là á na pa̱, &lt;&lt;Won pa̱ kəlak.&gt;&gt; Te nzwar ngga awo aBiturus zuk ka̱ mbin. 8 Uza̱ là úBiturus pa̱, &lt;&lt;Mwak ilukwán ɓu ka̱ akwap ɓu.&gt;&gt; UBiturus nəm wa nva ma là á na te, uza̱ là á na kà̱ɗi pa̱, &lt;&lt;Gal iya̱m iga ndan izər ɓu pa̱ dakdak na u yar nva̱n mi.&gt;&gt; 9 UBiturus fa ka̱ nvəva̱ng. Ka̱ nna kpa te, uza̱ nyi pa̱ iya̱m va̱ unəm uga nre va̱ ta ka̱ nnənəm te, nchwatchwat ka̱t. Uza̱ rən pa̱ mmawó ka̱ nya iya̱m ka̱ ashe alár. 10 Oza̱ ɓa watar onəm oga mpanchi atak oga ngəshi. Oza̱ ɓa watar opəpar kpa. Te oza̱ ɓa chu anung-asa̱l ga nfa ngga ashe ìtong va ma kuk anungún ka̱ acham a. Te anung-atak va̱ ta bol óza̱ ká̱ ishi wo. Oza̱ tan chen ga chu nkur asa̱l ro te, umaleka va̱ ta ga iya̱m wo. UBiturus ya na lap ka̱t. 11 Ka̱ nva̱ngva̱ nnap nnəm aBiturus ɓut te, aghan ga na ka̱ nnap va̱ ta. Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nna ta̱ kan n nyi pa̱ Inan a re unəm ga nre wo pa̱ a ka̱mshi mi n fa ka̱ ashe awo aHirudus ka̱ nkpaktak iya̱m ina va̱ oYahudi ɗom pa̱ a ya mi a.&gt;&gt;

12 Uza̱ nyi chit pa te, uza̱ ga nzhi aMaryamu unan aYohana uwa mí wór na pa̱ uMarkus kpa a. Onəm ɓut ka̱ ta pa̱ makmak ka̱ nchal Inan. 13 UBiturus ɓa kpap anung nkəlan te, uyenchar ro aɗiɗin pa̱ uRuɗa fa pa̱ na u nyi pa̱ uda yà? 14 Uza̱ nyi ichu aBiturus chit te, uza̱ chər le ga nva̱n ka̱ ashe nchang ìgwak pa̱ makmak. Uza̱ ɗak kà̱ mbol anung-asa̱l ka̱t. Uza̱ ga là pa̱, &lt;&lt;UBiturus uwa ya ka̱ agbai.&gt;&gt; 15 Oza̱ là úyenchar va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ishi ɓu ɓut dakdak ka̱t.&gt;&gt; Ka̱ nna uyenchar va̱ ta ma̱t pa̱ uBiturus uwa ya ka̱ agbai nnandər. Te oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ya umaleka aBiturus a ɓa.&gt;&gt; 16 UBiturus ma̱t ka̱ nkpap anung nkəlan. Oza̱ ɓa bol te, oza̱ ya na. Iya̱m va̱ ta sat iga nɗak oza̱ pa̱ makmak. 17 UBiturus nəm awo óza̱ pa̱ oza̱ a ma̱n ka̱ anung pa̱ kwák. Te uza̱ shal óza̱ asa̱l va̱ uPonzhi-Yesu fa ká̱ wo ka̱ ashe nzhi ikan. Uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O là iya̱m va̱ ta̱ úYakubu ka̱ aɓoshi ogənan.&gt;&gt; Te uza̱ re oza̱ uza̱ ga atak-kak.

18 Atak tan te, nzwar nchumchum won ká̱ ishimshe oshozha va̱ ta pa̱ uBiturus won wòl san yà? 19 UHirudus nak pa̱ ma ram na. Oza̱ ya na ka̱t te, uza̱ kat onəm oga mpanchi atak va̱ ta pa̱ dakdak. Uza̱ ya ipipir ka̱t te, uza̱ là pa̱ ma gba̱ng oza̱. Te uza̱ re ashe aYahudiya uza̱ ga aKaisariya ga təm ka̱ ta nəm nra nəm pa̱ ɗa̱p.

Ikú aHirudus

20 UHirudus pa te, ìgwak ka̱ nlak na ka̱ onəm oga aTaya ka̱ aSaidon. Te oza̱ gwang ishi na o ga o chál na. Oza̱ tan ashishar ka̱ atak nla úBəlastas ukpari aponzhi va uza̱ ma̱n ka̱ na ma̱n. Oza̱ chál pa̱ ntəm ikangkang a ya ká̱ ishimshe oza̱ ka̱ uponzhi. Ka̱kul oza̱ i ya iya̱m-nrì ka̱ mbin aHirudus na. 21 Akul va̱ uponzhi nak ka̱kul nya oza̱ ɓa chu te, uHirudus sham ìlukwan iponzhi wo ɓa kyen təm ka̱ apal itok iponzhi. Te uza̱ là nnap ónəm. 22 Onəm gham achu pa̱, &lt;&lt;Ichu va̱ ta̱ ija anəm ka̱t, iji Inan.&gt;&gt; 23 Ta byet te, umaleka ɓa ləp na ka̱ arwa. Ka̱kul uza̱ na ichumchum íNan ka̱t. Ifən ri na uza̱ ku.

24 Nnap nlà Inan jiwo te, a ga mpyal ka̱ mmyak.

25 UBarnaba ka̱ uShawulu ga yichi nre va̱ chit te, oza̱ re aUrushelima le Antakiya nzəng ku uYohana va mí wór na pa̱ uMarkus a.

13

Ma yak uBarnaba ka̱ aShawulu ma re oza̱

1 Ka̱ ashe ikilisiya iga Antakiya te, onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ onəm oga nɗyang iya̱m oma ya. Oma uBarnaba, ka̱ uSiman va mí wór na pa̱ unəm va uLəbər, ka̱ uLukiya unəm uga aKurane, ka̱ uManayin va rup ka̱ ashe nzhi aHirudus uga nnəm ka̱ ngba̱k mbin iponzhi, ka̱ aShawulu. 2 Oza̱ ka̱ ngwop Inan nzəng ka̱ ndan ishi oza̱ ká̱ iya̱m-nrì te, aRuhu-Nəna̱n là pa̱, &lt;&lt;O gar uBarnaba ka̱ uShawulu á mi ka̱kul inok va n wór oza̱ ka̱ a.&gt;&gt; 3 A le te, oza̱ dan ishi oza̱ ká̱ iya̱m-nrì, oza̱ nəm aduwa te, oza̱ nak awo óza̱ ká̱ ishi, oza̱ re oza̱ pa̱ a ga a ranggang a là nnap-nlà Inan.

Onəm oga nre aKəristi là nnap Inan ka̱ aKuburus

4 Onəm oga oparəm va̱ ta̱ va aRuhu-Nəna̱n a re oza̱ te, oza̱ ga aSalukiya. Oza̱ tan agirgi ndəng ka̱ ta oza̱ ga aKuburus. 5 Oza̱ ɓa chu aSalamis te, oza̱ là nnap-nlà Inan ka̱ ashe nzhí Inan oYahudi. UYohana-Markus uwa ya nzəng ka̱ oza̱, i ka̱mshi oza̱ ká̱ inok. 6 Oza̱ ra nggang ka̱ ashe nkpaktak mbin va̱ ta nva ndəng gang ka̱ ashe har oza̱ ga chu aBafusa. Oza̱ ɓa ya unəm ro ka̱ ta uga nva̱k iva̱k. Uza̱ i nap akwam kpa pa̱ mmawó unəm uga nla nnap va ma *ka̱m ka̱ atak Inan. Uza̱ uYahudi. Aɗiɗin pa̱ uBar-Joshuwa. 7 Uza̱ pa te, unəm uga nyar nva̱n aSarjiya-Bulus unəm uga nnəm ka̱ atak va̱ ta. USarjiya unəm utantan. Te unəm uchumchum va̱ ta wór uBarnaba ka̱ aShawulu. Uza̱ ɗom pa̱ oza̱ a là nnap Inan awo. 8 UBar-Joshuwa unəm uga nva̱k iva̱k va̱ aɗiɗin ká̱ iHeleni pa̱ uIlimas te, a byèt nnap-nlà aBarnabas ka̱ aShawulu. Uza̱ ɗom pa̱ kan unəm uchumchum va̱ ta a na nnandər ka̱t. 9 UShawulu va mí wór na pa̱ uBulus te, aRuhu-Nəna̱n yəl na. Uza̱ dər unəm uga iva̱k va̱ ta pa̱ ɗon te, 10 uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu unəm una. Mmaɓu uya aShetan. Mmaɓu unəm uga nyang nnap iya̱m va pa̱ kpaktak inəna̱n a. Ntàn onəm nzəng ka̱ mmwar oza̱ nna chwat u nyi. Ɓu re nvyap asa̱l Inan aga nsat nzwan ka̱t ɗò? 11 Nnyam-ntan Inan ka̱ nvan ka̱ apal ishi ɓu. Ɓu ga nfo. Ɓu ya alum ka̱t i ya nra pa̱ ɗa̱p kan.&gt;&gt; Ta byet te, inanən ka̱ afa̱p gún na uza̱ ya atak ka̱t. Uza̱ nəm inok nram unəm ro pa̱ a dap wo. 12 Unəm uchumchum va̱ ta ya iya̱m va̱ fa ta̱ te, uza̱ na nnandər ku uPonzhi-Yesu. Nɗyang ka̱ apal ishi aPonzhi-Yesu sat iya̱m iga nɗak na.

UBulus ka̱ uBarnaba ka̱ ashe
Antakiya aga mbin aPisidiya

13 UBulus ka̱ owan wo re aBafusa tan agirgi ndəng ga aPerga ka̱ mbin aPamfiliya. Ka̱ ta na uYohana re oza̱ le aUrushelima. 14 Oza̱ won ka̱ ta ka̱ ashar ga Antakiya ka̱ ashe mbin aPisidiya. Ka̱ alum njul te, oza̱ ga nzhi Inan ga tan təm. 15 Nva̱n va̱ ma kun chit ka̱ ashe nnap-mpakpak aMusa ka̱ atakarda onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan te, onəm oga nnəm ichumchum ka̱ nzhi Inan va̱ ta re nre óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ógənang a yà pa̱ na o ya ka̱ nnap-nlà ro ngga nkam onəm te, o là.&gt;&gt;

16 UBulus won sat. Uza̱ nəm awo pa̱ ma ma̱n ka̱ anung. Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi oIsa̱rila ka̱ mmawó va̱ oYahudi ka̱t kan ka̱ nra ayər Inan a. O gwong achwang. 17 Inan oIsa̱rila va ta̱ yak okəka yi ka̱ ashe nra va̱ oza̱ ka̱ ya onəmchən ka̱ ashe mbin va̱ ta, uza̱ nak oza̱ ta̱l akum achumchum ka̱ ashe mbin aMasar. Uza̱ fa ka̱ oza̱ ka̱Masar ka̱ ashe ichumchum wo imakmak. 18 Uza̱ yar nka̱r-ìgwak ka̱ oza̱ ka̱ ashe anyin har izun ìsəm pa̱ ineɗən. 19 Inan zhì oga akum ìjili pa̱ ifangshat ka̱ ashe mbin aKanana, uza̱ na mbin va̱ ta óza̱ na a ta̱l iya̱m-kup oza̱ har a nəm izun igba̱l pa̱ ineɗən ká̱ ìsəm pa̱ ìtukun. 20 Ka̱ nvəva̱ng te, uza̱ kyep onəm oga nnap-akwali óza̱ a ɓa kùr ku uSamwela unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan. 21 Onəm chál pa̱ Inan a na uponzhi óza̱ te, uza̱ kyer uSaul óza̱, uya aKish unəm uga akum ìjili aBenjamin. Uza̱ nəm iponzhi wo izun ìsəm pa̱ ineɗən. 22 Uza̱ tur uSaul le te, uza̱ nak uDawuda uponzhi oza̱. Iya̱m va ta̱ uza̱ là ka̱ apal ishishi. Pa̱, &lt;UDauda uya aJesi uwa ìgwak mi ma̱n ka̱. Uwa i nəm nkpaktak iya̱m va̱ mi là á na a.&gt; 23 Ka̱kum-jili anəm va ta Inan ɓa ku Unəm uga Nka̱m-shi óIsa̱rila wa nva uza̱ yar nsar nnap-nlà. 24 Kan mí nyi uYesu Kəristi ka̱ mban te, uYohana là ńkpaktak oIsa̱rila pa̱ oza̱ a re nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na ma nəm abaptisima óza̱. 25 UYohana dat ka̱ ngba̱l inok wo te, uza̱ là pa̱, &lt;O rən pa̱ mmami uda yà? Mmami na unəm va̱ ka̱t. Uwa ka̱ mɓa ka̱ nva̱n mi. N kur pa̱ na n fən ka̱ asang akukwap ka̱t.&gt;

26 &lt;&lt;Ógənang va akum ìjili aIbərahim ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t kan o ra ayər Inan ra a. Ma là nnap-nlà ngga nya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet ka̱kul yi na. 27 Onəm oga aUrushelima ka̱ onəm ochumchum oza̱ nyi na ka̱t. Oza̱ kpán ìpir nnàp nlà onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan va̱ oza̱ ka̱ nkukun nza̱ alum njul nggo ka̱t. Oza̱ nak nnap-nlà onəm Inan va̱ ta̱ yəl chit, nna nva̱ oza̱ gəl akwali á na a. 28 Oza̱ ya na ka̱ mpat ro ka̱t. Ka̱ nna kpa te, oza̱ chál uBilatus pa̱ ma gba̱l na. 29 Oza̱ nak nkpaktak iya̱m va̱ nnap-nlà Inan là ka̱ apal ishishi yəl chit te, oza̱ fər ka̱ akúkúm ka̱ apal akun ikú, oza̱ li na ka̱ ashe awap aga ipang. 30 Ka̱ nna kpa te, Inan won ka̱ na ka̱ atak ikú. 31 Nra pa̱ nkyak uwa ya ka̱ nnyam ishi wo ónəm va̱ vang aUrushelima nzəng ka̱ na ka̱ mbin aGalili. Oma nyangmata̱ tong chit onəm oga nla ónəm iya̱m va̱ oza̱ nyi ka̱ apal ishishi a. 32 I ɓa ka̱ nnap ngga nchang nfe awo. Nna pa̱ nsar nnap-nlà va̱ Inan yar ókəka yi te, 33 uza̱ yəl ayi chit, mmayi va ovan oza̱ a. Nna nva̱ uza̱ won ku uYesu ka̱ atak ikú wa nva ma lir ka̱ ashe Nnap-nshì Awop (aZabura) aga aparəm pa̱,

&lt;Mmaɓu uYen mi

Nda te, mmami uPo ɓu.&gt;

34 Ka̱pal-ishi ngwuwon ka̱ atak ikú kan pa̱ uza̱ i mwan lap ka̱t te, iya̱m va ta̱ nnap-nlà Inan là. Pa̱,

&lt;Nnap-nnəna̱n va pak chit təm, n sar nnənap úDawuda te, mi nak aɓu.&gt;

35 Ka̱kul atak ro ləla kpa pa̱,

&lt;Ɓu ya ka̱ mma̱n pa̱ Unəm ɓu uyákyàk a mwan ka̱t.&gt;

36 &lt;&lt;UDauda te, nva̱ngva̱ uza̱ nəm inok ka̱kul onəm oga ashe nra wò wa nva Inan ɗom te, uza̱ ku, ma li na nzəng ka̱ okəka wò. Akúkúm mwan. 37 Unəm va̱ Inan won ka̱ na jiwo ka̱ atak ikú te, akúkúm mwan ka̱t. 38 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang, o nyi pa̱ ka̱kul anəm va ta kan ma ka̱ nla nnap nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo. 39 Ka̱ atətak na kpa unəm va kpaktak na nnandər ka̱ na te, uza̱ ta̱l unəna̱n chit ka̱ mpyal Inan. Iya̱m va nnap-mpakpak aMusa kur nnənəm únəm ka̱t a. 40 Ka̱kul nva̱ ta te, o nəm pa̱ dakdak le kan iya̱m va̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ lir te, a təm ka̱ apal ishi wo ka̱t. 41 Nna pa̱,

&lt;Dər, mmawó onəm oga mɓak atak.

O zwar ka̱kul iya̱m iga nnəm ayə̀r.

O ku i le.

Ka̱kul mi ga nnəm inok ro ka̱ ashe nra wo.

Inok va asa̱l ro ya pa̱ ma nəm kan o na nnandər ka̱ ka̱t a.

Ko unəm ro a ləla awo te, ó na nnandər ka̱ ka̱t ka̱ nna.&gt; &gt;&gt;

42 UBulus ku uBarnaba ka̱ nfa ka̱ ashe nzhi Inan te, onəm chál oza̱ pa̱ alum aga njul ngga mɓa te, oza̱ a là nnap va̱ ta óza̱ kà̱ɗi. 43 Onəm lyan chit te, oYahudi pa̱ kyak ka̱ onəm oga ntan ka̱ ashe nnap ngwa Inan oYahudi gà atak aBulus ku uBarnaba. Oza̱ là nnap óza̱ ngga nkam ìgwak pa̱ oza̱ a təm ka̱ ashe nnap nnəna̱n Inan.

44 Alum ga njul ɓa chu te, ìjili onəm kən ka̱ ashe ìtong ɓa nzhi Inan ka̱kul nfe nnap-nlà Inan ka̱ atak oBulus. 45 Nva̱n va̱ oYahudi ya onəm ɓut a ga watar nkak te, ìkpar nəm oza̱. Oza̱ byèt iya̱m va̱ uBulus ka̱ nləla. Oza̱ pwat oza̱. 46 Te uBulus ku uBarnaba là nnap, ka̱ nkam-ìgwak pa̱, &lt;&lt;Mmawo na mà pa̱ ma là nnap Inan awo a. Kan o yan ka̱ chit te, o nyám chit pa̱ o kur nka̱m imwa iriri iga mbyet mbyet va̱ ta̱ ka̱t. Te ya i ga ka̱ atak aɓo onəm. 47 Ka̱kul wa nnà ta uPonzhi-Yesu là ayi pa̱, &lt;N nak ɓu pa̱ na u sat atak atántàn ka̱ atak aɓo onəm. Na u sat unəm uga ngga ka̱ nnap nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet âpambin pa̱ kpaktak.&gt; &gt;&gt;

48 Onəm va̱ oYahudi ka̱t kan oza̱ fe wanta̱ te, ìgwak chàng oza̱. Oza̱ ka̱m nnap-nlà Inan ka̱ aɗəngchi. Onəm va̱ Inan sok oza̱ chit ká̱ iriri iga mbyet mbyet te, oza̱ na nnandər. 49 Nnap nlà Inan lyanshin pa̱ kpá ka̱ ashe mbin va̱ ta.

50 OYahudi nok ochar ochumchum ro oga atak va̱ ta̱ oga ngwa Inan oYahudi, ka̱ onəmgbak. Oza̱ nak ma na idumdum úBulus ká̱ uBarnaba. Ma wa oza̱ fa ka̱ ashe mbin va̱ ta. 51 Oza̱ nnyi te, oza̱ kən mɓwan ngga ashar oza̱ na a nyám óza̱ pa̱ iya̱m va a ya oza̱ te, oza̱ i yən ká̱ ishi oza̱. Oza̱ fa ga aIkoniya. 52 Onəm áYesu kəristi oza̱ fe nchang pa̱ makmak. ARuhu-Nəna̱n yəl oza̱ kpa.

14

UBulus ka̱ uBarnaba ka̱ Ika̱niya

1 Ka̱ Ika̱niya te, uBulus ku uBarnaba ga nzhi Inan oYahudi. Oza̱ là nnap aYesu pa̱ gənggəng. A nak te, oYahudi ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t, na nnandər pa̱ makmak. 2 OYahudi va̱ yan ka̱ nna nnandər te, oza̱ nok onəm va̱ oYahudi ka̱t, pa̱ oza̱ a vyap ntəm ogənan ka̱ ashe aKəristi. 3 UBulus ku uBarnaba oza̱ təm ka̱ ta nra pa̱ makmak. Oza̱ ka̱ nla nnap-nlà Inan ónəm ka̱ ashe nkam-ìgwak ka̱ atak ichumchum aPonzhi-Yesu. Ka̱kul uza̱ nak ma nyi nnandər nnap-nlà wo ngga nnap nnəna̱n ka̱ atak iya̱m ichumchum iga nɗaktak va̱ uza̱ nəm ka̱ atak aBulus ku uBarnaba a. 4 Onəm oga atak va̱ ta oza̱ kap izər. Oro ma̱n ka̱ oYahudi, oro ma̱n ka̱ onəm oga nre aYesu kəristi va̱ ta. 5 Onəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ oYahudi, ka̱ onəm ochumchum oza̱ gwang anung pa̱ o ɓək anung úBulus ku uBarnaba o *kwan oza̱ ká̱ ipán. 6 Oza̱ fe te, oza̱ chən ga itong aLika̱niya va aListəra ka̱ aDarba, ká̱ iván itong va̱ gang oza̱. 7 Ka̱ ta na oza̱ ga mpyal ka̱ nla nnap-nlà ngga nchang nfe ónəm.

Ma kwan oBulus ká̱ ipán ka̱ aListəra

8 Ka̱ aListəra te, unəm ro uwa ya uva ma mar na ashar kuku ka̱ na. Uza̱ nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ achen ka̱t. 9 UBulus ka̱ nla nnap-nlà te, unəm va̱ ta gwong achwang pa̱ dakdak. UBulus dər na pa̱ ɗóng te, uza̱ ya pa̱ uwa ya ka̱ nna nnandər va kukur pa̱ ma tan na. 10 Te uBulus ləp achu pa̱, &lt;&lt;Won sat ga akul.&gt;&gt; Te unəm va̱ ta won ta byet ɓan nchen. 11 Onəm ya iya̱m va̱ uBulus nəm te, oza̱ won ka̱ achu nkpaktak oza̱ i là ka̱ ashe achu oza̱ pa̱, &lt;&lt;Akwam ka̱t. Iya̱m iwopwop à ɓa ayi ka̱ ashe izər wa onəm.&gt;&gt; 12 Oza̱ pa aɗin úBarnaba pa̱ uZeyus. UBulus nnyi te, pa̱ uHamisa. Ka̱kul uwa unəm uga nla nnap oza̱. 13 Te uponzhi nnap awop aZapsa va atətak ka̱nun-asa̱l ìtong va̱ ta te, uza̱ ɓa ká̱ ina inunggwan, ka̱ azàn. Ka̱kul uza̱ ka̱ aɓo onəm ɗom pa̱ o pà óza̱. 14 Nva̱n va̱ onəm oga nre aYesu Kəristi va̱ ta̱ uBulus ka̱ uBarnaba fe iya̱m va̱ ta te, oza̱ kan ilukwán oza̱ ka̱ ashe nlak ìgwak. Oza̱ tar ka̱ ashe onəm i là nnap ka̱ achu pa̱, 15 &lt;&lt;Iza̱ nak kan o nəm iya̱m wa iva̱ ta̱ yà? Mmayi onəm wa nji wo na kpa. I ɓa ka̱ nnap-nlà ngga nchang nfe awo pa̱ o ga̱ɓa̱n o ga ka̱ atak Inan uga Iriri va fa ka̱ apaɓur ka̱ apambin, ká̱ iwá ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashe oza̱. Na o re nnəm iya̱m ilakchi. 16 Ka̱ ashe nra ngga mpyal te, uza̱ re onəm nəm iya̱m va oza̱ ɗom. 17 Ka̱ nna kpa te, uza̱ kap ka̱ nnyam ishi wo ónəm ka̱sa̱l pa̱ ɗongɗong chit ka̱t. Ka̱kul uza̱ ka̱ nnyam nnap nnəna̱n wo. Uza̱ i na iva̱r va fa ka̱paɓur. Uza̱ i na iya̱m-nrì ka̱ atak oza̱. Uza̱ i na iya̱m-nrì ónəm i ri i yichi oza̱. Uza̱ i na nchang ìgwak awo kpa.&gt;&gt; 18 Kap ka̱ nnap-nlà va̱ ta te, ngwar nlim kan oza̱ ɗa̱t oza̱ ka̱ mpà iya̱m pa̱ o wop oza̱ ka̱.

19 Te oYahudi ro fa ka̱ aAntakiya ka̱ aIkoniya ɓa. Oza̱ byèt nnap-nlà aBulus. Oza̱ là nnap óza̱ ka̱ nchang-anung. A nak te, ma kwan uBulus ká̱ ipán. Ma dap na ma mandar ka̱ nsəm ìtong. Nrəng oza̱ pa̱ uza̱ ku chit. 20 Nva̱n va̱ onəm áYesu kəristi gang na te, uza̱ won tar ashe ìtong. Ìpin fa kpa̱k te, uza̱ ga aDarba nzəng ku uBarnaba.

21 Oza̱ là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱ atak va̱ ta. Oza̱ ya onəm pa̱ makmak va na nnandər ku uYesu. Te oza̱ le aListəra ka̱ aIkoniya, ka̱ Antakiya. 22 Oza̱ pak inok nkam onəm áYesu kəristi. Oza̱ i là óza̱ pa̱ oza̱ a tong a kam ka̱ ashe nna nnandər oza̱. Oza̱ là kpa pa̱ nzəng ka̱ mɓək anung kan mí tar ka̱ ashe iponzhi Inan. 23 Te oza̱ kyep onəmgbak óza̱ ka̱ ashe nza̱ ikilisiya nggo. Ka̱ atak aduwa ka̱ ndan ishi ká̱ iya̱m-nrì na oza̱ nak oza̱ ka̱ ashe awo aPonzhi-Yesu va oza̱ na nnandər ka̱ na a.

Nle Antakiya aga aSuriya

24 Nva̱n va̱ oza̱ ra nggang chit ka̱ ashe mbin aPisidiya te, oza̱ ga chu mbin aPamfiliya. 25 Oza̱ là nnap-nlà aYesu ka̱ aPerga te, oza̱ ga Ataliya. 26 Oza̱ won ka̱ ta te, oza̱ tan agirgi ndəng oza̱ ga Antakiya. Atak va ta ma ka̱ nəm aduwa óza̱ pa̱ nnap nnəna̱n Inan a kpak oza̱ ka̱ ashe inok va̱ oza̱ gba̱l nnənəm ta̱ a. 27 Oza̱ chu te, oza̱ ɓut ikilisiya, oza̱ shal óza̱ nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm ka̱ atak nnəm inok ka̱ oza̱, ka̱ asa̱l va̱ Inan bol kpa ónəm va̱ oYahudi ka̱t, aga nna nnandər a. 28 Oza̱ təm ka̱ ta nzəng ka̱ onəm áYesu kəristi a ya nra yà pa̱ ɗa̱p.

15

Mɓut onəm oga nna nnandər
ka̱ uYesu ngga aUrushelima

1 Te onəm ro fa ka̱ aYahudiya ɓa aAntakiya i ɗyang iya̱m ógənang oga nna nnandər ka̱ uYesu pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ ma pà ache awo wa nva̱ uMusa pak ka̱t te, ó ya nka̱mshi ngga iriri ka̱t.&gt;&gt; 2 Mpyentam pa̱ makmak wong ka̱ apal nnap va̱ ta ka̱ ishimshe aBulus nzəng ku uBarnaba ka̱ onəm va̱ ɓa ká̱ apir nɗyang va̱ ta. A nak te, ma yak uBulus ka̱ uBarnaba ka̱ onəm ro pa̱ oza̱ a ɓa ga aUrushelima a ɓəp onəm oga nre aYesu kəristi ka̱ onəmgbak ka̱ nnap va̱ ta. 3 Ikilisiya fa re oza̱ pa̱ oza̱ a chu ká̱ ikángkáng te, oza̱ wòl ka̱ ashe mbin aFinikiya ka̱ aSamariya. Oza̱ pak inok nla ónəm asa̱l va̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t kan oza̱ ka̱m nnap Inan a. Nnap va̱ ta chang ka̱ ogənan pa̱ makmak. 4 Oza̱ ɓa chu aUrushelima te, nkpaktak ikilisiya ka̱ onəm oga nre aYesu kəristi, ka̱ onəmgbak ikilisiya ka̱m oza̱ ka̱ ashe nchang ìgwak. Oza̱ te, oza̱ shal óza̱ nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm ónəm ka̱ atak nnəm inok ka̱ oza̱. 5 ká̱ nnà te, onəm oga nna nnandər ku uYesu oro va *oFarisi te, oza̱ won ga akul ka̱ ashe ogənan là pa̱, &lt;&lt;Nkpak pa̱ ma pà ache óza̱. Oza̱ i kpak iya̱m va̱ uMusa pak kpa.&gt;&gt;

6 Onəm oga nre ka̱ onəmgbak ikilisiya ɓut pa̱ na o dər nnap ka̱ apəpal. 7 Ka̱ nva̱n ichən imakmak te, uBiturus won ga akul là pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi, o nyinyi pa̱ Inan yak mmami na matmat pa̱ ń ga ka̱ nnap-nlà wo ngga nchang nfe ónəm va̱ oYahudi ka̱t. Na oza̱ a fe a na nnandər ka̱. 8 Inan pa te, uza̱ nyi ìgwak onəm pa̱ kap. Uza̱ nyám nnap njiwo wo ka̱ apal oza̱ ka̱ atak nna aRuhu-Nəna̱n óza̱ wa nva uza̱ na ayi kpa a. 9 Uza̱ nyám nva̱n ro ká̱ ishimshe yi ka̱ oza̱ ka̱t. Ka̱kul uza̱ nal igwák oza̱ ka̱ atak nna nnandər oza̱. 10 Chit te, sang kang o ɗom mmà Inan ka̱ atak nnak onəm áYesu kəristi va̱ ta̱ pa̱ oza̱ a yar iya̱m va ma̱t nkpaktak yi ma̱t ka̱ okəka yi ka̱ nyar yà? 11 I na nnandər na pa̱ ka̱ atak nnap nnəna̱n aPonzhi-Yesu na i ya nka̱mshi ngga iriri wa nva oza̱ ya kpa a.&gt;&gt; 12 UBarnaba ku uBulus shal ónəm iya̱m-chumchum iga nɗaktak va̱ Inan nəm ónəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ atak nnəm inok ka̱ oza̱. Te atak ma̱r pa̱ kwák onəm gwong achwang.

13 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ gba̱l nla nnap-nlà te, aYakubu na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Ógənang o gwong achwang kà̱ mi. 14 UBiturus là asa̱l va̱ chit Inan yar iwu dər onəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ atak nyak oro ka̱ ashe oza̱ na oza̱ a tong onəm wo. 15 Nva̱ ta̱ dakdak ka̱ nnap-nlà onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan. Nna ma lir va̱ pa̱,

16 &lt;Ka̱ nva̱ngva̱ ta̱ te, mi le kà̱ɗi,

Mi me nzhi aDawuda va shin chit a.

Mi me agugún va shin chit.

Mi won ka̱ i sat kà̱ɗi.

17 Na aɓo onəm a ram uPonzhi-Inan, onəm va oYahudi ka̱t kan ojem a.

UPonzhi Inan va i nəm iya̱m va̱ ta̱ te, uwa là.&gt;

18 Iya̱m va ma nyinyi ya nra chit matmat na byet a. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, onəm va̱ oYahudi ka̱t, oma ka̱m nnap Inan te, kan i dan oza̱ ka̱ nre izər ka̱t. 20 Iya̱m va̱ i nəm te, i lir óza̱ pa̱ oza̱ a gba̱ng ká̱ iya̱m iga nnəm-jan wa iya̱m va̱ mí pà îchər, ka̱ nnəm mmai ka̱ ochar, ka̱ nri izhé va ma pà nchə̀r fa ka̱t, ka̱ nri nchə̀r. 21 Ka̱kul matmat na byet te, ma ka̱ nla nnap ka̱ apal ishi nnap-mpakpak aMusa ka̱ nza̱ atak nggo. Mi i kun kpa ka̱ ashe nza̱ nzhi Inan nggo kulum aga njul.&gt;&gt;

Ma lir awasika íkílísiya onəm va̱ oYahudi ka̱t

22 Te onəm oga nre aYesu kəristi, ka̱ onəmgbak, ka̱ nkpaktak ikilisiya ya ma pa̱ o yak onəm ro ka̱ ashe oza̱ o re a ga Antakiya nzəng ku uBulus ku uBarnaba. Oza̱ yak uYahuda uwa mí wór pa̱ uBarsaba ku uSila. Mparəm oza̱ onəm oga atak nsat nchumchum ka̱ ashe ogənan. 23 Ma re oza̱ ka̱ awasika va̱ ta. Ma lir pa̱, &lt;&lt;Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak onəm oga nre aYesu kəristi ka̱ onəmgbak ikilisiya ogənan wo na a ga atak ogənan va oYahudi ka̱t ka̱ aAntakiya ka̱ mbin aSuriya, ka̱ aKilikiya a. Mmayi ka̱ nre anung awo.

24 &lt;&lt;I fe pa̱ oro ka̱ ashe yi a nak nnap nnəm wo vyap. Oza̱ i zwar wo ka̱ oga nnap-nlà ro va mmayi i re oza̱ ka̱ ka̱t. 25 A nak te, nkpaktak yi i ma̱n pa̱ i yak onəm ro i re nzəng ka̱ ogənan oma̱nma̱n uBarnaba ku uBulus. 26 Oza̱ yan ká̱ iriri oza̱ chit ka̱kul aPonzhi yi uYesu Kəristi. 27 Ka̱kul nva̱ ta te, mmayi ka̱ nre nre awo ku uYahuda ku uSila na oza̱ a là iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱ anung oza̱. 28 ARuhu-Nəna̱n ya məma, i ya məma kpa pa̱ ma ka̱r wo ká̱ iya̱m ro a ji iva̱ ta̱ ka̱t. 29 Nna pa̱ kan o ri iya̱m va̱ ma pà îchər, ka̱ nchə̀r, ká̱ izhé va ma pà na nchəchər a fa ka̱t, ka̱ nnəm mmai ka̱ ochar. A yà pa̱ ó kpán ishi wo pa̱ dakdak, o nəm iya̱m va̱ ta ka̱t te, ya ó nəm i ɓyen pari. O təm ká̱ ikángkáng.&gt;&gt;

30 Ma re onəm oga nre va̱ ta te, oza̱ ga Antakiya. Oza̱ ɓut onəm na awasika va̱ ta óza̱. 31 Oza̱ kun te, ìgwak chang oza̱ ka̱kul iya̱m va̱ ma lir. 32 UYahuda ku uSila pa te, onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan. A nak te oza̱ shal nnap óza̱ pa̱ makmak nzəng ka̱ nkam oza̱. 33 Oza̱ ya nra ka̱ oza̱ chit pa̱ ɗa̱p te, ogənan re oza̱ nzəng ka̱ nfar nnap nnəna̱n Inan óza̱ pa̱ oza̱ a ga ká̱ ikángkáng. 34 USila ya ma pa̱ o təm ka̱ oza̱ pa̱ ɗa̱p kan. 35 UBulus ku uBarnaba te, oza̱ ta̱l ka̱ aAntakiya ɗyang iya̱m ónəm nzəng ka̱ nla nnap-nlà Inan. Oza̱ nzəng ka̱ oro kpa pa̱ makmak.

UBulus lyan izər ku uBarnaba

36 A nəm te, uBulus là úBarnaba pa̱, &lt;&lt;Re i ga atak ogənan oga nkpaktak atak va̱ i là nnap-nlà aPonzhi-Yesu ka̱, na i dər ntəm oza̱.&gt;&gt; 37 UBarnaba ka̱ ɗom pa̱ ka̱ o ga nzəng ku uYohana uwa mí wór pa̱ uMarkus a. 38 Te uBulus yan pa̱ a mal pa̱ uza̱ a ga nzəng ka̱ oza̱ ka̱t. Ka̱kul uza̱ ka̱ chər le ka̱ oza̱ re ka̱ Bamfiliya a gba̱l inok va̱ ta nzəng ka̱ oza̱ ka̱t. 39 Te ndap-izər nkánkám fa ká̱ ishimshe oza̱. A nak te, oza̱ kap izər. UBarnaba ka̱m uMarkus oza̱ tan agirgi ndəng oza̱ ga aKuburus. 40 UBulus nnyi te, a yak uSila. Nva̱n va̱ ogənan far nnap nnəna̱n aPonzhi-Yesu pa̱ a təm nzəng ka̱ oza̱ te, oza̱ ga. 41 UBulus wòl mbin aSuriya ka̱ aKilikiya i kam ikílísiya va̱ ka̱ ta.

16

UTimoti yar nva̱n aBulus ku uSila

1 Te uBulus ɓa chu aDarba. Le te, uza̱ ɓa chu aListəra. Unəm aYesu kəristi ro uwa ya ka̱ ta aɗiɗin pa̱ uTimoti. Unənan uYahudi va na nnandər chit na kpa. Upupon te, uHeleni. 2 Ogənan oga aListəra ka̱ aIkoniya te, ka̱ nla iya̱m inəna̱n ka̱ apəpal. 3 UBulus ɗom pa̱ o ka̱m na ka̱wo. OYahudi oga atak va̱ ta nyinyi pa̱ upupon uHeleni. A nak te, uza̱ pà ache á na. 4 Atak va̱ oza̱ i ga ka̱ pa̱ kpaktak te, oza̱ i pak inok nla óza̱ iya̱m va̱ onəm oga nre aYesu kəristi ka̱ onəmgbak ikilisiya iga aUrushelima pak, na oza̱ a kpak. 5 Ka̱sa̱l va ta oza̱ kam ikílísiya ka̱ ashe nna nnandər oza̱ ka̱ atak va kap oza̱ ga ka̱. Nza̱ ilum nggo te, onəm áYesu kəristi ka̱ ngga mpyal ka̱ n-yəl.

UBulus ya unəm uga aMakidoniya ka̱ ashe alár

6 Te oBulus ra nggang ka̱ ashe nkpaktak mbin aFirijiya ka̱ aGalatiya, ka̱kul aRuhu-Nəna̱n dan oza̱ dan ka̱ nla nnap-nlà Inan ka̱ mbin Asiya. 7 Oza̱ ɓa chu aswari aga aMisiya, oza̱ ɗom pa̱ o ga aBitiniya te, aRuhu-Nəna̱n ma̱n óza̱ ka̱t. 8 Oza̱ mál ká̱ izər aMisiya oza̱ ga aTaruwasa. 9 Te uBulus ya alár ká̱ ìzwam pa̱ unəm uga aMakidoniya ro sat ka̱ nchal pa̱, &lt;&lt;Pa̱l ɓa aMakidoniya ka̱mshi yi.&gt;&gt; 10 UBulus ya alár va̱ ta te, i won pa̱ kəlak pa̱ na i ga aMakidoniya. Ka̱kul i nak pa̱ Inan wór yi chit pa̱ i ga i là nnap ngga nchang nfe ónəm oga atak va̱ ta.

ULidiya na nnandər

11 I tan agirgi ka̱Taruwasa i pa̱l i ga aSamutaraki. Ìpin fa kpa̱k te, i chu aNiyapolis. 12 I won ka̱ ta te, i ga aFilibi. Atak va̱ ta onəm oga aRom a yəl ka̱ ji. Atak va̱ ta nna achumchum ka̱ ta. I təm ka̱ ta nra makmak ka̱t.

13 Ká̱ Ilum Njul te, i fa i re ashe ìtong i ga ka̱ anung awan ka̱ atak va i fe pa̱ mí ɓut ka̱ ta ka̱kul nnəm aduwa. I təm ká̱ ìjili i là nnap óchar va̱ ɓut chit ka̱ ta. 14 Ka̱ ashe ochar va̱ ka̱ nggon achwang ka̱ yi te, uro aɗiɗin pa̱ uLidiya. Uza̱ fa ka̱ Tayatira i yap kia̱ ilukwán iga *mɓan pa̱ ga̱rr. Uchar va̱ ta i wop Inan. Te uPonzhi-Yesu nak anung ìgwak tul á na, na uza̱ a ma̱n ká̱ iya̱m va̱ uBulus ka̱ nləla a. 15 Ma nəm aBaptisima á na ka̱ onəm oga ashe nzhizhi te, uza̱ chál yi pa̱, &lt;&lt;O məma̱n pa̱ mmami uchar uga nna nnandər ku uPonzhi-Yesu. Ka̱kul nva̱ ta te, o ɓa o təm ka̱ nzhi mi.&gt;&gt; Uza̱ nak yi i ma̱n i ga nzhizhi.

Ma kuk uBulus ku uSila ka̱ nzhi ikan ka̱Filibi

16 Ka̱ nda ro mmayi ka̱ ngga atak nnəm aduwa te, i gwang ka̱ uyenchar ro uzwal. Aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ləp na ləp. A nak ishishi bol uza̱ i là iya̱m va̱ pa̱ ka̱ ngga nfa. A nak te, uza̱ i ya mbwai pa̱ makmak ónəm ga nzhi wo ka̱ atak iva̱k va̱ ta. 17 Te uza̱ yar nva̱ng yi ka̱ uBulus i nə́m achu pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ta̱ onəm aPonzhi Inan va ji pa̱ kpaktak a. Oza̱ ka̱ nnyam asa̱l awo aga nya nka̱mshi ngga iriri.&gt;&gt; 18 Uza̱ pak inok nnəm wanta nra pa̱ nkyak te, a ra̱m uBulus. Te uza̱ ga̱ɓa̱n là áruhu-ɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe aɗin aYesu mmami ka̱ nla aɓu pa̱ u kap ka̱ na.&gt;&gt; Ka̱ ta ɗyak te, aruhu va̱ ta kap ku uyen va̱ ta. 19 Onəm ga nzhi ayen-zwal va̱ ta ya chit pa̱ asa̱l iya̱m-nrì oza̱ ya lap ka̱t te, oza̱ kpán uBulus ku uSila, oza̱ dap oza̱ ga akwali ka̱ oza̱ ka̱ atak onəm ochumchum ka̱ anung akasuwa. 20 Oza̱ ɓa chu te, oza̱ là ónəm oga nnap-akwali pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ta̱ oYahudi. Oza̱ nak atak va̱ ta̱ zwar chit pa̱ gənggəng. 21 Oza̱ ka̱ nɗyang nnap nnəm va mal pa̱ mmayi oRoma i ka̱m, ka̱t te i kpak ka̱t.&gt;&gt; 22 Te onəm nggatək ɓa kpa i mwak nnap óBulus. Te onəm oga nnap-akwali nak ma kan ilukwán oza̱ ma re izər óza̱ pa, ma nə́m oza̱. 23 Nva̱n va̱ ma nə̀m asap óBulus chit pa̱ zhalat zhalat te, ma kuk oza̱ ka̱ ashe nzhi ikan. Pa̱ unəm uga nkuk onəm a panchi oza̱ pa̱ dakdak. 24 Uza̱ va̱ ta fe iya̱m va̱ onəm ochumchum va̱ ta̱ là te, uza̱ kuk oza̱ ka̱ ashe afu nzhi ikan ngga ashe. Uza̱ pak oza̱ ká̱ ipa̱na̱.

25 Ká̱ ishimshe ìzwam uBulus ku uSila ka̱ ya ka̱ nnəm aduwa nzəng ka̱ nshi nnap-nshì íNan iya̱m oza̱. Aɓo onəm-kukkuk owan oza̱ nnyi te, ka̱ ya ka̱ nggon achwang ka̱ oza̱. 26 Ta byet te, mbin tan pa̱ gənggəng. A yə́ngət mban nzhi ikan va̱ ta. Ta byet te, oga anung nzhi bol ghələk. Nzwar nkpaktak oza̱ ɓəla̱ng. 27 Unəm uga nkuk onəm va̱ ta yenda̱l ka̱wu nda. Uza̱ ya anung nzhi bol te, uza̱ rən pa̱ onəm va̱ ma kuk te, oza̱ chən chit. Te uza̱ tur ndokchi pa̱ o gba̱l izər wo. 28 UBulus ləp achu á na pa̱, &lt;&lt;Kan wa gba̱l izər ɓu ka̱t. Nna i ya pa̱ zhir.&gt;&gt;

29 Unəm uga nkuk onəm va̱ ta là pa̱ ma ɓa ka̱ apər awo. Uza̱ gha̱n ka̱ ntar ashe nzəng ka̱ ntan izər ɓa ru úBulus ku uSila ka̱ mpyal i sak anung. 30 Uza̱ fa ka̱ oza̱. Uza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga nzhi, iza̱ mi nəm na ń ya nka̱mshi ngga iriri yà?&gt;&gt;

31 Oza̱ na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Na nnandər ku uPonzhi-Yesu te, ɓu ya nka̱mshi ngga iriri. Mmaɓu nzəng ka̱ nkpaktak onəm oga ashe nzhi ɓu.&gt;&gt; 32 Te oza̱ là nnap aPonzhi-Yesu á na ka̱ nkpaktak onəm oga ashe nzhizhi. 33 Ká̱ ìzwam va̱ ta uza̱ nal aɓang óza̱ pa̱ kpaktak. Ka̱ ta ɗyak ma nəm abaptisima á na ka̱ nkpaktak onəm oga ashe nzhizhi. 34 Unəm uga nkuk onəm va̱ ta ka̱m oza̱ tar ashe nzhi, uza̱ chon iya̱m-nrì óza̱. Igwak chang na pa̱ makmak ka̱kul uza̱ na nnandər chit ká̱ Inan. Uza̱ nzəng ka̱ nkpaktak onəm wo.

35 Atak tan te, onəm oga nnap-akwali va̱ re onəm oga mpanchi oza̱ pa̱ oza̱ a là únəm uga nkuk onəm pa̱ uza̱ a fa ka̱ onəm va̱. 36 Unəm uga nkuk onəm va̱ ta là úBulus pa̱, &lt;&lt;Onəm oga nnap-akwali là pa̱ ma re wo ku uSila o ga. O ga iya̱m wo. O ga ká̱ ikángkáng.&gt;&gt;

37 Te uBulus là ónəm oga mpanchi atak va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ma nap akwali ayi ka̱t. Ma nə́m yi ka̱ mpyal onəm kap ka̱ nva̱ pa̱ mmayi onəm va ka̱ atak nsat oRoma a. Ma swan yi ka̱ ashe nzhi ikan. N-yanmata̱ te, ma ɗom pa̱ ma re mmayi na ka̱yi i ga ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p i fa ka̱t. Oza a ɓa a nak yi ka̱ mpyal a fa ka̱ yi ká̱ ishi oza̱.&gt;&gt;

38 Nva̱n va̱ onəm oga mpanchi atak là iya̱m va̱ ta ónəm oga nnap-akwali kan oza̱ fe pa̱ uBulus ku uSila oRoma te, ayər nəm oza̱. 39 Oza̱ ga chál oza̱. Oza̱ fa ka̱ oza̱ ka̱ nzhi ikan. Oza̱ chál oza̱ pa̱ oza̱ a fa a re atak wo. 40 UBulus ku uSila fa ka̱ nzhi ikan te, oza̱ ga nzhi aLidiya. Oza̱ ya ogənan ro ka̱ ta. Oza̱ là nnap-nlà ngga nkam ìgwak óza̱ te, oza̱ ga.

17

Nwon nnap nnəm ka̱Tasalonika

1 OBulus wòl Amfipolis ka̱ Apoloniya kan oza̱ ga chu aTasalonika. Ka̱ ta te, nzhi Inan oYahudi nna ya. 2 Wa nva nnap-nnənəm te, uBulus ga tar nzhi awop va̱ ta. Alum Njul pa̱ nshaɗən uwa ka̱ nla nnap ka̱ oza̱ ka̱ atak nnəm inok ka̱ nnap-nlà Inan nlirlir. 3 Uza̱ kan ìjili ipipir óza̱ nzəng ka̱ nnyam óza̱ pa̱ nkpak pa̱ uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱ a ɓək anung. Mi i gba̱l na te, uza̱ i won ka̱ atak ikú. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;UYesu va̱ mmami ka̱ nla nnənap awo te, uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱.&gt;&gt; 4 Oro ka̱ ashe oYahudi ma̱n ká̱ iya̱m va̱ uBulus ku uSila là. Oza̱ tong ojo oza̱. wantana oHeleni pa̱ kyak oga ngwa Inan ka̱ ochar ochumchum va yəyəl na kpa oza̱ nəm. 5 Ìkpar nəm oYahudi te, oza̱ ɓut onəm oga nkun ìwuswa oga ishi-laklak. Oza̱ nak nnap nnəm onəm oga atak va̱ ta won. Oza̱ ga nzhi aYason na o ram uBulus ku uSila o fa ka̱ oza̱ ńgatək. 6 Oza̱ ga ya oza̱ ka̱ ta ka̱t te, oza̱ kpán uYason ka̱ ogənan ro. Oza̱ dap oza̱ ga ka̱ ka̱ mpyal onəm oga nnap-akwali, i gham achu i là pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ta̱ onəm va vyap atak chit ka̱ ashe nkpaktak apambin kan oza̱ ɓa chu chit ka̱ ka̱ ta̱ kpa. 7 UYason ka̱m oza̱ təm ka̱ ka̱ nzhi wo. Oza̱ ma̱n ká̱ iya̱m va̱ *uKaisar pak ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Oza̱ i là pa̱ uponzhi ukak uwa ya uYesu.&gt;&gt; 8 Onəm oga atak va̱ ta ka̱ onəm oga nnap-akwali fe iya̱m va̱ ta te, nnap nnəm oza̱ won. 9 Oza̱ re oza̱ ka̱t. Oza̱ ka̱m mbwai ro ka̱ atak aYason ka̱ aɓo ogənan va̱ ta kan. Mbwai va oza̱ i mwa a yà pa̱ mí kpán oza̱ ka̱ nnap nnəm va̱ ta kà̱ɗi a.

Onəm oga nre aYesu kəristi ka̱Biriya

10 Izwam là byet te, ogənan nak uBulus ku uSila ga aBiriya. Oza̱ ga chu te, oza̱ tan nzhi Inan oYahudi. 11 Onəm oga aBiriya onəm oga nnap nnəm nnəna̱n. Oza̱ wa onəm oga aTasalonika jiwo ka̱t. Ka̱kul nnap-nlà Inan lom oza̱ lom ka̱ nka̱m. Nza̱ ilum nggo te, oza̱ i kan ìjili nnap-nlà Inan nzəng ka̱ oza̱ na o nyi pa̱ iya̱m va̱ uBulus là te, nnandər ɗò? 12 OYahudi pa̱ kyak na nnandər ka̱ nnap-nlà aBulus. OHeleni onunggwan ka̱ ochar ochumchum na nnandər kpa. 13 OYahudi oga aTasalonika won fe pa̱ oBulus ka̱ nla nnap-nlà Inan ka̱Biriya te, oza̱ ga ka̱ ta i nok onəm har nak nnap nnəm oza̱ won. 14 A nak te, ogənan nak uBulus ga anung iwa pa̱ kəlak na uza̱ a chər. USila ku uTimoti te, oza̱ təm ka̱ ta kan. 15 Onəm va̱ ga nzəng ku uBulus te, oza̱ ga chu ka̱ na ka̱Atina. Te uBulus re oza̱ pa̱ oza̱ a là úSila ku uTimoti te, oza̱ a ɓa atak wo pa̱ kəlak kəlak.

UBulus ka̱ ashe Atina

16 UBulus ka̱ nlok oza̱ ka̱Atina te, uza̱ ya ichə́r ka̱ ka̱ nza̱ atak nggo ka̱ atak va̱ ta. Te a lak ìgwak á na pa̱ makmak. 17 A nak te, uza̱ pak inok nla nnap ka̱ oYahudi ka̱ oHeleni oga nra ayər Inan ka̱ ashe nzhi Inan ngga atak va̱ ta. Uza̱ là nnap ónəm kpa ka̱ ashe akasuwa 18 Te onəm ro oga mma̱n ka̱ nɗyang Abikuri ka̱ uSitokiya dap izər ka̱ na. Oro ka̱ ashe oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Iza̱ unəm uga nnap atam awong va̱ ta̱ i là yà?&gt;&gt; Oro pa̱, &lt;&lt;A nəm na uza̱ ka̱ nla nnap iya̱m ngwop igafak ro.&gt;&gt; Oza̱ là pa ka̱kul uBulus ka̱ nla nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ apal ishi aYesu ka̱ ngwuwong ka̱ atak ikú. 19 Te oza̱ là á na pa̱ uza̱ a ɓa o ga atak mɓut ngga apal aɓam Arasa. Ka̱ ta na oza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Nza̱ nɗyang mpipye mmaɓu ka̱ mɓa ka̱ ta̱ yà? 20 Mmayi ka̱ nfe nnap nggafak ka̱ atak ɓu. I ɗom pa̱ i nyi apir nɗyang va̱ ta.&gt;&gt; 21 Onəm oga Atina ka̱ onəmchən va̱ ra nzhi chit ka̱ ta te, oza̱ i lak alum oza̱ ka̱ nnəm iya̱m ro watar nshal nnap nshalshal ka̱ nggon achwang ka̱ nnap va mpipye ka̱t.

22 Te uBulus won ga akul ka̱ ashe mɓut ngga apal aɓam Arasa là pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga Atina, n ya mmawó onəm oga nɗom nnap awop pa̱ gənggəng. Mi i dər ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-wu nggo te, mí ya pa. 23 Ka̱kul n ra nggang pa̱ kpa ka̱ ashe ìtong wo n dər atak pa̱ dakdak te, har n ga n ya ma lir iya̱m va̱ ta̱ ká̱ izər atak nshi iya̱m awop wo ro kpa pa̱, &lt;Atak va̱ ta̱ ka̱kul iya̱m-ngwop ro va ma nyi ka̱t.&gt; Iya̱m-wopwop va̱ ta Inan va o wop kan o nyi ka̱t te, uwa n ɗom pa̱ ń là nnənap awo. 24 Inan va̱ nəm apambin ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ ashishe te, uwa i nəm ka̱ apaɓur ka̱ apambin. Uza̱ te, i təm ka̱ ashe nzhi awop va unəm a me ka̱t. 25 Uza̱ i ɗom nka̱mshi ro ka̱ atak anəm ka̱t kpa. Ka̱kul uwa na iriri, ka̱ n-yi, ka̱ aɓoshi iya̱m pa̱ kpaktak únəm. 26 Uwa fa ka̱ akum pa̱ ɗongɗong ka̱ atak anəm pa̱ uzəng, na oza̱ a təm ka̱ ashe apambin nza̱ atak nggo. Uwa kpa̱k nra va̱ oza̱ i təm ka̱ ka̱ ashe apambin ka̱ aswari mbin oza̱. 27 Uza̱ nəm iya̱m va̱ ta̱ na a nak onəm a ram wò mo te, oza̱ a wop wò oza̱ a ya wò. Ko pa̱ ɗa̱p uza̱ gba̱ng ku unəm ro ka̱ ashe yi ka̱t. 28 Ka̱kul ma lir chit ka̱ ashe nnap-nləla pa̱, &lt;Ka̱ atətak na i lár, mmayi ka̱ nnəm izər, kan i təm kpa a.&gt; Pa nà onəm oga nshi nnap-nshì wo oro là chit pa̱, &lt;Mmayi oji Inan.&gt;

29 &lt;&lt;A ya chit pa̱ mmayi oji Inan te, a ma pa̱ na i là pa̱ Inan iya̱m va unəm a nəm ka̱ aghan wo nzəng ka̱ nnyi inok wo ka̱t. Iya̱m va ma nəm ka̱ azənariya, ka̱t te ka̱ azurfa, ka̱t te ká̱ ipang ka̱t. 30 Ka̱ mmatmat te, Inan nakshi ka̱ apir nnəm iya̱m va̱ onəm nəm ka̱ ashe nfo va̱ ta̱ ka̱t. N-yanmata̱ jiwo te, uza̱ ka̱ nla nnap ńkpaktak onəm ka̱ ka̱ nza̱ atak nggo pa̱ oza̱ a re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. 31 Uza̱ nak ilum chit va uza̱ i nap akwali ápambin ka̱ ashe nnandər. Unəm va uza̱ nak chit ka̱kukul te, uwa i nap akwali va̱ ta̱. Uza̱ nyám nnandər nnap va̱ ta ónəm chit ka̱gbagba ka̱ atak ngwon ku unəm uga nnap-akwali va̱ ta ka̱ atak ikú.&gt;&gt;

32 Oza̱ fe nnap ngwon onəm-kuku ka̱ atak ikú te, oro ka̱ ashe oza̱ nap nvyal á na. Oro nnyi te, oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;I ɗom pa̱ u won kan ɓu ɓa ɓu là nnap va̱ ta̱ ayi kà̱ɗi .&gt;&gt; 33 Te uBulus fa iya̱m wo. 34 Onəm va̱ pa̱ ɗa̱p oza̱ na nnandər ká̱ iya̱m va̱ uza̱ là te, oza̱ tong ojini. UDiyonisiyas uzəntən ka̱ ashe onəm oga ntan mɓut ngga apal aɓam Arasa ku uchar ro aɗiɗin pa̱ uDamaris ka̱ aɓo oro oma ka̱ ashe onəm oga nna nnandər va̱ ta.

18

Mpak ikilisiya iga aKorinti

1 Ka̱ nva̱n nva̱ ta te, uBulus re Atina uza̱ ga aKorinti. 2 Ka̱ ta te, uza̱ ga ya uAkila va uYahudi. Uza̱ unəm uga mbin aPontus. Uza̱ re mbin aItaliya nzəng ku uchar wo uBilkisu nva̱n gba̱ng chit pe ka̱t. Ka̱kul uKəlaudiya ka̱ là pa̱ oYahudi a re aRom. 3 Inok Akila ndan awa ka̱kul nka aghal wa nja aBulus na kpa. A nak te, uza̱ ga təm nzəng ka̱ oza̱. Oza̱ i nəm inok nzəng. 4 Nza̱ alum njul nggo te, uza̱ i pak inok nla nnap Inan ka̱ ashe nzhi Inan ngga atak va̱ ta. Uza̱ ɗak pa̱ na o nak oYahudi ka̱ oHeleni a ma̱n ká̱ iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nləla.

5 Ka̱ nva̱ngva̱ uSila ku uTimoti re aMakidoniya ɓa chu te, uBulus na ishi wo pa̱ kpaktak ka̱ nla nnap nzəng ka̱ nnyam nnap óYahudi ka̱ apal ishi aYesu pa̱ uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱. 6 OYahudi pwat uBulus te, uza̱ ba̱l ka̱ oza̱ ka̱ atak nkən mɓwan le ílúkwán wò, uza̱ là ka̱nunun pa̱, &lt;&lt;Nsusur a təm awo ká̱ ishi. Mmami te, n là awo chit le ishi á mi. A ɓan chit na ta̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oma mi là nnap óza̱.&gt;&gt; 7 Uza̱ ga nzhi anəm ro aɗiɗin pa̱ uTitus-Yustus unəm uga ngwa Inan. Nzhizhi dat ka̱ nzhi Inan va̱ ta. 8 UKiribus unəm uga nnəm ka̱ nzhi Inan va̱ ta nzəng ka̱ nkpaktak onəm oga ashe nzhizhi na nnandər ka̱ uPonzhi-Yesu. Ka̱ ashe onəm oga aKorinti va̱ fe nnap-nlà aBulus te, pa̱ makmak na nnandər ma nəm abaptisima óza̱. 9 Ka̱ nda ro ká̱ ìzwam uPonzhi-Yesu là nnap ku uBulus ka̱ ashe alár pa̱, &lt;&lt;Kan ayər a nəm ɓu ka̱t. Ga mpyal ka̱ nnap-nlà kan wa ma̱r ka̱ anung ka̱t. 10 Ka̱kul nna n ya nzəng ka̱ ɓu. Unəm ro i ya ka̱ nru ɓu ká̱ ikum i nak aɓang aɓu ka̱t. Ka̱kul nna n ya ka̱ onəm pa̱ makmak ka̱ ashe atak va̱ ta̱.&gt;&gt; 11 A nak te, uBulus təm ka̱ ta izun pa̱ izən ka̱ apye pa̱ kpa̱ɗən uza̱ ka̱ nɗyang nnap-nlà Inan ka̱ ta.

12 Ka̱ ashe nra va̱ uGaliyo ugomna Akaya te, oYahudi won ikum ku uBulus oza̱ kpán na ga ka̱ ka̱ mpyal akwali. 13 Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ i tan onəm pa̱ kan ma wop Inan ka̱sa̱l va̱ nnap-mpakpak là ka̱t.&gt;&gt; 14 UBulus ɓan pa̱ ka̱ o là nnap te, uGaliyo là pa̱, &lt;&lt;ÓYahudi, ka̱ ya pa̱ unəm va̱ ta̱ pat nnap ro, ka̱t te nəm iya̱m ina ro te, ka̱ məma pa̱ n fe nnap-nlà wo. 15 Ka̱kul pa̱ mmawó ka̱ ndap izər ka̱ apal ishi nnap-nlà na pa mwan, ka̱ nnap aɗin, ka̱ nnap-mpakpak wo te, re o ga o ɗa̱mshi nnap va̱ ta ká̱ ishi wo. Mi nap akwali iya̱m wa iva̱ ta ka̱t.&gt;&gt; 16 Te uza̱ nak ma wa oza̱ fa ka̱ ashe nzhi akwali. 17 Te oza̱ pa̱ kpaktak kyen ku uSastanisu unəm uga nnəm ka̱ nzhi Inan oYahudi ngga atak va̱ ta. Oza̱ nə́m na ka̱ mpyal atak akwali va̱ ta. Ka̱ nna kpa te, uGaliyo nakshi ká̱ iya̱m va̱ oza̱ nəm ta ka̱t.

UBulus le Antakiya

18 UBulus təm ka̱ ta nra pa̱ makmak te, uza̱ kpán ishi ka̱ Kankirya ka̱kul n-yəl nsar nnap-nlà ro va uza̱ ka̱ yar a. Uza̱ là ngga ógənang chit te, uza̱ tar agirgi ndəng uza̱ ga aSuriya. UBilkisu ku uAkila oza̱ ga nzəng ka̱ na. 19 Oza̱ chu Afisa te, uBulus re uBilkisu ku uAkila ka̱ ta. Uza̱ ka̱ ga nzhi Inan oYahudi ngga atak va̱ ta ga kpa là nnap óza̱. 20 A nak te, oza̱ chál na pa̱ uza̱ a təm ka̱ oza̱ nra pa̱ ɗa̱p kan. Uza̱ yan. 21 Uza̱ ɓan nre oza̱ te, uza̱ sar nnap-nlà óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ka̱ mma̱n Inan te, nna mi ga nle.&gt;&gt; Uza̱ ga tar agirgi ndəng uza̱ re Afisa.

22 Oza̱ chu aKaisariya te, uza̱ watar ɓa ga aUrushelima na o re anung íkilisiya. Te uza̱ ga Antakiya.

23 Nva̱n va̱ uza̱ təm ka̱ ta chit pa̱ ɗa̱p te, uza̱ won ra nggang ka̱ ashe mbin aGalatiya ka̱ aFirijiya ka̱ atak pa̱ ɗongɗong uza̱ i kam onəm áYesu kəristi.

UApolos là nnap Inan ka̱Afisa

24 Te uYahudi ro aɗiɗin pa̱ uApolos ɓa Afisa. Uza̱ unəm uga Alekzandariya. Uza̱ nyi nnap-nlà byet. Uza̱ nyi nnap-nlà I nan pa̱ gənggəng kpa. 25 Ma ɗyang nnap aPonzhi-Yesu á na nɗyangɗyang. Uza̱ i là nnap wa nva iya̱m ma lom unəm. Uza̱ ɗyang nnap aYesu ónəm pa̱ dakdak ka̱ uza̱ pat ka̱t. Nna kap ka̱ nva̱ pa̱ iya̱m va̱ uza̱ nyi te, nnap abaptisima aYohana na chwat a. 26 Uza̱ là nnap-nlà Inan ka̱ ashe nzhi Inan ngga atak va̱ ta ka̱ ayər ya ka̱ ashishe ka̱t. UBilkisu ku uAkila fe nnap-nləla te, oza̱ ka̱m na ga atak oza̱ ka̱. Oza̱ nyám nnap asa̱l Inan á na pa̱ dakdak. 27 Uza̱ won ɗom mpa̱l ngga mbin Akaya te, ogənan ka̱mshishi. Oza̱ lir awasika na á na pa̱ uza̱ a na ógənang oga atak va̱ ta pa̱ oza̱ a ka̱m na ka̱ ashe nchang ìgwak. Uza̱ chu ka̱ ta te, uza̱ ka̱ nka̱mshi pa̱ makmak ka̱ atak onəm áYesu kəristi. Onəm va ka̱ atak nnap nnəna̱n Inan kan oza̱ na nnandər a. 28 Uza̱ ka̱ nka̱mshi ka̱ atak oza̱ ka̱kul pa̱ uza̱ là nnap ka̱ oYahudi ka̱ ashe onəm, uza̱ nyám óza̱ ka̱ atak nnəm inok ka̱ nnap-nlà Inan pa̱ uYesu uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱.

19

Inok aBulus ka̱Afisa

1 Ka̱ ashe nra va̱ uApolos uwa ya ka̱ ashe aKorinti te, uBulus yar asa̱l aga mpal ɓa fa Afisa. Uza̱ ɓa ya onəm áYesu kəristi ro ka̱ ta. 2 Te uza̱ ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;O ka̱m aRuhu-Nəna̱n ka̱m nva̱ ka̱ o na nnandər ɗò?&gt;&gt; Oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;O'o. Nna i fe chit pa̱ iya̱m ro nna yà pa̱ aRuhu-Nəna̱n ka̱t.&gt;&gt; 3 Te uBulus ɓəp oza̱ pa̱, &lt;&lt;Chit te, nza̱ apir aBaptisima ma nəm awo yà?&gt;&gt; Oza̱ là pa̱, &lt;&lt;ABaptisima apir aja aYohana.&gt;&gt; 4 UBulus là óza̱ pa̱, &lt;&lt;ABaptisima va̱ uYohana nəm te, a nyám onəm va re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ chit. Uza̱ pak inok nla ónəm pa̱ oza̱ a na nnandər ku unəm va ka̱ nvan ka̱ nva̱n wo. Uwa uYesu a.&gt;&gt; 5 Oza̱ fe wanta̱ te, ma nəm abaptisima óza̱ ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu. 6 UBulus nak awo óza̱ ká̱ ishi te, aRuhu-Nəna̱n vang ka̱ apal ishi oza̱. Oza̱ là nnap ka̱ ashe achu agafak nzəng ka̱ nla iya̱m va oza̱ ka̱m ka̱ atak Inan kpa. 7 Oza̱ onəm pa̱ ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm.

8 UBulus pak inok nchen nzhi Inan ngga atak va̱ ta i là nnap ónəm ka̱ ashe nkam-ìgwak har apye pa̱ shaɗən. Uza̱ dap atam ka̱ oza̱. Uza̱ ɗak pa̱ oza̱ a ma̱n ka̱ nnap iponzhi Inan. 9 Oro ka̱ ashe oza̱ twat anung igwák oza̱. Oza̱ na nnandər ka̱ nnap-nlà va̱ ta ka̱t. Oza̱ là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe onəm ka̱ apal ishi Asa̱l va̱ ta. A nak te, uza̱ le ka̱ oza̱ re. Uza̱ va̱n onəm áYesu kəristi. Nza̱ ilum nggo te, uza̱ i ɗyang iya̱m óza̱ ka̱ ashe nzhi amanta aTirnatus. 10 Uza̱ pak inok nɗyang iya̱m óza̱ izun pa̱ iparəm. Nkpaktak oYahudi ka̱ aɓo onəm ka̱ ashe nkpaktak mbin Asiya fe nnap aPonzhi-Yesu.

Ovan aSiba

11 Inan nəm inok ichumchum iga nɗaktak ku uBulus. 12 Iya̱m iga mɓəl nlilim ká̱ ilukwán lúkwán va̱ uza̱ mwak kan mí ga ónəm oga arwa te, oza̱ i tan. Aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng i fa i re oza̱ kpa.

13 Te oYahudi ro va i ra nggang i ɓak aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng i fa ka̱ ashe onəm ɗak pa̱ o nəm inok ka̱ aɗin aPonzhi-Yesu na o fa ka̱ aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe onəm va̱ aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ləp oza̱ a. Oza̱ i là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe aɗin aYesu va uBulus ka̱ nla nnənap te, o fa.&gt;&gt; 14 Ovan anəm aga nshi iya̱m awop ro aɗiɗin pa̱ uSiba oma i nəm apir iya̱m va̱ ta̱. 15 Aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta là óza̱ pa̱, &lt;&lt;UYesu te, n nyi na nyi. UBulus n nyinyi kpa. Mmawo oda yà?&gt;&gt; 16 Unəm uga aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta won atak ka̱ oza̱. Uza̱ ji nkam oza̱, uza̱ nə́m oza̱. Oza̱ chən fa ka̱ ashe nzhi va̱ ta omalən. Oza̱ ka̱m aɓang nchə̀r fa. 17 Onəm oga Afisa, oYahudi ka̱ aɓo onəm won nyi nnap va̱ ta̱ te, ayər nəm oza̱. Oza̱ na ichumchum âɗin aPonzhi-Yesu. 18 Onəm va̱ na nnandər te, pa̱ kyak ka̱ ashe oza̱ bwam ka̱t, oza̱ pwa iya̱m ina va̱ oza̱ ka̱ nəm. 19 Onəm pa̱ makmak oga iva̱k wur atakarda iva̱k oza̱ shi ka̱ mpyal onəm pa̱ kpaktak. Mi i ɓut mmak mbwai atakarda va̱ ta te, i chu azhal igba̱l pa̱ ìtukun chu. 20 Ka̱sa̱l va ta nnap-nlà aPonzhi-Yesu myak, a ya ká̱ ichumchum pa̱ makmak kpa.

Nnap-nnəm onəm won ka̱Afisa

21 Ka̱ nva̱n iya̱m va̱ ta̱ te, uBulus yar pa̱ o won ngga aUrushelima te, o wòl aMakidoniya ka̱ Akaya. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ nva̱n ngga atak va̱ ta te, mi ga aRom kpa.&gt;&gt; 22 Uza̱ re onəm ro pa̱ oparəm va i ka̱mshi na ká̱ inok, oma uTimoti ka̱ uArastas oza̱ ga aMakidoniya te, uza̱ le təm ka̱ mbin Asiya pa̱ ɗa̱p kan.

23 Ka̱ ashe nra va̱ ta te, ngwon nnap nnəm nchumchum ro won ka̱ atak va̱ ta ka̱ apal nnap Asa̱l aYesu. 24 Unəm uga nlá iya̱m ka̱ azurfa uro aɗiɗin pa̱ uDimitəriyus uwa ya. Uza̱ i lá nván-nzhí ka̱ azurfa wa atak awop Artemis. Inok ala oza̱ va̱ ta̱ i ɓa ka̱ mbwai óza̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 25 Uza̱ ɓut owan wo pa̱ kpaktak là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm, o nyinyi pa̱ ká̱ inok yi va ta̱ i dur. 26 Mmawo ka̱ nfife. Mmawo ka̱ n-yiya kpa. Ka̱ ta̱ ka̱Afisa na chwat ka̱t. Ka̱ ashe nkpaktak mbin Asiya uBulus va̱ ta̱ yar ishi ónəm pa̱ makmak chit. Oza̱ ga̱ɓa̱n oza̱ uza̱ i là pa̱ iya̱m ngwop va̱ ma lá te, iya̱m ro ka̱t. 27 Iɓà̱ng yá iyap yi na chwat ka̱t. Atak awop Artemis iya̱m ngwop ichar uchumchum, mí dər ká̱ ichumchum ro lap ka̱t kpa. Uza̱ va nkpaktak mbin Asiya har ka̱ nkpaktak apambin ka̱ ngwop na a.&gt;&gt;

28 Oza̱ fe wanta̱ te, a dungshi anung ìgwak óza̱. Oza̱ won ka̱ achu pa̱, &lt;&lt;Ichumchum a təm ija Artemis uga Afisa&gt;&gt; 29 Atak va̱ ta bá. Oza̱ kpán uGayus ku uAristakus onəm oga aMakidoniya ro va i ra nggang nzəng ku uBulus. Oza̱ ga anung akasuwa ka̱ oza̱ ka̱ ngha̱n ka̱ nrəng pa̱ nzəng. 30 UBulus ɗom pa̱ o fa o là nnap ka̱ oza̱ te, onəm aYesu Kəristi ma̱n á na ka̱t. 31 Oro ka̱ ashe onəm ochumchum oga Afisa okpəkpam re nre chál na pa̱ kan uza̱ a ga atak ogənan va̱ ta ka̱t. 32 Onəm zwar wo zwar na pa mwan. Oro ka̱ nla iya̱m ro te, oro ka̱ nla iya̱mkak. Ka̱kul oro kpán ipir iya̱m va̱ ma ɓut ka̱ ka̱t. 33 OYahudi da̱n uAlekzanda pa̱ a fa a là nnap ka̱ onəm te, oro ka̱ ashe nggatək rən pa̱ nɗaktak va̱ ta fa ka̱kul a wà. Uza̱ nəm awo óza̱ pa̱ a ma̱n ka̱ anung na o là nnap. 34 Aghan ga nggatək pa̱ uza̱ uYahudi te, oza̱ won ka̱ achu pa̱, &lt;&lt;Ichumchum təm chit mbyet ija Artemis uga Afisa.&gt;&gt; Oza̱ pak inok ngham achu har a nəm acham pa̱ parəm. 35 Nva̱n va̱ unəm uga *nlir iya̱m uga atak va̱ ta nak nnap nnəm oza̱ ra te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga Afisa, nza̱ unəm nyi ka̱t yà? Nna pa̱ onəm oga Afisa oma i nakshi ka̱ nzhi awop Artemis ka̱ nnap ipang iyə́ryər va̱ vətar ka̱ apal a? 36 A yà pa̱ nnap wa nva̱ ta̱ va mpyenpyen ka̱t te, a ma pa̱ o ra ka̱ nnap nnəm wo pa̱ kwák. Kang o nəm iya̱m ro iga ijijak ka̱t. 37 Onəm va̱ ta̱ o ɓa ka̱ oza̱ te, oza̱ wur iya̱m ro ka̱ ashe nzhi ichər ka̱t. Oza̱ byèt ichər ka̱t kpa. 38 A yà pa̱ uDimitəriyus ka̱ owan wo oga nla ala oma ya ka̱ nnap-nlà ka̱ apal ishi anəm ro te, nzhi akwali, ka̱ onəm oga nnap-akwali oma ya. Oza a ga ka̱ nnap va̱ ta ka̱ ta. 39 A yà pa̱ iya̱m ro pa̱ ɗi o ɗom te, o ga ka̱ nnap-nləla ka̱ atak mɓut na ma ɗa̱mshi. 40 Kan i nak nsur ro ká̱ ishi yi ka̱t. Ka̱kul ngwon nnap nnəm va̱ ta̱ a ya ka̱ akum ka̱t. Mi i ɓəp ipir mɓut yi va̱ ta̱ te, í ya ka̱ ama̱n ro pa̱ i na ka̱t.&gt;&gt; 41 Ka̱ nva̱n nnap-nlà va̱ ta te, uza̱ là pa̱ ma lyan.

20

UBulus ga aMakidoniya ka̱ mbin aHelas

1 Nva̱n va̱ nnap nnəm onəm ra chit te, uBulus re nre ma wór onəm áYesu kəristi. Uza̱ na nkam-ìgwak óza̱ te, uza̱ ga aMakidoniya. 2 Uza̱ ra nggang ka̱ ashe mbin va̱ ta na nkam-ìgwak ónəm pa̱ kpaktak har uza̱ ɓa chu mbin aHelas. 3 Uza̱ təm ka̱ ta apye pa̱ shaɗən. Uza̱ dat chit ka̱ nre atak va̱ ta na o ga aSuriya ka̱ ashe agirgi ndəng te, uza̱ won fe pa̱ oYahudi sar anung chit pa̱ o nəm iya̱m á na va ɓyen ka̱t. A nak te, uza̱ là pa̱ o le nva̱n o wòl aMakidoniya kan o ga. 4 Onəm va̱ ga nzəng ka̱ na te, uSobatarus unəm uga aBiriya uya aPyrus, ku uAristakus, ku uSakundus unəm uga aTasalonika, ku uGayus unəm uga aDarba, ku uTimoti, ka̱ onəm oga mbin Asiya ro uTikikus, ku uTarotimas. 5 Onəm va̱ ta̱ ga mpyal yi ga. Oza̱ ga lok yi ka̱Taruwasa. 6 Mmayi te, i tan agirgi ndəng ka̱Filibi ka̱ nva̱n nra ngga nri nzəngkəng ngga nya ka̱ ayist ka̱t a. I nəm nra pa̱ ntukun te, i ɓa i chu atak oza̱ ka̱Taruwasa. I təm ka̱ ta nəm nra pa̱ nfanshat.

UBulus won ku uAfitika̱s ka̱ atak ikú

7 Ká̱ ilum iga igəshi ka̱ ashe asati te, i ɓut ka̱kul nri nzəngkəng awop. Ìpin i fa i kpa̱k te, uBulus ka̱ ngga. A nak te, uza̱ là nnap óza̱ har ishimshe ìzwam ga sol. 8 Aga apitila pa̱ kyak nna ya ka̱ ashe nzhi ngga apal va̱ i ɓut ka̱ ashishe. 9 Uyenza̱m ro aɗiɗin pa̱ uAfitika̱s təm ka̱ anung atak aga ntar ayər. Nda ka̱m na ka̱kul mpətar nnap-nlà aBulus va̱ ta ka̱t a. Uyenza̱m va̱ ta ru ka̱ nzhi ngga apal ngga nshaɗən. Ma fər ma yar na te, uza̱ ku chit. 10 UBulus fər kà̱ na. Uza̱ ra ka̱ apəpal fəkchi na. Uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Kan icìgwak a ləp wo ka̱t. Uwa ya ká̱ iriri.&gt;&gt; 11 UBulus kyen apal uza̱ kpán nzəngkəng oza̱ ri te, uza̱ ga mpyal ka̱ nnap-nlà har atak ga tan na. Te uza̱ ru asa̱l ga. 12 Oza̱ ka̱m uyenza̱m va̱ ta oza̱ ga nzhi ka̱ ká̱ ikángkáng. A chang ìgwak óza̱ pa̱ makmak.

Achen aga ndəng ngwon ka̱Taruwasa ngga aMilitus

13 I watar mpyal i ga atak agirgi ndəng na i tan i ga Asus. I ga nyar uBulus ka̱ atak va̱ ta. Uza̱ ka̱ ɗa̱mshi chit pa. Ka̱kul uza̱ ɗom nyar ǹzam. 14 Uza̱ ɓa ya yi ka̱ aAsus te, uza̱ tar agirgi i ga aMilitini. 15 Mmayi ka̱ ashe achen ìpin fa kpa̱k te, i ma ikwoksok ka̱ aKiyos. Ìpin fa kpa̱k te, i chu aSamas. Ìpin kpa̱k te, i chu aMilitus. 16 Ka̱ ya te, uBulus ka̱ nak chit pa̱ o sat ka̱Afisa ka̱t, o watar watar. Ka̱kul le kan o kali ka̱ ashe mbin Asiya ka̱t. Uza̱ ka̱ ngha̱n pa̱ ka̱ o chu aUrushelima ka̱ alum *apentika̱s.

Onəmgbak oga Afisa fa re uBulus

17 Ka̱ aMilitus na uBulus re nre ónəmgbak ikilisiya iga Afisa pa̱ oza̱ a ɓa. 18 Oza̱ ɓa chu te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O nyi apir ntəm va̱ nyi n təm ká̱ wo ɓan ká̱ ikum va̱ n tongchi ndon mi ka̱ mbin Asiya a. 19 N nəm inok úPonzhi-Yesu ka̱ ashe nnap nnəm ngga nra ká̱ ishi mmakmak nzəng ka̱ mbəl ká̱ iwu. Má ma mi pa̱ gənggəng ka̱ atak iya̱m ina va̱ oYahudi i ram mi ka̱. 20 O nyinyi pa̱ n wali ka̱ nnap nɗyang awo iya̱m va ka̱ nka̱mshi ka̱ atak wo ka̱t. Mi chen kà̱ wo ka̱ nzhí ka̱ ashe nggatək. 21 N là óYahudi ka̱ aɓo onəm pa̱ nkpak pa̱ oza̱ a ga̱ɓa̱n a ɓa atak Inan oza̱ a re nnəm iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng, oza̱ a na nnandər ku uPonzhi-Yesu.

22 &lt;&lt;Mmami ka̱ mɓa ngga aUrushelima. ARuhu-Inan a nak mi ka̱. N nyi iya̱m va̱ i ga nya mi ka̱ ta ka̱t. 23 Iya̱m va̱ n nyi te, aRuhu won mi chit pa̱ ka̱ ashe nza̱ ìtong mi ga nggo te, nkuk kà̱ nzhi ikan ká̱ idumdum ka̱ nlok mi. 24 N nak iriri míya̱m ro ka̱t. Iya̱m va̱ rwa mi te, pa̱ kan mi re apambin va̱ ta̱ te, ń gba̱l ka̱ nnəm inok va̱ uPonzhi-Yesu na mi a. Inok va nla nnap ngga nchang nfe ka̱ apal ishi nnap nnəna̱n Inan.

25 &lt;&lt;N nyinyi pa̱ nkpaktak wo ó ya mi lap ka̱t. Mmawo va n pak inok nra nggang ka̱ ashe mbin wo mi là nnap iponzhi Inan awo a. 26 Ka̱kul nva̱ ta te, n ɗom wo pa̱ o nyi pa̱ kpátkpát nda pa akat nchə̀r anəm ro ya təm á mi ká̱ ishi ka̱t. 27 Ka̱kul n wali ka̱ nnap nla awo nkpaktak iya̱m va̱ Inan ɗom ka̱t. 28 O panchi ishi wo ka̱ nkpaktak nggatək va̱ aRuhu-Nəna̱n nak wo chit pa̱ o dər ishi oza̱ a. O kpak ikilisi-ya Inan va uza̱ yap ka̱ nchə̀r aYen wo. 29 N nyinyi pa̱ ka̱ nva̱ngva̱ mi ga te, onəm i ɓa atak wo wa oga nchuwe ngga nnəm ikum. Oza̱ i re wo ka̱t. 30 Onəm i fa kpa ka̱ ashe ikilisi-ya wo i zwar nnandər na o nak onəm áYesu kəristi a yar nva̱n oza̱. 31 Ka̱kul nva̱ ta te, o təm o gbar izər gbar. Kan o kong ka̱ ntəm mi nzəng ká̱ wo ka̱t. Izun pa̱ ishaɗən mmami ka̱ ngwon nza̱ uzəngtəng wo nggo ìzwam ka̱ alum ka̱ mbəl ká̱ iwu.

32 &lt;&lt;N-yanmata̱ te, mmami ka̱ nre wo úPonzhi-Yesu ka̱ nnap-nlà nnap nnəna̱n nəna̱n va i me wo me. Ì nak wo kpa nzəng ka̱ nkpaktak onənəm va̱ má nal oza̱ chit ó yá iya̱m va̱ Inan sar nnənap. 33 N nəm aɗom azurfa, ka̱ azənariya, ká̱ ilukwán anəm ro ka̱t. 34 O nyinyi ká̱ ishi wo pa̱ iya̱m va awo mi nəm te, nna ri ka̱ mi ka̱ onəm va̱ nzəng ka̱ mi. 35 Ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak te, n ta̱l nɗyang-nnap awo pa̱ nkpak pa̱ i ka̱mshi onəm va̱ ya ka̱ nkam ka̱t ka̱ atak apir nzhin ka̱ nnəm inok wa nva̱ ta. O rən nnap-nlà aPonzhi-Yesu va̱ rən kpa pa̱, &lt;Nna iya̱m ji nka̱m iya̱m ji ka̱ nnap nnəna̱n.&gt; &gt;&gt;

36 Nva̱n va̱ uBulus gba̱l ka̱ nla nnap-nlà va̱ ta̱ te, uza̱ ɓəram nzəng ka̱ oza̱ nəm aduwa. 37 Te nkpaktak oza̱ tun ka̱ ayən. Oza̱ fəkchi uBulus i yən. 38 Iya̱m va̱ lak ìgwak óza̱ ji pa̱ kpaktak te, nnap-nləla va pa̱ oza̱ i ya wo lap ka̱t. Te oza̱ ga re na har ka̱ anung agirgi ndəng na pa̱ chit.

21

Achen aga ngga aUrushelima

1 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ là ayi chit pa̱ i chu ká̱ ikángkáng na i ɗom mpətar owan yi ka̱t te, i tan agirgi ndəng i ga nzwan i ga i chu aKos. Ìpin fa kpa̱k te, i chu aRodus. I won ka̱ ta te, i ga aPatara. 2 Ka̱ ta te, i ya agirgi ndəng aro achumchum va ka̱ ngga aFinikiya. Te i tan i ga. 3 I ɓa i chu aKuburus i ya ndachi. Agirgi yi watar ka̱ nkwandal kwandal i ga aSuriya. I ɓa i ta̱l ka̱Taya. Ka̱kul ka̱ ta na mí fən ká̱ iya̱m va̱ agirgi va̱ ta yar. 4 I ram atak onəm áYesu kəristi oga atak va̱ ta i təm nzəng ka̱ oza̱ nra pa̱ nfanshat. Ka̱ atak ichumchum aRuhu oza̱ chál uBulus pa̱ kan uza̱ a ga aUrushelima ka̱t. 5 ká̱ nnà te, alum ɓa rwam ngga te, i re oza̱ i tan agirgi ndəng i ga mpyal ka̱ achen yi. Nkpaktak onəm oga nna nnandər ka̱ uYesu, ka̱ ochar oza̱, ka̱ ovan oza̱ fa nzəng ka̱ yi ka̱ ashe ìtong va̱ ta na o re yi. Ka̱ apal amimiri aga anung iwa i ɓəram i nəm aduwa. 6 Nva̱ng va̱ oza̱ là ayi chit pa̱ i chu ká̱ ikángkáng te, i tan agirgi. Te oza̱ le nzhi.

7 I won ka̱Taya te, i ɓa i chu aTalamayas. I re anung ógənang oga atak va̱ ta i ra nra pa̱ nzəng. 8 Ìpin fa kpa̱k te, i ɓa i chu aKaisariya. I ga i təm ka̱ nzhi aFilibus unəm uga nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. Uza̱ uzəntən ka̱ ashe onəm oga ofanshat va̱ Inan ka̱ yak oza̱ ka̱ aUrushelima a. 9 Uwa ya ka̱ ovan pa̱ oneɗən va oma vang chit ka̱t. Oza̱ i ka̱m nnap ka̱ atak Inan i là ónəm. 10 I təm chit ka̱ ta ya nra pa̱ ɗa̱p te, unəm ro uga *nka̱m nre ka̱ atak Inan aɗiɗin pa̱ uAgabus ɓa ka̱ aYahudiya. 11 Uza̱ ɓa atak yi yar iya̱m iga nkpán aɗək aBulus. Uza̱ ran ashar wo ka̱ awo kpa te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;ARuhu-Nəna̱n là pa̱, &lt;Ka̱sa̱l va ta̱ oYahudi oga aUrushelima i ran unəm uga iya̱m iga nkpán aɗək va̱ ta̱. Oza̱ i na na ka̱ ashe awo onəm va̱ oYahudi ka̱t.&gt; &gt;&gt; 12 I fe iya̱m va̱ ta̱ te, mmayi ka̱ onəm va̱ ka̱ ta te, i chál uBulus pa̱ kan a ɓa a ga aUrushelima ka̱t. 13 Te uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Sang kang o nak ìgwak i lak mi ka̱ atak ayən wo va̱ ta̱ yà? Pa̱ ma ran mi te, iya̱m ro ka̱ atak mi ka̱t. A yà pa̱ mi ku ka̱ aUrushelima ka̱kul aɗin aPonzhi-Yesu te, n təm chit kan mi lok.&gt;&gt; 14 Uza̱ ma̱t te, i re na ka̱. I là á na pa̱, &lt;&lt;Iya̱m va Inan ɗom te, re uza̱ a nəm.&gt;&gt;

15 Ka̱ nva̱n nra pa̱ ɗa̱p te, i kwap iya̱m yi i ga aUrushelima. 16 Onəm áYesu kəristi oro oga aKaisariya ɓa ga nzəng ka̱ yi. Oza̱ ga ka̱ yi ka̱ nzhi aManason atak va pa̱ i ga ntəm ka̱ a. Uza̱ unəm uga aKuburus. Uza̱ ka̱m nnap aYesu chit gba̱ng nva̱n.

UBulus ga atak aYakubu u

17 I chu aUrushelima te, ogənan ka̱m yi ka̱ nchang ìgwak. 18 Ìpin fa kpa̱k te, uBulus ka̱ aɓo yi ga atak aYakubu u. Nkpaktak onəmgbak ikilisiya oma ka̱ ta. 19 UBulus re anung óza̱. Uza̱ shal óza̱ nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm ónəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ atak nnəm inok ká̱ wo. 20 Oza̱ fe iya̱m va̱ ta te, oza̱ na aɗəngchi íNan. Te oza̱ là úBulus pa̱, &lt;&lt;Ágənang, u yiya oYahudi oga nna nnandər ku uYesu iyəl oza̱ ikalong ka̱ apal asəm ikalong. Nkpaktak oza̱ ka̱ nkpak nnap-mpakpak aMusa ka̱ nzhin. 21 Ma là óza̱ pa̱ ɓu ɗyang ńkpaktak oYahudi oga ntəm ka̱ ashe onəm-nəmnəm pa̱ kan oza̱ a kpak nnap-mpakpak aMusa ka̱t. Pa̱ kan oza̱ a pà ache óvan oza̱ ka̱t. Pa̱ kan oza̱ a kpak nnap yi mmatmat ka̱t. 22 Chit te, iza̱ i nəm yà? Ka̱kul nkpak pa̱ oza̱ a fe pa̱ u ɓa chit. 23 Ka̱kul nva̱ ta te, nəm iya̱m va̱ í là aɓu. Nna i ya ka̱ onəm ro pa̱ oneɗən ka̱ ta̱ va yar nsar nnap-nlà íNan. 24 Ga nzəng ka̱ oza̱ na ma nal wo wa nva ma pak. Wa mwa iya̱m va̱ mal pa̱ oza̱ a mwa kan oza̱ i ya asa̱l aga nkpán ishi. Nna chit te, nkpaktak onəm i nyi pa̱ iya̱m va̱ ma là ka̱ apal ishi ɓu te, nnandər ka̱t. Ka̱kul mmaɓu ká̱ ishi ɓu ka̱ nkpak iya̱m va̱ nnap-mpakpak là. 25 Onəm oga nna nnandər ku uYesu va̱ oYahudi ka̱t te, i lir óza̱ chit iya̱m va̱ i là pa̱ oza̱ a nəm. Pa̱ kan oza̱ a ri iya̱m va̱ ma pa îchər. Kan oza̱ a ri nchə̀r, ka̱t te izhé iya̱m va̱ ma pà nchəchər fa ka̱t. Kan oza̱ a nəm mmai ka̱ ochar ka̱t.&gt;&gt;

26 Ìpin fa kpa̱k te, uBulus ga nzəng ka̱ onəm va̱ ta oza̱ ga nal izər wa nva ma pak. Te uza̱ ga tar Nzhi Inan nchumchum na o là ónəm ilum va̱ o gba̱l ka̱ nnàl izər va̱ ta. Ilum va mí na iya̱m inana ka̱kul a nza̱ uzəngtəng oza̱ nggo a.

Ma kpán uBulus

27 Nra pa̱ nfangshat va̱ ta dat chit ka̱ nkur te, oYahudi ro va ɓa ka̱ aAsiya te, oza̱ ya uBulus ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum. Te oza̱ nok nggatək, nak nnap nnəm oza̱ won. A nak te, ma kpán uBulus. 28 Oza̱ i gham achu pa̱, &lt;&lt;Ónəm oga aIsa̱rila, o ka̱mshi yi. Unəm va̱ ta̱ atak va kpaktak uza̱ i wòl ka̱ te, i ɗyang iya̱m ónəm i byèt akum yi, ka̱ nnap-mpakpak yi, ka̱ Nzhi Inan nchumchum va̱ ta̱. Nna ta chwat ka̱t. Uza̱ ɓa tan ka̱ oHeleni ka̱ ashe Nzhi va̱ ta̱. Uza̱ ɓa ka̱ adak chit ka̱ ashe atak yə́ryər va̱ ta̱.&gt;&gt; 29 Ka̱kul oza̱ ka̱ ya uTurofimus unəm uga Afisa nzəng ka̱ na chit ka̱ ashe ìtong. Te oza̱ nak pa̱ uBulus tar nzəng ka̱ na ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum. 30 Atak bá ka̱ ashe ìtong va̱ ta. Onəm chən ɓa ɓut. Oza̱ kpán uBulus dap na fa agbai ka̱. Te oza̱ gún oga anung-asa̱l pa̱ kəlak. 31 Oza̱ ka̱ nɗak pa̱ o gba̱l na te, a ga chu achwang aponzhi oshozha oRoma uga atak va̱ ta pa̱ nkpaktak ashe ìtong zwar chit. 32 Uza̱ kpa̱k oshozha ka̱ onəm ochumchum oza̱ pa̱ kəlak uza̱ ga atak nggatək va̱ ta. Oza̱ ya uponzhi oshozha va̱ ta ka̱ onəm wo te, oza̱ re nnə́m uBulus. 33 Uponzhi oshozha va̱ ta sən ɓa dat kpán uBulus. Uza̱ là pa̱ ma ran uBulus ka̱ nzwar pa̱ mparəm. Te uza̱ ɓəp pa̱ uBulus uda ya, ká̱ iya̱m va̱ uza̱ nəm a? 34 Oro ka̱ ashe nggatək va̱ ta i gham achu i là pa̱ uza̱ nəm nyang. Oro pa̱ uza̱ nəm nyang. Uponzhi oshozha va̱ ta kur nnyi nnandər nandər ka̱t, ka̱kul achu va̱ ma ka̱ ngham a. A nak te, uza̱ là pa̱ ma ga ku uBulus ka̱baraki oshozha. 35 UBulus chu atak va̱ mí kikyen kan mí tar ashe te, onəm ma̱t pa̱ o gba̱l na. A nak te, oshozha yar na nyaryar kan uza̱ tar ashe. 36 Nggatək va̱ ɓa te, a ma̱t ka̱ ngham achu pa̱, &lt;&lt;Ma gba̱l na. Ma gba̱l na.&gt;&gt;

UBulus là nnap ka̱ onəm

37 Ma dat ka̱ ntar ku uBulus ka̱ ashe te, uza̱ ɓəp uponzhi oshozha va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ɓu məma̱n mi là nnap ka̱ ɓu ɗò?&gt;&gt; Unəm va̱ ta là á na pa̱, &lt;&lt;U fe achu iHeleni fe sa? 38 Mmaɓu unəm uga aMasar va ɓa ka̱ ngwong nnap nnəm ka̱ ashe nra ngga mpyal, a nak onəm oga iya̱m-ɓa̱n ikalong pa̱ ineɗəng yar nvəva̱ng oza̱ tan anyin ka̱t ɗò?&gt;&gt; 39 UBulus là pa̱, &lt;&lt;Mmami uYahudi va fa ka̱Tarsus ka̱ ashe mbin aKilikiya. Atak va aɓwakan ka̱t a. Mmami ka̱ nchal ɓu pa̱ u re mi ń là nnap ka̱ onəm.&gt;&gt; 40 Unəm va̱ ta ma̱n á na te, uBulus ta̱l ka̱ apal atak va̱ ta nəm awo ónəm pa̱ oza̱ a ma̱n ka̱ anung. Oza̱ ma̱ng chit pa̱ kwák te, uza̱ là óza̱ ka̱ ashe achu onəm oga akum ìjili aIbərahim.

22

1 &lt;&lt;Ógənang mi ka̱ opo mi. O gwong achwang na o fe iya̱m va̱ n ɗom pa̱ ń là.&gt;&gt; 2 Oza̱ fe uza̱ là nnap ka̱ achu oYahudi te, oza̱ ma̱n pa̱ kwák kà̱ɗi. Uza̱ là pa̱, 3 &lt;&lt;Mmami uYahudi. Ma mar mi ka̱Tarsus va ka̱ ashe mbin aKilikiya. N rup ka̱ atak va ta. N nəm amanta ka̱ ashe awo aGamaliyel. Uza̱ ɗyang nnap-mpakpak opo yi á mi pa̱ kpaktak. Nnap Inan lom mi wa nva ka̱ nlwom wo kpa. 4 N nyan ka̱ onəm oga nnəm nnap awop Asa̱l aYesu va̱ ta̱ byet. N nak ma gbá̱ng oro. Mi wur onunggwan ka̱ ochar mi ga ka̱ mí kùk ka̱ nzhí ikán. 5 Uponzhi onəm oga mpyal awop ka̱ nkpaktak onəmgbak oga ashe mɓut nchumchum ká̱ ishi oza̱ i là pa̱ n nənəm pa. Ka̱ n ka̱m awasika ka̱ atak oza̱ na ń ga óYahudi owan mi ka̱ aDəmaska na n wur apir onəm aYesu va̱ ta m ɓa aUrushelima ka̱ wa onəm va ka̱kul nkuk ka̱ nzhi ikan. M ɓa aUrushelima ka̱ oza̱ na ma nap akwali óza̱.

UBulus là asa̱l va̱ o wa uYesu

6 &lt;&lt;Ka̱ alum ka̱ apal ndəng m mɓa n dat ka̱ aDəmaska te, atak atántàn amakmak ro fa ka̱ apaɓur ta byet gang mi. 7 N ru. Te n fe achu là á mi pa̱, &lt;ÁShawulu, áShawulu, sang kang ɓu na idumdum á mi yà?&gt; 8 M ɓəp pa̱, &lt;Mmaɓu uda ya anəm ga nzhi?&gt; Achu va̱ ta là pa̱, &lt;Mmami na uYesu ga aNazarat va mmaɓu ka̱ nna idumdum á na a.&gt; 9 Onəm va̱ nzəng ka̱ mi te, oza̱ ya atak atántàn ya. Oza̱ fe achu te, oza̱ kpán ipipir ka̱t. 10 Te m ɓəp pa̱, &lt;ÁPonzhi-Yesu iza̱ mi nəm ɗa?&gt; UPonzhi-Yesu là pa̱, &lt;Won ga ashe aDəmaska. Ka̱ ta te, nna mí là aɓu inok va̱ ma sok ɓu ka̱ chit pa̱ u nəm.&gt; 11 Onəm va̱ nzəng ka̱ mi dap mi ka̱wo i ga ashe aDəmaska. Ka̱kul atak atántàn va̱ ɓa̱p iwu á mi te, n ya atak lap ka̱t. 12 Unəm ro aɗiɗin pa̱ uHananiya ɓa atak mi. Uza̱ unəm va i kpak nnap-mpakpak aMusa ká̱ ìgwak pa̱ izəng. Nkpaktak oYahudi oga atak va̱ ta nak inəm á na byet. 13 Uza̱ ɓa te, uza̱ sat dat ka̱ mi là á mi pa̱, &lt;Ágənang mi uShawulu, ya atak.&gt; Ka̱ ta ɗyak te, n ya atak, n ya na. 14 Te uza̱ là pa̱, &lt;Inan okəka yi yak ɓu chit pa̱ na u nyi iya̱m va̱ uza̱ ɗom. Ú ya unəm-nəna̱n va̱ kpa. Ú fe nnap-nlà va fa ka̱nunun a. 15 Ka̱kul ɓu ga nta̱l unəm uga nnyam nnap ńkpaktak onəm ka̱ apal iya̱m va̱ u fe ká̱ iya̱m va̱ u ya. 16 Iza̱ mmaɓu ka̱ nlok nyangmata̱ lap yà? Won na ma nəm abaptisima aɓu na ma nal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ɓu a le aɓu ka̱ atak ngwór ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu.&gt;

Awór aBulus pa̱ uza̱ a ga atak onəm va̱ oYahudi ka̱t

17 &lt;&lt;N le aUrushelima, mmami ka̱ anung nnəm aduwa ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum te, n ya uPonzhi-Yesu ka̱ ashe alár. 18 Uza̱ là á mi pa̱, &lt;Fa re aUrushelima pa̱ kəlak. Ka̱kul oza̱ i ya ka̱ mma̱n ká̱ iya̱m va̱ ɓu là ka̱ apal ishi mi ka̱t.&gt; 19 Te n là pa̱, &lt;ÁPonzhi-Yesu, onəm va̱ ta̱ nyinyi pa̱ n ranggang ká̱ nzhí Inan mi dap onəm va̱ na nnandər ka̱ ɓu mi kùk ka̱ ashe nzhi ikan nzəng ka̱ nnə́m oza̱. 20 Ká̱ ilum va̱ ma gba̱l uIstifanus unəm oga nnyam nnap ɓu va̱ te, nna ka̱ n ta̱l ka̱ ta, m ma̱n ká̱ iya̱m va̱ ma̱n oza̱ nəm. Mmami na m panchi ilukwán ónəm va̱ gba̱l na.&gt; 21 Te uza̱ là á mi pa̱, &lt;Won, mi re ɓu pa̱ gbá̱ngbá̱ng ka̱ atak onəm va̱ oYahudi ka̱t.&gt; &gt;&gt;

UBulus ka̱ atak-nsat wa ayen ga mbin aRoma

22 Oza̱ ka̱ ya ka̱ nggwong achwang ka̱ na. Uza̱ là iya̱m va̱ ta byet te, oza̱ won ka̱ achu pa̱, &lt;&lt;Ma gba̱l na. Ma kap na ka̱ apambin. Apir anəm wa ava̱ ta̱ mal pa̱ uza̱ a ya ká̱ iriri ka̱t.&gt;&gt; 23 Oza̱ pak inok ngham achu nzəng ka̱ mman ilukwán oza̱ i ɓa i ga apal. Oza̱ i shan mbin i ɓa i ga apal kpa. 24 Te uponzhi oshozha là pa̱ ma tar ku uBulus ka̱ ashe. Uza̱ là pa̱ ma nə́m na na a nak na uza̱ a là iya̱m va̱ nak kan onəm i gham achu ka̱kukul wa nva̱ ta a. 25 Ma ran uBulus na ma nə́m na te, uza̱ ɓəp unəm uchumchum oshozha uro va ta̱l ka̱ ta pa̱, &lt;&lt;Nnap mpakpak ləla pa̱ u nə́m unəm uga atak-nsat ayen ga mbin aRoma, nna na ma kat na ka̱ akwali chit ka̱t ɗò?&gt;&gt; 26 Uza̱ fe pa te, uza̱ ga atak aponzhi oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Nyi iya̱m va̱ ɓu nəm. Ka̱kul unəm va̱ ta̱ uga atak nsat ayen ga mbin aRoma.&gt;&gt; 27 Uponzhi oshozha va̱ ta ga atak aBulus là á na pa̱, &lt;&lt;là nnandər á mi. Mmaɓu unəm uga atak nsat ayen ga mbin aRoma na nna̱n ɗò?&gt;&gt; UBulus na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;À.&gt;&gt; 28 Uponzhi oshozha va̱ ta là pa̱, &lt;&lt;M mwa mbwai pa̱ makmak kang n ya atak nsat ayen ga mbin aRoma.&gt;&gt; UBulus là á na pa̱, &lt;&lt;Mmami te, mmami unəm uga atak nsat onəm oga mbin aRoma umarmar.&gt;&gt; 29 Onəm va̱ ɗom pa̱ ka̱ o bol anung ka̱ o kat na te, oza̱ lyan pa̱ kəlak re na. Icìgwak ləp uponzhi oshozha va̱ ta kpa. Ka̱kul uza̱ nyi chit pa̱ uBulus va̱ o nak ma ran ka̱ nzwar te, unəm va ka̱ atak nsat onəm oga mbin aRoma.

UBulus ka̱ mpyal onəm oga nnap-akwali oYahudi

30 Ìpin fa kpa̱k te, uponzhi oshozha va̱ ta fən uBulus. Ka̱kul pa̱ uza̱ ɗom nnyi nnandər iya̱m va̱ nak kan oYahudi ɗom pa̱ ma nap akwali á na te, uza̱ wór onəm oga mpyal awop ochumchum ka̱ nkpaktak onəm oga ashe mɓut oza̱ nchumchum ngga nnap-akwali ɓut. Te uza̱ ɓa ku uBulus ka̱ mpyal oza̱.

23

1 UBulus pak iwu ónəm oga ashe *mɓut nchumchum va̱ ta te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi, ìgwak mi pa̱ zarara̱ ka̱ mpyal Inan ka̱ apal ishi inok mi har ɓa chu nda ta̱.&gt;&gt; 2 UHananiya uponzhi onəm oga mpyal awop fe nnap-nlà va̱ ta̱ te, uza̱ là ónəm va̱ tong dat ku uBulus pa̱ oza̱ a ləp anung á na ka̱ awo. 3 Te uBulus là á na pa̱, &lt;&lt;Inan i ləp ɓu kpa âgúng va ma wór ká̱ ipang iləfər. U təm ka̱ ta mmaɓu ka̱ nnap-akwali á mi ka̱ nnap-mpakpak. Chit te, ɓu gantal nnap-mpakpak ji ɓu pa̱ shat ka̱ atak nnak ma ləp mi ɗò?&gt;&gt; 4 Onəm va̱ tong ka̱ ta te, oza̱ là ûBulus pa̱, &lt;&lt;Uponzhi onəm oga mpyal awop uji Inan wa ɓu pwat ɗò?&gt;&gt; 5 UBulus là pa̱, &lt;&lt;N nyi pa̱ uwa uponzhi onəm oga mpyal awop ka̱t. Ka̱kul ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;Kan wa là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng ro ka̱ apal ishi anəm uga nnəm ka̱ onəm ɓu ka̱t.&gt; &gt;&gt; 6 UBulus nyinyi pa̱ oro ka̱ ashe oza̱ oFarisi. Oro nnyi te, *oSaduki. Te uza̱ là pa̱ gbá̱ngbá̱n ka̱ ashe mɓut va̱ ta pa̱, &lt;&lt;Ógənang, mmami uFarisi. Upo mi uFarisi na kpa. Ka̱kul pa̱ n na nnandər pa̱ ngwon ka̱ atak ikú nna yà te, ma ka̱ nnap-akwali á mi a?&gt;&gt; 7 Uza̱ là nnap va̱ ta te, ndap-zər won ká̱ ishimshe oFarisi ka̱ oSaduki. A nak te, mɓut kap pa̱ mparəm. 8 OSaduki là pa̱ ngwong ka̱ atak ikú ya ka̱t. Pa̱ iya̱m ro ya pa̱ oma̱leka ka̱ oga aruhu ka̱t. OFarisi te, oza̱ na nnandər pa̱ nkpaktak iya̱m iga ishaɗən va̱ ta nna ya. 9 Achu wong pa̱ makmak. Onəm oga nɗyang nnap-mpakpak va̱ oFarisi te, oza̱ won tong ga akul yan kəkam pa̱, &lt;&lt;I ya mpat nro ka̱ ashe nnap anəm va̱ ta̱ ka̱t. Mo te, aruhu nggo a là nnap ka̱ na ɗa? Ka̱t te, umaleka ro nggo.&gt;&gt; 10 Ndap-zər va̱ ta ka̱ nsur te, uponzhi oshozha là ónəm wò pa̱ oza̱ a ga a vyat uBulus oza̱ a tar ka̱ na ka̱ ashe abaraki. Ka̱kul ayər nəm na pa̱ kan oza̱ a wa a kan na ka̱t. 11 Ká̱ ìzwam te, uPonzhi-Yesu fa sat dat ka̱ uBulus là á na pa̱, &lt;&lt;Re ìgwak ɓu a kam. Wa nva u nyám nnap ka̱ apal ishi mi ka̱ ashe aUrushelima ta̱ te, nkpak pa̱ u ga u nyám ka̱ ashe aRom kpa.&gt;&gt;

12 Ìpin fa kpa̱k te, oYahudi ro sar anung nzəng ka̱ nsóng anung pa̱ o ri iya̱m-nrì ka̱t, ó wa iya̱m ro ka̱t kpa, ya o gba̱l uBulus kan. 13 Onəm va̱ sar anung te, oza̱ ji ìsəm neɗən ji. 14 Oza̱ ga atak onəm oga mpyal awop ochumchum ka̱ onəmgbak là óza̱ pa̱, &lt;&lt;I sóng anung akámkám chit pa̱ í ri iya̱m ro ka̱t, ya i gba̱l uBulus kan. 15 Ka̱kul nva̱ ta te, mmawó ka̱ onəm oga ashe mɓut ngga nnap-akwali o ga ka̱ ayə́ng ûponzhi oshozha ka̱ ashe ntan pa̱ uza̱ a ɓa ka̱ uBulus awo. Pa̱ o ɗom ngbap nnənap va̱ ta̱ kà̱ɗi pa̱ dakdak. I ɗa̱mshi izər chit kan i lok na i gəl na i gba̱l, uza̱ i chu atak wo ka̱t.&gt;&gt; 16 Ukyan aBulus ro ununggwan fe nnap va̱ ta te, uza̱ ga abaraki oshozha ga là úBulus. 17 Te uBulus wór unəm uchumchum oshozha ro là á na pa̱, &lt;&lt;Ga ku uyenza̱m va̱ ta̱ ka̱ atak aponzhi wo. Uwa ya ká̱ iya̱m ro pa̱ o là á na.&gt;&gt; 18 Uza̱ ka̱m na ga ka̱ ka̱ atak aponzhi oza̱. Uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;UBulus unəm va ka̱ ashe ikan, wór mi te, a là á mi pa̱ m ɓa ka̱ uyenza̱m va̱ ta̱ ka̱ atak ɓu. Ka̱kul uwa ya ká̱ iya̱m ro pa̱ o là aɓu.&gt;&gt; 19 Uponzhi oshozha va̱ ta kpán uyen va̱ ta ka̱wo oza̱ səng pa̱ ɗa̱p te, uza̱ ɓəp na pa̱, &lt;&lt;Iza̱ u ɗom pa̱ u là á mi yà?&gt;&gt; 20 Uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;OYahudi nəm ichən chit pa̱ o ɓa ka̱ ayən aɓu pa̱ u ɓa ka̱ uBulus awo ìpin ka̱ ashe mɓut nchumchum ngga nnap-akwali. Oza̱ i nap akwam pa̱ o ɗom ngbap nnənap pa̱ dakdak kà̱ɗi. 21 Kang wa ma̱n wa fe ayən oza̱ ka̱t. Ka̱kul onəm ji ìsəm ineɗəng ji ka̱ nra anyimnyal ka̱ nlok na. Onəm va̱ ta son anung chit pa̱ o ri iya̱m ka̱t. Ó wa iya̱m ro ka̱t kpa, ya o gba̱l uBulus kan. Oza̱ gba̱l ka̱ nran izər chit. Mmaɓu na chwat oza̱ ka̱ nlok pa̱ u fe ayən oza̱.&gt;&gt; 22 Uponzhi oshozha va̱ ta là úyenza̱m va̱ ta pa̱ uza̱ a ga. Uza̱ won na pa̱, &lt;&lt;Kang wa là únəm ro pa̱ u ɓu u là nnap va̱ ta̱ á mi chit ka̱t.&gt;&gt;

Ma ga ka̱ uBulus ka̱ aKaisariya

23 Te uponzhi oshozha va̱ ta wór oshozha wo ochumchum pa̱ oparəm là óza̱ pa̱, &lt;&lt;O nak oshozha igba̱l pa̱ iparəm a ran izər ka̱ oro oga ipəri ìsəm pa̱ ifangshat, ka̱ oro oga aɓár igba̱l pa̱ iparəm. Oza̱ i ga aKaisariya ka̱ acham pa̱ fangzəngtəng ká̱ ìzwam nda. 24 O ram ipəri ro ka̱kul aBulus na ma ga ka̱ na úFelis kan ishi a nan na ka̱t.&gt;&gt; 25 Uza̱ lir awasika úgomna va̱ ta pa̱, 26 &lt;&lt;Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak mi uKalaudiyas Lisiyas na a ga atak ɓu anəm uchumchum uGomna uFelis. Mmami ka̱ nre anung aɓu pa̱ makmak. 27 Unəm va̱ ta̱ oYahudi ka̱ kpán na. Oza̱ ɗom pa̱ o ka̱ o gba̱l na kan n ga n ka̱mshishi ka̱ oshozha mi. Ka̱kul n fe pa̱ uza̱ uyen ga mbin aRoma. 28 Ka̱ n ɗom nnyi iya̱m va̱ uza̱ pat óza̱. A nak te, n ga ka̱ na ka̱ mpyal mɓut oza̱ nchumchum ngga nnap-akwali. 29 Iya̱m va̱ n nyi te, pa̱ ka̱ apal ishi nnap-mpakpak oza̱. ká̱ nnà te, oza̱ là iya̱m ro va kur pa̱ ma gba̱l na ka̱kukul, ka̱t te pa̱ ma kuk na ka̱ nzhi ikan ka̱t. 30 N fe pa̱ oza̱ sar anung chit pa̱ o gba̱l na. Te n kali ka̱t, mmami ka̱ nre nre ka̱ na pa̱ kəlak ka̱ atak ɓu. N là ónəm va̱ chit ka̱ nnap-nlà ka̱ apəpal pa̱ oza̱ a ɓa a shal aɓu.&gt;&gt;

31 Oshozha va̱ ta ga ku uBulus wa nva ma là óza̱ a. Oza̱ ga ka̱ na ga chu aAntipatiris ká̱ ìzwam va̱ ta. 32 Ìpin fa kpa̱k te, oza̱ re oshozha oga ipəri ga ka̱ na. Oza̱ te, oza̱ le abaraki. 33 Oshozha oga ipəri va̱ ta ɓa chu aKaisariya te, oza̱ na awasika va̱ úgomna. Oza̱ yichi uBulus á na kpa. 34 Uza̱ kun awasika va̱ ta te, uza̱ ɓəp uBulus pa̱ uza̱ fa ka̱ che yà? Uza̱ fe pa̱ uza̱ fa ka̱ aCiliciya te, 35 uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ka̱ nnap-nlà ka̱ apal ishi ɓu a ɓa a chu kan mi kat wo.&gt;&gt; Uza̱ nak pa̱ ma ga ku uBulus ka̱ nzhi iponzhi aHirudus ma pángchi na ka̱ ta.

24

UFelis nap akwali úBulus

1 A nəm nra pa̱ ntukun te, uponzhi onəm oga mpyal awop uHananiya ka̱ onəmgbak ro ku *ulauya ro aɗiɗin pa̱ uTartulus oza̱ ga aKaisariya ka̱ nnap-nlà ka̱ apal aBulus ka̱ mpyal agomna. 2 Ma wór uTartulus pa̱ a là iya̱m va̱ uBulus nəm te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ánəm chumchum uFelis, mbin yi təm ka̱ ashe ikángkáng ka̱kul nnyi ngga ka̱ onəm ɓu na. Nna nak kpa ma ga̱ɓa̱n iya̱m pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe mbin yi. 3 Ma ma̱n ka̱ oza̱ ma̱n ka̱ ka̱ nza̱ atak nggo. Ma məma̱n ka̱ ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo kpa ka̱ ashe aɗəngchi amakmak. 4 N ɗom pa̱ ń chál ɓu pa̱ u ma̱n u gwong achwang ka̱ nnap nla mi va pa̱ gəptən a.

5 &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ unəm uga nram anung ro pa kuk. Uza̱ pak inok nnak nnap nnəm oYahudi ka̱ ashe nkpaktak apambin i won. Uwa uponzhi onəm oga ashe idongkong iga aNazarat va̱. 6 Har uza̱ ɗak kpa pa̱ na o tar ká̱ iya̱m iyə́ryər ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum. Nna nak te, i kpán na. Ká̱ i ɗom pa̱ ká̱ i nap akwali á na ka̱ apal iya̱m va nnap-mpakpak yi là. 7 Te uLisiyas uponzhi oshozha uga atak va̱ ta ɓa vyat na ka̱ atak yi ká̱ ìkàm. 8 Uza̱ là pa̱ onəm va̱ ka̱ nnap-nlà ka̱ apal ishishi te, oza̱ a ɓa atak ɓu. Ɓu kat na ká̱ ishi ɓu te, ɓu ga ɓu ya pa̱ nkpaktak iya̱m va̱ i là ka̱ apal ishishi te, nnandər.&gt;&gt;

9 OYahudi lə́p asəm nnap-nləla va̱ ta̱ pa̱ iya̱m va̱ uza̱ là te, a fa wa nva ta na. 10 UGomna nəm awo úBulus pa̱ uza̱ a là nnap te, uBulus là pa̱, &lt;&lt;N nyinyi pa̱ a gba̱ng nva̱n chit mmaɓu ka̱ nnap-akwali ka̱ ashe mbin va̱ ta̱. Ka̱kul nva̱ ta̱ te, mmami ka̱ nchang ìgwak pa̱ ń na ama̱n nnap-nlà oza̱. 11 Ɓu ɗom te, ɓu mor ɓu nyi nnandər nandər pa̱ nna watar nra chit pa̱ ngba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱t, m ɓa n ga aUrushelima ka̱kul awop a. 12 Onəm oga mɓa ka̱ nnap-nlà ka̱ apal ishi mi va̱ ta̱ kpán mi kà̱ ndap-zər ku unəm ro ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum ka̱t. Oza̱ kpán mi mo te, mmami ka̱ nnak nnap nnəm nggatək won ka̱ ashe nzhí Inan, ka̱t te ka̱ atak ro ka̱ ashe ìtong ka̱t. 13 Oza̱ kur nnyam pa̱ kpátkpát pa̱ iya̱m va̱ o là ta̱ te, nnandər ka̱t. 14 M məma̱n pa̱ n wa Inan okəka yi wa anəm va məma̱n ka̱ nnap Asa̱l aYesu va oza̱ i wór pa̱ idongkong iga akwam a. M məma̱n ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ mal izər ká̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak Inan là ká̱ iya̱m va̱ ma lir ka̱ ashe atakarda onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan a. 15 Iya̱m va onəm va̱ ta̱ ka̱ nnak ìgwak ka̱ te, nna mmami ka̱ nnənak kpa. Nna pa̱ nkpaktak onəm nəna̱n ka̱ oɓá̱ngɓa̱ng oma i ga ngwon ka̱ atak ikú a. 16 Ka̱kul nva̱ ta̱ te, pa̱ ɗəkər te, mmami ka̱ nɗak ka̱ nzhin pa̱ kan iya̱m ro a ya ka̱ ashe iɗim-ɗim ìgwak mi va ipwatpwat ka̱ mpyal onəm ká̱ Inan ka̱t. 17 N re nzhi nva̱n gba̱ng chit. Te n le m ɓa aUrushelima ká̱ iya̱m va ma kwap ówan mi ka̱kul onəm oga nkun, na ń na iya̱m inana íNan kpa. 18 Mmami ka̱ anung nnəm iya̱m va ta te, oza̱ ɓa ya mi ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum ka̱ n ya ka̱ adak ro ka̱t. Nggatək ro ya nzəng ka̱ mi ka̱t kpa kan a won a nyan pa̱ n nak nnap nnəm onəm won ka̱t. 19 Ka̱ nna kpa te, oYahudi ro oga mbin Asiya va mal pa̱ oma ka̱ ya ka̱ ta̱ ka̱ mpyal ɓu. Na oza̱ a là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ pa̱ n nəm, a yà pa̱ oma ya ka̱ nnap-nlà a. 20 Ka̱t te, onəm va̱ ta̱ oza̱ a là mpat va̱ ma ya mi ka̱ nva̱ mɓut nchumchum ngga nnap-akwali ka̱ kat mi a. 21 Mpat te, ya i ya iya̱m va chwat pa̱ n ləp achu ka̱ mpyal oza̱ n là pa̱, &lt;Ka̱kul nnap ngwon onəm-kùkù ka̱ atak ikú nna n sat akwali ka̱ mpyal wo nda&gt; ɗa?&gt;&gt;

22 Te uFelis bat akwali va̱ ta. Uza̱ pa te, nnap Asa̱l aYesu ro ya lyat na ka̱t. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;ULisiyas uponzhi oshozha i ɓa kan mi gəl akwali wo.&gt;&gt; 23 Uza̱ là ûnəm uchumchum oshozha va̱ ka̱ ta pa̱ oza̱ a panchi uBulus panchi. Ka̱ nna kpa te, oza̱ a məma̱n á na uza̱ a nəm oga iya̱m ro. Oza a re okpəkpa re a nakshi ka̱ na kpa.

24 A nəm oga nra te, uFelis ku uchar wo uDurusila ɓa. Uchar va̱ ta uYahudi. UFelis re nre ku uBulus. Oza̱ gwong achwang ka̱ na uza̱ ka̱ nla nnap nna nnandər ku uYesu Kəristi. 25 UBulus ka̱ nkan ìjili ìpir nnàp ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan, ka̱ nkpán ishi anəm pa̱ dakdak, ka̱ akwali aga nra ngga mɓa te, ayər nəm uFelis. Te uza̱ là úBulus pa̱, &lt;&lt;Á kúr chit. Ga iya̱m ɓu kan. A yà pa̱ mi ya mbagar te, na mi wór ɓu.&gt;&gt; 26 Uza̱ ka̱ rən pa̱ uBulus uwa i ram mɓyen ka̱ atak wo i na mbwai awo. A nak te, pa̱ ɗəkər ɗəkər te, uza̱ i re nre ka̱ na oza̱ i təm isur.

27 A nəm izun pa̱ iparəm te, uPorkiyas-Festus ka̱m inok aFelis. Ka̱kul pa̱ uFelis ɗom pa̱ oYahudi a ɗəngchi wo te, uza̱ re uBulus ka̱ ashe nzhi ikan.

25

Ma nap akwali úBulus ka̱ mpyal aFestus

1 UFestus ɓa mbin va̱ ta nəm nra pa̱ nshaɗən te, uza̱ won ka̱ aKaisariya ɓa ga aUrushelima. 2 Ka̱ ta te, onəm oga mpyal awop ochumchum ka̱ onəm ochumchum oYahudi ɓa ka̱ nnap-nlà ka̱tətak ka̱ apal ishi aBulus. Oza̱ chál uFestus pa̱ 3 uza̱ a nəm iya̱m va̱ ta̱ awo. Pa̱ ma le ku uBulus ka̱ aUrushelima. Oza̱ ka̱ ɗa̱mshi chit pa̱ onəm oga nra anyimnyal i fa i gəl na ka̱sa̱l i gba̱l. 4 UFestus là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Nna ma kuk uBulus ka̱ aKaisariya. Mmami ká̱ ishi mi te, mmami ka̱ nle atak va̱ ta nyangmata̱. 5 O yak onəm ochumchum wo oro i ga nzəng. A yà pa̱ unəm va̱ ta ka̱ mpat nro te, oza̱ i là na ń nap akwali óza̱.&gt;&gt;

6 UFestus təm ka̱ oza̱ kur nra pa̱ nna̱nne, ka̱t te pa̱ ngba̱pchi te, uza̱ le aKaisariya. Ìpin fa kpa̱k te, uza̱ ga atak nnap-akwali. Uza̱ nak ma ɓa ku uBulus. 7 UBulus tar te, oYahudi va̱ vang ka̱ aUrushelima te, oza̱ ɓa gang na i là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng pa̱ kyak iga nnəm ayər va pa̱ uza̱ nəm a. Oga iya̱m va̱ ta oza̱ kur nnyam nnandər nandər pa̱ kpátkpát ka̱t. 8 Te uBulus là nnap-nlà na u fən ishi wo pa̱, &lt;&lt;M pat iya̱m ro ńnap-mpakpak oYahudi ka̱t te Nzhi Inan nchumchum, ka̱t te úPonzhi-Kaisar ka̱t.&gt;&gt;

9 UFestus ka̱kul pa̱ uza̱ ɗom nnəm iya̱m va i chang ka̱ oYahudi te, uza̱ ɓəp uBulus pa̱, &lt;&lt;Ɓu məma̱n ɓu ga aUrushelima na ń nap akwali va̱ ta̱ awo ka̱ ta ka̱ apal ishi iya̱m va̱ oza̱ là ta̱ ɗò?&gt;&gt; 10 UBulus na ama̱n pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ n ta̱l ka̱ ashe nzhi akwali aKaisar. Ka̱ ta na mal pa̱ ma nap akwali á mi. M pat iya̱m ro óYahudi ka̱t wa nva u nyinyi pa̱ kpátkpát ká̱ ishi ɓu a. 11 A yà pa̱ n nəm iya̱m ro va kur pa̱ ma gba̱l mi te, n yang pa̱ ma gba̱l mi ka̱t ɗò ka̱t. A ya nnyi pa̱ iya̱m va̱ oza̱ là ka̱ apal ishi mi kan nnandər ka̱t te, unəm ro kur n na mi óza̱ ka̱t. N ɗom pa̱ uKaisar a nap akwali va̱ ta̱.&gt;&gt; 12 Nva̱n va̱ uFestus nəm ichən ka̱ onəm oga nnap-akwali nzəng ka̱ na te, uza̱ là úBulus pa̱, &lt;&lt;U là pa̱ u ɗom pa̱ uKaisar a nap akwali aɓu. Ka̱ atak aKaisar na ɓu ga.&gt;&gt;

UBulus ka̱ mpyal Agəripa

13 A ya nra pa̱ ɗa̱p te, uPonzhi-Agəripa ku ugənang wo uchar, uBarniki ɓa aKaisariya na o re anung uFestus ká̱ igomna va̱ uza̱ ri. 14 Oza̱ ya nra ya ka̱ atak va̱ ta. A nak te, uFestus shal nnap aBulus úponzhi va̱ ta. Uza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Unəm ro uwa ya ka̱ ta uFelis re ka̱ ashe nzhi ikan. 15 Ka̱ m ɓa n ga aUrushelima te, onəm oga mpyal awop ochumchum ka̱ onəmgbak oYahudi ɓa ka̱ nnap-nlà ka̱ apəpal pa̱ ma gəl akwali ikú á na. 16 N là óza̱ pa̱ nnap nnəm oRoma ro ya pa̱ ma na unəm pa̱ ma gba̱l ka̱t. Nkpak pa̱ uza̱ a ya onəm va̱ ɓa ka̱ nnap-nlà ka̱ apəpal iwu ká̱ iwu kan. Na uza̱ a ya asa̱l aga nfən ishi wo ka̱ akwali va̱ ta. 17 Oza̱ ɓa atak va̱ ta̱ nzəng ka̱ mi te, n kali ka̱ nnap-akwali va̱ ta ka̱t. Ìpin fa kpa̱k byet te, n wór onəm oga nnap-akwali ɓut. N nak na uza̱ ɓa tar. 18 Onəm va̱ ka̱ nnap-nlà ka̱ apəpal won là nnap te, oza̱ là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ pa̱ uza̱ nəm va iya̱m igafak ka̱ atak mi a. 19 Oza̱ shal nnap ndap-zər oza̱ ka̱ apal nnap awop oza̱ ka̱ nnap anəm ro aɗiɗin pa̱ uYesu va ku chit te, uBulus yan pa̱ uwa ya ká̱ iriri. 20 N lan asa̱l va mi gbap akum oga iya̱m va̱ ta. A nak te, m ɓəp uBulus pa̱ mo te, uza̱ i məma̱n i ga aUrushelima na ń nap akwali va̱ ta ka̱ ta. 21 Te uBulus là pa̱ u ɗom pa̱ uKaisar uPonzhi-chumchum uwa ká̱ ishi wo a nap akwali va̱ ta̱. Te n là pa̱ ma kuk na na n ya mbagar kan mi re nre úKaisar ka̱ na.&gt;&gt; 22 Te uAgəripa là úFestus pa̱, &lt;&lt;N ɗom pa̱ ń fe iya̱m va̱ unəm va̱ ta i là ká̱ ishi mi.&gt;&gt; UFestus là á na pa̱, &lt;&lt;Ìpin te, ɓu fe iya̱m va̱ uza̱ i là.&gt;&gt;

23 Ìpin fa kpa̱k te, uAgəripa ka̱ uBarniki ɓa tan ashe nzhi mɓut nchumchum ka̱ ashe nnyám ngək. Oshozha ochumchum ka̱ onəm ochumchum oga atak va̱ ta oma ka̱ ya ka̱ ta. UFestus là pa̱ ma ɓa ku uBulus. 24 Te uFestus là pa̱, &lt;&lt;Áponzhi-Agəripa, ka̱ nkpaktak wo va̱ ka̱ ta̱ a. Unəm va̱ o ya na ta̱ te, nkpaktak oYahudi ɓa ka̱ nnap-nlà ka̱ apəpal á mi ka̱ aUrushelima ka̱ atak va̱ ta̱ kpa. Oza̱ i nə́m achu pa̱ a mal pa̱ uza̱ a ya ká̱ iriri ka̱t. 25 N ya iya̱m va̱ uza̱ nəm va pa̱ ma gba̱l na ka̱kukul ka̱t. Uza̱ là pa̱ o ɗom pa̱ uKaisar uPonzhi-chumchum a nap akwali awo. A nak te, n là chit pa̱ mi re nre ka̱ na ka̱ aRom. 26 Ka̱ nna kpa te, n ya ká̱ iya̱m ro pa̱ pwak ka̱ apəpal pa̱ ń lir úponzhi uchumchum ka̱t. Nna nak te, m ɓa ka̱ na ka̱ mpyal wo ku uponzhi uAgəripa ká̱ ishi wò. Na mo te, uza̱ a gbap nnənap te, ma ya iya̱m ro pa̱ ń lir úponzhi uchumchum. 27 Ka̱kul n ya pa̱ i fa nza̱m ka̱t, a yà pa̱ ma re nre ku unəm ka̱ ashe ikan kan n là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ pa̱ uza̱ nəm ka̱t a.&gt;&gt;

26

UBulus na ama̱n úAgəripa

1 Te uAgəripa là úBulus pa̱, &lt;&lt;Ma ma̱n aɓu chit pa̱ u là nnap.&gt;&gt; A nak te, uBulus nəm awo pa̱ ma ma̱n ka̱ anung. Te uza̱ ɓan nnap-nlà ngga nfən ishi wo ka̱kwali. Uza̱ là pa̱, 2 &lt;&lt;ÁPonzhi-Agəripa, ishi *ɓan ka̱ mi byet nva̱ n ya asa̱l pa̱ ń là nnap ka̱ ɓu nda ka̱ apal ishi nkpaktak iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ oYahudi là pa̱ n nəm a. 3 Mmami ka̱ aɗəngchi pa̱ mɓa̱n-gwak ka̱kul pa̱ mmami ka̱ nla nnap únəm va nnap nnəm oYahudi mmatmat ká̱ iya̱m va̱ ma ka̱ ndap-zər ka̱ te, iro ya lyat na ka̱t a. Ka̱kul nva̱ ta te, wa ka̱r ìgwak wa gwong achwang ka̱ nnap nla mi.

4 &lt;&lt;Apir ntəm mi ɓan ká̱ ivan ka̱ mɓəɓan na byet ka̱ ashe mbin yi ka̱ aUrushelima har ɓa chu ilum iga nda te, a lyat oYahudi ka̱t. 5 Oza̱ nyi mi nyi gba̱ng nva̱n chit. A yà pa̱ oza̱ i məma̱n te, oza̱ i ləla pa̱ mmami uFarisi va ká̱ idongkong onəm yi va sai ji ka̱ nnap nkpak nnap awop yi a. 6 N-yanmata̱ te, ka̱kul pa̱ mmami ka̱ nnak ìgwak ká̱ iya̱m va Inan ka̱ sar nnənap ókəka yi te, ma ka̱ nnap-akwali á mi nda. 7 Nsar nnap-nlà va̱ ta akum yi aga agba̱pchi ama̱n pa̱ parəm ka̱ nnak ìgwak nya n-yəyəl nva̱ oza̱ ka̱ ngwop Inan ká̱ ìgwak pa̱ izən ìzwam ka̱ alum a. ÁPonzhi, ka̱kul nnak-ìgwak va ta oYahudi ka̱ nla pa̱ m pat óza̱. 8 Sang kang a kam ká̱ wo ka̱ nna nnandər pa̱ Inan i wong ka̱ onəm ka̱ atak ikú yà?

9 &lt;&lt;Mmami ká̱ ishi mi n ya məma matmat pa̱ ń nəm iya̱m va pa̱ kpaktak iga nyang nnap aɗin aYesu ga aNazarat a. 10 Iya̱m va ta pa̱ səlak n nəm ka̱ ashe aUrushelima. Ka̱ atak ichumchum va n ka̱m ka̱ atak onəm oga mpyal awop ochumchum te, n nak ma kuk onəm oga ngwa uYesu pa̱ kyak ka̱ ashe nzhi ikan. Mi i ɗom ngba̱n oza̱ te, mi nak ayàk ajem nak pa̱ ma gba̱ng oza̱ va ta. 11 Nva̱n pa̱ nkyak mi tan nzhí Inan mi nak mi nyan ka̱ oza̱. N ɗak pa̱ na ń nak nkpak óza̱ na oza̱ a pwat Inan. Igwak lak mi ka̱ oza̱ byet. A nak te, n ga itong iga mbin nkak mi na idumdum óza̱ ka̱ ta.

Nwa aYesu aBulus

(Inok 9.1-19; 22.6-16)

12 &lt;&lt;Ka̱kul nnəm iya̱m wa nnà ta n ka̱m ichumchum ka̱ nre ka̱ atak onəm oga mpyal awop ochumchum na ń ga aDəmaska nda ro. 13 ÁPonzhi, ka̱ alum ka̱ apal ndəng mmami ka̱sa̱l te, n ya atak atántàn ro va fa ka̱ apaɓur a ghan ji alum ji. A ghan gáng mi ká̱ ishimshe nzəng ka̱ owan mi. 14 Nkpaktak yi i tak ka̱ mbin. Te n fe achu ro i là nnap á mi ká̱ iYahudi pa̱, &lt;ÁShawulu, áShawulu, sang kang ɓu na idumdum á mi yà? Izər i rwa ɓu ká̱ imwa a yà pa̱ ɓu pak inok ntat ashar aga asa̱l-nsəm wa ina va ka̱ ntat idari va̱ mí kyep na ka̱ na a nəm inok a.&gt; 15 Te m ɓəp pa̱, &lt;Mmaɓu uda ya ánəm ga nzhi?&gt; UPonzhi-Yesu na ama̱n pa̱, &lt;Mmami uYesu va mmaɓu ka̱ nna idumdum á na a. 16 Won ta̱l ga akul. N fa n nyám ishi mi aɓu na ń nak ɓu u ta̱l uzwal mi. Na u ta̱l unəm uga nnyam nnap ka̱ apal iya̱m va̱ u ya ka̱ apal ishi mi, ká̱ iya̱m va̱ mi ga nnyinyam aɓu. 17 Mi ka̱mshi ɓu, ɓu fa ká̱ ikángkáng ka̱ ashe awo owan ɓu oYahudi ka̱ aɓo onəm. Mmami ka̱ nre nre ka̱ ɓu 18 na u bol iwu óza̱. Na u nak oza̱ a fa ka̱ ashe afa̱p a tan ka̱ ashe atak atántàn, oza̱ a fa ka̱ ashe ichumchum aShetan na oza̱ a tan ka̱ ashe iji Inan. Na ka̱ atak nna nnandər ka̱ mi na te, oza̱ a ya nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak Inan ka̱ atak nsat nzəng ka̱ onəm va̱ ma nal oza̱ chit a.&gt;

19 &lt;&lt;ÁPonzhi-Agəripa, nna nak te, n yang ka̱ nkpak nnap nnəm ka̱ apal ishi alár va̱ ma nyám á mi ka̱ apaɓur ka̱t. 20 Ngəshi te, n là nnap-Inan ónəm oga aDəmaska. Le te, n là ónəm oga ashe aUrushelima ka̱ nkpaktak mbin aYahudiya ka̱ ashe mbin onəm va̱ oYahudi ka̱t kpa. N là óza̱ pa̱ nkpak pa̱ oza̱ a re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na oza̱ a ga̱ɓa̱n a ɓa atak Inan. Oza a nyám nnandər nre nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ka̱ atak iya̱m va oza̱ ka̱ nnənəm a. 21 Ka̱kul nnap nla mi va ta oYahudi kpán mi nva̱ ka̱ n ya ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum. Oza̱ ɗak pa̱ na o gba̱l mi. 22 Ka̱ nna kpa te, har nda va̱ ta̱ Inan ka̱ nka̱mshi mi. A nak te, mmami ka̱ nta̱l mi là nnap aYesu ónəm-chumchum ka̱ oɓwakan. Mmami ka̱ nla iya̱m ro watar iya̱m va onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan, ká̱ iya̱m va̱ uMusa ka̱ là pa̱ i ga nfa ka̱t. 23 Nna pa̱ nkpak pa̱ uKəristi Unəm uyákyàk Inan a ɓək anung. Na wa anəm va uwa won ngəshi ka̱ atak ikú te, uza̱ a là nnap atak atántàn va iriri iga mbyet mbyet ówan wo oYahudi ka̱ aɓo onəm kpa.&gt;&gt;

24 UBulus ka̱ anung nla nnap-nlà ngga nfən ishi wo ka̱ akwali va̱ ta̱ te, uFestus ləp achu ka̱ nkam là á na pa̱, &lt;&lt;ÁBulus, u swanggat chit. Nnyi ɓu mmakmak ka̱ ngga̱ɓa̱n ishi ka̱ ɓu.&gt;&gt; 25 Te uBulus là pa̱, &lt;&lt;ÁFestus unəm uchumchum, n swanggat swanggat ka̱t. Iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla te, nnandər. Nnap nlà anəm va ka̱ ashe nnap nnəm wo. 26 Uponzhi nyi iya̱m va̱ nyi mmami ka̱ nləla. A nak te, mi là nnap pa̱ shat á na. N nyinyi pa̱ iya̱m va̱ ta uza̱ nyi nfa oza̱ nyi. Ka̱kul ma bwam kan ma nəm oza̱ ka̱t. 27 Áponzhi-Agəripa, u na nnandər ká̱ iya̱m va̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ lir ka̱t ɗò? N nyinyi pa̱ u na nnandər na.&gt;&gt; 28 Te uAgəripa là úBulus pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe alum va̱ ta̱ pa̱ ɗa̱p u rən pa̱ ɓu nak mi mi ta̱l unəm aKəristi ɗò?&gt;&gt; 29 UBulus na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Alum à məkmak, ka̱t te a makmak ka̱t, te mmami ka̱ nchal Inan pa̱ mmaɓu na chwat ka̱t, mmawó va̱ ka̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, o tong wa njem. Nzwar va̱ ka̱wo mi ta̱ te, n ɗom wo ka̱ jiwo ka̱t.&gt;&gt;

30 Uponzhi won nzəng ku ugomna, ku uBarniki, ka̱ onəm va̱ ka̱ təm nzəng ka̱ oza̱. 31 Oza̱ fa re ashe nzhi va̱ ta oza̱ ka̱ nla nnap ka̱ owan oza̱ te, oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ nəm iya̱m va kur pa̱ ma gba̱l na, ka̱t te pa̱ ma kuk na ka̱ nzhi ikan ka̱t.&gt;&gt; 32 UAgəripa là úFestus pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ya pa̱ unəm va̱ ta là pa̱ o ɗom uKaisar uPonzhi-chumchum a nap akwali awo ka̱t te, ma ka̱ fən na ma ka̱ re.&gt;&gt;

27

UBulus ga aRom

1 Ma là chit pa̱ i ga mbin aItaliya te, ma nak uBulus nzəng ka̱ onəm ro oga ashe ikan na kpa ka̱ ashe awo anəm chumchum oshozha ro aɗiɗin pa̱ uJuliyos ká̱ idongkong oshozha ija aPonzhi chumchum va ka̱ aRom. 2 I tan agirgi ndəng aro ka̱ aAdaramitiya va ka̱ ngga ìtong iga anung iwa iga mbin Asiya. Te i ɓan achen yi. UAristakus unəm uga aMakidoniya va fa ka̱ aTasalonika te, ka̱ ya nzəng ka̱ yi.

3 Ìpin fa kpa̱k te, i ɓa i sat ka̱ aSaidon. UJuliyos nnyam nnyi nnap úBulus byet. Uza̱ ma̱n á na pa̱ uza̱ a ga atak okpa wo na oza̱ a nakshi ka̱ na. 4 I won ka̱ ta te, i tan agirgi ndəng kà̱ɗi i wòl ngba̱k aKuburus va ayər pyep ka̱ ka̱t, i ga. Ka̱kul ayər ka̱ ya ka̱ mpyep i nə́m yi nnə́mnə́m. 5 I pa̱l ká̱ ishimshe iwa va nak ikwoksok ka̱ mbin aCiliciya ka̱ aPamfiliya te, i ɓa i sat ka̱ Mira va ka̱ ashe mbin aLikiya a. 6 Unəm uchumchum oshozha ya agirgi ndəng aga Alekzandariya ayi ka̱ ta ka̱ ngga mbin aItaliya. Te i tan agirgi va̱ ta. 7 Agirgi yi chen pa̱ shiriri har nra pa̱ nkyak. Ka̱ ngwar nlim kang i ɓa i chu dat ka̱ aKinidus. Atak-pyeppyep ma̱n ayi pa̱ i ga nzwan ka̱t. A nak te, i yar ngba̱k aKarita va atak i pyep ka̱ ka̱t a. Ngba̱k va nak ikwoksok ka̱ aSalmone. 8 Ka̱ mɓək anung kang agirgi yi mál ka̱ anung akongkong kang i ɓa i chu atak ro mí wór pa̱ Atak-Nəna̱n aga Ntong Agirgi. A dat ká̱ ìtong aLasiya.

9 Achen va̱ ta̱ yar nra chit mak. A nak te, achen ka̱ ashe ndəng nyangmata̱ aɓang alakchi ka̱t. Ka̱kul nra ngga ndan ishi onəm ká̱ iya̱m-nrì ka̱kul awop watar chit. A nak te, uBulus won oza̱ pa̱, 10 &lt;&lt;Ónəm mi, n ya na ka̱ nà achen yi i ɓəɓa̱n. Mi i lan agirgi ká̱ iya̱m va̱ agirgi yar har ká̱ iriri yi kpa.&gt;&gt; 11 Ká̱ nnà te, nva̱ pa̱ unəm uchumchum oshozha va̱ ta a ka̱m iya̱m va̱ uBulus là te, uza̱ ka̱m ichən apo agirgi va̱ ta ka̱ unəm uga nchəchi. 12 Atak va̱ ta chang pa̱ ayər arusok rusok a vang a ya onəm ka̱ ta ka̱t. A nak te, mmakmak onəm là pa̱ ma ga mpyal ka̱ achen. Oza̱ nak ìgwak pa̱ mí chu aFinikiya kan mí lok ngwatar nvan ayər ka̱ ta. Atak njul agirgi va̱ ta ka̱ aKarita va nak ikwoksok ka̱ asa̱l nkwandal va nak mɓa asa̱l arurong ka̱ asa̱l mpal va nak mɓa asa̱l arurong a.

Mɓək anung ka̱ ashe iwa ka̱kul atak pyep byet

13 Ayər fa ka̱sa̱l nkwandal ɓan mpyep pa̱ pít, oza̱ rən pa̱ iya̱m va̱ o ɗom te, o ya chit. A nak te, oza̱ dap acham aɗəkɗək aga nsat ka̱ agirgi fa ka̱ ashe ndəng, agirgi kpán asa̱l ka̱ anung akongkong aKarita. 14 A gba̱ng nva̱n ka̱t te, n-yər nkánkám ro mí wór pa̱ uSa̱l-mpal Ngga Asa̱l Awu-lum, a ləp fa ka̱ mbin va̱ ta nva ndəng gang ka̱ ashe a. 15 N-yər va̱ ta fa dangchi agirgi va̱ ta ngga nzwan ma̱t. A nak te, i ɗak kà̱ ka̱t, i re n-yər pyep yi ga ka̱. 16 I ɓa i chu ngba̱k nya mbin ro va ndəng gang ka̱ ashe mí wór pa̱ aKauda va ayər i pyep ka̱ ka̱t te, atak nak nswakam ka̱. Ka̱ ngwar nlim kan i ɗak ka̱ agirgi aɓwakan i ran ɓyen. 17 Oza̱ dap tar ka̱ ka̱ ashe agirgi achumchum. Oza̱ mwak asang ka̱ akum agirgi achumchum oza̱ ran. Ayər nəm oza̱ pa̱ kan agirgi a ga a gbak afu ka̱shishiri ka̱ aSirtis ka̱t. A nak te, oza̱ fər ka̱ nza̱ni agirgi oza̱ re ayər i da̱n agirgi i ga ka̱. 18 Atak-pyeppyep va̱ ta ga mpyal ka̱ nnyan ka̱ yi. A nak te, ìpin fa kpa̱k te, oza̱ ɓan ngwur iya̱m va̱ agirgi yar oza̱ swan ka̱ ashe ndəng. 19 Ká̱ ilum iga ishaɗən te, oza̱ swan asang ká̱ iya̱m inok ro ka̱ ashe ndəng ka̱ awo oza̱. 20 I ya iwu alum ká̱ izhán ka̱t nra pa̱ nkyak. Atak va̱ ta ga mpyal ka̱ mpyep. A nak te, i yar pa̱ njiyi te, a kur chit.

21 A nəm nra chit pa̱ makmak nna ma ri iya̱m ro chit ka̱t. Te uBulus won ga akul ka̱ mpyal oza̱ là pa̱, &lt;&lt;Ónəm, ka̱ ya pa̱ ka̱ o fe ichən mi fe te, ka̱ o re aKarita ka̱t. Te iya̱m va̱ ya wo ta̱ ká̱ iya̱m va̱ zhì te, ka̱ ya wo ka̱t. 22 Ka̱ nna kpa te, mmami ka̱ nna ichən awo pa̱ ìgwak wo a kam. Ka̱kul ka̱ uro pa̱ uzəng ka̱ ashe wo i lan iriri wo ka̱t. Agirgi na chwat i zhì. 23 Ka̱kul umaleka fa nyám ishi wo á mi ká̱ ìzwam. Inan va mmami ujini kan inunok na mmami ka̱ nnənəm a. 24 Unəm uga nre va̱ ta là á mi pa̱, &lt;ÁBulus, kan ayər a nəm ɓu ka̱t. Nkpak jiwo ɓu ga nsat ka̱ mpyal aKaisar ka̱kul akwali. Inan ka̱ nnap nnəna̱n wo nak chit pa̱ ka̱ unəm pa̱ uzəng ka̱ ashe onəm oga ngga achen nzəng ka̱ ɓu i lan iriri wo ka̱t.&gt; 25 Ka̱kul nva̱ ta te, re ìgwak a kam awo ónəm. Ka̱kul n yà ka̱ nna nnandər yà pa̱ iya̱m va̱ ta̱ i fa wa nva uza̱ là á mi. 26 ká̱ nnà te, nkpak pa̱ n-yər va̱ ta̱ a swang yi ka̱ mbin ro va ndəng gang ka̱ ashe a.&gt;&gt;

27 Ka̱ nra ngga ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing ká̱ ìzwam te, atak-pyeppyep nna ya ka̱ anung nda̱n yi ka̱ ashe iwa Adariya. Ká̱ ishimshe ìzwam te, a nəm ka̱ onəm oga nchi agirgi va̱ ta pa̱ i dat chit ka̱ ǹzam. 28 Oza̱ mà ngba̱n ndəng te, oza̱ ya ashar igba̱l ká̱ ìsəm parəm. A gba̱ng nva̱n ka̱t te, oza̱ mà ngba̱n ndəng va̱ ta kà̱ɗi te, oza̱ ya ngbəgba̱n ashar ìsəm fangzəngtəng. 29 Te ayər nəm oza̱ pa̱ kan agirgi a gbak afu ká̱ izər ipán ka̱t. A nak te, oza̱ swan acham aɗəkɗək pa̱ neɗən ka̱ ashe ndəng ka̱sa̱l nsəm agirgi aga nnənak i ta̱l. Atak gba̱ng ntan ka̱ oza̱. 30 Onəm oga nchi agirgi va̱ ta fər ka̱ agirgi aɓwakan ka̱ ashe ndəng na o chən te, oza̱ nəm akwam pa̱ mmawó ka̱ nswan acham aɗəkɗək ka̱ ashe ndəng ka̱sa̱l mpyal agirgi aga nnənak i ta̱l. 31 Te uBulus là ûnəm uchumchum oshozha va̱ ka̱ aɓo oshozha pa̱, &lt;&lt;A yà pa̱ onəm va̱ ta̱ i chən i re agirgi te, ka̱ unəm ro pa̱ uzəng ka̱ ashe wo i lár ka̱t.&gt;&gt; 32 A nak te, oshozha gəl asang agirgi aɓwakan va̱ ta re ga ndəng. 33 Atak dat ka̱ ntan te, uBulus chál nkpaktak oza̱ pa̱ oza̱ a ri iya̱m-nrì. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Nrá pa̱ ngba̱pchi ama̱n pa̱ neɗən va̱ watar ta̱ te, na o ri iya̱m ro chit ka̱t. O təm ka̱ ngwam nnap ka̱ o ri iya̱m ro ka̱t. 34 Mmami ka̱ nchal wo nyangmata̱ pa̱ o ri iya̱m ro. Ka̱kul nna ta i na ìkàm awo ngga nfa ká̱ ikángkáng. Unəm ro i ku ka̱t. Ko akpap aga ishi pa̱ zən unəm ro i lan ka̱t.&gt;&gt; 35 Uza̱ gba̱l ka̱ nla iya̱m va̱ ta te, uza̱ wur nzəngkəng ka̱wo. Te ka̱ mpyal oza̱ pa̱ kpaktak uza̱ na aɗəngchi íNan. Uza̱ kpal nzəngkəng uza̱ ɓan nrəri. 36 A nak te, ìgwak kam oza̱ pa̱ kpaktak. Oza̱ ri iya̱m kpa. 37 Iyəl nkpaktak onəm va̱ ka̱ ashe agirgi va̱ ta te, onəm igba̱l pa̱ iparəm ká̱ ìsəm pa̱ ifangshat ama̱n pa̱ kpa̱ɗən. 38 Ka̱ nva̱ngva̱ oza̱ ri iya̱m-nrì chit afu yəl oza̱ te, oza̱ wur aɓo mma̱k oza̱ swan ka̱ ashe ndəng na agirgi a kəla̱p.

Nchwan agirgi ndəng

39 Atak tan oza̱ ya anung akongkong te, oza̱ nyi mbin va̱ ta ka̱t. Te oza̱ ya atak ro ndədəng nəm wa mbwam akongkong kongkong ká̱ ashishiri. A nak te, oza̱ là pa̱ o ɗak na agirgi a ga a sat ka̱ ta a yà pa̱ i nənəm a. 40 Oza̱ kyen asang oga acham aɗəkɗək ga nnak agirgi i ta̱l oza̱ re ka̱ ashe ndəng. Oza̱ fən asang va̱ kpán iya̱m iga nchi agirgi va̱ ta kpa. Oza̱ ran nza̱ni agirgi oza̱ gha̱p won apal ka̱sa̱l mpyal agirgi na ayər a da̱n a ga ka̱. Te oza̱ kpán asa̱l anung akongkong va̱ ta. 41 Te agirgi ɓa ləp aɗuktum ashishiri aga ashe ndəng te, a sat. Mpipyal pàn ka̱ i səng pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ijili jili nnyi te, ɓun pa̱ nyimən nyimən ka̱kul igum-ndəng ka̱ nnə́m ká̱ izəzər. 42 Oshozha ya chit pa te, oza̱ nəm ichən pa̱ o gba̱ng onəm oga ashe ikan ka̱kul le kang oza̱ a yel ndəng a pa̱ng a chən iya̱m oza̱ ka̱t. 43 Ka̱kul pa̱ unəm uchumchum oshozha va̱ ta ɗom pa̱ kan ma gba̱l uBulus ka̱t te, uza̱ ɗa̱t oza̱ ka̱ nnəm iya̱m va̱ oza̱ ɗom nnənəm. Onəm va̱ nyi ndəng nyi te, uza̱ nak oza̱ pa̱ oza̱ a ru ndəng mpyal a pa̱n a ga ǹzam. 44 Aɓo onəm nnyi te, pa̱ oza̱ a pa̱n ka̱ apal akun anəna̱n ka̱ akpasal akun agirgi va̱ chwan. Ka̱sa̱l va ta nkpaktak onəm chu ǹzam ká̱ ikángkáng.

28

UBulus ka̱ aMalta

1 Ka̱ nva̱ngva̱ i pa̱n chit ká̱ ikángkáng te, ma là ayi pa̱ aɗin mbin va̱ ta nva ndəng gang ka̱ ashe te, pa̱ aMalta. 2 Onəm oga mbin va̱ ta nyám nnyi-nnap ayi pa̱ makmak. Oza̱ ma̱k apər ayi pa̱ i fe nkpaktak yi. Ka̱kul atak rusok rusok kan iva̱r ka̱ mpən kpa. Oza̱ ka̱m yi ká̱ ìgwak pa̱ izən. 3 UBulus ga wur nswanzhi ɓa nak ka̱pər. Te ìzwa fa ka̱ ashe nswanzhi va̱ ta ka̱kul nsur apər. A fa chip á na ka̱wo. 4 Onəm oga atak va̱ ta ya ìzwa va̱ ta zere ka̱ awuwo te, oza̱ là ówan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ta̱ nkpak pa̱ a ya unəm uga ngba̱n onəm. Ka̱kul kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ fa ka̱ ashe iwa ka̱ ikángkáng te, aɗəɓan təm á na chit ka̱ ishi pa̱ nkpak pa̱ uza̱ a ku.&gt;&gt; 5 UBulus mənmən ìzwa va̱ ta ka̱ ashe apər, iya̱m ro nəm na ka̱t. 6 Onəm va̱ ta rəng pa̱ ìzwa va̱ ta i mu, ka̱t te uza̱ i ru pa̱ rai i ku. Oza̱ lok atak gba̱ng nva̱n pa̱ ɗa̱p kan oza̱ ya iya̱m ro ya na ka̱t te, oza̱ le nva̱n ka̱ nnap-nlà oza̱ pa̱ uza̱ iya̱m-ngwop.

7 Ka̱ atak va̱ ta̱ pa̱ datkulung te, nzhí ncúmcúm nna ya nja anəm uga nnəm ka̱ atak va̱ ta aɗiɗin pa̱ uPabiliyas. Uza̱ ka̱m yi ka̱ nzhi wo ri ka̱ yi, a wa ka̱ yi wa onəmchəchən har nra pa̱ nshaɗən. 8 Upupon uwa rwa ra. Izər chwan na chwan. Uza̱ i man amən ka̱ nchə̀r kpa. UBulus tar atətak na u re anung á na. Uza̱ nəm aduwa á na nak awo á na ká̱ ishi te, uza̱ tan na. 9 Aɓo onəm oga arwa aga atak va̱ ta ya wanta̱ te, oza̱ ɓa ma tan oza̱. 10 Oza̱ na imwa ayi apir pa̱ ɗongɗong. I ru nre atak va̱ ta te, oza̱ ra̱p iya̱m ayi pa̱ ɗongɗong ka̱kul achen.

UBulus chu aRom

11 I nəm apye pa̱ shaɗən ka̱ mbin va̱ ta te, i tan agirgi ndəng ro aga mbin Alekzandariya i ga achen yi. Agirgi va̱ ta pa te, ka̱ sat njul ka̱ ta na atak ayər arusok rusok a watar kan. Ishi ichər ijèn uKasto ku uPuluk nna ya ká̱ izər agirgi va̱ ta. 12 I ɓa i chu aSirakusa te, i təm ka̱ ta nra pa̱ nshaɗən. 13 I won ka̱ ta te, i ga ka̱ ashe agirgi ndəng i ɓa i chu aRigayum. Ìpin fa kpa̱k te, i wuwon kà̱ɗi ka̱kul ayər aga asa̱l nkwandal ka̱ mpyep. Ìpin fa kpa̱k kà̱ɗi te, i chu aPutiyali. 14 Ka̱ ta te, i ya ogənan ro va chál yi pa̱ i təm ka̱ oza̱ nra pa̱ nfangshat. Ka̱sa̱l va ta i ɓa i chu aRom. 15 Ogənan oga atak va̱ ta ka̱ fe chit pa̱ mmayi ka̱ mɓa. A nak te, oza̱ nəm achen har ɓa chu akasuwa Apiyus ka̱ atak va̱ mí wór pa̱ Nzhi-Nri pa̱ Nshaɗən ka̱kul ngwan yi. UBulus ya onəm va̱ ta te, uza̱ na aɗəngchi íNan, igugwak kam kpa. 16 I ɓa i chu aRom te, ma ma̱n úBulus pa̱ uza̱ a təm ka̱ nkukwa uza̱ a ri ká̱ ishi wo. Ma nak ushozha pa̱ uzəng pa̱ a panchi na ka̱kul kan uza̱ a won a chər ka̱t.

UBulus là nnap-nlà Inan ka̱ aRom

17 A nəm nra pa̱ nshaɗən te, uBulus wór onəm ochumchum oYahudi oga atak va̱ ta ɓut. Oza̱ ɓut te, uza̱ là óza̱ pa̱, &lt;&lt;Ógənang mi oYahudi. M pat iya̱m ro ónəm yi, ka̱t te ńnap okəka yi ka̱t. Ka̱ nna kpa te, ma kpán mi ka̱ aUrushelima ma na ôRoma pa̱ a nap akwali á mi. 18 Oza̱ gbap akum ìjili nnap mi te, oza̱ ɗuɗom pa̱ ka̱ o re mi. Ka̱kul oza̱ ya mi ka̱ mpat ro va kur ngəl akwali ikú á mi ka̱t. 19 Ka̱ nna kpa te, oYahudi yang jak. A nak te, n là pa̱ n ɗom pa̱ uKaisar a fe akwali mi. N nəm pa te, m ɓa ka̱ nnap-nlà mɓá̱ngɓa̱ng ro ka̱ mpyal aPonzhi-Kaisar ka̱ apal ishi onəm yi ka̱t. 20 Iya̱m va ta̱ nak te, n là pa̱ n ɗom n ya wo na ń là nnap ká̱ wo. Mmami ka̱ ashe ikan va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ mmami ka̱ nnak ìgwak apir njo owan mi oIsa̱rila na kpa.&gt;&gt;

21 Te oza̱ là á na pa̱, &lt;&lt;Nna i ya awasika ro chit ka̱ mbin oYahudi ka̱ apal ishi ɓu ka̱t. Ka̱ ashe owan yi va̱ ɓa ka̱ ta te, ka̱ uro ɓa ka̱ nnap-nlà, ka̱t te là iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng ro ka̱ apal ishi ɓu ka̱t. 22 ká̱ nnà te, i ɗom nfe iya̱m va̱ ɓu là ka̱ apal ishi nnap idongkong wo va̱ ta̱. Ka̱kul onəm ka̱ ka̱ nza̱ atak nggo te, oza̱ ka̱ nla iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishi idongkong va̱ ta.&gt;&gt;

23 Oza̱ nak akul ngwan ku uBulus. Te oza̱ fa ɓa yəl ji mmatmat ji ka̱ atak va̱ uBulus ka̱ ntəm ka̱. A ɓan ká̱ ìpin har atak ga là uBulus uwa ya ka̱ nkan ìjili ìpir nnàp iponzhi Inan nzəng ka̱ nnyam nnap óza̱ ka̱ apəpal. Uza̱ ɗak ka̱ atak nnəm inok ká̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak Inan là ká̱ iya̱m va̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ lir na o nak oza̱ a ma̱n ka̱ nnap-nlà wo ka̱ apal ishi aPonzhi-Yesu. 24 Oro ka̱ ashe oza̱ ma̱n ká̱ iya̱m va̱ uza̱ là. Oro te, oza̱ na nnandər ka̱ ka̱t. 25 Ndap izər wong ka̱ ishimshe oza̱. Oza̱ lyang ka̱ nva̱ngva̱ uBulus gba̱l ka̱ nla iya̱m va̱ ta̱ a. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;ARuhu-Nəna̱n là dakdak nva̱ uza̱ ka̱ là nnap ókəka yi ka̱ atak nnəm inok ka̱ uIshaya unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan a.

26 &lt;Ga atak onəm va̱ ta là óza̱

pa̱,

Ó fe nnap fe ka̱ achwang kan ó kpán ipipir ka̱t.

Ó ya iya̱m ya ká̱ iwu kan ó nyi ipipir ka̱t.

27 Ka̱kul igwák onəm va̱ ta̱ twat chit.

Oza̱ zwan achwang oza̱ zwan.

Oza̱ gún iwú oza̱ gún.

Ka̱kul le kan iwú oza̱ a ya atak, achwang oza̱ a fe nnap.

Igwák oza̱ a kpán ìpir nnàp, oza̱ a ga̱ɓa̱n a ɓa mà na ikángkáng óza̱ ka̱t.&gt;

28 Ka̱kul nva̱ ta te, n ɗom wo pa̱ o nyi pa̱ ma re nre ka̱ nnap nya nka̱mshi ngga iriri ka̱ atak Inan chit kpa ónəm va̱ oYahudi ka̱t. Oza̱ te, oza̱ i gwong achwang ka̱.&gt;&gt;

29 Uza̱ là nnap-nlà va̱ ta̱ wanta̱ te, oYahudi dap-zər te, oza̱ lyan.

30 UBulus təm ka̱ ta yəl izun pa̱ iparəm. Uza̱ təm ka̱ nzhi va uza̱ i mwa mbwai ka̱. Uza̱ i ka̱m onəm oga mɓa atətak ka̱ nchang ìgwak. 31 Uza̱ là nnap iponzhi Inan ónəm pa̱ zhalat zhalat ka̱ unəm ro dan na ka̱t. Uza̱ ɗyang nnap aPonzhi-Yesu Kəristi kpa.

Rom

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

ARom

1

Nre-anung

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus uzwal aYesu kəristi. Uzwal uwórwór va ma va̱n fa ka̱ ashe onəm ka̱kul inok nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. 2 Nnap nlà ngga nchang nfe va Inan mor sar nnənap chit matmat ka̱ atak iya̱m va onəm oga *nka̱m nre ka̱tətak ka̱ là chit nzəng ka̱ nlilir ka̱ ashe nnap-nləla nnəna̱n a. 3 Nnap nlà va̱ ta̱ ka̱ apal ishi aYiyen uPonzhi yi uYesu Kəristi va mí là nnap amar ka̱ ashe izər te, uza̱ fa ka̱kum-jili aDawuda. 4 Mi i là nnap aRuhu jiwo te, ma nyám chit ka̱ ashe ichumchum pa̱ uza̱ uYa Inan. Ma nyám ka̱ mban ka̱ atak ngwon ka̱ na ka̱ atak ikú. 5 Ka̱ atak a wà kang mmayi ka̱ nfe nchang nnap nnəna̱n Inan ká̱ inok nre aKəristi, na ka̱kul aɗiɗin te, nkpaktak akum ìjili iga apambin oza̱ a na nnandər ká̱ Inan, oza̱ a nkpak nnap nnəm. 6 Nna o yà ka̱ ashe onəm owórwór aYesu kəristi kpa.

7 Ma lir awasika va̱ ta̱ na a ga atak nkpaktak onəm Inan oma̱nma̱n owórwór oga aRom.

Re nrwa ìgwak, ka̱ nra-ìgwak aPoyi-Inan, ku uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

UBulus ɗom nnap ngga aRom

8 Ngəshi te, mmami ka̱ nna aɗəngchi íNan mi ka̱kul wo pa̱ kpaktak ka̱ ashe aɗin aYesu kəristi. Ka̱kul ma fe nnap nna nnandər wo chit gang atak pa̱ lat ka̱ ashe apambin. 9 Inan va mmami ka̱ nnəm inunok iga nla nnap aYiyen ngga nchang nfe ká̱ ìgwak pa̱ izən te, uza̱ i yar anung mi yar pa̱ pa̱ ɗəkər te, mi pat ka̱ nrəng wo ka̱ ashe aduwa mi ka̱t. 10 Mmami ka̱ nchal pa̱ Inan ka̱ məma̱n te, nɗom nnap ngga atak wo va̱ m pak inok nɗuɗom chit te, nyangmata̱ te, ka̱ ri. 11 Ka̱kul aɗom nya wo nəm mi byet, na n kap nzəng ká̱ wo imwa ro iga aruhu va i nak wo o kam. 12 Nna pa̱ mmami ká̱ wo i kam owan yi ka̱ atak nna nnandər owan yi. 13 Ógənang, n ɗom wo pa̱ o nyi pa̱ nva̱n chit pa̱ nkyak m pak inok nɗa̱mshi izər iga mɓa atak wo. Ka̱ nna kpa te, na ma ma̱n á mi chit ka̱t. N ɗom nya wo na n ya ka̱ ashe wo kpa mmal apir iya̱m va̱ Inan ka̱ nnənəm awo inəna̱n wa nva̱ n ya ka̱ ashe onəm va̱ oYahudi ka̱t a. 14 Mmami ká̱ iɗək inok ka̱ apal ishi mi ka̱kul nkpaktak onəm, oHeleni ka̱ onəm va̱ oHeleni ka̱t, oga nnyi, ka̱ onəm va̱ yà ka̱ nnyi ka̱t pa̱ kpaktak. 15 Nna nak te, ngga atak wo lom mi byet, na n là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe awo kpa. Mmawo va ka̱ aRom a.

Ichumchum nnap-nlà Inan ngga nchang nfe

16 Nnap nlà Inan ngga nchang nfe iya̱m va pa̱ ń nəm ìwuswawuswa ka̱t. Ka̱kul nnà ichumchum Inan iga nka̱mshi irirì ánəm va pa̱ kpaktak nna nnandər ka̱. Nnap nlà ngga nchang nfe va̱ ta̱ mmá là óYahudi oma nggəshi. A le te mmá là ónəm va̱ oYahudi ka̱t. 17 Ka̱kul nnap-nlà ngga nchang nfe va̱ ta̱ nyám asa̱l aga ntong onəna̱n kà̱ mpyal Inan chit. Asa̱l va̱ ta aga nna nnandər. A ɓan ka̱ mɓəɓan a ga chu nkukur te, nna nnandər na chwat wa nva ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ unəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nna nnandər te, uza̱ i lár.&gt;&gt;

Onəm pa̱ kpaktak pat nnap íNan chit

18 Mmən-ikum Inan ka̱ nvan ka̱paɓur ka̱ apal ishi nkpaktak nnap nnəm onəm ngga nyang ka̱ ngwa Inan ká̱ ina onəm oga nka̱r nnandər ka̱ atak nnəm ina oza̱. 19 Ka̱kul iya̱m va̱ ma̱t kà̱ nnyi ka̱ apal ishi Inan ka̱t te, a nyám óza̱ chit ka̱ mban ka̱kul Inan nyám óza̱ chit. 20 A ɓan ka̱ nfa ka̱ apambin te, nnap nnəm Inan va̱ mí ya ká̱ iwu ka̱t te, a sat nggafak ka̱ atak oza̱ ka̱t. Nnap-nnəm Inan va ichumchum chumchum iga n-yà ka̱ nkur ka̱t a. Nna kpa nnap va̱ kà̱ nnyam pa̱ uza̱ Inan a. Ichumchum ká̱ nnap va̱ ta ma ka̱ n-yiya pa̱ kpátkpát. Ka̱kul mí kpán ipipir kpán ka̱ atak iya̱m va̱ Inan nəm a. Ka̱kul nva̱ ta te, unəm yà ká̱ iya̱m ro pa̱ o là ka̱t. 21 Kap ka̱ nva̱ pa̱ oza̱ nyinyi pa̱ Inan yìyà te, oza̱ ka̱ nna ichumchum á na wa Inan ka̱t. Oza̱ i na aɗəngchi á na ka̱t kpa. Nrən-nnap oza̱ mmwan pa̱ kpaktak. Igwák oza̱ ipərək pərək fo chit kpa. 22 Oza̱ i là pa̱ mmawó onəm oga aghan. Oza̱ mpərək te, oza̱ nyi ka̱t. 23 Ichumchum va mà pa̱ oza̱ a na íNan va i ku ka̱t te, oza̱ na á na ka̱t. Ichə́r va ma nəm fa izər ku unəm va i kuku, ká̱ inyil, ká̱ izhé iga anyin, ká̱ iya̱m iga nkpán ka̱ afu te, oma oza̱ ka̱ nna ichumchum óza̱.

24 Nna nak te, Inan le ka̱ oza̱ chit re ka̱ nnəm iya̱m-lakchi va ɗom oza̱ ka̱ nnəm. Oza̱ ka̱ nnəm iya̱m iga ìwuswa ówan oza̱ va ɓyen ndər ka̱t. 25 Oza̱ ɗom akwam nna ji nnandər Inan. Oza̱ ka̱ ngwop iya̱m va Inan a nəm. Iya̱m va ta oza̱ ka̱ nnəm izwal óza̱ kpa. Inan va uwa nəm iya̱m va̱ ta te, uwa oza̱ yan ngwop ga nkachi. Uza̱ va aɗəngchi təm ajini chit mbyet mbyet a. Nna a təm.

26 Ka̱kul nva̱ ta te, Inan le ka̱ oza̱ chit re ka̱ nnəm iya̱m-lakchi iga nnəm-jan va ɗom oza̱ ka̱ nnəm. Ochar oza̱ le ka̱ nnap nnəm ichar swan ka̱ cho a tan təm ka̱ ashe apir nnap nnəm nggafak. 27 Wanta na kpa onunggwan oza̱ le ka̱ nnap nnəm va mà pa̱ a yà ká̱ ishimshe anunggwan ku uchar te, oza̱ swan ka̱ cho. Nɗom nnəm ilakchi ka̱ onunggwan owan oza̱ kà̱ nnak ishi i won oza̱. Onunggwan ka̱ nnəm iya̱m iga ìwuswa ónunggwan owan oza̱. Oza̱ ka̱ nsa̱m aya nnəm ilakchi oza̱ va̱ ta̱ ka̱ atak iya̱m va ka̱ nya oza̱ a.

28 Ka̱kul pa̱ oza̱ yan ka̱ mma̱n pa̱ oza̱ nyi Inan nyi te, Inan le ka̱ oza̱ chit re ka̱ nnəm iya̱m-lakchi. Pa̱ oza̱ a nnəm iya̱m iga ìwuswa. 29 Oza̱ ka̱ nnəm ina pa̱ gənggəng, ka̱ nɗul-afu, ka̱ aɗom, ka̱ nfar iya̱m-ina ówan onəm. Oza̱ onəm oga ìkpar, ka̱ oga nɗom ngba̱n onəm, ka̱ nɗom ikum, ka̱ ntan atak, ka̱ mɓa̱n ka̱fu nnàndər mɓa̱n. Inok oza̱ nnáp onəm, 30 ka̱ nvyap aɗin onəm, ka̱ nyang Inan, ka̱ nya amwap onəm, ka̱ nrup ká̱ ishi, ka̱ nyar-bal, ka̱ mmar iya̱m-ina, ka̱ nnyam nlan nnap nnəm ópo oza̱ ka̱ onan oza̱. 31 Igwak tul óza̱ ka̱ nnap ka̱t. Nnandər oza̱ yə́l awo ka̱t. Oza̱ yà ka̱ mma̱n ka̱t. Oza̱ yà ka̱ nrwa ìgwak ka̱t. 32 Oza̱ nyi iya̱m va̱ nyi Inan pak chit təm pa̱ unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nnəm apir iya̱m va̱ ta̱ te, a mà pa̱ uza̱ a kuku a. ká̱ nnà te, oza̱ ka̱ nnəm nna pa̱ jak. Oza̱ ka̱ ngga mpyal ka̱ nnənəm na chwat ka̱t. Oza̱ ma̱n ka̱ nnəm apir iya̱m va̱ ta̱ ma̱n kpa.

2

Inan gəl akwali wò pa̱ dakdak

1 Ka̱kul nva̱ ta te, ánəm, u yà ká̱ iya̱m ro va ɓu bol anung ɓu là ka̱t. Mmaɓu va kpaktak ka̱ nla úwan ɓu pa̱ uza̱ ká̱ mpat a. Ilum va kpaktak ɓu là úwan ɓu pa̱ uza̱ pat te, ya mmaɓu ka̱ nla íshi ɓu pa̱ mmaɓu ká̱ mpat na kpa. Ka̱kul iya̱m va kpaktak ɓu là úwan ɓu pa̱ uza̱ pat te, iya̱m-zəntən va ta mmaɓu ka̱ nnənəm. 2 I nyinyi pa̱ akwali va̱ Inan gəl ka̱ apal ishi onəm oga nnəm apir iya̱m va̱ ta te, a mà dakdak. 3 Ánəm, a yà pa̱ mmaɓu ka̱ nla úwan ɓu pa̱ uza̱ ká̱ mpat kan iya̱m-zəntən va ta kpa mmaɓu ka̱ nnənəm te, u rən pa̱ akwali Inan i re ɓu re jiɓu ɗò? 4 U yar nnyi-nnap Inan mmakmak, ka̱ mməma̱r ka̱ yi pa̱ fəm, ka̱ nka̱r-igugwak pa̱ amwan ɗakɓo? U nyi pa̱ Inan ka̱ nnyam nnyi-nnap aɓu na a dapchi nnap nnəm ɓu a ga atak wò na u ga̱ɓa̱n u re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t ɗò? 5 Te ka̱kul nkak ishi ɓu, ka̱ nva̱ pa̱ ìgwak ɓu ɗom nre nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t te, mmaɓu ka̱ nram mmən-ikum Inan pa̱ a vang ka̱ apal ishi ɓu ká̱ ilum va̱ mí gəl akwali Inan amàmà ka̱ a. 6 &lt;&lt;Inan uwa í mwa nza̱ unəm nggo i mà dakdak ká̱ iya̱m va unəm ka̱ nəm a.&gt;&gt; 7 Onəm va̱ ka̱ nram ichumchum va Inan i na, ká̱ inəm va Inan i nak, ka̱ apir ntəm va ikú yà ka̱t, kan oza̱ i ram ka̱ atak nnəm iya̱m inəna̱n ka̱ nzhin te, Inan i mwa oza̱ ká̱ iriri iga mbyet mbyet. 8 Onəm oga nɗom ishi, ka̱ oga nyang nnandər, ka̱ oga ntəm ka̱ ashe nlan nnandər te, Inan i mwa oza̱ ka̱ mmən-ikum wò, ka̱ nnyam nfə́l-ìgwak. 9 Nkpaktak onəm oga nnəm ina te, mɓək anung, ká̱ izər-nrwa nnà ka̱kul oza̱. I yà ka̱kul oYahudi oma mpyal kan onəm va̱ oYahudi ka̱t. 10 Nkpaktak onəm oga nnəm iya̱m inəna̱n te, ichumchum va Inan i na, ká̱ inəm va Inan i nak, ka̱ nra-ìgwak te, nnà i yà ka̱kul oza̱. I yà ka̱kul oYahudi oma mpyal kan onəm va̱ oYahudi ka̱t. 11 Ka̱kul Inan i nyám nva̱n nro ka̱t.

12 Nkpaktak onəm va̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ nyi iya̱m ro ka̱ apal ishi nnap-mpakpak aMusa ka̱t te, mí zhì oza̱ te, mí nap akwali mí wór aɗin nnap-mpakpak aMusa ro óza̱ ka̱ ka̱t. Nkpaktak onəm va̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng kap ka̱ nva̱ pa̱ ma na nnap-mpakpak aMusa na. Oza̱ te, mí gəl akwali óza̱ ka̱ nnap-mpakpak va ta. 13 Ka̱kul nfe nnap-mpakpak ka̱ achwang na chwat i nak Inan i yar unəm ka̱ mpyal wò pa̱ unəna̱n ka̱t. Onəm va ka̱ nkpak nnap-mpakpak te, oma chwat uza̱ i yar oza̱ ka̱ mpyal wò pa̱ onəna̱n. 14 A yà pa̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t kan oza̱ ka̱ nnəm iya̱m va nnap-mpakpak aMusa là pa̱ ma nəm ka̱kul pa̱ oza̱ ya ɓiɓyen pa̱ ma nəm pa kap ka̱ nva̱ pa̱ nnap-mpakpak aMusa pa te, a yar oza̱ ka̱t te, ya oma yà ka̱ nnap-mpakpak na kpa. 15 Iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nnənəm te, ka̱ nnyam pa̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak là pa̱ ma nəm te, nná lir təm ka̱ ashe igwák oza̱. Ìɗimɗim ìgwak oza̱ ka̱ nla nnap nzəngtən va ta óza̱ kpa pa̱ oza̱ nyi nnap-mpakpak nyi. Nrən-nnap oza̱ nnyi te, ka̱ nnyam ifan óza̱ pa̱ ɗəkər ɗəkər pa̱ oza̱ nyi nnap-mpakpak nyi. I yà pa ka̱t te, ya nrən-nnap oza̱ ka̱ nka̱m anung oza̱. 16 Ka̱lum va̱ ta te, Inan i gəl akwali ónəm pa̱ kpaktak ka̱ apal ishi nrən-nnap ngga igwák oza̱. Uza̱ i gəl ka̱ atak inok aYesu kəristi wa nva nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ mmami ka̱ nləla ka̱ nyinyam a.

OYahudi ka̱ nnap-mpakpak

17 A yà pa̱ unəm là pa̱ mmawò uYahudi, o da̱r nkam wò ka̱ nnap-mpakpak aMusa nzəng ka̱ nnok ka̱kul apir ntəm va ká̱ ishimshe wò ká̱ Inan, 18 uza̱ nyi iya̱m va̱ nyi Inan ɗom, ma ɗyang iya̱m va̱ ɗyang á na nnap-mpakpak aMusa là, uza̱ nyi nva̱n ishimshe iya̱m va̱ ɓyen ji pa̱ kpaktak nyi, ká̱ iya̱m va̱ ɓyen ka̱t, 19 har uza̱ nyinyi nnandər pa̱ mmawò unəm uga ndap nkpá nggang ónəm-fofo, mmawò atak atántàn ónəm va̱ ka̱ ashe afa̱p, 20 mmawò unəm uga nɗyang iya̱m ónəm va̱ aghan yen oza̱ yen, unəm uga nɗyang iya̱m ónəm va ovanba̱k kà̱ nnap awop ka̱kul pa̱ mmawò ká̱ nnap-mpakpak, mmawò ka̱ nnyi va nnyi, pa̱ mmawò ka̱ nnandər kpa va nnandər te, 21 ánəm uga nɗyang iya̱m óro, ɓu ɗyang íshi ɓu ji ɓu ka̱t ɗò? Ánəm uga nla pa̱ kan ma nəm ayi ka̱t, ɓu nəm ayi jiɓu ka̱t ɗò? 22 Ánəm uga nla pa̱ kan ma ra ochar onəm ka̱t, ɓu ra uchar anəm jiɓu ka̱t ɗò? Ánəm uga njan ichə́r, ɓu nəm ayi ka̱ ashe nzhi ichə́r ka̱t ɗò? 23 Ánəm uga nnok ka̱ nnap-mpakpak aMusa, nva̱ ɓu gantal iya̱m va̱ nnap-mpakpak aMusa là te, mmaɓu ka̱ nna ìwuswa íNan ka̱t ɗò? 24 Nnap va̱ ta̱ mà dakdak ká̱ iya̱m va ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ ka̱ nvyap aɗin Inan ka̱kul wo na.&gt;&gt;

25 Mpà ache i yà ka̱ nka̱mshi yà ka̱ atak anəm, a yà pa̱ uza̱ ka̱ nkpak iya̱m va̱ nnap-mpakpak aMusa là a. A ya nnyi pa̱ uza̱ ka̱ nggantal nnap-mpakpak va̱ ta te, ya mpà achəche nnap nlakchi. 26 A yà pa̱ unəm uga ache *amulur ka̱ nkpak iya̱m va̱ nnap-mpakpak aMusa là te, ya mí kun ishi ká̱ imulur va̱ ta pa̱ mpà ache ka̱t ɗò? 27 Unəm va̱ ka̱ akum oza̱ mí pà ache ka̱t, kan uza̱ ka̱ nkpak nnap-mpakpak va̱ ta pa̱ dakdak te, nnap-nnənəm nak akwali ri ɓu chit ka̱t ɗò? Nna a yà pa̱ mmaɓu va ká̱ nnap-mpakpak aMusa nlirlir kan akum wo i pà ache pà kan mmaɓu ka̱ nggantal iya̱m va̱ nnap-mpakpak va̱ ta là a. 28 Ka̱kul unəm va̱ uYahudi unandər te, uza̱ unəm va mí yà uYahudi ka̱ atak awa izər na pa mwan ka̱t. Mpà ache ngga nnandər te, mpà ache va ka̱ agbai ka̱wa izər ka̱t. 29 Unəm va uYahudi ka̱ ashe ìgwak te, uwa uYahudi unandər. Mpà ache aga nnandər te, nnap va ka̱ ashe ìgwak. Nnap va ngga aruhu a. Nnap va̱ ta mpakpak nlirlir ka̱t. Apir anəm va ta Inan i ɗəngchi na. Unəm uwa i ɗəngchi na ka̱t.

3

Nnandər Inan yə́l awo yə́l

1 Unəm va̱ uYahudi te, uza̱ ji ká̱ iza̱ yà? Ka̱t te, mpà ache ka̱ nza̱ nka̱mshi yà? 2 Nna yà ka̱ nka̱mshi ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo. Ngəshi te, oYahudi oma ma ma̱n ka̱ oza̱, ma nak iɗək nla nnap-nlà Inan ka̱ ashe awo oza̱. 3 A yà pa̱ oro ka̱ ashe oza̱ nəm avyal ka̱ nnap va̱ ta, nnandər oza̱ yə́l awo ka̱t te, a nyan chit san ɗa? Nlan nnandər oza̱ va̱ ta̱ i dan n-yə́l nsar nnap-nlà Inan ɗò? 4 Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro yà pa ka̱t. Re ma nyi pa̱ Inan pa te, uza̱ unəm uga nnandər kap ka̱ nva̱ pa̱ nza̱ unəm nggo te, unəm uga akwam wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan a. Nna pa̱,

&lt;&lt;Na u bol anung wa là

nnap te, a nyám pa̱

mmaɓu ka̱ nnandər.

Ma nap akwali aɓu te, wa ri.&gt;&gt;

5 A yà pa̱ nnap nnəm yi nna nnà ka̱ nnak Inan i mma̱n ka̱ yi pa̱ mmayi onəna̱n ka̱ mpyal wò ì fa pa̱ jakjai te, iza̱ i là yà? A yà pa̱ Inan nyám ntan ayi te, pa̱ uza̱ nəm iya̱m-iɓá̱ngɓa̱ng ɗò? (Mmami ka̱ nnyam ìpir nnàp wa apir nja anəm.) 6 Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Ka̱kul ka̱ yà pa te, i yar sang kang Inan i nap akwali ápambin yà? 7 &lt;&lt;A yà pa̱ ka̱kul akwam mi kan nnandər Inan ka̱ nnyam ka̱ mban i ji mmatmat har a nak te ma ka̱ nna ichumchum á na ji mmatmat te, iza̱ nak kan nna ma ka̱ nnap-akwali á mi na pa̱ har ka̱kul pa̱ mmami unəm uga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yà?&gt;&gt; 8 Pa na te, iza̱ i dan pa̱ i pa ishi ka̱ nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng na a sat ipir mɓa ká̱ iya̱m nənna̱n ayi yà? wantana oro ka̱ nvyap yi i là pa̱ iya̱m va ta mmayi ka̱ nləla. Akwali va̱ mí gəl âpir onəm va̱ ta aga nri oza̱ te, i mal dakdak.

Unəm-nəna̱n yà ka̱t

9 Te san ɗa? Mmayi oYahudi i ji aɓo onəm ji ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p. Ka̱kul ká̱ i là chit matmat pa̱ nkpaktak onəm, oYahudi ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t te, i nak mpat óza̱ chit pa̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nna ka̱ nnəm ka̱ oza̱ 10 wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Unəm ro yà unəna̱n ka̱t.

A yà ka̱ pa̱ uzəng ka̱t.

11 Unəm ro yà uga nkpán ìpir nnàp ka̱t.

Unəm ro yà uga nram Inan ka̱t.

12 Oza̱ ga̱ɓa̱n chit pa̱ kpaktak nyan onəm-lakchi.

Unəm ro yà ka̱ nnəm iya̱m-inəna̱n ka̱t.

A yà ka̱ pa̱ uzəng ka̱t.&gt;&gt;

13 &lt;&lt;Igósa̱l oza̱ wa awap atungtung.

Inok aɓələm oza̱ te, nlam onəm na.&gt;&gt;

&lt;&lt;Akal ìzwa ka̱sap anung oza̱.&gt;&gt;

14 &lt;&lt;Atam oza̱ yə́l ká̱ mpwat mpwat, ká̱ nnap-nlà nɗulɗul.&gt;&gt;

15 &lt;&lt;Oza̱ gha̱n ashar kà̱ ngga ngba̱l unəm byet.

16 Atak va kpaktak oza̱ i wòl ka̱ te, nlak-atak nzəng ka̱ nlak-ìgwak i wa nva̱n oza̱.

17 Iya̱m va̱ mí wór pa̱ mɓa ka̱ ntəm-ikankan te, oza̱ nyi ka̱t pa̱ kpau.&gt;&gt;

18 &lt;&lt;Nra ayə̀r Inan yà ka̱ ashe ntəm oza̱ ka̱ pa̱ ɗa̱pfinyan ka̱t.&gt;&gt;

19 I nyinyi pa̱ iya̱m va pa̱ kpaktak nnap-mpakpak là te, ka̱kul onəm va ka̱ akum ichumchum chumchum ná kan unəm ro a yà ka̱ anung aga nla iya̱m ro ka̱t. Ná apambin pa̱ kpaktak a nyi kpa pa̱ akwali Inan nna yà ka̱kul oza̱. 20 Unəm ro yà va Inan i là pa̱ uza̱ unəna̱n ka̱ mpyal wò ka̱kul pa̱ uza̱ kpak nnap-mpakpak ɓyen pari ka̱t. Ka̱kul ka̱ atak iya̱m va nnap-mpakpak kà̱ nla te, i nyi pa̱ mmayi ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng.

Nnap-nnəm nnəna̱n i ɓa ka̱ atak nna nnandər

21 N-yanmata̱ jiwo te, ma nyám asa̱l aga ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan chit va yar nnap nkpak nnap-mpakpak ka̱t a. Atakarda nnap-mpakpak Inan ka̱ aga nnap-nlà onəm oga *nka̱m nre ka̱tətak oza̱ nyám nnap chit ka̱ apal ishishi. 22 Ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan va ka̱ atak nna nnandər ku uYesu Kəristi te, ka̱kul nkpaktak onəm oga nna nnandər, nva̱n ro yà ka̱ ka̱t. 23 Ká̱kúl nkpaktak onəm nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit. Onəm pa̱ kpaktak ka̱ uro ya chu nya ichumchum Inan ka̱t kpa. 24 Ma tong onəna̱n chit ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nka̱m ishi yi va uYesu Kəristi ka̱m, ka̱kul nnap-nəna̱n Inan mmakmak. 25 Inan yichi uYesu Kəristi sat iya̱m iga mpà ka̱kul mmwa akat aga nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. N-yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱ pa te, mí ya ka̱ atak nna nnandər ká̱ ikuku. Inan nəm pa na o nyám nnəm nnap wò va yà ka̱ á na ka̱t a. Ka̱kul matmat te, ka̱kul nka̱r-ìgwak na te, uza̱ yar iwu dər nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ma nəm ka̱t. 26 Inan nəm pa na a nyám ónəm oga ashe nra va̱ ta̱ nnəm-nnap wò va yà ka̱ á na ka̱t a. Na a nyám ka̱ mban pa̱ uza̱ wat te, i nəm iya̱m ka̱səsa̱l. Pa̱ uwa i là únəm uga nna nnandər ku uYesu pa̱ uza̱ unəna̱n ka̱ mpyal Inan.

27 Te nnok yi yar ka̱ san nnyi ɗa? Ko pa̱ ɗa̱p ma gəl chit ma re ka̱ cho. Ma gəl ma re ka̱ cho ka̱ nza̱ asa̱l yà? Ma gəl ma re ka̱ cho ka̱kul mɓyen inok yi ɗò? O'o, ma gəl ma re ka̱ cho ka̱ atak nnap nna nnandər na ka̱ nkukwa. 28 Ka̱kul mmayi ka̱ anung nla pa̱ har pa̱ ka̱ atak nna nnandər na chwat kan Inan i là únəm pa̱ uza̱ ta̱l unəna̱n chit ka̱ mpyal wò. A yar nnap nkpak iya̱m va nnap-mpakpak ka̱ nləla ka̱t. 29 Inan pa te, uza̱ Inan oYahudi na chwat ɗò? Onəm va̱ oYahudi ka̱t te, uza̱ Inan oza̱ jo oza̱ ka̱t ɗò? Akwam ka̱t, onəm va̱ oYahudi ka̱t te, uza̱ Inan oza̱ na kpa. 30 Ka̱kul Inan pa̱ izən. Uza̱ i là ónəm oga mpà ache pa̱ oza̱ tong onəna̱n chit ka̱ mpyal wò ka̱ atak nna nnandər va oza̱ na a. Uza̱ i là ónəm oga ache amulur pa̱ oza̱ tong onəna̱n chit ka̱ mpyal wò ka̱ atak nna nnandər na kpa. 31 A nyan chit pa̱ í nak nnap-mpakpak sat nnap iwali ka̱ atak nna nnandər va̱ chit ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro yà pa ka̱t. Mmayi ka̱ nkam nnap-mpakpak.

4

Nɗyang-nnap ka̱ nnap nnəm aIbərahim

1 Iza̱ i là ka̱ apal ishi aIbərahim ukəka yi utəmbərən yà? 2 Ka̱kul ka̱ ya pa̱ uAbəraham ta̱l unəm-nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak mɓyen inunok na te, ya uwa ká̱ iya̱m va uza̱ i nok ka̱. Nnunok va̱ ta i yà ka̱ mpyal Inan jiwo ka̱t. 3 Iza̱ va̱ nnap-nlà Inan ka̱ là yà? Nnap nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;UAbəraham na nnandər ká̱ Inan te, ma kun ishi á na ka̱ pa̱ nna nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan.&gt;&gt;

4 Unəm uga nnəm inok va̱ mí mwa na mwa ka̱kukul te, mí wór amumwa pa̱ imwa ka̱t. Iya̱m va ta mal pa̱ uza̱ a ya. 5 Unəm va̱ nnyi ka̱ nnəm inok va ka̱kul amwa ka̱t, uza̱ na nnandər na chwat ká̱ Inan va i là únəm uga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng pa̱ uza̱ ta̱l unəna̱n chit ka̱ mpyal wò te, mí kun ishi á na ka̱ nna nnandər nandər va̱ ta pa̱ nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan. 6 UDauda ka̱ là nnap nzəngtən va ta̱ nva̱ uza̱ ka̱ là nnáp apir nnap nnəna̱n va ka̱ apal ishi anəm va̱ Inan i kun ishi ka̱ na pa̱ uza̱ ka̱ nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal wò ka̱kul mɓyen iya̱m ro va unəm va̱ ta nəm ka̱t a. 7 Uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Nnap-nnəna̱n nna yà

ka̱kul onəm va̱ ma yar

mpat oza̱ óza̱ chit.

Onəm va ma dərkən nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ le óza̱ chit kpa a.

8 Nnap-nnəna̱n təm chit ka̱kul anəm va̱

ka̱ pa̱ ɗa̱p uPonzhi-Inan

i kun ishi á na ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ɓá̱ngɓa̱ng ka̱t a.&gt;&gt;

9 Nnap-nnəna̱n va̱ ta ka̱kul onəm oga mpà ache ka̱ nkukwa ɗò? Ka̱t te, a yar onəm oga ache amulur yar kpa? Iya̱m va̱ i pak inok nləla chit te, pa̱, &lt;&lt;Ma kun ishi úIbərahim ka̱ nna nnandər nandər pa̱ nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan.&gt;&gt; 10 A yar sang kang ma kun ishi á na ka̱ yà? Ya kan ma pà ache á na ɗò? Ka̱t te, ka̱ nva̱n va uza̱ pà ache chit? Ko pa̱ ɗa̱p ka̱ nvəva̱ng ka̱t. Ya kan uza̱ i pà ache. 11 Mpà ache va̱ ma pà á na te, iya̱m iga nre adal aga nnyam nnap na pa mwan. Iya̱m va iga mɓam nnap pa̱ uza̱ ta̱l unəna̱n chit ka̱ mpyal Inan ka̱kul nna nnandər va uza̱ na ká̱ Inan ya uwa pà ache chit ka̱t a. A yà pá na uza̱ a ta̱l upo nkpaktak onəm oga nna nnandər, na ma kun ishi ka̱ oza̱ kpa pa̱ onəna̱n ka̱ mpyal Inan va nkpak pa̱ ma pà ache óza̱ kan ka̱t. 12 wantana kpa uza̱ a ta̱l upo onəm oga mpà ache va mpà ache na chwat oza̱ ka̱ ka̱t. Oza̱ ka̱ nyar nva̱n aPo yi uAbəraham ka̱ ashe nna nnandər va̱ uza̱ na, ya na ma pà ache á na chit ka̱t a.

Mi i tong onəna̱n ka̱ atak nna nnandər

13 Nsar nnap-nlà va̱ ma sar úIbərahim ka̱ akum ìjili jili pa̱ uza̱ i wur akup ka̱ apambin te, ka̱kul pa̱ uza̱ kpak nnap-mpakpak nro ka̱t. Ka̱kul pa̱ uza̱ na nnandər na te, Inan yar na pa̱ uza̱ unəm-nəna̱n ka̱ mpyal wò. 14 Ka̱kul a yà pa̱ onəm va ka̱ nkpak nnap-mpakpak oma i wur akup te, ya nna nnandər sat nnap nlakchi chit kan nsar nnap-nlà Inan va̱ ta sat inəngnəng chit kpa. 15 Ka̱kul nnap-mpakpak i dap mmən-ikum Inan i ɓa únəm. Atak va̱ nnap-mpakpak ya ka̱ ka̱t te, mpat-nnap i yà ka̱t na kpa.

16 Ka̱kul nna te, nnap va̱ ta a yar nna nnandər na chwat, na a yà ka̱kul nnap nnəna̱n Inan. Na a nyám ńkpaktak akum ìjili aIbərahim pa̱ nsar nnap-nlà va̱ ta nnandər. A nyám ónəm oga nkpak nnap-mpakpak na chwat ka̱ ashe oza̱ ka̱t. A nyám ónəm oga nna nnandər apir nja aIbərahim kpa. Uwa upo yi pa̱ kpaktak 17 wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;N nak ɓu chit u ta̱l upo akum pa̱ kyák.&gt;&gt; Uwa Inan yar na pa̱ upo yi. Inan va uza̱ na nnandər ka̱ na. Inan va i na iriri ônəm okúkú. Uwa kpa i wór iya̱m va̱ ka̱ yà chit ka̱t ɓu là pa̱ nna yà a. 18 UAbəraham ka̱ gbák nva̱ pa̱ uza̱ a nak ìgwak pa̱ o ya uyen lap ka̱t. Ka̱ nna kpa te, uza̱ nak ìgwak ká̱ Inan ka̱ atak nna nnandər pa̱ o ga nta̱l upo akum pa̱ kyak wa nva ma là á na pa̱, &lt;&lt;Akum ijili ɓu i yà pa̱ kyak.&gt;&gt; 19 Nna-nnandər nandər vang ká̱ izər ka̱t. Uza̱ məma̱n pa̱ izər wò ɗongɗong ká̱ ikuku ka̱t, ka̱kul pa̱ uza̱ dat chit ká̱ izun igba̱l. Nva̱ pa̱ uchəchar uSaratu watar chit nva̱ pa̱ uza̱ a mar te, a ɗak na ka̱t. 20 N-yen ka̱ ashe nna nnandər ro ya ka̱ ashishe nva̱ pa̱ a nak na a là pa̱ nsar nnap-nlà Inan va̱ ta akwam ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, nna nnandər nandər a kam məma̱t. Uza̱ na ichumchum íNan. 21 Uza̱ nyinyi ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ Inan uwa yà ká̱ ichumchum iga nnəm iya̱m va̱ uza̱ nsar nnap-nləla. 22 Nna nak te, &lt;&lt;Ma kun ishi á na ka̱ nna nnandər nandər va̱ ta pa̱ nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan.&gt;&gt; 23 Nnap nlà va̱ pa̱, &lt;&lt;Ma kung ishi á na ka̱.&gt;&gt; Te, ma lir ka̱kul a wà ka̱ nkukwa ka̱t. 24 Ma lir ka̱kul yi kpa. Mmayi va i na nnandər na ká̱ Inan va wong ka̱ uPonzhi yi uYesu ka̱ atak ikú a. 25 Uwa ma re ma gba̱l na ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi. Ma won ka̱ na ka̱ atak ikú na ma là pa̱ i tong onəna̱n chit ka̱ mpyal Inan.

5

Nra-ìgwak ka̱ atak Inan

1 A ya chit pa̱ ma nak yi chit i tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nna nnandər te, ya ntəm-ikankan yà chit ká̱ ishimshe yi ká̱ Inan ka̱kul aPonzhi-Yesu Kəristi.

2 Ka̱ atətak na i ya asa̱l aga ntar ka̱ ashe nnap nnəna̱n va̱ mmayi ka̱ ashishe ǹyangmata̱ ka̱kul nna nnandər yi a. Mmayi ka̱ nlan ka̱ nnak-ìgwak yi kpa pa̱ i ya atak nsat nchumchum Inan ya. 3 Nna ta chwat ka̱t. Mmayi ka̱ nlan ka̱ mɓək anung yi kpa. Ka̱kul i nyinyi pa̱ mɓək anung i ɓa ka̱ nka̱r-ìgwak. 4 Nka̱r-ìgwak nnyi te, i nak unəm i yà ka̱ nnap nnəm. Nnap-nnəm i ɓa ka̱ nnak-ìgwak ká̱ iya̱m. 5 Nnak-ìgwak yi nnyi te, i na ìwuswa ayi ka̱t. Ka̱kul Inan zuk mma̱n wò ayi chit ka̱ ashe ìgwak yi ka̱ atak inok aRuhu-Nəna̱n va uza̱ na yi chit a.

6 Nna ká̱ i kam chit ka̱t te, uKəristi ku kulum va mal pa̱ dakdak ka̱kul onəm oga nyang ngwa Inan. 7 A kam byet nva̱ pa̱ ma ya unəm a ma̱n a ku ka̱kul anəm uga nnap nnəm nnəna̱n. Mo te, ka̱kul anəm-nəna̱n pa̱ chak te, ìgwak i kam na kam uza̱ i ma̱n i ku ká̱ pá. 8 Ka̱ nna kpa te, Inan nyám mma̱n wò a yi ka̱ asa̱l va ta̱. Nna ká̱ yà onəm oga nnap mɓá̱ngɓa̱ng te, uKəristi kú ka̱kul yi. 9 N-yanmata̱ a ya chit pa̱ i tong onəna̱n chit ka̱ mpyal Inan ka̱ atak ikuku te, ya ka̱ atak a wà í ya nka̱mshi pa̱ makmak, mmən ikum Inan i yar yi ka̱t. 10 Nna ká̱ i yà onəm oga nyang Inan te, ma gwang inal ká̱ ishimshe yi ka̱ na ka̱ atak ikú aYiyen. Ka̱ nva̱ng ngwang inal va̱ ta te, nka̱mshi va̱ i ya, mmən ikum Inan i yar yi ka̱t, ka̱kul pa̱ uza̱ uriri te, ya i mak i jiji pa̱ gənggəng. 11 Nna ta chwat ka̱t. Mmayi ka̱ nlan ká̱ Inan ka̱ atak aPonzhi yi uYesu Kəristi va ka̱tətak na kang i ya ngwang inal ká̱ Inan ǹyangmata̱ a.

Ikú ɓa ka̱ atak Adamu iriri i ɓa ka̱ atak aKəristi

12 Te wa nva nnap mɓá̱ngɓa̱ng tar ashe apambin ka̱kul anəm pa̱ uzəng kang ikú ɓa ka̱ atak nnap mɓá̱ngɓa̱ng te, ka̱ asa̱l va ta ikú ya onəm pa̱ kpaktak. Ka̱kul ma nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit pa̱ kpaktak. 13 Kan mí pak nnap mpakpak te, nnap mɓá̱ngɓa̱ng yà chit ka̱ ashe apambin. ká̱ nnà te, ka̱ ya pa̱ nnap-mpakpak yà ka̱t te, ma ká̱ i kun ishi ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 14 Ka̱ nna kpa te, a ɓan ku uAdamu ɓa chu nra aMusa te, ikú nəm ichumchum ka̱ apal ishi onəm har ka̱ onəm va gantal iya̱m va̱ nnap-mpakpak là, wa nja Adamu ka̱t a. Uza̱ va sat wa iya̱m iga nnyam apir anəm va̱ ka̱ ngwon nvan a.

15 Imwa Inan jiwo te, wa nggantal nnap va ta ka̱t. Ka̱kul a yà pa̱ onəm pa̱ makmak ku ka̱kul pa̱ unəm pa̱ uzəng a gantal nnap-mpakpak te, nnap nnəna̱n Inan ká̱ imumwa va ɓa ka̱kul nnap nnəm anəm pa̱ uzəng uYesu Kəristi te, i zuk i mak pa̱ gənggəng ka̱kul onəm pa̱ kyak. 16 Kà̱ɗi te, imwa va̱ ta te, ka̱ pa̱ ɗa̱p iya̱m va nnap-mɓá̱ngɓa̱ng anəm uga uzəng va̱ ta ɓa ka̱ ka̱t. Ka̱kul akwali va̱ ma gəl ka̱ nva̱n nnap-mɓá̱ngɓa̱ng anəm uga uzəng va̱ ta te, a ɓa ka̱ nnak akwali ri unəm. Imwa va̱ nnyi ɓa ka̱ nva̱n nggantal nnap-mpakpak nva̱n pa̱ nkyak te, a ɓa ka̱ nnak mí tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan. 17 Ka̱kul a yà pa̱ ka̱ atak nggantal nnap mpakpak anəm uga uzəng va̱ ta kang ikú ka̱ nnəm ichumchum ka̱ unəm ka̱ atak anəm uga uzəng va̱ ta te, onəm va̱ nnyi ka̱m nnap nnəna̱n Inan va mak pa̱ gənggəng ká̱ imwa va ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan te, oza̱ i nəm ichumchum i ji nva̱ ta ji pa̱ makmak ka̱ atak ntəm ká̱ irirì anəm uzəngtəng va̱ ta̱ va uYesu Kəristi a.

18 Te wa nva nggantal nnap-mpakpak anəm uga uzəng va̱ ta a ɓa ka̱ akwali ikú ónəm pa̱ kpaktak te, wa nnà ta kpa nnap nnəm nnəna̱n anəm uzəntən va̱ ta, a ta̱l ńkpaktak onəm iya̱m va nak ma tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan, ma ya iriri a. 19 Wa nva onəm pa̱ makmak tong oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ atak nlan nkpak nnap nnəm anəm uga uzəng va̱ ta te, wa nnà ta kpa nkpak nnap nnəm anəm uzəntən va̱ ta i nak onəm pa̱ kyak i tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan.

20 Ma pak nnap-mpakpak na a jwak nggantal gantal. ká̱ nnà te, atak va̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ mmak ka̱ te, nnap nnəna̱n Inan i mak pa̱ gənggəng. 21 Ná wa nva nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ nnəm ichumchum ka̱ apal ishi anəm ka̱ atak ikú te, wa nnà ta kpa nnap nnəna̱n Inan ka̱ nnəm ichumchum ka̱ apal ishi anəm ka̱ atak ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan va i ɓa ká̱ iriri iga mbyet mbyet ayi ka̱ atak áYesu kəristi uPonzhi yi a.

6

Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ɓa ká̱ ikú, uYesu te, a ɓa ká̱ iriri

1 Te iza̱ i là yà? I ga mpyal ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na a ɓa ka̱ mmak nnap nnəna̱n ɗò? 2 Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Mmayi va i gba̱l ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit i re te, í le sang kang í təm ka̱ ashishe na pa̱ har yà? 3 Ka̱t te, o nyi ka̱t ɗò? Nna pa̱ nkpaktak yi va̱ ma nəm abaptisima ayi chit va gwang yi ku uYesu Kəristi te, abaptisima va̱ ta a nyám chit pa̱ i ku chit kpa nzəng ka̱ na a? 4 Ka̱kul nva̱ ta te, ya ma li yi chit kpa nzəng ka̱ na ka̱ atak nnəm abaptisima ka̱ ashe ikuku. Ka̱kul wa nva ma wong ka̱ uKəristi ka̱ atak ikú ka̱ ashe ichumchum aPoyi Inan te, wa nnà ta kpa mma wong ka̱ yi chit ka̱ atak ikú na i təm ntəm mpipe.

5 A yà chit pa̱ i nyan iya̱m-zəntən chit ka̱ na ka̱ atak iya̱m va̱ ikuku nyám te, ya i yà iya̱m-zəntən ka̱ na chit kpa ka̱ atak ngwuwon ka̱ atak ikú. 6 Í nyinyi pa̱ ma pak nnap nnəm yi mmatmat chit ka̱ apal akun ikú nzəng ka̱ na, na a nak nnap mɓá̱ngɓa̱ng va̱ ka̱ ashe yi te, a yà ká̱ ichumchum ro lap ka̱t. Ná kang i tong ozwal nnap mɓá̱ngɓa̱ng lap ka̱t. 7 Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak ku chit te, ma jul na chit ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng.

8 A yà pa̱ i ku nzəng ku uKəristi chit te, i na nnandər na pa̱ í lár nzəng ka̱ na na kpa. 9 I nyinyi pa̱ ma won ku uKəristi chit ka̱ atak ikú. Ka̱kul nva̱ ta te, uza̱ i ku lap ka̱t. Ikú yà ká̱ ichumchum ro lap ka̱ apal ishishi ka̱t. 10 Ikú va̱ uza̱ ka̱ ku te, uza̱ ku ikú nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nva̱n pa̱ nzəng na byet ka̱kul onəm pa̱ kpaktak. Nwuwon ka̱ atak ikú nnyi te, uza̱ won na uza̱ a təm ka̱kul Inan. 11 Wantana kpa re o yar ishi wo pa̱ o kú ikú nnap mɓá̱ngɓa̱ng chit. Te mmawó ka̱ ntəm ká̱ irirì Înan ka̱ ashe aYesu Kəristi.

12 Ka̱kul nva̱ ta te, kan o ma̱n o re nnap-mɓá̱ngɓa̱ng a nəm ichumchum ká̱ izər wo va i ku ka̱t. Ichumchum chumchum va i nak wo ka̱ nnəm iya̱m-lakchi va izər ɗom a. 13 Kan o yichi oga mɓan-izər wo kà̱ɗi a sat iya̱m-inok ina iga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Re o yichi ishi wo íNan wa onəm va ma nak oza̱ chit lár ka̱ nva̱n ngwon ka̱ atak ikú a. O yichi nza̱ mɓan-izər wo nggo íNan a sat iya̱m-inok inəna̱n. 14 Ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng i yà ka̱ nnəm ichumchum ka̱ apal ishi wo ka̱t. Ka̱kul mmawó onəm va nnap-mpakpak ka̱ nnəm ichumchum ka̱ apal ishi wo ka̱t. Nnap-nnəna̱n Inan nna ka̱ nnəm ichumchum ká̱ wo.

Ozwal nnap nnəm nnəna̱n Inan

15 Chit te, san ɗa? I nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng pa̱ shat ka̱kul pa̱ nnap-mpakpak nna ka̱ nnəm ka̱ yi ka̱t, pa̱ nnap nnəna̱n Inan nna ka̱ nnəm ka̱ yi ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. 16 O nyi ka̱t ɗò? Nna pa̱ a yà pa̱ o pá ishi únəm ro na o kpak nnap nnəm á na wa ozwal te, ya o tong ozuzwal chit na nna̱n a? O yà ozwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va nkùkùr ikú, ka̱t te o yà ozwal oga nkpak nnap nnəm va nkùkùr ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan a. 17 Aɗəngchi təm aji Inan chit. Ka̱kul kap ka̱ nva̱ pa̱ ka̱ o ya ozwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, nyangmata̱ te, mmawó ka̱ nkpak nnap nnəm ká̱ ìgwak pa̱ izən âpir nɗyang va̱ ma ka̱ ɗyang awo a. 18 Ma jul wo ká̱ izwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, o tong ozwal inok inəna̱n.

19 Mmami ka̱ nna ama̱n nnap-nlà awo ka̱sa̱l va unəm i là nnap ka̱kul igwák wo tul gba̱l ka̱t. Wa nva ka̱ o yichi oga mɓan-izər wo ká̱ izwal iga nnəm ilakchi ká̱ ina ka̱ apal ishi ina te, nyangmata̱ te, ó yichi oga mɓan-izər zəngtəng va̱ ta ka̱ nnəm izwal inok inəna̱n ka̱kul nnəm iya̱m va yà ka̱ adak ka̱t a. 20 Ko o yà ozwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, iya̱m ro ɗak wo ká̱ inok inəna̱n ka̱t. 21 Chit te, nza̱ apir nka̱mshi ka̱ o ya ka̱ atak nnəm pa yà? Iya̱m va nyangmata̱ te, oza̱ tong iya̱m iga ìwuswa chit ka̱ atak wo a? Akwam ka̱t, nkùr apir nnap nnəm va̱ ta ikú. 22 N-yanmata̱ nva̱ ma jul wo chit ká̱ izwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng o tong ozwal Inan te, iya̱m va̱ o ya iga nka̱mshi te, i nal wo. Apir nnap nnəm va̱ ta i ɓa ká̱ iriri iga mbyet mbyet. 23 Ka̱kul amwa nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, ikú. Imwa Inan jiwo te, iriri iga mbyet mbyet ka̱ ashe Yesu-Kəristi uPonzhi yi.

7

Nnyam ipir-nnap ká̱ ivan

1 Ógənang o nyi ka̱t ɗò? Mmami ka̱ nla nnap ónəm va nyi nnap-mpakpak nyi a. Nna pa̱ nnap-mpakpak pa te, ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi anəm a yà pa̱ uwa ya ká̱ iriri a. 2 Re i là wa aghan nnyam ìpir nnàp. Nnap mpakpak ka̱ apal ishi nnap ivan te, a yà pa̱ uchar vang chit te, ivan təm chit ká̱ ishimshe shimshe ku uɓəɓar har ikú anəm va̱ ta. A yà pa̱ unəm va̱ ta won ku re na te, ya ikú va̱ ta fən na chit ka̱ atak nnap-mpakpak ivan va̱ ta. 3 Nna nak te, a yà pa̱ uɓəɓar uwa ku chit ka̱t, kan uza̱ vang ku ununggwan ukak te, mí wór apir achar va̱ ta pa̱ uchar uga nram onunggwan. A yà pa̱ uɓəɓar ku chit te, ya ma fən na chit ka̱ atak nnap-mpakpak ivan oza̱. A yà pa̱ uza̱ ga vang ku ununggwan ukak te, mí wór na pa̱ uchar uga nram onunggwan jiwo ka̱t.

4 wantana kpa ká̱ wo ógənang. O ku ka̱ nnap-mpakpak chit na kpa ka̱ atak nku aKəristi, na unəm ro a nəm ichumchum ká̱ wo. Uza̱ va ma won ka̱ na ka̱ atak ikú a. Na i mar ishi íNan. 5 Ka̱kul nva̱ ká̱ i təm apir nja anəm te, aɗom nnəm ilakchi va̱ nnap-mpakpak i nak i won inok ka̱ ashe yi te, nna nəm inok ka̱ ashe oga mɓan-izər yi na i mar ishi va iga ikú. 6 N-yanmata̱ jiwo te, iya̱m va̱ ka̱ pa ikan ayi te, ka̱tətak te, i ku chit. Ma fən yi chit ka̱ atak nnap-mpakpak na i nəm izwal íNan ka̱sa̱l apipye aja aRuhu. Í nəm izwal íNan lap ka̱ asa̱l amatmat aga iya̱m lirlir va ma lir pa̱ ma kpak ka̱t.

Mɓək anung ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng

7 Te iza̱ i là ɗa? Nnap mpakpak iya̱m iɓa̱ɓa̱n ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Ka̱kul ka̱ ya pa̱ nnap-mpakpak ya ka̱t te, ka̱ n nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Ka̱ ya pa̱ nnap-mpakpak là pa̱ kang wa gwáng iya̱m anəm ka̱t te, ka̱ n nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ ngwan iya̱m anəm ka̱t. 8 Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ya mbagar chit pa̱ ka̱ atak iya̱m va̱ nnap-mpakpak là te, a mar apir aɗom pa̱ ɗongɗong aga ngwan iya̱m onəm ka̱ ashe mi. Ka̱kul ka̱ ya pa̱ nnap-mpakpak yà ka̱t te, nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ sat iya̱m-kuku. 9 Kà̱ yà n nyi nnap-mpakpak chit ka̱t te, kà̱ n yà uriri. N nyi iya̱m va̱ nnap-mpakpak là te, nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yà nriri. Mmami nnyi te, n kú. 10 Iya̱m va̱ nnap-mpakpak là te, n ɗuɗom pa̱ ka̱ ɓa ká̱ iriri á mi. Ka̱ nna kpa te, a dap ikú ɓa á mi. 11 Ka̱kul pa̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yà mbagar ka̱ atak iya̱m va nnap-mpakpak là te, a tan mi har a nak mi n kú ka̱ atak iya̱m va nnap-mpakpak va̱ ta là a. 12 Ka̱kul nva̱ ta te, nnap-mpakpak pa te, nnəna̱n adak ro yà ka̱ ashishe ka̱t. Iya̱m va̱ nnap-mpakpak ka̱ nləla te, inəna̱n adak ro yà ka̱ ashishe ka̱t na kpa. Iya̱m inəna̱n va dakdak. A ɓyen pari.

13 Chit te, a nyan chit pa̱ iya̱m va inəna̱n te, nna nyan iya̱m iga mɓa ká̱ ikú á mi ɗò? O'o ka̱ pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nna ɓa ká̱ ikú á mi na a nyám ishi wò pa̱ kpátkpát iya̱m va̱ uza̱ a. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng dapchi ikú ɓa á mi ka̱ atak iya̱m va inəna̱n. Ka̱ atak iya̱m va nnap-mpakpak ka̱ nləla te, nnap-mɓá̱ngɓa̱ng a nyám ishi wò chit pa̱ o ɓəɓa̱n na byet. 14 I nyinyi pa̱ nnap-mpakpak pa te, iya̱m va nnap ngga aruhu. Mmami jem te, mmami ka̱ ashe nnap nnəm nja anəm. Nnəm izwal ńnap-mɓá̱ngɓa̱ng na mmami ka̱ ashishe. 15 N kpán ipir iya̱m va̱ mmami ka̱ nnənəm ka̱t. Ka̱kul iya̱m va n ɗom te, nna mmami ka̱ nnənəm ka̱t. Iya̱m va̱ nnyi n ɗom ka̱t te, nna mmami ka̱ nnənəm. 16 Te a yà pa̱ mmami ka̱ nnəm iya̱m va n ɗom ka̱t te, ya m ma̱n chit pa̱ nnap-mpakpak pa te, iya̱m inəna̱n. 17 Te ya mmami na ka̱ nnəm iya̱m va̱ ta ka̱t. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va təm ka̱ ashe mi te, nna i nəm. 18 Ka̱kul n nyinyi pa̱ iya̱m-inəna̱n ro yà ka̱ ashe mi ka̱t. Mmami ka̱ nla nnap ntəm mi ngga nnap nnəm ngga izər. Ka̱kul a ɗom mi ɗom ká̱ ìgwak pa̱ ń nəm iya̱m va dakdak. Ka̱ nna kpa te, n yà ká̱ ichumchum iga nnənəm ka̱t. 19 Iya̱m-inəna̱n va n ɗom pa̱ ń nəm te, nna mi nəm ka̱t. Iya̱m-iɓá̱ngɓa̱ng va ɗom mi ka̱ nnəm ka̱t te, nna mmami ka̱ nnənəm. 20 A ya chit pa̱ mmami ka̱ nnəm iya̱m va ɗom mi ka̱ nnəm ka̱t te, ya mmami na ka̱ nnənəm ka̱t. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va təm ka̱ ashe mi te, nna ka̱ nnənəm.

21 A nak te, n nyi pa̱ nnap va ta̱ ka̱ nnəm inok ka̱ ashe mi. Nna pa̱ ilum va kpaktak mi ɗom nnəm iya̱m-inəna̱n te, mi ya ishi mi ka̱ nnəm iya̱m-iɓá̱ngɓa̱ng a. 22 Ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak mi te, nnap-mpakpak Inan nnà m ma̱n ka̱. 23 ká̱ nnà te, n nyinyi pa̱ nnap-nkak na yà ka̱ nnəm inok ka̱ ashe oga mɓan-izər mi. Nnap va ta ka̱ nlun mi ka̱ atak nrən-nnap va̱ mmami ka̱ nrərən. Nnap va̱ ta nak mi n ta̱l uzwal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va ka̱ nnəm inok ka̱ oga mɓan-izər mi. 24 Mmami unəm va n sat ka̱ nlak-ìgwak. Uda i ka̱mshi mi mi fa ka̱ ashe inok izər va i ga ka̱ mi ka̱ ashe ikú yà? 25 Aɗəngchi təm aji Inan chit, ka̱kul uYesu Kəristi uPonzhi yi ka̱mshi mi chit. Mmami ká̱ ishi mi ká̱ nrən-nnap mi te, nnap-mpakpak Inan ngga nnandər nna mmami ka̱ nnəm izwal á na. Ká̱ izər mi jiwo te, mmami ka̱ nnəm izwal ńnap-mɓá̱ngɓa̱ng.

8

Ntəm ka̱ atak ichumchum aRuhu

1 Ka̱kul nva̱ ta te, nyangmata̱ te, akwali aga nri onəm ro yà ka̱kul onəm va̱ oja aYesu kəristi ka̱t. 2 Ka̱kul ka̱ atak inok aYesu kəristi te, iya̱m va̱ aRuhu ka̱ nləla pa̱ ma nəm iga mɓa ká̱ iriri te, a fən mi chit n fa ka̱ ashe iya̱m va̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ nləla pa̱ ma nəm iga mɓa ká̱ ikú a. 3 Iya̱m va̱ ma̱t nnap-mpakpak ka̱ nnəm ka̱kul pa̱ nnap nnəm yi nja anəm a kam chu nnənəm ka̱t te, Inan tul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit, nva̱ uza̱ nre nre ku uyen wò ká̱ izər wa ijiyi iga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na uza̱ a dərkən nnap-mɓá̱ngɓa̱ng a le ka̱ cho. 4 Na iya̱m-inəna̱n va̱ nnap-mpakpak Inan là pa̱ ma nəm te, í kpak pa̱ kpaktak ka̱ iro a ɓur ka̱t. Mmayi va ka̱ ashe ntəm yi te, iya̱m va nnap nnəm ngga izər ka̱ nla pa̱ ma nəm te, nnà mmayi ka̱ nnənəm ka̱t. Í nəm ija aRuhu. 5 Onəm va̱ ka̱ ntəm apir ntəm ngga nnap nnəm ngga izər te, nnap nnəm oza̱ pa̱ kpaktak i ga ká̱ iya̱m va nnap nnəm va̱ ta ɗom. Onəm va̱ nnyi ka̱ ntəm apir ntəm ngga aRuhu te, nnap nnəm oza̱ pa̱ kpaktak i ga ká̱ iya̱m va aRuhu ɗom. 6 Nnak nnap nnəm pa̱ kpaktak i ga ká̱ iya̱m va nnap nnəm ngga izər te, nkukur ikú. Nnak nnap nnəm pa̱ kpaktak i ga kà̱ nnap aRuhu nnyi te, i ɓa ká̱ iriri iga mbyet mbyet, ka̱ nra-ìgwak. 7 Ka̱kul nnak nnap nnəm pa̱ kpaktak i ga ká̱ iya̱m va nnap nnəm ngga izər te, nva̱ ta ngwan inal ká̱ Inan ka̱t. I ya ka̱ nkpak nnap-mpakpak Inan ka̱t. Nnənəm i məma̱t. 8 Onəm oga ntəm apir ntəm nnap nnəm ngga izər te, Inan i fe nchang oza̱ ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t.

9 Mmawo jiwo te, o təm apir ntəm nnap nnəm ngga izər na ka̱t. Mmawo onəm va ka̱ ntəm apir ntəm nja aRuhu, a yà pa̱ aRuhu Inan ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák wo a. Unəm va kpaktak yà ka̱ aRuhu aKəristi ka̱t te, ya uza̱ uja aKəristi ka̱t. 10 A ya nnyi pa̱ uKəristi uwa yà ka̱ ashe igwák wo te, ya izər wo ku chit ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Ka̱ nna kpa te, aruhu wo jiwo te, ariri ka̱kul o tong onəna̱n chit ka̱ mpyal Inan. 11 A yà pa̱ aRuhu Inan va̱ won ku uYesu ka̱ atak ikú ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák wo te, ya uza̱ va̱ won ku uYesu Kəristi ka̱ atak ikú te, uza̱ i na iriri ízər wo na na kpa. Izər va i təm mbyet mbyet ka̱t a. Uza̱ i na ka̱ atak aRuhu Ruhu va ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák wo a.

12 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang, o ya chit pa̱ i ya ka̱ akat nnap nnəm ngga izər ro ká̱ ishi yi na i təm ntətəm ka̱t. 13 A yà pa̱ o təm apir ntəm ngga nnap nnəm ngga izər te, ó ku. A ya nnyi pa̱ o ji nkam iya̱m va̱ nnap nnəm ngga izər i nəm ka̱ atak ichumchum aRuhu te, ó lár. 14 Onəm va pa̱ kpaktak aRuhu Inan ka̱ nkpak oza̱ te, oma ovan Inan. 15 ARuhu va̱ ka̱ o ka̱m te, aga nnak wo ka̱ nnəm izwal ayə̀r kà̱ɗi ka̱t. ARuhu va̱ ta aga nnak mí tong ovan omarmar. A nak te, mmayi ka̱ ngwór awór pa̱ shat pa̱, &lt;&lt;Ábba, uPon.&gt;&gt; 16 ARuhu ká̱ ishi wò nzəng ká̱ aruhu yi ka̱ nla a yi pa̱ nnandər mmayi ovan Inan. 17 A yà pa̱ mmayi ovan te, ya i tong ovan oga ngwur iya̱m akup chit kpa. Onəm oga ngwur iya̱m akup Inan va i wur nzəng ká̱ uKəristi a. Nna a yà pa̱ mmayi ka̱ mɓək anung nzəng ka̱ na a. Te í ya atak nsat nchumchum nzəng ka̱ na.

Ichumchum iga nra ngga mɓa

18 Ka̱ atak nya mi te, mɓək anung va̱ ka̱ ashe nra va̱ ta̱ mmayi ka̱ nfe ka̱ te, mí mal ka̱ atak nsat nchumchum va̱ mí ga nnyinyam ka̱ ashe yi ka̱t. 19 Nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm te, oza̱ ka̱ nlok ka̱ nzhəng, ilum va̱ mí nyám ovan Inan ka̱ ka̱ mbang. 20 Nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm te, oza̱ ka̱ nswam pa̱ pitpit ka̱kul a yar aɓəɓan ôza̱ chit. Nva̱ ta nɗom oza̱ ka̱t, nɗom Inan va nəm iya̱m va̱ ta ka̱ nnak ìgwak pa̱ 21 iya̱m va̱ ká̱ ishi wò uza̱ nəm oza̱ te, nna ga mí jul oza̱ ká̱ izwal mwan, na oza̱ a jul apir njul ngga nya atak nsat nchumchum nji ovan Inan. 22 I nyinyi pa̱ nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm te, ka̱ nɗum ká̱ izər arwa wa nɗum ka̱ nrwa amar ɓa chu nra va̱ ta̱. 23 Nna ta chwat ka̱t. Mmayi ká̱ ishi yi va̱ i ka̱m aRuhu-Nəna̱n va wa awar aga mmor nyal ka̱ ashe iya̱m va̱ í ga n-yiyá te, mmayi ka̱ nɗum kpa ka̱ ashe igwák yi nva̱ mmayi ka̱ nlok ka̱ nzhin, ilum va̱ mí wur yi i tong ovan omarmar a. Iya̱m va nka̱mshi izər yi va̱ ta̱ a. 24 Ma ka̱mshi yi i ya iriri te, mmayi ka̱ apir nnak-ìgwak va ta. Nnak-ìgwak kan unəm ya iyəya̱m ya ká̱ iwu te, ya a sat nnap nlakchi chit. Uda i təm ka̱ nnak ìgwak ka̱ apal ishi iya̱m va uza̱ ya chit yà? 25 A ya nnyi pa̱ mmayi ka̱ nnak ìgwak ka̱ iya̱m va i ya ká̱ iwu chit ka̱t te, ya í lok nya iya̱m va̱ ta nzəng ka̱ nka̱r ìgwak.

26 wantana kpa aRuhu ka̱ nka̱mshi yi ka̱ nnəm iya̱m va kpaktak nkam yi chu nnənəm ka̱t a. Ka̱kul i nyi iya̱m va̱ mà pa̱ i chál ka̱t. ARuhu nna ká̱ ishi wò te, uwa ka̱ nchal Inan ayi ka̱ aɗum va aɓələm kur nləla ka̱t a. 27 Uza̱ va kùr iya̱m va̱ ka̱ ashe igwák yi te, uza̱ nyi iya̱m va̱ nyi aRuhu ɗom nləla. Ka̱kul iya̱m va Inan ɗom te, nna aRuhu i chál ka̱kul onəm Inan.

Mmayi onəm oga igwan va ipəpar ya ka̱t

28 I nyinyi pa̱ ka̱ ashe nza̱ iya̱m nggo te, Inan ì nak ì yà iga nka̱mshi ka̱ atak onəm va̱ ma̱n na ma̱n, onəm va ma wór oza̱ chit mà dakdak ká̱ iya̱m va uza̱ ɗom a. 29 Onəm va Inan yak chit matmat te, oma uza̱ nak chit təm pa̱ oza̱ i yar nnap nnəm aYen wò. Na uYen va ta a yà ugəshi ka̱ ashe ogənan wò pa̱ kyak. 30 Onəm va uza̱ nak chit təm pa̱ i yà ojiwò te, oma uza̱ wór. Onəm va uza̱ wór te, oma uza̱ là óza chit pa̱ oza̱ onəna̱n ka̱ mpyal wò. Onəm va uza̱ là óza̱ chit pa̱ oza̱ onəna̱n ka̱ mpyal wò te, oma uza̱ na atak nsat nchumchum óza̱ chit.

31 Te iza̱ i là ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ yà? A yà pa̱ Inan ka̱ nlə́p asəm yi te, uda kur nlun yi yà? 32 Uza̱ va gor uyen wò ka̱t, uza̱ na na ká̱ ikú ka̱kul yi pa̱ kpaktak te, uza̱ i na nkpaktak aɓoshi iya̱m ayi kpa pa̱ makmak ka̱t ɗò? Nná iya̱m va uza̱ i na mɓa̱n-fu ro yà ka̱ ka̱t a? 33 Uda kur nla iya̱m-iɓá̱ngɓa̱ng ro ka̱ apal ishi onəm-yákyàk Inan yà? Unəm ro kur ka̱t. Ka̱kul Inan wa chwat i là pa̱ oza̱ tong onəna̱n chit ka̱ mpyal wò. 34 Chit te, uda kur nla pa̱ o gəl akwali i ri oza̱ yà? Unəm ro yà kur ka̱t. Ka̱kul uYesu Kəristi va̱ ka̱ ku ma won ka̱ na ka̱ atak ikú kan uwa təm ka̱wo ari Inan te, ka̱ nchal Inan ka̱kul yi. 35 Uda kur nkap yi ka̱ mma̱n aKəristi yà? Nɗaktak kukur ɗò? Mɓək anung ɗò? Nna idumdum ayi ɗò? Ayang ɗò? Nlang ìlukwan iga mpá ka̱ izər ɗò? Iya̱m iga nri nggom ɗò? Nlung yi ka̱ ndokchi ɗò?

36 Wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan te, pa na. Nna pa̱,

&lt;&lt;Ka̱kul nnap ɓu na ma ka̱ ngbá̱ng yi, alum i ga i tar pa̱ chit na ma ka̱ anunung.

Ma yar yi i tong wa itám va mí ga mpə̀pà.&gt;&gt;

37 Ka̱ nna kpa te, ka̱ ashe iya̱m va̱ ta pa̱ kpaktak te, mmayi onəm oga igwan va ji nkam nla ji, ka̱ atak ichumchum anəm va̱ ta̱ uwa ka̱ mma̱n yi a. 38 N nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ iya̱m ro kur nkap yi ka̱ mma̱n aKəristi ka̱t. Ko ikú, ka̱t te iriri, ka̱t te oma̱leka oɓwakan ka̱ ochumchum, ka̱t te nnap ro ngga ashe nra va̱ ta̱, ka̱t te ngga ashe nra ngga mɓa, ka̱t te nza̱ apir ichumchum nggo, ka̱t te 39 iya̱m va ka̱ apal akúrkúr, ka̱t te ka̱ ashe ache agba̱ngba̱n, ka̱t te aɓoshi iya̱m va pa̱ kpaktak ma nənəm te, a kur nkap yi ka̱ mma̱n Inan ka̱t. Mma̱n va Inan ka̱ nnyinyam ayi ka̱ atak áYesu kəristi uPonzhi a.

9

Inan yak onəm oga aIsa̱rila

1 Mmami ka̱ nla nnandər wa anəm va uja aKəristi. Mmami ka̱ nnap akwam ka̱t. Ìɗimɗim ìgwak mi ka̱ atak inok aRuhu-Nəna̱n ka̱ nnyam nnap pa̱ 2 mmami ka̱ ashe nlak-ìgwak pa̱ makmak. Igwak mi ka̱ nfe ká̱ izər nrwa va i ka̱p ka̱t. 3 A ɓyen á mi pa̱ ma vyap mi, ma gəlchi mi ń le ká̱ izər aKəristi ka̱kul onal mi. Ogənan va í fa ka̱ akum azəngtəng ka̱ oza̱ a. 4 Oma oIsa̱rila. Nwur onəm, mí tong ovan Inan te, ka̱kul oza̱ ma. N-ya atak nsat nchumchum ngga apaɓur te, ka̱kul oza̱ ma. Oma ká̱ nsar nnap-nlà va̱. Oma kà̱ ka̱m nnap-mpakpak ka̱ atak Inan a. Oma ma nyám asa̱l awop aga ashe Nzhi Inan nchumchum óza̱. Oma kpa ka̱ aɓoshi nsar nnap-nlà. 5 Okəka omatmat va̱ te, ojo oza̱ ma. Mi i shal akum amar aKəristi ka̱pambin te, ka̱ akum oza̱ ma. Aɗəngchi təm aji Inan chit mbyet mbyet. Uwa ishi ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak. Nna a təm.

6 Iya̱m va̱ nnap-nlà Inan là te, nna ta chwat ka̱t. Ka̱kul nkpaktak onəm va̱ fa ka̱ akum aIsa̱rila te, oIsa̱rila oga nnandər ka̱t. 7 Ka̱kul pa̱ oza̱ fa ka̱ akum aIbərahim te, a nyan chit pa̱ nkpaktak oza̱ ovan aIbərahim ka̱t. Ma là pa̱, &lt;&lt;Ovan va uIshaku mar te, oma mí kun ishi úIbərahim ka̱ pa̱ nva̱n va uza̱ re.&gt;&gt;

8 Nna pa̱ ovan aIbərahim oga afu oma ovan Inan ka̱t. Ovan va Inan ka̱ sar nnap-nləla úIbərahim te, oma ma kun ishi ka̱ pa̱ nva̱n va uAbəraham re. 9 Ka̱sa̱l va̱ ta̱ ma là nnap nsar nnap-nlà va̱ ta. Pa̱, &lt;&lt;Azhen ka̱ atak wanta̱ te, mi ga nle mɓa. Te uSaratu i ga mmar uyen-nunggwan.&gt;&gt; 10 Iya̱m va ta chwat ka̱t. Ovan va̱ uRifkatu mar te, upo oza̱ pa̱ uzəng. Uwa ukəka yi uIshaku. 11 Kan mí mar ovanjen va̱ ta̱, oma nyi iya̱m inəna̱n ká̱ iɓá̱ngɓa̱ng chit ka̱t te, Inan là iya̱m va̱ i ga nfa únan oza̱. Na iya̱m va Inan ɗom ka̱ apal ishi ayàk wò te, nna a yà. Kan a yà ka̱kul nɗak ngga ishi anəm ka̱t. Awór va Inan wór te, nna a yà nnap chwat. 12 Ma mor ma là únan oza̱ pa̱, &lt;&lt;Unəmgbak i ga nta̱l uzwal aɓwakan.&gt;&gt; 13 Wa nva ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;UYakup uwa n yak. UIshuwa te, n yak na ka̱t.&gt;&gt;

14 Te iza̱ i là ɗa? Inan yà ka̱ nnandər ka̱t ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. 15 Ka̱kul uza̱ là úMusa pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak n ɗom nnyam nrwa ìgwak á na te, uwa mi nyám á na. Unəm va pa̱ kpaktak n ɗom n nyám afu-rusok rusok á na te, uwa mi nyám á na.&gt;&gt; 16 Ya yà chit pa, a yar nnap iya̱m va unəm a ɗom, ka̱t te nɗak ngga ishi anəm ka̱t. Nnyam nrwa ìgwak Inan na chwat. 17 Ka̱kul ka̱ ashe nnap-nlà Inan te, ma lir pa̱ Inan là úFirauna pa̱, &lt;&lt;N nak ɓu u yà uponzhi ka̱kul inan iya̱m pa̱ izən. N ɗom pa̱ ń nyám ichumchum mi ka̱ apal ishi ɓu na ma nyi aɗin mi a gang atak ka̱ ashe apambin.&gt;&gt; 18 Nna pa̱ unəm va pa̱ kpaktak Inan ɗom nnyam nrwa ìgwak á na te, uza̱ i nyám. Unəm va̱ nnyi uza̱ ɗom ntwat anung igugwak te, uza̱ i nəm.

19 Ɗom te, uro ka̱ ashe wo i là pa̱, &lt;&lt;A ya chit wanta te, iza̱ nak kan Inan ka̱ nya mpat mi na pa̱ har yà? Uda kur nɗa̱t na ka̱ nnəm iya̱m va̱ uza̱ ɗom yà?&gt;&gt; 20 Ánəm u kur wa ada kan ɓu dap atam ká̱ Inan yà? Wi, iya̱m va ma mime te, a kur nla nnap únəm uga mme wò kur pa̱ sang kang u me mi wanta̱ ya ɗò? 21 Uchar uga mme ngbə́t yà ká̱ ichumchum iga nnuk ame na o kpán ame azəngtəng va̱ ta o me iyá̱m-inok pa̱ ɗongɗong ka̱ ka̱t ɗò? Uza̱ i ɗom te, uza̱ i me iya̱m iga nnəm inok ichumchum. Uza̱ i ɗom te, uza̱ i me ka̱ ame azəngtəng va̱ ta iya̱m-inok va ikyin ka̱t. 22 wantana ká̱ Inan kpa ka̱t ɗò? A yà pa̱ Inan ɗom nnyam mmən-ikum wò nzəng ka̱ nnak pa̱ ma nyi ichumchum wò kan uza̱ yak pa̱ o ka̱r ìgwak ka̱ nzhin ka̱ onəm va̱ mà pa̱ oza̱ a fe ka̱ mmən-ikum va̱ ta te, pa̱ uza̱ kur ka̱t a? Onəm va pa̱ ka̱ zhìzhì ɗò? Onəm va pa̱ uza̱ a zhì te, pa̱ uza̱ kur nka̱r ìgwak ka̱ oza̱ ka̱t a? 23 A ya nnyi pa̱ uza̱ ɗom pa̱ ma nyi apir mmak ichumchum wò va ji pa̱ kpaktak ónəm va uza̱ ka̱ nnyam nrwa ìgwak óza̱ te, pa̱ uza̱ kur ka̱t a? 24 Mmayi na uza̱ wór. Uza̱ wór oYahudi ma chwat ka̱t. Onəm va̱ oYahudi ka̱t te, uza̱ wór oza̱ wór na kpa 25 wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nləla va uHosiya lir pa̱,

&lt;&lt;Onəm va̱ ka̱ yà onəm mi ka̱t te, mi wór oza̱ pa̱ onəm mi.

Onəm va̱ ka̱ n yak oza̱ ka̱t te, mi yak oza̱.&gt;&gt;

26 Kà̱ɗi te,

&lt;&lt;Ka̱ atak azəngtəng va ma là óza̱ pa̱, &lt;Mmawo onəm Inan ka̱t&gt; te,

ka̱ atak va ta mí ga ngwór oza̱ pa̱ ovan Inan uga Iriri.&gt;&gt;

27 UIshaya là nnap-nlà pa̱ gbá̱ngbá̱n ka̱ apal ishi oIsa̱rila pa̱,

&lt;&lt;Ko a yà pa̱ oIsa̱rila a yə́l ìjili a yà wa ashishiri ga anung iwa nggo te, onəm va̱ mí ka̱mshi oza̱ te, i yə́l awo ka̱t.

28 Ka̱kul uPonzhi-Inan i ga nnəm óza̱ pa̱ kəlak kəlak iya̱m va uza̱ gəl akwali kwali ápambin chit a.

Uza̱ i nəm uza̱ i re iya̱m ro i ɓur ka̱ ka̱t.&gt;&gt;

29 Nnap ta̱ dakdak wa nva uYeshayah là chit pa̱,

&lt;&lt;Ká̱ ya pa̱ uPonzhi-Inan uga ichumchum gar aɓo onəm yi ka̱t te, ká̱ i yà lap ka̱t ká̱ inənan wa onəm oga itong aSədom ka̱ aGomorata.&gt;&gt;

AIsa̱rila ka̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe

30 Te iza̱ i là ɗa? Onəm va̱ oYahudi ka̱t, oza̱ ka̱ nram pa̱ o tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱t te, oza̱ tong chit. Iya̱m va mí ya ka̱ atak nna nnandər a. 31 aIsa̱rila va ɗak ka̱ nram ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan te, oza̱ chu n-yiya ka̱t. 32 Iza̱ nak yà? A ma̱t oza̱ ka̱ nya ka̱kul pa̱ oza̱ ram ka̱ ashe nna nnandər ka̱t. Oza̱ ram na mí ya ka̱ atak nnəm iya̱m inəmnəm iga nɗak ngga ishi anəm. Te oza̱ ləp ifan ká̱ izər iya̱m iga nnak onəm i ləp ifan 33 wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;O dər, n li ipang chit iga nnak onəm i ləp ifan ka̱ ashe aZiyona.

Ipang ichumchum va i nak oza̱ i tak.

Unəm va pa̱ kpaktak da̱r nkam wò ká̱ izəzər te, mí na ìwuswa á na ka̱t.&gt;&gt;

10

1 Ógənang, iya̱m va̱ ɗom mi ká̱ ìgwak, ká̱ iya̱m va̱ mmami ka̱ nchal ka̱ atak Inan ka̱kul oIsa̱rila te, pa̱ oza̱ a ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet. 2 Mi nyám nnap nyám ka̱ apal ishi oza̱ pa̱ oza̱ zhin ka̱ ngwa Inan byet. Ka̱ nna kpa te, ngwa Inan oza̱ va̱ ta ka̱ ashe nfo. 3 Ka̱kul oza̱ nyi apir asa̱l aga ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan va̱ chit ka̱t na pa̱ har. A nak te, oza̱ təm ka̱ mpak asa̱l aga ntong onəm nəna̱n ajo oza̱. Oza̱ yan ka̱ asa̱l va̱ Inan pak. 4 UKəristi uwa nkùr nnap-mpakpak. Ná nza̱ unəm nggo va na nnandər na te, uza̱ a ta̱l unəna̱n ka̱ mpyal Inan.

5 Ka̱sa̱l va ta̱ uMusa ka̱ nyám apir ntong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan va mí ya ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak a. Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ i nəm iya̱m va̱ ta̱ te, ka̱tətak na uza̱ i lár.&gt;&gt; 6 Ka̱ apal ntong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan va̱ mí ya ka̱ atak nna nnandər jiwo te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Kan unəm a là ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ uda i kyen i ɓa i ga apaɓur ayi ya ka̱t?&gt;&gt; Nna pa̱ ma kyen ɓa ma vang ku uKəristi a. 7 Ka̱t te, pa̱, &lt;&lt;Uda i fər akum ka̱ ashe afu mbin ayi ya ka̱t?&gt;&gt; Nna pa̱ ma ga ma won ku uKəristi ka̱ atak ikú a. 8 Iza̱ nnap-nlà Inan là yà? Nnap nlà là pa̱, &lt;&lt;Nnap nlà na yà pa̱ datkulung ka̱ ɓu. Nnap nlà va̱ ta ka̱ɓələm ɓu. Nnap nlà va̱ ta ka̱ ashe ìgwak ɓu.&gt;&gt; Nnap nlà va̱ ta nna nnap nna nnandər va mmayi ka̱ nləla ónəm a. 9 Nna pa̱ a yà pa̱ unəm bol anung wò là pa̱, &lt;&lt;UYesu uwa uPonzhi.&gt;&gt; Kang uza̱ na nna nnandər na ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ Inan wong ka̱ na chit ka̱ atak ikú te, ya uza̱ i ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet. 10 Ka̱kul ka̱ ashe ìgwak yà unəm i na nnandər kang Inan i là á na pa̱ uza̱ ta̱l unəna̱n chit ka̱ mpyal wò. Ka̱ atak mbol anung nla nnap te, uza̱ i ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet. 11 Ka̱kul nnap-nlà Inan ka̱ nla pa̱,

&lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak na nnandər ka̱ na te, mí na ìwuswa á na ka̱t.&gt;&gt;

12 Nnyam nva̱n ro yà ka̱ ashishe ka̱t, ká̱ ishimshe onəm va̱ oYahudi, ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t. UPonzhi uzəntən uwa uPonzhi onəm pa̱ kpaktak. Uza̱ i nak nnap nnəna̱n pa̱ makmak ka̱ apal ishi nkpaktak onəm va̱ i wór ka̱ ashe aɗiɗin. 13 Ka̱kul nnap-nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak wór ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu te, uza̱ i ya nka̱mshi ngga iriri iga mbyet mbyet.&gt;&gt;

14 Chit te, i yar sang kang oza̱ i wór ka̱ ashe aɗin anəm va oza̱ na nnandər ka̱ na ka̱t yà? Nna-nnandər nggo te, i yar sang kang oza̱ i na nnandər ku unəm va̱ oma fe iya̱m ro chit ka̱ apal ishishi ka̱t yà? Nfe nnap nggo ka̱ apal ishi anəm te, i yar sang kang oza̱ i fe a yà pa̱ unəm ro là óza̱ ka̱t yà? 15 I yar sang kang unəm i là nnap ka̱ oza̱ a yà pa̱ ma re na re ka̱ atak oza̱ ka̱t yà? I ya wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Mɓa onəm oga nra nggang ka̱ nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ atak te, a ɓyen pari.&gt;&gt;

16 Ka̱ nna kpa te, nkpaktak oIsa̱rila ma̱n ka̱ nnap-nlà ngga nchang nfe va̱ ta ka̱t. Ka̱kul uYeshayah ká̱ ishi wò te, uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;ÁPonzhi-Inan, nza̱ unəm pa̱ wat i na nnandər na ka̱ nnap-nlà yi yà?&gt;&gt;

17 Te ya nyám chit pa̱ unəm i na nnandər ka̱ atak nfe nnap-nlà Inan. Nnap nlà va̱ mí fe nnyi te, nnap-nlà aKəristi. 18 Te re m ɓəp ɗak pa̱ oma fe nnap-nlà va̱ ta chit ka̱t ɗò? Oza̱ fe chit. Ka̱kul nnap-nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;Achu onəm oga nre mi gang apambin chit pa̱ lat.

Nnap nlà va̱ fa ka̱ɓələm oza̱ te, a chu akum-ɓuɓur chit.&gt;&gt;

19 M ɓəp kà̱ɗi pa̱ oIsa̱rila pa te, oza̱ kpán ìpir nnàp nlà va̱ ta ka̱t ɗò? Ngəshi te, uMusa là pa̱,

&lt;&lt;Mi nak ìkpar i nəm wo ka̱ atak onəm va̱ kur onəm ka̱t a.

Mi nak ìgwak i lak wo ka̱ atak onəm oga mbin va nyi iya̱m ro ka̱t a.&gt;&gt;

20 UIshaya ləla nzəng ka̱ nkam ìgwak pa̱ Inan là pa̱,

&lt;&lt;Onəm va̱ ram mi ka̱t te, oza̱ ya mi chit.

N nyám ishi mi chit ónəm va̱ ɓəp atak mi ka̱t.&gt;&gt;

21 Ka̱pal-ishi nnap oIsa̱rila jiwo te, Inan là pa̱,

&lt;&lt;N yichi awo mi óza̱ alum a ga tar mi pa̱ chit ka̱nunun.

N yichi awo mi ónəm oga nlan nkpak nnap nnəm.

Onəm oga nkak ishi oga nfe nnap ka̱t.&gt;&gt;

11

Nnyam nrwa ìgwak Inan
ka̱ apal ishi aɓo nva̱n oIsa̱rila

1 Te mmami ka̱ n ɓəp pa̱ a nyan chit ɗak pa̱ Inan yan ka̱ onəm wò yan ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Mmami ká̱ ishi mi te, mmami uzəntən ka̱ ashe onəm oga akum ìjili aIbərahim. Mmami apir aBenjamin. 2 Ko pa̱ ɗa̱p Inan ga̱ɓa̱n asəm na ónəm wò va̱ uza̱ yak oza̱ chit matmat kan ma nəm apambin ka̱t. O nyi iya̱m va̱ nnap-nlà Inan là ka̱ atak va̱ ma là nnap ka̱ apal ishi aIliya ka̱t ɗò? Nna asa̱l va̱ uza̱ ga ka̱ ayən ka̱ mpyal Inan ka̱ apal ishi nnap nnəm oIsa̱rila pa̱,

3 &lt;&lt;ÁPonzhi-Inan,

oza̱ gba̱ng onəm oga *nka̱m nre ka̱ atak ɓu chit pa̱ kpaktak.

Oza̱ shin atak nshi iya̱m awop aɓu chit pa̱ kpaktak kpa.

Mmami na pa̱ uzəng ɓur ka̱ nkukwa ka̱ ashe onəm oga nka̱m nre ka̱ atak ɓu.

ká̱ nnà te, oza̱ ka̱ nɗak pa̱ na o gba̱l mi kpa.&gt;&gt;

4 Ama̱n va ta̱ Inan na á na ka̱t ɗò? Nna pa̱,

&lt;&lt;Nna n gar ka̱kul ishi mi onəm ikalong pa̱ ifangshat va oma wop ichər va̱ mí wór pa̱ uBa'al chit ka̱t a.&gt;&gt;

5 Wantana ka̱ ashe nra va̱ ta̱ te, aɓo onəm Inan oma yà va uza̱ yak chit ka̱ atak nnap nnəna̱n wò. 6 A ya chit pa̱ ka̱ atak nnap nnəna̱n te, ya a yar iya̱m-inəmnəm iga nɗak ngga ishi anəm ka̱t. Ka̱ ya pa̱ ka̱ atak iya̱m-inəmnəm iga nɗak ngga ishi anəm na te, ya nnap nnəna̱n sat nnap nnəna̱n lap ka̱t.

7 Chit te, san ɗa? Te yà nyám chit pa̱ iya̱m va̱ oIsa̱rila ram oza̱ ya ka̱t te, onəm-yákyàk ya chit, ka̱kul aɓo oza̱ twat anung igwák oza̱ 8 wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Inan le ka̱ oza̱ re tan təm ka̱ ashe nnap nnəm ngga nku igwák.

Uza̱ na iwú óza̱ kan oza̱ i ya atak ka̱t.

Uza̱ na achwang oza̱ kan a kpa̱ng i fe iya̱m ro ka̱t.

Oza̱ təm pa har ɓa chu nda va̱ ta̱.&gt;&gt;

9 UDawuda là pa̱,

&lt;&lt;Re nri iya̱m iriri oza̱, ká̱ iwawa a sat ajəp óza̱.

Re a sat icá iga nlwàk oza̱ kpa.

Re nna a sat ipán iga nnak oza̱ i ru.

Iya̱m-ina va̱ oza̱ yar pa̱ o nəm te, a le a təm óma.

10 Iwú oza̱ ka̱ fo na oza̱ ka̱ ya atak ka̱t.

Wa gur asəm ka̱ oza̱ ka̱ mɓək anung mbyet mbyet.&gt;&gt;

Iriri ka̱kul aɓo onəm

11 Mmami ka̱ n ɓəp kà̱ɗi pa̱, oza̱ ləp ifan te, oza̱ ru nru nva pa̱ oza̱ i won lap ka̱t ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p pa ka̱t. Ka̱kul nru oza̱ va̱ ta ɓa ka̱ ngwon onəm va̱ oYahudi ka̱t. A nak iriri iga mbyet mbyet sat ijo oza̱, na a nak ìkpar a nəm oIsa̱rila. 12 A yà pa̱ apambin dur ka̱ atak mpat-nnap oza̱ na, har onəm va̱ oYahudi ka̱t dur ka̱ atak nru oza̱ na kpa te, oza̱ i le atak Inan pa̱ kpaktak te, mí dur i mak nza̱ apir mmak yà?

13 Mmami ka̱ nla nnap ká̱ wo onəm va oYahudi ka̱t a. A ya chit pa̱ mmami na unəm uga nre aKəristi ka̱kul onəm va̱ oYahudi ka̱t te, mmami ka̱ nlan ká̱ inok mi ka̱ nkak. 14 Na a nak ìkpar a nəm oYahudi nzəng ka̱ nrəng pa̱ mo te, ìkpar a nəm onəm yi na oza̱ a ya iriri iga mbyet mbyet. 15 A yà pa̱ ma ngwan inal ká̱ ishimshe apambin ká̱ Inan ka̱kul mmandar oza̱ va ma mandar te, ya nle nka̱m oza̱ kà̱ɗi i yà ngwon ka̱ atak ikú ka̱t ɗò?

16 A yà pa̱ mma̱k iya̱m izhakan va̱ ma kál ma yichi íNan iya̱m inana inəna̱n te, ya aɓo mma̱k va̱ ta nnəna̱n na kpa ka̱t ɗò? Ikun kang alələng anəna̱n te, ya igwong ikún va̱ ta i yà inəna̱n na kpa ka̱t ɗò? 17 Ma kyen igwong ikún va̱ ta iro chit le atak ma gwang ivang á na ka̱ azaitun aga anyin va mmawó a. Ma gwang ivang awo na o fe nchang nzəng ka̱ oza̱ ndəng ká̱ iya̱m-nrì va alə̀ng ikún azaitun asuksuk va̱ ta ka̱ mɓa ka̱. 18 Ka̱kul nva̱ ta te, kan o nyám nrup ká̱ ishi igwong va̱ ma kyen le ka̱t. A yà pa̱ o nəm pa jak te, re o fe iya̱m va̱ ta̱. Mmawo na o kpán alə̀ng o sat ka̱ ka̱t. Alə̀ng na kpán wo sat ka̱. 19 Ɗom te, uro ka̱ ashe wo i là pa̱, &lt;&lt;Ma kyen igón va̱ ta le na a na atak ma gwang ivang mmami na ká̱ izər ikún va̱ ta ka̱t ɗò?&gt;&gt; 20 M ma̱n pa̱ wa nnà ta. Ka̱ nna kpa te, o nyi pa̱ kpátkpát pa̱ ma kyen oza̱ le ka̱kul nyang ka̱ nna nnandər oza̱. Mmawo nnyi te, o yà ntar ka̱ atak nna nnandər. Kan o fam ka̱t. O ra ayə̀r Inan. 21 Ka̱kul a yà pa̱ Inan gar igón ikún isuksuk va̱ ta ka̱t te, ya uza̱ i gar wo ka̱t na kpa. 22 Ka̱kul nva̱ ta te, o dər apir nnyi-nnap Inan ká̱ isəsai. Onəm va̱ le ka̱ asəsa̱l re te, uza̱ ka̱ nsam ka̱ oza̱. Mmawo te, uza̱ ka̱ nnyam nnyi-nnap awo, a yà pa̱ o le ka̱ asəsa̱l o re ka̱t a. Ka̱t te, mí gəl wo i le ká̱ izəzər na kpa. 23 A yà pa̱ oza̱ ga mpyal ka̱ nyang ka̱ nna nnandər ka̱t te, mí le ka̱ oza̱ i ɓa mí gwang ivang óza̱ ka̱ atak nvəva̱ng. Ka̱kul Inan uwa yà ká̱ ichumchum iga nle ngwang ivang óza̱ kà̱ɗi ka̱ atak nvəva̱ng. 24 A yà pa̱ ma kyen mmawó va wa azaitun aga anyin ɓa ma gwang ivang awo ka̱ azaitun asuksuk kan a kpəkpán te, mí gwang ivang azaitun asuksuk ká̱ izər inan wò te, i mor i kpán nza̱ apir nkpán yà? Ka̱kul pa̱ wat te, ńkàm kang ngwang ivang îya̱m iga anyin ká̱ isuksuk i kpán.

Mi i ka̱mshi oIsa̱rila pa̱ kpaktak

25 Ógənang, n ɗom wo ɗom pa̱ o nyi nnap-mbwambwam va̱ ta̱. Ka̱kul kan o rən pa̱ ka̱ nva̱ mmawó ka̱səsa̱l ka̱t. Ntwat anung ìgwak oIsa̱rila mbyet ka̱t. Anun-ìgwak na ka̱ ntwat ka̱ oza̱ na onəm va̱ oYahudi ka̱t, kan oza̱ wa Inan te, oza̱ a ɓa a yə́l oza̱ a chu iyə́l va ma nak chit. 26 Ka̱sa̱l va ta te, mí ka̱mshi nkpaktak oIsa̱rila ka̱m wa nva ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Unəm uga njul onəm i fa ka̱ aZiyona.

Uza̱ i ɓak nyang ngwa Inan i fa ka̱ ashe akum ìjili aYakubu.

27 Anung va ta n na óza̱ asóngsóng, nva̱ mi won pa̱ ń yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ óza̱ a.&gt;&gt;

28 Ka̱ apal nnap mma̱n ka̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe jiwo te, oza̱ tong onəm oga nyang Inan na a ka̱mshi mmawó na. Ka̱ apal nnap ayàk Inan jiwo te, oza̱ ɓyen ka̱ okəka oza̱ kan oza̱ yà oma̱nma̱n. 29 Ka̱kul imwa Inan ka̱ awuwór təm ntəm oza̱ chit. Uza̱ i le nva̱n ka̱ oza̱ ka̱t. 30 Ka̱ ya te, kò ò ya onəm oga nyang nkpak nnap nnəm íNan. Kan nyangmata̱ te, o ya nnyam nrwa ìgwak Inan chit ka̱kul nlan nkpak nnap nnəm oIsa̱rila. 31 wantana kpa nyangmata̱ oza̱ va ka̱ ashe nlan nkpak nnap nnəm te, nyangmata̱ te, ma nyám nrwa ìgwak Inan óza̱ chit kpa wa nva ma nyám awo a. 32 Ka̱kul Inan gwang onəm pa̱ kpaktak chit re təm ka̱ ashe nlan nkpak nnap nnəm na o nyám nrwa ìgwak wo óza̱ pa̱ kpaktak.

33 Ngbà̱ng aghan Inan ka̱ nnyinyi yà ka̱ nla ka̱t. Akwali va̱ uza̱ i nap te, a gba̱ng nva̱ pa̱ unəm a kpán ipipir ka̱t. Asa̱l va̱ uza̱ i wòl kà̱ te, asa̱l va pa̱ unəm a wa nvəva̱ng a ga a nyi ka̱t.

34 &lt;&lt;Uda nyi iya̱m va̱ nyi ka̱ ashe ìgwak Inan yà?

Ka̱t te, unəm ro yìyà uga nna ichən á na ɗò?&gt;&gt;

35 &lt;&lt;Uda kur nna imwa ro íNan pa̱ Inan a mwa akəkat a wò yà?&gt;&gt;

36 Ka̱kul ka̱tətak na iya̱m pa̱ kpaktak fa. Ka̱ atətak na kpa mí ya iya̱m pa̱ kpaktak. Iya̱m pa̱ kpaktak ijini. Ichumchum iga iɓyen a təm ijini mbyet mbyet. Nna a təm.

12

Nnap-nnəm ngga mmà unəm uga nnəm inok Inan

1 Nna nak te, ógənang, mmami ka̱ nchal wó ka̱kul mmak nrwa ìgwak Inan te, re ó yichi izər wó á na wa iya̱m ipapa iga nshi iga iriri va inəna̱n adak ro ya ka̱ ka̱t a. Iya̱m ipápà va Inan i məma̱n ka̱. Iya̱m va nna awop wo aga nnandər. 2 Kang ó təm apir ntəm va pa̱ səlak ka̱ nnap nnəm ngga apambin va̱ ta̱ lap ka̱t. Re ó ga̱ɓa̱n nnap nnəm wó ká̱ inənan ka̱ atak apir nrəng nnap mpipe. Nna chit te, ó nyi iya̱m va̱ Inan ɗom inəna̱n, ká̱ iya̱m va uza̱ i kəka̱m, ká̱ iya̱m va̱ kukur.

3 Ka̱kul nnap nnəna̱n va Inan na mi te, mmami ka̱ nla nnap ku únza̱ uzəntən wo nggo pa̱ kan unəm a yar ishi wò a ji nkam iya̱m va̱ uza̱ ka̱t. Iya̱m va̱ mà te, re unəm a yar ishi wò a mal dakdak ka̱ atak n-yi wò, a mal ka̱ nnap nnəna̱n va Inan na á na a. 4 Wa nva oga mɓan-izər pa̱ ɗongɗong gwang ká̱ izər pa̱ izəng te, oga mɓan-izər va̱ ta ka̱ nnəm apir inok pa̱ izəng ka̱t. 5 wantana ka̱ yi kpa. Ka̱ ashe aKəristi te, mmayi pa̱ kyak kang i gwang chit i nyang wa izər pa̱ izəng. Nza̱ uzəngtəng yi nggo te, uza̱ mɓan-izər awan wò. 6 Mmayi ka̱ aghan Inan aga nnyi nnəm nnap apir pa̱ ɗongɗong mà dakdak ka̱ nnap nnəna̱n va ma na yi. Ka̱kul nva̱ ta te, re i nəm inok ka̱. A yà pa̱ aghan aga nnyi nnəm nnap va̱ unəm ka̱ aga nnyi nla nnap-nlà va unəm ka̱m ka̱ atak Inan te, re uza̱ a nəm inok ka̱ ka̱ atak n-yi nna nnandər va uza̱ ka̱ a. 7 A yà pa̱ nnyi nnakshi ka̱ onəm te, re uza̱ a nakshi ka̱ onəm. A yà pa̱ nnyi nɗyang nnap-nlà Inan te, re uza̱ a ɗyang. 8 A yà pa̱ nnyi nnak ìgwak onəm i kam te, re uza̱ a nak ìgwak a kam onəm. A yà pa̱ nnyi nna iya̱m ka̱kul onəm va̱ ka̱ ashe nlan te, re uza̱ a na ká̱ ìgwak pa̱ izən. A yà pa̱ nnyi ngga ka̱ onəm te, re uza̱ a kpak oza̱ anyan ro a yà ka̱ ashishe ka̱t. A yà pa̱ nnyi nnyam nrwa ìgwak ónəm te, re uza̱ a nyám nzəng ka̱ nchang ìgwak.

Iwon ka̱ apal ishi ntəm onəm oga ngwa Inan

9 Re mma̱n a ya ngga nnandər. Iya̱m va ina pa̱ kpaktak te, o yan pa̱ gənggəng. Re o bur ka̱ nkam iya̱m va kpaktak inəna̱n a. 10 Ka̱pal-ishi nnap mma̱n ogənan oga ngwa Inan te, o ma̱n owan wo pa̱ gənggəng. Ka̱ apal nnap nna ichumchum ówan wo te, o nyan owan wo ka̱ nnəna. 11 Kan nzhin ká̱ inok a rwam wo ka̱t. O ma̱k apər ka̱ nnap ngga aruhu ka̱ nnəm inok aPonzhi-Yesu inəna̱n. 12 Re nnak-ìgwak wo ká̱ Inan a yà nzəng ka̱ ntəm ka̱ ashe nchang ìgwak. O ka̱r ìgwak ka̱ nɗaktak. O ɗak ka̱ ashe nnəm aduwa. 13 O ka̱mshi ogənan oga ngwa Inan va̱ ka̱ ashe nlan. O ka̱m onəmchən nzəng ka̱ mɓa̱n-awu ro ka̱t.

14 O far nnap nnəna̱n Inan ónəm va̱ ka̱ nnyan ká̱ wo. Kan o far iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng óza̱ ka̱t. O far nnap nnəna̱n na óza̱. 15 Onəm va̱ ka̱ ashe nchang ìgwak te, o ka̱mshi oza̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe nchang ìgwak va̱ ta. Onəm va̱ nnyi ka̱ ntəm ka̱ ashe nlak-ìgwak te, o sak oza̱ sak ka̱ nlak-ìgwak va̱ ta. 16 Kan o gbak izər ka̱t. O təm ntəm ikángkáng ká̱ izəzər. Kan o rup ká̱ ishi ka̱t. Inok a yen wa nsan nggo te, o nənəm. Kan o rən pa̱ aghan wo ka̱ nva̱ ka̱səsa̱l ka̱t ɗò ka̱t. 17 Onəm a nəm iya̱m ina awo te, kan o pyát akəkat ká̱ iya̱m ina ka̱t. O yar nrən-nnap ka̱ nnəm iya̱m va onəm pa̱ kpaktak i ma̱n ka̱ pa̱ inəna̱n a. 18 A yà pa̱ i nənəm te, ka̱ re ka̱ anung njiwo te, kò o təm ntəm ngga ikángkáng ka̱ onəm pa̱ kpaktak. 19 Ónəm mi oma̱nma̱n, kan o pyát akat nnap únəm ro ka̱t. O re kan mmən-ikum Inan i nyi ka̱ oza̱. Ka̱kul ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Mpyát akat nnap te, ka̱kul mi. Mi pyát akat nnap pyát.&gt;&gt;

20 Iya̱m va̱ mà pa̱ o nəm te, o nəm wa nva ma là ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa,

&lt;&lt;A yà pa̱ ayan ka̱ nji unəm uga nyang ɓu te, wa kan na ká̱ iya̱m-nrì.

A yà pa̱ ndəng gba̱l na te, wa na ndəng á na a wa.

Ka̱kul ka̱ atak nnəm iya̱m inəna̱n va̱ ta á na te, i lok na wa unəm a nak amor apər á na ká̱ ishi.&gt;&gt;

21 Kan o ma̱n ina a nəm igwan ka̱ apal ishi wo ka̱t. Re o nəm igwan ka̱ apal ishi ina ka̱ atak nnəm iya̱m inəna̱n.

13

Nkpak nnap nnəm óponzhi

1 Ko uza̱ unəm nggo te, uza̱ a kpak nnap nnəm ónəm-chumchum oga nnəm ka̱ mbin. Ka̱kul ichumchum ro yà ka̱t, ya Inan a pak chwat. Ichumchum na pa̱ kpaktak te, Inan a pak təm. 2 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ yan nfe onəm ochumchum oga nnəm ka̱ mbin te, ya uza̱ yan nfe onəm va Inan a kyep oza̱ a. Onəm oga nnəm apir iya̱m va̱ ta ka̱ ndap akwali íshi oza̱. 3 Ka̱kul onəm ochumchum oga nnəm ka̱ mbin, onəm oga nyar nlilyat kò onəm oga nnəm iya̱m nənna̱n ka̱t. Onəm oga nnəm iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng oma chwat i ra ayə̀r oza̱. U ɗom pa̱ kan ayə̀r anəm uga nnəm ka̱ mbin a nəm ɓu ka̱t ɗò? Ya nəm iya̱m nənna̱n na uza̱ a ɗəngchi ɓu. 4 Ka̱kul uza̱ unəm uga nnəm inok Inan uga nnəm iya̱m va i ka̱mshi ɓu. A ya nnyi pa̱ mmaɓu ka̱ nnəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng te, ya nəm ayə̀yə̀r. Ka̱kul ndokchi ichumchum va̱ uza̱ ka̱ te, uza̱ kpán pa mwan ka̱t. Uza̱ unəm uga nnəm inok Inan va i nyám ntan únəm uga nnəm iya̱m ina ka̱ atak nfə́l-ìgwak. 5 Ka̱kul nva̱ ta te, a mə̀mà pa̱ ma kpak nnap nnəm ónəm-chumchum oga nnəm ka̱ mbin. Mi i kpak óza̱ ka̱kul ayə̀r nnyam ntan na chwat ka̱t. Mi i kpak óza̱ kpa ka̱kul iya̱m va ta ìɗimɗim ìgwak ka̱ nla pa̱ ma nəm a. 6 Ka̱kul nnap nzəngtən va ta kpa mmawó ka̱ mmwa aga̱ndo. Ka̱kul onəm ochumchum oga nnəm ka̱ mbin oza̱ onəm oga nnəm inok íNan va ma na atak nsat óza̱ chit pa̱ kpaktak ka̱ anung nnəm inok va̱ ta. 7 Re o mwa únza̱ unəm nggo iya̱m va̱ ɓur. A yà pa̱ aga̱ndo a ɓur te, re o mwa. A yà pa̱ mbwai idur mbin te, re o mwa ónəm oga nkukwap. A yà pa̱ nnak inəm únəm va mə̀mà pa̱ ma nak á na te, re ma nak inəm á na. Unəm va̱ nnyi mà pa̱ ma na ichumchum á na te, re ma na ichumchum á na.

8 Kan o re akat iya̱m ro a təm awo ká̱ ishi ka̱t, ya akat mma̱n owan wo chwat. Ka̱kul unəm va̱ ka̱ mma̱n uwan wò te, ya uza̱ gba̱l ka̱ nkpak nnap-mpakpak chit. 9 Nnap mpakpak va̱ pa̱, &lt;&lt;Kan wa ra uchar anəm ka̱t, kang wa gba̱l unəm ka̱t, kan wa nəm ayi ka̱t, kang wa gwáng iya̱m awan ɓu ka̱t&gt;&gt; ka̱ aɓoshi nnap-mpakpak te, ma gwang oza̱ pa̱ ɓuruk chit ka̱ ashe nnap-nlà ngga nzəng va̱ ta̱. Nna pa̱, &lt;&lt;Wa ma̱n uwan ɓu wa nva mmaɓu ka̱ mma̱n ishi ɓu a.&gt;&gt; 10 Unəm va̱ ka̱ mma̱n te, i nəm iya̱m-ina ro úwan wò ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, mma̱n unəm nnà sat n-yə́l nkpak nkpaktak nnap-mpakpak.

11 O nəm iya̱m va̱ ta nzəng ka̱ nnyi apir nra va̱ mmayi ka̱ ashishe nyangmata̱. Alum kur chit pa̱ o yenda̱l ká̱ iwu nda. Ka̱kul nyangmata̱ te, nka̱mshi ngga nna iriri iga mbyet mbyet ayi va̱ te, nrəra ɓa datkulung chit ji mmatmat ji, nva̱ ká̱ i na nnandər mpyal a. 12 Atak dat chit ka̱ ntan. Alum kur n-yenda̱l chit. Ka̱kul nva̱ ta te, re i re nnəm apir iya̱m iga afa̱p. I sham izər ká̱ iya̱m-wór onəm oga atak atántàn na. 13 Iya̱m va̱ i nəm te, a sat nzwan pa̱ kwar wa iya̱m va ma nəm ka̱ alum. Kang a yà nzwar ka̱ ngba̱p nza̱m ka̱t. Kang a yà nra̱n ka̱ nchè ka̱t. Kang a yà nnəm ilakchi, ka̱ mmai, ka̱ ngba̱ng ikum, ka̱ nkpar ìkpar ka̱t. 14 Iya̱m va̱ mà pa̱ ma nəm te, re o yar nnap nnəm nja aPonzhi-Yesu Kəristi. Kan o təm ka̱ nrəng asa̱l va̱ o nəm kang o nəm iya̱m va̱ nnap nnəm wo ngga izər ɗom ka̱t.

14

Kan o nak mpat ówan wo ka̱t

1 Unəm va̱ nna nnandər nandər na kam chit ka̱t te, o ka̱m na ka̱m wa agənang ka̱ nna. Kan ndap-atam ka̱ apal ishi iya̱m ro a gwang wo ka̱ na ka̱t. 2 Unəm ro te, nna nnandər nandər ma̱n á na ma̱n pa̱ uza̱ a ri ka̱ iza̱ iya̱m nggo. Uro nnyi te, nna nnandər nandər kam ka̱t te, uza̱ i ri iya̱m-nrì va azáng na chwat. 3 Unəm va̱ i ri nza̱ iya̱m nggo te, kang uza̱ a ɓak unəm uga ntap iya̱m-nrì ka̱t. Unəm va̱ i yak iya̱m-nrì yak te, kan uza̱ a là únəm uga nri nza̱ iya̱m nggo pa̱ uza̱ pat nnap chit ka̱t. Ka̱kul Inan ma̱n ka̱ na ma̱n. 4 U kur wa ada nnyi kan ɓu nak mpat úzwal anəm-kak yà? Nsat nkam nggo te, uza̱ i sat únəm ga nzhi wò na. Nləp ifan nggo te, ya uza̱ i ru únəm ga nzhi wò na kpa. Ko pa̱ ɗa̱p uza̱ i ləp ifan ka̱t. Ka̱kul uPonzhi-Inan kukur pa̱ o nak na a sat a kam.

5 Unəm ro i yar pa̱ ka̱ ashe nrá te, nro ji ngwan wò ji ka̱kul nva̱ ta n-yə̀yə̀r. Unəm ro nnyi te, nkpaktak oza̱ iya̱m-izəntən ka̱tətak. Iya̱m va pa̱ kpaktak unəm yar pa̱ nna nnap te, re uza̱ a nyi pa̱ kpátkpát ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ iya̱m va̱ ta wanta na nna̱n. 6 Unəm va̱ yar pa̱ nra ro yə̀yə̀r te, uza̱ yar pa ka̱kul nna ichumchum íNan. Unəm va̱ i ri nza̱ apir izhé nggo te, uza̱ ri ka̱kul nna ichumchum íNan. Ka̱kul uza̱ ka̱ nna aɗəngchi íNan ka̱ku-kul. Unəm va̱ nnyi yan ka̱ nri izhé pa̱ vava te, uza̱ nəm ka̱kul nna ichumchum íNan. Ka̱kul uza̱ ka̱ nna aɗəngchi íNan ka̱kukul. 7 Ka̱kul unəm ro yà ka̱ ashe yi uva təm ka̱kul ishi wò ka̱ nkukwa ka̱t. Unəm ro yà ka̱ ashe yi i ku ká̱ ishi wò ka̱t kpa. 8 A yà pa̱ nna i yà ka̱ n-yi n-yi te, i təm ka̱kul nna ichumchum íNan. A yà pa̱ i re n-yi n-yi i ku chit te, re i ku ka̱kul nna ichumchum íNan na kpa. Ko a yà pa̱ mmayi ka̱ n-yi n-yi, ka̱ a yà pa̱ mmayi ka̱ n-yi n-yi ka̱t te, mmayi onəm aPonzhi Inan. 9 Ka̱kul iya̱m va ta na pa̱ wat uKəristi ku. Uza̱ won ka̱ atak ikú na uza̱ a ta̱l uPonzhi onəm va̱ oma ku chit ka̱t, ka̱ onəm va̱ ku chit. 10 Nna kan mmaɓu nnyi te, sang kang ɓu nak mpat úwan ɓu yà? Iza̱ nak kan ɓu ɓak uwan ɓu yà? Ka̱kul nkpaktak yi i ga ntong ka̱ mpyal atak ntəm ngga nnap-akwali Inan. 11 Ma lir pa̱ Inan là pa̱,

&lt;&lt;N son anung kam pa̱ gənggəng ka̱ aɗin Inan uga Iriri pa̱,

&lt;Nza̱ unəm nggo te, i ga nkuchi ká̱ irən ka̱ mpyal mí wop mi.&gt;

&lt;Nza̱ unəm nggo te, uza̱ i bol anung i là ká̱ ishi wò pa̱ mmami na Inan.&gt; &gt;&gt;

12 Ka̱kul nva̱ ta te, ilum sur ro te, nza̱ uzəntən yi nggo i ga nshal ka̱ mpyal Inan ka̱ anung wò nkpaktak iya̱m va̱ unəm nəm.

Kan wa nak uwan ɓu a ləp ifan ka̱t

13 Ka̱kul nva̱ ta te, kan i ya owan yi ka̱ mpat ro lap ka̱t. Iya̱m va̱ mà pa̱ unəm a nəm te, re uza̱ a yar ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ kan mmawò na o sat iya̱m iga nnak ugənang wò a ləp ifan ka̱t. Kan uza̱ a ma̱n a yà iya̱m iga nzwan asa̱l ku uwan wò ka̱t kpa. 14 N nyinyi har mi ləla ka̱ ashe aɗin aPonzhi Yesu-Kəristi pa̱ iya̱m-nrì ro yà va pa̱ i yə̀r unəm uga ngwa Inan ka̱t. A yà pa̱ unəm yar apir iya̱m-nrì ro pa̱ i yə̀r wò te, ka̱tətak te, a sat iya̱m iyə̀ryə̀r chit. 15 A yà pa̱ iya̱m va̱ u yan jak mmaɓu ka̱ nriri kan ka̱ nnak ìgwak awan ɓu ra ka̱t te, ya mma̱n yà ka̱ ashe ntəm ɓu ka̱t. Kan wa ma̱n iya̱m va̱ mmaɓu ka̱ nriri a sat iya̱m iga nnak na a zhì ka̱t. Uza̱ va uKəristi ku chit ka̱ku-kul a. 16 Ka̱kul nva̱ ta te, iya̱m va̱ u yar pa̱ ɓiɓyen te, kan wa ma̱n ma là pa̱ iya̱m-iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 17 Ka̱kul iponzhi Inan pa te, nnap iya̱m irírí ká̱ iya̱m iwawa ka̱t. Iponzhi Inan nnap nta̱l unəna̱n ka̱ mpyal Inan, ka̱ ntəm ka̱ ashe nra-ìgwak, ka̱ ntəm ka̱ ashe nchang ìgwak va̱ aRuhu-Nəna̱n i ɓa ka̱. 18 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nnəm inok aKəristi ka̱sa̱l va̱ ta te, ya uza̱ sat unəm va chit Inan i fe nchang ka̱ na. Onəm i ma̱n ka̱ na ma̱n kpa.

19 Ka̱kul nva̱ ta te, re i pá apər ka̱ nnəm apir iya̱m va i ɓa ka̱ ntəm-ikankan ka̱ mme onəm i kam. 20 Kan o ma̱n o vyap inok Inan ka̱kul nnap iya̱m irírí ka̱t. Nza̱ apir iya̱m nggo te, a ɓiɓyen. Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ unəm yan jak i ri iya̱m va i nak uwan wò i ləp ifan te, ya uza̱ nəm ɓyen ka̱t. 21 Nva̱ pa̱ unəm a ri izhé, ka̱t te uza̱ a wa ndəng ìba̱ngba̱ng, ka̱t te uza̱ a nəm nza̱ apir iya̱m nggo va i nak ugənang i ru te, ya kapkap pa̱ uza̱ a nəm iya̱m va̱ ta ka̱t. Nna ɓyen ji. 22 Mmaɓu ka̱ nna nnandər ɗò? Re a yà nnap va ká̱ ishimshe ɓu ká̱ Inan. Nnap-nnəna̱n na yà ka̱ apal ishi anəm va̱ igugwak rəra ka̱ anung nnəm iya̱m va̱ nnap-nnənəm nyám á na pa̱ a dakdak a. 23 Unəm va̱ nnyi ka̱ nkat amar ka̱ apal ishi nri iya̱m-nrì kan uza̱ ri ká̱ nnà te, ya uza̱ pat nnap íNan chit ka̱kul uza̱ ri iya̱m va̱ ta ka̱ ashe ngga̱m, nna nnandər yà ka̱ ka̱t. Iya̱m va pa̱ kpaktak unəm nəm nzəng ka̱ nna nnandər ka̱t te, iya̱m va̱ ta nnap-mɓá̱ngɓa̱ng.

15

Nnak ìgwak awan ɓu pa̱ a chang nna rwa ji

1 Mmayi va̱ i kəkam ka̱ ashe nna nnandər te, a mà pa̱ onəm va̱ kam ka̱t te, i təp awo óza̱ kà̱ nyar iɗək nɗaktak oza̱. Kan i nəm iya̱m ka̱ nɗom ishi ka̱t. 2 Re nza̱ uzəntən yi nggo te, a nəm iya̱m va i chəchan ku uwan wò. Uza̱ a nəm iya̱m va i ka̱mshishi ka̱m, kan i me na me kpa a. 3 Ka̱kul ka̱ uKəristi ká̱ ishi wò te, iya̱m va̱ uza̱ nəm te, iga nɗom ishi ka̱t. Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Mpwat va̱ onəm ka̱ pwat ɓu te, a le chit təm mmami na ká̱ ishi.&gt;&gt;

4 Iya̱m va pa̱ kpaktak ma lir matmat ka̱ ashe nnap-nlà Inan te, ma lir pa̱ na a ɗyang iya̱m ayi, na asak va̱ ka̱ ashe nnap-nlà Inan i ka̱m nzəng ka̱ nka̱r ìgwak te, oza̱ a nak yi i təm ka̱ ashe nnak-ìgwak. 5 Re Inan va i na nka̱r-ìgwak ka̱ nkam-ìgwak kpa te, uza̱ a na apir ìgwak awo iga ntəm ntəm ngga ngwan ishi ká̱ izəzər. Uza̱ a na wo ka̱ ashe ntəm wo ngga nyar nva̱n aYesu kəristi, 6 na o na ichumchum íNan anung wo a yà pa̱ zən. Igwak wo pa̱ kpaktak a məma̱n ka̱ kpa. Inan va uwa Inan kan uwa uPo aPonzhi yi uYesu Kəristi kpa a.

Nnap nlà Inan ngga nchang nfe
ka̱kul onəm va oYahudi ka̱t

7 Ka̱kul nva̱ ta te, o ma̱n ka̱ owan wo ma̱n wa nva uKəristi ma̱n ká̱ wo, na a ɓa ka̱ nna ichumchum íNan. 8 Re ń là awo. UKəristi ta̱l uzwal oYahudi ka̱kul nnyam nnandər Inan na a nyám pa̱ nkpaktak nsar nnap-nlà va̱ Inan ka̱ sar ókəka yi omatmat te, uza̱ i yə́yə́l. 9 Onəm va̱ oYahudi ka̱t nnyi te, oza̱ a na ichumchum íNan kpa ka̱kul nrwa-igugwak. A mà dakdak wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, mi bol anung mi na aɗəngchi aɓu ka̱ mpyal onəm va̱ uYahudi ka̱t.

Mi shi nnap-nshì, mi shep aɗin ɓu ka̱ kpa.&gt;&gt;

10 Nnap nlà Inan là kà̱ɗi pa̱,

&lt;&lt;Ónəm va̱ aYahudi ka̱t, o təm ka̱ ashe nchang ìgwak nzəng ka̱ onənəm.

Ónəm va̱ oYahudi ka̱t, o lan nzəng ka̱ onənəm.&gt;&gt;

11 A là kà̱ɗi pa̱,

&lt;&lt;O na aɗəngchi íNan nkpaktak wo va̱ onəm va oYahudi ka̱t a.

Ónəm pa̱ kpaktak, o shi nnap-nshì ngga nna aɗəngchi á na.&gt;&gt;

12 Kà̱ɗi te, uYeshayah là kpa pa̱,

&lt;&lt;Unəm uga akum ìjili aJesi ka̱ mɓa nfa.

Unəm va i fa i nəm ichumchum ka̱ apal ishi nkpaktak oga akum ìjili.

Uwa onəm va̱ oYahudi ka̱t te, i nak ìgwak ka̱.&gt;&gt;

13 Re Inan va uwa i nak unəm i nak igwák ka̱ nnap te, uza̱ a nak ìgwak wo a chang pa̱ makmak. Uza̱ a na nra-ìgwak mmakmak awo ka̱kul nna nnandər wo. Na o nak igwák wo kù uwa pa̱ gənggəng ka̱ atak ichumchum aRuhu-Nəna̱n.

Ntəm ka̱ atak ichumchum aRuhu-Nəna̱n

14 Ógənang mi, mmami ká̱ ishi mi te, m məma̱n pa̱ mmawó ká̱ ishi wo te, mmawó onəm oga nnyi-nnap pa̱ gənggəng. Onəm va nnyi iya̱m wo mak pa̱ gənggəng. O kur nɗyang iya̱m ówan wo kur. 15 Ka̱ nna kpa te, nnap va̱ n lir awo te, n lir nnap kəkam ka̱ apal ishi nró na ń rən awo. N là ka̱kul nnap nnəna̱n va Inan na mi 16 nva̱ uza̱ nak mi chit unəm uga nnəm inok aYesu kəristi ónəm va oYahudi ka̱t a. Inan nak mi ka̱ nnəm inok nla nnap-nləla ngga nchang nfe wa anəm uga nshi iya̱m awop na onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ a tong wa iya̱m ipápà ka̱kul nshi va Inan məma̱n ka̱. Iya̱m va aRuhu nəna̱n a nal a. 17 Ka̱kul nva̱ ta te, mi lan ka̱ ashe aYesu kəristi ka̱kul inok va̱ mmami ka̱ nnənəm Inan te, a yìyà ká̱ ipir. 18 Ko pa̱ ɗa̱p anung i pat ka̱ mi mi là iya̱m ro ka̱t, ya iya̱m va chwat uKəristi nəm ka̱ atak nnəm inok ka̱ mi ka̱kul mɓa ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t, na oza̱ a kpak nnap nnəm íNan ka̱ atak iya̱m va uKəristi nak mi n là ká̱ iya̱m va̱ n nəm kpa a. 19 Oza̱ i ya ka̱ atak iya̱m ichumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong. Oza̱ i kpak nnap nnəm va̱ ta ka̱ atak ichumchum aRuhu-Nəna̱n. A nak te, a won ka̱ aUrushelima ka̱ aɓo mbin ngga atak va̱ ta ga chu aIlirikum te, n là nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe chit, ka̱ n re aɓuɓo ka̱t. 20 Nnap va̱ n yar anyinyam te, nna pa̱ ń là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱ atak va na ma fe aɗin aKəristi chit ka̱t. Na a yà pa̱ kan mà me nzhi va unəm ukak a ban akukum ka̱t. 21 Mi nəm i mal dakdak wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Onəm va̱ ma là nnənap óza chit ka̱t te, oza̱ i nyi na.

Onəm va oma fe nnənap chit ka̱t te, oza̱ i ga nkpán ipipir.&gt;&gt;

UBulus ɗa̱mshi izər ka̱kul ngga aRom

22 Iya̱m va ta nak te, nva̱n pa̱ nkyak mɓa atak wo nna ka̱ mɓa̱r mi. 23 N-yanmata̱ jiwo te, n gba̱l inok ka̱ mbin ngga atak va̱ ta̱ chit. Ka̱kul pa̱ ayan nya wo va pak inok nji mi chit izún pa̱ makmak te, 24 n nak ìgwak nya wo kan mi watar mi ga mbin Asabaniya. Mi sat ka̱ atak wo pa̱ ɗa̱p mi jul izər nzəng ka̱ nfe nchang ntəm nzəng ká̱ wo. Nna chit te, o ka̱mshi mi kà̱ nnap achen mi aga ngga atak va̱ ta. 25 N-yanmata̱ te, mmami ka̱ ngga aUrushelima ka̱kul ngga ka̱ nka̱mshi ónəm Inan. 26 Ogənan oga mbin aMakidoniya ka̱ Akaya yà ɓiɓyen ka̱ oza̱ pa̱ oza̱ a kwap iya̱m ka̱kul nka̱mshi ogənan oga nkun ka̱ ashe onəm Inan oga aUrushelima. 27 Oza̱ ya nnəm pa̱ chəchan ka̱ oza̱. Nnandər te, nnəm pa sat óza̱ wa akat ká̱ ishi. Ka̱kul a yà pa̱ onəm va oYahudi ka̱t kan ka̱ nfe nchang nzəng ka̱ oYahudi nnap-nəna̱n va Inan ka̱ sar nnənap óma chwat te, a sat nnap ga nkpak pa̱ oza̱ a fe nchang iya̱m iga apambin nzəng ka̱ oYahudi. 28 Ka̱ nva̱ngva̱ mi gba̱l ka̱ ngga ka̱ nre va̱ ta mi yichi nkpaktak kpaktak óza̱ te, mi wòl atak wo kan mi watar mi ga mbin Asabaniya. 29 N nyinyi pa̱ mi ɓa atak wo te, mi ɓa ka̱ nnap nnəna̱n aKəristi awo aɓuɓo ro i ɓur ka̱t.

30 Ógənang, mmami ka̱ nchal wo ka̱ ashe aɗin aPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱ mma̱n va̱ aRuhu-Nəna̱n i na te, mmami ka̱ nchal wo pa̱ o ka̱mshi mi ka̱ nnəm aduwa íNan 31 na uza̱ a nak ń fa ká̱ ikángkáng ka̱ mbin aYahudiya kan onəm va̱ na nnandər ká̱ Inan ka̱t te, oza̱ a nak ishi a nan mi ka̱t. Uza̱ a nak inok mi ka̱ aUrushelima a sat iya̱m va onəm Inan oga atak va̱ ta i məma̱n ka̱ kpa. 32 Nna chit te, a yà pa̱ Inan məma̱n te, mi ɓa atak wo ka̱ ashe nchang ìgwak na ń jul izər ka̱ atak wo. 33 Re Inan uga nna nra-ìgwak a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak. Nna a təm.

16

Nre-anung

1 N ɗom pa̱ ń là awo pa̱ uFibi ugənang yi uchar uza̱ uchar unandər va i nəm inok ka̱ ashe ikilisiya iga aKankiriya. 2 O ka̱m na ka̱m ka̱ atak wo ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu wa nva a mà nnəm ónəm va̱ oji Inan a. Nka̱mshi va pa̱ kpaktak uza̱ a ram ka̱ atak wò te, o na á na na. Ka̱kul uza̱ ká̱ ishi wò te, uza̱ ka̱mshi onəm chit pa̱ kyak. Mmami uzəntən ka̱ ashe onəm va̱ ta.

3 O re anung re úAkila á mi ka̱, ka̱ uchar wò uBərisila. Oza̱ onəm oga nnəm inok aYesu kəristi nzəng ka̱ mi. 4 Oza̱ yang ká̱ iriri oza̱ ka̱kul mi. Mmami na chwat ka̱ nɗəngchi oza̱ ka̱t. Nkpaktak onəm oga ngwa Inan va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ atak pa̱ ɗongɗong ka̱ nna aɗəngchi óza̱ na kpa. 5 O re anung re á mi ká̱ ikilisiya va̱ ka̱ mɓut ka̱ nzhi oza̱. O re anung re úIpenitus ukpa mi uma̱nma̱n va uwa unəm uga ngəshi va na nnandər ku uKəristi ka̱ ashe mbin Asiya a. 6 O re anung re úMaryamu ka̱. Uza̱ va nəm inok byet ka̱kul wo a. 7 O re anung re ónal mi uAnduromikus ku uYumiyus. Oza̱ va ká̱ i yà ka̱ nzhi ikan nzəng ka̱ oza̱. Ka̱ ashe onəm oga nre aKəristi te, oza̱ onəm va nva̱n ka̱t. Oza̱ na nnandər na ku uKəristi mpyal mi. 8 O re anung re úAmipiliyus. Uza̱ va m ma̱n na ma̱n ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu. 9 O re anung re Úrbanu ka̱. Uza̱ va unəm uga nnəm inok aKəristi nzəng ka̱ yi. O re anung re úSetakis ukpa mi uma̱nma̱n. 10 O re anung re úApulis. Uza̱ va uKəristi ma̱n ka̱ na ma̱n a. O re anung re úArustobulus ka̱ onəm oga ashe nzhizhi. 11 O re anung re únal mi uHirudiyan. O re anung re úNarsisas ka̱ onəm oga ashe nzhizhi va oja aPonzhi-Yesu a. 12 O re anung re úTirifina ku uTirifosa ochar va ka̱ nnəm inok aPonzhi-Yesu ká̱ ìgwak pa̱ izən. O re anung re úParsis ukpa mi uma̱nma̱n. Uchar va nəm inok aPonzhi-Yesu byet kpa ká̱ ìgwak pa̱ izən. 13 O re anung re úRufas. Unəm aPonzhi-Yesu va nva̱n ka̱t. O re anung únənan ka̱ kpa. Uchar va yar mi wa ayen wò na kpa a. 14 O re anung re úAsinkirtus, ku uFilegon, ku uHamis, ku uPaturobas, ku uHamas ka̱ aɓo ogənan va̱ nzəng ka̱ oza̱. 15 O re anung re úFilologus kpa, ku uYuliya, ku uNiriyas, ku ugənang gənang uchar, ku uOlimpas ka̱ nkpaktak aɓo onəm Inan va̱ nzəng ka̱ oza̱. 16 O re anung ówan wo ka̱ ashe mma̱n. Nkpaktak ikilisiya aKəristi iga atak va̱ ta̱ ka̱ nre awo kpa. 17 Ógənang, mmami ka̱ nchal wo pa̱ o nəm dakdak ka̱ onəm oga mɓa ka̱ nkap izər, ka̱ onəm oga nnak oro i ləp ifan. Onəm va ka̱ nlun na oza̱ a vyap nɗyang nnəna̱n va̱ ma ka̱ ɗyang awo a. Kan o dat ka̱ apir onəm va̱ ta ka̱t. 18 Onəm va̱ ta inok aPonzhi-Kəristi oza̱ ka̱ nnənəm ka̱t. Nnap afu oza̱ na chwat rwa oza̱. Ka̱ atak nnap-nlà nchangchan ngga asap-anung, ka̱ nna ndəng ónəm na oza̱ ka̱ nlam onəm oga amwang. 19 Mmawo te, onəm pa̱ kpaktak fe nnap nkpak nnap nnəm wo fe. Nna nak te, ìgwak chàng mi pa̱ gənggəng ka̱kul wo. Ka̱ nna kpa te, n ɗom wo pa̱ iya̱m na kpaktak inəna̱n te, o yà ka̱ aghan aga nnyi iya̱m va̱ ta. Iya̱m va̱ iɓá̱ngɓa̱ng jiwo te, kan iya̱m ro a gwang wo ka̱ ka̱t. 20 UPonzhi-Yesu uga mɓa ka̱ ntəm-ikankan dat chit ka̱ nnəm úShetan ka̱ nchang ka̱t, i nak wo o nəm ichumchum ka̱ apal ishishi. Nnap-nnəna̱n aPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

21 UTimoti unəm uga nnəm inok nzəng ka̱ mi ka̱ nre anung awo. ULusiyus, ka̱ uYason, ká̱ uSosipa onal mi ka̱ nre anung awo kpa. 22 Mmami uTertiyus va n lir iya̱m va̱ ta̱ te, mmami ka̱ nre anung ajem awo kpa ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu.

23 UGayus va nzhizhi sat atak va mi ra ka̱, ka̱ atak mɓut ikilisiya ká̱ ishi wò te, uza̱ ka̱ nre anung awo. UIrastus unəm uga nnakshi ka̱ mbwai ìtong va̱ ta̱ ku ugənang yi uKwartus ka̱ nre anung awo.

24 Re nnap nnəna̱n aPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak. Nna a təm.

Nwachi nnap-nlà ka̱ nna aɗəngchi

25 Re uza̱ va uwa ká̱ ichumchum iga nnak wo pa̱ o kam ka̱ ashe nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ ka̱ o fe ka̱ atak mi te, ma na ichumchum á na. Wa nva ka̱ n là awo nva̱ ka̱ n là nnap-nlà aYesu kəristi awo a. Nnap nlà va̱ ta nva ka̱ yà mbwambwam ka̱ nnəm apambin na byet. 26 N-yanmata̱ te, a fa chit ka̱ mban. Ma nak ma nyi ka̱ atak iya̱m va̱ onəm oga *nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ lir wa nva Inan là óza̱ pa̱ oza̱ a lir. Inan va təm chit mbyet mbyet jiwo. Ma nyám nnap-mbwambwam va̱ ta ka̱ mban na onəm oga nza̱ akum ìjili nggo te, oza̱ a na nnandər ka̱ na nzəng ka̱ nkpak nnap nnəm á na kpa. 27 Ichumchum təm iji Inan chit mbyet mbyet. Uwa ji ka̱ aghan pa̱ kpaktak. Ma na ichumchum á na ka̱ ashe aɗin aYesu kəristi. Nna a təm.

1 AKorinti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AKorinti

ngga nzəng

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus va ma wór pa̱ a ta̱l unəm uga nre aYesu kəristi ka̱ atak nɗom Inan a. Uza̱ nzəng ku ugənang yi uSastanisu.

2 Ma lir iya̱m va̱ ta̱ na a ga atak wo onəm oga ngwa Inan oga aKorinti. Mmawo va ma va̱n wo chit ka̱ ashe aYesu kəristi o fa ka̱ ashe aɓo onəm a. Ma wór wo na o yà onəm nəna̱n va yà ka̱ adak ro ka̱t. O yà pa nzəng ka̱ nkpaktak aɓo onəm oga nza̱ atak nggo va ka̱ ngwór ka̱ ashe aɗin aPonzhi yi uYesu Kəristi. Uwa uPonzhi oza̱, ku ujiyi kpa.

3 Re nnap nnəna̱n ka̱ nra-ìgwak va a fa ka̱ atak Inan uPo yi ku uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

Aɗəngchi ka̱ apal ishi nnap nnəna̱n
va aRuhu kap ónəm

4 Pa̱ ɗəkər te, mmami ka̱ nna aɗəngchi íNan ka̱kul wo. N ɗəngchi ka̱kul pa̱ uza̱ nak nnap nnəna̱n wò awo chit ka̱ ashe aYesu kəristi. 5 Ka̱kul ka̱ ashishe na ma dum wo chit ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l nggo. Ma dum wo ka̱ apir nkpaktak iga iya̱m va̱ mmawó ka̱ nləla. Ma dum wo kpa ka̱ apir nkpaktak nnyi va̱ mmawó ka̱ a. 6 A nak te, iya̱m va̱ ká̱ là ka̱ apal ishi aKəristi te, a nyám chit ka̱ ashe wo pa̱ nnandər. 7 Ka̱kul nva̱ ta te, o lan iya̱m ro ka̱ ashe imwa nnap nnəna̱n Inan ka̱t, nva̱ mmawó ka̱ nlok ka̱ nzhin ilum va̱ mí nyám uPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱ mban a. 8 Uza̱ i nak wo nak o kam har i chu nra ngga nkur na o tong onəm va yà ka̱ mpat ro ka̱t, ká̱ ilum aPonzhi yi uYesu Kəristi. 9 Inan va̱ wór wo pa̱ o təm ntəm ngga mma̱n nzəng ká̱ uYiyen uYesu Kəristi uPonzhi yi te, nnandər nandər yə́l awo yə́l.

Nkap izər ka̱ ashe ikilisiya

10 Ógənang, mmami ka̱ nchal wo ka̱ ashe aɗin aPonzhi yi uYesu Kəristi pa̱ anung wo a yà pa̱ zən. Ka̱kul kan nkap izər ro a yà ká̱ ishimshe wo ka̱t. Na nrən-nnap wo pa̱ kpaktak a yà nzəngtən. 11 Ógənang mi, onəm ro ka̱ ashe onəm oga nzhi aKulowi là á mi pa̱ ndáp-izər nna yà ká̱ ishimshe wo. 12 Iya̱m va ta̱ mmami ka̱ nləla. Uro ka̱ ashe wo i là pa̱, &lt;&lt;UBulus uwa mmami ka̱ nyar nvəva̱ng.&gt;&gt; Te uro pa̱, &lt;&lt;UApolos uwa mmami ka̱ nyar nvəva̱ng.&gt;&gt; Uro pa̱, &lt;&lt;UKefas uwa mmami ka̱ nyar nvəva̱ng.&gt;&gt; Uro nnyi te, i là pa̱, &lt;&lt;UKəristi uwa mmami ka̱ nyar nvəva̱ng.&gt;&gt;

13 Re m ɓəp ɗak pa̱ uKəristi va̱ pa te, uza̱ chak izər chak ɗò? UBulus uwa ma pak ka̱ apal akun ikú ka̱kul wo ɗò? Ma nə̀m abaptisima awo te, ma nə̀m awo ka̱ ashe aɗin aBulus na ɗò? 14 N ɗəngchi Inan ka̱kul pa̱ n nə̀m abaptisima únəm ro ka̱ ashe wo ka̱t. N nə̀m uKərisbus ku uGayus oma chwat. 15 Ka̱kul nva̱ ta te, kan unəm ro a là pa̱ ma nəm abaptisima a wò ka̱ ashe aɗin mi ka̱t. 16 (N rəng chit kpa. N nəm abaptisima ónəm oga ashe nzhi aIstifanus nəm kpa. A watar nva̱ ta te, n rəng pa̱ n nəm abaptisima únəm ro lap ka̱t.) 17 Ka̱kul uKəristi re mi pa̱ n nəm abaptisima na ónəm ka̱t. Uza̱ re mi pa̱ ń là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe na ónəm. N là nnap-nlà va̱ ta ka̱ atak nnap-nlà ngga aɓələm achangchang aga aghan anəm ka̱t. Ka̱kul le kan iya̱m va̱ ta̱ a vyat ichumchum ikú aKəristi iga apal akun ka̱t.

UKəristi uwa aghan ká̱ ichumchum Inan

18 Nnap ikú aKəristi ka̱ apal akun sat nnap ngga mpərək ka̱ atak onəm va̱ ka̱ nku ka̱ ashe nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ a. Mmayi va̱ nnyi ma ka̱ nka̱mshi yi í ya iriri iga mbyet mbyet te, nnap va̱ ta sat ichumchum Inan. 19 Ka̱kul ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Mi shin aghan onəm oga aghan.

Mi dərkən nnyi onəm oga nnyi i le á mi ka̱ cho.&gt;&gt;

20 Onəm oga aghan va̱ che yà? Onəm oga nnyi va̱ che yà? Onəm oga ndáp-atam kà̱ nnap ngga ashe nra va̱ ta̱ che yà? Inan uza̱ wa pwa aghan aga apambin va̱ ta̱ sat mpərək ka̱t ɗò? 21 Ka̱kul pa̱ Inan ka̱ ashe aghan wò te, apambin va̱ ta̱ ka̱ atak aghan aga ishi wò te, a nyi Inan va̱ ta ka̱t. A nak te, a chəchan ká̱ Inan pa̱ ka̱ atak iya̱m iga mpərək va ma là ónəm te, ka̱tətak na uza̱ ka̱mshi onəm va̱ na nnandər na ka̱. 22 OYahudi jiwo te, oza̱ i ɗom pa̱ o ya iya̱m va i fa iga nnəm ayə̀r kan o ma̱n ka̱. OHeleni nnyi te, nnap va aghan te, nna rwa oza̱. 23 Mmayi te, i là nnap ka̱ apal ishi aKəristi va ma pak ka̱ apal akun ikú. Nnap va ka̱ atak oYahudi te, iya̱m iga nnak oza̱ i ləp ifan. Ka̱ atak aɓo akum aro nnyi te, a sat nnap ngga mpərək ka̱ oza̱. 24 Ka̱ nna kpa te, ka̱ atak onəm-wórwór oYahudi ka̱ oHeleni pa̱ kpaktak te, uKəristi uwa ichumchum Inan. Uwa kpa aghan Inan. 25 Ka̱kul iya̱m va̱ ma rən pa̱ nna nnəm mpərək Inan te, a ji aghan anəm ji. Iya̱m va̱ ma rən pa̱ nnəm Inan pa̱ kúú te, a ji ìkàm anəm ji.

26 Ógənang, o rən apir onəm va̱ ka̱ o yà nva̱ ma wór wo a. Onəm va̱ ka̱ ashe wo oga aghan ka̱ atak nla nnap-nlà anəm te, oza̱ yə́l pe ka̱t. Onəm va̱ gəgək ka̱ ashe wo yə́l awo ka̱t na kpa. Onəm va̱ fa ka̱ akum iponzhi ka̱ ashe wo te, oza̱ yə́l pe ka̱t. 27 Ka̱ nna kpa te, Inan yak iya̱m iga mpərək ka̱ ashe apambin, na a na ìwuswa ónəm oga aghan. Inan yak iya̱m va ka̱ atak apambin te, a kam ka̱t, na uza̱ a na ìwuswa ónəm oga ìkàm. 28 Inan yak iya̱m va kur iya̱m ro ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ ka̱t. Iya̱m va iɓákɓak, iya̱m va yà ka̱t ká̱ ìnənang. Uza̱ yak na uza̱ a dərkən iya̱m va yiya a. 29 Ka̱kul kan unəm ro a rup ká̱ ishi ka̱ mpyal Inan ka̱t. 30 Ka̱kul Inan uwa nak kang o təm oji aYesu Kəristi. UKəristi va Inan nak ta̱l aghan chit ka̱kul yi a. Iya̱m va̱ ta̱ nna nnap nnəm nnəna̱n yi va i ya. Nna ntong onəm nəna̱n va ya ka̱ adak ro ka̱t. Nna amwa ka̱kul nka̱m ishi. 31 Ka̱kul nva̱ ta te, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nlan te, re uza̱ a lan ka̱ uPonzhi-Yesu.&gt;&gt; Wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan a.

2

Nnyam-nnap ka̱ apal mpak aYesu

1 Ógənang, nva̱ ka̱ m ɓa atak wo n là nnap Inan mbwambwam awo te, ka̱ yà nzəng ka̱ nnyi nnap-nlà, ka̱t te nnyam aghan ro ka̱t. 2 Ka̱kul ka̱ n yà nzəng ká̱ wo te, ka̱ n yar chit ka̱ ashe ìgwak mi pa̱ nnap nnəm mí ga ká̱ iya̱m ro ka̱t. I ga ka̱ apal ishi aYesu kəristi na chwat ka̱ mpak va̱ ma pak na ka̱ apal akun ikú a. 3 Ka̱ m ɓa atak wo wa agwom ka̱ ayə̀r ka̱ ntan-izər pa̱ gənggəng. 4 Iya̱m va̱ n là, ka̱ asa̱l va̱ n là ónəm ka̱ te, nnap-nlà anəm uga aghan ngga nchang-anung ka̱t. Iya̱m va̱ n nə̀m te, n là nnáp vá i nyám ichumchum aRuhu. 5 Kan nna nnandər wo a da̱r izər ka̱ghan anəm ka̱t. Re a da̱r ka̱ apal nkam Inan.

Nnyam-nnap ka̱ atak aRuhu

6 Ka̱ nna kpa te, ka̱ atak onəm va̱ kukur te, i là nnap-nlà ngga aghan là óza̱. Aghan va apir aghan aga ashe nra va ta̱ ka̱t. Ka̱t te, aghan oponzhi oga ashe nra va ta̱ ka̱t. Oza̱ va i watar i nyan atak-lakchi a. 7 ká̱ nnà te, mmayi ka̱ nla nnap-nlà aghan Inan abwambwam na óza̱. Aghan va a bubwam á. Aghan va Inan nak chit təm, na i ya atak nsat nchumchum yà nna ma nə̀m apambin chit ka̱t. 8 Unəm ro yà ka̱ pa̱ uzəng ka̱ ashe oponzhi oga ashe nra va̱ ta̱ kpán ipir aghan va̱ ta ka̱t. Ka̱kul oza̱ ka̱ kpán ipipir kpán te, ya oza̱ ka̱ pak uPonzhi-chumchum ka̱ apal akun ikú ka̱t. 9 Iya̱m va ta̱ ma lir.

&lt;&lt;Iwu anəm ro iya ya iya̱m va̱ ta̱ chit ka̱t.

Achwang anəm ro nna fe iya̱m va̱ ta̱ chit ka̱t.

Igwak anəm ro iya lár ìzwam iya̱m va̱ ta̱ chit ka̱t.

Iya̱m va Inan ɗa̱mshi chit ka̱kul onəm oga mma̱n na a.&gt;&gt;

10 Mmayi na Inan nyám iya̱m va̱ ta ayi chit ka̱ mban ka̱ atak inok aRuhu wò. Ka̱kul aRuhu nna i gbap akum ìjili iya̱m pa̱ chatchat har ká̱ ipir igbà̱ngbà̱n ka̱ apal ishi Inan. 11 Ka̱ ashe onəm te, uda kur nnyi nrən-nnap awan wò yà? Aruhu ruhu na chwat ka̱t ɗò? wantana kpa, unəm ro kur nnyi nrən-nnap Inan ka̱t, ya aRuhu Inan chwat. 12 Mmayi te, apir aruhu aga apambin mma na a yi ka̱t. Mmayi ká̱ aRuhu va fa ka̱ atak Inan na í kpán ipir iya̱m va̱ Inan na yi chit ká̱ ìgwak pa̱ izəng a.

13 A nak te, iya̱m va̱ mmayi ka̱ nləla te, aghan anəm a nyám ayi ka̱t. Iya̱m va aRuhu a ɗyang a. Mmayi ka̱ nnyam nnap aruhu ónəm va ka̱ aRuhu a. 14 Unəm va̱ ya ká̱ aRuhu ka̱t te, uza̱ i ma̱n i ka̱m iya̱m va̱ fa ka̱ atak aRuhu Inan ka̱t. Ka̱kul oza̱ i tong nnap ngga mpərək ka̱tətak. Uza̱ i kur nkpán ipir oza̱ ka̱t. Ka̱kul pa̱ aRuhu nna i va̱n oza̱. 15 Unəm uga aRuhu i là nnap là ka̱ apal ishi nza̱ iya̱m nggo. Uza̱ te, unəm kur mmà na ka̱t. 16 Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Uda nyi nrən-nnap aPonzhi Inan nyi har uza̱ i ɗyang iya̱m á na yà?&gt;&gt; Mmayi pa te, nrən-nnap yi nja aYesu.

3

Nnap nlà ka̱ apal ishi nkap izər ikilisiya

1 Ógənang, mi là nnap ká̱ wo wa onəm va ka̱ aRuhu ka̱t. Mi là nnap ká̱ wo wa onəm va ka̱ ashe nnap nnəm ngga izər. Onəm va wa ovanba̱k ka̱ ashe aKəristi a. 2 Ka̱ n kan wo ka̱ mbyal. N kan wo ká̱ iya̱m-nrì ikamkam ka̱t. Ka̱kul nna o kur nriri chit ka̱t. Har nyangmata̱ te, nna o chu chit ka̱t. 3 Nnap-nnəm wo nna yà ngga izər na pa̱ ghal. Ka̱kul a yà pa̱ ìkpar, ka̱ ndap-izər nna yà ká̱ ishimshe wo te, ya nnap nnəm wo nna yà ngga izər na pa̱ ghal ka̱t ɗò? Nnap-nnəm wo ngga izər na ka̱t ɗò? 4 Ka̱kul uro a là pa̱, &lt;&lt;Mmami uja aBulus.&gt;&gt; Uzəntən pa̱, &lt;&lt;Mmami uja Apolos.&gt;&gt; Te ya apir nnap nnəm va̱ ta ngga izər ka̱t ɗò? 5 UApolos va̱ pa te, uza̱ kur wa ada yà? UBulus nnyi kur wa ada yà? Oza̱ ozwal Inan na pa mwan ka̱t ɗò? Ka̱ atak oza̱ na pa mwan o na nnandər ka̱t ɗò? Oza̱ nə̀m inok wa nva uPonzhi-Yesu nak nza̱ uzəntən oza̱ nggo ka̱ nnə̀nə̀m a. 6 Mmami na n suk, uApolos nnyi te uza̱ na ndədən. Kan Inan uwa i nak i rup. 7 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm uga nsusuk ku unəm uga nna ndədən oza̱ iya̱m ro ka̱t. Inan va nak rup te, uwa nnap chwat. 8 Unəm va̱ suk ku unəm va̱ na ndəng te, oza̱ mal izər. Ko udanggo i ka̱m amwa mɓək anung wò i mà dakdak. 9 Ka̱kul mmayi ozwal oga nnəm inok Inan nzəng. Mmawo nnyi te, o tong wa iram Inan. Mmawo wa nzhi Inan. 10 Ka̱ atak nnap nnəna̱n va Inan na mi te, m ban akum nzhi chit wa anəm uga nnyi mme nzhi. Unəm ukak nnyi ka̱ mme ka̱ apal akum va̱ m ban. ká̱ nnà te, re nza̱ unəm nggo a nakshi pa̱ dakdak ka̱ asa̱l va̱ uza̱ ka̱ mme ka̱ apəpal. 11 Ka̱kul unəm ro chu mban akum akak pa̱ ɗi ka̱t. Akum va̱ ma ban te, nna uYesu Kəristi a. 12 Ka̱kul iya̱m va̱ unəm me ka̱ apal akum va̱ ma ban kan ka̱ azənariya, ka̱t te ka̱ azurfa, ka̱t te ká̱ ipang iga mbwai, ka̱t te ka̱ akun, ka̱t te ka̱ akukwa, ka̱t te ka̱ azán te, 13 ilum sur ro te, nna mí nyi apir inok va̱ uza̱ nəm. Ka̱kul ilum va̱ ta i nak mí ya ka̱ mbáng. Mi i nyám ka̱ atak inok apər. Apər nna i ga nnyam nnandər inok adanggo. 14 A yà pa̱ iya̱m va̱ unəm me ka̱ apal akum va̱ ma ban kang a shin ka̱t te, uza̱ i ka̱m imwa wò. 15 A ya nnyi pa̱ inok anəm a ri apər te, uza̱ lan amwa inok wò chit. Uza̱ ká̱ ishi wò te, mí ka̱mshishi ka̱m te, i yà wa anəm va fa ka̱ ashe apər.

16 O nyi pa̱ mmawó ká̱ ishi wo te, mmawó nzhi Inan nchumchum va aRuhu Inan ka̱ ntəm ka̱ ashe wo ka̱t ɗò? 17 A yà pa̱ unəm vyap nzhi Inan nchumchum te, Inan i vyap na kpa. Ka̱kul nzhi Inan nchumchum atak anəna̱n. Mmawo na nzhi Inan nchumchum va̱ ta.

18 Kan o lam ishi wo ka̱t. A yà pa̱ unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo rən pa̱ mmawò unəm uga aghan ka̱ atak apir aghan aga ashe nra va̱ ta̱ te, re uza̱ a ta̱l unəm uga mpərək na uza̱ a ta̱l unəm uga aghan. 19 Ka̱kul aghan aga apambin va̱ ta̱ ta̱l nnəm mpərək ka̱ atak Inan wa nva ma lir chit pa̱, &lt;&lt;Uza̱ i kùr onəm oga aghan ka̱ atak aghan va oza̱ i mam.&gt;&gt; 20 Ma lir kpa pa̱, &lt;&lt;UPonzhi Inan nyinyi pa̱, nrən-nnap onəm oga aghan nnap nlakchi.&gt;&gt; 21 Ka̱kul nva̱ ta te, kan ma ləp ikwoksok kù unəm lap ka̱t. Ka̱kul iya̱m pa̱ kpaktak ijiwo. 22 Mo te, uBulus nggo, ka̱t te uApolos, ka̱t te uKefas, ka̱t te nnap apambin, ka̱t te iriri, ka̱t te ikú, ka̱t te nnap ngga nra va̱ ta̱, ka̱t te nra ngga mɓa, nza̱ iya̱m nggo pa̱ kpaktak ijiwo. 23 Mmawo nnyi te, oja aKəristi. UKəristi uji Inan.

4

Onəm oga nre aKəristi

1 Ka̱kul nva̱ ta te, a ma pa̱ onəm a nyi yi pa̱ mmayi onəm oga nnəm inok aKəristi. Oza a nyi pa̱ mmayi onəm oga nrè nnap Inan mbwambwam. 2 Iya̱m va̱ ma ɗom onəm oga nrè ka̱ te, pa̱ nnandər oza̱ a yə́l awo yə́l. 3 Mmami jem te, a yà pa̱ mmawó o gəl akwali ro ka̱ apal ishi mi te, i ɗak mi ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ko a yà ka̱ nzhi akwali te, i ɗak mi ka̱t. Mmami ka̱ nnap-akwali íshi mi ka̱t kan a ɗak mi. 4 N nyi mpat mi nro ka̱t. Ka̱ nna kpa te, a nyan chit pa̱ n yà ka̱ mpat ro ka̱t ɗò ka̱t. UPonzhi Inan uwa i nap akwali á mi. 5 Ka̱kul nva̱ ta te, kan o gha̱n o gəl akwali ka̱ apal ishi nnap ro kan nrəra i ɓa i chu ka̱t. O lok uPonzhi-Yesu a le a vang kang. Uwa i nak iya̱m-bwambwam iga afa̱p mí ya ka̱ mban. Uza̱ i pwa nrəng-nnap igwák onəm. Nda va ta te, nza̱ unəm nggo te, i ka̱m aɗəngchi wò ka̱ atak Inan ɗak.

6 Ógənang, iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak n là te, n là ka̱ apal ishi mi ku uApolos ka̱kul mɓa ka̱ mmak mmawó na. Na o ɗyang ká̱ izər yi pa̱, &lt;&lt;Kan unəm a nə̀m iya̱m a watar iya̱m va̱ ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan ka̱t.&gt;&gt; Ka̱kul kan unəm a ləp ikwoksok kù uro kan uzəntən nnyi te, uza̱ i dər na pa̱ danlabit ka̱t. 7 Uda ka̱ nyar ɓu pa̱ mmaɓu pa̱ ɗi ka̱ aɓo oro yà? Iza̱ mmaɓu ka̱ va ma na ɓu na ka̱t yà? A yà pa̱ ma na ɓu na na te, sang kang ɓu nok ɓu là pa̱ ma nəna aɓu ka̱t yà?

8 N-yanmata̱ te, o yà ká̱ iya̱m pa̱ chatchat chit a yicì wo ɗak ke? O dur chit ka̱ nva̱ ndur ka̱t a? O tong oponzhi chit nyangmata̱ ka̱ a yar yi ka̱t a? Ka̱ yà pa̱ o tong oponzhi chit na nnandər na ká̱ i tong oponzhi nzəng ká̱ wo rak wale. 9 Ka̱ atak nya mi te, Inan nak yi chit i tong onəm oga nrəre oga nku-irən. I tong chit wa onəm va akwali ikú ri yi chit. I tong chit wa iya̱m iga nchang ndər ápambin. Iya̱m iga nchang ndər ómaleka ka̱ onəm.

10 I tong wa oga mpərək chit ka̱kul aKəristi. Mmawo nnyi te, o tong onəm-tantan chit ka̱ ashe aKəristi. Mmayi wa agom. Mmawo nnyi te, mmawó onəm-kankam. Ma ka̱ nna ichumchum awo. Mmayi te, ma ka̱ mɓak yi. 11 Har nda va̱ ta̱ te, mmayi ka̱ ashe ayan ka̱ ndəng-ngba̱l. Mmayi ka̱ ntan aryakryak. Ma ka̱ nna idumdum ayi. I yà ka̱ nzhi nra ka̱t. 12 Mmayi ka̱ mɓək anung inok. I nə̀m inok ka̱ awo yi. Mi i vyap yi te, i far nnap nnəna̱n óza̱ ka̱ nna. Mi i nyan ka̱ yi te, i sar ìgwak pa̱ kan. 13 Mi i mwàn yi san nggo te, i ka̱r ìgwak. Har nda ta̱ i tong chit wa adak aga nnə̀m-jan aga apambin. I tong wa adak apal isal aga nnə̀m-jan. 14 Mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo na nak ìwuswa a nə̀m wò ka̱t. Mmami ka̱ nlir na n na ichən awo wa ovan mi oma̱nma̱n. 15 Kap ka̱ nva̱ pa̱ nna o yà ka̱ onəm oga nɗyang iya̱m awo ka̱ ashe aKəristi yəl pa̱ taktərak te, o yà ka̱ opon yə́l jiwo ka̱t. Ka̱kul ka̱ ashe aKəristi te, n ta̱l upo wo chit ka̱ atak nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe awo. 16 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami ka̱ nchal pa̱ o yar nnap nnəm mi. 17 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami ka̱ nre uTimoti i ɓa atak wo. Uza̱ uyen mi uma̱nma̱n. Uza̱ uyen pa̱ chak ka̱ ashe aPonzhi-Yesu. Uza̱ i rən awo apir ntəm mi ka̱ ashe aYesu kəristi. Ntəm va iya̱m izəngtəng ká̱ iya̱m va̱ mmami ka̱ nɗiɗyang ónəm ka̱ ka̱ nza̱ atak nggo ka̱ ashe nkpaktak ikílísiya a.

18 Oro ka̱ ashe wo fam ɓu rən pa̱ mi ɓa atak wo lap ka̱t. 19 I kali ka̱t te, mmami ka̱ mɓa atak wo a yà pa̱ Inan i məma̱n a. Nna chit te, mi gbap akum ìjili apir ichumchum va̱ onəm-famfam va̱ ta ka̱. Nnap nlà oza̱ a ɗak mi ka̱t. 20 Ka̱kul iponzhi Inan nnap ngga nshal ka̱ anung ka̱t. Iponzhi Inan pa te ichumchum. 21 Iza̱ o yak yà? M ɓa te, ń nə̀m ká̱ wo san yà? M ɓa ká̱ idari ɗò? Ka̱t te, m ɓa ka̱ ashe mma̱n ka̱ afu-rusok rusok?

5

Mmai ka̱ ashe onəm Inan

1 Ma là pa̱ apir mmai ro nna yà ka̱ ashe wo nva ka̱ ka̱ ashe onəm va̱ oga afa̱p te, mí ya apipir ka̱t a. Nna pa̱ uyen i ra uchar apo wò. 2 Te ipir nfam wo iza̱ yà? A mà pa̱ o təm ka̱ nlak-ìgwak na ka̱ o ɓàk unəm uga nnəm apir iya̱m wa iva̱ ta a fa ka̱ ashe wo ka̱t ɗò? 3 Kap ka̱ nva̱ pa̱ n yà nzəng ká̱ wo iwu ká̱ iwu ka̱t te, nna n yà nzəng ká̱ wo ka̱ ashe aruhu. Ka̱kul nva̱ ta te, ń gəl akwali chit ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu ka̱ apal ishi anəm va̱ nə̀m apir iya̱m va̱ ta̱ wa nva ká̱ n gəl ka̱ ya pa̱ mmami nzəng ká̱ wo a. 4 A yà pa̱ o ɓut te, aruhu mi nna i yà nzəng ká̱ wo. Ka̱ ashe ichumchum aPonzhi yi uYesu va nzəng ka̱ yi te, 5 o yichi unəm va̱ ta úShetan na uza̱ a zhì izəzər kan iriri riri na jiwo te, mí ka̱mshishi ká̱ ilum nvan aPonzhi-Yesu.

6 Nrup ká̱ ishi wo ɓyen ka̱t. O nyi pa̱ ayist pa̱ ɗa̱p nna i nak nkpaktak mma̱k ngga mɓit nzəngkəng i fil ka̱t ɗò? 7 Ka̱kul nva̱ ta te, o swan ayist agbakgbak a le ka̱ cho na o tong mma̱k mpipye va yà ka̱ ayist ka̱t a. Nnandər te, ma kap wo chit ka̱ ayist. Ka̱kul uKəristi va Iya-tam yi iga mpà Ka̱lum Ngantal te, ma gba̱l na chit. 8 Ka̱kul nva̱ ta te, re i rən ilum ichanchang va̱ ta ka̱ ayist agbakgbak ka̱t. Ayist va nkpán unəm ká̱ ìgwak, ka̱ nɗul-ka̱fu va ka̱ ashe yi. Re i rən ilum va̱ ta ka̱ nzəngkəng va yà ka̱ ayist ka̱t. Nzənkən va nnap nnəm ngga nsat nzwan pa̱ chak ka̱ nnandər a.

9 Ka̱ n lir awo chit pa̱ kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ onəm-maimai ka̱t. 10 Ko pa̱ ɗa̱p mmami ka̱ nla nnap ka̱ apal ishi onəm oga apambin va wa Inan ka̱t ɗò ka̱t. Oza̱ va onəm-maimai, ka̱ onəm oga aɗom, ka̱ onəm oga ntan iya̱m ka̱ onəm i vyat, ka̱ onəm oga ngwop ichər a. Ka̱ ya pa̱ ka̱ apal ishi oma te, ya ó re apambin va̱ ta̱ ká̱ inənan. 11 Ka̱ n lir pa̱ kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ unəm va̱ ma ka̱ ngwór pa̱ ugənang ka̱ ashe aKəristi kan ma nyi na ka̱ nnəm mmai, ka̱t te aɗom, ka̱t te ngwop ichər, ka̱t te nvyap aɗin onəm, ka̱t te ngwa nche, ka̱t te ntan iya̱m ka̱ onəm nvyat. Ko nri iya̱m-nrì te, kang a gwang wo ka̱ apir anəm va̱ ta ka̱t.

12 Iza̱ ɗak mi ka̱ onəm va̱ wa Inan ka̱t kan a won a yà pa̱ mi gəl akwali óza̱ yà? Onəm va nzəng ká̱ wo te, oma o gəl akwali óza̱ ka̱t ɗò? 13 Inan uwa i gəl akwali ónəm va̱ ka̱ agbai. &lt;&lt;O ɓak unəm una a fa ka̱ ashe wo.&gt;&gt;

6

Nnáp akwali ká̱ ishimshe onəm oga ngwa Inan

1 A yà pa̱ anung ga uro ka̱ ashe wo ku uwan wò te, i yar sang kang uza̱ i yar nnap-nlà va̱ ta i ga akwali ka̱ ka̱ mpyal onəm va wa Inan ka̱t, ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ a ga ka̱ ka̱ mpyal onəm Inan yà? 2 O nyi pa̱ onəm Inan oma i ga nnap-akwali ápambin ka̱t ɗò? Kan a yà pa̱ mmawó na ó nap akwali ápambin te, o kur nnap-akwali ówan wo ka̱ apal ishi iya̱m iɓwakan wa iva̱ ta ka̱t ɗò? 3 O nyi pa̱ mmayi na i ga nnap-akwali ómaleka ka̱t ɗò? Kan nnap ngga apambin nna i ma̱t yi ɗò? 4 Ka̱kul nva̱ ta te, a yà pa̱ nna o yà ka̱ nnap va anung ga wo ka̱ te, iza̱ nak kan o ga ka̱ ka̱ atak onəm va wa Inan ka̱t yà? Onəm va̱ o ta̱p i tong onəm oga nkat akwali nnap va̱ ta awo ka̱ a ya onəm va kur iya̱m ro ka̱ ashe wo ka̱t te, a lak iya̱m ro ɗò? 5 N là iya̱m va̱ ta pa̱ na a na ìwuswa awo. A nyan chit ɗak pa̱ unəm ro yà tan ka̱ ashe wo kur pa̱ a va̱n nnap ká̱ ishimshe onəm oga ngwa Inan ká̱ izəzər ka̱t ɗò? 6 Nna kan ugənang ka̱ ashe aKəristi i yar uwan wò i ga ka̱ ka̱ nzhi akwali a. Akwali va ka̱ mpyal onəm va na nnandər ka̱t a.

7 Nga ka̱ nnap ka̱ atak akwali ká̱ inənan te, ya nyám chit pa̱ nnap ji wo chit. A kapkap pa̱ ka̱ o ka̱r ìgwak ka̱ ka̱t ɗò? A kapkap pa̱ ma mwar wo na ka̱t ɗò? 8 Nna kan mmawó ká̱ ishi wo mmawó ka̱ mpat ónəm. Mmawo ka̱ mwar onəm kap ka̱ ogənan wo va ka̱ ashe aKəristi kpa.

9 Pa̱ onəm oga nɗul-ka̱fu i yà ka̱ nya iponzhi Inan ka̱t te, o nyi ka̱t ɗò? Gbat, kan ma lam wo. Onəm mà pa̱ kpaktak omaimai, ka̱ oga ngwop ichər, ka̱ oga nra ochar onəm, ka̱ onunggwan oga nnəm wa ochar, ka̱ onunggwan oga nra owan oza̱, 10 ka̱ onəm oga ayi, ka̱ oga aɗom, ka̱ oga ngwa nche, ka̱ oga nvyap aɗin owan oza̱, ka̱ oga ntan iya̱m ka̱ onəm i vyat te, oza̱ i ya iponzhi Inan ka̱t. 11 Oro ka̱ ashe wo ka̱ yà wanta na. Nna kan ma nal wo chit. Ma va̱n wo chit o le pa̱ ɗi o tong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu Kəristi ka̱ atak inok aRuhu Inan yi.

Izər wo a ichumchum íNan

12 Uro i là pa̱, &lt;&lt;Nza̱ iya̱m nggo te, ma məma̱n á mi pa̱ ń nəm.&gt;&gt; Ka̱ nna kpa te, nza̱ iya̱m nggo ka̱ nka̱mshi ka̱t. Mi ləla pa̱, &lt;&lt;Nza̱ iya̱m nggo te, ma məma̱n á mi pa̱ ń nəm.&gt;&gt; Ka̱ nna kpa te, mi yà ka̱ nre iya̱m ro pa̱ a nəm ichumchum ka̱ apal ishi mi ka̱t. 13 Uro nnyi te, i là pa̱, &lt;&lt;Ma nəm iya̱m-nrì ka̱kul afu. Ma fa ka̱ afu ka̱kul iya̱m-nrì.&gt;&gt; Ká̱ nnà te, Inan i zhì nkpaktak mparəm oza̱. Ma nəm izər anəm ka̱kul nnəm mmai ka̱t. Ma nəm ka̱kul nna ichumchum úPonzhi-Yesu. UPonzhi-Yesu nnyi te, uza̱ ka̱kul nna iriri ízər. 14 Ka̱ atak ichumchum Inan te, uza̱ won ku uPonzhi-Yesu ka̱ atak ikú. Uza̱ i won ka̱ yi ka̱ atak ikú won na kpa. 15 O nyi pa̱ izər wo oga mɓan izər aKəristi ka̱t ɗò? Nna kang mí yar mɓan izər aKəristi mí gwang i yà izəngtəng ká̱ izər achar uga nram onunggwan ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p i yà ka̱ nnəm ka̱t. 16 O nyi pa̱ unəm va̱ gwang izər wò ká̱ uchar uga nram onunggwan te, uza̱ nyáng izər izəngtəng ká̱ uchar va̱ ta chit ka̱t ɗò? Ka̱kul nnap-nlà Inan ləla pa̱, &lt;&lt;Mparəm oza̱ i nyáng izər pa̱i izəng.&gt;&gt; 17 Unəm va̱ nnyi i gwang ishi wò ká̱ uPonzhi Yesu te, ya uza̱ nyáng iya̱m izəngtəng chit ka̱ na ka̱ ashe aruhu.

18 O kap ka̱ mmai. Aɓoshi nza̱ nnap mɓá̱ngɓa̱ng nggo va unəm i nəm te, i yar izəzər ka̱t. Nna kang unəm uga nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ngga mmai jiwo te, uza̱ i nəm ízər wò.

19 O nyi pa̱ izər wo nzhi aRuhu aNəna̱n va ka̱ ashe igwak wo ka̱t ɗò? ARuhu va o ya ka̱ atak Inan a. Mmawo na o nə̀m ká̱ ishi wo ka̱t. 20 Ma yap wo yap ká̱ iya̱m inəna̱n. Ka̱kul nva̱ ta te, re o na ichumchum íNan ká̱ izər wo.

7

Nɗaktak ka̱ apal ntəm ivan

1 Ka̱pal-ishi nnap va̱ ka̱ o lir o ɓəp te, unəm va̱ iya̱m ro i ga ka̱ na ká̱ izər achar ka̱t te, ya uza̱ nə̀m ɓyen pari. 2 Ka̱kul nchə́r nnəm mmai te, re nza̱ unəm nggo te, uza̱ a yà ku uchar. Nza̱ uchar nnyi te, uza̱ a yà ku uɓar. 3 Nza̱ unəm uga uchar nggo te, uza̱ a yə́l inok ntəm ivan úchar wò. Re nza̱ uchar uga ivan nggo a nəm úɓar wò wanta na kpa. 4 Uchar yà ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi izər wò ka̱t. UƁəɓar uwa i nə̀m ka̱. wantana ununggwan yà ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi izər wò ka̱t. Uchəchar uwa i nə̀m ka̱. 5 Kan o dan owan wo ka̱t, ya ka̱ mma̱n mparəm wo ka̱kul nra pa̱ ɗa̱p na o na ishi wo pa̱ kpaktak ka̱ nnəm aduwa. O gba̱l te, o ɓa dat ka̱ owan wo kà̱ɗi, ka̱kul kan uShetan a nak wo o tan ka̱ ashe mmà ngga iya̱mkak ka̱t. Iya̱m-kak va ka̱kul pa̱ o nyi nkpán ishi wo ka̱t a. 6 N là iya̱m va̱ ta̱ wa aghan nna ichən awo. Nnap mpakpak ka̱t. 7 A ɓyen á mi pa̱ nkpaktak onəm ka̱ yà wa njem. ká̱ nnà te, nza̱ unəm nggo uwa yà ka̱ nnap nnəm va Inan a na á na a. Nnap-nnəm aro i yà nyang, kang ija aro nnyi te, i yà nyang.

8 Onəm va̱ yà ka̱ ochar ka̱t, ka̱ ochar va̱ oma váng chit ka̱t, ka̱ ochar va̱ oɓar oza̱ kuku te, iya̱m va ta̱ mi là ka̱ apal ishi oza̱. A yà pa̱ apir anəm va̱ ta ka̱m uchar ka̱t, ka̱t te apir achar va̱ ta a ván ka̱t te, ya oza̱ nəm ɓyen pari wa nva n yà ku uchar ka̱t a. 9 A yà pa̱ unəm nyi nkpán ishi wò ka̱t te, uza̱ a ka̱m uchar. A ya nnyi pa̱ uchar nyi nkpán ishi wò ka̱t te, re uza̱ a ván. Ka̱kul kapkap pa̱ ma yà ká̱ ivan ka̱ nva̱ pa̱ aɗom aga izər a sher ishi ku unəm a. 10 Onəm va̱ ka̱ ochar, ka̱ ochar va̱ ka̱ oɓar te, iya̱m va ta̱ mmami ka̱ nla awo. Nnap nlà va̱ ta̱ njem ka̱t, nja aPonzhi-Yesu. Kan uchar a kap ku uɓar wò ka̱t. 11 A yà pa̱ uza̱ a nə̀m pa te, ya uza̱ a təm iya̱m wò pa̱ kwák, uza̱ a ván ka̱t. Ka̱t te, ya uza̱ a le atak aɓar wò oza̱ a ɗa̱mshi ishimshe oza̱. Unəm va̱ ku uchar te, kan uza̱ a kap ku uchar wò ka̱t.

12 Aɓoshi wo nnyi te, iya̱m va ta̱ mmami ka̱ nla awo. Nnap nlà va̱ ta̱ njem, nja aPonzhi-Yesu ka̱t. A yà pa̱ unəm wa Inan kan uza̱ ku uchar va wa Inan ka̱t, kan a yà pa̱ uchar va̱ ta ma̱n pa̱ u təm ka̱ na təm te, kan uza̱ a kap ka̱ na ka̱t. 13 A yà pa̱ uchar wa Inan kan uza̱ ku uɓar va wa Inan ka̱t, kan a yà pa̱ unəm va̱ ta ma̱n pa̱ u təm ka̱ na təm te, kan uchar va̱ ta a kap ka̱ na ka̱t. 14 Ka̱kul ununggwan va̱ uwa wa Inan chit ka̱t te, uza̱ sat unəna̱n chit ka̱ mpyal Inan ka̱kul achar wò uga ngwa Inan. wantana kpa uchar va̱ uwa wa Inan chit ka̱t te, uza̱ sat unəna̱n chit ka̱ mpyal Inan ka̱kul aɓar wò uga ngwa Inan. Ka̱ ya pa ka̱t te, ovan wo ka̱ tong ovan oga adak. Nna kan oza̱ ovan oga adak ka̱t. Oza̱ ovan-nəna̱n va yà ka̱ adak ro ka̱t.

15 A yà pa̱ ununggwan, ka̱t te úchar va̱ wa Inan ka̱t kan a yak pa̱ o ga iya̱m wò te, re uza̱ a ga. Ntəm va̱ ta yà chit wanta te, ivan va̱ ta sat nkpak únunggwan uga ngwa Inan, ka̱t te uchar uga ngwa Inan va̱ ta lap ka̱t. Ka̱kul Inan wór yi pa̱ i təm ntəm ngga ikángkáng. 16 Óchar, o nyi san yà? Mo te, mmawó na o nak oɓar wo i ya iriri iga mbyet mbyet ɗa? Ónunggwan o nyi san yà? Mo te, mmawó na o nak ochar wo i ya iriri iga mbyet mbyet ɗa?

Ntəm va uPonzhi-Yesu ɗom

17 Re nza̱ unəm nggo te, uza̱ a kpán atak nsat va uPonzhi-Yesu na á na ka̱ ashe ntətəm a. Atak nsat va Inan wór na chit ka̱kukul. Nnap nlà va ta̱ n re pa̱ ma kpak ka̱ ashe nkpaktak ikilisiya. 18 Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo uva Inan wór na ta̱l unəm uga ngwa Inan te, uza̱ pà ache pà ɗò? A ya pa te, kan uza̱ a wal unəm uga ache *amulur ka̱t. Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo uva Inan wór na nnyi te, uza̱ unəm uga ache amulur ɗò? A ya pa te, kan uza̱ a pà ache ka̱t. 19 Ka̱kul nnap ngga nnandər te, mpà ache ka̱ mpà ache ka̱t, nnap nro ka̱t. Iya̱m va Inan là pa̱ ma kpak te, nna nnap chwat. 20 Re nza̱ unəm nggo a təm ka̱ atak nsat va uza̱ ka̱ yà ka̱ kan Inan wór na a. 21 Inan ká̱ wór ɓu te, ku u yà uzwal ɗò? A ya pa te, kan a ɗak ɓu ka̱t. Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ iya̱m ro nna yà va ɓu nə̀m na u fa ka̱ ashe izwal te, wa nə̀m. 22 Unəm va̱ ka̱ yà uzwal kan uPonzhi-Yesu wór na te, uza̱ sat unəm aPonzhi-Yesu ujuljul chit. wantana kpa unəm va̱ ka̱ yà uzwal ka̱t, kan uPonzhi-Yesu wór na te, uza̱ sat uzwal aKəristi chit nyangmata̱. 23 Ma yap wo ká̱ iya̱m inəna̱n. Kan o ma̱n o tong ozwal onəm ka̱t. 24 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang, atak nsat va kpaktak unəm ka̱ yà ka̱ kan ma wór na te, uza̱ a təm ka̱ ashishe na, uza̱ nzəng ká̱ Inan.

Ochar va yà ká̱ ivan ka̱t
ka̱ ochar va oɓar oza̱ kuku a

25 Ka̱pal-ishi nnap ochar va oma ván chit ka̱t te, n yà ká̱ iya̱m ro va uPonzhi-Yesu a là ka̱t. ká̱ nnà te, mmami ka̱ nva̱n nnap wa anəm va ka̱ atak nnyam nrwa ìgwak aPonzhi-Yesu te, uza̱ unəm va ma məma̱n ka̱ na. 26 Ka̱kul mɓək anung va̱ ma ka̱ ashishe nyangmata̱ te, n rən pa̱ i ɓiɓyen pa̱ ka̱ ya pa̱ unəm təm iya̱m wò pa. 27 U ka̱m uchar chit ɗò? Kan wa ɗak ka̱ nkap ku uchar ɓu ka̱t. Nna u ka̱m uchar chit ka̱t ɗò? Kan wa ɗak ka̱ nkəka̱m ka̱t. 28 ká̱ nnà te, a yà pa̱ unəm ka̱m uchar te, uza̱ nə̀m nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. A yà pa̱ uyen ɓyen ván te, uza̱ nə̀m nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. ká̱ nnà te, unəm, ka̱t te uchar va̱ ká̱ ivan te, oma yà ká̱ mɓək anung ka̱ ashe apambin va̱ ta̱. Nna nak te, n ɗom pa̱ ka̱ ń jul wo ka̱ mɓək anung va̱ ta. 29 Ógənang, iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla te, nna pa̱ nra va̱ Inan kpa̱k ayi te, a makmak ka̱t. A ɓan chit nyangmata̱ onəm va̱ ka̱ ochar te, oza̱ a təm na oza̱ yà ka̱ ka̱t. 30 Onəm va̱ ka̱ nyə́ng te, oza̱ a təm wa onəm va ka̱ nyə́ng ka̱t. Onəm va̱ ka̱ ashe nchang ìgwak te, oza̱ a təm wa onəm va ka̱ ashe nchang ìgwak ka̱t. Onəm va̱ ka̱ nyap iya̱m ro te, oza̱ a təm wa onəm va yà ká̱ iya̱m ka̱t. 31 Onəm va̱ ka̱ nnəm inok iga apambin va̱ ta̱ te, kan oza̱ a re iya̱m iga apambin a yar ishi ka̱ oza̱ ka̱t. Ka̱kul apambin va̱ ta̱ wa nva nyangmata̱ te, ka̱ ngwatar.

32 N ɗom wo pa̱ o fa ka̱ ashe nɗaktak. Ununggwan va̱ yà ku uchar ka̱t te, nnap inok aPonzhi-Yesu nna chwat i ɗak na, ka̱ asa̱l va̱ o nə̀m kan uPonzhi-Yesu i fe nchang ká̱ wò. 33 Unəm uga uchar jiwo te, nnap ngga apambin va̱ ta̱ i ɗak na, ka̱ asa̱l va̱ o nə̀m kan uchar wò i fe nchang ká̱ wò. 34 A nyám chit pa̱ nnap-nnənəm kap chit pa̱ mparəm. Uchar, ka̱t te uyen ɓyen va̱ ván ka̱t te, nnap inok aPonzhi-Yesu na i ɗak na. Iya̱m va̱ uza̱ nak ka̱ mpyal wò te, pa̱ o na ishi wò pa̱ kpaktak ká̱ inok aPonzhi-Yesu ka̱ nkpaktak nkam wò ká̱ ìgwak wò. Uchar uga ivan te, nnap ngga apambin va̱ ta̱ i ɗak na, ka̱ asa̱l va̱ o nə̀m kan uɓar wò i fe nchang ká̱ wò. 35 N là iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul nka̱m-shi wo. Mmami ka̱ nɗa̱t wo pa mwan ka̱t. N ɗom pa̱ ma nə̀m iya̱m ka̱səsa̱l. N ɗom kpa pa̱ ń nak wo o na ishi wo pa̱ kpaktak ká̱ inok aPonzhi-Yesu.

36 Unəm va̱ ya pa̱ nre uyen ɓyen wò pa̱ kwák ma̱t na ma̱t ka̱kul pa̱ aɗom aga izəzər kam nna kan nkpak iya̱m ro i fa ká̱ ishimshe oza̱ te, re uza̱ a ka̱m na, a yà pa̱ uza̱ ɗuɗom a. Uza̱ a nə̀m iya̱m va uza̱ ɗom. Nka̱m na nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 37 Unəm va kpaktak nnyi yar chit kəkam ka̱ ashe ìgwak wò kan a sat nkpak á na ka̱t, ka̱kul uza̱ kpán ishi wò kpán kan uza̱ yar chit ka̱ ashe ìgwak wò pa̱ o ka̱m uyen ɓyen wò ka̱t te, ya uza̱ nə̀m ɓiɓyen na kpa. 38 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ ka̱m uyen ɓyen wò ka̱m te, uza̱ nə̀m dakdak. Unəm va̱ nnyi ka̱m ujiwo ka̱t te, uza̱ nə̀m ɓyen jiji.

39 Ivan ká̱ ishimshe achar ku uɓar i fən ka̱t, a yà pa̱ unəm va̱ ta uwa yà ká̱ iriri a. A ya nnyi pa̱ uɓəɓar ku te, uza̱ i ɗom te, uza̱ i ván iya̱m wò. Ka̱ nna kpa te, nkpak pa̱ uza̱ a vang ku unəm va uja aPonzhi-Yesu a. 40 Ka̱ atak n ya mi te, uchar va̱ ta a təm iya̱m wò a ɗak ka̱ nván ka̱t. Igugwak i ra i jiji pa. N rən pa̱ nna n yà ka̱ aRuhu Inan.

8

Iya̱m nri va ma na îchər

1 Ka̱ apal ishi nnap izhé va̱ ma pà îchər te, i nyinyi pa̱ nkpaktak yi ka̱ nnyi. Nnyi pa te, i nak unəm i yar bal pa mwan. Mma̱n jiwo te, i me onəm me. 2 Unəm va̱ rən pa̱ o nyi iya̱m ro nyi te, ya uwa nyi iya̱m chit wa nva̱ mal pa̱ uza̱ a nyi ka̱t. 3 Unəm va̱ ma̱n Inan ma̱n jiwo te, ya Inan nyi na nyi.

4 Ka̱kul nva̱ ta te, ka̱ apal ishi nnap nri izhé va̱ ma pà îchər te, i nyinyi pa̱ oga ichər pa te, oza̱ iya̱m ro ka̱t. Inan ikak yà ka̱t. Inan pa̱ izən yà byet. 5 Ka̱kul ka̱ ya pa̱ iyá̱m-ngwop va̱ mí wór pa̱ inán na kpa nna yà ka̱ ashe apaɓur, ka̱t te ka̱ ashe apambin wa nva i nyinyi pa̱ iya̱m-ngwop nna yà pa̱ kyak, ka̱ onəm oga nnəm ka̱ onəm pa̱ kyak te, a ɗak yi ka̱t. 6 Ka̱ atak yi te, Inan pa̱ izən, uwa uPon. Uwa fa ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak. Kang ka̱kul a wà mmayi ka̱ n-yi n-yi kpa. Unəm uga nnəm ka̱ yi pa̱ uzəng. Uwa uYesu Kəristi. Ka̱ atətak na ma nəm nkpaktak iya̱m. Kang ka̱tətak na kpa nna i yà ká̱ iriri.

7 Nza̱ unəm nggo ka̱ nnyi va̱ ta ka̱t. Onəm ro ka̱kul pa̱ nnap ichər nná fa oza̱ chit ká̱ ishi ka̱t te, uza̱ i ri apir izhé va̱ ta te, i nə̀m ka̱ oza̱ na izhé iga ngwop ichər. Kan ka̱kul oma kpán ipir nnáp va̱ ta chit kam ka̱t te, i nə̀m ka̱ oza̱ na oza̱ nə̀m nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. 8 Iya̱m-nrì nna i nak yi i ɓa dat ká̱ Inan ka̱t. A yà pa̱ i ri ka̱t te, iya̱m ro yà i lan ka̱t. I riri nnyi te, i mak iya̱m ro ayi ka̱t kpa.

9 Ka̱ nna kpa te, re unəm a nə̀m dakdak ka̱ atak nsat ngga nnəm iya̱m pa̱ shat va̱ uza̱ ka̱. Ka̱kul le kan a won a ta̱l iya̱m iga nləp ifan úwuwan ka̱t. 10 Ka̱kul a yà pa̱ unəm va̱ uwa kam chit ka̱t, kan a ya mmaɓu va u nyi ìpir nnàp nyi, ka̱ nri iya̱m-nrì ka̱ nzhi ichər te, ya mmaɓu ka̱ nshar na ka̱ nri iya̱m-nrì ichər ka̱t ɗò? 11 Ugənan va̱ kam ka̱t, uwa uKəristi ku ka̱kukul te, uza̱ a zhì ka̱kul nnyi na ɗò? 12 A yà pa̱ o pat ógənang wanta har o nak oza̱ i nə̀m iya̱m va nrən-nnap ngga ikwoksók oza̱ nyám óza̱ ka̱t te, ya mmawó ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng úKəristi. 13 Nna nak te, a yà pa̱ mi ri izhé kan i nak ugənang i nə̀m nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, mi re nri izhé va̱ ta̱ mbyet mbyet. Ka̱kul kan ma nak na uza̱ a nə̀m nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t.

9

Iya̱m va ma pa̱ unəm uga nre aKəristi a nə̀m

1 Mmami uzwal jem ɗò? Mmami unəm uga nre aKəristi ka̱t ɗò? N ya uYesu Kəristi uPonzhi yi ká̱ iwu ka̱t ɗò? Mmawo na inok va n nə̀m ka̱kul aPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱t ɗò? 2 A yà pa̱ aɓo onəm yar mi pa̱ unəm uga nre aKəristi ka̱t te, mmawó te, nkpak pa̱ o yar mi pa. Ka̱kul mmawó na o sat wa iya̱m iɓapɓap iga nnyam nnap pa̱ mmami unəm uga nre aPonzhi-Yesu Kəristi a.

3 Onəm va̱ ɗom pa̱ o kat mi ka̱ nnap te, iya̱m va ta̱ mi là iga nfən ishi mi. 4 A mal pa̱ ma na iya̱m-nrì ayi jiyi ka̱kul inok va̱ mmayi ka̱ nnə̀nə̀m ka̱t ɗakɓo? 5 Ma dan yi dan ka̱ nkam ochar oga ngwa Inan na a ra nggang nzəng ka̱ yi wa nva̱ uKefas ka̱ aɓoshi onəm oga nre aKəristi ka̱ ogənan aKəristi oga nkpyak ka̱ nnə̀-nə̀m ɗakɓo? 6 Ka̱t te, mmami na chwat ku uBarnaba ma là pa̱ i ri ka̱ nlim yi ɗò? 7 Nza̱ unəm i nə̀m ishozha kan i ri ká̱ ishi wò yà? Nza̱ unəm uga ngwap iram ìba̱ngba̱ng kan i ɗom nfe nchang awuwar ka̱t yà? Nza̱ unəm uga iya̱mkang kan i ɗom nfe nchang mbyal oza̱ ka̱t yà? 8 Mmami ka̱ nla iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul n ya mal ka̱ nrən-nnap anəm pa mwan ɗakɓo? Iya̱m-zəntən va ta nnap-mpakpak Inan ka̱ nla ka̱t ɗò? 9 Ka̱kul ma lir ka̱ ashe nnap-mpakpak aMusa pa̱, &lt;&lt;Kang wa mwak asang atattat ina ka̱ anung, iga ntong iya̱m pa̱ na ma wòl ka̱t.&gt;&gt; Nnap ina iga nnəm inok na chwat a rwa ìgwak Inan ɗò? 10 Nnap-nləla va̱ ta yar yi ji yi ka̱t ɗò? Ma lir mmayi na. A mal pa̱ unəm uga nshan iram va̱ ma suk ɓyen iya̱m, kang unəm uga mpəpək ɓa pə̀k te, nkpak pa̱ oza̱ a nəm inok va̱ ta ka̱ nnyi pa̱ oza̱ i ga nkəkap nzəng. 11 Nsuk iya̱m va̱ nnap-nlà ngga iriri te, í suk chit ka̱ ashe wo. A ɓa nfe nchang mməmal chit te, pa̱ kan i fe jiyi ka̱t a? 12 A yà pa̱ o ka̱mshi oro o ri ka̱ oza̱ ka̱ ashe inok oza̱ te, ó nəm á yi i jujwak ka̱t ɗò? Ka̱ nna kpa te, í yar atak nsat yi iya̱m ro ka̱t. Í sar ìgwak ka̱ nza̱ apir mɓək anung nggo ka̱ nva̱ pa̱ i nəm iya̱m ro va i dan ngga mpyal nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe a. 13 O nyi ka̱t ɗò? O nyinyi pa̱ onəm oga nnəm inok ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum i ri ka̱ nna. Onəm oga nshi iya̱m awop i ri ka̱ nna na kpa. 14 wantana kpa uPonzhi-Yesu là pa̱ onəm oga nra nggang i là nnap-nləla ngga nchang nfe a ri ka̱ nna.

15 Ka̱ nna kpa te, n yar nva̱ ta iya̱m ro ka̱t. Mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ na o ɓut iya̱m ro á mi ka̱t. Kapkap pa̱ n kú ka̱ ayang ka̱ nva̱ pa̱ unəm ro a nəm iya̱m ro á mi na a dang mi ka̱ ngok. 16 Mi yà ká̱ ngok ká̱ nla nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe ka̱t. Ka̱kul inok va̱ ta ma nak mi nak ka̱. A yà pa̱ mà yang ka̱ nlà nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe ónəm te, iya̱m iga ngga aɗor ka̱kul mi. 17 Ka̱ ya pa̱ mmami ka̱ nnənəm ka̱ nɗom mi te, ya ma ka̱ mwa mi. A ya nnyi pa̱ mmami ka̱ nnənəm ka̱ nɗom mi ka̱t te, ya mmami ka̱ nnəm iya̱m va ma nak nɗəkɗək á mi chit ka̱wo. 18 Chit te, nza̱ amwa mmami ka̱ yà? Iya̱m va̱ chàng ka̱ mi te, nna pa̱ mmami ka̱ nla nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe ká̱ imwa. A nak te, atak nsat va̱ mmami ka̱ ka̱kul pa̱ mmami unəm uga nla nnap-nlà Inan te, n yar pa̱ iya̱m ro ka̱t.

19 Kap ka̱ nva̱ pa̱ mmami uzwal anəm ro ka̱t, kan pa̱ mmami ka̱ akum anəm ro ka̱t kpa te, ń nak ishi mi n ta̱l uzwal a nza̱ unəm nggo na n nak onəm pa̱ kyák a ɓa atak aKəristi. 20 Mi ga atak oYahudi te, mi nəm wa aYahudi na ń nak oYahudi a tong oji aKəristi. Ka̱ atak onəm va̱ nkpak nnap-mpakpak aMusa nna i nəm ka̱ oza̱ te, ń nəm wa anəm va nkpak nnap-mpakpak aMusa i nəm ka̱ na. Nnandər te, nnap nkpak nnap-mpakpak aMusa yar mi jem ka̱t. N nə̀m ka̱kul na ń nak oro ka̱ ashe oza̱ a tong oja aKəristi. 21 Ka̱ atak onəm va̱ iya̱m ro yar oza̱ ka̱ nkpak nnap-mpakpak aMusa ka̱t pa̱ wat te, mi təm wa anəm va iya̱m ro yà gwang na ka̱ nnap nkpak nnap-mpakpak aMusa ka̱t. Ko pa̱ ɗa̱p mmami ka̱ nla pa̱ iya̱m ro yar mi ka̱ nnap-mpakpak Inan ka̱t ɗò ka̱t. Mmami pa te, nnap-mpakpak aKəristi ka̱ nnəm ka̱ mi. Mmami ka̱ nnəm pa na ń nak oro ka̱ ashe oza̱ a tong oja aKəristi. 22 Ka̱ atak onəm va̱ kam ka̱t te, n nəm wa anəm va kam ka̱t na kpa na ń nak oza̱ a tong oja aKəristi. Mmami ka̱ nnəm ńkpaktak onəm na ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo te, ń nak oro a tong oja aKəristi. 23 N nə̀m nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul mɓa ka̱ ngga mpyal nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe na ń fe nchang nnap nnəna̱n nəna̱n nzəng ka̱ aɓo onəm.

24 O nyi ka̱t ɗò? O nyi pa̱ ka̱ ashe onəm oga nchəng nchəng ngga mma nkələk te, pa̱ uzəng wa byet i yà imwa ka̱t ɗò? Ka̱kul nva̱ ta te, o chəng apir nchəng va i nak wo o ka̱m imwa. 25 Unəm va pa̱ kpaktak ɗom mma nkələk te, uza̱ i kpán ishi wò pa̱ dakdak ka̱kul nya azang achipchip aga mpá ka̱ ishi va imwa a. Iya̱m va̱ ta i təm mbyet ka̱t. Mmayi te, a ji yi azang va i təm mbyet mbyet. 26 A nak te, mmami ka̱ nchə̀r wa anəm uga nchə̀r nchə̀r ngga atak alakchi ka̱t. Mmami ka̱ nlung wa anəm uga nnə́m atak alakchi ka̱t. 27 Mmami ka̱ nnuk izər mi ka̱kul na a nyi mi. Ka̱kul kang ka̱ nva̱ngva̱ mà là nnap-nlà Inan ônəm chit te, kang mma mandar mi ka̱t.

10

Awon ka̱ apal ishi nnap oIsa̱rila mmatmat

1 Ógənang, n ɗom wo pa̱ o nyi pa̱ okəka yi ka̱ chen ka̱vən ilulu. Nkpaktak oza̱ pa̱n iwa va̱ kpa. 2 Ka̱ atak nchen ka̱vən ilulu ka̱ mpa̱n iwa va̱ oza̱ pa̱n te, ma nə̀m abaptisima óza̱ chit pa̱ onəm oga nyar nva̱n aMusa. 3 Nkpaktak oza̱ ri iya̱m-nrì va̱ ri fa ka̱ atak Inan. 4 Oza̱ wá ndəng va̱ wá fa ka̱ atak Inan kpa. Ka̱kul oza̱ wá ndəng ipang Inan va̱ wá ka̱ ga nzəng ka̱ oza̱ a. Ipang va̱ ta uwa uKəristi. 5 Ka̱ nna kpa te, Inan fe nchang ka̱ mmakmak oza̱ ka̱t. A nak te, oza̱ ku, akum oza̱ zal pa̱ kpakpa ka̱ ashe anyin.

6 Iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak ka̱kul nɗyang ìpir nnàp ayi, na a ɗa̱t yi ka̱ nna ishi yi ka̱ nɗom iya̱m ina wa nva̱ oza̱ ka̱ nə̀m a. 7 Kan o tong onəm oga ngwop ichər wa nva̱ oro ka̱ ashe oza̱ ka̱ yà ka̱t. Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Onəm va̱ ta təm ri iya̱m iriri. Oza̱ wá iya̱m iwawa ka̱ te, oza̱ won gba̱p nza̱m nzəng ka̱ nnəm iya̱m pa̱ kpakpa.&gt;&gt; 8 Kan i nə̀m mmai ngga ilakchi wa nva̱ oro ka̱ ashe oza̱ nə̀m ka̱t. Har a nak te, iyə́l onəm ikalong ìsəm parəm ka̱ ama̱n pa̱ shaɗən tak ka̱ mbin ku ká̱ nda nzəngtən. 9 Kan i mà Inan wa nva̱ oro ka̱ ashe oza̱ ka̱ nə̀m ka̱t. A nak te, izwá kyen oza̱ ku. 10 Kan ma fe nlwan nnap ka̱ anung wo wa nva̱ oro ka̱ ashe oza̱ ka̱ lwan ka̱t. Ka̱kukul na umaleka uga nzhì onəm gbá̱n oza̱.

11 Iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak ka̱kul nɗyang nnap ayi. Ma lir oza̱ na ma won yi. Mmayi na onəm va iya̱m va̱ ma pak inok nləla chit pa̱ i ga nfa te, na i ya ka̱ ashe nra yi. 12 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ rən pa̱ ka̱ nva̱ mmawò ka̱səsa̱l ka̱t, o sat kəkam te, re uza̱ a nə̀m dakdak le kan uza̱ a ru. 13 Mmà ro yà nva ka̱ nya wo pa̱ ɗi ka̱ nva̱ ka̱ nya aɓoshi onəm ka̱t. Inan pa te, unəm uga n-yə́l nsar nnap-nlà. Uza̱ i re mí mà yi i watar atak n-yi yi ka̱t. Ka̱ ashe mmà va kpaktak i ya wo te, uza̱ i bol asa̱l aga nnəm igwan awo va i nak wo o ka̱r ìgwak.

14 Ka̱kul nva̱ ta te, ónəm mi oma̱nma̱n o gba̱ng ka̱ ngwop ichər. 15 Mmami ka̱ nla nnap ka̱ onəm va nnap nnəm oza̱ ɓuɓut. Re o va̱n nnandər iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla ká̱ ishi wo. 16 Í na aɗəngchi ka̱kul ndəng ìba̱ngba̱ng va̱ kan í wá te, ya mmayi ka̱nun-zəntən ka̱ nka̱m nnap nnəna̱n va ikú aKəristi ka̱ mɓa ka̱ ka̱t ɗò? Nzənkən va̱ í ri nva izər aKəristi te, a nyám chit pa̱ mmayi ka̱ nka̱m nnap nnəna̱n va ikú aKəristi ka̱ mɓa ka̱ ka̱t ɗò? 17 Ka̱kul mmayi pa̱ kyak kan pa̱ i ri nzəngkəng nzəngtən te, ya mmayi izər izəngtəng.

18 O dər oIsa̱rila oga nnap nnəm va̱ ta̱. Iya̱m ipápà Inan va̱ mí shi kan onəm oga nshishi i ri kpa te, a nyám pa̱ oza̱ ka̱ ntəm nzəng ku unəm va̱ ma shi iya̱m va̱ ta ka̱kukul ka̱t ɗò? 19 Mmami ka̱ nla pa̱ iya̱m ipápà îchər nnap na kpa ɗò? Ka̱t te, pa̱ ichər pa te, nnap na kpa ɗò? 20 Ko pa̱ ɗa̱p. Iya̱m ipápà va̱ onəm oga afa̱p i shi te, oza̱ i shi Inan ka̱t, oza̱ i shi áruhu ɓá̱ngɓa̱ng. N ɗom wo pa̱ o təm ntəm inal ka̱ aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 21 O wá ndəng ìba̱ngba̱ng ngga nrəng ikú aPonzhi-Yesu te, kan o wá ndəng ìba̱ngba̱ng aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng kpa ka̱t. O ri nzəngkəng ngga nrəng ikú aPonzhi-Yesu te, kan o ri nja aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng kpa ka̱t. 22 Mmayi ka̱ nɗak pa̱ na i nak ìkpar a nə̀m uPonzhi-Yesu ɗakɓo? I kam i ji na ji ɗò?

Ma nə̀m iya̱m pa̱ kpaktak ka̱kul nna ichumchum íNan

23 Onəm i là pa̱, &lt;&lt;Ma məma̱n pa̱ ma nə̀m nza̱ iya̱m nggo.&gt;&gt; Ka̱ nna kpa te, nza̱ iya̱m nggo ka̱ nka̱mshi ka̱t. &lt;&lt;Ma məma̱n pa̱ ma nə̀m nza̱ iya̱m nggo.&gt;&gt; Ka̱ nna kpa te, nza̱ iya̱m nggo i me yi ka̱t. 24 Kan unəm ro ka̱ ashe wo a nakshi ká̱ ishi wò na chwat ka̱t. Re uza̱ a nakshi nak ka̱ oro kpa.

25 O ri nza̱ apir izhé iga nyap ka̱ ashe akasuwa nzəng ka̱ n ɓəp nnap ro pa̱ mə̀mà ɗò ka̱t? 26 Ka̱kul, &lt;&lt;Apal mbin ká̱ iya̱m iga ashishe pa̱ kpaktak te, iji Inan.&gt;&gt;

27 A yà pa̱ unəm va̱ wa Inan ka̱t, a wór ɓu ka̱ nri iya̱m-nrì kan u ɗom ngga ɗom te, ga ri iya̱m va pa̱ kpaktak uza̱ cher aɓu. Wa ri nzəng ka̱ n ɓəp nnap ro pa̱ mə̀mà ɗò ka̱t? 28 A ya nnyi pa̱ unəm ro a là aɓu pa̱, &lt;&lt;N-yan va̱ ta̱ te, ma pà îchər.&gt;&gt; Te, kang wa ri ka̱t. Re ka̱kul anəm uga nla aɓu, ka̱kul nva̱ pa̱ igugwak ra ka̱ ka̱t a. 29 Mmami ka̱ nla nnap nra ìgwak anəm uzəngtəng va. Mmami ka̱ nla mmaɓu ka̱t. Ka̱kul iza̱ i nak kang nrəng nnap anəm ro i dan mi ka̱ nnəm nnap mi yà? 30 A yà pa̱ n ri apir iya̱m va̱ ta nzəng ka̱ nna aɗəngchi íNan te, iza̱ i nak kan mí vyap mi ka̱kul iya̱m va n na aɗəngchi íNan chit ka̱kukul yà?

31 Ka̱kul nva̱ ta te, a yà pa̱ o ri iya̱m-nrì, ka̱t te o wa iya̱m ro, ka̱t te iya̱m va pa̱ kpaktak o nə̀m te, re o nə̀m ka̱kul nna ichumchum íNan. 32 Kan o ma̱n o nak unəm ro a ləp ifan ka̱t. Ko uza̱ a yà uYahudi, ka̱t te uHeleni, ka̱t te unəm uga ashe ikilisiya Inan te, kan o nak na a ləp ifan ka̱t. 33 O nə̀m wa nva mmami ka̱ nnə̀nə̀m. O ɗak na o nak nza̱ unəm nggo te, uza̱ a fe nchang wo. Ka̱kul mmami ka̱ nnəm iya̱m iga nfe nchang íshi mi na chwat ka̱t. Mi nə̀m ka̱kul na onəm pa̱ makmak a fe nchang na oza̱ a ya iriri iga mbyet mbyet.

11

1 O ɗyang nnap nnəm mi wa nva mmami ka̱ nɗyang nnap nnəm aKəristi a.

Asa̱l awop

2 N ɗəngchi wo ka̱kul o kong ka̱ mi ka̱t. O rəng mi rəng ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak. Mmawo ka̱ nkpak iya̱m va̱ n ɗyang awo. O swang le awo ka̱ cho ka̱t. Mmawo ka̱ nkpəkpak wa nva n yichi awo a.

3 ká̱ nnà te, n ɗom wo pa̱ o nyi pa̱ uKəristi uwa ka̱ apal ishi a nza̱ ununggwan nggo. Ununggwan uwa ka̱ apal ishi achar. Inan nnyi te, uza̱ ka̱ apal ishi aKəristi. 4 Ununggwan va kpaktak ka̱ nnəm aduwa, ka̱t te ka̱ nla nnap-nlà va uza̱ ka̱m ka̱ atak Inan kan uza̱ dan ishi te, ya uza̱ na ichumchum únəm va̱ i nəm ka̱ na ka̱t. 5 Uchar va̱ nnyi ka̱ nnəm aduwa, ka̱t te ka̱ nla nnap-nlà va uza̱ ka̱m ka̱ atak Inan kan uza̱ dan ishi ka̱t te, ya uza̱ na ichumchum úɓar wò ka̱t. Uza̱ dan ishi ka̱t te, ya a ɗongɗong ká̱ ishi igbatən ka̱t. 6 A yà pa̱ uchar yan ka̱ ndan ishi te, ya uza̱ a kpat a le. A yà pa̱ iya̱m iga ìwuswa pa̱ uchar a kpat ishi, ka̱t te a kpán a ya igbatən te, ya uza̱ a dan ishi wò. 7 A mà pa̱ ununggwan a dan ishi wò ka̱t. Ka̱kul uza̱ ala̱ka̱n Inan ká̱ ichumchum chumchum iga iɓyen. 8 Uchar nnyi te, uwa ichumchum iga iɓyen anunggwan. 9 Ma nə̀m ununggwan ka̱kul achar ka̱t. Uchar wa ma nə̀m ka̱kul anunggwan a. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, a mà pa̱ uchar a dan ishi na a nyám pa̱ uza̱ ka̱ akum anunggwan. Ka̱kul le kan a ra̱m oma̱leka ka̱ na ka̱t.

11 Ka̱ nna kpa te, ka̱ ashe aPonzhi-Yesu te, uchar ká̱ ishi wò iya̱m ro yar ununggwan ka̱ na ka̱t ɗò ka̱t. Ununggwan nnyi te uza̱ ká̱ ishi wò iya̱m ro yar uchar ka̱ na ka̱t ɗò ka̱t. 12 Ka̱kul wa nva ma nə̀m uchar ka̱ atak anunggwan te, wa nnà ta kpa uchar a mar ununggwan. Nna kan iya̱m pa̱ kpaktak te, Inan a nə̀m. 13 O va̱n iya̱m va ɓyen ji ká̱ ishi wo. A ɓiɓyen pa̱ uchar a nə̀m aduwa íNan uza̱ dan ishi ka̱t ɗò? 14 Ka̱ apal ntəm ngga apambin na pa mwan ká̱ ishi wò te, a yà pa̱ ununggwan i re akpap-shi wò a wan te, iya̱m iga ìwuswa ka̱t ɗò? 15 Uchar kan a re akpap-shi wò wan te, iya̱m va uza̱ i lan ka̱ ka̱t ɗò? Ka̱kul ma na akpap-shi awangwan á na ka̱ɗor iya̱m iga ndan ishi. 16 A yà pa̱ unəm ro ɗom ndap atam ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ te, iya̱m ro yà va í là pa̱ ma nə̀m pa̱ ɗi ka̱t. Íkílísiya Inan yà ká̱ iya̱m ro pa̱ o là ka̱t kpa.

Ma na ichumchum iya̱m-nrì
iga nrəng ikú aPonzhi-Yesu ka̱t

17 Ka̱pal-ishi iya̱m va̱ mi là awo ta̱ te, n ɗəngchi awo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ka̱kul mɓut ka̱kul awop ka̱mshi wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Nva̱ pa̱ a ka̱mshi wo te, a ta̱l njwak nnap ka̱ atak wo. 18 Ngəshi te, n fe pa̱ o ɓut ka̱kul awop te, o kap izər. N nəm pa̱ ka̱ m məma̱n ká̱ iya̱m va̱ n fe ka̱ apal ishi wo. 19 Akwam ka̱t te, nkpak pa̱ nkap izər a yà na a nyám ka̱ mban unəm va̱ Inan ma̱n ka̱ na ma̱n ka̱ ashe wo a. 20 O ɓut ka̱ atak-zəntən ka̱kul nri iya̱m-nrì te, iya̱m-nrì iga nrəng ikú aPonzhi-Yesu na ó ri ka̱t ɗò? 21 Nna kan oro i ri i lok owan oza̱ ka̱t. Ma ka̱ nri iya̱m na te, uro ayan ka̱ nji na. Uro nnyi te, uza̱ wa chit, uza̱ ka̱ nra̱n ka̱. 22 O yà ka̱ nzhí pa̱ o ri iya̱m ka̱ ka̱t ɗò? Ka̱t te, o ɗom nnak inəm íkilisiya Inan na ka̱t, nzəng ka̱ nna ìwuswa ónəm va̱ yà ká̱ iya̱m ro ka̱t ɗò? Iza̱ o ɗom pa̱ ń là awo yà? O ɗom pa̱ ń ɗəngchi wo ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p mi ɗəngchi wo ka̱t.

Nri iya̱m-nrì iga nrəng ikú aPonzhi-Yesu

23 Iya̱m va ta̱ n ka̱m ka̱ atak aPonzhi-Yesu kan n yichi awo nnyi. Nna pa̱ uPonzhi-Yesu ká̱ ìzwam va̱ ma ra ìjili jili ónəm na ma kpán na te, uza̱ yar nzəngkəng ka̱wo. 24 Nva̱n va̱ uza̱ na aɗəngchi íNan chit ka̱ku-kul te, uza̱ kpán na ókpari wò uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Izər mi na ta̱ va ka̱kul wo a. O nə̀m iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul nrəng mi.&gt;&gt; 25 Wantana nva̱ngva̱ oza̱ ri iya̱m chit te, uza̱ yar ikpáng ka̱wo ka̱ ndəng ìba̱ngba̱ng ka̱ ashishe te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m iga ashe ikpáng va̱ ta̱ nna nsar nnap-nlà mpipye va ka̱ ashe nchə̀r mi a. Pa̱ ɗəkər o wá te, o nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱kul nrəng mi.&gt;&gt; 26 A ɓan chit na ta̱ har i ɓa i chu ilum va̱ uPonzhi-Yesu i le i vang ka̱ te, pa̱ ɗəkər a yà pa̱ o ri nzəngkəng ngga nrəng ikuku nzəng ka̱ ngwa ndəng ìba̱ngba̱ng ba̱nba̱n te, ya mmawó ka̱ nla pa̱ gbá̱ngbá̱n pa̱ uza̱ ku ká̱ ipipir.

Nri iya̱m-nrì aPonzhi-Yesu ka̱sa̱l va mà ka̱t

27 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va pa̱ kpaktak ri nzəngkəng ngga nrəng ikú aPonzhi-Yesu nzəng ka̱ ngwa iya̱m iga ashe ikpáng va̱ ta ka̱sa̱l va mal ka̱t te, ya uza̱ ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ízər aPonzhi-Yesu ka̱ nchəchər. 28 A mal pa̱ unəm a ɗa̱mshi ìgwak wò pa̱ dakdak kan uza̱ i ri nzəngkəng va̱ ta nzəng ka̱ ngwa ndəng ìba̱ngba̱ng va̱ ta. 29 Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak ri iya̱m va̱ ta nzəng ka̱ ngwuwa kpa kan uza̱ nyi pa̱ iya̱m va̱ ta ka̱ɗor izər aPonzhi-Yesu ka̱t te, ya uza̱ ka̱ ndàp akwali ikú i ɓa ka̱ apal ishi wò. 30 Iya̱m va ta nak te, onəm pa̱ kyak ka̱ ashe wo kam ka̱t. Oza̱ rwa kpa. Onəm va̱ ku ka̱ ashe wo te, oza̱ yə́yə́l. 31 A yà pa̱ i ɗa̱mshi igwák yi ɗa̱mshi kan i ri iya̱m va̱ ta te, akwali ro yà mí nap ayi ka̱t. 32 A yà pa̱ uPonzhi-Yesu ka̱ nnyam mpat yi ayi te, uza̱ nə̀m pa na ma ɗyang ntan ayi le kan akwali ikú a ri yi nzəng ka̱ aɓo onəm oga apambin ka̱t.

33 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang, o ɓut ka̱kul nri iya̱m-nrì va̱ ta te, o lok owan wo lok. 34 Unəm va̱ ayan ji na ji te, re uza̱ a ri iya̱m ka̱ nzhi kan uza̱ i ɓa atak mɓut, na o ɓut te, kan a ɓa ka̱ akwali aPonzhi-Yesu ka̱ apal ishi wo ka̱t. Mi ɓa te, nna mi là aɓo iya̱m va̱ mà pa̱ ń là awo.

12

Nnyi nnəm iya̱m va aRuhu Inan i na

1 Ka̱pal-ishi nnap imwa va nnyi nnəm iya̱m va aRuhu i na te, n ɗom wo pa̱ o təm ka̱ nfo ka̱t. 2 O nyinyi pa̱ ka̱ o ya onəm oga ashe afa̱p te, ma nak wo pa̱ shat o wop ichə́r va yà ka̱ anung aga nla nnap ka̱t a. 3 A nak te, mmami ka̱ nla awo pa̱, unəm ro yà uva ka̱ nla nnap ka̱ ashe ichumchum aRuhu Inan kan i pwat uYesu ka̱t. Unəm ro kur nla pa̱, &lt;&lt;UYesu uwa uPonzhi ka̱t,&gt;&gt; ya ka̱ atak ichumchum aRuhu-Nəna̱n chwat.

4 Imwa iga nnyi nnəm iya̱m va̱ aRuhu i na te, apir pa̱ ɗongɗong. Kap ká̱ nnà te, aRuhu azəngtəng nna i na. 5 Nnəm inok íNan nna yà apir pa̱ ɗongɗong. Kap ká̱ nnà te, mí nə̀m úPonzhi-Yesu uzəngtəng. 6 Asa̱l aga nnəm inok nna yà pa̱ ɗongɗong. Kap ká̱ nnà te, uPonzhi-Inan uzəngtəng uwa nak ka̱ uza̱ unəm nggo ka̱ nnə̀nə̀m.

7 Ka̱ ashe a nza̱ unəm nggo te, aRuhu va̱ ta nyám inok wò ka̱kul nka̱mshi onəm pa̱ kpaktak. 8 Unəm ro te, ma na aghan á na ka̱ atak inok aRuhu. Uro nnyi te, ma na nnyi á na ka̱ atak inok aRuhu azəngtəng. 9 Uro te, nna nnandər nandər i ri byet ka̱ atak inok aRuhu azəngtəng. Uro te, uza̱ ká̱ ichumchum iga ntan arwa ka̱ atak inok aRuhu va ta kpa. 10 Uro te, ká̱ ichumchum iga nnəm iya̱m iga nɗaktak. Uro te, i ka̱m nre ka̱ atak Inan. Uro te, i nyi apir aruhu pa̱ ɗongɗong. Uro te, i nyi nla achu pa̱ ɗongɗong va agafak á na. Uro nnyi te, uza̱ i nyi nva̱n ipir achu pa̱ ɗongɗong va agafak á na a. 11 Iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, aRuhu azəngtəng a na oza̱. ARuhu va̱ ta i kap iya̱m va̱ ta úka̱ uza̱ uzəntən oza̱ nggo wa nva uza̱ ɗom a.

Nkpaktak yi mɓan-izər izəngtəng

12 Izər iya̱m pa̱ izən. Mɓəɓan jiwo te, pa̱ nkyak. Kap ka̱ nva̱ mɓəɓan pa̱ nkyak te, oza̱ gwang nyang izər pa̱ izəng. wantana kpa ka̱ uKəristi. 13 Ka̱kul ma nəm abaptisima ayi chit pa̱ kpaktak ka̱ aRuhu pa̱ zəng. Oro ka̱ ashe yi oYahudi. Oro nnyi te, oHeleni. Oro ozwal. Oro te, ozwal ka̱t. Kap ká̱ nnà te, aRuhu azəngtəng nna ma na ayi i wa nkpaktak yi.

14 Izər pa te, mɓan pa̱ nzəng pa̱ jiwo ka̱t. Izər ka̱ mɓan pa̱ nkyak. 15 A yà pa̱ ashar a là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul mmami awo ka̱t te, ya iya̱m ro yà yar mi ká̱ izər va̱ ta̱ ka̱t.&gt;&gt; Te, nnap-nləla va̱ ta i nak ashar va̱ ta i re nta̱l mɓan-izər va̱ ta ɗò? 16 A ya nnyi pa̱ achwang a là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul mmamíwu ka̱t te, ya iya̱m ro yà yar mi ká̱ izər va̱ ta̱ ka̱t&gt;&gt; te, nnap-nləla va̱ ta i nak achwang va̱ ta i re nta̱l mɓan-izər va̱ ta ɗò? 17 Ka̱ ya pa̱ nkpaktak izər iwu yà chwat te, ma ká̱ i fe achwang ká̱ iza̱ yà? Ka̱ ya pa̱ nkpaktak izər achwang na chwat te, ma ká̱ i nən alur ká̱ iza̱ yà? 18 Inan re iya̱m pa ka̱t. Uza̱ nə̀m nza̱ mɓan-izər nggo wa nva uza̱ ɗom. 19 Ka̱ ya pa̱ nkpaktak oza̱ mɓan pa̱ nzəng te, izər ka̱ le ka̱ che kang ka̱ yà yà? 20 Oga mɓan-izər pa te, pa̱ nkyak kan izər pa̱ izən jiwo. 21 Iwu kur nla pa̱, &lt;&lt;Âwo, n ya inok va̱ mmaɓu ka̱ nnənəm á mi ka̱t.&gt;&gt; Ishi kur nla pa̱, &lt;&lt;Áshar, n ya inok va̱ mmaɓu ka̱ nnənəm á mi ka̱t.&gt;&gt; 22 Nva̱ pa̱ a yà pa te, oga mɓan-izər va kam ka̱t te, oma nəm inok ji ga nkachi. 23 Oga mɓan-izər va i yar pa̱ iya̱m ro ka̱t te, oma mmayi ka̱ nna ichumchum óza̱ ji. Oga mɓan-izər va̱ i yar pa̱ ɓyen ndər ka̱t te, oma mmayi ka̱ mbubwam ji. 24 Mɓan-izər va̱ ɓyen ndər ɓyen te, mí bwam jiwo ka̱t. Nna kan Inan nə̀m nkpaktak izər ka̱sa̱l va oga mɓan-izər va kur iya̱m ro ka̱t te, oma mí nak inəm óza̱. 25 Inan nə̀m pa ka̱kul kan nkap izər ro a yà ka̱t. Na oza̱ a nakshi ka̱ owan oza̱ nkpaktak oza̱. 26 A yà pa̱ mɓan-izər ro ka̱ mɓək anung te, nkpaktak oza̱ i ɓək anung. A yà pa̱ ma ɗəngchi ńro pa̱ nzəng ka̱ ashe oza̱ te, nkpaktak oza̱ i fe nchang.

27 Mmawo na izər aKəristi. Nza̱ uzəngtəng wo nggo te, uza̱ mɓan izəzər. 28 Ka̱ ashe ikilisiya te, Inan kyep onəm ká̱ inok pa̱ ɗongɗong. Ngəshi te, uza̱ kyep onəm oga *nre aKəristi. Ka̱ nva̱n oza̱ te, onəm oga *nka̱m nre ka̱ atak Inan. Ka̱ nva̱n oza̱ te, onəm oga nɗyang nnap-nlà Inan. Te onəm oga nnəm iya̱m iga nɗaktak. Te onəm oga ntan arwa, ka̱ onəm oga nka̱mshi owan oza̱, ka̱ onəm oga nnakshi ka̱ nnap inok inə̀mnə̀m, ka̱ onəm oga nla achu pa̱ ɗongɗong va agafak óza̱. 29 Nkpaktak oza̱ onəm oga nre aKəristi ɗò? Nkpaktak oza̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ɗò? Nkpaktak oza̱ onəm oga nɗyang nnap-nlà Inan ɗò? Nkpaktak oza̱ onəm oga nnəm iya̱m iga nɗaktak ɗò? 30 Nkpaktak oza̱ ká̱ ichumchum iga ntan arwa ɗò? Nkpaktak oza̱ i là nnap ka̱ achu pa̱ ɗongɗong va agafak óza̱ ɗò? Nkpaktak oza̱ i va̱n ipir achu va agafak óza̱ ɗò? 31 Kap ká̱ nnà te, o zhin ka̱ nram imwa iga nnyi nnəm va aRuhu i na va ji a.

Mi nyám asa̱l va awo a ji pa̱ kpaktak a.

13

Mma̱n apir nji Inan

1 A yà pa̱ n nyi nla achu onəm pa̱ kpaktak nzəng ka̱ achu oma̱leka kan n yà ka̱ mma̱n ka̱t te, ya n ɗongɗong ká̱ iɓa̱ngga̱ng ka̱ acham aga nnap anung ka̱t. 2 A yà pa̱ mmami ká̱ imwa aRuhu iga nka̱m nre ka̱ atak Inan kan mi kpán ìpir nnàp mbwambwam pa̱ kpaktak, ka̱ nnyi, ka̱ nna nnandər va i nak aɓam i səng, kang n yà ka̱ mma̱n ka̱t te, ya mmami atak alakchi. 3 A yà pa̱ mi na iya̱m va̱ mmami ka̱ pa̱ kpaktak na ma ri ka̱ onəm oga nkun har mi na izər mi pa̱ ma shi ka̱pər kan n yà ka̱ mma̱n ka̱t te, i mak iya̱m ro á mi ka̱t.

4 *Mma̱n nna yà ka̱ nka̱r-ìgwak ka̱ nnyi-nnap. I kpar ìkpar ka̱t. I rup ká̱ ishi ka̱t. 5 Mma̱n i yar bal, ka̱t te i kák ishi ka̱t. I yà ka̱ nɗom ishi ka̱t. Mi i bəshi ìgwak mma̱n pa̱ kəlak kəlak ka̱t. I kpán nnap ka̱fu ka̱t. 6 Mma̱n i fe nchang iya̱m ina ka̱t. I fe nchang nnandər na chwat. 7 Mma̱n i gún imalən byet. I ma̱n ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak. Nnak-ìgwak mma̱n i sən izər ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. I ka̱r ìgwak ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak.

8 Mma̱n i kùr ka̱t mbyet mbyet. *Nka̱m nre ka̱ atak Inan pa te, nna i kùr. Nla achu pa̱ ɗongɗong va agafak te, nna i kùr. Nnyi nna i kùr. 9 Nnyi yi pa te, a kur ka̱t. Nre va̱ i ka̱m ka̱ atak Inan ì là pa te, a kur ka̱t. 10 Nna kan iya̱m va̱ kukur i ɓa i fa te, oga iya̱m va̱ kur ka̱t te, i làr i le. 11 Ka̱ n yà uyen te, n là nnap wa ayen. Mi rən nnap wa ayen. Mi dər nnap wa ayen. N nyan unəm te, n re nnap nnəm ayen. 12 N-yanmata̱ te, mmayi ka̱ nya atak pa̱ piri piri ná mmayi ka̱ ndər ka̱ aboka afofo. Alum va̱ ta i ɓa i chu te, nna i ya atak pa̱ gəlak gəlak. N-yanmata̱ te, n nyi iya̱m pa̱ kpaktak ka̱t. ká̱ nnà te, ka̱ alum va̱ ta te, mi kpán ipir iya̱m pa̱ chatchat. Mi nyi pa̱ chatchat wa nva nyangmata̱ Inan kùr mi pa̱ kpaktak a. 13 Iya̱m iga ishaɗən va̱ ta̱ təm chit har byet. Nna nna nnandər ká̱ Inan, ka̱ nnak-ìgwak, ka̱ mma̱n. Nna kan mma̱n nna ji oza̱ pa̱ kpaktak.

14

Nla nnap ka̱ achu agafak ka̱ nla nre Inan

1 Re o pá ishi ka̱ nnap mma̱n onəm. O zhəng ka̱ nram iya̱m va aRuhu i na. A jwak nla nre va ma ka̱m ka̱ atak Inan. 2 Ka̱kul a yà pa̱ unəm i là nnap ka̱ ashe achu va agafak á na te, uza̱ ka̱ nla ónəm ka̱t, uza̱ i là íNan. Ka̱kul unəm ro yà i kpán ipir iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nləla ka̱t. Uza̱ i shàl nnap iya̱m-bwambwam ka̱ atak ichumchum aRuhu. 3 Unəm va̱ jiwo ka̱ nla nre va uza̱ ka̱m ka̱ atak Inan te, uza̱ i là nnap ka̱ onəm ka̱kul mme oza̱, ka̱ nkam oza̱ ka̱ nsak oza̱. 4 Unəm va̱ i là nnap ka̱ ashe achu agafak te, uza̱ ka̱ mme ishi wò. Unəm va̱ ka̱ nla nre va uza̱ ka̱m ka̱ atak Inan jiwo te, uza̱ ka̱ mme ikilisiya. 5 N ɗuɗom pa̱ nkpaktak wo ka̱ o là nnap là ka̱ achu pa̱ ɗongɗong va agafak awo. ká̱ nnà te, n ɗom wo ka̱ nla nre va mí ka̱m ka̱ atak Inan nna ji. Unəm va̱ i là nre va uza̱ ka̱m ka̱ atak Inan te, uza̱ ji unəm va̱ ji i là nnap ka̱ achu va agafak á na. Ka̱t te, ya unəm ro a va̱n ipir achu agafak va̱ ta na a me nkpaktak ikilisiya.

6 Ógənang, a yà pa̱ mi ɓa atak wo mà là nnap awo ka̱ ashe achu va agafak te, i yà ka̱ nza̱ nka̱mshi ka̱ atak wo yà? Mi ɓa atak wo ka̱ iya̱m nyamnyam ro va n ya ka̱ ashe alár, ka̱t te nnyi ro, ka̱t te nre ro va n ka̱m ka̱ atak Inan, ka̱t te nɗyang ro te, nna ta i ka̱mshi wo ka̱t ɗò? 7 Iya̱m va̱ yà ká̱ iriri ka̱t kang mí dok ti i nap wa iya̱m-mɓur, ka̱ aɓwa kang oza̱ a nap a zwar te, uda i fe nchang oza̱ yà? 8 Ngapak kang ma ɓur nap ka̱səsa̱l ka̱t te, uda i ɗa̱mshi izər ka̱kul ikum yà? 9 wantana kpa ká̱ wo. A yà pa̱ o là nnap ka̱ achu va agafak kang o là ma kpán ipipir ka̱t te, i yar sang kang mí nyi iya̱m va̱ o là yà? Ka̱kul o là nnap nlakchi. 10 Achu va̱ ka̱ ashe apambin te, oza̱ yə́l pa̱ kyak. Te oza̱ ká̱ ipir na pa̱ kpaktak. 11 A yà pa̱ n kpán ipir achu va̱ ma ka̱ nləla á mi ka̱t te, ya n ta̱l uɗyanəm chit ka̱ unəm uga nla achu va̱ ta. Uza̱ nnyi te, uza̱ ta̱l uɗyanəm á mi na kpa. 12 Pa na kpa ká̱ wo. A ya chit pa̱ o ɗom imwa iga nnyi nnəm iya̱m va̱ aRuhu i na te, re o zhing a ji ka̱ nnəm iya̱m va i me ikilisiya a. 13 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ i là nnap ka̱ achu va agafak te, re uza̱ a chál pa̱ Inan a na ichumchum iga nva̱n ipir achu a wò kpa. 14 A yà pa̱ mmami ka̱ nnəm aduwa ka̱ ashe achu va agafak te, ya aruhu mí nəm aduwa va̱ ta. 15 Te sang ɗa? Mi nə̀m aduwa ka̱ aruhu mi kan mi nə̀m ka̱ ashe nnap nnəm mi kpa. Mi shi nnap ka̱ aruhu mi kang mi shi ka̱ ashe nnap nnəm mi kpa. 16 Mi nə̀m pa ka̱t te, i yar sang kang onəm ro i kpán ipir iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla yà? Pa̱ oza̱ a là &lt;&lt;nna a təm.&gt;&gt; Nzəng ka̱ mi ka̱ ashe nna aɗəngchi mi te, i ma̱t oza̱ ka̱ nla ka̱t ɗò? 17 Ɓu yà ka̱ nna aɗəngchi íNan na pa̱ dakdak. ká̱ nnà te, i me uwan ɓu va̱ ta ka̱t. 18 N ɗəngchi Inan ka̱kul mi là nnap ka̱ ashe aga achu va agafak i ji nza̱ uzəngtəng wo nggo ji. 19 Ka̱ nna kpa te, ka̱ ashe mɓut ikilisiya te, i kapkap á mi pa̱ n là nnap-nlà a ji ntukun ka̱t ka̱ ashe nnap nnəm mi ka̱kul nɗyang iya̱m ôro, ka̱ nva̱ pa̱ n là nnap-nlà ikalong pa̱ igba̱pchi ka̱ ashe achu va agafak a.

20 Ógənang, kang o tong wa ovan-ɓwakan ka̱ ashe nrəng-nnap wo ka̱t. Ka̱pal-ishi nnəm iya̱m igha jiwo te, o tong wa ovanba̱k. Re nnap nnəm wo a yà njo onəmgbak. 21 Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;UPonzhi Inan là pa̱, mi là nnap ónəm mi ka̱ atak nnap-nlà onəm oga nla achu va agafak ka̱ nnap-nlà onəm oga mbin nkak. ká̱ nnà te, oza̱ i gwong achwang ka̱ mi ka̱t.&gt;&gt; 22 A nak te, nla nnap-nlà Inan ka̱ ashe achu va agafak pa te, iya̱m-ichumchum iga nɗaktak ka̱kul onəm va wa Inan ka̱t a. Nla nre va̱ ma ka̱m ka̱ atak Inan te, ka̱kul onəm oga ngwa Inan. Onəm va̱ wa Inan ka̱t te, a yar oza̱ ka̱t.

23 A yà pa̱ nkpaktak ikilisiya ɓut kang nza̱ unəm nggo ka̱ nla nre ka̱ ashe achu va agafak te, unəm va̱ nyi ipipir ka̱t, ka̱t te unəm va̱ wa Inan ka̱t, a ɓa a tar te, i là pa̱ o rəra̱n ka̱t ɗò? 24 A yà pa̱ nkpaktak wo ka̱ nla nnap va ma ka̱m ka̱ atak Inan kan unəm va̱ wa Inan ka̱t, ka̱t te unəm va̱ nyi ipipir ka̱t a ɓa tar te, nkpaktak wo o nak nnap-nlà i dok igugwak. I ya pa te, ya nnap-nlà wo pa̱ kpaktak a kpán na chit. 25 Iya̱m-bwambwam iga ashe igugwak pa̱ kpaktak i pwa. I nak te, uza̱ i ru ka̱ mbin i wop Inan nzəng ka̱ nla pa̱, &lt;&lt;Akwam ka̱t, Inan uwa yà nzəngg ká̱ wo.&gt;&gt;

26 Ógənang iza̱ mi là awo yà? A yà pa̱ o ɓut ka̱kul awop te, re uro a ɓa ka̱ nnap-nshì. Uro nnyi te, a ɗyang iya̱m ro ónəm. Uro te, o là iya̱m va ma nyám á na ka̱ ashe alár. Uro a là iya̱m ro ka̱ ashe achu va agafak. Uro nnyi te, a va̱n ipir achu agafak va̱ ta. Re ma nə̀m iya̱m pa̱ kpaktak ka̱kul mme ikilisiya. 27 A yà pa̱ ma ka̱ nla nnap-nlà ka̱ ashe achu va agafak te, kang a watar onəm pa̱ oparəm, ka̱t te pa̱ oshaɗəng ka̱t. Uro i là te, i le úwan wò. Nkpak pa̱ unəm ro a va̱n ipipir. 28 A ya nnyi pa̱ unəm uga nva̱n ipipir yà ka̱ ashe mɓut ka̱t te, ya unəm va̱ ta a ma̱r ka̱ anungg. Re uza̱ a là nnap ká̱ ishimshe wò ká̱ Inan ka̱ nkukwa. 29 Re onəm a kur pa̱ oparəm, ka̱t te pa̱ oshaɗən a là nre va ma ka̱m ka̱ atak Inan. Te aɓo onəm a mo ìpir nnàp va̱ ma là pa̱ dakdak. 30 A yà pa̱ unəm ro ka̱ nla nnap-nlà ka̱ ashe mɓut kan Inan nyám iya̱m ro úro ka̱ ashe alár te, re unəm uga nla nnap-nlà va̱ ta a ma̱r ka̱ anung. 31 Re o là nnap-nlà Inan pa̱ ozəngzəng na a ɗyang iya̱m ńkpaktak onəm nzəngg ka̱ nkam oza̱ kpa.

32 Unəm uga *nka̱m nre ka̱ atak Inan uwa yà ká̱ ichumchum ka̱ apalishi aruhu wò. 33 Ka̱kul Inan pa te, uza̱ Inan uga nzwar atak ka̱t. Inan, uza̱ ɗom ntəm-ikankan.

Wanta na ka̱ ashe nkpaktak oga ikilisiya onəm Inan. 34 Te re ochar a ma̱n ka̱ anung pa̱ kwák ka̱ ashe mɓut ikilisiya. Ma ma̱n óza̱ pa̱ oza̱ a là iya̱m ro ka̱t. Re oza̱ a ra ká̱ ishi wa nva nnap-nlà Inan là. 35 A yà pa̱ iya̱m ro nna yà oza̱ ɗom pa̱ o nyi te, re oza̱ a ɓəp oɓar oza̱ ka̱ nzhi. Ka̱kul iya̱m iga ìwuswa pa̱ uchar a là nnap ka̱ ashe mɓut ikilisiya.

36 O rən pa̱ nnap-nlà Inan ɓan nfa ka̱ atak wo na mpyal ɗò? Ka̱t te, o rən pa̱ a ɓa kùr ka̱ mmawó na chwat ɗò? 37 A yà pa̱ uro ka̱ ashe wo rən pa̱ mmawò unəm uga nka̱m nre ka̱ atak Inan, ka̱t te pa̱ o nyi nnəm iya̱m va aRuhu i na te, re uza̱ a nyi pa̱ iya̱m va̱ mmami ka̱ nlilir awo ta̱ te, iya̱m va uPonzhi-Yesu a là ká̱ ishi wò. 38 A yà pa̱ unəm ro a yan ka̱ nnakshi ká̱ iya̱m va̱ ta̱ te, kan ma nakshi ka̱ na ka̱t na kpa. 39 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang re o zhin ka̱ nɗom nla nre va ma ka̱m ka̱ atak Inan. Kan o dan nla achu va agafak ka̱t. 40 ká̱ nnà te, re ma nə̀m nza̱ iya̱m nggo ka̱səsa̱l. Re ma nə̀m a mal pa̱ dakdak.

15

Nwon aYesu ka̱ atak ikú

1 Ógənang, n ɗom pa̱ ń rən awo kà̱ɗi apir nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ ka̱ n là awo. Nna o kəka̱m kan mmawó ka̱ nsat ka̱ ashishe kəkam a. 2 Ka̱ atətak na te, mí na iriri iga mbyet mbyet awo a yà pa̱ o kpán kəkam a. Pa ka̱t te, ya nna nnandər wo atak-lakchi.

3 Nnap nlà va̱ n ka̱m kan n yichi awo te, nnap va ji pa̱ kpaktak. Nna pa̱ uKəristi ku ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi a mà dakdak ká̱ iya̱m va nnap-nlà Inan ka̱ là. 4 Ma li na te, uza̱ won ka̱ atak ikú ká̱ ilum iga ishaɗən a mà dakdak ká̱ iya̱m va̱ nnap-nlà Inan ka̱ là. 5 Uza̱ fa nyám ishi wò úKefas. A le te, uza̱ nyám áɓo okpari wò oga ogba̱pchi ama̱n pa̱ parəm. 6 A le te, uza̱ fa nyám ishi wò ógənang iyə́l oza̱ ji igba̱l pa̱ ìtukun ji, ya oza̱ ɓut ka̱nun-zəntən. Mmakmak ogənan va̱ ta oma ku chit ka̱t. Oma yà ká̱ iriri. Oro ka̱ ashe oza̱ te, oza̱ yà lap ka̱t. 7 A le te, uza̱ nyám ishi wò úYakubu. Te uza̱ nyám ishi wò ńkpaktak onəm oga nrəre kpa. 8 Ka̱ nkùkùr te, uza̱ nyám ishi wò á mi kpa. Mmami va wa uyen va uwa kur pa̱ ma mar chit ka̱t a. 9 Ka̱kul mmami na n yen n ji pa̱ kpaktak ka̱ ashe onəm oga nre aKəristi. N kur nva̱ pa̱ ma wór mi pa̱ unəm uga nre aKəristi ka̱t. Ka̱kul n na idumdum ilakchi ónəm oga ngwa uYesu ka̱t. 10 Ka̱ nna kpa te, ka̱ atak nnap nnəna̱n Inan te, n sat wa anəm. Nnandər te, nnyam nnap nnəna̱n nəna̱n ka̱ atak mi ka̱ anung amwan ka̱t. Ka̱kul n nəm inok pa̱ makmak n ji nkpaktak óza̱ ji. N là pa te, mmami na n nəm inok va̱ ta ka̱t. Nnap-nnəna̱n va Inan nyám á mi te, nna i nəm inok ka̱ mi. 11 Mmami, ka̱t te unəm va̱ là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe awo te, nnap-nlà nzəngtəng mmayi ka̱ nləla. Mmawo nnyi te, o na nnandər ka̱.

Nwon onəm-kuku ka̱ atak ikú

12 A yà pa̱ ma ka̱ nla nnap-nlà Inan pa̱ ma won ku uKəristi won ka̱ atak ikú te, a yar sang kang oro ka̱ ashe wo i là pa̱ ngwon ka̱ atak ikú yà ka̱t yà? 13 A yà pa̱ ngwon ka̱ atak ikú yà ka̱t te, ya ma won ku uKəristi ka̱ atak ikú ka̱t. 14 Ka̱ ya pa̱ ma won ku uKəristi ka̱ atak ikú ka̱t te, ya nnap-nlà Inan va̱ i là ónəm te, ya atak-lakchi. Ya nna nnandər wo atak-lakchi na kpa. 15 Ya a nyan chit kpa pa̱ mmayi ka̱ nnap akwam íNan. Ka̱kul i là pa̱ Inan a won ku Kəristi ka̱ atak ikú. A yà nnandər pa̱ mí won ka̱ atak ikú ka̱t te, ya uza̱ won ku uKəristi ka̱ atak ikú ka̱t. 16 Ka̱kul a yà pa̱ mí won ka̱ atak ikú ka̱t te, ya ma won ku uKəristi ka̱ atak ikú ka̱t na kpa. 17 A yà pa̱ ma won ku uKəristi ka̱ atak ikú ka̱t te, ya nna nnandər wo ta̱l nnap nlakchi chit. Ya nna o yà ka̱ ashe nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo na pa har. 18 Onəm va̱ ka̱m uKəristi ka̱m kan oza̱ ku chit te, ya oza̱ zhì chit mai. 19 A yà pa̱ ka̱kul ntəm ngga apambin va̱ ta̱ chwat mmayi ka̱ nnak ìgwak kù uKəristi te, ya onəm ro yà ka̱ ashe apambin nəm nkun mal ka̱ yi ka̱t.

20 Nnandər na ta̱ pa̱ Inan won ku uKəristi won ka̱ atak ikú. Uwa ugəshi ónəm-kuku pa̱ kpaktak oga ngwon ka̱ atak ikú wa awar aga nna íNan aga mmor nyal. 21 Ikú pa te, unəm a ɓa ka̱. wantana kpa unəm uwa ɓa ka̱ ngwon ka̱ atak ikú. 22 Wa nva ka̱ atak Adamu na nkpaktak onəm ku te, wa nnà ta kpa ka̱ atak aKəristi na mí nak nkpaktak onəm i lár. 23 I ya pa̱ vyakshin ka̱t. Nza̱ unəm nggo te, i lulok. UKəristi uwa won mpyal wa awar aga nna íNan aga mmor nyal. Nva̱n va̱ uza̱ i vang te, nna chit te, onəm va̱ ojini te, oza̱ i won kpa. 24 Te nkùr apambin i yà ɗak, ya uza̱ yichi iponzhi íNan uPon chit. Uza̱ i yichi iponzhi va̱ ta̱ ka̱ nva̱n va uza̱ dərkən nkpaktak iponzhi ká̱ ichumchum chit le. 25 Ka̱kul nkpak pa̱ uKəristi a nəm iponzhi a ga a chu ilum va Inan i nak uza̱ i tòng nkpaktak onəm oga nyang na ká̱ ashar. 26 Unəm uga nkpán onəm uga nkùr anung va̱ mí dərkən te, uwa ikú a. 27 &lt;&lt;Ka̱kul Inan nak nkpaktak iya̱m chit ka̱ akum ashishar uza̱ i tòn.&gt;&gt; Ma là pa̱, &lt;&lt;Ma nak nkpaktak iya̱m chit ka̱ akum ashishar uza̱ i tòng.&gt;&gt; Te, i nyinyi a nyám chit pa̱ yar Inan ka̱t. Ka̱kul uza̱ wa nak nkpaktak iya̱m ka̱ akum ichumchum chumchum. 28 Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ i nə̀m chit wanta̱ te, uYa Inan ká̱ ishi wò te, mí nak na uza̱ i yà ka̱ akum Inan va nak iya̱m ka̱kukum a. Na Inan uwa a yà ishi ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak. Inan uwa iya̱m pa̱ kpaktak.

29 Ka̱ ya pa̱ ngwon ka̱ atak ikú yà ka̱t te, ipir nnəm abaptisima ka̱ anung ogənan va̱ ku chit te, iza̱ yà? A yà pa̱ mí won ka̱ onəm-kuku ka̱ atak ikú ka̱t te, iza̱ nak kan mí nə̀m abaptisima óro ka̱ anung oza̱ yà? 30 Ka̱t te, iza̱ nak, pa̱ ɗəkər te, oga iya̱m va aɓang alakchi ka̱t, ka̱ nggang yi yà? 31 Ógənang, re n là awo. Nza̱ ilum nggo te, mmami ka̱ nku. Mi ləla pa pa̱ shat ka̱kul nnok va mmami ka̱ nnok ká̱ wo ka̱ ashe aYesu kəristi uPonzhi yi a. 32 A yà pa̱ ka̱kul nnàp anəm nna n lun ikum ká̱ izhé iga anyin ikwoksok ká̱ ikwoksok ka̱ aAfisa te, i mak iza̱ á mi yà? A yà pa̱ ngwon ka̱ atak ikú yà ka̱t te, &lt;&lt;Re i ri iya̱m-nrì pa̱ shat nzəng ka̱ ngwa iya̱m iwawa. Ka̱kul ìpin te, í kú.&gt;&gt; 33 Kang ma tàn wo ka̱t. &lt;&lt;Ka̱kul ntəm ka̱ unəm uɓá̱ngɓa̱ng i vyap nnap nnəm nnəna̱n vyap.&gt;&gt; 34 Re nnap nnəm wo a ɓut. Kan o nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng lap ka̱t. Oro ka̱ ashe wo nyi Inan ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. N là iya̱m va̱ ta na ìwuswa a nə̀m wo.

Nwon ká̱ izər ka̱ atak ikú

35 Ɗom te, unəm ro i ɓəp pa̱, &lt;&lt;Mi i yar sang kang mí won ka̱ onəm-kuku ka̱ atak ikú yà? Oza̱ i won ka̱ nza̱ apir izər yà?&gt;&gt; 36 Ánəm uga mpərək, iya̱m va̱ ɓu suk te, i fa ka̱t, nkpak pa̱ a mwan kan. 37 Iya̱m va̱ ɓu suk te, agwal na ká̱ inan wò ka̱t. Ɓu suk apir na pa mwan. Mo te, ikur nggo, ka̱t te aɓoshi iya̱m va wa ipir-kur na kpa. 38 Ka̱ nna kpa te, Inan i na agwal íya̱m va̱ ta wa nva uza̱ ɗom a. Nza̱ apir iya̱m nggo te, ka̱ agwal wò le pa̱ ɗi. 39 Izər pa te, izəngtəng ka̱t. Unəm ka̱ apir izər wò pa̱ ɗi, izhé iga anyin ka̱ apir izər oza̱ pa̱ ɗi, inyil ka̱ apir izər oza̱ pa̱ ɗi, kan igwáli ka̱ apir izər oza̱ pa̱ ɗi na kpa. 40 Apir izər nna yà iga apaɓur. Apir izər nna yà iga apambin. Iga apaɓur ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi, kan iga apambin ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi. 41 Alum nna yà ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi. Apye ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi na kpa. Izhán ká̱ iɓyen oza̱ pa̱ ɗi. Izhan iro ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi kan ikak ká̱ iɓyen wò pa̱ ɗi na kpa.

42 wantana kpa ka̱ ngwon onəm-kuku ka̱ atak ikú. Izər va̱ mí li te, iya̱m va i mumwan. Iya̱m va̱ mí won ka̱ ka̱ atak ikú te, i mwan jiwo ka̱t. 43 Ma li te, a yà ka̱ mɓyen nro ka̱t. Kan mí won ka̱ te, i ɓyen ka̱ nva̱ mɓyen ka̱t. Mo te, a kam ka̱t. Kan mí won ka̱ te, i kam ka̱ nva̱ nkam ka̱t. 44 Ma li te, ma li izər iga mɓwan. Mi i won ka̱ te, i yà izər va aruhu. A yà pa̱ izər iga mɓwan nna yà te, nkpak izər iga aruhu nna i yà kpa. 45 Nna nak te, ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;UAdamu uga ngəshi ta̱l unəm va uriri.&gt;&gt; UAdamu uga nkùr anung nnyi te, uza̱ ta̱l aRuhu aga nna iriri. 46 Iya̱m va̱ iga aRuhu te, nna yà mpyal ka̱t, iga mɓwan nna yà mpyal. A le chit te, iga aRuhu ɓa ɗak. 47 Unəm uga ngəshi te, ma nə̀m na ka̱ mbin. Uza̱ mɓwan. Unəm upəpar te, uza̱ fa ka̱paɓur. 48 Wa nva unəm uga mɓwan va̱ ta̱ te, onəm va̱ mɓwan te, oza̱ i yà wa ijini na kpa. Wa nva unəm uga apaɓur va̱ ta̱ te, onəm va̱ apaɓur ka̱kul oza̱ te, oza̱ i yà wa ijini na kpa. 49 Wa nva i yar izər anəm va̱ mɓwan te, wa nnà ta kpa í yar izər anəm uga apaɓur. 50 Iya̱m va ta̱ mmami ka̱ nla awo ógənang. Izər iga mɓwan va izər va ka̱ nchə̀r te, i yà ka̱ nya iponzhi Inan ka̱t. Ko pa̱ ɗa̱p i yà ka̱ nnəm ka̱t. Nna pa̱ iya̱m va i mumwan te, a wur *akup ká̱ iya̱m va i mwan ka̱t a.

51 O gwong achwang o fe nnap-mbwambwam va̱ ta̱. Nkpaktak yi i ku ka̱t. Nkpaktak yi mí ga ngga̱ɓa̱n izər yi. 52 I ya pa̱ vəla̱m wa nɗyang iwu nva̱ngva̱ mí ɓur agbəshi aga nkùr a. Ka̱kul mí ga mɓur agbəshi. Te onəm-kuku i won ká̱ izər va i mwan ka̱t. Mmayi nnyi te, mí ga̱ɓa̱n izər yi. 53 Ka̱kul izər yi va̱ ta̱ iya̱m va i mumwan te, nkpak pa̱ a sat iya̱m va i mwan ka̱t. Izər va̱ ta̱ va i kuku te, nkpak pa̱ a sat iya̱m va i ku ka̱t a. 54 Nva̱n va̱ izər va̱ i mumwan i sat iya̱m va i mwan ka̱t, kan izər va̱ i kuku i sat iya̱m va i ku ka̱t te, nnap-nlà va̱ ta̱ i yə́l. Nna ma lir pa̱,

&lt;&lt;Ma nə̀m igwan chit ká̱ ikú.&gt;&gt;

55 &lt;&lt;Íku, igwan ɓu va̱ ka̱ che yà?

Íku, ngga̱l ɓu ngga nta onəm va̱ ka̱ che yà?&gt;&gt;

56 Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nna ngga̱l ikú. Nnap mpakpak nna nkam nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nnyi. 57 Mmayi te, i ɗəngchi Inan chwat ka̱kul igwan va̱ uza̱ na ayi ka̱ atak aPonzhi yi uYesu Kəristi a.

58 Ka̱kul nva̱ ta te, ogənan mi oma̱nma̱n, o tong a kəkam. Kan o sən ka̱t. Pa̱ ɗəkər te, o nə̀m inok aPonzhi-Yesu pa̱ gənggəng. Re o nyinyi pa̱ mɓək anung inok wo ka̱kul aPonzhi-Yesu te, ká̱ imwa ka̱t.

16

Mɓut iya̱m ónəm Inan

1 Ka̱pal-ishi nnap mɓut iya̱m ka̱kul onəm Inan te, re o nə̀m wa nva n là íkílísiya iga mbin aGalatiya. 2 Nza̱ nra ngga ngəshi ka̱ ashe asati nggo te, re nza̱ uzən-tən wo a kpa̱k mbwai nro a nak a mal ka̱ mmak iya̱m va̱ uza̱ ka̱ a. Ma nak ka̱kul m ɓa te, kan ma təm ka̱ mɓut iya̱m ká̱ isu ka̱t. 3 A yà pa̱ mi ɓa mi chu te, mi na awasika ónəm va o məma̱n ka̱ oza̱ nzəng ká̱ imwa wo. Te oza̱ i ɓa i ga aUrushelima ka̱. 4 A yà pa̱ i chang pa̱ m ɓa n ga kpa te, oza̱ i ga nzəng ka̱ mi.

5 Ka̱ nva̱ngva̱ mi wòl mbin aMakidoniya chit te, mi ɓa atak wo ɗak. Ka̱kul n ɗom pa̱ ń wòl aMakidoniya. 6 Mo te, mi ya nra yà pa̱ ɗa̱p ka̱ atak wo te, n nyi ka̱t. Mo te, har ayə́r i vang i ya na mi ya ka̱ atak wo nggo. Na o ka̱mshi mi ka̱ nnap achen ka̱ atak va pa̱ kpaktak mi ga. 7 N ɗom nya wo chit nyangmata̱ ka̱t. Ka̱kul i nak mi mi watar watar mi sat ka̱t. N ɗom pa̱ ń ya wo na pa kuk kan mi watar ka̱t. N ɗom nya nra ka̱ atak wo, a yà pa̱ uPonzhi-Yesu i məma̱n a. 8 Na mi yà ka̱Afisa har nra *apentika̱s i watar kan. 9 Ka̱kul ma bol asa̱l inok iga nchang nnəm á mi chit. Nna kan onəm pa̱ kyák ka̱ nɗom pa̱ o dan mi ka̱ nnənəm.

10 A yà pa̱ uTimoti a ɓa atak wo te, o nak na a fe nchang atak wo fe. Ka̱kul inok aPonzhi-Yesu nna kpa uza̱ ka̱ nnənəm wa nji mi. 11 Kan unəm ro a ɓák na ka̱t. O ka̱mshi na ka̱ nnap achen na uza̱ a le a ɓa atak mi ká̱ ikángkáng. Mmami ka̱ nlok nləle nzəng ka̱ aɓoshi ogənan.

12 Ka̱pal-ishi nnap agənang yi uApolos te, n chál na chit ka̱ nzhin pa̱ uza̱ a ga atak wo nzəng ka̱ aɓoshi ogənan va̱. Uwa ma̱n chit pa̱ o gəga nyangmata̱ ka̱t. ká̱ nnà te, mbagar i won i yà á na te, uza̱ wa i ɓa.

13 O gbar izər wo pa̱ dakdak, o sat ka̱ ashe nna nnandər wo a kəkam. O tong pa̱ kakkərak. O tong onəm oga nkam. 14 O nə̀m nza̱ iya̱m nggo ka̱ ashe mma̱n.

15 Ógənang, o nyinyi pa̱ uIstifanus ka̱ onəm oga ashe nzhi wo oma onəm oga ngwa uKəristi oga ngəshi ka̱ ashe mbin Akaya. Oza̱ na ishi oza̱ chit pa̱ kpaktak ka̱ nnəm inok iga nka̱mshi onəm Inan. 16 Mmami ka̱ nchal wo pa̱ o kpak nnap nnəm âpir onəm wa njo oza̱ kpak, ku unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nnəm inok va̱ ta̱ nzəng ká̱ wo kan uwa yà ka̱ mɓək anung ka̱kukul a. 17 Igwak chang mi byet ka̱ mɓa aIstifanus ka̱ uFotunatus ka̱ uAkayakus. Mɓa oza̱ kùr aɗuɗor á mi chit. 18 Oza̱ nak ìgwak mi fe nchang kang oza̱ nak iji wo fe nchang kpa. Apir onəm va̱ ta̱ ɓiɓyen pa̱ ma nyi oza̱ nyi ka̱ ashe nggatək.

19 Ikilisiya iga mbin aAsiya ka̱ nre anung awo. UAkila ka̱ uchar wò uBərisila ka̱ nre anung awo pa̱ makmak ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu. Ogənan oga ashe ikilisiya va̱ i ɓut ka̱ nzhi oza̱ ka̱ nre anung awo wanta na kpa. 20 Nkpaktak ogənan oga atak va̱ ta̱ ka̱ nre anung awo. O re anung ówan wo ka̱ ashe mma̱n.

21 Mmami uBulus mmami na ka̱ nlir nre anung va̱ ta̱ ka̱ awo mi.

22 A yà pa̱ unəm ro a ma̱n uPonzhi-Yesu ka̱t te, uza̱ a vyap. Vang áPonzhi-Yesu. Vang.

23 Re nnap nnəna̱n aPonzhi-Yesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

24 Mma̱n mi ka̱kul wo pa̱ kpaktak a təm nzəng ka̱ mmawó va̱ ka̱ ashe aYesu kəristi a.

2 AKorinti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AKorinti

ngga mparəm

1

1 Nlir nnap-nlà va̱ ta̱ fa ka̱ atak mi uBulus va unəm uga nre aYesu kəristi ka̱ atak nɗom Inan a. Mmami nzəng ku uTimoti ugənang mi ka̱ ashe aKəristi. Nnap nlà va̱ ta̱ fa na a ga atak ikilisiya Inan va ka̱Korinti nzəng ka̱ aɓoshi nkpaktak onəm Inan va ka̱ ashe nkpaktak mbin Akaya.

2 Re nnap nnəna̱n ka̱ nra-ìgwak Inan uPon ku uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

UBulus na aɗəngchi íNan

3 Aɗəngchi təm aji Inan chit uPon aPonzhi yi uYesu Kəristi. Uza̱ wa uPon uga nrwa ìgwak. Uwa Inan va nyi asak pa̱ kpaktak. 4 Uwa kà̱ nsak yi ka̱ ashe nkpaktak nɗaktak yi. Ka̱kul na i nyi nsak onəm va̱ ka̱ ashe nza̱ apir nɗaktak nggo ká̱ apir asak va í ya ka̱ atak Inan va sak yi a. 5 Ka̱kul wa nva i ɓək anung pa̱ zhalat zhalat ka̱kul aKəristi te, wa nnà ta kpa i ya asak pa̱ makmak ka̱ atak aKəristi. 6 A yà pa̱ ma ka̱ nnyan ka̱ yi te, ya ka̱kul pa̱ na i sak wo. Na o ya nka̱mshi Inan kpa. A yà pa̱ mí sak yi te, ya ka̱kul pa̱ na i nyi nsak wo. Apir asak va i nak wo o ka̱r ìgwak ka̱ apir mɓək anung va̱ mmayi ka̱ nfe ka̱ a. 7 Igwak kam yi byet ka̱ apal ishi wo. Ka̱kul i nyinyi pa̱ wa nva mmawó ka̱ nfe ka̱ mɓək anung nzəng ka̱ yi te, wa nnà ta í sak owan yi ká̱ izəzər.

8 Ógənang, i ɗom wo pa̱ o təm ka̱ ashe nfo ka̱ apal ishi mɓək anung va̱ i fe ka̱ ka̱ mbin Asiya ka̱t. I ɓək anung pa̱ zhalat zhalat har i rən pa̱ i lár lap ka̱t. 9 A nəm ka̱ yi ɓu là pa̱ ma gəl akwali ikú ayi chit. Ka̱ nna kpa te, iya̱m va̱ ta ya yi na a nak kan i təp nkam ká̱ izər yi ka̱t. I təp nkam ká̱ izər yi ka̱t. I təp nkam ká̱ Inan va i won ka̱ onəm-kuku ka̱ atak ikú. 10 Uza̱ ka̱mshi yi chit i fa ka̱ ashe nsur mɓá̱ngɓa̱ng ngga ikú. Uza̱ i ka̱mshi yi ka̱m kà̱ɗi i fa ka̱ ashe nsur. Í nak ìgwak yi ku uwa pa̱ uza̱ i ka̱mshi yi ka̱m ka̱ɗí i fa ka̱ ashishe 11 a yà pa̱ mmawó ka̱ nka̱mshi yi ka̱ atak nnəm aduwa a. Na onəm pa̱ kyak a na ɗəngchi íNan. Oza a na aɗəngchi ka̱kul nnap nnəna̱n va Inan nyám ayi ka̱ atak nfe achal onəm pa̱ kyak ka̱kul yi.

UBulus bat achen wò

12 Iya̱m va ta̱ í lan ká̱ pa̱ shat. Idímɗím ìgwak yi ka̱ nla ayi pa̱ akwam ro ya ka̱ ashe ntəm yi ka̱pambin va̱ ta̱ ka̱t. I nəm pa ká̱ ìgwak pa̱ izən. Akwam ro yà ká̱ ishimshe yi ká̱ Inan ka̱t. Ishimshe yi ká̱ wo te, n-yà akwam va̱ ta ka̱t a dudon jiwo. I nəm iya̱m va̱ ta ka̱ aghan anəm ka̱t. I nəm ka̱ atak ichumchum nnap nnəna̱n Inan. 13 Mmayi ka̱ nlir awo iya̱m va i ma̱t wo ka̱ nkun, ka̱t te ka̱ nkpán ipipir ka̱t. N nak ìgwak pa̱ o kpán ipipir kpán pa̱ kpaktak. 14 N-yanmata̱ te, o nyi nnap va̱ ta̱ chit kùr ka̱t. Nna pa̱ ká̱ ilum nvan a Ponzhi-Yesu te, ó nok ka̱ yi pa̱ shat wa nva i ga nlan ká̱ wo a.

15 Ka̱kul pa̱ n nyinyi pa̱ ì yiya wanta te, ka̱ n yar chit pa̱ mi ɓa atak wo mpyal na o ka̱m nnap nnəna̱n nva̱n pa̱ mparəm. 16 Ka̱kul ka̱ n yar pa̱ mi ru ngga mbin aMakidoniya te, mi sat ka̱ atak wo kan mi watar. N yar pa̱ mi ru nlele ka̱Makidoniya te, mi sat kà̱ɗi ka̱ atak wo na o re mi ka̱ nre ka̱ mbin a Yahudiya. 17 Ka̱ n là pa̱ mi nəm iya̱m va̱ ta te, n là nnap va achu pa̱ parəm ɗakɓo? N nəm iya̱m va̱ ta wa anəm na pa kùk ɗò? Uwa là n à, ka̱t te n o'o ka̱ apal ishi nnap nzəngtəng i ɗak na ka̱t a? 18 Wa nva Inan nsar nnap-nləla yə́l awo yə́l, akwam ro yà ka̱ ka̱t te, wa nnà ta kpa iya̱m va̱ i là awo te, apir nnap-nlà ngga nla n à, ka̱ n o'o ka̱ anung zəngtəng ka̱t. 19 Ka̱kul uYa Inan uYesu Kəristi va̱ mmami ka̱ uSilvanus ka̱ uTimoti í là nnənap awo te, nnap-nlà ngga aparpar ngga nla n à, ka̱ n o'o ka̱ anung zəngtəng ro yà ka̱ ashishe ka̱t. Nnandər ngga nsat ka̱ apal nnap-nlà va uza̱ ma̱n ka̱ te, nna chwat ka̱ ashishe. 20 Ka̱kul nkpaktak nsar nnap-nlà Inan te. a yə́l ka̱ ashe a wà wa nva Inan là. A nak te, i là &lt;&lt;nna a təm.&gt;&gt; Ka̱ ashe aɗin a wà ka̱kul nna ichumchum Înan. 21 Inan uwa ká̱ ishi wò i nak yi nzəng ká̱ wo i tong i kam ka̱ ashe aKəristi. Uza̱ yak yi na inok ayi. 22 Uza̱ ɓàp yi chit na a nyám pa̱ mmayi ojini. Uza̱ nak aRuhu wò chit ka̱ ashe igwák yi na a nyám pa̱ kpátkpát pa̱ uza̱ i yə́l nsar nnap-nlà wò yə́l ayi.

23 Mmami ka̱ ngwór Inan pa̱ a là pa̱ mmami ka̱ nnap akwam nggo ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱. Nna pa̱ mi ɓa aKorinti lap ka̱t ka̱kul pa̱ n ɗom nre wo pa pa̱ kwák a. 24 Mmayi ka̱ nnyam ichumchum awo ka̱ apal ishi nnap nna nnandər ka̱t. Mmayi ka̱ nnəm inok nzəng ká̱ wo na a nchang ìgwak awo. Ka̱kul o tong kəkam ka̱ ashe nna nnandər wo.

2

1 Iya̱m va̱ nak kan m ɓa atak wo wa nva̱ ka̱ n là ka̱t te, ka̱kul pa̱ kan mà ɓa mɓa ngga ndunshi anung ìgwak awo ka̱t. 2 Ka̱kul a yà pa̱ mi dungshi anung ìgwak awo te, uda uwa yà lap i nak ìgwak i chang mi, i watar mmawó va n dungshi ìgwak awo yà? 3 Awasika va̱ ka̱ n lir awo te, n lir wanta na ń won m ɓa te, kan onəm va i nak ìgwak i chang mi te, oma a le a yà onəm oga nnak ìgwak a lak mi ka̱t. Ka̱kul n nyinyi pa̱ a yà pa̱ mmami ka̱ ashe nchang ìgwak te, nkpaktak wo ka̱ ashishe na kpa. 4 Ka̱ n lir iya̱m va̱ ta awo te, a ɗak ìgwak mi pa̱ makmak. Igwak dungshi mi pa̱ makmak. N lir te, iwu mi mbəl na pa̱ gbai. N lir pa̱ na ń nak ìgwak a lak wo ka̱t. N ɗom pa̱ na a nak wo o nyi apir mma̱n mmakmak va̱ mmami ka̱ ka̱kul wo a.

N-yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng únəm uga mpat nnap

5 Unəm va̱ nak ìgwak lak wo te, uza̱ lak ìgwak mmami ka̱t, uza̱ lak ńkpaktak wo. Ka̱t te, i là pa̱ uza̱ lak óro ka̱ ashe wo ka̱kul n ɗom pa̱ ń là a rwa wo nna ka̱t. 6 Unəm va̱ ta te, nnyam-ntan va̱ onəm va oma yə́l ji nyám á na te, a kùkùr. 7 I ɓiɓyen pa̱ o yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á na. O kam ìgwak á na ka̱kul le kan nlak-ìgwak mmakmak a ji ishi nkəkam ka̱t. 8 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami ka̱ nchal wo pa̱ o nak na uza̱ a nyi kà̱ɗi pa̱ o ma̱n na ma̱n. 9 Ka̱ n lir awasika va̱ ta awo ka̱kul n ɗom pa̱ m mà wo na ń nyi mo te, ó kpak nnap nnəm kpak á mi ka̱ ashe nkpaktak iya̱m nggo. 10 Unəm va kpaktak o yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á na te, ya n yar á na chit na kpa. Iya̱m va kpaktak n yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishishi a yà pa̱ nnap nna yà nva mà pa̱ ń yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apəpal te, ya ka̱kul wo. N nəm ka̱ ashe aɗin aKəristi. 11 Ka̱kul kan uShetan a nəm igwan ka̱ apal ishi yi ka̱t. Ka̱kul nnap-nnənəm lyat yi ka̱t.

Igwan va í nəm ka̱ atak nkam aKəristi

12 N ga aTaruwasa pa̱ na ń là nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe te, uPonzhi-Inan bol asəsa̱l bol á mi. 13 Ka̱ nna kpa te, ìgwak mi ra ka̱t. Ka̱kul n ya ugənang mi uTitus ka̱ ta ka̱t. N ya nləle ka̱ atak wo ka̱t. A nak te, n là óza̱ pa̱ mi gəga. Te n watar n ga mbin aMakidoniya.

14 ká̱ nnà te, aɗəngchi a təm aji Inan chit. Uza̱ va ka̱ ashe aKəristi te, pa̱ ɗəkər uza̱ ka̱ nlim mpyal ayi wa onəm oga nnəm nchang ìgwak ka̱kul igwan aKəristi. Ka̱ atak yi na uza̱ ka̱ nnak onəm i nyi uKəristi wa nva iya̱m inəngnəng ichángchàng ka̱ nnəng i gang atak pa̱ lat a. 15 Ka̱kul ka̱ atak Inan te, mmayi na i tong wa iya̱m inənna̱n aKəristi ichángchàng ka̱ atak onəm va̱ ma ka̱mshi oza̱ chit ka̱ onəm va̱ ka̱ nzhì. 16 Ka̱ atak oro te, nnəng nchángchàng va̱ ta i nəng ka̱ oza̱ wa nnəng ikú va i zhì oza̱ zhì. Oro nnyi te, nnən va̱ ta ngga iriri va i na iriri. Chit te, uda kùr nyar iɗək apir inok va̱ ta̱ yà? 17 Mmayi wa aɓoshi onəm pa̱ kyak oga nra nggang ka̱ nnap-nlà Inan wa iya̱m iyap jiwo ka̱t. Mmayi ka̱ nla nnap ka̱ ashe aKəristi jiwo ka̱ mpyal Inan wa onəm nnandər pa̱ chak va Inan a re a.

3

Onəm oga nnəm inok nsar nnap-nlà Inan mpipye

1 Chit te, mmayi ka̱ nsup ishi yi kà̱ɗi na pa̱ har ɗò? Ka̱t te, mmayi ka̱ nɗom awasika aga nshep yi va pa̱ i ɓa ka̱ wa aɓoshi onəm ɗò? Í ɗom awasika ashep ro va fa ka̱ atak wo ɗakɓo? 2 Mmawo na ká̱ ishi wo awasika ashep yi va ma lir chit ká̱ igwák wo na nza̱ unəm nggo te, uza̱ a nyinyi nzəng ka̱ nkukun a. 3 A bwam ka̱t. Ma ka̱ n-yiya ka̱ mban pa̱ mmawó awasika aKəristi va ma re yi ka̱. Awasika va̱ ta ma lir ka̱ ndəng ngga nlir iya̱m ka̱t. Ma lir ka̱ aRuhu Inan uga Iriri. Ma lir ka̱ apal achuchwal ipang iga nlir iya̱m ka̱t. Ma lir ka̱ apal achuchwal va igwák onəm a.

4 I là nnap-nlà va̱ ta̱ pa̱ pəsak ka̱kul Inan i yar anung yi yar ka̱kul aKəristi. 5 Mmayi ka̱ nla pa̱ i kukur pa̱ i nəm iya̱m ro ka̱ atak ìkàm yi ka̱t. Nkur nnəm iya̱m yi fa ka̱ atak Inan. 6 Ka̱kul uwa nak yi i kur ntong onəm oga nnəm inok nsar nnap-nlà mpipye. Nsar nnap-nlà va̱ ta nnap-mpakpak nlirlir ro ka̱t. ARuhu-Nəna̱n ka̱. Ka̱kul nnap-mpakpak nlirlir i gba̱ng onəm gba̱ng. ARuhu jiwo te, i nak onəm i lár.

Mɓyen nsar nnap-nlà mpipye

7 Ma lir nnap inok nnap-mpakpak aMusa ká̱ izər ipang. Ma ru nnəna te, ka̱ yà nzəng ka̱ atak atántàn va ɓyen pa̱ gənggəng har nyar iwu ndər asa̱l awu aMusa ka̱ te, a ma̱t oIsa̱rila ma̱t. A ma̱t oza̱ ka̱kul nsal va asa̱l awu aMusa ka̱ nsal kap ka̱ nva̱ pa̱ atak atántàn tantan i watar watar a. Kap ká̱ iɓiɓyen va̱ ta te, a ɓa ká̱ ikú. 8 Chit te, inok va̱ ija aRuhu va ji ká̱ ichumchum te, i ɓyen i mak i yà wa sang nnyi ɗa? 9 A yà pa̱ nnap inok va i ɓa ká̱ ikú únəm kan a ɓiɓyen te, ya inok iga mɓa ka̱ ntəm nnəna̱n ká̱ Inan te, i ɓyen i ji iva̱ ta ji pa̱ gənggəng. 10 wantana iya̱m va̱ ka̱ ɓiɓyen matmat te, iɓiɓyen lak chit. A na asa̱l chit íya̱m va ɓiɓyen pa̱ gənggəng a. 11 A yà pa̱ iya̱m va̱ i watar watar kan ma na te, ka̱ yà nzəng ká̱ iɓyen te, ya iya̱m va təm chit mbyet mbyet te, iɓiɓyen i ji iva̱ ta ji pa̱ gənggəng.

12 Ka̱kul pa̱ nna i yà ka̱ apir nnak-ìgwak va̱ ta te, mmayi ka̱ nla nnap pa̱ pəsak. 13 I nəm wa nja aMusa ka̱t. Uza̱ dan asa̱l-awu wo dan ka̱kul le kan oIsa̱rila a ya nku iɓyen iwatar watar va̱ ta ka̱t. 14 Ka̱ nna kpa te, anung igwák oza̱ i ya tul chit ka̱t. Ka̱kul har nda ta̱ te, a yà pa̱ mí kun nsar nnap-nlà ngbakgbak te, iya̱m iga ndan asa̱l-awu va̱ ta nna ka̱ ndan asa̱l-awu ka̱ oza̱. Na ma tur chit le ka̱t. Ka̱kul ka̱ ashe aKəristi na chwat mí tur i le. 15 Har nda ilum va pa̱ kpaktak oza̱ i kun nnap-mpakpak aMusa te, iya̱m iga ndan asa̱l-awu va̱ ta nna ka̱ ndan anung igwák oza̱. 16 Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ unəm ga̱ɓa̱n ɓa atak aPonzhi-Yesu te, mí tur iya̱m iga ndan asa̱l-awu va̱ ta i le á na. 17 UPonzhi-Yesu pa te, uwa aRuhu. Atak va kpaktak aRuhu aPonzhi-Yesu ka̱ te, nre izər na yà. 18 Mmayi, nkpaktak yi ma tur iya̱m iga ndan asa̱l-awu le ayi chit. Mmayi ka̱ nnyam iɓyen aPonzhi-Yesu wa aboka aga nyar ala̱ka̱n la̱ka̱n. Ma ka̱ ngga̱ɓa̱n yi na i fa izər ka̱ na ká̱ iɓyen va ka̱ ndon ka̱ ndon. Iya̱m va̱ ta uPonzhi-Yesu va uwa aRuhu te, uwa ka̱ nnənəm.

4

ARuhu Inan va ka̱ nnəm inok ka̱ yi

1 A yà chit pa̱ ka̱ atak nnyam nrwa ìgwak Inan kan mmayi ka̱ nnəm inok va̱ ta. Ka̱kul nva̱ ta te, i ma̱n izər i ku ka̱ yi ka̱t. 2 I swan nnap nnəm mbwambwam ka̱ ngga ìwuswa chit ka̱ cho. I nəm iya̱m ro iga ntan onəm ka̱t. Mmayi ka̱ nzwar nnap-nlà Inan ka̱t kpa. Mmayi ka̱ nnyam nnandər ka̱ mban pa̱ jakjai ka̱ ashe ntəm yi. Na nza̱ unəm nggo a nyi nnandər yi ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak wò ka̱ mpyal Inan. 3 A yà pa̱ nnap-nlà ngga nchang nfe va̱ mmayi ka̱ nla kan a gugún te, ya a gún ka̱ onəm va ka̱ nzhì chwat. 4 Oma onəm va na nnandər ká̱ uKəristi ka̱t, ka̱kul uponzhi uga ashe nra va̱ ta̱ fo anung igwák ka̱ oza̱ chit. Ka̱kul kang atak atántàn nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ apal ishi ichumchum aKəristi a ghan ôza̱ ka̱t. Uza̱ va pa̱ səlak ká̱ Inan a. 5 Ka̱kul nnap-nlà va̱ mmayi ka̱ nləla ónəm te, ngga ishi yi ka̱t. Mmayi ka̱ nla ka̱ apal ishi aYesu kəristi pa̱ uwa uPonzhi. Mmayi nnyi te, ozwal oga nnəm inok awo ka̱kul aYesu. 6 Ka̱kul Inan va̱ là pa̱, &lt;&lt;Re atak atántàn a fa ka̱ ashe afa̱p a ghan.&gt;&gt; Te, uwa nak atak atántàn ka̱ ngghan ka̱ ashe igwák yi. Na a nak onəm a nyi ichumchum chumchum va ka̱ ngghan ka̱ asa̱l awu aKəristi i fa a.

7 Ka̱ nna kpa te, iya̱m ichumchum va̱ mmayi ka̱ te, ka̱ ashe iɗyéri va ame na pa mwan. Na a nyám pa̱ ichumchum imakmak va̱ ta iji Inan. Iga ishi yi ka̱t. 8 Ma ka̱ mɓək anung ayi ka̱sa̱l pa̱ ɗongɗong. Ka̱ nna kpa te, nná chwan yi chit gba̱l ka̱t. Mi i nak iya̱m i zwar yi. ká̱ nnà te, a rusok izər ayi ka̱t. 9 Ma ka̱ nna idumdum ayi. ká̱ nnà te, ma chən pa̱ kpaktak ma re yi ka̱t. Ma tun yi ka̱ mbin. ká̱ nnà te, ma gbá̱n yi ka̱t. 10 Pa̱ ɗəkər te, ma ka̱ nyar n-yi ayi, na ma ɗom yi ka̱ apir ikú va uYesu ku. Ná ma nyám apir ntəm aYesu ka̱ atak yi. 11 Ka̱ ashe ntəm yi te, pa̱ ɗəkər te, ma sok yi chit ká̱ ikú ka̱kul aYesu. Na izər yi iga mɓwan a nyám pa̱ uwa yà ká̱ iriri. 12 A nyan chit pa̱ ikú ka̱ nri yi. Mmawo te, iriri na ka̱ nnəm inok ka̱ ashe wo.

13 Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;N na nnandər na ká̱ Inan. A nak te, n là nnap chit.&gt;&gt; Mmayi ka̱ aruhu aga nna nnandər apir aja anəm va̱ là nnap-nlà va̱ ta̱. A nak te, mmayi ka̱ nla nnap na kpa. 14 I nyinyi pa̱ unəm va̱ uwa won ku uPonzhi-Yesu ka̱ atak ikú te, uza̱ i won ka̱ yi won na kpa ka̱ atak ikú ka̱kul aYesu. Uza̱ i ɓa ka̱ yi nzəng ká̱ wo ka̱ mpyal wò. 15 Iya̱m va̱ ta pa̱ kpaktak a yà wanta ka̱kul na o fe nchəchan. Na nnap nnəna̱n Inan a myak a chu onəm pa̱ okyak. I yà pa te, i nak onəm pa̱ okyak i na aɗəngchi íNan. Na ma rup ka̱ aɗiɗin.

Re nnap nnəm yi a ga kà̱ nnap-Inan

16 Ka̱kul nva̱ ta te, kan i ma̱n izər a vang yi ka̱t. Izər yi iga mɓwan ka̱ nlak. ARuhu yi jiwo te, nza̱ ilum nggo te, ma ka̱ nnənak i ta̱l apipye. 17 Iya̱m va̱ i ɗak yi nyangmata̱ va iya̱m va i mor i watar watar te, ka̱ nɗa̱mshi asa̱l ayi aga nya iriri iga mbyet mbyet va ɓyen yà ka̱ nla ka̱t a. 18 Iya̱m va̱ i pak iwu yi ka̱ te, iya̱m va iwu i ya ka̱t. Iya̱m va̱ ta mí ya ká̱ iwu ka̱t. Ka̱kul iya̱m va̱ iwu ka̱ n-yiya nyangmata̱ te, iya̱m iwatar watar. Iya̱m va̱ nnyi iwu yi ka̱ n-yiya nyangmata̱ ka̱t te, iya̱m va iga mbyet mbyet.

5

1 I nyinyi pa̱ a yà pa̱ ma shin aghal va izər yi iga apambin va̱ ta̱ te, i ga n-yà ka̱ nzhi va izər va Inan i ga nnəna ayi ka̱paɓur. Izər va̱ ta iga mbyet mbyet. Nzhi va̱ ta awo anəm a me ka̱t. 2 Ka̱ ta̱ nyangmata̱ te, mmayi ka̱ nswam nzəng ka̱ ngwan pa̱ ma ka̱ na izər iga apaɓur va̱ ta ayi. 3 Ka̱kul a yà pa̱ mí na izər va̱ ta ayi te, ì yà wa ìlukwan inəna̱n va i gún imalən yi. 4 A yà pa̱ nna i yà ka̱ ashe aghal aga apambin va̱ ta̱ te, i ɗum ká̱ izər nrwa ka̱kul nyar n-yi va̱ mí yar ayi. Mmayi ka̱ nɗum pa̱ i ɗom pa̱ ma mandar izər iga apambin va̱ ta̱ a le ayi ka̱ cho ɗò ka̱t. I ɗom pa̱ ma gún yi ká̱ izər iga ntəm ka̱ ashe apaɓur. Te iya̱m va ikuku te, iga iriri á ma̱ka̱n na. 5 Inan uwa ká̱ ishi wò ɗa̱mshi yi chit ka̱kul apir ngga̱ɓa̱n izər va̱ ta. Ka̱kul uza̱ na aRuhu wò ayi chit na a nyám ayi pa̱ kpátkpát iya̱m va̱ uza̱ i ga nnəna ayi a.

6 Ka̱kul nva̱ ta te, pa̱ ɗəkər mmayi ka̱ ashe nkam-ìgwak. A yà pa̱ nna i yà ka̱ ntəm ka̱ ashe izər iga apambin va̱ ta̱ te, i nyinyi pa̱ mmayi ka̱ ntəm nzəng ká̱ uPonzhi-Yesu ka̱t. 7 Ntəm yi ntəm ntəm ngga nna nnandər. A yar iya̱m va iwu i ya ka̱t. 8 Igwak kam yi kam nnandər. A kapkap á yi pa̱ i kap á̱izər va̱ ta̱ na i ga i təm ka̱ atak aPonzhi-Yesu. 9 ká̱ nnà te, a yà pa̱ mmayi ka̱tətak, ka̱t te ma kap yi kap ka̱ na te, iya̱m pa̱ izən va̱ i nak ka̱ mpyal yi te, pa̱ i nəm iya̱m va i chang ìgwak chang á na. 10 Ka̱kul nkpak pa̱ ma ga ka̱ nkpaktak yi ka̱ mpyal atak ntəm ngga nkat akwali aKəristi. Na nza̱ unəm nggo te, a ka̱m amwa iya̱m va̱ uza̱ nəm ka̱ ashe izər va̱ ta̱. Iya̱m va unəm nəm inəna̱n ká̱ iɓá̱ngɓa̱ng a.

Inok iga mɓa ka̱ ntəm inal
ká̱ ishimshe Inan ka̱ onəm

11 I ra ayər Inan jiyi. A nak te, mmayi ka̱ nɗak pa̱ na i dap nnap nnəm onəm na oza̱ a ma̱n ka̱. Nnap-nnəm yi nro yà lyat Inan ka̱t. I rən pa̱ o nyinyi pa na kpa ka̱ ashe iɗim-ɗim ìgwak wo. 12 Mmayi ka̱ nsup ishi yi kà̱ɗi ka̱ mpyal wo ka̱t. Iya̱m va̱ i ɗom wo ka̱ te, pa̱ i nak wo o lan ka̱ yi ká̱ ipipir. Na o nyi ama̱n va̱ mal pa̱ o na ónəm oga nlan ku unəm va oza̱ nyi iya̱m va̱ ka̱ ashe igugwak ka̱t a. 13 A yà pa̱ i nəm wa onəm va swanggat swanggat te, ya ka̱kul nnəm inok Inan. A ya nnyi pa̱ mmayi ka̱ ashe nnap nnəm yi te, ya ka̱kul nnəm iya̱m va i ka̱mshi wo. 14 Mma̱n aKəristi nna i nəm ka̱ yi. Ka̱kul nva̱ ta te, i nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ ka̱kul pa̱ unəm uga uzəng va̱ ku chit ka̱kul onəm pa̱ kpaktak te, ya nkpaktak onəm ku chit kpa. 15 Uza̱ ku ka̱kul onəm pa̱ kpaktak na onəm va̱ ya iriri riri chit te, kan oza̱ a təm ntəm ngga nnəm iya̱m va oza̱ ya mà ka̱ oza̱ ka̱t. Re oza̱ a təm ntəm nva i mà ku unəm va̱ ku ka̱kul oza̱ a. Ma won ka̱ na ka̱ atak ikú ka̱kul oza̱ na kpa.

16 N-yanmata̱ jiwo te, i dər unəm ka̱ apal ishi nnap nnəm onəm na chwat lap wa nva apambin i dər ka̱t. Matmat te, ká̱ i dər uKəristi ka̱ apir iwu va ta. N-yanmata̱ te, i dər na ka̱ apir iwu va̱ ta lap ka̱t. 17 Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak uja aKəristi te, ya uza̱ ta̱l unəm upipe chit. Nnap nnənəm mmatmat watar chit. Ǹyangmata̱ te, uza̱ ka̱ ashe nnap nnəm mpipe. 18 Iya̱m va̱ ta pa̱ kpaktak nnəm Inan. Uwa gwang inal chit ka̱ ishimshe yi ká̱ na ka̱ atak inok aKəristi. Uza̱ na inok ayi kpa iga nla nnap ngga mɓa ka̱ ngwang inal. 19 Nna pa̱ Inan ka̱ ngwang inal ká̱ ishimshe wò ka̱ apambin ka̱ atak inok aKəristi. Ko uza̱ kung ishi ka̱ mpat nnap mpakpak oza̱ ka̱t. Uza̱ nak iɗək nla nnap-nlà ka̱ apal ishi nnap ngwang inal va̱ ta ka̱ ashe awo yi. 20 Ka̱kul nva̱ ta te, mmayi onəm va ka̱ɗor aKəristi. Nna pa̱ Inan ka̱ nram onəm ka̱ atak nnəm inok ka̱ yi a. Mmayi ka̱ nchal wo ka̱ nzhəng ka̱ɗor aKəristi pa̱ o gwang inal ká̱ Inan. 21 Uza̱ va nyi nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t te, Inan nak na wa anəm uga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱kul yi na. Na i tong onəm oga nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱tətak na.

6

1 Mmayi ka̱ nnəm inok nzəng ká̱ Inan. Ka̱kul nva̱ ta te, mmayi ka̱ nchal wo ka̱ nzhin pa̱ kan o ma̱n nnap nnəna̱n Inan va̱ ka̱ o ka̱m ka̱tətak te, kan a ta̱l iya̱m-lakchi ka̱ atak wo ka̱t. 2 Ka̱kul uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Alulum ɓa rwam te, n fe ayən ɓu fe.

N ka̱mshi ɓu ka̱m ká̱ ilum iga nka̱mshi onəm.&gt;&gt;

Re ń là awo, alum ɓa rwam chit. N-yanmata̱ na ilum iga nnyam nnap nnəna̱n Inan. Nda na ilum iga nya nka̱m-shi ngga iriri. 3 Í tong wa iya̱m iga nnak unəm ro i ləp ifan ka̱t. Ka̱kul kan ma ya inok yi ká̱ mpat nro ka̱t. 4 Ka̱ɗor nva̱ ta te, mmayi ka̱ nnyam nnandər yi ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l nggo pa̱ mmayi ozwal Inan. I nyám ka̱ atak nsar ìgwak pa̱ makmak ka̱ mɓək anung, ka̱ agan, ka̱ nɗaktak. 5 Ma nəm asap ayi. Ma kuk yi ka̱ nzhí ikán. Nva̱n pa̱ nkyak onəm won ikum ka̱ yi. Inok iga ayi pa̱ zhalat zhalat. Nro te, nda i ɓa ayi ká̱ iwu ka̱t. I fe ka̱ ayan. 6 I nyám nnandər yi ka̱ nnap nnəm nnəna̱n nva yà ka̱ adak ro ka̱t, nzəng ka̱ nkpán ìpir nnàp, ka̱ nka̱r ìgwak, ka̱ nnyam nnyi-nnap, ka̱ aRuhu-Nəna̱n, ka̱ mma̱n ngga nnandər, 7 ka̱ nla nnandər, ká̱ ichumchum Inan. Nnap-nnəm nnəna̱n yi wa iya̱m-wór va í lung ikum ka̱ nzəng ka̱ ngwang ngwang ngga nka yi. 8 Ma ka̱ nna ichumchum ayi kan ma ka̱ nnəm ka̱ yi pa̱ vyakshin kpa. Ma ka̱ nɗəngchi yi. Ma ka̱ vyap aɗin yi kpa. Ma yar yi pa̱ mmayi onəm oga nlam onəm. ká̱ nnà te, mmayi onəm oga nlam onəm ka̱t. 9 Mi i nəm ka̱ yi na ma nyi yi ka̱t. Ka̱ nna kpa te, ma nyi yi byet. Ɓu rən pa̱ mmayi ka̱ anung ikú. Ka̱ nna kpa te, nna i yà ká̱ iriri. Ma ka̱ nnyam ntan ayi nrwarwa. Ka̱ nna kpa te, ma gbá̱n yi ka̱t. 10 Ɓu rən pa̱ mmayi ka̱ ashe nlak-ìgwak. Ka̱ nna kpa te, pa̱ ɗəkər te, mmayi ka̱ ashe nchang ìgwak. Ɓu rən pa̱ mmayi onəm oga nkun. Ka̱ nna kpa te, mmayi ka̱ nnak onəm pa̱ kyak i dur. Ɓu rən pa̱ i ya ká̱ iya̱m ro ka̱t. ká̱ nnà te, iya̱m pa̱ kpaktak ijiyi.

11 Ónəm oga aKorinti, i bwam wo ká̱ iya̱m ro ka̱t. I bol ìgwak yi bol awo pa̱ kpaktak. 12 I bwam aɓo mma̱n nro ka̱ atak wo ka̱t. Mmawo na o bwam mma̱n wo ka̱ atak yi. 13 Mmami ka̱ nchal wo wa ovan mi pa̱ o bol igwák wo ayi kpa.

Kan iya̱m ro a yar wo ká̱ nnap onəm oga afa̱p ka̱t

14 Iya̱m na pa̱ kpaktak mal ka̱t te, kan o gwang ishi ka̱ onəm oga afa̱p ka̱ nnənəm ka̱t. Iza̱ i gwang iya̱m inəna̱n ká̱ iɓá̱ngɓa̱ng yà? Iza̱ i gwang atak tantàn ka̱ afa̱p yà? 15 Iza̱ i gwang uKəristi ka̱ uShetan kan anung oza̱ i yà iya̱m izəngtəng yà? Iza̱ i gwang unəm uga ngwa Inan ka̱ unəm va̱ wa Inan ka̱t yà? 16 Nza̱ nsar-nnap i yà ka̱ ishimshe onəm oga ngga awop ka̱ ashe Nzhi Inan ka̱ uga ngga awop ka̱ ashe nzhi ichər yà? Mmayi pa te, i tong wa Nzhi Inan uga Iriri. Inan là pa̱,

&lt;&lt;Mi təm ka̱ oza̱.

Mi i chen mi ranggang ka̱ ashe oza̱.

Mi ta̱l Inan oza̱.

Oza̱ nnyi te, i tong onəm mi.&gt;&gt;

17 Ka̱kul nva̱ ta te, Inan là kpa pa̱,

&lt;&lt;O fa ka̱ ashe oza̱.

O va̱n ishi wo o fa ka̱ ashe oza̱.

Kan o dok iya̱m iga adak ro ka̱t.

Te mi ma̱n ká̱ wo ɗak.&gt;&gt;

18 &lt;&lt;Na ń ta̱l uPon ka̱ atak wo.

O tong ovan mi nnyi, onun-gwan ka̱ ochar.

UPonzhi Inan uga Ichumchum a là iya̱m va̱ ta.&gt;&gt;

7

1 Ónəm mi oma̱nma̱n, nsar nnap-nlà va̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, ma yar mmayi na. Ka̱kul nva̱ ta te, re i nal ishi yi. I nal adak aga izər yi ka̱ aga ìgwak kpa. Re i ra ayər Inan na i nal ishi yi pa̱ chatchat atətak ro a ɓur ka̱t.

Nchan-ìgwak aBulus

2 O bol ìgwak wo na o ma̱n ka̱ yi. I pat nnap únəm ro ka̱t. I nak unəm ro vyap ka̱t kpa. I mwar unəm ro ka̱t. 3 N là nnap va̱ ta ka̱kul pa̱ n ɗom nnak mpat ro awo ɗò ka̱t. Ka̱kul ka̱ n là chit pa̱ i ma̱n wo pa̱ mɓa̱n-gwak. Ikú te, i ku nzəng ká̱ wo. Ntəm ká̱ iriri te, i təm nzəng ká̱ wo. Iya̱m ro i kap yi ká̱ wo ka̱t. 4 M ma̱n ká̱ wo ma̱n pa̱ gənggəng. Mmami ka̱ nlan ká̱ wo pa̱ gənggəng. Igwak kam mi pa̱ makmak. Kap ka̱ nɗaktak apir pa̱ ɗongɗong va̱ mmami ka̱ ashishe te, ìgwak chang mi pa̱ gənggəng.

5 Nva̱ ká̱ i yà ka̱Makidoniya te, i jul ka̱t. I wòl che nggo te, mmayi ka̱ ashe nɗaktak. Mi i lun yi nlulun va ta̱ ka̱ ngbai. Ka̱ ashe nnyi te, ayə̀r yi ka̱ nlun yi. 6 Te Inan uga nsak onəm va̱ ìgwak oza̱ ra ka̱t te, uza̱ sak yi ka̱ atak mɓa aTitus. 7 Mɓəɓa na chwat nak ìgwak yi kam ka̱t. Nkam-ìgwak va̱ o kam á na ká̱ iya̱m va̱ uza̱ shal ayi ka̱ apal ishi wo te, a sak yi kpa byet. Uza̱ là ayi pa̱ nɗom nya mi lom wo byet. Uza̱ là nnap ayən wo ka̱ mbəl ayi. Ka̱ nnap nyar anung mi va̱ o yiyar ká̱ ìgwak pa̱ izən. A nak ìgwak chang mi pa̱ makmak. 8 Kap ka̱ nva̱ n nak ìgwak wo lak ka̱ atak awasika mi va̱ ka̱ n lir awo te, a ɗak mi lap ka̱t. Ka̱ ɗak mi ɗak. Ka̱kul n ya pa̱ awasika mi dungshi anung ìgwak dungshi awo. Ndunshi ìgwak va̱ ta ga ngwur ka̱t. 9 N-yanmata̱ jiwo te, ìgwak ka̱ nchang mi. Igwak ka̱ nchang mi ka̱kul pa̱ n nak ìgwak wo lak ka̱t. Iya̱m va̱ ka̱ nchang ìgwak á mi te, pa̱ nlak-ìgwak wo nak wo ka̱ nre nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Igwak lak wo te, o ga̱ɓa̱n wa nva Inan ɗom. Ka̱kul nva̱ ta te, i na nru ro awo ka̱t. 10 Apir nlak-ìgwak va̱ Inan i ɓa ka̱ te, i nak unəm i re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. I nak te, unəm i ya iriri iga mbyet mbyet. &lt;&lt;Nnyi pa te yà ka̱ ashishe ka̱t.&gt;&gt; Nlak-ìgwak ngga apambin jiwo te, i ɓa ká̱ ikú. 11 O dər apir iya̱m va̱ ngga̱ɓa̱n wo nle atak Inan ka̱ nnənəm ka̱ ashe ntəm wo A nak wo ka̱ nzhin ka̱ nnap. A nak nɗom nfən ishi wo ka̱kwali lom wo. A nak wo o ra̱m ifan. Icìgwak ləp wo. A nak nɗom nya yi lom wo. A nak wo ka̱ nzhin ka̱ nnap. A nak wo ka̱ nnyam ntan ówan wo. Ka̱ ashe nnap va̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, o nyám chit pa̱ o yà ka̱ mpat ro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 12 Káp ka̱ nva̱ pa̱ n lir awasika va̱ ta lir awo te, n lir ka̱kul anəm uga mpat nnap ka̱ ashe wo na chwat ku unəm va̱ ma lak ìgwak á na ɗò ka̱t. N lir pa̱ na a nyám awo ká̱ ishi wo ka̱ mpyal Inan pa̱ o zhin ka̱ nnap yi ga ləlak. 13 Ka̱kul nva̱ ta te, o kam ìgwak kam ayi. A kùr ka̱ nkam ìgwak ayi na chwat ka̱t. A chang izər ayi byet ka̱kul nchang ìgwak aTitus. Igwak chang na ka̱kul nkpaktak wo har a nak igugwak ra. 14 Ka̱ n là á na chit pa̱ mi ləlan ɗa̱p ká̱ wo. Te o na ìwuswa á mi ka̱t. Wa nva iya̱m va̱ i là awo nnandər te, wa nnà ta kpa nlan yi ká̱ wo ka̱ mpyal aTitus a yà akwam ka̱t. 15 Uza̱ i rəng nva̱ nkpaktak wo o tong onəm oga nkpak nnap nnəm á na te, mməma̱n ka̱kul wo ji mmatmat ji. Nna o ka̱m na ka̱ ashe nnap nnəm wa nva iya̱m i lom unəm. O nakshi ka̱ na pa̱ dakdak a ga wà ǹzam. 16 Igwak chang mi pa̱ gənggəng ka̱kul n nyinyi pa̱ iya̱m ro yà i dan mi ka̱ nləp ikwoksok ká̱ wo pa̱ shat ka̱t. Ishimshe mi ká̱ wo ɓyen chit kà̱ɗi.

8

Nna ɓut iya̱m inana onəm oga ngwa Inan

1 Ógənang, i ɗom wo pa̱ o nyi apir nnap nnəna̱n va̱ Inan na íkílísiya iga mbin aMakidoniya. 2 Káp ká̱ nva̱ pa̱ mma mà oza̱ ká̱ mɓək anung mmakmak kang pa̱ oza̱ kun fər wa nchwan te, oza̱ ka̱ ashe nchang ìgwak pa̱ gənggəng. Nchàng ìgwak va̱ ta nak oza̱ kà̱ nnyám nnyi nnàp pa̱ zhalat zhalat. 3 Mi ləla pa̱ oza̱ na iya̱m màl ka̱ atak ǹyi oza̱. Oza̱ na ga watar nva̱ pa̱ ma là pa̱ onəm wa njo oza̱ à na. Oza̱ na ká̱ mma̱n oza̱. 4 Oza̱ chál yi ká̱ nzhin pa̱ ma ma̱n óza̱ a yà ká̱ awo ka̱ ashe nna nka̱mshi ka̱kul onəm Inan. 5 Oza̱ na nka̱mshi va̱ ta ji nkam iya̱m va̱ i rəng pa̱ oza̱ i na. Nggəshi te, oza̱ na ishi oza̱ na mpyal ûPonzhi uYesu kang. Te oza̱ na ishi oza̱ á yi kpa mà dakdak ká̱ nɗom Inan. 6 I ya pa te, i chál uTitus pa̱ uza̱ a ga mpyal ká̱ nnəm inok va uza̱ wa ɓan nnənəm ka̱ ashe wo a. I chál na pa̱ uza̱ a ka̱mshi wo o gba̱l nnəm inok va̱ ta̱. 7 O nyáng onəm nyáng ka̱ iya̱m pa̱ kpaktak. Nna nnandər wo mpəpar yà ka̱t. Unəm uro kúr ká̱ wo kà̱ nnap-nlà Inan ónəm ka̱t. Apir nnyi wo mpəpar yà ka̱t. Unəm uro kúr ká̱ wo kà̱ nnəm nnàp ká̱ nzhin ka̱t. Unəm uro chu ká̱ wo ká̱ mma̱n yi ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, re o nyáng onəm pa̱ kpaktak kà̱ nnap nnyám nnyi nnap ngga nka̱mshi onəm va̱ ka̱ ashe nlang. 8 Mmami kà̱ nnak nkpak a wo ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ ka̱t. N ɗom pa̱ i nyi apir nlom va̱ nna nka̱mshi ónəm oga nkun ka̱ nlom oro. Te mi nyi nnandər mma̱n wo. 9 O nyi apir nnap nnəna̱n aPonzhi yi uYesu Kəristi nyi. Kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ dudur te, uza̱ ta̱l unəm uga nkun ka̱kul wo. Na ka̱ atak nkukun na te, o dur. 10 Ichən va̱ ta mi na ka̱ apal ishi nnap va̱ ta. Iya̱m va̱ ɓyen ji te, nyangmata̱ te, re o gba̱l ka̱ nkwap iya̱m va̱ ka̱ o ɓan nkukwap chit ka̱zhen. Nnəm pa ɗom wo ɗom ká̱ ìgwak. 11 Re o gba̱l ka̱ nnəm iya̱m va̱ ta̱ wa nva lom ka̱ nnəm ká̱ ìgwak a. O nəm a mal ka̱ atak n-yi wo. 12 Ka̱kul a yà pa̱ ìgwak iga nna iya̱m iya ya ka̱ ashe wo te, Inan i ka̱m iya̱m va̱ ka̱m ó na. Uza̱ i ka̱m iya̱m va unəm yà ka̱ ka̱t ɗò ka̱t. Iya̱m va unəm ka̱ te, nna uza̱ ka̱m. 13 I ɗom pa̱ oro a jujul kan mmawó te ma ka̱r wo ká̱ iɗək ka̱t. 14 I ɗom pa̱ nza̱ nnap nggo te, a yà nkár. N-yanmata̱ te, mmawó ka̱ ntəm ntəm ashik, Ka̱kul nva̱ ta te, o kpa̱k 0o na ónəm va̱ ka̱ ashe nlan. Te ó won o yà ka̱ ashe nlan nnyi te, ntəm ashik oza̱ i ka̱mshi wo. Na iya̱m a yà nkár. 15 Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ kwap iya̱m pa̱ makmak te, a ji nkəkam ka̱t. Unəm va̱ kwap nnyi pa̱ ɗa̱p te, a yen na ka̱t.&gt;&gt;

Ma re uTitus ga aKorinti

16 N ɗəngchi Inan va̱ nak ká̱ ìgwak aTitus pa̱ uza̱ a zhat ka̱ nnap nka̱mshi wo wa nva uza̱ nak ka̱ ashe ìgwak mi kpa a. 17 Nfe ayən yi na chwat nak na ka̱ nɗom mɓa atak wo ka̱t. Uza̱ ká̱ ishi wò te, ngga atak wo lom na lom nna. Unəm ro a nak na ka̱ ka̱t. 18 Mmayi ka̱ nre ugənang ro nzəng ka̱ na. Uza̱ ka̱ aɗin anəna̱n ka̱ ashe nkpaktak ikílísiya ka̱kul nla nnap-nlà Inan ngga chang nfe va̱ uza̱ là óza̱ a. 19 Nna ta chwat ka̱t. Ikílsiya yak na yak pa̱ uza̱ a ra nggang a nəm inok iga nnyi-nnap va̱ ta̱ nzəng ka̱ yi. Inok va̱ ta̱ mmayi ka̱ nnənəm ka̱kul nrup ka̱ aɗin aPonzhi-Yesu. Na i nyám kpa pa̱ i ka̱mshi onəm ka̱mshi. 20 Mmayi ka̱ nnəm pa̱ dakdak ka̱kul le kan unəm ro a vyap aɗin yi ka̱ apal ishi asa̱l va̱ mmayi ka̱ nnəm ká̱ imwa va̱ ta̱ ka̱t. Imwa va ma na mɓál awo ro yà ka̱ ka̱t a. 21 Ka̱kul mmayi ka̱ nɗak pa̱ gənggəng pa̱ i nəm iya̱m va i məma ka̱ mpyal aPonzhi-Yesu ka̱ mpyal onəm kpa. 22 Mmayi ka̱ nre ugənang yi uro nzəng ka̱ oza̱ kpa. Ugənan va i mà nva̱n pa̱ nkyak kan í ya pa̱ uza̱ i zhin ka̱ nnap zhin. N-yanmata̱ te, a dudon ka̱kul uza̱ ma̱n ká̱ wo ma̱n pa̱ gənggəng. 23 UTitus jiwo te, uza̱ uwan mi uga nnəm inok nzəng ka̱ mi ka̱kul wo. Aɓo ogənan va̱ nzəng ka̱ na te, oza̱ ɓa ka̱ ashe aɗin ikilisiya. Inok oza̱ inok iga mɓa ka̱ nrup ka̱ aɗin aPonzhiYesu. 24 Ka̱kul nva̱ ta te, re o nyám ónəm va̱ ta̱ pa̱ nna o yà ka̱ mma̱n. O nyám óza̱ iya̱m va̱ nak kan mmayi ka̱ nlan pa̱ shat ká̱ wo. Na oga ikilisiya a ma̱n ka̱ kpa.

9

Ma ɓut iya̱m ónəm Inan

1 Nkpak pa̱ n lir awasika awo jiwo ka̱ apal ishi nnap nkwap iya̱m ka̱kul onəm Inan ka̱t. 2 Ka̱kul n nyi nɗak wo nyi ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱. A nak te, mmami ka̱ nlan pa̱ shat ka̱ mpyal ogənan oga mbin aMakidoniya, mi là óza pa̱ ogənan oga mbin Akaya gba̱l ka̱ ɗa̱mshi izər chit matmat ka̱ azhen ká̱ nnàp va̱ ta. Nzhin wo ka̱ nnəm nnap yenda̱l mmakmak oza̱ yenda̱l. 3 Ka̱ nna kpa te, mmami ka̱ nre ogənan va̱ ta̱ na nlan yi pa̱ shat ká̱ wo te, kan a wal atam alakchi ka̱t. Na ma ya wo o gba̱l ka̱ ɗa̱mshi izər chit na nna̱n wa nva n là a. 4 Ka̱kul mo te, ogənan oga mbin aMakidoniya ro a yar nva̱n mi a ɓa atak wo te, kan oza̱ a ɓa a ya nna o gba̱l ka̱ ɗa̱mshi izər chit ka̱t. I ya pa te, í yar ìwuswa. Iwuswa va̱ ó yar jiwo te, i ɓyen nla ka̱t. Ka̱kul i ləp ikwoksok ləp ká̱ wo. 5 Nna nak te, n ya ɓiɓyen pa̱ ogənan va̱ ta̱ a ɓa atak wo kan mi ɓa pa̱ shiriri. Na oza̱ a mor a gba̱l ka̱ nkwap imwa wo kan mi ɓa. Imwa va ka̱ o yar nsar nnap-nlà pa̱ o na a. Te i yà ɗak pa̱ o na a. Te i yà ɗak pa̱ o iya̱m va ìgwak wo ɗom. Ma nak nkpak awo ka̱ nnəna ka̱t.

6 Iya̱m va̱ mal pa̱ ma rən te, unəm va kpaktak i suk iya̱m i makmak ka̱t te, uza̱ i ɓən iya̱m i makmak ka̱t na kpa. Unəm va̱ i suk iya̱m i məmak te, uza̱ i ɓən iya̱m i məmak. 7 Re nza̱ unəm nggo te, uza̱ a nəm iya̱m va uza̱ yar ká̱ ìgwak wò pa̱ o nəm. Kan a yà pa̱ iya̱m va a chang únəm ká̱ ìgwak ka̱t ɗò ka̱t. Kan uza̱ a nəm ɓu là pa̱ ma nak nkpak á na ka̱ nnənəm ka̱t. Unəm va i na iya̱m ka̱ ashe nchang ìgwak te, uwa Inan i ma̱n ka̱. 8 Inan uwa yà ká̱ ichumchum pa̱ o na iya̱m awo va ji nkam iya̱m va̱ ji o ɗom. Na pa̱ ɗəkər te, o ya ka̱ ashe ashik. Ka̱kul nva̱ ta te, o na iya̱m ka̱kul inok inəna̱n kang mɓál awo ro a yà ka̱ ashishe ka̱t.

9 Ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Uza̱ kap achan ónəm oga nkun chit ká̱ imwa wò.

Nnyi-nnənap təm chit mbyet mbyet.&gt;&gt;

10 Unəm va uwa na apir aga nsuk únəm uga nsuk iya̱m kan uwa kpa i na ipir-kur ka̱kul iya̱m-nrì te, uwa i na apir aga nsuk awo. Uza̱ i nak i fu pa̱ makmak. Uza̱ i nak nnap nnəna̱n awo pa̱ makmak ka̱ apal ishi inok iga nnyi-nnap wo. 11 Uza̱ i nak wo o dur ka̱ apal ishi nkpaktak iya̱m. Na pa̱ ɗəkər te, o na iya̱m pa̱ makmak. Iya̱m va̱ o na ta̱ te, i sat iya̱m iga nnak mí na aɗəngchi íNan. 12 Inok va̱ mmawó ka̱ nnənəm ta̱ te, i nəm ikún nɗaktak onəm Inan na chwat ka̱t. Ka̱ nnak aɗəngchi va̱ mí na íNan te, ka̱ mmakmak pa̱ gənggəng. 13 Inok wo inəna̱n va̱ ta̱ te, nna nnyam-nnap ka̱ apal ishi nna nnandər wo ká̱ ishi wò. I nak te, mí na aɗəngchi íNan ka̱kul nkpak nnap nnəm wo. Ka̱kul o ma̱n ka̱ nnap-nlà aKəristi ngga nchang nfe ma̱n. Kan ka̱kul nka̱mshi va̱ o re nre óza̱ ka̱ aɓo oro. Awo ɓál ká̱ wo ka̱ nnəna ka̱t. 14 Ka̱kukul na te, oza̱ i far Inan ka̱kul wo. Ayan nya wo i ji oza̱ byet. Ka̱kul nnap nnəna̱n va Inan na wo mak ga watar ǹzam a. 15 Ma na aɗəngchi íNan ka̱kul imumwa va mak yà ka̱ nla ka̱t.

10

UBulus ɗa̱mshi akwam va̱ mí nap ka̱ apal ishishi

1 Mmami uBulus ká̱ ishi mi ka̱ nchal wo ka̱kul mmami unəm uga nnap nnəm ngga nra ishi ka̱ ngga nra ìgwak wa aKəristi na kpa. Mmami ka̱ nchal wo pa̱ o gwong achwang ka̱ mi. Onəm i là pa̱ mi yà nzəng ká̱ wo te, mi nəm pa̱ mu. Mi re atak wo te, mi nəm nnap pa̱ kakkərak. 2 Mmami ka̱ nchal wo pa̱ kan o nak mà ɓa te, mà sam ká̱ wo ka̱t. Wa nva mi nəm ka̱ onəm va̱ ka̱ nla pa̱ i nəm nnap wa onəm oga apambin a. 3 Kap ka̱ nva̱ pa̱ mmayi ka̱ ashe apambin te, i lun ikum yi apir nlun-ikum ngga apambin ka̱t. 4 Ka̱kul iya̱m-wór yi ija anəm ka̱t. Iya̱m-wór yi iji Inan ifárfár iga ndəshin iya̱m-wór anəm-kum Inan. 5 Í shin mpyen-tam anəm i le ayi ka̱ cho. Í shin nrup ká̱ ishi ngga nka asa̱l aga nnyi Inan. Í ri nza̱ apir nrən-nnap nggo ká̱ ikum, í nak oza̱ i kpak nnap nnəm úKəristi. 6 I gbar izər chit kan i lok pa̱ i nyám ntan únəm uga nlan nnap nnəm, a yà pa̱ o nyám chit pa̱ mmawó onəm oga nkpak nnap nnəm a.

7 O dər iya̱m va ra awo ka̱ mpyal pa̱ jakjai. A yà pa̱ unəm ro nyi pa̱ kpátkpát pa̱ mmawò uja aKəristi te, re uza̱ a rən kpa pa̱ mmayi oja aKəristi wa njini. 8 Ko ka̱ ya pa̱ n lan ká̱ ichumchum va̱ uPonzhi-Yesu na yi watar ǹzam watar pa̱ ɗa̱p te, i nəm ìwuswa á mi ka̱t. Ichumchum va̱ ta pa te, uPonzhi-Yesu a na ayi ka̱kul mme wo. Uza̱ na yi ka̱kul nshin wo ka̱t. 9 Kang a wong a yà pa̱ mmami ka̱ nnak ayər pa̱ a nəm wo ka̱ atak awasika mi ka̱t. 10 Ka̱kul oro ka̱ nla pa̱, &lt;&lt;Awasika wasika ka̱ nnap-nlà nɗəkɗək nkamkam. Kang ɓu ya na ká̱ iwu te, uza̱ kam ka̱t. Nnap nlà va̱ i fa ka̱tətam te, a kur iya̱m ro ka̱t.&gt;&gt; 11 Re apir onəm wa ova̱ ta a nyi pa̱ iya̱m va̱ i yà nzəng ka̱ oza̱ ka̱t kan i lir ka̱ ashe awasika yi te, nna i nəm a yà pa̱ i yà nzəng ka̱ oza̱ a. 12 Ko pa̱ ɗa̱p i gwang ishi yi ka̱ onəm oga nsup ishi oza̱ ka̱t. I mal ishi yi ka̱ oza̱ ka̱t kpa. Oza̱ i mal nnap nnəm oza̱ ka̱ nnap nnəm va oma pak. Oza̱ i mo izər oza̱ ká̱ izəzər pa̱ uyan pa̱ ɗi ka̱ uyan.

13 Ka̱ nna kpa te, í lan i watar atak va̱ mal ka̱t. Í lan i mal dakdak ka̱ aswari va Inan pà ayi a. Mmawo ka̱ ashe akyer va ma pà ayi. 14 I watar aswari chit ká̱ inok ka̱t. O nəm ɓu là mo te mmayi na i nəm ká̱ wo ka̱t. Ka̱kul mmayi na ka̱ ga gba̱ng ji ka̱ nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ apal ishi aKəristi. 15 I watar aswari ka̱ nlan yi ka̱t. Í lan ká̱ inok onəm ro ka̱t kpa. Mmayi ka̱ nnak ìgwak pa̱ nna nnandər wo i ga mpyal ka̱ mmak. Te aswari inok yi ka̱ ashe wo i ya ka̱ mbol ka̱ mbol pa̱ gənggəng. 16 Na a nak i ga ka̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱ mbin va̱ watar njiwo watar a. I ɗom pa̱ kan i lan kà̱ ngwur va unəm ukak a wap ka̱t. 17 Nnap nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Unəm va kpaktak ka̱ nlan te, re uza̱ a lan ku uPonzhi-Yesu wa.&gt;&gt; 18 Unəm uga nsup ishi wò ro yà Inan i ma̱n ka̱ na ka̱t. Unəm va uPonzhi-Yesu ka̱ nɗənchi na te, uwa Inan i ma̱n ka̱ na.

11

Nnap onəm oga nre aKəristi oga akwam

1 Ko o məma̱n te, ka̱ o ka̱r ìgwak ka̱r ka̱ nnəm mpərək mi pa̱ ɗa̱p. Kusuk kusuk o ka̱r ìgwak ka̱ mi. 2 Mmami ká̱ ìkpar ka̱kul wo ka̱ apir ìkpar Inan. Mmawo wa ayenɓyen. Uyen ɓyen va n na anung chit pa̱ mi na na úKəristi ká̱ ivan na uza̱ a ta̱l uɓəɓar pa̱ uzəng. 3 Ayər ka̱ nnəm mi. Ka̱kul kan a won a yà wa nva ìzwa ka̱ tan uHawawu ka̱ ntan te, nna-ishi wo va̱ o na úKəristi ngga nnandər va akwam ro ya ka̱ ashishe ka̱t te, kan ma zwar wo o le ka̱ na o re ka̱t. 4 A yà pa̱ unəm ro a ɓa atak wo a là nnap aYesu ukak awo uva ká̱ i là awo ka̱t, ka̱t te o ka̱m aRuhu akak va ka̱ o ka̱m ka̱ atak yi ka̱t, ka̱t te o ka̱m aRuhu akak va ka̱ o ka̱m ka̱ atak yi ka̱t, ka̱t te o ka̱m nnap-nlà ngga nchang nfe nkak nva ka̱ o ka̱m ka̱ atak yi ka̱t te, ya o mor o ka̱m nchwatchwat byet 5 N rən pa̱ onəm va̱ o yar oza̱ pa̱ onəm oga nre aKəristi pa̱ ka̱ nva̱ oza̱ ka̱səsa̱l ka̱t te, oza̱ ji mi ká̱ iya̱m ro ka̱t. 6 Ko ka̱ ya pa̱ m mwan wa nsan nggo ka̱ nla nnap-nlà ngga aɓələm te, nnyi yen mi jiwo ka̱t. Iya̱m va ta í nak wo chit o nyi pa̱ kpátkpát ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l nggo kan ka̱ ashe nza̱ iya̱m nggo kpa.

7 Nva̱ n yen ká̱ ishi mi ka̱kul na a rup ká̱ wo te, n nəm mpat ɗakɓo? Nna n là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe awo n nak wo o mwa iya̱m ro ka̱t te, a ɓəɓa̱n ɗò? 8 A ta̱l chit na n vyat iya̱m ká̱ ifan ká̱ ikilisiya iro ka̱kul na n nəm inok awo ka̱. Ka̱kul i ka̱m iya̱m ka̱m ka̱wo oza̱ iga nka̱mshi yi. 9 Ka̱ n yà nzəng ká̱ wo kang ka̱ n yà ka̱ ashe nlang te, n ɗak unəm ro ka̱ ashe wo ka̱t. Ka̱kul ogənang va̱ ɓa ka̱ mbin aMakidoniya te, oma na nkpaktak iya̱m va̱ á mi n ɗom. A nak te, n ɗak ka̱ nɗak wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Mi ɗak wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t na pa̱ har. 10 Ka̱kul nnandər aKəristi va nna yà ka̱ ashe mi te, ka̱ unəm ro yà ka̱ ashe mbin Akaya kur nɗa̱t mi ka̱ nlan nlan mi va̱ ta̱ ka̱t. 11 Iza̱ nak kan n là pa yà? Ka̱kul pa̱ m ma̱n wo ka̱t ɗakɓo? Inan ká̱ ishi wo nyinyi pa̱ m ma̱n wo ma̱n.

12 Iya̱m va̱ mmami ka̱ nnənəm nyangmata̱ te, mi ga mpyal ka̱ nnənəm ka̱kul na n kur akwam onəm va̱ ka̱ nləp ikwoksok pa̱ mmawó kà̱ nnəm inok va mmayi ka̱ nnənəm kpa a. 13 Apir onəm va̱ ta onəm oga nre aKəristi oga akwam. Oza̱ onəm oga nnəm inok iga nlam atak. Oza̱ i nəm akwam pa̱ oza̱ onəm oga nre aKəristi oga nnandər. 14 Nna nak te, uShetan ká̱ ishi wò te, i won te, i nnəm akwam pa̱ mmawò unəm uga nre Inan uga atak atántàn. 15 Ka̱kul nva̱ ta te, iya̱m iga nɗaktak ka̱t, a yà pa̱ onəm oga nnəm inunok kà̱ nlam onəm pa̱ oza̱ onəm oga nnəm inok oga nnap nnəna̱n a. Ka̱lum aga nkùr te, mí mwa oza̱ i mal dakdak ka̱ apal ishi iya̱m va̱ oza̱ nəm.

Mɓək anung va uBulus ɓək
wa anəm uga nre aKəristi

16 Mi la mi dədan kà̱ɗi pa̱ kan unəm ro a rən pa̱ mmami mpərək ka̱t. A ɓyen ku unəm te, re uza̱ a yar mi pa̱ mpərək na n ya asa̱l pa̱ ɗa̱p aga nnok pa̱ shat. 17 Iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla ta̱ iga nnok te, iya̱m va uPonzhi-Yesu a ɗom mi pa̱ ń là ka̱t. Mmami ka̱ nla nnap wa anəm uga mpərək uga nnok pa̱ gənggəng. 18 Onəm pa̱ kyak ka̱ nnok ka̱ nnap nnəm nja anəm. A nak te, mi nok na kpa. 19 Nka̱r-ìgwak ka̱ oga mpərək nna i sher ishi awo ka̱t ɗakɓo? Mmawo va o yar pa̱ o tətan a. 20 Unəm i nəm izwal awo wa nsan nggo te, o ka̱r ìgwak ka̱ na ka̱r. Ko uza̱ a vyat iya̱m ká̱ wo ká̱ ifan, ka̱t te amwar wo, ka̱t te a ɓák ntan awo, ka̱t te a ta njan awo wa nsan nggo te, o ka̱r ìgwak ka̱ na pa̱ fəm. 21 Ka̱kul pa̱ n kam ka̱t te, i kur nnənəm awo pa jiyi ka̱t ke? Re n là nnap-nlà awo wa anəm uga mpərək va pa̱ har. A yà pa̱ unəm ro rən pa̱ o nunok ka̱ apal ishi iya̱m ro te, nna n yà ká̱ iya̱m va mi nok ka̱ na kpa. 22 A yà pa̱ oza̱ i nok pa̱ o fa ka̱kum-ìjili aIbərahim te, n fa ka̱kukum na kpa. A yà pa̱ oza̱ i nok pa̱ oza̱ oIsa̱rila te, mmami pa na kpa. A yà pa̱ oza̱ ovan oga ngwur iya̱m-kup aIbərahim te, mmami uzəntən na kpa ka̱ ashe onəm va̱ ta. 23 A yà pa̱ oza̱ i nok pa̱ oza̱ onəm oga nnəm inok aKəristi te, n ji oza̱ ji. Mmami ka̱ nla nnap wa anəm-ra̱nra̱n. M ɓək anung ká̱ inok pa̱ makmak ji oza̱ ji. Ma kùk mi ka̱ nzhi ikan nva̱ng pa̱ nkyák. Ma nəm asap á mi yà ka̱ nkun ka̱t. M ɓək anung n dat ká̱ ikú nva̱n pa̱ nkyak. 24 Nva̱n pa̱ ntukun onəm ochumchum oYahudi nak ma nəm nnə́m á mi apir nva i ɗa̱t pa̱ nzəng i yə́l ìsəm neɗing a. 25 Nva̱ng pa̱ nshaɗən onəm ochumchum oRoma nak ma nə́m mi ká̱ idari acham. Ma kwan mi ká̱ ipáng nva̱ng pa̱ nzəng. Nva̱ng pa̱ nshat agirgi ndəng achumchum chwan ka̱ ashe iwa nna ka̱ n yà ka̱ ashishe. Agirgi chwan n yel ka̱ ashe iwa ka̱ apal akpasal akun ká̱ ìzwam atak tan alum chen ga tar pa̱ chit. 26 Pa̱ ɗəkər te, mmami ka̱ ashe achen. Oga awan va̱ m pa̱n te, aɓang alakchi ka̱t. Onəm oga nra anyimnyal ka̱ nəm ka̱ mi san nggo te, ka̱ nənəm. N tar awo owan mi oYahudi tar va aɓang alakchi ka̱t a. N tar awo onəm va̱ oYahudi ka̱t kpa. Oza̱ aɓang alakchi ka̱t na kpa. Onəm ɗom ka̱ mi ɗom ka̱ ashe itong. Iya̱m iga ashe anyin va aɓang alakchi ka̱t te, ka̱ ri nggom ri ka̱ mi. Ndən iwa va̱ n achen ka̱ ashishe te, aɓang alakchi ka̱t. Ogənan oga akwam ɗom ka̱ mi ɗom. 27 N nyi iya̱m va̱ nyi mí wór pa̱ unəm i ɓək anung ká̱ inok. N lan nda lan. A yan nyan ka̱ mi nyan nzəng ka̱ ndəng-ngba̱l. Nva̱n pa̱ nkyak n lan iya̱m-nrì. N fe ka̱ atak-rusok fe. N nyi iya̱m va̱ nyi mí wór pa̱ nlan iya̱m iga mpa ká̱ izər. 28 Kap ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ te, pa̱ ɗəkər mmami ka̱ nfe ká̱ iɗək nɗaktak ka̱kul nɗom ngga ashe ìgwak mi ka̱ apal ishi ikílísiya. 29 Uda ka̱ ashe ikilisiya uza̱ kam ka̱t kan a nak izər yà ka̱ mi pa̱ yakap na kpa ka̱t yà? Uda ka̱ ashe wo ləp ifan kan a nak izər rwa mi ka̱t yà?

30 A yà pa̱ nkpak pa̱ n lan te, ya mi lan ká̱ iya̱m va i nyám pa̱ mmami pa te, n kam ka̱t a. 31 Inan uPo aPonzhi-Yesu va aɗəngchi təm ajini chit mbyet mbyet te, uza̱ nyinyi pa̱ akwam mmami ka̱ nnənap ka̱t. 32 Ka̱ aDəmaska te, ugomna uga nnəm ka̱ atak va̱ ta uwa ka̱ akum Aritas uPonzhi te, uza̱ nak ma panchi anung-asa̱l atak va̱ ta na ma kpán mi. 33 Te ogənan re mi n fər ka̱ ashe anap ka̱ mɓol ro ngga izər anang akamsəlang va̱ gang ìtong va̱ ta. A nak te, uza̱ chu nkpán mi ka̱t.

12

Iya̱m va uBulus ya ka̱ ashe alár

1 Mi ga mpyal ka̱ nnok. Kap ka̱ nva̱ pa̱ iya̱m ro yà ɓyen ka̱ ashishe ka̱t te, mi là nnap iya̱m ro va n ya ka̱ ashe alár va uPonzhi-Yesu a nyám á mi a. 2 N nyi unəm ro nyi uja aKəristi a nəm izun chit pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ neɗing uva ma yar na ɓa ga apaɓur akúrkúr. Ma yar na ɓa ga ka̱ ashe izər nggo, ka̱t te ka̱ ashe izər ka̱t te, n nyi ka̱t. Inan uwa nyi. 3 N nyinyi pa̱ ma yar na ɓa ga atak njul pa̱ shat ka̱ apaɓur. Ma yar na ɓa ga ka̱ ashe izər nggo, ka̱t te ka̱ ashe izər ka̱t te, n nyi ka̱t. Inan uwa nyi. 4 Iya̱m va̱ uza̱ fe ka̱ achwang te, mí là ka̱t. Apir oza̱ unəm yà ká̱ ichumchum iga nləla ka̱t. 5 Mi lan ku unəm va̱ ta lan. Ka̱pal-ishi aɓo iya̱m jiwo te, mi lan ká̱ iya̱m ro i watar nnap nnəm mi ngga nnəm wa anəm va kam ka̱t. 6 Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ mà ɗom nlan te, nnəm mpərək ka̱t. Ka̱kul nnandər mmami ka̱ nləla. Ka̱ nna kpa te, mi nəm ka̱t. Ka̱kul kan unəm ro a yar pa̱ mmamíya̱m va a ji nya va̱ ji uza̱ ya mi, ká̱ iya̱m va̱ uza̱ ka̱ nfife ka̱ anung mi ka̱t. 7 Te ka̱kul kan ma rup ká̱ ishi ka̱t, ka̱ apal ishi nnyam iya̱m imakmak va̱ Inan nyám á mi te, ma re iya̱m ro i gup ngup ka̱ mi ka̱ ashe izər wa izu va ma̱t ka̱ mmyar na unəm a jul a. A ta̱l wa anəm uga nre aShetan va dat ka̱ mi, i nyan ka̱ mi byet. Ka̱kul kan mà rup ká̱ ishi ka̱t. 8 Nva̱ng chit pa̱ nshaɗən n chál uPonzhi-Yesu pa̱ a nak iya̱m va̱ ta a kap ka̱ mi. 9 Ka̱ nna kpa te, uza̱ là á mi pa̱, &lt;&lt;Nnap-nnəna̱n mi kur ɓu kur. Ka̱kul ìkàm mí yə́l inok wò ka̱ ashe onəm va kam ka̱t a.&gt;&gt; Ka̱kul nva̱ ta te, mi ga mpyal ka̱ nlan pa̱ shat ka̱ nlan ìkàm mi va̱ ta̱. Ná n ya ìkàm aKəristi. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, a chàng ìgwak á mi nva̱ n kam ka̱t, ka̱ mmwàn va̱ ma ka̱ mmwàn mi, ka̱ mɓək anung va̱ mmami ka̱ mɓəɓək, ka̱ nsur va̱ ka̱ nya mi, ka̱ nɗaktak va̱ ka̱ nzul mi ka̱kul aKəristi a. Ka̱kul ilum va kpaktak mi lan ìkàm ka̱ te, awalang va ta mi kam.

Nnap-nnəm onəm oga aKorinti ngga nɗak uBulus

11 N nəm chit wa mpərək. Mmawo na o nak mi ka̱ nnəm pa. A mal pa̱ ka̱ o yà ka̱ nɗənchi mi. Ka̱kul ka̱ pa̱ ɗa̱p onəm oga nla pa̱ oza̱ onəm oga nre aKəristi va ka̱ nva̱ oza̱ ka̱səsa̱l ka̱t te, oza̱ ji mi ká̱ iya̱m ro ka̱t. 12 N nəm iya̱m nəm awo va i nyám pa̱ mmami unəm uga nre aKəristi unandər. N nəm iya̱m va̱ ta ka̱ ashe nka̱r-ìgwak mmakmak. N nəm iya̱m ichumchum iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong awo. 13 Nza̱ asa̱l i nəm ka̱ aɓoshi ikílísiya kan i nəm awo jiwo ka̱t yà? Ya nva pa̱ n na njul awo chwat. N ɗak wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ya mi chál wo pa̱ o yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á mi ka̱kul mpat va̱ ta chwat ɗak.

14 N-yanmata̱ te, n gba̱l chit ka̱ nɗa̱mshi izər ka̱kul mɓa atak wo nshishat. Mi ɗak wo ka̱kul iya̱m ro ka̱t. Ka̱kul mi ɗóm ká̱ iya̱m wo iro ka̱t. Mmawo na ká̱ ishishi rwa mi. Ka̱kul a mal pa̱ ovan ma a ɓut iya̱m a nak ka̱kul opo oza̱ ka̱t. Opon oma i ɓut iya̱m i nak ka̱kul ovan oza̱ a. 15 Mi lak awo lak ka̱kul wo ka̱ nchang ìgwak. Mi gba̱l nkam mi gba̱l ka̱kul wo kpa. A yà pa̱ mi ma̱n wo pa̱ makmak te, o ma̱n mi pa̱ ɗa̱pfinyan ɗò? 16 Re ma là pa̱ n ɗak uro ka̱ ashe wo ka̱t na nna̱n. Te ó là ɗak pa̱ ń nyám ntan awo m mwar wo ka̱ ashe ntan ɗò? 17 Mo te, m mwar wo ka̱ atak onəm va̱ ka̱ nre ka̱ atak wo ɗakɓo? 18 Ka̱ n chál uTitus pa̱ a ga atak wo ku ugənang va̱ n re na nzəng ka̱ na a. Te uTitus mwar wo mwar ɗakɓo? ARuhu va̱ ka̱ nnəm ka̱ na te, nna ka̱ nnəm ka̱ yi kpa ka̱t ɗò? Iya̱m va̱ uza̱ nəm te, i nəm ka̱sa̱l azəngtəng ka̱ na ka̱t ɗò?

19 Wi, matmat te mmawó ka̱ mpak inok nrəng pa̱ mmayi ka̱ nfən ishi yi ka̱kwali ro ka̱ mpyal wo ɗakɓo? O'o pa ka̱t. I là iya̱m va̱ ta̱ ka̱ mpyal Inan na. Mmayi oja aKəristi. Ónəm mi oma̱nma̱n, iya̱m va̱ i là pa̱ kpaktak te, ka̱kul mme mmawó na. 20 Ka̱ nnəm ayər á mi pa̱ kan a won a yà pa̱ mà ɓa te, mà ya wo wa nva n ɗom ka̱t. Mmawo nnyi te, ó ya mi wa nva o ɗom ka̱t kpa. Mo te, mi ya wo ka̱ ashe ndap-zər, ka̱ nnəm ìkpar owan wo, ka̱ nnyam nfə́l-ìgwak owan wo, ka̱ nɗom ishi, ka̱ nvyap aɗin owan wo, ka̱ nnap atoli, ka̱ nrup ká̱ ishi, ka̱ ngwon nnap nnəm. 21 Ka̱ nnəm ayər á mi pa̱ kan a yà pa̱ mà ɓa atak wo kà̱ɗi te, Inan i nak ìwuswa a nəm mi ka̱ mpyal wo ka̱t. I nak te, mi yə́ng pa̱ gbəmgbəm ka̱kul wo pa̱ kyák. Ka̱kul onəm va nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit kang oza̱ yang ka̱ ngga̱ɓa̱n nrəre a. Oza̱ na ishi oza̱ ka̱ nnəm ilakchi iga nnəm mmai ka̱ ovan ɓyen, ka̱ nnəm iya̱m iga nlan ìwuswa.

13

Awon aga nkùr anung

1 Mmami ka̱ mɓa atak wo nshishat. Mi ɓa nshishat wa nva nnap-nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Ka̱ atak nnap-nlà onəm pa̱ oparəm, ka̱t te pa̱ oshaɗən va ya iya̱m va̱ ya fa te, ka̱tətak mí gəl akwali.&gt;&gt; 2 Onəm va̱ ka̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng matmat ka̱ ashe wo ka̱ aɓoshi wo pa̱ kpaktak te, n ɗom nla awo ka̱ nva̱ pa̱ nyangmata̱ n yà nzəng ká̱ wo ka̱t te, mmami ka̱ ngwon wo. Wa nva n nəm ka̱ mɓa mi nva̱n pa̱ mparəm te, mi ɓa te, mi re oza̱ ka̱t. 3 A yà pa̱ o ɗom nnyi pa̱ ká̱ ichumchum aKəristi mmami ka̱ nla nnap te, ó yiya. Ka̱kul uza̱ te, uza̱ lan ìkàm ka̱t. Uza̱ ka̱ ashe wo wa anəm ukamkam. 4 Ka̱kul kap ka̱ nva̱ pa̱ ma pak na ka̱ apal akun ikú uza̱ yà ká̱ ìkàm ro ka̱t te, nyangmata̱ uza̱ uriri ka̱ atak ichumchum Inan. I yà ká̱ ìkàm ka̱t na kpa wa njini. Ka̱ nna kpa te, ka̱ atak ichumchum Inan na i lár nzəng ka̱ na, na i nyi iya̱m va̱ í nəm awo.

5 O mo ishi wo pa̱ dakdak o dər mo te nna o yà ka̱ ashe nna nnandər wo nggo. O mà ishi wo. Pa̱ uKəristi uwa ya ka̱ ashe igwák wo te, o nyi ka̱t ɗò? Ka̱t te, ya o ru mmà ishi wo va̱ ka̱ o mà chit. 6 N rən pa̱ o nyinyi ká̱ ishi wo pa̱ i ru mmà ro jiyi ka̱t. 7 Mmayi ka̱ nchal Inan pa̱ kan o pat iya̱m ro ka̱t. Nva̱ pa̱ onəm i ya yi pa̱ i ru mmà nro ka̱t te, nna rwa yi ka̱t. Iya̱m va̱ rwa yi te, pa̱ o nəm iya̱m va dakdak a. Nna kap ka̱ nva̱ pa̱ o rən pa̱ i yiyen a. 8 Ka̱kul nva̱ pa̱ i vyap nnandər te, i yà ka̱ nnəm ka̱t. Iya̱m va i nak nnandər i kam te, nna í nəm. 9 I chang ìgwak chang a yà pa̱ i kam ka̱t kan o kəkam jiwo a. Achal yi na ta̱ pa̱ o tong onəm va kukur. 10 N lir iya̱m va̱ ta̱ awo wanta̱ nnà n yà ka̱ atak wo ka̱t te, ka̱kul pa̱ mà ɓa te, kang mà sam ka̱ wo ká̱ ichumchum va̱ uPonzhi-Yesu na mi ka̱t. Ichumchum va ka̱kul mme wo a. Ka̱kul nshin wo ka̱t.

Nre-anung ngga ngwachi nnap-nlà

11 Ka̱ nkùkùr te, ôgənang re o jul ká̱ ikángkáng. Kan i gwang. O zhing ka̱ ntong onəm nəna̱n. O nakshi nak ká̱ iya̱m va̱ n chál wo pa̱ o nəm. O ma̱n owan wo. O təm ntəm ikángkáng ka̱ owan wo. Te Inan uga mɓa ka̱ mma̱n ka̱ nna nra-ìgwak i təm nzəng ká̱ wo. 12 O re anung re ówan wo ka̱ ashe mma̱n. 13 Nkpaktak onəm Inan oga atak va̱ ta̱ ka̱ nre anung awo.

14 Re nnap nnəna̱n aPonzhi-Yesu Kəristi ka̱ mma̱n Inan, ka̱ mma̱n izər aRuhu-Nəna̱n a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak.

AGalatiya

1

2

3

4

5

6

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AGalatiya

1

1 Nlir nnap-nlà va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus unəm uga nre aKəristi. Inok va ija anəm ka̱t. Kan unəm a nak mi ka̱ ka̱t. uYesu Kəristi uwa ká̱ ishi wò ku uPoyi-Inan va won ka̱ na ka̱ atak ikú te, oma nak mi ka̱. 2 Ónəm Inan oga atak pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe mbin aGalatiya, mmami nzəng ka̱ ogənan va̱ ka̱ ta̱ te, mmayi ka̱ nre anung awo. 3 Re nnap nnəna̱n, ka̱ nra-ìgwak Inan uPo yi ku uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzen ká̱ wo. 4 UPonzhi yi uYesu Kəristi va uwa na ishi wò ká̱ ikú ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi. Uza̱ nəm pa na o nak yi i jul ká̱ ina onəm oga nra va̱ ta̱. Uza̱ nəm iya̱m va̱ ta̱ mà dakdak ka̱ nɗom Inan yi ku uPo yi. 5 Re ma na ichumchum íNan mbyet mbyet. Nna a təm.

Nnap nlà Inan ngga nchang nfe nkak ro ya ka̱t

6 Nnap wo ɗak mi byet ka̱kul ngha̱n kà̱ ngga̱ɓa̱n nre atak anəm va̱ ká̱ wór wo ka̱ atak nnyam nnap nnəna̱n aKəristi va̱ uza̱ nyám a. ká̱ nnà te, mmawó ka̱ nggon achwang ka̱ nnap-nlà nkak pa̱ nna nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. 7 Akwam, nnap-nlà Inan nkak ro ya lap ka̱t. Ka̱kul n nyinyi. Onəm ro ka̱ nɗak wo i ɗom nvyap nnap Inan ka̱ apal ishi aKəristi. 8 Ko mmayi, ka̱t te umaleka va vang ka̱paɓur kan a ɓa a là nnap-nlà ngga nchang nfe ro awo a le pa̱ ɗi ka̱ nva̱ ká̱ i là awo te, re uza̱ a sat unəm-vyapvyap. 9 Wa nva ká̱ i là chit te, re ń dan ń là awo kà̱ɗi. Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe nkak awo a ji nva̱ ka̱ o fe har o na nnandər ka̱ te, re uza̱ a sat unəm-vyapvyap.

10 Chit te, mmami ka̱ nram mɓyen ka̱ atak onəm ɗò, ka̱t te ka̱ atak Inan? Ka̱t te mmami ka̱ nɗak pa̱ ń nak ìgwak wo a ra kà̱ mi ɗò? A yà pa̱ mmami ka̱ nɗak pa̱ na ìgwak onəm a ra kà̱ mi te, ya ka̱ n ya uzwal aKəristi ka̱t.

UBulus nyan unəm uga nre aKəristi

11 Ógənang, n ɗom wo pa̱ o nyinyi pa̱ nnap-nlà Inan va̱ ka̱ n là awo te, a fa ka̱ atak anəm ka̱t. 12 N fe ka̱ anung anəm ka̱t. Unəm ro a ɗyang nnap va̱ ta á mi ka̱t kpa. N ka̱m nnap-nlà va̱ ta ka̱ atak áYesu kəristi ká̱ ishi wò ka̱ apal ishi nnyám iya̱m va̱ uza̱ nyám á mi a.

13 Ka̱kul ka̱ o fe apir ntəm mi mmatmat fe ngga nkpak nnap awop oYahudi. O fe asa̱l va̱ fe ka̱ n nyan ká̱ ikilisiya Inan pa̱ zhalat zhalat. N zhing ka̱ nzhì oza̱. 14 Ka̱pal-ishi nnəm nnap awop oYahudi jiwo te, n nyàn nlwàk mi pa̱ kpaktak. N sai ka̱ nkpak nnap nnəm mmatmat njo okəka yi byet.

15 Te Inan ka̱ nnap nnəna̱n wò gar mi yà na ma mar mi chit ka̱t har uza̱ ɓa wór mi re. 16 A ɓa kúr ka̱ na pa̱ o nyám uyen wò á mi pa̱ kpátkpát na n là nnap-nlà wò ónəm va̱ oYahudi ka̱t te, m mo ichən ka̱ atak anəm ro ka̱t. 17 M ɓa n ga aUrushelima ka̱ atak onəm va̱ ka̱ tong onəm oga nre aKəristi chit mpyal mi ka̱t kpa. N kali ka̱t, n ga mbin Arab. N le ka̱ ta te, n ga ìtong aDəmaska. 18 Ka̱ nva̱n izun pa̱ ishaɗən te, m ɓa n ga atak aKefas ka̱ aUrushelima. N nəm nra pa̱ ngba̱pchi ama̱n pa̱ tukun ka̱ na. 19 N ya aYakubu ugənang aPonzhi-Yesu Kəristi uwa byet pa̱ uzəng ka̱ ashe aɓoshi onəm oga nre. 20 Iya̱m va̱ mmami ka̱ nlilir ta̱ te, akwam ka̱t. Inan kà̱ n-yiya. 21 Ka̱ nvəva̱ng te, n ga mbin aSuriya ka̱ mbin aKilikiya. 22 Ikílísiya aKəristi ka̱ atak pa̱ ɗongɗong ka̱ ashe mbin aYahudiya oma ya mi ká̱ iwu chit ka̱t. 23 Oza̱ fe nnap na chwat ka̱ apal ishi mi pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ ka̱ ya ka̱ nyan ka̱ yi te, uza̱ ka̱ nla nnap nna nnandər va uza̱ ka̱ ɗom nzhì onəm va̱ na ka̱ a.&gt;&gt; 24 A nak te, oza̱ na ichumchum íNan ka̱kul mi.

2

Aɓoshi onəm oga nre ka̱m uBulus

1 Ka̱ nva̱n izun pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ neɗən te, n le m ɓa n ga aUrushelima kà̱ɗi nzəng ku uBarnaba. N ka̱m uTitus ka̱wo. 2 M ɓa n ga ka̱ apal ishi nyám iya̱m va Inan nyám á mi a. N ga n kan ka̱ mpyal oza̱ nkpaktak ìpir nnàp nlà Inan va̱ mmami ka̱ nləla ónəm va̱ oYahudi ka̱t. N kan ônəm va oma ishi chwat. Ka̱kul le kang a wa a yà pa̱ nlung va̱ mmami ka̱ nlung ta̱, ka̱ nva̱ n nəm chit watar te, kan a sat ka̱ atak alakchi ka̱t. 3 Ka̱kul ka̱ uTitus va̱ ká̱ ishi wò uwa yà nzəng ka̱ mi te, ma nak nkpak á na pa̱ uza̱ a pà ache ka̱t, nna kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ uHeleni a. 4 Nnap nlà won ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ ka̱kul ogənan oga akwam va mwom ka̱ ayi tan ka̱ ashe yi. Oza̱ ɗom nkùr ìjili apir njul va mmayi ka̱ ka̱ ashe aYesu kəristi ka̱ ntan. Oza̱ nəm pa na o nak yi i tong ozwal. 5 I ma̱n i na atak nsat óza̱ ka̱t ka̱ pa̱ ɗa̱p, na nnandər nnap-nlà Inan ngga nchang nfe a təm awo pa̱ dakdak, kan ma vyap ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t.

6 ká̱ nnà te, onəm va̱ ma yar pa̱ oza̱ iya̱m ro te, iya̱m va̱ oza̱ ka̱ yà te, a ɗak mi ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ka̱kul Inan i tap onəm ka̱t. Onəm va̱ ta̱ va ka̱ yà iya̱m ro matmat te, mmami ka̱ n là pa̱ oza̱ kúr anung nnap-nlà va̱ n là ká̱ iya̱m ro ka̱t. 7 Oza̱ ga yà pa̱ ma re iɗək nla nnap-nlà Inan ónəm oga ache amulur mmami na wa nva ma re iɗək njo onəm oga mpà ache úBiturus nnyi a. 8 Ka̱kul unəm va̱ uwa nəm inok ku uBiturus ka̱kul ngga ka̱ nnap-nlà wò óYahudi te, uwa kpa nəm inok ka̱ mi ka̱kul ngga ka̱ nnap-nlà wò ónəm va̱ nnyi oYahudi ka̱t. 9 Ka̱ nva̱ngva̱ aYakubu, ku uKefas, ku uYohana va oma ngwan ikilisiya ya apir nnap nnəna̱n va̱ Inan nyám á mi te, oza̱ gok awo ka̱m yi ka̱ uBarnaba. Oza̱ ma̱n pa̱ i nəm inok nzəng ka̱ oza̱ na i ga atak onəm va̱ oYahudi ka̱t. Oza̱ nnyi te, ì ga atak oYahudi. 10 Iya̱m pa̱ izən va̱ oza̱ ləla te, nna pa̱ kang i kong ka̱ onəm oga nkun ka̱ ashe oza̱ ka̱t. Nnap va̱ ta̱ nzəngtəng ka̱ ngga anung-anyi mi. Ka̱kul iya̱m zəngtəng va ta ɗom mi ka̱ nəm ka̱ nzhin.

UBulus ra̱n ku uBiturus ka̱ aAntakiya

11 UKefas ka̱ vang Antakiya te, n yan á na ka̱ ashe onəm ka̱ apal ishi iya̱m va̱ uza̱ nəm. Ka̱kul mpəpat ka̱ mban. 12 Ka̱ yà onəm ro oma vang chit ka̱ atak aYakubu u ka̱t te, uza̱ i ri iya̱m-nrì nzəng ka̱ ogənan va̱ oYahudi ka̱t. Onəm va̱ ta vang byet te, uza̱ ɓan ntat ìjili ka̱ cho, sat ndachi. Ayər onəm oga nnak onəm pa̱ a pà ache nəm na. 13 Aɓoshi oYahudi ogənan va̱ ka̱ ta te, oza̱ tan ka̱ ashe nlan nnandər va̱ ta̱ nzəng ka̱ na har a nak uBarnaba chor kpa, uza̱ tar təm ka̱ ashishe nzəng ka̱ oza̱.

14 Nva̱n va̱ n ya oza̱ ka̱ nnəm nnap va̱ ta̱ ka̱sa̱l nnap nnəm Inan ka̱t te, n là úKefas ká̱ iwu oza̱ pa̱ uza̱ va uYahudi kan uza̱ ka̱ təm ntəm onəm va oYahudi ka̱t te, i yar sang kang uza̱ i ɗom nnak nkpak ónəm va̱ oYahudi ka̱t pa̱ oza̱ a təm ntəm oYahudi yà?

Mi i ka̱mshi nkpaktak onəm ka̱ atak nna nnandər

15 Mmayi pa te, mmayi oYahudi omarmar. Mmayi onəm-nəmnəm oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 16 ká̱ nnà te, i ɓa i nyi chit pa̱ unəm i ta̱l unəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak na ka̱t. Unəm i ta̱l unəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nna nnandər ku uYesu Kəristi na chwat. Nna nak te, mmayi kpa pa̱ wat i na nnandər ku uYesu Kəristi wa. Na i tong onəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nna nnandər na. Í tong ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak na ka̱t. Ka̱kul ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak na te, ka̱ onəm ro yà ta̱l unəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱t. 17 Ka̱ ashe nɗom ntong yi onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak aKəristi kan a yà pa̱ ma nyi pa̱ mmayi ká̱ ishi yi te, mmayi onəm oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, ya nyám chit pa̱ uKəristi pa te, uza̱ unəm uga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ɗakɓo? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro yà pa ka̱t. 18 A ya nnyi ɗak pa̱ n le m me iya̱m va mmami na ká̱ ishi mi n shin te, ya n kpán ishi mi chit ka̱ nnap-nlà pa̱ mmami unəm uga nggantal nnap-mpakpak Inan. 19 Ka̱ atak nnap-mpakpak te, n ku chit. N ku ka̱kul na ń jul ń təm ká̱ irirì. 20 Ma pak mi chit ka̱ apal akun ikú nzəng ka̱ uKəristi. Nna nak te, nyi nyi va̱ ǹyangmata̱ mmami ka̱ ǹyìyi te, mmami na ka̱t, uKəristi va ka̱ ashe mi te, uwa irirì mi. A nak te, irirì va̱ mmami ka̱ ntəm ka̱ ka̱ ashe izər iga mɓwang te, mmami ka̱ ntətəm ka̱ atak nna nnandər ka̱ uYa Inan va ma̱n mi pa̱ makmak uza̱ kú na irirì wò ka̱kul mi a. 21 Mi yà ka̱ nyar nnap nnəna̱n Inan i sat nnap nlakchi ka̱t. Ka̱kul ka̱ ya pa̱ ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak na kan mí tong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan te, ya ikú aKəristi yà ká̱ ipir ro ka̱t.

3

Iza̱ nnap yà? Nnap mpakpak ka̱t te
nna nnandər ɗò?

1 Ónəm-pərək pərək oga aGalatiya, iza̱ swanggat wo yà? Mmawo na ma nyám awo pa̱ kpátkpát pa̱ ma pak uYesu Kəristi ka̱ apal akun ikú ka̱t ɗò? 2 Re m ɓəp wo ka̱ nnap pa̱ nzəng. ARuhu Inan va̱ ka̱ ashe wo nyangmata̱ te, mmawó ka̱ ka̱kul pa̱ mmawó ka̱ nkpak nnap-mpakpak ɗò? Ka̱t te pa̱ o fe nnap-nlà Inan ngga nchang nfe te, o na nnandər na ka̱? 3 O pərək wanta̱ nyi-wo ɗò? Ko o ɓan ka̱ nna nnandər ká̱ ichumchum aRuhu Inan te, a nyan chit nyangmata̱ pa̱ o na nnandər ka̱ nkam ngga ishi wo a? 4 O rən pa̱ nnyan va̱ ma nyan ká̱ wo, mmawó ka̱ mɓək anungún te, ka̱ anung amwan ɗò? A yà pa̱ mí ləla pa̱ ka̱ anung amwan a. 5 Unəm va̱ ka̱ na aRuhu wò awo nzəng ka̱ nnəm iya̱m-chumchum chumchum ka̱ ashe wo te, uza̱ ka̱ na awo ka̱kul pa̱ mmawó ka̱ nkpak nnap-mpakpak pakpak ɗò? Ka̱t te pa̱ o fe nnap-nləla te, o na nnandər na ka̱?

6 wantana uAbəraham ka̱ na nnandər ká̱ Inan te, ma kun ishi á na ka̱ nna nnandər nandər va̱ ta pa̱ nnap nnəm nnəna̱n ka̱ mpyal Inan. 7 A nyám chit pa̱ onəm va̱ na nnandər na te, oma ovan aIbərahim oga nnandər a. 8 Nnap nlà Inan mor là chit matmat pa̱ Inan i ga nla pa̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ tong onəna̱n chit ka̱ mpyal wò ka̱ atak nna nnandər oza̱. A nak te, uza̱ mor là nnap-nlà wò ngga nchang nfe mpyal ûIbərahim pa̱ ka̱ atak a wà kang uza̱ i nak nnap-nnəna̱n n̂kpaktak aɓoshi akum ìjili. 9 Wa nva ma nak nnap nnəna̱n úIbərahim ka̱kul nna nnandər nandər te, onəm oga nna nnandər oma yà ka̱ nnap nnəna̱n na kpa wa njini.

10 Ka̱kul onəm va pa̱ kpaktak nak pa̱ nkpak nnap-mpakpak nna nnap chwat te, oza̱ tong onəm-vyapvyap chit. Ka̱kul ma lir chit ka̱ ashe atakarda nnap-mpakpak pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nkpak nkpaktak iya̱m va̱ ma lir ka̱ ashe atakarda nnap-mpakpak pa̱ ɗəkər ɗəkər ka̱t te, uza̱ unəm-vyapvyap.&gt;&gt; 11 A fa mban chit pa̱ jakjai. Unəm ro yà i sat unəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak ka̱t. Ka̱kul nnap-nlà Inan là chit pa̱ unəm va̱ i yà unəm uga nnap nnəm nnəna̱n ka̱ atak nna nnandər te, uza̱ i lár ka̱tətak na. 12 Nnap mpakpak yar nnap nna nnandər ka̱t. Ka̱kul nnap-nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Unəm va̱ i kpak oza̱ pa̱ kpaktak te, uza̱ i lár ka̱tətak na.&gt;&gt; 13 UKəristi ka̱mshi yi chit ka̱ nvyap va̱ ká̱ i vyap ka̱ apal ishi nkpak nnap-mpakpak va̱ i kpak ka̱t a. Ka̱kul uza̱ sat unəm-vyapvyap ka̱ɗor nva̱ ká̱ i vyap a. Ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak ma zon na ku ka̱ apal ikún te, uza̱ sat unəm-vyapvyap chit.&gt;&gt; 14 Ma nəm iya̱m va̱ ta̱ pa na nnap nnəna̱n va̱ ma ka̱ nak úIbərahim te, a sat njo onəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ atak áYesu kəristi. Na ka̱ atak nna nnandər na kan i ya aRuhu va̱ ma ka̱ sar nnap-nləla a.

Nnap mpakpak ka̱ nsar nnap-nlà

15 Ógənang, re ń nyám ìpir nnàp awo pa̱ dat ká̱ iya̱m va̱ ta̱. Nsar nnap-nlà kan ka̱ a yà nja anəm na pa mwan kan ma ma̱n ka̱ nsəsar ma̱n te, unəm ro kur nfəfən lap ka̱t. Unəm ro i là nkak ka̱ apəpal lap ka̱t kpa. 16 Nsar nnap-nlà va̱ ta̱ ma sar úIbərahim ka̱ akum ìjili pa̱ ikyak ka̱t. Ma sar ka̱ akum ìjili pa̱ izəng. Mma là úro pa̱ uzəng ka̱kum-jili jili uwa uKərist. 17 Iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla te, nna pa̱ nnap-mpakpak nva a nəm izun igba̱l pa̱ ineɗəng ká̱ ìsəm pa̱ ishaɗing kang a wong ɓa ka̱ nva̱ng te, a kur nfən nnap-nsarsar va̱ ta̱ ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Nnap-nsarsar va Inan ma̱n ka̱ ma̱n a. A kur nnənak pa̱ a sat nnap nlakchi ka̱t kpa. 18 A yà pa̱ nya nnap nnəna̱n *iya̱m-kup va̱ ta̱ ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak te, ya ká̱ yar nsar nnap-nlà ka̱t. ká̱ nnà te, Inan ka̱ nnap nnəna̱n wò na úIbərahim chit ka̱ atak nsar nnap-nlà.

19 Te iza̱ inok nnap-mpakpak va̱ ma pak ɗa? Ma kúr anung iya̱m ka̱, na a nyám ka̱ mban iya̱m va̱ mí wór pa̱ nggantal nnap a. Ma pak oza̱ pa̱ a nəm inok kan unəm uga akum ìjili jili va̱ ta̱ i vang. Uza̱ wa ma ka̱ sar nnap-nlà á na. Ma ɓa ka̱ nnap-mpakpak ka̱ atak inok oma̱leka ka̱ atak anəm uga ntar ká̱ ishimshe nnap. 20 N-yà anəm uga ntar ishimshe nnap nyám pa̱ nnap anəm pa̱ uzəng ka̱t. Nna kan Inan jiwo te, uza̱ pa̱ uzəng.

Ipir nnap-mpakpak

21 Te ya nnap-mpakpak nak iya̱m va̱ oga nsar nnap-nlà Inan là te, a là ka̱ nga ɗò? Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro ya pa ka̱t. Ka̱kul ka̱ yà pa̱ nnap-mpakpak nro nna yà nva i ɓa ká̱ iriri ɓa te, ya ma ka̱ tong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nkpak nnap va ta. 22 Nna kan nnap-nlà Inan gwang iya̱m pa̱ chatchat là pa̱ ma ka̱ akum ichumchum nnap-mɓá̱ngɓa̱ng na pa̱ pyát. A là pa na iya̱m va̱ ma ka̱ sar nnənap ka̱kul nna nnandər va mí na ka̱ uYesu Kəristi te, ma yə́l ónəm va̱ ka̱ nna-nandər.

23 Kan mí là nnap nna nnandər va̱ ta te, nnap-mpakpak pa ikan ayi chit wa onəm va ma kùk ka̱ nzhi ikan. Nna chit te, nnap nna nnandər ɓa fa. 24 Ka̱kul nva̱ ta te, nnap-mpakpak sat wa anəm uga mmanchi yi kan uKəristi i vang. Na i tong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nna nnandər. 25 N-yanmata̱ jiwo te, ka̱kul pa̱ nnap nna nnandər ɓa chit te, i yà ka̱ akum ichumchum anəm uga mmanchi yi lap ka̱t. 26 Ka̱kul o tong ovan Inan chit ka̱ ashe aYesu kəristi ka̱ atak nna nnandər. 27 Nkpaktak wo va̱ ma nəm abaptisima awo ka̱ ashe aɗin aYesu kəristi te, o yar nnap nnəm aKəristi chit. 28 Ntap onəm ro yà ka̱t. Unəm va̱ uYahudi ku unəm va̱ uYahudi ka̱t, ku uyen-marmar, ku uzwal, ku uchar, ku ununggwan, ka̱ nkpaktak wo iya̱m-zəntən ka̱ ashe aYesu kəristi. 29 A yà pa̱ mmawó oja aKəristi te, ya mmawó apir va uAbəraham re. Ovəvan oga ngwur iya̱m-kup wa nva ma ka̱ nsar nnap-nlà ka̱ apəpal a.

4

1 Mmami ka̱ nla pa̱ a yà pa̱ uyen uwa yen kur ngwur iya̱m-kup chit ka̱t te, ya uza̱ ɗongɗong ku uzwal uga ashe nzhi ka̱t. Ka̱kul kap ka̱ nva̱ pa̱ uwa unəm uga ngwur nkpaktak iya̱m-kup te, uza̱ wa yiyen kan. 2 Uza̱ i yà ka̱ ashe awo onəm oga nnakshi ka̱ na, ka̱ onəm oga nnakshi ká̱ ìdudur har i ga i chu nra va̱ upupon là. 3 wantana kpa ka̱ yi. Nva̱ nna ká̱ i yà wa ovan te, nkpak nnap-mbin a ka̱r yi i tong ozwal. 4 Kan alum ɓa rwam te, Inan re nre ku uyen wò va uchar a mar. Ma mar na ka̱ ashe onəm va ka̱ akum ichumchum nnap-mpakpak. 5 Ma re na na uza̱ a ka̱mshi onəm va̱ ka̱ akum ichumchum nnap-mpakpak na i ya atak nsat i tong ovan Inan. 6 Kan nyangmata̱ o tong ovan Inan chit te, uza̱ re nre ka̱ aRuhu aYen wò təm ka̱ ashe igwák yi. ARuhu va ka̱ ngwór awór pa̱, &lt;&lt;Ábba áPon.&gt;&gt; 7 Ka̱kul nva̱ ta te, nza̱ uzəntən wo nggo te, uza̱ uzwal lap ka̱t. Uza̱ uyen ga nzhi. A yà pa̱ uza̱ sat uyen ga nzhi chit te, Inan nak na chit kpa uza̱ sat uyen uga ngwur akup.

Nnap nlà aBulus ka̱ apal ishi onəm oga nna nnandər

8 Matmat kó ó nyi Inan chit ka̱t te, o təm ka̱ ashe izwal iga ngwop iya̱m iwopwop. Mi i là nnap ngga nnandər te, oza̱ iya̱m va kur pa̱ ma wop ka̱t. 9 Ka̱ nva̱ngva̱ o nyi Inan chit, ka̱t te n là pa̱ Inan nyi wo te, a won yar sang kang o le kà̱ɗi o ga ka̱ nnap-mbin nkuku va i ka̱mshi anəm ka̱t yà? O ɗom pa̱ o tong ozwal iya̱m iwopwop na kà̱ɗi ɗò? 10 Nnəm iya̱m-nəmnəm ka̱ apal ishi nnap awop nrá, ka̱ apye, ka̱ nkpa̱k izun pa̱ kap i pat ká̱ wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 11 Nnap-nnəm wo ɗak mi byet ka̱kul kan a wa yà pa̱ m ɓək anung ká̱ wo ká̱ imwa ka̱t.

12 Ógənang, re o yar nnap nnəm mi ka̱kul n ta̱l iya̱m zəngtəng chit ká̱ wo. Ko o ɓan te, ka̱ o pat á mi ka̱ nva̱n pa̱ nzəng ka̱t. 13 O nyinyi pa̱ nlan ikángkáng izər a nak kang m ɓa n là nnap-nlà Inan awo ka̱ mɓa mi ngga ngəshi. 14 Kap ka̱ nva̱ pa̱ nlan ikángkáng mi va̱ ta a sat wa mmà ka̱ atak wo te, o ɓák mi ka̱t. O jan mi ka̱t kpa. Ka̱ɗor nva̱ ta te, o ka̱m mi ɓu là pa̱ mmami umaleka Inan, ka̱t te ɓu rəng pa̱ mmami uYesu Kəristi ká̱ ishi wò. 15 Nfe-nchang va̱ ka̱ o fe ka̱ mi te, a won wòl san nyangmata̱ yà? Ka̱kul mi là nnap wo là pa̱ shat ka̱ nza̱ atak nggo pa̱ ka̱ ya pa̱ mí zəp iwú zəp mí na ówan onəm i mwak te, ka̱ o zəp ijiwo zəp ka̱ o na mi. 16 Nna kan nyangmata̱ te, n sat unəm va o yan na yan ka̱kul pa̱ n là nnandər awo a? 17 Onəm va̱ ta̱ ka̱ nnəm kà̱ nnap wo byet. Ka̱ nna kpa te, oza̱ ka̱ ashe izər wa mpip iva. Ka̱kul oza̱ ɗom wo ka̱ nfe-nchang ka̱t. Oza̱ ɗom pa̱ o kap ka̱ asa̱l yi na o zhin ka̱ nnəm kà̱ nnap oza̱. 18 Nnəm kà̱ nnap anəm kan nrən-nnap nna ro yà ka̱ ashishe ka̱t te, a ɓyen byet pa̱ ma nəm pa̱ ɗəkər ɗəkər. Nkpak pa̱ n yà nzəng ká̱ wo kan mí nəm ka̱t. 19 Óvan mi oma̱nma̱n, mmami ka̱ mɓək anung ká̱ wo kà̱ɗi wa achar uga nɗum ka̱ amar. Mi jul ka̱t ya nnap nnəm nja aKəristi i sat njiwo kan. 20 Mi ra̱m ifan chwat pa̱ ka̱ n yà nzəng ká̱ wo na ń nyi iya̱m va̱ ka̱ ń là awo. Ka̱kul nnap nnəm wo zwar mi zwar.

Nɗyang ipir-nnap ka̱ apal ishi
aHajaratu ka̱ uSaratu

21 O là á mi ń fe. O là á mi mmawó va̱ o ɗom pa̱ nkpak nnap-mpakpak nna a nəm ká̱ wo a? Na o fe iya̱m va̱ chit nnap-mpakpak là ka̱t ɗò? 22 Ka̱kul ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱ uAbəraham ka̱ mar ovan onunggwan pa̱ oparəm. Uro uza̱ mar ka̱ uHajaratu uchar zwal. Uzəngtəng nnyi te, uza̱ mar ka̱ uSaratu uchar uga ivang. 23 Uya achar-zwal va̱ ta̱ pa te, ma mar na pa mwan ka̱sa̱l va onəm i mar amar ka̱ a. Uja achar va̱ uwa uchar uga ivan te, ma mar na ka̱ atak n-yə́l nsar nnap-nlà Inan. 24 Iya̱m va̱ ta̱ iga nɗyang nnap va ipipir gbəgba̱n. Ka̱kul ochar va̱ ta̱ sat ka̱ anung nsar nnap-nlà pa̱ mparəm. Nro fa ka̱ɓam aSinayi, kan i nak onəm ká̱ izwal. UHajaratu sat ka̱nunun na. 25 UHajaratu sat ka̱ anung nsar nnap-nlà va ma sar ka̱ apal aɓam aSinayi ka̱ ashe mbin Arab a. A mal ká̱ ìtong aUrushelima iga nyangmata̱. Ka̱kul aUrushelima ka̱ ashe mɓək anung ka̱ onəm oga ashishe. 26 USaratu uchar uga ivan te, uza̱ sat ka̱ anung aUrushelima aga apaɓur va jul iya̱m wò chit jiwò. Iyà unan yi. 27 Ka̱kul ma lir chit pa̱,

&lt;&lt;Áchar va̱ i mar amar ka̱t,

wa təm ka̱ ashe nchang ìgwak.

Áchar va̱ u ɗum ka̱ amar ka̱t, wa kəlak n-yəl.

Ka̱kul ovan achar va̱ ma chər ma le ka̱ na ma re te, oza̱ yə́l ji oja achar va̱ ji pa̱ makmak uɓəɓar wa ya nzəng ka̱ a.&gt;&gt;

28 Ógənang, mmayi ovan omarmar ka̱ atak n-yə́l nsar nnap-nlà na kpa wa aIshaku. 29 Ka̱ yà matmat te, uyen va̱ ma mar na pa mwan ka̱sa̱l va onəm i mar amar ka̱ te, a kpàn uwan wò pa̱ makmak. Uwuwan va ma mar na ka̱ atak ichumchum aRuhu Inan jiwo a. Nda ta̱ apir nkpàn izər va̱ ta nná yà kpa. 30 Nnap nlà Inan là san yà? A là pa̱, &lt;&lt;Bak uchar-zwal ku uyiyen oza̱ a fa a re nzhi. Ka̱kul uya achar-zwal i wur akup nzəng ku uya achar va̱ uwa uchar uga ivan ka̱t.&gt;&gt; 31 Nna nak te ógənang, re o nyi pa̱ mmayi ovan achar-zwal ka̱t. Mmayi ovan achar va uwa uchar uga ivan a.

5

O ga mpyal ka̱ njul ká̱ izwal

1 UKəristi jul yi pa̱ na i jul njul nnandər. Ka̱kul nva̱ ta te, o tong a kəkam. Kan o ma̱n o na ishi wo ma pá ikan izwal awo kà̱ɗi lap ka̱t.

2 Mmami uBulus ka̱ nla awo pa̱ a yà pa̱ o re ma pà ache awo te, ya a nyan chit pa̱ nnap aKəristi yà ká̱ nka̱mshi nro ka̱ atak wo ka̱t. 3 Mmami ka̱ nla kà̱ɗi pa̱ unəm va̱ ma̱n ma pà ache á na te, a sat nkpak pa̱ uza̱ a kpak nkpaktak iya̱m va̱ nnap-mpakpak Inan là pa̱ ma kpak. 4 Mmawo va̱ o ɗom ntong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nkpak nnap-mpakpak te, o pətar chit le ká̱ izər aKəristi. Nnap-nnəna̱n Inan yar wo lap ka̱t. 5 Mmayi jiyi te, ka̱ atak inok aRuhu na kan mmayi ka̱ ntəm ka̱ nlok n-yə́l nnak-ìgwak yi ka̱ apal ishi ntong onəm oga nnap nnəm nnəna̱n nji Inan ka̱kul nna nnandər. 6 A yà pa̱ mmayi ka̱ ntəm ka̱ ashe aYesu kəristi te, nnap mpà ache ka̱ nnap mpà ache ka̱t, i sat nnap nlakchi. Nna-nnandər ku uKəristi nzəng ka̱ nnyam mma̱n ówan onəm nna nnap chwat.

7 Ko o yà ka̱ nchen pa̱ dakdak te, uda won dan wo ka̱ nkpak nnandər yà? 8 Ntan-atak va̱ ta fa ka̱ atak anəm va wór wo ka̱t. 9 Ma là pa̱ ayist pa̱ ɗa̱p na kan i fil iya̱m a. 10 N na nnandər na ká̱ wo ka̱ ashe aɗin aPonzhi-Yesu pa̱ o fe anung anəm ro lap i watar iya̱m va̱ n là awo ka̱t. Unəm va̱ ka̱ nzwar wo ka̱ uza̱ a yà udanggo te, uza̱ i sa̱m ayiya sa̱m. 11 Ógənang, ka̱ ya pa̱ na n yà ka̱ anung nla pa̱ nkpak pa̱ ma pà ache te, ka̱ yar sang kang ma ka̱ yà ka̱ nnyan ká̱ mi na pa̱ har yà? Ka̱ ya pa na te, ya nfe nnap-nlà mpak aKəristi ka̱ apal akun ikú ka̱ ashe ìgwak anəm ro lap ka̱t. 12 A ɓyen á mi pa̱ ka̱ ya pa̱ onəm oga nɗak wo va̱ ta̱ oza̱ ka̱ nyar ishi oza̱ kpa.

13 Ógənang, o nyinyi pa̱ mmawó te, ma wór wo pa na o təm ka̱ ashe njul. Ka̱ nna kpa te, kan o ma̱n ntəm ka̱ ashe nfe nchang va̱ ta̱ a sat iya̱m iga nkpán awo ka̱kul nnəm nnap nnəm ngga izər ka̱t. Re mma̱n a nak wo o ka̱mshi ówan wo. 14 Ka̱kul nnap-nlà va ta̱ pa̱ nzəng ka̱ nla nkpaktak iya̱m va̱ nnap-mpakpak là. Nna pa̱, &lt;&lt;Ma̱n uwan ɓu wa ishi ɓu.&gt;&gt; 15 A yà pa̱ mmawó ka̱ ntəm wa izhé iga anyin iga nkyèn owan oza̱ kan i ri oza̱ kpa te, re o nəm dakdak le kan o zhì owan wo ka̱t.

Nnap-nnəna̱n aRuhu ka̱ nnap nnəm ngga izər

16 Nnap nla mi nna ta̱ pa̱ a yà pa̱ o təm ntəm ngga aRuhu te, o ya ka̱ ntəm ntəm nnap nnəm ngga izər ka̱t. 17 Ka̱kul nnap nnəm ngga izər ka̱ nlun nnap nnəm ngga aRuhu. Nnap-nnəm ngga aRuhu nnyi te, ka̱ nlun nnap nnəm ngga izər na kpa. Mparəm oza̱ va̱ ta̱ ka̱ nlun owan oza̱. A nak te, nnəm iya̱m va̱ o ɗom nnənəm te, i ma̱t wo ma̱t ka̱ nnəm. 18 A ya nnyi pa̱ aRuhu ka̱ nkpak wo te, ya nnap-mpakpak yà ká̱ ichumchum ro ka̱ apal ishi wo ka̱t. 19 Nnap-nnəm ngga izər iya̱m iga nlyat atak ka̱t. Nra uchar anəm, ka̱ nnəm ilakchi, ka̱ nkun ìwuswa, 20 ka̱ ngwop iya̱m-wopwop, ká̱ iva̱k, ka̱ nyang onəm, ka̱ ndáp-zər, ká̱ ìkpar, ka̱ nfə́l-ìgwak, ka̱ nɗom ishi, ka̱ nyang izər, ka̱ nva̱n izər, 21 ká̱ ìkpar iga ngba̱l unəm, ka̱ ngwa nche nra̱n ka̱, ka̱ mmai, ka̱ aɓoshi apir iya̱m wa iva̱ ta. Wa nva ka̱ n won wo chit matmat te, mmami ka̱ ngwon wo kà̱ɗi. Onəm va̱ ka̱ nnəm apir iya̱m wa iva̱ ta te, oza̱ i yà ka̱ ntar ka̱ ashe iponzhi Inan ka̱t. 22 Iya̱m va̱ aRuhu i mar te, nna mma̱n, ka̱ nchang ìgwak, ka̱ nra-ìgwak, ka̱ nka̱r-ìgwak, ka̱ nnyi-nnap, ka̱ nrusok-afu, ká̱ ikyin, 23 ka̱ n-yen ká̱ ishi, ka̱ nkpán-ishi. Onəm oga nnəm apir iya̱m wa iva̱ ta te, nnap-mpakpak i dok oza̱ ka̱t. 24 Onəm va̱ oja aYesu kəristi te, oza̱ pak nnap nnəm ngga izər chit ka̱ apal akun ikú ka̱ nkpaktak iya̱m ina.

25 A yà pa̱ mmayi ka̱ ntəm ntəm ngga aRuhu te, re achen yi a ya ka̱ ashe ichumchum aRuhu na kpa. 26 Kan i tong onəm oga nnok ka̱t. Kan o lak ìgwak ówan wo ka̱ avyal ka̱t. Kan o yà ká̱ ìkpar iga ngba̱l unəm ka̱ apal ishi iya̱m owan wo ka̱t.

6

O ka̱mshi owan wo ka̱ ashe mɓek-anung

1 Ógənang, a yà pa̱ ma kpán unəm ro ka̱ ashe wo ka̱ nnəm mpat te, re mmawó va̱ ka̱ nkpak iya̱m va̱ aRuhu ka̱ nla te, o ɓa ka̱ na ka̱sa̱l ka̱ ashe nnap nnəm ngga n-yen ká̱ ishi. Re unəm a panchi ishi wò pa̱ dakdak le kan iya̱m va̱ ta a won a dapchi na kpa uza̱ a tar ka̱ ashishe ka̱t. 2 O ka̱mshi owan wo ka̱ ashe mɓək anung. A yà pa̱ o nəm pa te, ya mmawó ka̱ nkpak nnap-mpakpak aKəristi. 3 A yà pa̱ unəm ka̱ nyar ishi wò pa̱ mmawò iya̱m ro kan uza̱ iya̱m ro ka̱t te, ya uza̱ ka̱ nlam ishi wò. 4 Re ka̱ udanggo a mà mɓyen inok wò na uza̱ a lan ka̱kul inok wò na chwat. Kan uza̱ a mal mɓiɓyen ká̱ ija anəm ro ka̱t. 5 Ka̱kul nza̱ unəm nggo i yar iɗək inok ijiwo ka̱ nkukwa.

6 Unəm va pa̱ kpaktak ma ka̱ nɗyang nnap-nlà Inan á na te, re uza̱ a kap nkpaktak iya̱m nənna̱n va̱ uza̱ ka̱, nzəng ku unəm uga nɗiɗyang á na.

7 Kang mma lam wo ka̱t. Mí nap avyal Înan ka̱t. Mma là pa̱ iya̱m va pa̱ kpaktak unəm suk te, nna uza̱ i ɓən. 8 Unəm va pa̱ kpaktak suk iya̱m iga aɗom aga izər va igugwak nyám á na te, nkpak pa̱ nnap nnəm ngga aɗom aga igugwak va̱ ta i ɓa ká̱ ikú á na. Unəm va̱ nnyi ka̱ nsuk iya̱m va i chang ka̱ aRuhu te, ka̱ atak aRuhu va ta uza̱ i ya iriri iga mbyet mbyet. 9 Kan o rusok ka̱ nnəm iya̱m nənna̱n ka̱t. Ka̱kul a yà pa̱ n-yi a ga yar yi ka̱t te, alum na ka̱ mɓa aga mɓən iya̱m-ɓənɓən. 10 Ka̱kul nva̱ ta te, pa̱ ɗəkər ma mà ka̱ nnəm iya̱m nənna̱n te, kan a rwam yi ka̱ nnənəm ńkpaktak onəm ka̱t. A jwak ónəm va̱ onəm oga nna nnandər va i tong chit wa onəm oga nzhi nzəngtən a.

Iwon ka̱ nre anung

11 O dər iya̱m-nlir imwalmwal va̱ ta̱ pa̱ gba̱ra̱kgba̱ra̱k mmami ka̱ nlilir awo ka̱ awo mi. 12 Onəm va̱ yar pa̱ ka̱ nva̱ oza̱ ka̱səsa̱l ka̱t ka̱ nnap nnəm ngga izər te, oma ka̱ nnak nkpak awo pa̱ o pà ache. Iya̱m pa̱ izən va̱ nak kan oza̱ i nəm pa te, ka̱kul ayər pa̱ kan ma ɓək anung óza̱ ka̱kul nnap mpak aKəristi ka̱ apal akun ikú ka̱t. 13 Ko onəm va̱ pà ache pà te, oza̱ ká̱ ishi oza̱ ka̱ nkpak nnap-mpakpak va̱ ta ka̱t. Oza̱ ɗom wo ka̱ mpà ache na oza̱ a nok pa̱ ma pà awo pà kpa. 14 Mmami jem te, mi nok ká̱ iya̱m ro ka̱t, ya ka̱ nnap mpak aPonzhi yi uYesu Kəristi na chwat ka̱ apal akun ikú. UYesu va ka̱kul ikuku iga apal akun na kan n swan nnap iya̱m iga apambin, kan apambin nnyi te, a yan nnap mi kpa. 15 Ka̱ atak mi te, n yar mpà ache ka̱ mpəpa ka̱t, oza̱ iya̱m ro ka̱t. Iya̱m va̱ rwa mi te, nnap amar apipye. 16 Re nra ìgwak ka̱ nrwa ìgwak a təm n̂kpaktak onəm oga nkpak nnap va̱ ta̱. Onəm va nyang ovan Inan oga nnandər chit wa oIsa̱rila a.

17 A kúr chit wanta. Kan unəm ro a ɗak mi lap ka̱t. Ka̱kul adal aga izər mi ka̱ nnyam pa̱ mmami uzwal aYesu.

18 Ógənang mi, re nnap nnəna̱n aPonzhi-Yesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo. Nna a təm.

Afisa

1

2

3

4

5

6

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AAfisa

1

1 Nlir nnap-nlà va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus va ka̱ atak nɗom Inan kang uza̱ ta̱l unəm uga nre aYesu kəristi a. A fa na a ga atak wo onəm Inan oga Afisa. Onəm va zhing ka̱ nna nnandər ká̱ uYesu Kəristi pa̱ makmak a.

2 Re nnap-nnəna̱n ka̱ nra ìgwak aPo yi Inan ká̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

Nnap-nnəna̱n ngga aRuhu ka̱ ashe aKəristi

3 Re ma na aɗəngchi Înan va uwa kpa Inan ká̱ uPo aPonzhi yi uYesu Kəristi a. Uza̱ nak nnap nnəna̱n ngga aruhu ayi ka̱ nza̱ apir nnap-nnəna̱n ngga apaɓur nggo chit ka̱ atak aKəristi. 4 A mà dakdak wa nva uza̱ ka̱ yak yi matmat ya na ma nəm apambin chit ka̱t, na i tong onəm nəna̱n ka̱ mpipyal. Onəm va ya ka̱ mpat ro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 5 Ka̱kul mma̱n na te, uza̱ nak chit təm pa̱ i tong ovan wò ka̱ atak áYesu kəristi a mà dakdak ka̱ nɗuɗom. 6 Na i na aɗəngchi ichumchum nnap nnəna̱n nəna̱n va uza̱ na yi ka̱ atak ayen wò uma̱nma̱n a. Uza̱ nəm mɓál awo ka̱ ka̱t, uza̱ na yi ká̱ imwa. 7 Ka̱ atak ikú aYiyen na kan i ya nka̱mshi ka̱ nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va mà dakdak ka̱ nnap nnəna̱n Inan va mak pa̱ gənggəng. 8 Nnap-nnəna̱n va uza̱ zuk ayi na mí zuk ka̱ anung aba̱ng. 9 Ka̱kul ka̱ aghan amakmak ka̱ nnyi uza̱ nyám nnap mbwambwam wò ayi a mà dakdak ka̱ nɗom nnəm iya̱m va igugwak ɗom wa nva uza̱ ɗom nnənəm ka̱ atak aKəristi. 10 Iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak Inan ɗa̱mshi na alulum a ɓa chu te, uza̱ a nak uKəristi a yà ishi ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak ka̱ ashe apaɓur ka̱ apambin. 11 Ka̱ ashishe na kan i tong onəm oga ngwur *akup Inan. A təm chit pa mà dakdak ka̱ nɗom nnəm iya̱m va uza̱ ɗom nnənəm. Uza̱ va i nəm nkpaktak iya̱m va mà ka̱ na a. 12 Mmayi va̱ i ɓan nnak ìgwak ká̱ uKəristi mpyal te, ma nak chit təm kan ma kyep yi chit kpa pa̱ i təm ntəm ngga nna aɗəngchi ichumchum chumchum. 13 Ka̱ nva̱ngva̱ ka̱ o fe nnap-nlà ngga nnandər va̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ngga nka̱mshi wo te, ma kun ishi ká̱ wo ka̱ ashe aKəristi chit na kpa. Kang ka̱ nva̱ngva̱ o na nnandər ká̱ uKəristi te, ma ɓàp wo ka̱ aRuhu-Nəna̱n va ma ka̱ sar nnap-nləla chit a. 14 ARuhu va̱ ta nna nak chit təm pa̱ ngwur iya̱mkup va̱ i ga ngwuwur te, a təm chit wa nnà ta har i ga i chu ilum va̱ i wur ka̱. Na a sat iya̱m iga nna aɗəngchi ichumchum chumchum.

Aduwa ka̱kul aghan Inan ka̱ nnyi

15 Ka̱kul nva̱ ta te, ka̱ nfe nnap nna nnandər wo ká̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi na n fe byet, nzəng ka̱ nfe nnap apir mma̱n va̱ mmawó ka̱ mma̱n nkpaktak onəm Inan te, 16 nna n kap chit ka̱ nna aɗəngchi Înan ka̱kul wo ka̱t, nzəng ka̱ nrəng wo ka̱ ashe aduwa mi. 17 Mi far pa̱ Inan va uwa Inan aPonzhi yi uYesu Kəristi, uPon uga ichumchum te, uza̱ a na aRuhu wò awo aga aghan ká̱ aga nnyam ipir nnap. 18 Mmami ka̱ nchal pa̱ anung igwák wo a tul na o nyi apir nnak ìgwak va̱ Inan wór wo ka̱kukul, na o nyi mmak iya̱m kukup iga ichumchum va ka̱kul onənəm. 19 Na o nyi mmak ichumchum chumchum va iro yà wanta lap ka̱t kpa a. Ichumchum va ka̱ nnəm inok ka̱ ashe yi onəm va i na nnandər na ka̱ na a. Ichumchum va̱ ta̱ a mal dakdak ka̱ nkam Inan mmakmak 20 va uza̱ nak nəm inok ka̱ ashe aKəristi ká̱ ilum va̱ uza̱ won ka̱ na ka̱ atak ikú uza̱ na atak ntəm á na ka̱wo ari wò ka̱ ashe apaɓur. 21 UKəristi təm ka̱ ta ka̱ nnəm iponzhi ka̱ apal ishi nkpaktak nnap iponzhi, ká̱ ichumchum, ká̱ ìkàm, ka̱ ngək. Aɗiɗin na ji nza̱ aɗin nggo va mí wór pa̱ kpaktak ka̱ ashe nra va̱ ta̱ ka̱ nra ngga mɓa. 22 Inan nak nkpaktak iya̱m chit ka̱ avəng ichumchum chumchum. Uza̱ yichi na îkilisiya na uza̱ a ta̱l ishi ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak. 23 Ikilisiya iyà izəzər, nkúr anung nkpaktak inok anəm va uwa ká̱ ishi wò nkùr nnap pa̱ kpaktak a.

2

Nfa nre ikú, ntar ka̱ ashe irirì

1 Mmawo te, Inan nak wo chit o ya irirì. Ka̱kul matmat te, ka̱ o yà onəm kuku ka̱ atak nggantal nnap ka̱ nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng. 2 Ka̱ ya te, ka̱ o ya ka̱ nnəm nnap nnəm onəm oga apambin va ta̱. Ko o ya ka̱ nyar nva̱n aponzhi oga aruhu ɓá̱ngɓa̱ng uga nnəm ichumchum ka̱ apambin. Uponzhi va̱ ta̱ uwa aruhu ɓá̱ngɓa̱ng va ka̱ nnəm inok ka̱ ashe onəm oga nlan nnap nnəm. 3 Nkpaktak yi ká̱ i yà ka̱ ntəm ka̱ nkpak nnap nnəm ngga izər ká̱ iya̱m va̱ igwák yi ɗom nzəng ka̱ oza̱ na kpa. Ka̱ apal ishi nnap nnəm yi nja anəm te, Inan ka̱ mmən ikum ka̱ yi wa aɓoshi onəm oga apambin na kpa. 4 Kang ka̱kul nrwa ìgwak Inan va mak yà ka̱ nla ka̱t, ka̱ mməma̱n mmakmak va uza̱ ka̱ ka̱kul yi te, uza̱ na irirì ayi nzəng ka̱ uKəristi. 5 Uza̱ na irirì va̱ ta ayi kap ka̱ nva̱ pa̱ ká̱ i yà onəm kúkú ka̱ apal ishi nggantal nnap. Nnap-nnəna̱n Inan nna nak kan ma ka̱mshi wo. 6 Inan won ka̱ yi chit kpa ka̱ atak ikú nzəng ká̱ uYesu Kəristi. Uza̱ na atak ntəm ayi chit ka̱ ashe apaɓur nzəng ká̱ uYesu Kəristi. 7 Inan nəm wanta̱ na ka̱ ashe nra ngga mɓa te, uza̱ a nyám ashik nnap-nnəna̱n wò ayi va nro yà wanta lap ka̱t a. Uza̱ nyám chit ka̱ atak nnyi nnap aYesu kəristi. 8 Ka̱kul ka̱ atak nnap nnəna̱n Inan na kan ma ka̱mshi wo ka̱ atak nna nnandər. Nva̱ ta ka̱kul nɗak ngga ishi wo ka̱t. Imwa Inan. 9 Kang unəm ro a rəng pa̱ o ya nka̱mshi ka̱ atak nɗak ngga ishi wo ka̱t, kang a wa a nyang pa̱ unəm a nok ka̱ ka̱t. 10 Mmayi inok awuwo. Uza̱ mar yi chit kà̱ɗi ka̱ apal ishi ntəm nzəng ká̱ uYesu Kəristi ka̱kul nnəm inok inəna̱n va uza̱ ɗa̱mshi chit matmat ka̱kul yi pa̱ i nəm.

Iya̱m pa̱ izəng ka̱ ashe aKəristi

11 Ka̱kul nva̱ ta te, re o rəng iya̱m va̱ ta̱. Matmat ka̱ atak amar te, mmawó oji Inan ka̱t. Mmawo va onəm va̱ mí wór pa̱ onəm oga mpà ache te, oza̱ ka̱ ngwór wo pa̱ onəm oga ache amulur a. (Mpà ngga ikpal va ká̱ izər izhé na pa kùk.) 12 O rəng kpa pa̱, ka̱ ashe nra va̱ ta te, ishimshe wo gbəgba̱ng ká̱ Inan. Mmawo onəm va nnap oIsa̱rila yar wo ka̱t a. O tong oɗyanəm n̂sar nnap-nlà va̱ Inan sar ka̱ oza̱. O nak ìgwak ká̱ iya̱m ro ka̱t. Ka̱ ashe ntəm wo ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ te, o yà ká̱ Inan ka̱t. 13 Ǹyanmata̱ te, mmawó va ka̱ o gbəgba̱ng ká̱ Inan te, ma ɓa ká̱ wo chit dat ka̱ na ka̱ atak ikú aYesu kəristi. 14 Ka̱kul uKəristi uwa ká̱ ishi wò ɓa ka̱ ntəm ikángkáng. Uza̱ nak oYahudi ka̱ onəm va̱ oYahudi ka̱t, oza̱ nyan iya̱m pa̱ izən. Uza̱ shin akamsəlang aga nkap ishimshe va ikum va ká̱ ishimshe oza̱ a. 15 Uza̱ nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱ atak nna ishi wò ká̱ ikú. Uza̱ shin nnap-mpakpak oYahudi ká̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak là pa̱ ma nəm. Uza̱ nəm pa na o nəm unəm upipye ka̱ atak onəm oga oparəm va̱ ta̱ ná o ɓa ka̱ ntəm ikangkang. 16 Ka̱ atak ikuku izəntəng va ta kpa uza̱ ɗa̱mshi ishimshe ntəm Inan ka̱ onəm oga oparəm va̱ ta a ɓyen. Uza̱ ɗa̱mshi ka̱ atak ikuku va ma pak na ka̱ apal akun ikú na ka̱tətak na kan uza̱ i ɓa ká̱ inal ká̱ ishimshe oza̱. 17 Uza̱ ɓa là nnap-nlà ngga mɓa ka̱ ntəm ikangkang awo. Mmawo va ka̱ o yà pa̱ gbà̱ngbà̱ng ka̱ Inan a. Uza̱ là nnap-nlà nzəngtəng va ta kpa ônəm va̱ dədat ká̱ Inan. 18 Ka̱kul ka̱tətak na kan nkpaktak mparəm oza̱ va̱ ta ya asa̱l nchu atak aPon pa̱ uzəng ka̱ aRuhu pa̱ zəng. 19 Ka̱kul nva̱ ta te, mmawó oɗyanəm lap ka̱t. Mmawo onəmchən lap ka̱t kpa. O nyan ovan oga mbin chit nzəng ka̱ onəm Inan. O nyan onəm oga ashe nzhi pa̱ nzəng chit ka̱ oza̱ kpa. 20 Nzhi va ma me ka̱ apal akum va onəm oga nre aYesu ka̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan ka̱ ban a. uYesu Kəristi uwa ká̱ ishi wò ipang va ngwan nzhi va̱ ta. 21 Ka̱ ashishe na ma kpán nkpaktak nzhi va̱ ta sat, ma nak rup ta̱l Nzhi Inan nnəna̱n ka̱ ashe aPonzhi uYesu. 22 Uza̱ va uwa ka̱ ashishe na kpa ma me wo a nyan atak va Inan ka̱ ashe aRuhu i təm ka̱ a.

3

Inok aBulus ka̱kul onəm va̱ oYahudi ka̱t a

1 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami uBulus unəm va ma pak ka̱ ashe nzhi ikan ka̱kul nnap aKəristi ka̱kul wo onəm va oYahudi ka̱t te, (mmami ka̱ nnəm aduwa awo). 2 N nyinyi pa̱ o fe nnap va̱ chit pa̱ Inan nak mi n sat unəm uga nnəm inok nnap nnəna̱n va ma na aghəghan á mi chit ka̱kul wo a. 3 O nyi asa̱l va̱ nyi kpa ma nyám nnap mbwambwam á mi ka̱ atak nnyam ìpir nnàp wa nva ka̱ m myangchi ishishi awo chit pa̱ ɗa̱pfinyang a. 4 Ka̱ atak nkun iya̱m va̱ ta̱ te, nna o kpán ipir nnyi va̱ mmami ka̱ ka̱ apal ishi nnap mbwambwam ka̱ apal ishi aKəristi. 5 Iya̱m va ma nyám ônəm oga ashe nra nro ka̱t, wa nva̱ ǹyangmata̱ ma nyám ônəm nəna̱n oga nre aKəristi ká̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan, ka̱ atak inok aRuhu-Nəna̱n a. 6 Nnap mbwambwam va̱ ta̱ nna pa̱ ka̱ atak nnap-nlà Inan ngga nchang nfe na kan onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ tong chit onəm oga ngwur akup nzəng ka̱ oIsa̱rila. Oza̱ tong mɓan izər izəntəng chit. Oza̱ tong chit kpa onəm oga nfe nchang nsar nnap-nlà nzəng ka̱ atak áYesu kəristi.

7 Ma nak mi chit n ta̱l unəm uga nnəm inok nnap-nlà ngga nchang nfe va̱ ta̱ ka̱ atak imwa aghan va ma na mi ka̱ ashe ichumchum chumchum ka̱kul nnap nnəna̱n nəna̱n. 8 Mmami na n yen ji pa̱ kpaktak ka̱ ashe onəm Inan. ká̱ nnà te, ma nak mmami na pa̱ ń là nnap-nlà Inan ônəm va̱ oYahudi ka̱t, ka̱ apal ishi ntəm ashik va ka̱ ashe aKəristi va yà ka̱ nkùr ka̱t a. 9 Ma nak mi kpa pa̱ ń nyám nnap mbwambwam va̱ ta̱ n̂kpaktak onəm pa̱ kpátkpát. Iya̱m va ka̱ ashe izún ká̱ izún va̱ watar cho matmat te, Inan va nəm iya̱m pa̱ kpaktak te, uza̱ ka̱ bwam nnənap bwam. 10 Inan nəm pa na ǹyangmata̱ na te, uza̱ a nyám îponzhi ká̱ ichumchum iga apaɓur pa̱ ɗongɗong, ka̱ atak ikilisiya aghan achumchum va̱ uza̱ ka̱ a. 11 Nva̱ ta nəm pa̱ səlak ka̱ nɗom Inan va ma nak chit təm mbyet ka̱ ashe aPonzhi yi uYesu Kəristi. 12 Ka̱ atak ntəm nzəng ká̱ uwa, nzəng ka̱ nna nnandər ka̱ na te, i ɓa atak Inan ayər ro yà ka̱t. 13 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami ka̱ nchal pa̱ kan mɓək anung mi ka̱kul wo a sat iya̱m iga nvang izər awo ka̱t. Ka̱kul mɓək anung mi nna sat nrup ká̱ ichumchum wo.

Aduwa ka̱kul ogənan oga Afisa

14 Nna nak te, mmami ka̱ mɓəram ka̱ anung aduwa ka̱ mpyal Inan uPon 15 va ka̱tətak na nkpaktak akum ìjili ka̱ apaɓur ká̱ apambin ya aɗin oza̱. 16 Mmami ka̱ nchal pa̱ uza̱ a na awo ka̱ ashe mmak, ka̱ mɓyen, ka̱ nrup ichumchum chumchum. Na uza̱ a nak wo o kam pa̱ gənggəng ka̱ atak aRuhu Ruhu. 17 Na uKəristi a təm ka̱ ashe igwák wo kpa ka̱ atak nna nnandər wo ka̱ na. Na mma̱n a pak alə̀ng a kəkam ka̱ ashe wo. 18 Na o ya aghan achumchum nzəng ka̱ nkpaktak onəm Inan, na o nyi ngba̱ng mma̱n aKəristi, ka̱ nrurup, ka̱ mbəbal, ka̱ nwuwang. 19 Na o nyi kpa apir mma̱n va̱ uKəristi ka̱ mma̱n yi. Mma̱n va ji nkam nnyi ji pa̱ kpaktak. Na Inan ká̱ ishi wò a yə́l igwák wo pa̱ sur.

20 Re ichumchum a təm ija anəm va uwa nyi nnəm ayi i ji pa̱ makmak iya̱m va i ɓəp ka̱tətak ká̱ iya̱m va̱ i rəng nnənap na pa kùk. Re a təm ijini ka̱ atak ìkàm ichumchum chumchum va ka̱ nnəm inok ka̱ ashe yi a. 21 Nrup ká̱ ichumchum chumchum ka̱ atak inok aKəristi va ikilisiya ka̱ nrup ka̱ te, a təm chit mbyet mbyet ka̱ ashe nra va̱ ta̱ ka̱ nra ngga mɓa. Nna a təm.

4

Ntəm nzəng ka̱ ashe aKəristi

1 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami va ma pak ka̱ ashe nzhi ikan ka̱kul aPonzhi uYesu te, mmami ka̱ nchal wo pa̱ o təm ntəm va i mà ka̱ awór va̱ ma wór wo a. 2 O yen ká̱ ishi wo pa̱ gənggəng nzəng ka̱ nkpak nnap-nnəm ngga nra ìgwak ônəm. O təm ka̱ ashe nka̱r ìgwak. O ka̱r ìgwak ka̱ owan wo ka̱kul mma̱n. 3 O ɗak na o ga mpyal ka̱ ashe ngwan ishi va aRuhu-Nəna̱n i ɓa ka̱ ka̱ atak ntəm ngga ikángkáng. 4 Ka̱kul mmawó izər pa̱ izən. Nna kan aRuhu-Nəna̱n wo pa̱ zəng na kpa wa nva ma wór wo ka̱kul nnak ìgwak nzəngtəng nva̱ ma ká̱ wór wo a. 5 UPonzhi yi pa̱ uzəng. Nna nnandər wo pa̱ nzəng. Abaptisima wo pa̱ zəng na kpa. 6 Inan pa̱ izən uPo yi pa̱ kpaktak. Uwa ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak. Ka̱ atak á wà kpa ma nəm iya̱m pa̱ kpaktak kan uwa ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak.

7 Ká̱ nnà te, ma nyám nnap-nnəna̱n n̂za̱ uzəngtəng yi nggo chit a mal dakdak ká̱ atak va uYesu Kəristi na a. 8 Nna nak te, nnap-nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;Nva̱ uza̱ kyen ɓa ga apal te, uza̱ lim mpyal n̂ggatək va̱ uza̱ wór a.

Uza̱ kap imwa pa̱ ɗongɗong ônəm.&gt;&gt;

9 (Ipir &lt;&lt;uza̱ kyen ɓa ga va̱ sang yà?&gt;&gt; Ipipir pa̱ uza̱ fər ga ka̱ nkur mbin. 10 Unəm va uwa fər avən te, uwa kpa kyen ɓa ga apaɓur akúrkúr na uza̱ a yə́l iya̱m pa̱ kpaktak pa̱ sur.) 11 Uwa kap imwa pa̱ ɗongɗong ônəm. Oro tong onəm oga nre aKəristi. Oro onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan. Oro onəm oga nranggang i là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ônəm. Oro nnyi te, oza̱ tong onəm oga nkpak onəm Inan. Oro tong onəm oga nɗyang nnap Inan ônəm. 12 Uza̱ nəm iya̱m va̱ ta̱ na onəm Inan a ɗa̱mshi izər ka̱kul nnəm inok ikilisiya na ma me izər aKəristi a rup. 13 Í ga mpyal ká̱ nnənəm pa̱ í ga í chu ilum va nkpaktak yi í tong iya̱m pa̱ izəng ka̱ apal ishi nna nnandər ká̱ ǹyi uYa Inan na í rup í nyáng onəm va kúkúr ka̱ apal ishi ǹyəl inok aKəristi a. 14 Na í tong wa ovan lap ka̱t. Ovan va nza̱ apir nɗyang nggo, ká̱ ntan, ká̱ aghan aɓá̱ngɓa̱ng onəm oga mmam aghan aga ntan atak i da̱n oza̱ i le ká̱ wa ìgum ndəng a. I pyep oza̱, i ga̱ɓa̱n oza̱ wa ayə́r kpa. 15 Ka̱ɗor nva̱ ta te, a mà pa̱ i là nnandər nzəng ka̱ mma̱n na i rup ka̱ ashe nkpaktak iya̱m na i yà wa njini. Uza̱ va uwa ishi, uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan a. 16 Ká̱ izəzər na nkpaktak izər gwang sat ka̱ atak oga mɓan izər ká̱ ichíp. A yà pa̱ nza̱ mɓan izər nggo ka̱ nnəm inok wò pa̱ dakdak te, nkpaktak izər va̱ ta i rup i me ishi wò ka̱ nnap nnəm nnəna̱n ngga mma̱n.

Iriri ipipye ka̱ ashe aYesu

17 Mmami ka̱ nla awo kà̱ɗi, n zhat ka̱ ka̱ ashe aɗin aPonzhi uYesu pa̱, ntəm apir ntəm onəm nəmnəm te, kan o təm apipir lap ka̱t. Ntəm oza̱ ngga nrəng nnap oza̱ ngga ilakchi. 18 Ishi iga nkpán ìpir nnàp fufo ka̱ oza̱. Iriri va̱ Inan i na te, a sat iya̱m igafak ka̱ oza̱ ka̱kul ndun ishi va ka̱kul ntwat anung igwák oza̱ a. 19 Igwák oza̱ kú chit wanta̱ te, oza̱ na nkpaktak ishi oza̱ ka̱ nnəm iya̱m iga nkun ìwuswa. Oza̱ bur iwu ka̱ nnəm nza̱ apir iya̱m ilakchi nggo chit va oza̱ ɗom nrəre ka̱t a. 20 wantana ka̱ o ɗyang nnap aKəristi ka̱t, 21 a yà pa̱ o fe nnap fe ka̱ apal ishishi kan ma ɗyang iya̱m ɗyang awo kpa ka̱ apal ishishi mà dakdak ka̱ apir nnandər va̱ uYesu Kəristi ka̱ a. 22 O swang nnap nnəm wo mmatmat va̱ ka̱ o təm ka̱ ashishe. O swang ka̱ cho. Nnap-nnəm va vyap ka̱kul ntàn atak aɗom aga izər a. 23 O tong onəm opipye ka̱ atak ngga̱ɓa̱n nrəng-nnap ìgwak wo. 24 O təm ka̱ ashe apir nnap nnəm mpipe va ma nəm mpipe na a sat wa nji Inan va ka̱ nnap nnəm nnəna̱n ngga nnandər ka̱ nnap nnəm va yà ká̱ adak ka̱t a.

25 Ka̱kul nva̱ ta te, o swang nnap nnəm ngga nnap akwam ka̱ cho. Re ka̱ udanggo te, uza̱ a là nnandər ûwan wò. Ka̱kul mmayi oga mɓan izər pa̱ izən. 26 A yà pa̱ ìgwak a lak unəm te, kan uza̱ a nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Kang unəm a ma̱n alum a tar na ka̱ mmən ikum ka̱t. 27 Kang ma na atak nsat ûShetan ka̱t. 28 Unəm uga ayi te, uza̱ a re nnəm ayi. Nva̱ pa̱ uza̱ a nəm ayi te, uza̱ a pa izər ká̱ inok. Uza̱ a nəm inok inandər ka̱ awo wò na uza̱ a ya iya̱m iga nna onəm va̱ ka̱ ashe nlan a.

29 Kang o ma̱n nnap-nlà mɓá̱ngɓa̱ng ro a fa ka̱ anung wo ka̱t. Re nnap-nlà va̱ i fa ka̱ anung wo te, a ya ngga mme onəm. Nnap nlà va məma pa̱ ma là a. Na a ta̱l ka̱ nka̱mshi ka̱ atak onəm va̱ i fe. 30 Kang o ma̱n o bəshi ìgwak áRuhu Nəna̱n aji Inan ka̱t. ARuhu va ma ɓàp wo ka̱ chit na a nyám pa̱ mmawó oji Inan ka̱ alum aga mɓa aga nya irirì iga mbyet mbyet a. 31 O kap ka̱ nnəm nza̱ apir nnap nnəm nɗulɗul nggo, ká̱ nfə́l ìgwak, ká̱ mmən ikum, ká̱ ngba̱ng anung, ká̱ nvyap aɗin onəm. O kap ká̱ nza̱ apir nnap-nnəm nggo kpa ngga nkpán owan wo ka̱ afu. 32 O nyám nnyi nnap ôwan wo nzəng ka̱ nnyam afu arusokrusok ôza̱ kpa. O yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ôwan wo wa nva Inan yar á wo chit ka̱ atak aKəristi a.

5

O təm ka̱ ashe atak atántàn

1 Ka̱kul nva̱ ta te, óvan oma̱nma̱n, re o yar nnap nnəm Inan. 2 O ma̱n owan wo wa nva uKəristi ma̱n yi har uza̱ na ishi wò uza̱ kú ka̱kul yi na o sat iya̱m iga mpà iga nshi Înan va fa a chang a.

3 Wa onəm Inan onəna̱n te, a mal pa̱ kan ma fe nnap nvyap ovan ochar ka̱ nkpaktak nnəm mmai ka̱ atak wo, ka̱t te aɗom ka̱t. 4 Kang ma fe nnap-nlà nro ka̱ anung wo nva chang nfe ka̱t a. Ka̱t te, nnap-nlà ngga mpərək, ka̱ nnap achan ka̱t. Ka̱kul oza̱ mà ka̱t. Nva̱ pa̱ o nəm pa te, re o nəm inok nna aɗəngchi Înan. 5 Re o nyi pa̱ kpátkpát pa̱ unəm uga nra uchar anəm, ká̱ unəm uga nnəm ilakchi, ká̱ unəm uga aɗom te, apir anəm wa anəm va̱ ta te, uza̱ ɗongɗong ká̱ unəm uga ngwop ichər ka̱t. Uza̱ i yà ká̱ ntar ka̱ ashe iponzhi aKəristi ká̱ Inan ka̱t. 6 Kang unəm ro a lam wo ka̱ atam awon ka̱t. Ka̱kul apir iya̱m va ta mmən ikum Inan ka̱ nvang ka̱ apal ishi onəm oga nkak ishi. 7 Ka̱kul nva̱ ta te, kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ apir onəm va̱ ta ka̱t.

8 Matmat te, ka̱ o yà ka̱ ashe afa̱p. Nna kang ǹyangmata̱ te, mmawó ka̱ ashe atak atántàn ka̱ ashe aPonzhi uYesu. Re o təm wa onəm va ka̱ ashe atak atántàn. 9 Ka̱kul atak atántàn nna i mar iya̱m iɓyenɓyen, ká̱ inəna̱n, ka̱ nnandər. 10 Re o ɗak na o nyi iya̱m va i mà ka̱ uponzhi uYesu. 11 Kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ nnəm iya̱m ilakchi iga afa̱p ka̱t. O pwa oza̱. 12 Ka̱kul iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nnənəm ká̱ ayi te, iya̱m iga ìwuswa iga nchang nla ka̱t. 13 Iya̱m va pa̱ kpaktak atak atántàn i pwa te, mí ya nnandər nandər. Ka̱kul nkpaktak iya̱m va̱ ma nyi nnandər nandər chit te, i sat atak atántàn. 14 Nna nak te, ma là pa̱,

&lt;&lt;Yenda̱l anəm uga nra nda.

Won ka̱ atak ikú na atak atántàn aKəristi a ghan ka̱ apal ishi ɓu.&gt;&gt;

15 Ka̱kul nva̱ ta te, o nəm dakdak ka̱ ashe ntəm wo. Kang o təm wa onəm va tan ka̱t ɗò ka̱t. O təm wa onəm va tətàn. 16 Kang o lak alum ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ vava ka̱t. Ka̱kul nra va̱ ta̱ nra mɓá̱ngɓa̱ng. 17 Ka̱kul nva̱ ta te, kan o tong onəm oga mpərək ka̱t. Re o kpán ipir iya̱m va uPonzhi Inan ɗom a. 18 Kang o ra̱n ka̱ nchè ka̱t. Ka̱kul i nak unəm ka̱ nnap-nnəm nlaklak ngga nzwar ka̱ nchè. Re aRuhu-Nəna̱n na a yə́l wo. 19 O là nnap ówan wo ka̱ ashe nnap-nshì pa̱ ɗongɗong ngga nna aɗəngchi Înan, ka̱ ngga ngwop Inan. Re o shi nnap-nshì ûPonzhi Inan ka̱ nchang ìgwak. 20 O na aɗəngchi Înan uPon pa̱ ɗəkər ka̱ apal ishi nza̱ iya̱m nggo ka̱ ashe aɗin aPonzhi yi uYesu Kəristi.

Ochar ka̱ oɓar

21 O tong onəm oga nkpak nnap nnəm ówan wo ka̱kul mmawó ka̱ nna ichumchum ûKəristi. 22 Óchar oga ivan, o kpak nnap-nnəm ôɓar wó wa nva ó nəm ûPonzhi Yesu a. 23 Ka̱kul unəm ga nzhi uwa ishi achar wò wa nva uKəristi uwa ishi ikilisiya va izəzər a. Izər va uza̱ wa unəm uga nka̱m ishishi a. 24 Wa nva ikilisiya ka̱ nkpak nnap nnəm ûKəristi te, wa nnà ta kpa ochar a kpak nnap nnəm ôɓar oza̱ ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak.

25 Ónəm oga ochar, re o ma̱n ochar wo ká̱ ìgwak pa̱ izən wa nva uKəristi ma̱n ikilisiya pa̱ makmak uza̱ na irirì wò ka̱kukul a. 26 Uza̱ na irirì wò ka̱kul na o yichi ikilisiya Înan iya̱m inəna̱n ka̱ nva̱n nnənal va̱ uza̱ nal ka̱ atak nnap-nlà Inan a. 27 Uza̱ nəm pa na o yichi îshi wò ikilisiya va məlam ka̱ ivyau. Ikilisiya va yà ka̱ adak ro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 28 wantana a mal pa̱ onəm a ma̱n ochar oza̱ wa nva oza̱ ka̱ mma̱n ishi oza̱ a. Unəm va̱ ka̱ mma̱n uchar wò te, ya uza̱ ka̱ mma̱n ishi wò. 29 Ka̱kul unəm ro yà va i yang ishi wò ka̱t. Uza̱ i kan i gor pa̱ dakdak wa nva uKəristi ka̱ nnənəm îkilisiya. 30 Ka̱kul mmayi oga mɓan izəzər. 31 Nnap nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Ka̱kul nva̱ ta te, unəm i re upo wò ká̱ unang wò i təm nzəng ká̱ uchar wò. Mparəm oza̱ i nyang wa anəm pa̱ uzəng.&gt;&gt; 32 Nnap va̱ ta pa te, nnap mbwambwam va ipipir gbəgba̱ng. Mmami ka̱ nla nnap ka̱ apal ishi aKəristi ká̱ ikilisiya. 33 Ka̱ nna kpa te, nnap va̱ ta̱ yar nza̱ uzəntəng wo nggo yar. Re nza̱ unəm nggo a ma̱n uchar wò wa nva uza̱ ka̱ mma̱n ishi wò. Uchar nnyi te, re uza̱ a na ichumchum ûɓar wò.

6

Mma̱n ka̱ nkpak nnap nnəm

1 Óvan, o kpak nnap nnəm ópo wo ka̱ onang wo ka̱kul aPonzhi Inan. Iya̱m va ta mà. 2 Nnap mpakpak ngga ngəshi va̱ har nzəng ka̱ nsar nnap-nlà te, nna pa̱, &lt;&lt;Na ichumchum ûpo ɓu ká̱ unang ɓu 3 na u ya ngga mpyal ka̱ ashe nkpaktak iya̱m nzəng ká̱ nra ngganggang ka̱ ashe apambin.&gt;&gt;

4 Ópon, kang ó bəshi igwák ôvan wó ká̱ avyal ka̱t. Ó ɗyang ntan ôza̱ nzəng ka̱ ngwon oza̱ ka̱ apal ishi nnap aPonzhi uYesu. Re o kang oza̱ a rup ka̱ asəsa̱l.

5 Ózwal, o kpak nnap nnəm ônəm ga nzhi wo oga ashe apambin nzəng ka̱ ayər. O kpak nnap nnəm ôza̱ ká̱ ìgwak pa̱ izən wa nva ka̱ o nəm ûKəristi a. 6 Kang ó nəm inok ka̱kul nlam asa̱l-awu ônəm ka̱t. Onəm oga nnəm inok va i ɗom pa̱ ma ɗəngchi wo a. O nəm inok ká̱ ìgwak pa̱ izən wa onəm va ozwal aKəristi, onəm oga nnəm iya̱m va Inan ɗom. 7 O nəm inok ká̱ ìgwak pa̱ izən na ɓu là pa̱ mmawó ka̱ nnənəm ûnəm ka̱t. Na mmawó ka̱ nnənəm ûPonzhi uYesu. 8 Ka̱kul ó nyinyi pa̱ uponzhi uYesu i na imwa ûdanggo ka̱ apal ishi nkpaktak inok inəna̱n va̱ uza̱ nəm, mwote uza̱ uzwal nggo, ka̱t te uza̱ uzwal ka̱t.

9 Onəm ga nzhi nnyi te, re oza̱ a nəm ká̱ ozwal oza̱ ka̱ asa̱l va ta kpa. Kang ó mwak nnap ôza̱ ka̱t. Ka̱kul ó nyinyi pa̱ unəm va̱ uwa i nəm ká̱ oza̱ te, uwa kpa unəm uga nnəm ká̱ wó. Uza̱ ka̱ ashe apaɓur. Uza̱ jiwo te, uza̱ i tap unəm ro ka̱t.

Sham iya̱m-wór Inan

10 Ka̱ nkùr nnap-nlà te, re o tong a kəkam ka̱ apal ishi nnap aPonzhi uYesu ká̱ ìkam ichumchumchumchum. 11 Ka̱kul nva̱ ta te, ó ran izər ka̱ nkpaktak iya̱m-wór Inan na ó sat nsat ikum ká̱ ntàng atak aShetan. 12 Ka̱kul i nyinyi pa̱ nlung ikum yi ká̱ unəm ka̱t. Mmayi ka̱ nlung oponzhi onəm oga ichumchum va ma nəna ôza̱, ka̱ onəm oga ichumchum iga ishi oza̱ iga nra ngga afa̱p va̱ ta̱. Mmayi ka̱ nlung aruhu aɓá̱ngɓa̱ng va təm ka̱ ashe agbagba apaɓur a. 13 Ka̱kul nva̱ ta te, re o ran izər ká̱ iya̱m-wór Inan na ilum va̱ nnap a ɓa a ɓa̱ng chit kang o lung chit a ga a kùr te, o tong. 14 Ka̱kul nva̱ ta te, o tong ká̱ nkam. Re nnandər a sat wa iya̱m iga nkpán aɗək wo. Re nnap-nnəm nnəna̱n wo nji Inan a sat wa ìlukwan acham aga ngga ikwoksok. 15 Re nɗa̱mshi izər wo ka̱kul ngga ka̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ngga mɓa ká̱ ntəm ikangkang a sat wa akwap ka̱ ashar wo akəla̱pkəla̱p. 16 Kap ka̱ nkpaktak iya̱m va̱ ta̱ te, re nna nnandər wo a sat wa ngwangwang ngga njəp iwar apər anəm uga ina. 17 Re irirì iga mbyet mbyet va̱ o ya ka̱ atak Inan te, a sat wa atagya acham. O kpán awo ka̱ ndokchi aRuhu-Nəna̱n va nnap-nlà Inan a. 18 Pa̱ ɗəkər ɗəkər te, o nəm aduwa Înan nzəng ka̱ nchal iya̱m ka̱ ashe ichumchum aRuhu-Nəna̱n ka̱kul nza̱ apir nnap nggo. Kang o mai ka̱ nnənəm ka̱t. Ka̱ apir nrəng nnap va̱ ta̱ pa̱ ɗəkər ka̱ ashe igwák wo te, re o nəm aduwa n̂kpaktak onəm Inan ka̱ nzhing. Kang o ra nda ka̱t.

19 O rəng mi rəng kpa ka̱ ashe aduwa wo na n ya ichumchum iga nla nnap-nlà Inan pa̱ kakkərak ayər ro a yà ka̱ ashishe ka̱t. Na n nak mmá nyi nnap nchangchang va̱ ta̱ va bubwam a. 20 Ka̱kul nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ ta nna n sat unəm upakpak ka̱ ashe ikan. O nəm aduwa á mi pa̱ Inan a nak ìgwak a kam mi ka̱ nla nnap-nləla ônəm wa nva a mal pa̱ ń nəm a.

Nwachi nnap-nlà ká̱ nre anung

21 Ugənang yi uma̱nma̱n uTikikus va ka̱ nnəm inok Inan ká̱ ìgwak pa̱ izən uwa i là nkpaktak iya̱m awo. Na o fe ikángkáng mi kpa, ká̱ iya̱m va̱ mmami ka̱ nnənəm a. 22 Mmami ka̱ nre na ka̱ atak wo na pa̱ wat na o fe ikángkáng mi. Uza̱ i nak ìgwak i kam wo kpa.

23 Ógənang, re nra ìgwak Inan uPon ka̱ nja aPonzhi uYesu Kəristi a təm nji wo nzəng ká̱ mma̱n ka̱kul nna nnandər. 24 Re nnap-nnəna̱n a təm nzəng ka̱ nkpaktak onəm oga mma̱n uPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱ mma̱n va i kùr ka̱t a.

AFilibi

1

2

3

4

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AFilibi

1

1 Awasika va̱ ta fa ka̱ atak yi uBulus ká̱ uTimoti ozwal Inan, na a ga atak nkpaktak onəm Inan ka̱ ashe aYesu kəristi ka̱ aFilibi. N lir pa̱ na a ga atak onəm oga nnakshi ká̱ ikilisiya nzəng ka̱ onəm oga nna nka̱mshi ka̱ ashe ikilisiya kpa.

2 Re nnap-nnəna̱n, ka̱ nra ìgwak Inan uPo yi ká̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

Aɗəngchi ká̱ aduwa

3 Pa̱ ɗəkər mi rəng nnap wo ka̱ ashe aduwa te, mi na aɗəngchi Înan. 4 Ka̱ ashe nkpaktak aduwa mi ka̱kul wo pa̱ kpaktak te, pa̱ ɗəkər ɗəkər te, mi nəm ka̱ ashe nchang ìgwak 5 ka̱kul awo wo nna yà ka̱ ashe inok nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. O ɓan inok va̱ ta̱ ká̱ ilum va ka̱ o ɓan nfe nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱, nna kang har ǹyangmata̱ nna o yà ka̱ anunung na pa̱ har. 6 Igwak kam mi kam. Unəm va̱ uwa ɓan inok inəna̱n va̱ ta̱ ka̱ ashe wo te, uwa i ga i gba̱l ka̱ har i ga i chu ilum nvang aYesu kəristi.

7 A məmal pa̱ n kat nnap wanta̱ ka̱ apal ishi nkpaktak wo ka̱kul mmawó nnap ngga anung anyi mi. Nkpaktak wo ka̱ nnəm inok Inan ichumchum va̱ ta̱ nzəng ká̱ mi ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo, nva̱ mmami ka̱ ashe ikan, nva̱ ka̱ n yà ka̱ nlung ka̱ nla nnandər ka̱ nnyam nnandər nnap-nlà Inan ngga nchang nfe a. 8 N ɗom nnap wo pa̱ gənggəng. Inan ká̱ ishi wò i ləla pa̱ mmami ka̱ nnap akwam ka̱t. N ma̱n wo ka̱ apir mma̱n nja aYesu kəristi. 9 Mmami ka̱ nchal Inan pa̱ mma̱n wo a ga mpyal pa̱ makmak. Mmami ka̱ nchal pa̱ o ga mpyal pa̱ makmak kpa ka̱ ashe nnyi ka̱ nkpán ipir nnap 10 na o yà ka̱ aghan aga nva̱n nnap pa̱ chak ka̱ apal ishi iya̱m va ɓyen ji pa̱ kpaktak. Na o tong onəm va yà ka̱ adak ro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t kpa. Onəm va i pat nnap ro va mí pwat ka̱t har i ga i chu ilum nvang aKəristi. 11 Mmami ka̱ nchal pa̱ nnap nnəm nnəna̱n va fa ka̱ atak aYesu Kəristi te, a təm ka̱ ashe wo pa̱ makmak na o na ichumchum Înan nzəng ka̱ aɗəngchi.

Nnap-nlà Inan ga mpyal

12 Ógənang, n ɗom pa̱ o nyi pa̱ iya̱m va̱ ya mi te, a sat chit iga mɓa ka̱ ngga mpyal nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. 13 A nak te, onəm oga mpángchi atak ka̱ nzhi aPonzhi pa̱ kpaktak ka̱ aɓoshi onəm nyi chit pa̱ ma pak mi ka̱ ashe ikan ka̱kul aKəristi. 14 Mpak mi va̱ ta̱ nak ìpa̱ng kam mmakmak ogənang mi ka̱ ashe aPonzhi uYesu. Igwak kam oza̱ ka̱ nla nnap-nlà Inan pa̱ makmak. Oza̱ i là ayə̀r ro yà ka̱ ashishe ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t.

15 Nnandər, oro ka̱ nla nnap-nlà aKəristi ka̱ ashe ìkpar ka̱ nram anung. Ka̱ nna kpa te, oro ka̱ nləla ka̱ ashe afu ɓá̱ngɓa̱ng jo oza̱ ka̱t. 16 Onəm va̱ ta̱ i nəm ka̱ ashe mma̱n jo oza̱, ka̱kul oza̱ nyinyi pa̱ ma ɓa ka̱ mi ka̱ ta̱ ka̱kul pa̱ n lung ka̱ nla nnandər nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. 17 Oro nnyi te, oza̱ ka̱ nla nnap-nlà aKəristi nzəng ka̱ nchang ka̱t. Oza̱ i nəm ka̱ nɗom ishi na o watar mi. Ka̱kul oza̱ rəng pa̱ o nak mɓək anung mí jujwak nva̱ mmami ka̱ ashe ikan ta̱ a. 18 Iza̱ iya̱m iga nɗaktak ka̱ ashishe yà? Iya̱m ichumchum va̱ rwa ka̱ ashishe te, nna pa̱ ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l nggo, ka̱ ashe avyal, ka̱t te ka̱ ashe nnandər te, ma là nnap-nlà aKəristi chit. A nak te, ìgwak chang mi pa̱ makmak. wantana mi təm pa̱ kwák ka̱ ashe nchang ìgwak. 19 Ka̱kul n nyinyi pa̱ nkpaktak iya̱m va̱ ya mi te, i ta̱l iga nka̱mshi mi ka̱ atak aduwa wo ka̱ nka̱mshi aRuhu aYesu kəristi. 20 A ɗom mi byet nzəng ka̱ nnak ìgwak pa̱ kan mà nəm iya̱m ro iga ìwuswa ka̱t. Nva̱ pa̱ ń nəm iya̱m iga ìwuswa te, n ɗom ǹyangmata̱ jujwak pa̱ ipa̱ng a kam mi pa̱ gənggəng wa nva pa̱ ɗəkər a. Na ń na ichumchum ûKəristi ka̱ ashe izər mi iga mɓwang va̱ ta̱. Re ń na ichumchum á na ká̱ ka̱ ashe ntəm mi, ka̱t te ka̱ ashe ikú mi. 21 Ka̱kul ka̱ atak mi te, ntəm ká̱ irirì te, i yà ka̱kul aKəristi. Nkú ǹnyi te, nna i fu i ji. 22 Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ nna n kú chit ka̱t, nna n yà ka̱ ashe izər iga mɓwang va̱ ta̱ te, mi nəm inok nəm va ɓiɓyen iga ka̱mshi onəm. Chit te, iza̱ mi yak ɗa? N nyi iya̱m va pa̱ ń nəm ka̱t. 23 Nnap ngga mparəm va̱ ta̱ i kan mi kan. N ɗuɗom pa̱ na ka̱ n ga n yà nzəng ká̱ uKəristi. Nna chang ji pa̱ kpaktak. 24 ká̱ nnà te, iya̱m va̱ rwa mi ji te, n ɗom pa̱ ń səsat kan ka̱kul wo. Kang n kú chit ka̱t. 25 N nyinyi ka̱ ngga̱m ro yà ka̱ ka̱t. A nak te, n nyinyi pa̱ nna mi səsat kan, mi təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak. Ka̱kul nna ta i yà ngga mpyal wo nzəng ka̱ nchang ìgwak nna nnandər wo. 26 Nle mì təm nzəng ká̱ wo i nak nchang ìgwak wo i mak pa̱ gənggəng na mí zuk ka̱ anung aba̱ng.

27 Re ntəm wo a mà ká̱ iya̱m va nnap-nlà ngga nchang nfe ka̱ apal ishi aKəristi là. Nna ta iya̱m ichumchum. Nna à yà pa̱ ma ɓa atak wo na ń ya wo, ka̱t te ka̱ mà fe nnap wo na pa kùk te, re ń fe pa̱ o sat kəkam ka̱ apal ishi nnap nzəngtəng. Re o lung ikum ka̱kul nna nnandər ngga nnap nnap-nlà Inan wa anəm pa̱ uzəng. 28 Kang ayər onəm oga nyang nnap wo ka̱ a yà wa nsang nggo te, a nəm wo ka̱t. Iya̱m va̱ ta i ga nnyam apir nzhì va̱ oza̱ i zhì. Mmawo jiwo te, i ga nnyam pa̱ o lə́lár. Nnyám nnap va̱ ta fa ka̱ atak Inan. 29 Ma na atak nsat awo na chwat ka̱kul nna nnandər ká̱ uKəristi ka̱t. Ma wór wo pa̱ o ɓək anung ka̱kukul kpa. 30 Ǹyangmata̱ te, mmawó ka̱ nlung apir nlung va ka̱ o fe pa̱ ka̱ n lung kang nna n yà ka̱ anunung na pa̱ har a.

2

Ǹyen ká̱ ishi aKəristi ká̱ ichumchum chumchum

1 A yà pa̱ nna o yà ka̱ nkam ìgwak ka̱ atak ntəm nzəng ká̱ uKəristi, ka̱ nná nkam ìgwak ka̱ atak mməma̱n, ka̱ ntəm ngga mma̱n nzəng ka̱ aRuhu Nəna̱n, nzəng ka̱ nnyam nnyi nnap, ka̱ nrwa ìgwak ówan wo te, 2 o kúr anung nchang ìgwak á mi ka̱ nnap nnəm ngga nrəng nnap wo a ga ká̱ iya̱m ìzəngtəng. Re mma̱n wo a yà iya̱m zəngtəng na kpa. Re nrəng nnap ngga ìɗimɗim igwák wo a yà iya̱m zəngtəng. Re iya̱m va̱ o nak ka̱ mpyal wo te, a yà iya̱m izəngtəng. 3 Kang o ma̱n o nəm iya̱m ro ka̱ nɗom ishi, ka̱t te ǹyar mbal ka̱t. Re nza̱ unəm nggo ka̱ atak ǹyen ká̱ ishi te, uza̱ a yar pa̱ mmawò iya̱m iro ka̱t. Uza̱ a yar pa̱ uwan wò uwa ji. 4 Kang unəm ro ka̱ ashe wo a nakshi ká̱ nnap ngga ishi wò na chwat ka̱t. Re uza̱ a nakshi nak ká̱ nnap owan wò kpa.

5 Re nnap nnəm wo a yà wa nja aYesu kəristi 6 uva kap ka̱ nva̱ pa̱ nnap nnənəm pa̱ səlak nnap nnəm Inan te, uza̱ nak nta̱l iya̱m ìzəngtəng ká̱ Inan va̱ ta̱ iya̱m iva o pin kà̱ ifan ka̱t. 7 Uza̱ nak ishi wò iya̱m iro ka̱t, har uza̱ yar nnap nnəm ayen uzwal, mma mar na ká̱ apir izər ánəm. 8 Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ nyám ishi wò chit ka̱ mban ka̱ ashe izər anəm te, uza̱ yen ká̱ ishi wò. Uza̱ təm ka̱ ashe nkpak nnap nnəm har ikú. Ikú iva iga apal akun a. 9 A nak te, Inan rup ka̱ na, a na atak nsat á na nva ji pa̱ kpaktak. Uza̱ na aɗin achumchum á na ava ji pa̱ kpaktak kpa. 10 Na nza̱ unəm nggo ka̱ ashe apaɓur, ká̱ apambin, ká̱ avəng mbin te, oza̱ á kuchi á vang ká̱ izər âɗin a va̱ ta. 11 Nza̱ unəm nggo i là ká̱ anung wò kpa pa̱ uYesu uKəristi uwa uPonzhi na á na ichumchum Înan uPon.

Ngghan wa apitila

12 Ónəm mi oma̱nma̱n, ka̱kul nva̱ ta te, wa nva ka̱ o kpak nnap nnəm pa̱ ɗəkər ɗəkər matmat te, re a jujwak ǹyangmata̱ nva̱ n yà nzəng ká̱ wo ka̱t a. O ga mpyal ka̱ nnəm inok iga nkúr anung nnap nya irirì iga mbyet mbyet wo ka̱ ashe ayə̀r aga nra ká̱ ishi nzəng ka̱ nnəm iya̱m pa̱ dakdak ka̱ asəsa̱l. 13 Ka̱kul Inan uwà ka̱ nnəm inok ka̱ ashe igwák wo. Na o ɗom nnəm iya̱m va mal dakdak ká̱ iya̱m va uza̱ ɗom nzəng ka̱ nnənəm.

14 Iya̱m va pa̱ kpaktak mmawó ka̱ nnənəm te, kan o lwang nnap ka̱ anunung ka̱t. Kang o dap atam ka̱ apəpal ka̱t kpa. 15 Na o tong onəm nəna̱n pa̱ chak, onəm va mí pwat ka̱t. Onəm va ovan Inan va ka̱ ashe nra onəm ovyapvyap, nra onəm onga a. ká̱ nnà te, oza̱ yà ka̱ adak ro jo oza̱ ka̱t. Mmawo va ka̱ ngghan ká̱ ishimshe oza̱ wa izhán iga apaɓur, 16 nva̱ o bur nnap-nlà irirì va̱ ta̱ pa̱ gənggəng a. Na ká̱ ilum va̱ uKəristi a vang ká̱ te, re n lan pa̱ shat pa̱ nɗak va̱ n ɗak, ká̱ nlung ka̱ nzhing va̱ n nəm te, n lung ka̱ atak lakchi ka̱t. 17 Ko ka̱ ya pa̱ mí tar nchə̀r mi wa ntar mma̱k ká̱ izər iya̱m ipápà wo ká̱ inok va̱ mmawó ka̱ nnənəm ka̱kul nna nnandər wo te, mmami ka̱ nchang ìgwak. Mi təm ka̱ ashe ìgwak ichangchang nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak. 18 Ka̱kul nva̱ ta te, re ìgwak wo a chang kpa na o təm ka̱ ashe nchang ìgwak nzəng ka̱ mi.

UTimoti ká̱ uIpaforoditus

19 A yà pa̱ uponzhi uYesu Kəristi i məma̱n te, n rəng pa̱ mi kali ka̱ nre nre ká̱ uTimoti ka̱ atak wo ka̱t. Na asa̱l-awu mi a tung pa̱ ɗa̱p, a yà pa̱ mà fe nnap wo ka̱tətak a. 20 N yà ká̱ unəm ro lap va nrəng nnənap iya̱m izəngtəng ká̱ njem va ɗom wo ka̱ ntəm ikángkáng na uza̱ i kúkú ka̱ anunung wa njini ka̱t. 21 Nza̱ unəm nggo te, ka̱ nnakshi ka̱ nnap ngga ishi wò na chwat. Mi i nakshi ka̱ nnap aYesu kəristi ka̱t. 22 Kap ká̱ nnà te, uTimoti jiwo te, o nyinyi nkpaktak wo pa̱ uza̱ pa te, uza̱ kur unəm kur. Uza̱ nəm inok nəm ka̱ mi pa̱ gənggəng ka̱ apal ishi nnap nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe wa ayen ká̱ upo wò. 23 Nna nak te, mmami ka̱ nrəng nnap nre na kà̱ wo ilum va pa̱ kpaktak mi kpán ipir ishi mi a. 24 Ka̱kul nkam va n da̱r ká̱ izər aPonzhi uYesu te, ìgwak kam mi kam pa̱ i gba̱ng nva̱n ka̱t te, mmami ka̱ mɓa atak wo ká̱ ishi mi.

25 Ka̱ nna kpa te, n ya ɓiɓyen pa̱ ń re uIpaforoditus a le atak wo. Uza̱ ugənang mi, unəm uga nnəm inok nzəng ka̱ mi, uyenza̱m uga nlung nzəng ka̱ mi ka̱ nzhing. Uwa o re ɓa pa̱ uza̱ a nakshi ka̱ mi a. 26 N ɗom pa̱ ń re na a le atak wo ka̱kul nɗom nya wo pa̱ kpaktak lom na byet. A ɗak na pa̱ gənggəng. Ka̱kul o fe chit pa̱ ikángkáng izər kur na ka̱t. 27 Nnandər uza̱ ka̱ rwa byet na uza̱ i kuku. ká̱ nnà te, Inan dər na ka̱ nrwa ìgwak, Inan dər uwa chwat ka̱ nrwa ìgwak ka̱t. Uza̱ dər mi dər na kpa ka̱ nrwa ìgwak. Ka̱kul kan mà təm ka̱ ashe nlak ìgwak ka̱ apal asəm nlak ìgwak ka̱t. 28 Nna nak te, izər wu mi byet pa̱ n re na a le atak wo. Ka̱kul a yà pa̱ o ya na kà̱ɗi te, ìgwak wo i chang pa̱ makmak kan nlak ìgwak njem nnyi te, i swakam kà̱. 29 Ka̱kul nva̱ ta te, uza̱ a ɓa a chu te, o ka̱m na ka̱ ashe aɗin aPonzhi uYesu ka̱ ashe nchang ìgwak mmakmak. O na ichumchum âpir onəm wa njini. 30 Ka̱kul uza̱ dat ka̱ nkú ka̱kul nnəm inok aKəristi. Uza̱ yap ká̱ irirì wò ka̱ anung nkúr anung inok va o kúr nnənəm á mi ka̱t a.

3

Kang o da̱r nkam ká̱ izər ka̱t

1 Ógənang, kà̱ nkukur te, re ìgwak wo á chàng ka̱kul áPonzhi uYesu. I rwam mi kà̱ nlir iya̱m izəngtəng á wó ka̱t. Nna ta ikángkáng wo. 2 O nəm dakdak ká̱ ivá va̱ ta̱. O nəm dakdak ká̱ onəm onga va̱ ta̱. O nəm dakdak ka̱ onəm oga nkyèn izhé izər va̱ ta. 3 Ka̱kul mmayi va kà̱ ngwop Inan ka̱ atak ichumchum aRuhu Ruhu te, mmayi na onəm oga mpà ache aga nnandər. Í lan ka̱kul áYesu kəristi na chwat. Í da̱r nkam yi ka̱ iya̱m va ǹyi ànəm i nəm á na ka̱t. 4 Kap ká̱ nva̱ pa̱ iya̱m na yà pa̱ kyák va kà̱ nak mi kà̱ ǹda̱r apir ìkam va̱ ta a. A yà pa̱ unəm ro uwa yà va rəng pa̱ nna o yà ká̱ iya̱m va i nak wò o da̱r nkam ká̱ iya̱m va ǹyi ànəm i nəm á na te, re uza̱ á nyi pa̱ n ji na ji. 5 Mma pa̱ ache á mi kà̱ nra ngga nna̱nne. Mmami uyen oIsa̱rila umarmar. Mmami apir aBenjamin. Unəm uga akum ìjili aIbərahim va kur ngwór kur pa̱ unəm uga akum ìjili onəm aIbərahim a. Kà̱ nnap nkpak nnap mpakpak jiwo te, mmami uzəntəng ka̱ ashe idongkong onəm oga nkú ka̱ anung nkpak nnap mpakpak. 6 Kà̱ nzhing ka̱ nnap jiwo te, n zhing ka̱ nnyán ká̱ ikilisiya byet. Kà̱ nnap nya nnap nnəm nnəna̱n Inan ka̱ atak nkpak nnap mpakpak te, n yà ká̱ mpat nro ko pa̱ ɗa̱p ka̱t.

7 Ká̱ nna kpa te, nka̱mshi va pa̱ kpaktak iya̱m va̱ ta ka̱ yà ka̱ atak mi te, n dər chit sat iya̱m lakchi ǹyangmata̱ ka̱kul áKəristi. 8 Nnandər ngga̱m nro yà kà̱ ka̱t. N nak iya̱m chit pa̱ kpaktak sat iya̱m lakchi ka̱ atak mi, a yà pa̱ unəm i mal oza̱ ká̱ nnyi ûYesu uKəristi uPonzhi mi va ɓyen ji pa̱ kpaktak a. Ka̱kukul na n lang iya̱m pa̱ kpaktak. N yar oza̱ sat nnap nnəngnəng ka̱ atak mi na uKəristi a sat ujem. 9 Na n ya atak nsat kpa ka̱ ashishe. Mi ya ka̱ atak nnap nnəm mi nnəna̱n nro ngga nkpak nnap-mpakpak ka̱t. I yà ka̱kul nnap nnəm nnəna̱n va ɓa ka̱ atak nna nnandər ká̱ uKəristi a. Nnap nnəm nnəna̱n va fa ka̱ atak Inan kan mí ya ka̱ atak nna nnandər a. 10 Nɗom mi na ta̱ pa̱, ń nyi uKəristi pa̱ kpátkpát nzəng ká̱ nnyi ichumchum chumchum iga ngwon ka̱ atak ikú. N ɗom pa̱ na m ɓək anung nzəng ká̱ na. N ɗom kpa pa̱, ka̱ ń yà wa njini ka̱ atak ikuku. 11 Na ka̱ ka̱ yà sang nggo te, ka̱ n wuwong na kpa ka̱ atak ikú.

Ndər mpyal na byet

12 Mmami ka̱ nla pa̱, n ya iya̱m va̱ ta chit pa̱ kpaktak ka̱t. N là pa̱ n gba̱l nnəm nkpaktak iya̱m chit ɗò? O'o, mmami ka̱ nlung ka̱ nzhing pa̱ na ń ga ń kpán ka̱ awo mi iya̱m va uKəristi uYesu kpán mi ka̱kukul a. 13 Ógənang, n nak ishi mi pa̱ n kpán chit ka̱t. Ka̱ nna kpa te, iya̱m pa̱ izən mmami ka̱ nnənəm. N kong ká̱ iya̱m va̱ watar chit n re ka̱ cho. N na ishi mi chit pa̱ kpaktak ka̱ nya iya̱m va ka̱ mpyal. 14 Mmami ka̱ nlung ka̱ nzhing na ń ga ń chu atak va̱ ma nak pa̱ ma chu, na ń ya imwa va Inan wór mi ka̱ apaɓur ka̱kukul ka̱ atak áYesu kəristi a.

15 A mal pa̱ nkpaktak yi va̱ i kur onəm chit te, re i təm ka̱ ashe apir nrəng nnap va ta. A ya nnyi pa̱ nrəng nnap wo a le pa̱ ɗi ka̱ apal ishi iya̱m ro te, Inan i nyám nnap va̱ ta awo pa̱ kpaktak. 16 Atak va pa̱ kpaktak i chu chit te, re i ga mpyal ka̱ ashe nnap nnəm va̱ ta kan i le nva̱n ka̱t.

17 Ógənang, re nkpaktak wo ka̱ anung zəngtəng o ɗyang nnap nnəm mi. O pak iwu ônəm va̱ ka̱ ntəm apir va mal ka̱ nnap nnəm va ká̱ i ɗyang awo a. 18 Ka̱kul wa nva m pak inok nləla awo chit matmat te, nda mmami ka̱ nla awo kà̱ɗi ka̱ mbəl ká̱ iwu pa̱ oro pa̱ kyák ka̱ ntəm wa onəm oga nyang nnap ikú aKəristi iga apal akun. 19 Nkùr oza̱ nzhì na chwat. Afu na Inan oza̱. Nnəm iya̱m iga nkun ìwuswa nna sat iya̱m iga nnok oza̱. Iya̱m ro yà oza̱ nyi ka̱t. Nrəng nnap iya̱m iga apambin na chwat oza̱ nyi. 20 Mmayi ji yi te, mmayi onəm oga apaɓur. Mmayi ka̱ nlok ka̱ nzhing nvang Anəm uga nna irirì iga mbyet mbyet ka̱ apaɓur. Uwa wa uponzhi uYesu Kəristi. 21 Uza̱ i vang te, uza̱ i ga̱ɓa̱n izər yi iga mɓwang va̱ ta̱ i sat wa izəzər iɓyenɓyen ka̱ atak ichumchum chumchum va i nak nkpaktak iya̱m i yà ka̱ akukum a.

4

O təm ka̱ nchang ìgwak ka̱ ashe aPonzhi uYesu

1 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang mi oma̱nma̱n, mmawó va mi lom kà̱ wo, mmawó va nchang ìgwak mi, ká̱ iya̱m iga nnyam igwan mi, ônəm mi oma̱nma̱n, a mal pa̱ o tong a kəkam ka̱ ashe aPonzhi uYesu wa nnà ta.

2 Mmami ka̱ nchal uAfodiya ká̱ uSintiki ka̱ nzhing, pa̱ oza̱ a təm ntəm ikángkáng ká̱ izəzər ka̱kul oza̱ oji aPonzhi uYesu. 3 Mmami ka̱ nchal ɓu anəm uga nnəm inok nzəng ka̱ mi uga nra ká̱ ishi. Wa ka̱mshi ochar va̱ ta. Ochar va lung nzəng ka̱ mi pa̱ gənggəng ka̱kul nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe a. UKelemen ka̱ aɓo onəm oga nnəm inok nzəng ka̱ mi lung wa nnà ta kpa. Aɗin oza̱ pa̱ kpaktak na yà ka̱ ashe atakarda aɗin onəm oga irirì iga mbyet mbyet.

4 Pa̱ ɗəkər te, o təm ka̱ ashe nchang ìgwak ka̱kul aPonzhi uYesu. Mmami ka̱ nla awo kà̱ɗi pa̱ o təm ka̱ ashe nchang ìgwak. 5 Re nnap nnəm wo ngga nra ìgwak a sat iya̱m va nkpaktak onəm i nyinyi. O rəng, uponzhi uYesu datkulung chit ka̱ nvang. 6 Kang o təm ka̱ ashe nɗak igwák wo ka̱ apal ishi iya̱m ro ka̱t. O re Inan a nyi iya̱m va̱ ó ɗom pa̱ kpaktak ka̱ atak nnəm aduwa ka̱ achal nzəng ka̱ nna aɗəngchi á na. 7 Nna te, nra ìgwak Inan va ji nkam nva̱ ji pa̱ ma kpán ipipir te, i pángchí igwák ka̱ nrəng-nnap wo pa̱ dakdak ka̱ ashe aYesu kəristi.

8 Ôgənang, ka̱ nkukur te, mmami ka̱ nla pa̱ o yə́l igwák wo ka̱ nrəng nnap iya̱m va pa̱ kpaktak inəna̱n, ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak ma pa̱ mma na ichumchum na a na, ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak dakdak, ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak inəna̱n pa̱ zarara̱, ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak mí məma̱n ka̱ nzəng ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak ɓyen ndər ɓyen a. A yà pa̱ iya̱m ro na yà va ɓyen ji pa̱ kpaktak, ká̱ iya̱m va mal pa̱ ma ɗəngchi ɗəngchi te, re o yəl igwák wo ká̱ apir iya̱m va̱ ta. 9 O nəm inok ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak ka̱ o ɗyang, ka̱t te ka̱ o ka̱m, ka̱t te ka̱ o fe ka̱ atak mi, ka̱t te iya̱m va ka̱ o ya ka̱ ashe nnap nnəm mi a. Ka̱ asa̱l va ta na Inan uga nna nra ìgwak i təm nzəng ká̱ wo.

UBulus na aɗəngchi ka̱kul imwa

10 Mmami ka̱ ashe nchang ìgwak pa̱ makmak ka̱kul aPonzhi uYesu, ka̱kul pa̱ o yenda̱l chit ka̱ apal ishi nnap nnakshi ka̱ mi. A ɗom wo ɗom ka̱ nnənəm matmat kan mbagar a wa a yà awo ka̱t. 11 Mmami ka̱ nla iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul pa̱ mmami ka̱ ashe nlan ka̱t. Ka̱kul n ɗyang ntəm ka̱ ashe nza̱ apir ntəm nggo chit nzəng ka̱ nchang ìgwak. 12 N nyi iya̱m va̱ nyi mí wór pa̱ nlan iya̱m. N nyi iya̱m va̱ nyi kpa mí wór pa̱ ntəm ka̱ ashe ashik. N ɗyang aghan aga ntəm nza̱ apir ntəm nggo chit nzəng ka̱ nchang ìgwak. Mo te, ntəm ka̱ ashe afu ayəlyəl, ka̱t te ayang, ka̱t te ashik, ka̱t te nlan nggo. N nyinyi pa̱ chatchat. 13 Mi nəm nkpaktak iya̱m nəm ka̱ ashe ichumchum anəm va uwa ka̱ nná ìkàm á mi a.

14 ká̱ nnà te, o nəm ɓyen pari nva̱ o ka̱mshi mi ka̱m ka̱ ashe mɓək anung mi. 15 Ónəm oga aFilibi, o nyinyi ká̱ ishi wo pa̱, nva̱ ka̱ o ɓan nfe nnap-nlà Inan ngga nchang nfe kan n won n re mbin aMakidoniya te, ikilisiya iro ya í na iya̱m ówan yi ká̱ izəzər ka̱t, ijiwo yà chwat. 16 Kà̱ɗi lap te, nva̱ ka̱ n yà ka̱ ashe nlan yà mmami ka̱ aTasalonika te, o re nre re á mi ka̱ nka̱mshi nva̱n pa̱ nkyák. 17 N là nnap va̱ ta̱ ka̱kul pa̱ mmami ka̱ nnəm aɗom imwa ka̱ atak wo ka̱t. Iya̱m va̱ n ɗom te, nna i nak iya̱m wo i fu i ji. 18 O mwa mi chit mak yà ka̱ nla ka̱t. O fən nkun mi chit gba̱l pa̱ chatchat ka̱ atak imwa va̱ uIpaforoditus ɓa ka̱ a. Oza̱ wa iya̱m ipápà ka̱kul nshi va nəng fa a chang. Wa iya̱m va ma pà ma shi Inan ma̱n ka̱ ma̱n a. 19 UPonzhi Inan mi, i nak wo o ya iya̱m va pa̱ kpaktak o ɗom. Mi i kpa̱k ka̱ ashe ìdudur imakmak va ichumchum aYesu kəristi iga atak atántàn a.

20 Re ichumchum a təm iji Inan uPo yi mbyet mbyet. Nna a təm.

Nwachi nnap-nlà ká̱ nre anung

21 O re anung n̂kpaktak onəm Inan va̱ uKəristi wór chit tong ojini a. O re anung ôza̱ á mi ka̱. Ogənan va̱ mmayi nzəng ka̱ oza̱ ka̱ nre anung awo. 22 Nkpaktak onəm Inan oga atak va̱ ta̱ ka̱ nre anung awo, a dong oga nzhi aKaisar uPonzhi uchumchum.

23 Re nnap-nnəna̱n aPonzhi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

AKolosi

1

2

3

4

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

AKolosi

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus unəm uga nre aYesu kəristi ka̱ atak nɗom Inan. A fa ka̱ atak mi nzəng ká̱ ugənang yi uTimoti 2 na a ga atak ogənan ka̱ ashe aKəristi oga aKolosi onəna̱n va nnandər oza̱ yə́l awo yə́l kpa a. Re nnap nnəna̱n ka̱ nra ìgwak ka̱ atak Inan uPo yi a təm nzəng ká̱ wo.

Aɗəngchi ka̱ aduwa

3 Pa̱ ɗəkər ɗəkər te, i na aɗəngchi Înan uPo aPonzhi yi uYesu Kəristi ilum va pa̱ kpaktak i nəm aduwa awo a. 4 Ka̱kul i fe nnap nna nnandər wo ká̱ uYesu Kəristi fe, ka̱ apir mma̱n va mmawó ka̱ nnyam n̂kpaktak onəm Inan. 5 Iya̱m va̱ ta ka̱kul nnak ìgwak va o nak ká̱ iya̱m va̱ ma nak chit təm ka̱ apaɓur ka̱kul wo a. Nnap va̱ ta ka̱ o fe chit matmat ka̱ atak nnap-nlà ngga nnandər va ma là awo. Nna nnap-nlà Inan ngga nchang nfe 6 va ma ɓa ka̱ awo wa nva ma ga ka̱ n̂kpaktak apambin. Ko ka̱ nza̱ atak nggo te, nnap-nlà va̱ ta̱ ka̱ mɓa ka̱ nnap nnəm nnəna̱n wa ngwar ikún. Ka̱ mmyak kpa. Ka̱ nggang atak ka̱ nggang wa nva ka̱ nnəm ka̱ ashe wo a ɓan ká̱ ilum va̱ ka̱ o fe kan o kpán ìpir nnap-nnəna̱n Inan kpán ká̱ ìjili jili a. 7 Nnap nlà va̱ ta nva uIpafaras unəm uga nnəm inok nzəng ka̱ yi uma̱nma̱n ka̱ ɗyang awo. Uza̱ unəm uga inok aKəristi uva ka̱ nnəm inok ka̱ anung yi va nnandər nandər yə́l awo yə́l. 8 Uwa kpa nak i nyi apir mma̱n va̱ mmawó ka̱ mma̱n onəm ka̱ ashe ichumchum aRuhu.

9 Nna nak te, ka̱ nfe iya̱m va̱ i fe ka̱ apal ishi wo na byet te, nna i mai ka̱ nnəm aduwa awo chit ka̱t, nzəng ka̱ nchal Inan pa̱ uza̱ a yə́l wo ka̱ nnyi ngga iya̱m va̱ uza̱ ɗom. Nnyi va ka̱ ashe aghan aga aruhu amakmak ka̱ nkpán ipir nnap 10 na o təm apir ntəm va mà ká̱ unəm uga ngwa uponzhi uYesu. Na o nəm iya̱m pa̱ kpaktak kpa a chəchang ka̱ na. Na o ga mpyal ka̱ atak nnəm iya̱m va pa̱ kpaktak inəna̱n kpa nzəng ka̱ nnyi Inan a mak. 11 Inan a nak wo o kam pa̱ gənggəng ká̱ nkpaktak ìkàm a mà dakdak ká̱ ìkàm ichumchum chumchum na o ka̱r ìgwak pa̱ makmak nzəng ka̱ nchang ìgwak, 12 nzəng ka̱ nna aɗəngchi ûPon va uwa nak yi i tong onəm oga nkúr nya mmàl iya̱m akup onəm Inan va ka̱ ashe iponzhi iga atak atántàn. 13 Uza̱ dapchi yi i fa ka̱ ashe iponzhi iga afa̱p uza̱ nak yi i tong ka̱ akum iponzhi aYiyen uma̱nma̱n 14 uva ka̱tətak na kan i ya nka̱mshi ngga irirì. Nka̱mshi va nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi ayi a.

Inan yə́l uYesu

15 Uza̱ pa̱ səlak wa Inan va mí ya ká̱ iwu ka̱t. Uwa uyen ugəshi kan mí nəm iya̱m pa̱ kpaktak. 16 Ka̱kul ka̱tətak na kan ma nəm nkpaktak iya̱m. Iga apaɓur ká̱ iga apambin. Iya̱m va̱ mi yiya ká̱ iwu, ká̱ iya̱m va̱ mí ya ka̱t. Mo te, iponzhi ro, ka̱t te nnyam nkam nro, ka̱t te apir nnyam ngək nro, ka̱t te ichumchum ro nggo te, ka̱tətak na ma nəm. Ma nəm nkpaktak iya̱m ka̱tətak na. Nna kan ma nəm nkpaktak oza̱ ka̱kukul na kpa. 17 Uza̱ fa mpyal n̂kpaktak iya̱m. Uwa kpán oza̱ pa̱ kpaktak sat ka̱. 18 Uwa ishi izər va ikilisiya a. Uwa mɓan iya̱m. Uwa uyen ugəshi ka̱ ashe onəm oga ngwon ka̱ atak ikú na ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak te, uwa a ji pa̱ kpaktak. 19 Ka̱kul a chəchang ká̱ Inan pa̱ nnap nnəm wò pa̱ kpaktak a təm ka̱ ashishe. 20 A chəchàng ka̱ na kpa pa̱ ka̱tətak na o gwang inal ká̱ ishimshe wò ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak iga apambin nggo ká̱ iga apaɓur. Uza̱ gwang inal va̱ ta ka̱ atak mɓa ka̱ ntəm ikangkang ka̱ atak nchəchər va ma tar ka̱ atak ikú iga apal akun a.

21 Ka̱ yà te, ishimshe wo ka̱ gbəgba̱ng ká̱ Inan. Ka̱ o ya onəm oga nyang na ka̱ ashe nrəng nnap wo. Onəm va oga nnəm iya̱m ina a. 22 Ǹyangmata̱ te, uza̱ gwang inal chit ká̱ ishimshe wo ka̱ na ka̱ atak ikú aKəristi ka̱ ashe izər iga mɓwang. Na o yichi wo ka̱ mpipyal wa onəm va onəna̱n ya ka̱ adak ro, ka̱t te adal ro ka̱t. Onəm va mí pwat ka̱t. 23 I ya pa, a yà pa̱ o ga mpyal ka̱ nna nnandər wo, o sat pa̱ kwák, o sat i kam, o səng izər ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t, ka̱ ashe nnak ìgwak wo kà̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ ka̱ o fe a. Nnap nlà va ma là n̂kpaktak iya̱m va ka̱ akum apaɓur chit a. Nna mmami uBulus n ta̱l unəm uga nnəm inunok.

Inok aBulus ka̱kul ikilisiya

24 Ǹyangmata̱ te, mmami ka̱ ashe nchang ìgwak ka̱kul mɓək anung mi ka̱kul wo. Ka̱ ashe izər mi mmami ka̱ nkúr anung aɓo mɓək anung aKəristi va̱ ɓur pa̱ kpaktak ka̱kul ikilisiya va izəzər a. 25 N ta̱l unəm uga nnəm inok ikilisiya va̱ ta a mà dakdak ká̱ inok Inan va ma nak mi ka̱ ka̱kul wo, na a nak ma nyi nnap-nlà Inan pa̱ gənggəng. 26 Nnap va ka̱ bubwam ka̱ ashe nrá va̱ watar chit cho matmat. Ǹyangmata̱ jiwo te, ma nak chit ra pa̱ jakjai ônəm Inan. 27 Oma Inan yak chit nyám ôza̱ apir mmak ká̱ ichumchum nnap mbwambwam va̱ ta. Ma nyám ônəm va̱ oYahudi ka̱t. Nnap mbwambwam va uKəristi va ka̱ ashe wo a. Nna nnak ìgwak ka̱kul ichumchum iga iɓyen va i ga nfa mbang. 28 Uwa mmayi ka̱ nla nnənap. Mmayi ka̱ ngwon nza̱ unəm nggo. Mmayi ka̱ nɗyang iya̱m n̂za̱ unəm nggo ka̱ ashe aghan amakmak na i yichi nza̱ unəm nggo ka̱ mpyal Inan unəm va kúkúr ka̱ ashe aKəristi. 29 Ka̱kul nnà mmami ka̱ mɓək anung ká̱ inok. Mmami ka̱ nlung ka̱ nkpaktak nkam va uza̱ ka̱ nnəna á mi pa̱ makmak a.

2

1 N ɗom pa̱ o nyi apir nlung va̱ mmami ka̱ nlung ka̱kul wo ka̱ onəm oga aLawudisiya ka̱ nkpaktak aɓo onəm va̱ oma ya mi ká̱ iwu chit ka̱t a. 2 N ɗom pa̱ ma kam ìgwak ôza̱ na oza̱ a gwang ishi ka̱ ashe mma̱n oza̱ a təm ntəm ashik ka̱ apal ishi nnyi pa̱ kpátkpát pa̱ oza̱ kpán ìpir nnàp kpán. Pa̱ oma ya ka̱ nnyi nnap mbwambwam Inan kpa. Nnap va uKəristi a. 3 Uwa amé ka̱ atak mbwam akum ìjili aghan ka̱ nkpaktak nnyi. 4 N nla iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul kang unəm ro a lam wo ka̱ nchang anung ka̱t. 5 N nyinyi mmami nzəng ká̱ wo iwu ká̱ iwu ka̱t. Ka̱ nna kpa te, aruhu mi nna yà nzəng ká̱ wo. Igwak mi chang ka̱kul n ya mmawó ka̱ nnəm iya̱m pa̱ dakdak ka̱ asəsa̱l nzəng ka̱ ntong kəkam ka̱ ashe nna nnandər wo ká̱ uKəristi.

6 O ma̱n chit o ka̱m uYesu Kəristi uPonzhi te, re o sat ká̱ uwa. 7 O pá ìjili a kəkam. O me o rup ka̱ ashishe. O ga mpyal ka̱ nkam ka̱ ashe nna nnandər wo wa nva ma ɗyang awo. Pa̱ ɗəkər te, o na aɗəngchi Înan pa̱ makmak.

Iriri wo ka̱ ashe awo aKəristi

8 Kang o ma̱n unəm ro a pá ikan awo ka̱ atak nɗyang ngbəsak ka̱ nnáp atam awon aga nlam onəm va dakdak ka̱ nnap mmatmat va onəm a pak. Nɗyang va nnap ngga apambin na pa mwan a. Nɗyang oza̱ nja aKəristi ka̱t. 9 Ka̱kul ka̱ ashishe na nkpaktak nnap nnəm Inan ká̱ ishi wò təm ká̱ izər. 10 O ya nkpaktak irirì chit ka̱ ashishe. Uza̱ va uwa ishi ka̱ apal ishi nkpaktak iponzhi ká̱ ichumchum a. 11 Ka̱ ashishe na kpa ma pà ache awo chit. Mpà va nja anəm ka̱t. UKəristi a pà awo. Mpà ache va̱ ta nna ntur nnap nnəm wo nja anəm pa̱ a fa ka̱ ashe wo. 12 Ma li wo chit kpa nzəng ka̱ na ka̱ atak nnəm abaptisima. Ma won ká̱ wo ka̱ atak ikú chit nzəng ka̱ na ka̱ atak nna nnandər wo ká̱ ichumchum Inan. Uwa won ka̱ na ka̱ atak ikú. 13 Ka̱ ya te, ka̱ o kú chit ka̱ ashe nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo, o təm ka̱ ache *amulur va nnap nnəm ngga izər a. Te Inan nak wo o tong onəm oga irirì nzəng ká̱ uKəristi ka̱ nva̱n nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ yar ayi a. 14 Asang nnap-mpakpak aMusa va̱ ran yi ká̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak va̱ ta là pa̱ ma nəm te, uza̱ pà chit le ayi kpa. Uza̱ yar iya̱m va̱ ta pak ka̱ apal akun ikú wò. 15 Uza̱ vyat iya̱m-wór onəm oga nnyam ìkàm ká̱ ichumchum. Uza̱ na ìwuswa ôza̱ ka̱ mpyal onəm ka̱ atak nnəm igwan ka̱ apal akun ikú.

Nnap-nnəm a ga ka̱ nnap ngga apaɓur

16 Ka̱kul nva̱ ta te, kan a ɗak wo ka̱t a yà pa̱ unəm ro a ɓəp wo ka̱ akwali ro ka̱ apal ishi nnap iya̱m irírí, ka̱t te iwawa, ka̱t te nnap awop apakpak, ka̱t te nnap nka̱m apye apipye ro, ka̱t te nnap nkpak alum aga njul ka̱t. 17 Iya̱m va̱ ta pa̱ kpaktak wa ala̱ka̱n na pa mwan. Ala̱ka̱n iya̱m va ka̱ mɓa a. Iya̱m va̱ inandər te, nna uKəristi. 18 Kang o ma̱n unəm ro a nak wo o lan imwa Inan ka̱t. Unəm va i yen ká̱ ishi ro iga akwam. Uza̱ i zhat ka̱ nnap ngwop oma̱leka. Uza̱ i ɗyemchi ka̱ nshal alár va̱ pa̱ o ya. Nrəng nnənap apir nja anəm nak na uza̱ ɓul ká̱ nyar mbal ro ngga nyà ká̱ ipir ka̱t. 19 Uza̱ pətar chit le ká̱ izər ishi va uKəristi. Ka̱ atak ishi va ta na kang nkpaktak mɓan izər ka̱ nya iya̱m-nrì i ri. Ká̱ izəzər na kpa oza̱ gwang tong ka̱ atak ichip ka̱ ngwang mɓan izər. Oza̱ ka̱ nrup apir nrup va Inan i nak.

20 O kú chit nzəng ka̱ uKəristi ma jul wo ka̱ nnap-mpakpak ngga apambin. Chit te, iza̱ nak kang na mmawó ka̱ ntəm ɓu là pa̱ mmawó oji apambin na pa̱ har yà? Sang kang o təm ka̱ nkpak nnap-mpakpak va nja anəm, ka̱ nɗyang anəm yà? 21 Nna pa̱, &lt;&lt;Kang ma kpán nyang ka̱t. Kang ma mà nyang ka̱t. Kang ma dok nyang ka̱t.&gt;&gt; 22 Nnap mpakpak va̱ ta ka̱ apal ishi iya̱m va mí nəm inok ka̱ oza̱ te, i ləlak. Iya̱m va̱ ta nnap-mpakpak anəm. Nɗyang anəm na kpa. 23 Apir iya̱m va̱ ta nak atak nfa izər fa ka̱ aghan ka̱ apal ishi nnap awop va unəm a pak ká̱ ishi wò, ka̱ apir nyen ká̱ ishi ro ngga akwam, ka̱ apir nnyán ká̱ izər ro. Ka̱ nna kpa te, ka̱ oza̱ yà ká̱ ichumchum ro i ga nɗa̱t unəm ka̱ nnyam nnap nnəm wò nji anəm ka̱t.

3

1 A ya chit pa̱ ma won ká̱ wo chit ka̱ atak ikú nzəng uKəristi te, re o ram iya̱m va ka̱ apaɓur, atak va uKəristi təm ka̱ ka̱wo ari Inan a. 2 Re nrəng nnap wo pa̱ kpaktak a ga ká̱ iya̱m va ka̱ apal a. Kang a ga ká̱ iya̱m iga apambin ka̱t. 3 Ka̱kul o kú chit. Kang irirì wo nna bwam nzəng ká̱ uKəristi ka̱ ashe Inan. 4 Ilum sur va̱ uKəristi va irirì yi i fa i nyám ishi wò ka̱ mban te, ó fa nzəng ka̱ na kpa ó nyám ishi wo ka̱ mban ka̱ ashe ichumchum iga iɓyen.

Ntəm ngbakgbak ká̱ mpipye

5 Ka̱kul nva̱ ta te, o jəp á kú á le ka̱ ashe igwák wo nnap nnəm ngga apambin pa̱ ɗongɗong ngga adak wa nnəm mmai ká̱ ochar, ká̱ ilakchi, ká̱ aɗom aga nsher ishi, ká̱ nɗom ǹnga, ká̱ nkwórtok va ká̱ ishi wo, nna ngwop ichər á. 6 Ka̱kul apir iya̱m wa iva ta mmən ikum Inan kà̱ nvang ka̱ apal ishi onəm oga nfe nnap ka̱t. 7 Ka̱ o chen ka̱ ashe oza̱ na matmat nva̱ oza̱ ka̱ yà iya̱m izər wo á. 8 Ǹyangmata̱ te, o swang nkpaktak iya̱m va̱ ta chit ka̱ cho kpa. O swang nnap nnəm ngga nra̱m ìgwak, ka̱ nfə́l ìgwak, ka̱ nkpán onəm ka̱ afu, ka̱ nvyap aɗin onəm, ka̱ nla achu aɓá̱ngɓa̱ng. 9 Kang o nap akwam ówan wo ka̱t, ka̱kul o swang nnap nnəm wo ngbakgbak chit nzəng ká̱ iya̱m va nnap nnəm va̱ ta i nyám. 10 Ǹyangmata̱ te, o yar nnap nnəm mpipye chit o pá. Nnap-nnəm va ma ka̱ nnənak i wal mpipye ka̱ atak nnyi Inan na o yà pa̱ səlak wa Anəm va̱ ɓa ka̱ nnap nnəm mpipye va̱ ka̱ ashe wo a. 11 Nnəm iya̱m ipipye va̱ ta̱ jiwo te, nnyam nva̱n ro yà ka̱ ashishe ka̱t. Unəm uHeleni nggo, ka̱t te uYahudi, ka̱t te unəm uga mpà ache, ka̱t te unəm uga ache amulur, ka̱t te uɗyanəm, ka̱t te unəm uga nri onəm, ka̱t te unəm va uzwal, ka̱t te unəm va uzwal ka̱t nggo, oza̱ pa̱ kpaktak iya̱m izəngtəng. UKəristi uwa chwat nnap pa̱ kpaktak. Uwa kpa ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak.

12 Ka̱kul nva̱ ta te, wa onəm va oji Inan oyákyàk, onəna̱n, oma̱nma̱n te, re o yar nnap nnəm va ngga nnyam nrusok afu ônəm, ka̱ nnyi nnap, ka̱ ǹyen ká̱ ishi, ka̱ nra ká̱ ishi, ka̱ nka̱r ìgwak. 13 O yar nsar ìgwak ka̱ nnap nnəm owan wo. A yà pa̱ uro ka̱ ashe wo uwa yà ká̱ iya̱m ro va uza̱ i là pa̱ uwan wò nəm á wò te, re uza̱ a yar á na. Wa nva uPonzhi Inan yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng á wo te, nkpak pa̱ o yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ôwan wo kpa. 14 Re mma̱n va ji pa̱ kpaktak te, a yà ká̱ ishimshe wo kpa. Mma̱n va i gwang iya̱m pa̱ kpaktak i təm ntəm ngga ikángkáng a. 15 Re nɗom ntəm ikangkang aKəristi a yə́l ka̱ ashe igwák wo. Ka̱kul wa onəm va izər izəngtəng te, ma wór wo ka̱kul ntəm ngga ikángkáng ka̱ owan wo. O təm onəm uga nna aɗəngchi Înan. 16 Re nnap-nlà aKəristi a təm ka̱ ashe igwák wo pa̱ makmak. O ɗyang iya̱m nzəng ka̱ ngwong owan wo ka̱ ashe aghan amakmak ka̱ atak nshi nnap-nshì ngga ngwop Inan, ka̱ ngga nna aɗəngchi á na, ka̱ ngga ashe aruhu nzəng ká̱ nna aɗəngchi Înan va i fa ka̱ ashe igwák wo a. 17 Iya̱m va pa̱ kpaktak ó nəm ka̱ atak nnap-nlà ngga anung, ka̱t te nnap nnəmnəm te, re o nəm pa̱ kpaktak ka̱ ashe aɗin aPonzhi uYesu nzəng ká̱ nna aɗəngchi Înan uPon ka̱ atak á wà kpa.

Ntəm mpipye

18 Óchar oga ivan, o ra ká̱ ishi ôɓar wo wa nva a mà nnəm ûPonzhi uYesu a.

19 Ónəm oga ochar, o ma̱n ochar wo. Kang o sai ká̱ oza̱ ka̱t.

20 Óvan, o kpak nnap nnəm ópo wo ka̱ onang wo ka̱ apal ishi nza̱ iya̱m nggo. Ka̱kul nnəm pa na i chang ká̱ uponzhi uYesu.

21 ÓPon ka̱ onang ovan, kan o bəshi anung igwák óvan wo ka̱ avyal ka̱t. Ka̱kul le kang nnap wo a gbák igwál ôza̱ ka̱t.

22 Ózwal, o kpak nnap nnəm ônəm oga nzhí wo oga ashe apambin va̱ ta̱ ka̱ apal ishi nza̱ iya̱m nggo. Kang o nəm inok va mí gba̱l izər ka̱ nnənəm ka̱kul pa̱ ma ka̱ nya wo ka̱t. Kang a yà nnəm ngga ntata iwu na ma ɗəngchi wo ka̱t. Re o nəm inok ká̱ ìgwak pa̱ izən ka̱kul ayə̀r aPonzhi uYesu. 23 Inok va pa̱ kpaktak ma nak wo ka̱ nnənəm te, o nəm ka̱ nzhing na mmawó ka̱ nnəm ûPonzhi uYesu. Mmawo ka̱ nnəm ûnəm ka̱t. 24 Ka̱kul o nyinyi pa̱ ka̱ atak aPonzhi uYesu na ó ka̱m iya̱mkup va amwa wo a. uponzhi uYesu uwa mmawó ka̱ nnəm inok á na. 25 Uwa kpaktak ka̱ nnəm ina te, mí ga mwa akat inok ina va̱ ta á na, nyám nva̱n ro i yà ka̱ ashishe ka̱t.

4

1 Ónəm oga nzhi, o nəm nnandər ôzwal wo. O nəm ká̱ oza̱ te, o dədər kà̱, ka̱kul o nyinyi pa̱ nna o yà ká̱ Unəm uga nnəm ká̱ wo na kpa ka̱ ashe apaɓur.

2 O zhing ka̱ nnəm aduwa. O təm orirì kan o ra nda ka̱t, nzəng ka̱ nna aɗəngchi Înan. 3 O nəm aduwa nəm ka̱kul yi kpa. Na Inan a bol asa̱l ayi aga nla nnap-nləla. Na i nak ma nyi nnap mbwambwam ngga apal ishi aKəristi. Iya̱m va ka̱kukul na mmami ka̱ ashe ikan. 4 O chál Inan pa̱ uza̱ a nak ń là nnənap pa̱ zarara̱ wa nva a mà pa̱ ń là a.

5 O nəm nnap ka̱ ashe onəm oga agbai wa onəm va tətàn. Asa̱l va pa̱ kpaktak bol awo ka̱kul nnəm nnap nnəna̱n te, kan o re a watar ka̱t. 6 Re nnap-nlà va pa̱ kpaktak i fa ka̱ anung wo te, a yà nnəna̱n ngga nchang nfe, na o nyi asa̱l va mà pa̱ o na ama̱n nnap-nlà n̂kpaktak onəm.

Nre ka̱ nre anung

7 UTikikus uwa i là awo nkpaktak iya̱m va̱ mmami ka̱ ashishe. Uza̱ ugənang uma̱nma̱n ka̱ ashe aKəristi. Unəm uga nnəm inok Inan va nnandər nandər yə́l awo yə́l. Uza̱ uzwal uwan mi uga nnəm inok aPonzhi uYesu. 8 N re na ka̱ atak wo pa̱ wat ka̱kul iya̱m va ta. N ɗom pa̱ o nyi iya̱m va̱ mmayi ka̱ ashishe. N ɗom kpa pa̱ uza̱ a nak ìgwak wo a kam. 9 Uza̱ nzəng ká̱ uOnisimus ugənang ka̱ ashe aKəristi uma̱nma̱n va unəm unandər. Uza̱ uzəntəng ka̱ ashe wo. Oza̱ i là awo nkpaktak iya̱m va̱ ma ka̱ nnəm ka̱ ta̱.

10 UAristakus uwan mi ka̱ ashe ikan ka̱ nre anung awo. UMarkus ukyan aBarnabas ka̱ nre anung awo kpa. Ka̱ n là nnap awo chit ka̱ apal ishishi. Uza̱ a ɓa atak wo te, o ka̱m na ka̱ nchang ìgwak. 11 uJoshuwa va̱ mí wór na pa̱ uJustus ka̱ nre anung á wo. Onəm va ta̱ chwat owan mi, onəm oga mpà ache va ka̱ nnəm inok nzəng ka̱ mi ka̱kul nnap iponzhi Inan. Oza̱ ka̱ nka̱mshi ka̱ atak mi byet. 12 UIpafaras va uzəntəng ka̱ ashe wo uzwal aKəristi te, ka̱ nre anung awo. Pa̱ ɗəkər uza̱ ka̱ nrəng wo ka̱ ashe nnəm aduwa wo ka̱ nzhing pa̱ o tong a kəkam ka̱ ashe nnap va Inan ɗom. Pa̱ o tong onəm va kúkúr kpa. Onəm va məma̱n ka̱ nkpaktak iya̱m va nɗom Inan a. 13 Mmami ka̱ nnyam nnap ka̱ apal ishishi pa̱ uza̱ ka̱ nnəm inok pa̱ gənggəng ka̱kul wo, ka̱ ogənan oga aLawudisiya ka̱ aHirapolis. 14 ULuka ugənang yi uma̱nma̱n uga nnəm inok ikún ká̱ uDimas oza̱ ka̱ nre anung awo kpa. 15 O re anung re ógənang oga aLawudisiya á mi ka̱, ká̱ uNimfas ugənang yi uchar, ká̱ ikilisiya va̱ i ɓut ka̱ nzhizhi a. 16 Ka̱ nva̱ngva̱ ma gba̱l ka̱ nkun awasika va̱ ta̱ awo te, ma kun îkilisiya iga aLawudisiya kpa. O ka̱m awasika ajo oza̱ o kun kpa.

17 O là ûArkibus ka̱ pa̱ uza̱ a nakshi nak ka̱ nnəm inok va̱ uponzhi uYesu nak na ka̱. 18 Mmami uBulus ka̱ nlir nre anung va̱ ta̱ ka̱ awo mi. O rəng ikan mi rəng ka̱ ashe aduwa wo. Re nnap-nnəna̱n Inan a təm nzəng ká̱ wo.

1 ATasalonika

1

2

3

4

5

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

ATasalonika

ngga nzəng

1

1 Awasika va̱ ta fa ka̱ atak yi uBulus ká̱ uSilvanus ká̱ uTimoti. Na a ga atak ikilisiya iga aTasalonika va iji Inan uPon ká̱ uponzhi uYesu Kəristi.

Re nnap nnəna̱n ka̱ nra ìgwak a təm nzəng ká̱ wo.

Nnap-nnəm onəm Inan oga aTasalonika

2 Pa̱ ɗəkər mmayi ka̱ nna aɗəngchi ka̱kul nkpaktak wo. I kong ká̱ wo ka̱ ashe aduwa yi ka̱t. 3 I rəng wo pa̱ ɗəkər ka̱ ashe aduwa yi ka̱ mpyal Inan uPo yi. I là nnap inok wo iga nna nnandər, ka̱ nlim ká̱ inok ka̱kul mma̱n wo, ka̱ nka̱r ìgwak wo, ka̱ nzhing ka̱ apal ishi nnak ìgwak wo ka̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi. 4 Ka̱kul i nyinyi ógənang va onəm Inan oma̱nma̱n, pa̱ uza̱ yak wo chit o tong ojini. 5 Nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe va̱ ká̱ i là awo te, ka̱ yà ngga anung na chwat ka̱t, ka̱ yà nzəng ka̱ nnyam ichumchum, Inan ká̱ inok aRuhu-Nəna̱n, ka̱ nyinyi ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak yi pa̱ nnandər a. 6 O tong onəm oga ngwur nnap nnəm yi chit ka̱ nja aPonzhi uYesu. Kap ká̱ idumdum va o fe ka̱ te, o ka̱m nnap-nlà va̱ ta ka̱ ashe nchang ìgwak va aRuhu-Nəna̱n a na. 7 A nak te, o tong onəm va nkpaktak onəm oga ngwa Inan i ɗyang nnap ka̱ nnap nnəm wo ka̱ ashe mbin aMakidoniya ka̱ Akaya. 8 Nnap aPonzhi uYesu fa ka̱ atak wo ma fe pa̱ gbá̱ngbá̱ng ka̱ aMakidoniya ká̱ Akaya na chwat ka̱t. Ma nyi nna nnandər wo ká̱ Inan chit ga chu nza̱ atak nggo. A nak te, i yà ká̱ iya̱m iro va pa̱ i là ka̱ apəpal ka̱t. 9 Ka̱kul onəm va̱ ta̱ ká̱ ishi oza̱ ka̱ nla apir nka̱m va̱ ka̱ o ka̱m yi, ka̱ asa̱l va̱ o ga̱ɓa̱n o re ichə́r o ɓa atak Inan. Na o wop Inan uga Iriri uga nnandər. 10 Mmawo ka̱ nlok nvang aYiyen ka̱ apaɓur. Uwa uza̱ wong ka̱ na ka̱ atak ikú. Uwa uYesu va dapchi yi i le ka̱ atak mmən ikum va̱ ka̱ mɓa a.

2

Inok aBulus ka̱ aTasalonika

1 Ógənang, o nyinyi ká̱ ishi wo pa̱ mɓa va̱ ká̱ i ɓa atak wo te, i le amwang ka̱t. 2 Ká̱ i ɓək anung ɓək ka̱ aFilibi. Onəm oga atak va̱ ta vyap yi pa̱ kpaktak wa nva o nyinyi a. Ka̱ nna kpa te, Inan yi kam yi i là nnap-nləla ngga nchang nfe awo kap ka̱ nyang yi va̱ ma yang pa̱ gənggəng a. 3 Iya̱m va̱ i chál wo pa̱ o nəm te, akwam yà ka̱ ka̱t. Afu aɓá̱ngɓa̱ng ka̱t kpa. Mmayi ka̱ mmwar wo ka̱t. 4 Iya̱m va̱ i nəm te, i là nnap wa onəm va Inan məma̱n ka̱ har uza̱ nak iɗək nla nnap-nlà wò ngga nchang nfe ka̱ ashe awo oza̱. I là pa̱ na a chàng ka̱ onəm ka̱t. I là pa̱ na Inan yà a fe nchəchang. Uza̱ va i mà igwák onəm a. 5 Wa nva o nyinyi te, nnap-nlà ngga nchang anung ro fa ka̱ anung yi ka̱t. I nəm iya̱m ro iga mbwam aɗom ro va ka̱ ashe yi ka̱t. Inan ká̱ ishi wò i yar anung yi yar. 6 Ká̱ i ram ichumchum ka̱ atak onəm ka̱t. I ram ka̱ atak wo ka̱t. I ram ka̱ atak anəm ka̱ pa̱ uzəng ka̱t. Ká̱ i ɗuɗom te, ká̱ ichumchum onəm oga nre aKəristi va̱ mmayi ka̱ te, ká̱ i nak wo nak ka̱ nnəm iya̱m va i ɗom. 7 Ka̱ nna kpa te, i sam ká̱ wo ka̱t. I ɗak ká̱ wo wa nva unang i ɗak ka̱ ovan wò. 8 I ma̱n nnap wò ma̱n pa̱ gənggəng. A nak te, nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe na chwat rwa yi ka̱ nla awo ka̱t. Iriri yi ká̱ inan wò te, i ɗom nnəna awo ɗom. Ka̱kul o ri ìgwak ayi byet.

9 Ógənang inok va̱ i nəm har ká̱ iga nfa nlim te, a kong ká̱ wo ka̱t. I nəm inok ìzwam ka̱ alum ka̱kul kan i ta̱l mɓək anung ûro ka̱ ashe wo ka̱t. Nna nva̱ mmayi ka̱ nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe a. 10 O yar anung yi yar, Inan i yar anung yi yar kpa pa̱ ka̱ ashe nnap nnəm yi ka̱ mpyal wo onəm oga nna nnandər te, adak yà ka̱ ashishe ka̱t. Nnap-nnəm yi nnəna̱n pa̱ chak. Iya̱m-ɓá̱ngɓa̱ng ro yà mí là ka̱ apal ishi yi ka̱t. 11 Ka̱kul o nyinyi ká̱ ishi wo pa̱ wa nva upon i nəm ka̱ ovan wò te, wa nnà ta kpa ka̱ n na ichən iga nkam nza̱ uzəntəng wo nggo, nzəng ka̱ nsak anung awo pa̱ o təm apir ntəm va i mà ka̱ nnap nnəm ngga ngwa Inan. 12 Inan va wór wo ɓa ka̱ ashe iponzhi wò nzəng ká̱ ichumchum chumchum kpa a.

13 Mmayi ka̱ nna aɗəngchi Înan pa̱ ɗəkər ɗəkər kpa. Ka̱kul ka̱ o ka̱m nnap-nlà Inan va̱ ka̱ o fe ka̱ atak yi te, o ka̱m wa nnap-nlà anəm ka̱t. O ka̱m pa̱ nnap-nlà Inan na nnandər. Te nnap-nləla na. Nnap nlà va ka̱ nnəm inok ka̱ ashe wo onəm oga nna nnandər a. 14 Ka̱kul ógənang, mmawó na o tong onəm oga ngwur nnap nnəm ikilisiya Inan iga ashe aYesu Kəristi ka̱ ashe mbin aYahudiya chit. Ka̱kul o fe ka̱ mɓək anung nzəngtəng ka̱ ashe awo onəm oga mbin nzəngtəng ká̱ wo wa nva oza̱ ɓək anung ka̱ ashe awo oYahudi owan oza̱. 15 Oma gba̱l uponzhi uYesu ka̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan. Oza̱ ɓak yi i fa. Oza̱ nəm iya̱m va chang ká̱ Inan ka̱t. Oza̱ ka̱ nnəm ikum ka̱ nkpaktak onəm. 16 Oza̱ i dan yi ka̱ nla nnap-nlà Inan ônəm va̱ oYahudi ka̱t. Ka̱kul le kan oza̱ a ya irirì iga mbyet mbyet. Iya̱m va̱ ta kúr anung nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ chit. A ɓa rwam chit. Mmən ikum Inan i vang ka̱ apal ishi oza̱.

UBulus ɗom ngga atak onəm aTasalonika kà̱ɗi

17 Ógənang nva̱ i kap ká̱ wo ka̱kul nra pa̱ ɗa̱p te, nyà nzəng va̱ ta̱ ka̱t te, ká̱ izər na pa̱ mwan. Ka̱kul nna o yà ka̱ ashe ìgwak yi jiwo. Nɗom nya wo ka̱ nlom yi pa̱ gənggəng. I ɗom nya wo iwu ká̱ iwu. 18 Ká̱ i ɗom mɓa atak wo byet. Mmami uBulus jem te, n ɗak chit nva̱n pa̱ nkyák kan uShetan uwa ka̱ nɗa̱t yi.

19 Ka̱kul a yà pa̱ mmawó ka̱t te, nna i yà ká̱ uda í nak ìgwak ka̱ lap yà? Ka̱t te, uda nchang ìgwak yi yà? Ka̱t te, uda iya̱m iga nlan yi ka̱ ka̱ mpyal aPonzhi yi uYesu Kəristi yà? Nna ká̱ ilum va̱ uza̱ i le i vang a. Mmawo na ka̱t ɗò? 20 Pa na. Mmawo na iya̱m yi iga nlan ka̱, nzəng ka̱ nchang ìgwak.

3

1 Nna nak te, nka̱r ìgwak yà ayi lap ka̱t te, i ya ɓiɓyen pa̱ ma re yi i təm pa̱ kwák ka̱ nkukwa yi ka̱ aAtina. 2 Te i re uTimoti ugənang yi ka̱ atak wo. Uza̱ va uzwal Inan uwan yi uga nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ka̱ apal ishi aKəristi. Na uza̱ a kam wo nzəng ka̱ nna ichən awo iga nkam wo ka̱ ashe nna nnandər wo. 3 Ka̱kul kan idumdum va̱ mmawó ka̱ nfe ka̱ te, a yənggət uro ka̱ ashe wò ka̱t. Mmawo ká̱ ishi wo te, o nyinyi pa̱ mɓək anung pa te, ma sok yi ka̱ chit. 4 Ka̱kul nva̱ ká̱ i yà nzəng ká̱ wo te, i mor i ləla awo pa̱ mí ga nna idumdum ayi. A yà chit wanta wa nva o nyinyi ká̱ ishi wò a. 5 Iya̱m va ta nak te, nka̱r ìgwak ka̱ aɗom nya wo ma̱t mi chit wanta̱ te, n re na ka̱ atak wo na n fe nnap nna nnandər wò. Ka̱kul ayə̀r ka̱ nnəm mi pa̱ kan a yà pa̱ uShetan unəm uga mmà onəm ka̱ asa̱l aɓá̱ngɓa̱ng mà wo chit o ru nggo ka̱t. Te mɓək anung va̱ i ɓək ká̱ wo te, i sat iya̱m ilakchi.

UTimoti ɓa ka̱ nnap nchangchang

6 UTimoti uwa le ɓa ka̱ atak wo ka̱ nyang ká̱ iya̱m iga nchang nfe ka̱ apal ishi nna nnandər wo, ka̱ nnap nnəm wo ngga mma̱n. Uza̱ là ayi pa̱, pa̱ ɗəkər te, mmawó ka̱ nrəng nnap yi. Ayang nya yi ka̱ nji wo pa̱ gənggəng wa nva ka̱ nji yi kpa. 7 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang ka̱ ashe nɗaktak yi pa̱ kpaktak ka̱ mɓək anung te, mmayi ka̱ asak ka̱kul nna nnandər va̱ mmawó ka̱. 8 Ka̱kul ǹyangmata̱ te, i fələk chit a yà pa̱ mmawó ka̱ ntong nkam ka̱ ashe aPonzhi uYesu a. 9 Nza̱ aɗəngchi pa̱ wat i na Înan ka̱kul wo yà? Aɗəngchi va ka̱kul nchang ìgwak mmakmak va mmayi ka̱ ka̱ mpyal Inan ka̱kul wo a. 10 Izwam ka̱ alum mmayi ka̱ nchal Inan ka̱ nzhing pa̱ ka̱ ma̱n ká̱ i ya wo iwu ká̱ iwu kà̱ɗi na i ka̱mshi wo ka̱ apal ishi nkpaktak iya̱m va o yen kà̱ ka̱ ashe nna nnandər wo.

11 Re Inan uPo yi ká̱ ishi wò ká̱ uPonzhi yi uYesu oza̱ a bol asa̱l ayi aga mɓa atak wo. 12 Re uponzhi uYesu a na ngga mpyal awo ka̱ ashe mma̱n a mak. Na mma̱n wo ka̱kul owan wo ka̱ nkpaktak onəm a yà na mí zuk ka̱ anung aba̱ng. Wa nva mmayi ka̱ mma̱n wo a. 13 Re uza̱ a na nkam ìgwak awo na o yà onəm nəna̱n pa̱ chak ka̱ mpyal Inan uPo yi. Onəm va mí pwat ka̱t. Re o yà pa ká̱ ilum va̱ uPonzhi yi uYesu i vang nzəng ka̱ nkpaktak onəm wò onəna̱n.

4

Ntəm ngga nchang ká̱ Inan

1 Ka̱ nkukur te, ógənang, ka̱ o ɗyang ka̱ atak yi chit asa̱l va̱ mà pa̱ ma təm nzəng ka̱ nnəm iya̱m iga nchang ká̱ Inan wa nva mmawó ka̱ nnənəm ǹyangmata̱ a. Ka̱ nna kpa te, mmayi ka̱ nchal wo ka̱ nzhing nzəng ka̱ nna ichən iga nkám wo ka̱ ashe aPonzhi uYesu pa̱ o nəm pa a jiji. 2 O nyi apir iya̱m va̱ nyi i là awo pa̱ o nəm. Iya̱m va i là ká̱ ichumchum aPonzhi uYesu a. 3 Iya̱m va ta̱ Inan ɗom wo ka̱. Uza̱ ɗom wo pa̱ o tong onəna̱n, o gba̱ng ka̱ nnəm ilakchi. 4 Nza̱ uzəntəng wo nggo te, uza̱ a ka̱m uchar nzəng ka̱ adak ro ka̱t, à yà ka̱ ashe nnak inəm. 5 Kang a yà wa ntəm ngga aɗom aga izər wa nva̱ onəm oga afa̱p va nyi Inan ka̱t, ka̱ nnənəm a. 6 Kang unəm ro a pat ûwan wò a lak ìgwak á na ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱, ka̱t te uza̱ a mwar uwan wò ka̱t. Ka̱kul uponzhi uYesu i ga mpyát akat nkpaktak iya̱m va̱ ta ônəm wa nva ká̱ i mor ká̱ i won wo chit kəkam a. 7 Inan wór yi pa̱ i təm ka̱ ashe adak ka̱t. Uza̱ wór yi pa̱ i təm ntəm nnəna̱n. 8 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va pa̱ kpaktak yang ká̱ mma̱n ká̱ nnap-nlà va̱ ta̱ te, uza̱ yang unəm ka̱t. Uza̱ yang Inan. Inan va ka̱ nna aRuhu-Nəna̱n wò awo a.

9 Ka̱ apal ishi nnap mma̱n ogənang te, a mal pa̱ unəm ro a lir iya̱m ro awo ka̱ apal ishishi ka̱t. Ka̱kul mmawó ká̱ ishi wo te, Inan ɗyang iya̱m awo chit pa̱ o ma̱n owan wo. 10 Ka̱ nnandər te, mmawó ka̱ mma̱n ogənan ka̱ ashe nkpaktak mbin aMakidoniya. Ka̱ nna kpa te, mmayi ka̱ nna ichən awo iga nkám wo pa̱ o nəm pa a jiji. 11 Re o ntəm ntəm ngga ikángkáng. Kang o mwak anung ka̱ nnap onəm ka̱t. Kang o pwom ka̱t. O pá ishi ká̱ inok wa nva ká̱ i là awo. 12 Na ntəm wo a yà apir nva onəm va̱ nzəng ká̱ wo ka̱t te, oza̱ i nak inəm awo. Kang o təm pa̱ ɗwot o lok ka̱ atak oro kan o ya o ri ka̱t.

Nvang aPonzhi uYesu

13 Ógənang, i re wo ka̱ ashe mfo ka̱ apal ishi nnap ogənang va̱ kú chit ka̱t. Nà kang o təm ka̱ ashe nlak ìgwak wa aɓo onəm va̱ nak ìgwak ká̱ iya̱m ro ka̱t a. 14 I na nnandər na pa̱ uYesu kú te, uza̱ wong chit ka̱ atak ikú. Te wa nnà ta ka̱ atak aYesu, Inan i nak onəm va̱ kú ka̱ ashe nna nnandər te, oza̱ i vang nzəng ká̱ uYesu. 15 Wa nva uponzhi uYesu là te, mmayi ka̱ nla awo pa̱ mmayi va̱ ká̱ irirì, mmayi va i kú chit ka̱t te, uponzhi uYesu i yà ka̱ nvang te, i lim mpyal ngwan na ônəm va̱ kú chit ka̱t. 16 Ka̱kul uponzhi uYesu ká̱ ishi wò i vang ka̱ apaɓur ka̱ nnap-nlà va mí fe pa̱ gbá̱nggbá̱ng. UPonzhi oma̱leka i wór awór. Agbəshi awór Inan i nap. Onəm va̱ kú ka̱ ashe nna nnandər ka̱ uKəristi te, oza̱ i wong mpyal. 17 Nna chit te, aɓo yi onəm oga ngwa Inan va̱ ká̱ irirì te, i ga nzəng ka̱ oza̱ ka̱ ashe ilulu, i gwang uponzhi uYesu ka̱ apal nzəng. Te i təm nzəng ká̱ uponzhi uYesu pa̱ ɗəkər. 18 Ka̱kul nva̱ ta te, re o kam owan wo ka̱ nnap-nlà va̱ ta̱.

5

O təm ka̱ nlok nvang aYesu

1 Ógənang, ka̱ apal ishi nnap ilum ka̱ nra va̱ uYesu i le ka̱ jiwo te, a mal pa̱ unəm ro a lir iya̱m ro awo ka̱ apal ishishi ka̱t. 2 Ka̱kul o nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ ilum nvang aPonzhi uYesu i mul atak wa mɓa anəm ga ayi ká̱ ìzwam. 3 Onəm i yà ka̱ nla pa̱, &lt;&lt;Atak ma̱r chit pa̱ kwák. Ntəm ikangkang yà chit.&gt;&gt; Nna te, nchwan atak i ɓa i mul oza̱ wa mɓan arwa amar i ya uchar ga anyám. Ko iya̱m ro yà oza̱ i nəm ka̱ ka̱t. 4 Ógənang mmawó ka̱ ashe afa̱p ka̱t kan a won a yà pa̱ nra va̱ ta a mul wo wa mɓa anəm ga ayi ka̱t. 5 Ka̱kul mmawó onəm va ka̱ ashe atak atántàn. Atak atántàn va alum a. Mmayi onəm oga ashe afa̱p ka̱t. Afa̱p va ìzwam a. 6 Ka̱kul nva̱ ta te, kan i ra nda wa nva aɓo oro ka̱ nrəra ka̱t. Re i gbar izər gbar i təm orirì. I təm ka̱ ashe nnap nnəm yi. 7 Onəm oga nra nda te, ká̱ ìzwam na oza̱ i ra. Onəm oga nra̱n ka̱ nchè te, ká̱ ìzwam na oza̱ i ra̱n ka̱ kpa. 8 Mmayi ji yi te, iya̱m ro yar yi ka̱ nnəm iya̱m ká̱ ìzwam ka̱t. I nəm nnap yi ka̱ alum. Ka̱kul nva̱ ta te, re i təm ka̱ ashe nnap nnəm. Nna nnandər ka̱ mma̱n a ta̱l wa ìlukwan acham iga mpá ká̱ ikwoksok. Re nnak ìgwak kà̱ nya irirì iga mbyet mbyet ǹnyi te, a ta̱l atagya acham aga nggún ishi. 9 Inan pa te, uza̱ sok yi ka̱ mɓək anung ka̱kul mmən ikukum ka̱t. Uza̱ ɗom yi pa̱ i ya irirì iga mbyet mbyet ka̱ atak aPonzhi yi uYesu Kəristi. 10 UYesu va uwa kú ka̱kul yi a. Na ka̱ i yà ká̱ irirì, ka̱ i kuku te, re i təm nzəng ka̱ na. 11 Ka̱kul nva̱ ta te, o kam owan wo o me owan wo o rup ka̱ ashe nnap ngwa Inan wa nva mmawó ka̱ nnənəm a.

Ichən ká̱ nre anung

12 Ógənang, mmayi ka̱ nchal wo pa̱ o nak inəm nak ônəm va̱ ka̱ mɓək anung i lim ká̱ inok ka̱kul wo. Onəm va oma ka̱ apal ishi wo, oga nnəm inok aPonzhi uYesu a. Oza̱ ka̱ nɗyang iya̱m awo. 13 O nak inəm ôza̱ pa̱ makmak ka̱ ashe mma̱n ka̱kul inok va̱ oza̱ ka̱ nnənəm. O təm ntəm ikángkáng ka̱ owan wo. 14 Ógənang, mmayi ka̱ nna ichən awo iga nkam wo pa̱ o là nnap là ka̱ onəm oga ntəm ká̱ imwa ka̱ ashe wo. O ka̱mshi onəm oga nnəm nnap ka̱ ngga̱m. Onəm va̱ ya ká̱ ìkàm ka̱t te, o ka̱mshi oza̱. O ka̱r ìgwak ka̱ oza̱ pa̱ kpaktak. 15 Kang o ma̱n o pyát akat iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng ká̱ iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Pa̱ ɗəkər te, o lung na o nyám nnap nnəna̱n n̂za̱ uzəngtəng wo nggo ka̱ aɓoshi onəm pa̱ kpaktak. 16 Pa̱ ɗəkər te, o təm ka̱ ashe nchang ìgwak. 17 O nəm aduwa kang o mai ka̱t. 18 O na aɗəngchi Înan ka̱ ashe nkpaktak nnap. Ka̱kul iya̱m va ta Inan ka̱ ashe aYesu kəristi ɗom wo ka̱. 19 Kang o jəp inok aRuhu-Nəna̱n ka̱t. 20 Kang o ɓák nnap-nlà va̱ mí là ngga nka̱m ka̱ atak Inan. 21 O mà nnandər nkpaktak iya̱m mà. Iya̱m va̱ inəna̱n te, o bur a kəkam. 22 Iya̱m va̱ iɓá̱ngɓa̱ng nnyi te, kan o dat ka̱ ka̱t.

23 Re Inan ká̱ ishi wò va i ɓa ka̱ ntəm ikángkáng te, uza̱ a nak wo o tong onəna̱n ka̱ iya̱m ro a ɓur ka̱ ka̱t. Re aruhu wo, ká̱ irirì, ká̱ izər wo a təm ká̱ ikángkáng na kang o tong onəm oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ilum nvang aponzhi yi uYesu Kəristi ka̱t. 24 Uza̱ va̱ wór wo te, nnandər nandər yə́l awo yə́l. Uza̱ i nənəm pa.

25 Ógənang o nəm aduwa nəm á yi.

26 O re anung re n̂kpaktak ogənang nzəng ka̱ nre anung va ka̱ ashe mma̱n a.

27 Mmami ka̱ nchal wo n gwang ká̱ uPonzhi Inan pa̱ ma kung nlir va̱ ta̱ kung n̂kpaktak ogənang. 28 Re nnap-nnəna̱n aPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

2 ATasalonika

1

2

3

Nlir nnap-nlà aBulus ônəm Inan oga

ATasalonika

ngga mparəm

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus ká̱ uSilvanus ká̱ uTimoti, na a ga atak ikilisiya Inan uPon ká̱ uponzhi uYesu Kəristi iga aTasalonika.

2 Re nnap nnəna̱n, ka̱ nra ìgwak ka̱ atak Inan uPon ká̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

Nvang aYesu ka̱kul nnap-akwali

3 Ógənang, nkpak pa̱ i na aɗəngchi Înan pa̱ ɗəkər ka̱kul wo wa nva mal. Ka̱kul nna nnandər wo ka̱ nrup pa̱ makmak. Mma̱n wo ka̱kul owan wo te, ka̱ ngga mpyal ka̱ mmak na kpa. 4 A nak te, mmayi te, i lan pa̱ shat ká̱ wo ka̱ ashe ikilisiya Inan ka̱ atak pa̱ ɗongɗong ka̱kul nka̱r ìgwak wo ká̱ nna nnandər wo. Ka̱kul kap ka̱ nkpaktak nnyán va̱ ma ka̱ nnyán ká̱ wo ká̱ idumdum va̱ ka̱ nya wo te, mmawó ka̱ nka̱r ìgwak ka̱.

5 Iya̱m va̱ ta nyám pa̱ akwali Inan aga nnandər a məmal. A nyám chit kpa pa̱ Inan nak wo chit o kukur pa̱ o yà ka̱ ashe iponzhiponzhi va mmawó ka̱ mɓək anung ka̱kukul a. 6 Ka̱kul Inan yiya mà ka̱ na pa̱ o pyát akat mɓək anung wo awo ka̱ atak mɓək anung ônəm va̱ ka̱ ɓək awo a. 7 Mmawo te, uza̱ i na njul awo. Mmawo va ma ka̱ nnyán ká̱ wo a. Uza̱ i na ayi nzəng ká̱ wo ká̱ ilum va̱ uponzhi uYesu i vang nzəng ka̱ oma̱leka okamkam. Uza̱ i vang ka̱ ashe apər asalsal i pyát akat 8 i nyám ntan ônəm oga nyang nnyi Inan. Uza̱ i nyám ntan ônəm oga nyang ka̱ nkpak iya̱m va̱ nnap-nləla ngga nchang nfe là pa̱ ma nəm kpa a. 9 Mi i nyám ntan ôza̱ ngga nzhì onəm ngga mbyet mbyet. Oza̱ i dat ka̱ atak aPonzhi uYesu ka̱t. Oza̱ i ɓa dat i ya ichumchum chumchum imakmak ka̱t kpa. 10 I yà ká̱ ilum nvang aYesu va onənəm onəna̱n i na ichumchum á na a. Nkpaktak onəm va̱ na nnandər na te, uza̱ i ta̱l iya̱m iga nɗaktak ka̱ oza̱. Ka̱kul iya̱m va̱ i là awo ka̱ apal ishishi te, o na nnandər na ka̱. 11 Ká̱ nnap va̱ ta̱ pa̱ ɗəkər ka̱ ashe ìgwak yi te, mmayi ka̱ nnəm aduwa awo pa̱ Inan a nak wo o kur onəm va fa izər fa ka̱ awór wo. I chál kpa pa̱ o yə́l iya̱m nənna̱n va pa̱ kpaktak o yar chit ka̱ ashe ìgwak pa̱ o nəm nzəng ka̱ nyə́l inok nna nnandər wo. O yə́l oza̱ ka̱ atak ichumchum chumchum. 12 Na ntəm wo a rup ka̱ aɗin aPonzhi yi uYesu Kəristi. Nna chit te, uza̱ i rup ká̱ wo kpa i mà dakdak ká̱ nnap-nnəna̱n Inan yi ká̱ uPonzhi uYesu Kəristi.

2

Unəm unga

1 Ógənang, ka̱ apal ishi nnap nvang aPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱ nnap mɓut yi pa̱ i gwang na te, mmayi ka̱ nla awo pa̱ 2 kang o gha̱n ka̱ nka̱m nnap-nlà nro pa̱ fa ka̱ atak Inan har a ɗak igwák wo ka̱t. Kang o ma̱n apir iya̱m va̱ ta a ləp icìgwak awo ka̱t kpa. Ka̱t te, mo te, nnap-nlà nro va ma là awo nggo. Ka̱t te, awasika ro nggo va pa̱ fa ka̱ atak yi pa̱ ilum nvang aPonzhi uYesu vang chit watar. 3 Kang o ma̱n ma lam wo ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Ka̱kul ilum va̱ ta iyà ɓa chit ka̱t. Nkpak pa̱ nlak atak va̱ i fa mpyal kan. Unəm uga nggantal nkpaktak nnap-mpakpak i nyám ishi wò ka̱ mban kan. Uza̱ unəm va ma sok na chit ka̱ nzhì a. 4 Uza̱ i kpàng Inan ká̱ iya̱m va pa̱ kpaktak mí wór pa̱ iya̱m ngwop a. Uza̱ i là pa̱ mmawò na ishi pa̱ kpaktak. I nak te, uza̱ i kyen i ɗa̱rka̱n ka̱ apal atak ntəm ka̱ ashe Nzhi Inan nchumchum i là pa̱ mmawò na Inan. 5 Iya̱m va ta ka̱ n là awo nva̱ ka̱ n yà nzəng ká̱ wo te, a kong ká̱ wo chit ɗò? 6 O nyi iya̱m va̱ nyi ɗa̱t na ka̱ nfa ka̱ mban. Uwa fa chit ka̱t na uza̱ a fa dakdak ka̱ alum wò. 7 Ka̱kul ichumchum ibwambwam iga nnəm iya̱m-na iga nɗaktak ɓan inok chit. Ka̱ nna kpa te, unəm uga nɗəɗa̱t i ga mpyal ka̱ nnənəm pa, har ilum va̱ mí dapchi na i le kan. 8 Nna chit te, nlak atak i fa ɗak. Uwa uponzhi uYesu i ri na ká̱ ikum ka̱ atak ǹyi va i fa ka̱ atətam a. Ichumchum nvang aYesu ka̱ ilum nvəvang ká̱ ishi wò te, i zhì unəm unga va̱ ta. 9 Mɓa unəm uga nlak atak va̱ ta̱ i yà ka̱ atak ichumchum aShetan. Uza̱ i nəm iya̱m iga nɗaktak pa̱ ɗongɗong iga akwam. 10 Uza̱ ka̱ ntan onəm va̱ kà̱ nzhì ka̱ ntang atak pa̱ ɗongɗong mɓá̱ngɓa̱ng. Ka̱kul oza̱ yang mma̱n nnandər ná oza̱ a ya irirì iga mbyet mbyet. 11 Nna nak Inan i re nre ôza̱ ka̱ aghan aɓá̱ngɓa̱ng ro na oza̱ a na nnandər ká̱ iya̱m va akwam. 12 Na nkpaktak onəm va̱ yang ka̱ mma̱n ka̱ nnandər te, ma gəl akwali ikú ôza̱ ka̱kul pa̱ oza̱ fe nchang ká̱ iya̱m inga na ga nkachi.

Ma yak wo pa̱ o ya irirì

13 Ógənang oma̱nma̱n oji aPonzhi uYesu, nkpak pa̱ i na aɗəngchi Înan pa̱ ɗəkər ka̱kul wo. Ka̱kul Inan yak mmawó na mpyal pa̱ o ya irirì, ka̱kul inok aRuhu aga nnal wo, ka̱ mma̱n, ka̱ nnandər va̱ o ma̱n a. 14 Uza̱ wór wo ka̱kukul ka̱ atak nnap-nlà ngga nchang nfe va ká̱ i là awo na o fe nchang ichumchum aPonzhi yi uYesu Kəristi. 15 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang, re o tong a kam, kan o swang iya̱m va̱ ká̱ i ɗyang awo ka̱t. Iya̱m va mo te, ka̱ atak nnap-nlà yi ngga anung nggo, ka̱t te ka̱ atak nlir awasika a.

16 Re, uPonzhi yi uYesu Kəristi ká̱ ishi wò, ká̱ Inan uPo yi va ma̱n yi har ka̱ atak nnap nnəna̱n nəna̱n uza̱ sak yi ka̱ asak aga mbyet mbyet te, uza̱ a nak wo o kam. Uwa na nnak ìgwak ngga mbyet mbyet á yi kpa. 17 Re uza̱ a sak wo. Uza̱ a nak wo o kam ka̱ ashe nnəm nkpaktak iya̱m va inəna̱n ka̱ nnap-nlà ngga nfa ka̱tətak.

3

UBulus chál nnəm aduwa

1 Ka̱ nkukur te, ógənang, o nəm aduwa nəm ayi pa̱ nnap-nlà aPonzhi uYesu ngga nchang nfe a ga atak pa̱ ɗongɗong pa̱ kəlak kəlak. O chál Inan kpa pa̱ onəm a na ichumchum n̂nap-nla va̱ ta wa nva ka̱ yà ka̱ ashe wo a. 2 O chál kpa pa̱ Inan a ka̱mshi yi i fa ka̱ ashe awo onəm oga nɗul ka̱ fu ká̱ onəm onga. Ka̱kul nkpaktak onəm a na nnandər ka̱ nnap aYesu ka̱t.

3 Ka̱ nna kpa te, nsar nnap-nlà aPonzhi uYesu yə́l. Uza̱ i kam wo. Uza̱ i pángchí wo kpa ka̱kul le kan unəm unga a nəm iya̱m ro awo ka̱t. 4 Igwak kam yi kam ka̱ apal ishi wo ngga̱m ro yà ka̱ ashishe ka̱t ka̱kul aPonzhi uYesu. Igwak kam yi pa̱ mmawó ka̱ nnəm iya̱m va i là awo pa̱ o nəm. I nyinyi kpa pa̱ o ga mpyal ga ka̱ nnəm pa. 5 Re uponzhi uYesu a nak nnap nnəm wo a ga ka̱ mma̱n apir nji Inan. Uza̱ a na nka̱r ìgwak awo apir nja aKəristi.

Nnap-nlà nkámkám ka̱ apal ishi anyan

6 Ógənang, mmayi ka̱ nla nnap va̱ ta̱ awo i gwang wo ka̱ uPonzhi yi uYesu Kəristi. Kang o dat ka̱ ugənang uga nɗom ntəm imwa ka̱t. Ugənang va yang nkpak iya̱m va̱ ka̱ o ɗyang ka̱ atak yi a. 7 Ka̱kul mmawó ká̱ ishi wo te, o nyinyi pa̱ a ma pa̱ o ɗyang nnap nnəm yi. Ká̱ i yà nzəng ká̱ wo te, ká̱ i təm nri imwa ka̱t. 8 I ri iya̱m-nrì anəm ro ká̱ imwa ka̱t. I nəm inok ìzwam ka̱ alum ka̱kul kang i ta̱l mɓək anung ûro ka̱ ashe wo ka̱t. 9 I yà ká̱ ichumchum yà iga nnak wo pa̱ o ri ka̱ yi. Ka̱ nna kpa te, i nəm pa ka̱t na i re nnap nnəm nro awo nva ó ɗyang ka̱ atak yi. 10 Ká̱ i yà nzəng ká̱ wo te, iya̱m va ta̱ ká̱ i là awo pa̱ unəm va pa̱ kpaktak yang ká̱ nnəm inok te, kang ma na iya̱m-nrì á na ka̱t. 11 I là nnap wanta ka̱kul i fe pa̱ oro ka̱ ashe wo va onəm oga anyan te, iya̱m ro ya oza̱ nyi nnənəm ka̱t. Oza̱ nyi mmwàk anung ka̱ nnap onəm na chwat. 12 Apir onəm wa ova̱ ta te, mmayi ka̱ nla ôza̱ nzəng ka̱ nna ichən ôza̱ i gwang ka̱ aɗin aPonzhi uYesu Kəristi pa̱ oza̱ a ra ka̱ nnap nnəm oza̱ na oza̱ a nəm inok iga nri ká̱ ishi oza̱. 13 Ôgənang, kang nnəm iya̱m inəna̱n a rwam wo ka̱ nnəm ka̱t.

14 Unəm va pa̱ kpaktak i yang ka̱ nkpak iya̱m va̱ i là ka̱ ashe awasika va̱ ta̱ te, o nak iwu nak apir anəm va̱ ta. Kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ na ka̱t na ìwuswa a nəm na. 15 Kang o yar na a sat wa anəm va o yang na yang ka̱t. O won na wa agənang.

Nwachi nnap-nlà

16 Re uponzhi uYesu ká̱ ishi wò va i ɓa ka̱ ntəm ikángkáng te, a na nra ìgwak awo pa̱ ɗəkər ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak. Re uponzhi uYesu a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak.

17 Mmami uBulus ká̱ ishi mi ka̱ nlir nre anung va̱ ta̱ awo ka̱ awo mi. Iya̱m va ta mi nəm ka̱ oga awasika va̱ pa̱ kpaktak mi lir. Asa̱l va ta mi lir iya̱m. 18 Re nnap-nnəna̱n aPonzhi yi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak.

1 ATimoti

1

2

3

4

5

6

Nlir nnap-nlà aBulus ka̱

ATimoti

aga azəng

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus unəm uga nre aYesu kəristi. Inok va Inan Unəm uga Nka̱mshi yi ká̱ uYesu Kəristi va mmayi ka̱ nnak ìgwak ka̱ na te, oma là pa̱ ń nəm. 2 Ma lir na a ga atak aTimoti va nnandər te, uyen mi ka̱ atak nna nnandər. Re nnap nnəna̱n, ka̱ nrwa ìgwak, ka̱ nra ìgwak Inan uPon ká̱ uYesu Kəristi uPonzhi yi a təm nzəng ka̱ ɓu.

Awon ka̱ apal ishi nɗyang nggafak

3 Wa nva ka̱ n chál ɓu ya mmami ka̱ ngga mbin aMakidoniya pa̱ u sat ka̱ aAfisa kan te, sat va ta na u là nnap ka̱ onəm ro. là ôza pa̱, gbat kan oza̱ a ɗyang nɗyang nggafak nro ka̱t. 4 Kang oza̱ a lak alum oza̱ ka̱ nta̱p irusok ita̱pta̱p ka̱t. Ka̱ nkun aɗin oga akum ìjili va yà ka̱ nkùr ka̱t a. Iya̱m va̱ ta i ɓa ka̱ nka̱mshi nro ka̱t, ya ndáp atam chwat, nva̱ pa̱ a ɓa ka̱ ngga mpyal inok Inan va i ɓa ka̱ atak nna nnandər a. 5 Nnandər te, ipir nla nnap-nlà yi va̱ ta̱ te, i là ka̱kul mma̱n. Mma̱n va ka̱ ǹzuk i fa ká̱ ìgwak inəna̱n pa̱ satsat, ká̱ ìɗimɗim ìgwak inəna̱n, ka̱ nna nnandər ngga nnandər. 6 Oro le ká̱ iya̱m va̱ ta chit oza̱ re làr ga tán təm ka̱ ashe nla nnap-nlà nlakchi. 7 Oza̱ ɗom ntong onəm oga nɗyang nnap-mpakpak ônəm. Ka̱ nna kpa te, oza̱ kpán ipir iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nləla ka̱t, kan a won a nyan ìpir nnàp va̱ oza̱ i fam i ɗyemchi ka̱ nnənəm ka̱t.

8 Í nyinyi pa̱ nnap-mpakpak ɓyen pari a yà pa̱ unəm ka̱ nnəm inok ka̱ ka̱ apal asa̱l va mal 9 nzəng ka̱ nnyi pa̱ nnap-mpakpak pa te, ma pak ka̱kul onəm nəna̱n ka̱t. Ma pak ka̱kul onəm oga nggantal nnap-mpakpak, ka̱ oga nlan nkpak nnap nnəm, ka̱ oga nyang ngwa Inan, ka̱ oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng, ka̱ oga adak, ka̱ nəm oga nvyap aɗin Inan, ka̱ oga ngbá̱ng opo oza̱, ka̱ nəm oga ngbá̱ng onang oza̱, ka̱ oga ngbá̱ng onəm pa̱ vava, 10 ka̱ oga nra ochar onəm, ka̱ onəm maimai, ka̱ oga ngwur onəm ka̱ ayi, ka̱ oga nnap akwam, ka̱ oga nsóng anung ka̱ akwam, ka̱ onəm oga nnəm nkpaktak aɓo iya̱m va le pa̱ ɗi ka̱ nɗyang ngga nnandər va̱ ta̱ a. 11 Nɗyang va nnap-nlà ngga nchang nfe nnəna̱n nji Inan uva mà pa̱ ma na aɗəngchi á na a. Nnap-nlà va ma nak iɗək nləla á mi.

Aɗəngchi aBulus ka̱kul nnyam nrwa ìgwak Inan

12 Mmami ka̱ nna aɗəngchi ûYesu-Kəristi uPonzhi yi va uwa ka̱ nna ìkàm á mi ka̱kul uza̱ ma̱n ka̱ mi har uza̱ nak mi n ta̱l unəm uga nnəm inunok. 13 Uza̱ nak mi ká̱ inok va̱ ta̱ kap ka̱ nva̱ pa̱ matmat te, ka̱ n yà unəm uga nvyap aɗiɗin, unəm uga nna agan á na, unəm uga ǹzul na. Ka̱ nna kpa te, mà nyám nrwa ìgwak á mi ka̱kul pa̱ ka̱ n nəm pa ka̱ ashe nfo ngga nlan nna nnandər. 14 Nnap-nnəna̱n aPonzhi Inan a zuk á mi na mí zuk ka̱ anung aba̱ng. Nnap-nnəna̱n va nzəng ka̱ nna nnandər ka̱ mma̱n va mí ya ka̱ atak áYesu kəristi a. 15 Nnap-nlà va̱ ta̱ təm chit wanta. A chang pa̱ ma ma̱n ka̱ ma̱n ká̱ inənan. Nna pa̱ uYesu Kəristi vang apambin ka̱kul nka̱mshi onəm oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng, kan pa̱ mmami na uponzhi oza̱ pa̱ kpaktak a. 16 Ka̱ nna kpa te, ka̱kukul na wat ma nyám nrwa ìgwak á mi uponzhi oza̱. Na uYesu Kəristi a nyám nkpaktak nka̱r ìgwak wò na ń sat nnyam nnap âɓoshi onəm oga nna nnandər ka̱ na, na oza̱ a ya irirì iga mbyet mbyet. 17 Re ichumchum, ka̱ ngək a təm aja aPonzhi va ka̱ apal ishi onəm oga ashe nrá pa̱ ɗongɗong mbyet mbyet mbyet. Uza̱ va i kú ka̱t. Uwa mí ya na ká̱ iwu ka̱t kpa. Uwa byet Inan pa̱ uzəng. Nna a təm. Nna a təm.

18 Áyen mi uTimoti, mmami ka̱ nre nɗək nnap va̱ ta̱ ka̱ ashe awo ɓu. A mà dakdak ká̱ iya̱m va ma là ka̱ apal ishi ɓu va ma ka̱m ka̱ atak Inan a. Na oza̱ a kam ɓu, na u lung ikum inəna̱n 19 nzəng ka̱ nkpán nna nnandər ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak inəna̱n. Onəm ro ka̱kul oza̱ yang ka̱ nfe iya̱m va̱ ìɗimɗim igwák oza̱ ka̱ nla ôza te, oza̱ vyap nnap nna nnandər oza̱. 20 UHimeniyus ká̱ uAlekzanda oma yà ozəntəng ka̱ ashe oza̱. Oza̱ va n yichi oza̱ ûShetan chit na ma nyám ntan ôza̱ le kan oza̱ a pwat Inan ka̱t.

2

Ichən ka̱ apal ishi nnəm aduwa

1 Nga ngəshi te, mmami ka̱ nla pa̱ ma pak inok nnəm aduwa Înan, ma chál na. Ma nəm aduwa ka̱kul owan onəm nzəng ka̱ nna aɗəngchi Înan ka̱kul nkpaktak onəm. 2 Re ma nəm aduwa óponzhi ka̱ nkpaktak onəm ochumchum, na i təm pa̱ kwák, ntəm ngga ikángkáng. Ntəm ngga ngwa Inan ka̱ ashe nnap nnəm va ɓyen pa̱ gənggəng. 3 Iya̱m wa iva̱ ta a ɓiɓyen. Iya̱m iga nchang ká̱ Inan Unəm uga Nka̱mshi yi 4 va ɗom pa̱ ma ka̱mshi irirì nkpaktak onəm har oza̱ a ɓa nyi nnandər. 5 Ka̱kul Inan pa̱ izən. Unəm uga ngwan inal pa̱ uzəng wa kpa ká̱ ishimshe Inan ká̱ unəm. Unəm va uYesu Kəristi 6 va na ishi wò sat amwa nnap-mɓá̱ngɓa̱ng onəm pa̱ kpaktak a. Ma nyám nnáp iya̱m va̱ ta̱ ka̱ alum va mà dakdak. 7 Ka̱kukul na ma nak mi n ta̱l unəm uga nla nnap-nlà Inan ká̱ unəm uga nre aKəristi. Mmami unəm uga nɗyang nnap nna nnandər ônəm va oYahudi ka̱t. Nnap va nnandər a. Mmami ka̱ nla nnandər. Akwam mi nap ka̱t.

8 Ka̱kul nva̱ ta te, n ɗom pa̱ onunggwan oza̱ a nəm aduwa te, oza̱ a gha̱p awo a won. Ngha̱p awo va iya̱m nənna̱n adak ro yà ka̱ ka̱t. Oza̱ a nəm pa nzəng ka̱ nfə́l ìgwak ka̱t. Kang a yà nzəng ka̱ ngba̱ng ikum ka̱t kpa. 9 Ochar nnyi te, re oza̱ a dum izər ka̱ asa̱l va məmal ka̱kul ìwuswa ka̱ nkpán ishi. Kang a yà ndum izər ngga ishi itattat, ka̱t te ká̱ iga iya̱m iga azənariya, ka̱t te ká̱ iya̱m iga ipáng iga mbwai, ka̱t te ká̱ ilukwán iga mbwai ka̱t. 10 Re oza̱ a nəm iya̱m nənna̱n va mà nnəm ochar oga nnyam nnap nnəm ngga ngwa Inan. 11 Uchar te, re uza̱ a ɗyang iya̱m ndundun nzəng ka̱ nkpak nnap nnəm va mak pa̱ gənggəng. 12 N ma̱n ûchar ro pa̱ uza̱ a nɗyang iya̱m ka̱t. N ma̱n pa̱ uchar a yà ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi anunggwan ka̱t. Re uza̱ a təm pa̱ kwák. 13 Ka̱kul ma nəm uAdamu uwa mpyal kan won ma nəm uHawawu. 14 Kà̱ɗi te, uAdamu uwa ma tàn ka̱t, uchar uwa ma tàn har uza̱ gantal nnap-mpakpak. 15 Ka̱ nna kpa te, mí ka̱mshi irirì riri ka̱ anung mmar amar a yà pa̱ uza̱ ga mpyal ka̱ ntəm ka̱ ashe nna nnandər, ka̱ mma̱n, ka̱ ntəm ka̱ ashe nnap nnəm va ɓiɓyen nzəng ka̱ nnəm ìwuswa.

3

Apir ntəm va mà onəm oga nnakshi ká̱ ikilisiya

1 Nnap-nlà va̱ ta̱ a təm chit wanta. Unəm va pa̱ kpaktak ɗom nta̱l unəm uga nnakshi ká̱ ikilisiya te, ya uza̱ ɗom nnəm inok inəna̱n. 2 Unəm uga nnakshi ká̱ ikilisiya pa te, nkpak pa̱ uza̱ a yà unəm va yà ka̱ nnap nnəm ro nva mí pwat ka̱t. Unəm va ká̱ uchar pa̱ uzəng. Unəm va kpán ipir ishi wò kpán. Unəm uga nrəng nnap. Unəm va mí na ichumchum na á na. Unəm uga nnyi nka̱m onəmchən. Unəm uga nnyi nɗyang iya̱m. 3 Uza̱ i yà unəm uga ngwa nchè ka̱t. Unəm va i nəm ikum ka̱t. Unəm uga nnap nnəm ngga nra ìgwak. Unəm uga ngbá̱ng ikum ka̱t kpa. Unəm uga nchang mbwai ka̱t. 4 Nkpak pa̱ uza̱ a yà unəm uga nnyi nkpán onəm oga ashe nzhi wò pa̱ dakdak. Uza̱ i nak ovan wò i yà oga nkpak nnap nnəm nzəng ka̱ mɓak na ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 5 Ka̱kul a yà pa̱ unəm nyi nkpán ashe nzhi wò ka̱t te, i yar sang kang uza̱ i nyi nnakshi ká̱ ikilisiya Inan yà? 6 Kang unəm va̱ ta a yà unəm va uwa wa Inan ka̱ nyang ka̱t. I ya pa te, uza̱ i ɓul i təm ka̱ ashe nrup ká̱ ishi i ga i tar ibəp ka̱ ashe akwali azəngtəng va ya uShetan a. 7 Nna ta chwat ka̱t. Nkpak pa̱ uza̱ a yà unəm va onəm va̱ oji yi ka̱t te, oza̱ i là pa̱ uza̱ unəm-nəna̱n. I ya pa ka̱t te, mí kpán na ká̱ iya̱m ro va mí pupwat. Ka̱t te, uza̱ i tar ka̱ ashe nlwàk ajəp aShetan.

Onəm oga nnəm inok ka̱ ashe ikilisiya

8 wantana kpa, onəm va̱ i yà onəm oga nnəm inok ka̱ ashe ikilisiya te, nkpak pa̱ oza̱ a yà onəm va mí nak inəm nak ôza̱. Onəm va i là nnap mparpar ka̱t. Kang oza̱ a yà onəm oga ngwa nchè ka̱t. Kang oza̱ yà onəm oga nkwórtok oga nram iya̱mkak imakmak ka̱t kpa. 9 Nkpak pa̱ oza̱ a pin pa̱ gənggəng nnap nna nnandər yi va ma nyám ngga ipir igbá̱nggbà̱ng. Oza̱ a kpán ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak inəna̱n. 10 Re ma mà oza̱ mà mpyal. A yà pa̱ ma ya oza̱ ká̱ iya̱m ro ipwatpwat ka̱t te, nna chit te, mí re oza̱ i tong onəm oga nnəm inok ka̱ ashe ikilisiya ɗak. 11 wantana kpa, ochar oza̱ a yà ochar va mí nak inəm nak ôza̱. Kang oza̱ a yà ochar oga nvyap aɗin onəm ka̱t. Re oza̱ a yà ochar va kpán ipir ishi oza̱ kpán. Ochar oga nnandər ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo. 12 Re onəm oga nnəm inok ka̱ ashe ikilisiya a yà onəm oga ochar pa̱ ozəngzəng. Re oza̱ a kpán ovan ka̱ aɓo onəm oga ashe nzhi oza̱ pa̱ dakdak. 13 Ka̱kul onəm va̱ i nəm inok ka̱ ashe ikilisiya i ɓiɓyen te, oza̱ i nəm aɗin anəna̱n îshi oza̱ nzəng ka̱ nkam pa̱ gənggəng ka̱ ashe nna nnandər oza̱ va oza̱ na ká̱ uYesu Kəristi a.

14 N nak ìgwak pa̱ i gba̱ng ka̱t te, mmami ka̱ mɓa atak ɓu. Ka̱ nna kpa te, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ aɓu ka̱kul 15 a yà pa̱ iya̱m ro a won a nak mi mà kali te, re u nyi apir ntəm va̱ mà ntəm ka̱ ashe onəm Inan. Onəm va oma ikilisiya Inan uga Iriri. Oma ngwan nnandər ká̱ mɓəɓan. 16 Ko mpyen tam ro yà ka̱ ka̱t. Nnap mbwambwam ka̱ apal ishi nnap ngwa Inan yi iya̱m va ichumchum ka̱ nnandər.

Ma nyám na ka̱ mban ka̱ ashe izər anəm.

ARuhu nyám chit pa̱ uza̱ pa te, uza̱ unəm uga nnap nnəm nnəna̱n.

Oma̱leka ya na ya.

Ma là nnap-nlà ka̱ apal ishishi là ônəm va̱ oYahudi ka̱t.

Ma na nnandər na ka̱ na ka̱ apambin.

Ma yar na ɓa ga apaɓur atak achumchum.

4

Onəm oga nɗyang iya̱m oga akwam

1 ARuhu bwam ka̱t, a ləla pa̱ ka̱ nrá ngga mɓa te, oro i le ka̱ nnap nna nnandər i swang ka̱ cho ka̱ anung nfe anung oga aruhu aga nlam onəm, ka̱ nfe iya̱m va̱ oga aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng ka̱ nɗiɗyang. 2 Apir ngga nɗyang va̱ ta i ɓa ka̱ atak onəm oga nnap akwam oga nlam atak mɓá̱ngɓa̱ng. Onəm va ìɗimɗim igwák oza̱ kú chit ɓu là pa̱ ma nur ka̱ acham asursur. 3 Oma ì là ônəm pa̱ kan ma ka̱m ochar ka̱t. Ochar nnyi te, pa̱ kang oza̱ a váng ka̱t. Oza̱ i là pa̱ kan ma ri nyang ka̱ nyang ka̱t. Iya̱m-nrì va Inan ká̱ ishi wò a nəm pa̱ onəm va̱ na nnandər na ka̱ na, kan oza̱ nyi nnandər nyi kpa te, oza̱ a ka̱m, ma ri nzəng ka̱ aɗəngchi a. 4 Ka̱kul nkpaktak iya̱m va̱ Inan nəm te, oza̱ ɓiɓyen. Kang ma yang ká̱ iya̱m ro ka̱t a yà pa̱ ma ka̱m ma ri nzəng ka̱ aɗəngchi a. 5 Ka̱kul ma nak chit sat iya̱m inəna̱n ka̱ atak nnap-nlà Inan ka̱ aduwa.

Unəm uga nnəm inok aKəristi unandər

6 A yà pa̱ ɓu dok ogənan dok ka̱ nnap-nlà va̱ ta̱ te, ya mmaɓu unəm uga nnəm inok aYesu kəristi ukin. Unəm va ma kan na ka̱ nnandər nnap nna nnandər ká̱ ivan kang ka̱ nɗyang nnəna̱n va ká̱ u pak inok nkpəkpak a.

7 Kang iya̱m ro a gwang ɓu ká̱ irusok ita̱pta̱p iga nnəm jan ka̱t. Iya̱m va inəngnəng a. Wa nak apir ntəm ngga ngwa Inan a nyi izər ɓu. 8 Ka̱kul nnuk izər pa̱ a pang ûnəm te, nna ya ka̱ nya nka̱mshi ro pa̱ ɗa̱p. Ntəm ka̱ ashe nnap nnəm ngga ngwa Inan jiwo te, ka̱ nka̱mshi ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo. Ka̱kul nna nsar nnap-nlà ngga irirì ngga ǹyangmata̱ ká̱ irirì iga nra ngga mɓa va̱ a.

9 Nnap-nlà va̱ ta̱ a təm chit wanta. A chàng pa̱ ma ma̱n ka̱ inənan. 10 Ka̱kul iya̱m va ta mmayi ka̱ mɓək anung nzəng ka̱ nlung. Ka̱kul i nak ìgwak chit pa̱ kpaktak ka̱ Inan uga Iriri. Uza̱ va Unəm uga Nka̱mshi nkpaktak onəm. A dong onəm oga nna nnandər.

11 Wa là nnap-nlà a kəkam ka̱ apal ishi iya̱m va̱ ta̱ nzəng ka̱ nɗiɗyang. 12 Kang unəm ro a ɓák ɓu ka̱kul pa̱ mmaɓu uyen ka̱t. Wa ta̱l unəm va mí ɗyang ntəm onəm oga ngwa Inan ka̱tətak. Mi i ɗyang asa̱l nla nnap-nlà ɓu, ka̱ nnap nnəm ɓu, ka̱ asa̱l va̱ mmaɓu ka̱ mma̱n onəm, ka̱ apir nna nnandər ɓu, ka̱ ntəm ɓu va nnəna̱n. 13 Kang mi ɓa te, na ishi ɓu pa̱ kpaktak ka̱ nkun nnap-nlà Inan ônəm. Wa là nnap-nlà ngga nka̱mshi ôza̱ là. Wa ɗyang nnap-nlà Inan ôza̱ kpa. 14 Kang wa nəm iwali ká̱ imwa aRuhu va̱ mmaɓu ka̱ ka̱t. Imwa va ma na ɓu ka̱ atak nla iya̱m ka̱ apal ishi ɓu va ma ka̱m ka̱ atak Inan kang onəmgbak ikilisiya nak awo aɓu ká̱ ishi na u ya a. 15 Wa nakshi nak ka̱ nnəm iya̱m va̱ ta̱. Na ishi ɓu pa̱ kpaktak ka̱ nnəm oza̱ na nkpaktak onəm a ya ngga mpyal ɓu. 16 Wa nəm dakdak ká̱ ishi ɓu nzəng ká̱ iya̱m va̱ ɓu ɗyang ônəm. Wa zhing ka̱ nnəm iya̱m va̱ ta̱. Ka̱kul ka̱ atak nnəm pa na te, ɓu ka̱mshi ishi ɓu ka̱ onəm oga nfe nnap-nlà ɓu.

5

Nɗyang iya̱m ówan onəm

1 Kang wa ra̱n ká̱ unəmgbak ka̱t. Chal na chál wa nva ká̱ u nəm ûnəm uga mmar ɓu a. Yar ovanza̱m a sat wa ogənan ɓu onunggwan. 2 Yar onangchar a sat wa onang ɓu. Ovanɓyen nnyi te, oza̱ a sat wa ogənan ochar. Wa nəm iya̱m va̱ ta̱ ka̱ ashe nnap nnəm va ɓyen pa̱ gənggəng.

3 Na ichumchum ocharkpələng oga nkun va̱ oɓar oza̱ kú chit a. 4 A yà pa̱ ucharkpələng uwa yà ká̱ ovan, ká̱ okəka te, iya̱m iga ngəshi va̱ mal pa̱ oza̱ a ɗyang te, nna pa̱ oza̱ a nyám á na apir ngwa Inan va̱ oza̱ wa. Oza̱ a nakshi ká̱ na. Oza̱ a ka̱mshi na ka̱kul iya̱m va ta chang ká̱ Inan. 5 Ucharkpələng uga nnandər te, uwa ma re ka̱ nkukwa kang uza̱ ka̱ nnak ìgwak wò ká̱ Inan ya chwat, uza̱ ka̱ nzhing ka̱ nchal nka̱mshi ka̱ atak Inan nzəng ka̱ nnəm aduwa ìzwam ka̱ alum. 6 Ucharkpələng va̱ ka̱ ntəm apir ntəm ngga nna nfe nchang îshi wò te, uza̱ kú chit kap ka̱ nva̱ pa̱ uwa ya ka̱ ǹyi ǹyi a. 7 là nnap-nlà va̱ ta̱ a kəkam ka̱kul le kan oza̱ a nəm iya̱m ro va mí pwat ka̱t. 8 Unəm va pa̱ kpaktak nakshi ka̱ onal wò ka̱t, jwak onəm oga ashe nzhizhi te, ya uza̱ pyen nnap nna nnandər chit. Har uza̱ ɓa̱ng ji unəm va̱ ji na nnandər ka̱t a.

9 Kang wa ma̱n wa lir ka̱ ashe atakarda aɗin ocharkpələng, aɗin acharkpələng va̱ uwa chu izun ìsəm kpa̱ɗing chit ka̱t a. Nkpak pa̱ uchar va̱ ta̱ a yà uva váng nva̱ng pa̱ nzəng na byet. 10 Nkpak pa̱ uza̱ a yà uchar va ma ka̱ nɗəngchi na ka̱kul iya̱m inəna̱n va̱ uza̱ ka̱ nnənəm. Uchar va nyi nkpán ovan pa̱ dakdak nyi. Uza̱ nyi nka̱m onəmchən nyi. A nal ashar nal ônəm Inan. Uza̱ ka̱mshi onəm va̱ ka̱m ma nyan ka̱ oza̱. Uchar va na ishi wò pa̱ kpaktak ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo a. 11 Kang wa ma̱n wa lir aɗin ocharkpələng oɓwakan ka̱t. Ka̱kul aɗom aga izər i sher ishi ôza̱ te, oza̱ i ɗom pa̱ ka̱ o váng, ka̱ nva̱ pa̱ o nəm inok aKəristi va̱ oza̱ yar chit pa̱ o nənəm a. 12 Ka̱kul nva̱ ta te, mí gəl akwali arwarwa ôza̱. Ka̱kul oza̱ yə́l iya̱m va̱ oza̱ yar chit ngəshi pa̱ o nəm ka̱t. 13 Nna ta chwat ka̱t. Oza̱ i ɗyang ntəm ká̱ imwa. Oza̱ i ranggang i le ka̱ ta̱, i ga cho, i ga nzhi nva̱ ta̱, i ga nzhi va̱ cho. Oza̱ ochar oga ntəm imwa na chwat ka̱t. Oza̱ ochar oga atoli, ochar oga nranggang i vyap atak, i mwak anung ka̱ nnap va yar oza̱ ka̱t. Oza̱ i là iya̱m va mà pa̱ oza̱ a là ka̱t a. 14 Ka̱kul nva̱ ta te, n ɗom pa̱ ocharkpələng oɓwakan a váng a mar ovan. Re oza̱ a nakshi ka̱ ashe nzhí oza̱. Ka̱kul kan oza̱ a na atak unəm unga uShetan a ya anung aga mpwat yi ka̱t. 15 Ka̱kul oro lyep chit ka̱ nyar nva̱n aShetan. 16 Uchar uga ngwa Inan va pa̱ kpaktak uwa yà ka̱ onal va ocharkpələng te, re uza̱ a ka̱mshi oza̱ na uza̱ a jul ikilisiya. Na ikilisiya a yà nyi ngga nka̱mshi ocharkpələng va ikpələng inandər ri oza̱ a.

17 Unəmgbak ikilisiya va̱ ka̱ nnəm inok wò ɓiɓyen te, ma na ichumchum ûwa ìsəm zəng, a jwak onəmgbak va̱ ka̱ mɓək anung ka̱ nla nnap-nlà Inan ônəm nzəng ká̱ nɗiɗyang. 18 Ka̱kul nnap-nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Kang wa pá asang atattat îna iga nnəm inok ka̱ anung ka̱t. A yà pa̱ ina va̱ ta̱ ka̱ ntong iya̱m na ma wòl a.&gt;&gt; Nnap-nlà Inan là kpa pa̱, &lt;&lt;A mal pa̱ ma mwa amwa unəm uga nnəm inok mwa á na.&gt;&gt; 19 Kang wa ma̱n wa ka̱m iya̱m ro va ma là ka̱ apal ishi anəmgbak ikilisiya ka̱t, ya u fe nnap va̱ ta ka̱ anung onəm pa̱ oparəm, ka̱t te pa̱ oshatɗing kan. 20 Onəm va̱ yang i ga mpyal ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, ra̱n ka̱ oza̱ ka̱ mpyal onəm pa̱ kpaktak na ayər a nəm aɓoshi onəm. 21 N gwang ɓu ká̱ Inan ká̱ uYesu Kəristi ká̱ oma̱leka oyákyàk. Kpak iya̱m va̱ ta̱ nzəng ka̱ nnyam nva̱n ro ka̱t. Kang wa tap onəm ka̱t. 22 Kang wa gha̱n ka̱ nnak awo ônəm ká̱ ishi ka̱kul nnəm inok aKəristi ka̱t. Kang nnap-mɓá̱ngɓa̱ng anəm ro a ɓə̀l ɓu ka̱t. Kpan ishi ɓu pa̱ dakdak. Sat unəm-nəna̱n va yà ka̱ adak ka̱t.

23 Kang wa wá ndəng nləlak ka̱ nkukwa lap ka̱t. Wa wá ndəng ìba̱ngba̱ng wá kpa pa̱ ɗa̱pfinyang ka̱kul arwa afu ɓu, ka̱ ngba̱ng nnəm ɓu wa agwom ka̱t.

24 Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oro ka̱ mban har i chu atak akwali mpyal ôza̱. Nji oro te, i nəm kang i fa. 25 wantana kpa, nnəm iya̱m inəna̱n i ra ka̱ mban pa̱ jakjai. Iya̱m va̱ ka̱ oza̱ a yà ka̱ mban ka̱t te, oza̱ i bwam mbyet mbyet ka̱t.

6

1 Nkpaktak onəm va̱ ka̱ anung izwal te, re oza̱ a yar pa̱ a məma pa̱ oza̱ a na ichumchum ônəm oga nzhi oza̱ pa̱ makmak. Ka̱kul le kan ma a vyap aɗin Inan nzəng ka̱ nvyap nnap nɗyang va̱ ta̱ ka̱t. 2 Ozwal va̱ onəm oga nzhí oza̱ onəm oga ngwa Inan te, kan oza̱ a ɓák ntan ôza̱ ka̱kul pa̱ oza̱ ogənan ka̱t. Nva̱ pa̱ oza̱ ka̱ nəm pa te, re oza̱ a nəm inok a ɓyen pa̱ gənggəng a ji mmatmat ji. Ka̱kul onəm va̱ ka̱ nfe nchang inok va̱ ta te, onəm oga nna nnandər va tong chit onəm ma̱nma̱n ka̱ atak oza̱ a. Wa ɗyang iya̱m va̱ ta ôza̱ nzəng ka̱ nna ichən ôza̱ ka̱ apəpal.

Nwa Inan nzəng ká̱ nɗom ká̱ iya̱m ka̱t

3 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nɗyang iya̱m iro pa̱ ɗi, ka̱t te uza̱ ma̱n ka̱ oga nnap-nlà ngga nnandər nja aPonzhi uYesu Kəristi ka̱ nɗyang va mà ka̱ nnap ngwa Inan ka̱t te, 4 ya uza̱ ka̱ mɓul ntəm ka̱ ashe nrup ká̱ ishi, uza̱ nyi iya̱m ro ka̱t. Uza̱ ká̱ nnap nnəm mɓá̱ngɓa̱ng ngga nɗom ngbá̱ng ikum, ka̱ ndáp izər ka̱ apal ishi nnap-nlàla na pa mwang. Iya̱m va i ɓa ká̱ ìkpar, ká̱ ngbá̱ng ìkum, ká̱ nvyap aɗin owan onəm, ká̱ ngga̱m owan onəm mɓá̱ngɓa̱ng, 5 ká̱ ngbak izər kà̱ ishimshe onəm oga nrəng nnap nkúkú va nnandər kùn ka̱ oza̱. Onəm oga nrəng pa̱ ntəm ka̱ ashe nnap nnəm ngga ngwa Inan pa te, i ɓa ka̱ nya iya̱m a. 6 Nwa Inan kang nzəng ka̱ nɗom ka̱ anung iya̱m ka̱t te, idur imakmak. 7 Ka̱kul í wong mɓa ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ te, í ɓa ká̱ iya̱m iro ka̱wo ka̱t. Nna kang í wong nle te, í yar iya̱m iro ka̱ awo ka̱t na kpa. 8 A yà pa̱ nna i yà ká̱ iya̱m-nrì, ká̱ ilukwán imwakmwak te, re oza̱ á kúr yi. 9 Onəm oga nɗom ndur te, oza̱ i tar ka̱ ashe mmà ká̱ ajəp. Oza̱ i təm ka̱ ashe aɗom pa̱ kyák aga nyà ká̱ ipir ka̱t, ká̱ aga nnak ɓan ûnəm. I nak na uza̱ i ta nkətkət i ɓun i zhì. 10 Ka̱kul nchang mbwai nna akum ìjili nza̱ iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng nggo. Ka̱ atak aɗom va ta na oro le ka̱ nnap nna nnandər swang ka̱ cho. Oza̱ nak ishi oza̱ ka̱ ashe apir nlak ìgwak pa̱ ɗongɗong ngga nkyep anung igwák.

Nɗak ngga nnandər ka̱kul nnap nna nnandər

11 Ázwal Inan, mmaɓu ji ɓu te, kan wa dat ka̱ apir iya̱m wa iva̱ ta ka̱t. Wa cher ishi nzwan wa təm ka̱ ashe nnap nnəm nnəna̱n, ka̱ ngwa Inan, ka̱ ntəm ka̱ ashe nna nnandər, ka̱ mma̱n, ka̱ nsar ìgwak, ka̱ nra ká̱ ishi. 12 Wa lung ka̱ nnandər ka̱kul nnap nna nnandər. Yichi awo kpán irirì iga mbyet mbyet va̱ ta ka̱. Ka̱kukul na ma wór ɓu nva̱ ká̱ u là nnap-nlà va ɓyen pari ka̱ mpyal onəm pa̱ kyák va fife a. 13 N gwang ɓu ká̱ Inan va i na irirì îya̱m pa̱ kpaktak. N gwang ɓu kpa ka̱ uYesu Kəristi va ka̱ atak nnap-nlà nnap-nla ka̱ mpyal aBilatus unəm uga aPontus te, uza̱ là nnap-nlà va ɓyen pari. 14 Mmami ka̱ nla aɓu a kəkam pa̱ u kpak nnap-nlà va̱ ta̱ pa̱ dakdak. Kang adak ro ka̱ mpat ro a yà ka̱ ka̱t, har a ga a chu alum va uPonzhi yi uYesu Kəristi i nyám ishi wò ka̱ mban a. 15 Iya̱m va Inan i nak i fa ka̱ alum va mà dakdak ka̱ na. Re aɗəngchi a təm aji Inan. Inan va Unəm uga nnəm ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak, uPonzhi oponzhi, Unəm ga nzhi onəm ga nzhí. 16 Uwa byet pa̱ uzəngtəng i kú ka̱t. Uza̱ təm ka̱ ashe atak atántàn va mí ɓa dat ka̱ ka̱t. Unəm ro uwa ya na ká̱ iwu chit ka̱t. Nna kan unəm kúr nya na ká̱ iwu ka̱t. Re ma nak inəm á na nzəng ka̱ nna ichumchum á na mbyet mbyet. Nna a təm.

17 Là ônəm oga ndur oga apambin va̱ ta̱ pa̱ kan oza̱ a fam ká̱ idur ka̱t. Kang oza̱ a da̱r nkam oza̱ ká̱ idur va ma nyi nsəsat ka̱t a. Oza̱ a da̱r nkam oza̱ ká̱ izər Inan va i na nza̱ iya̱m nggo ayi pa̱ makmak na i fe nchəchang. 18 Oza̱ a nəm iya̱m inəna̱n. Oza̱ a dur ká̱ iya̱m inəmnəm inəna̱n. Kang oza̱ a ɓa̱ng afu ka̱t. Oza̱ a na iya̱m na ônəm. 19 Oza̱ i nəm pa te, ya oza̱ ka̱ mban akum anəna̱n ka̱kul ishi oza̱ ka̱kul nra ngga mɓa, na oza̱ a yichi awo a kpán irirì ka̱. Iriri va irirì iga nnandər a.

20 ÁTimoti, pángchí pa̱ dakdak iya̱m va̱ ma nak iɗəɗək aɓu chit ka̱ ashe awo. Kang iya̱m ro a yar ɓu ka̱ nnap anung va ngwa Inan ka̱t a. Kang iya̱m ro a yar ɓu ka̱t kpa ka̱ ndap izər ka̱ apal ishi iya̱m va mí nap akwam mí wór pa̱ nnyi. 21 Oro ka̱ atak nna nnandər ká̱ nnà te, oza̱ làr chit le ka̱ asa̱l nnap nna nnandər re.

Re nnap-nnəna̱n a təm nzəng ka̱ ɓu.

2 ATimoti

1

2

3

4

Nlir nnap-nlà aBulus ka̱

ATimoti

aga aparəm

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus unəm uga nre aYesu kəristi ka̱ atak nɗom Inan. Unəm uga nre ka̱kul nla nnap nsar nnap-nləla ônəm. Nsar nnap-nlà irirì va mí ya ka̱ atak áYesu kəristi a. 2 N lir na a ga atak aTimoti uyen mi uma̱nma̱n. Re nnap nnəna̱n, ka̱ nrwa ìgwak, ka̱ nra ìgwak Inan uPon ká̱ u uYesu Kəristi uPonzhi yi a təm nzəng ka̱ ɓu.

Kang ìwuswa a nəm ɓu ka̱t

3 Mmami ka̱ nna aɗəngchi Înan va mmami ka̱ nnəm inok á na ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak inəna̱n wa nva okəka mi ka̱ nəm a. Mi ɗəngchi na nva̱ mi rəng ɓu ka̱ mpipyal ka̱ ashe aduwa va mi nəm pa̱ ɗəkər ka̱kul ɓu. 4 Izwam ka̱ alum mi rəng ayən ɓu ka̱ mbəl te, ayang nya ɓu i ji mi. Na n ya ɓu na ìgwak mi a chang. 5 Nna nnandər ɓu ngga nnandər nná kong ka̱ mi chit ka̱t kpa. Nna nnandər va ngəshi te, ka̱ yà ka̱ ashe aLoyis ukəka ɓu uchar. Won te, ka̱ ashe anang ɓu uAfiniki. Nna kan ǹyangmata̱ te, n nyinyi pa̱ nna yà ka̱ ashe ɓu kpa. 6 Ka̱kul nva̱ ta te, mmami ka̱ nrəng aɓu pa̱ kan wa kong ka̱t, wa nəm inok nəm ká̱ imwa ɓu iga nnyi nnəm nnap va Inan a na. Nna nva̱ ká̱ u ya ka̱ atak nnak awo va ka̱ n nak aɓu ká̱ ishi a. 7 Inan pa te, uza̱ na aRuhu ayi aga nnəm nnap ka̱ ngga̱m ka̱t. Uza̱ na aRuhu aga nkam ayi, ka̱ aga mma̱n, ka̱ aga nnak yi i kpán ishi yi pa̱ dakdak.

8 Ka̱kul nva̱ ta te, kan wa nəm ìwuswa nnap aPonzhi yi uYesu ka̱t. Kang wa nəm ìwuswa mi ka̱t kpa. Mmami va ma pak ka̱ ashe ikan ka̱kul nnənap a. Wa ɓək anung nzəng ka̱ mi ka̱kul nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. Wa nəm ka̱ nkam Inan. 9 Inan va uwa ka̱mshi yi, uza̱ wór yi. Awór va awór anəna̱n a. Uza̱ nəm ka̱kul mɓyen inok iga ishi yi ka̱t. Uza̱ nəm ka̱kul mɓyen inok iya̱m va uza̱ ɗom nnənəm ka̱ nnap nnəna̱n nəna̱n. Nnap-nnəna̱n va uza̱ na yi chit ká̱ imwa ka̱ ashe aYesu kəristi kan mɓàn apambin a. 10 Ǹyangmata̱ te, ma nyám chit ka̱ mban ka̱ nvang Anəm uga Nka̱mshi yi uYesu Kəristi va gəl asang ikú chit le. Uza̱ nak ma nyi nnap irirì, ka̱ nnap nkú anəm ka̱t, ka̱ atak nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. 11 Ka̱kul nnap-nlà ngga nchang nfe va ta ma nak mi n ta̱l unəm uga nla ônəm ká̱ unəm urere ka̱kul nnənap, ká̱ unəm uga nɗiɗyang ônəm. 12 Nna nak te, mmami ka̱ mɓək apir anung va̱ ta̱. Ka̱ nna kpa te, ìwuswa nəm mi ka̱t. Ka̱kul n nyi unəm va̱ nyi n na nnandər ka̱ na. N nyinyi pa̱ kpátkpát kpa pa̱ uza̱ kur mpanchi iya̱m va̱ kur n nak iɗəɗək á na ka̱ ashe awo har i ɓa i chu ilum nvəvang.

13 Wa ɗyang ntəm ka̱ atak oga nɗyang nnəna̱n va ká̱ u fe ka̱ anung mi nzəng ka̱ nna nnandər, ka̱ mma̱n va mí ya ka̱ atak áYesu kəristi. 14 Wa pángchí pa̱ dakdak nnandər va aRuhu-Nəna̱n va ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák yi ka̱ n nak iɗəɗək aɓu ka̱ ashe awo a.

15 Iya̱m ro yà lyat ɓu ka̱ apal ishi nnap va̱ ta̱ ka̱t. Nna nkpaktak onəm oga ashe mbin Asiya yang re mi ka̱ nkukwa har ká̱ uFijelus ká̱ uHermojenis kpa.

16 Re uPonzhi Inan a nyám nrwa ìgwak ûOnesiforus ka̱ onəm oga ashe nzhizhi. Ka̱kul pa̱ ɗəkər uza̱ i nak ìgwak i chang mi. Ntəm mi va̱ ta̱ ka̱ nzhi ikan a sat iya̱m iga ìwuswa ka̱tətak ka̱t. 17 Uza̱ ka̱ ɓa aRom te, uza̱ ram mi ka̱ ndəng ka̱ aba̱ng har uza̱ ɓa ya mi. 18 Re uPonzhi Inan a nak uza̱ a ya nrwa ìgwak ká̱ ilum nvang aKəristi. U nyinyi pa̱ kpaktak, apir inok inəna̱n pa̱ ɗongɗong iga nka̱mshi va̱ uza̱ nəm á mi ka̱ aAfisa.

2

Ushozha aKəristi uga nnandər

1 Ka̱kul nva̱ ta te, áyen mi, wa kam ka̱ ashe nnap-nnəna̱n va mí ya ka̱ atak aYesu Kəristi a. 2 Iya̱m va̱ ka̱ u fife n là ka̱ mpyal onəm pa̱ kyák va fife ká̱ achwang oza̱ te, wa nak nɗəɗək ka̱ ashe awo onəm onandər va ì nyi nɗiɗyang ôro nyi kpa a.

3 Wa ɓək anung ɓək kpa nzəng ka̱ yi wa ashozha unəna̱n uja aYesu kəristi. 4 Ushozha ro yà uva ka̱ anung inok ishozha kang i re nnap aɓo iya̱m iga apambin i kachi na ka̱t. Ka̱kul iya̱m pa̱ izən va̱ uza̱ i ɗom te, nna pa̱ o nəm inok iga nchang izər ûnəm va̱ yar wò ká̱ ishozha. 5 Unəm uga nnəm nsal ngga mmà nkələk i ya imwa ka̱t, ya uza̱ nəm nsal va̱ ta mal dakdak ká̱ iya̱m va̱ ma là pa̱ ma nəm a. 6 Unəm uga ngwap iram uga nnəm inok uwa mà pa̱ a ri mmal iram mpyal. 7 Kat amar ka̱ apal ishi iya̱m va̱ mmami ka̱ nləla. uPonzhi Inan i nak ɓu kpán ipir nkpaktak iya̱m. 8 Rəng nnap aYesu kəristi va mmá wong ka̱ na ka̱ atak ikú. Uza̱ fa ka̱ akum aDawuda wa nva̱ n là nva̱ mi là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe a. 9 Nnap-nlà Inan va mmami ka̱ mɓək anung ka̱kukul kang mmami ka̱ ashe ikan wa anəm va gantal nnap-mpakpak. Ka̱ nna kpa te, mí pa̱ ikan n̂nap-nla Inan jiwo ka̱t. 10 Nna nak te, mmami ka̱ nsar ìgwak ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak ka̱kul onəm Inan oyákyàk na oza̱ a ya nka̱mshi kpa. Nka̱mshi va mí ya ka̱ atak áYesu kəristi nzəng ká̱ ichumchum iga mbyet mbyet. 11 Nnap-nlà va̱ ta̱ təm chit wanta.

A yà pa̱ i kú chit nzəng ka̱ na te, ya i ga nlár nzəng ka̱ na na kpa.

12 A yà pa̱ i ka̱r ìgwak ka̱r te, i ga ntəm ntəm iponzhi nzəng ka̱ na na kpa.

A yà pa̱ i là pa̱ i nyi na ka̱t te, ya uza̱ i ga nla pa̱ o nyi yi ka̱t na kpa.

13 A yà pa̱ mmayi onəm oga nlan nnandər te, uza̱ jiwo te, unandər.

Ka̱kul uza̱ i nap akwam îshi wò ka̱t.

Unəm va ma məma̱n ká̱ inok

14 Wa pak inok nrəng iya̱m va̱ ta̱ ôza̱. Wa gwang oza̱ ká̱ uPonzhi Inan pa̱ kang oza̱ a dáp atam ka̱ apal ishi nnap nta̱pta̱p ka̱t. Ka̱kul a yà ka̱ nka̱mshi nro ka̱t. I ɓa ka̱ mɓək anung na chwat ônəm oga nfife. 15 Wa ɗak ka̱ nzhəng na u yichi ishi ɓu Înan wa anəm va ma ma̱n ka̱ ma̱n. Unəm uga inok va ka̱ iya̱m ro yà va uza̱ nəm iga ìwuswa ka̱t. Unəm uga nkan ìpir nnàp nlà ngga nnandər pa̱ dakdak. 16 Wa gbà̱ng ka̱ nnáp anung ngga nya ká̱ ipir ka̱t va i nak inəm ûnəm ka̱t a. i dàp nnap nnəm onəm mí wa Inan ka̱t i jujwak. 17 Nnap-nlà oza̱ i lok atak i ri wa anunur va i yal ka̱t. Ka̱ ashe oza̱ te, uHimeniyus, ká̱ uFilitus oma yà. 18 Oza̱ va lar chit re nnandər i là pa̱ ngwon ka̱ atak ikú ka̱ alum aga nkùr watar chit pa̱ matmat. Oza̱ ka̱ ǹyənggət nna nnandər oro. 19 Ka̱ nna kpa te, akum va̱ Inan bang asəngsəng ka̱t te, ka̱ nsat nsat wò ka̱ nnap-nlà ɓàp ká̱ izəzər pa̱, &lt;&lt;uPonzhi Inan nyi onəm va̱ nyi oji wò.&gt;&gt; Nro pa̱, &lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nla pa̱ mmawó uji Inan, u ma̱n ka̱ aɗiɗin ma̱n te, re uza̱ a gbà̱ng ka̱ nnəm iya̱m inga.&gt;&gt;

20 Ka̱ ashe nzhi nruprup te, mí ya iya̱m inok iga nnəm ká̱ azənariya, ká̱ iga azurfa na chwat ka̱t. Mí ya iga akun ya, ká̱ iga ame kpa. Iro ka̱kul inok va ikyin. Iro nnyi te, ka̱kul inok va ikyin ka̱t. 21 Nza̱ unəm nggo va nal adak inok va ikyin ka̱t a le á na ká̱ izər te, uza̱ i sat wa iya̱m iga nnəm inok ikyin, iya̱m va ma va̱n na le ka̱ nkukwa. Uza̱ i yà iya̱m va ka̱ nka̱mshi ka̱ atak anəm ga nzhi va̱ ta. Unəm va iya̱m ro yà ɓur ka̱ na lap ka̱t, nnəm inok inənan na chwat a.

22 Ka̱kul nva̱ ta te, wa gbà̱ng pa̱ gənggəng ka̱ aɗom aga izər apir ajo ovanza̱m. Wa pá ishi ka̱ ntəm ka̱ ashe nnap nnəm nnəna̱n, ka̱ nna nnandər, ka̱ mma̱n, ka̱ ntəm ikángkáng. Wa nəm iya̱m va̱ ta̱ nzəng ka̱ onəm oga nchal ka̱ ashe aɗin Inan ká̱ ìgwak inəna̱n a. 23 Kang iya̱m ro a yar ɓu ka̱ ndáp atam nlakchi ngga nyà ká̱ ipir ka̱t. U nyinyi pa̱ iya̱m va̱ ta i ɓa ka̱ ngba̱ng ikum. 24 Uzwal aPonzhi uYesu jiwo te, uza̱ i yà unəm uga ngba̱l ikum ka̱t. Uza̱ i yà unəm uga nnyam nrusok afu ônəm pa̱ kpaktak. Unəm va mam ka̱ nnyi nɗyang iya̱m. Unəm uga nka̱r ìgwak ka̱ onəm. 25 Unəm va i ɗa̱mshi onəm oga nyang nnap-nləla ka̱ ashe nnap nnəm ngga nra ká̱ ishi mo te Inan a nak oza̱ a ga̱ɓa̱n a le, har oza̱ a ɓa a nyi nnandər. 26 Na oza̱ a pətər a fa ka̱ ashe ajəp aShetan va kpán oza̱ chit pak na oza̱ a nəm iya̱m va uza̱ ɗom a.

3

Nnap-nnəm nra ngga nkur

1 Wa kpán ìpir nnàp va̱ ta̱. Ka̱ ashe nrá ngga nkùr te, mí ɓək anung pa̱ gənggəng. 2 Onəm i yà oga nɗom ishi oza̱, oga nchang mbwai, oga nnok, oga nrup ká̱ ishi, oga mpwat atam, oga nlan nkpak nnap nnəm ópo oza̱, oga nyà ka̱ aɗəngchi ka̱t, oga ngwa Inan ka̱t, 3 oga nyà ka̱ mma̱n ka̱t, oga nkpán owan oza̱ ka̱ afu, oga nvyap aɗin owan oza̱, oga nɗul ka̱ afu, oga nyang iya̱m inəna̱n, 4 onəm va nsar nnap-nlà oza̱ i yə́l awo ka̱t, oga nggha̱n ka̱ mmà nnap, oga nyar mbal, oga nɗom nna nfe nchang îshi oza̱ ka̱ nva̱ pa̱ oza̱ a ma̱n Inan. 5 Oza̱ ka̱ nkpán nnap ngwa Inan ngga apal pa̱ gənggəng. ká̱ nnà te, oza̱ na nnandər ká̱ ichumchum nnap va̱ ta ka̱t. Wa gba̱ng ka̱ apir onəm wa ova̱ ta. 6 Ka̱ ashe oza̱ te, onəm oga mmwom ka̱ ayi ntan ashe nzhí onəm oma yà. Oza̱ i tan atak ochar opərək pərək i lam oza̱. Ochar va nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ji nkam oza̱ ji. Aɗom aɓá̱ngɓa̱ng apir pa̱ ɗongɗong yar nnap nnəm ka̱ oza̱ chit pa̱ kpaktak. 7 Ochar va̱ ta pa̱ ɗəkər te, oza̱ ka̱ nfe nɗyang kan nnyi nnandər na pa̱ oza̱ a nyi te, a məma̱t. 8 Wa nva uJannes ká̱ uJambres yang nnap-nlà aMusa te, wa nnà ta kpa onəm va̱ ta̱ ka̱ nyang nnandər. Onəm va̱ ta̱ onəm oga nnap nnəm nvyapvyap. Ka̱ nnap nna nnandər yi te, mí kun oza̱ ka̱ ashishe kpa ka̱t. 9 Kap ka̱ nyang nnandər va̱ oza̱ yang te, ka̱ oza̱ i chu atak ro ka̱t. Ka̱kul nkak ishi oza̱ i ga nfa mban wa nji onəm oga oparəm va̱ ta.

Ichən aBulus ûTimoti iga nkùr anung

10 Mmaɓu ji ɓu te, u kpak nɗyang mi chit, u wur nnap nnəm mi chit, ká̱ iya̱m va̱ n nak ka̱ mpyal mi, ka̱ nna nnandər mi, ka̱ nka̱r ìgwak mi, ka̱ mma̱n mi, ka̱ nsar ìgwak mi, 11 ká̱ idumdum mi, ka̱ mɓək anung va̱ m ɓək. U nyi iya̱m va̱ nyi ya mi ka̱ aAntakiya, ka̱ aIkoniya, ka̱ aListəra, ka̱ apir idumdum va̱ n sar ìgwak ka̱ kà̱ oga atak va̱ ta. ká̱ nnà te, uPonzhi Inan ka̱mshi mi n fa ká̱ ikángkáng ka̱ ashe iya̱m va̱ ta pa̱ kpaktak. 12 Onəm va pa̱ kpaktak iya̱m va̱ oza̱ i nak ka̱ mpyal oza̱ kan i yà ntəm nnəna̱n apir ntəm va mí ya ka̱ atak áYesu kəristi te, nkpak pa̱ ma na idumdum ôza̱. 13 Onəm onga ka̱ onəm oga nlam onəm jiwo te, oza̱ i ga mpyal ka̱ nvyap i jujwak. Oza̱ i lam onəm nzəng ka̱ nlam ishi oza̱ kpa ka̱ anung nnənəm. 14 Mmaɓu ji ɓu te, wa pá ishi kà̱ nnəm iya̱m va ma ɗyang aɓu, ká̱ iya̱m va̱ u na nnandər ká̱ kəkam á. Ka̱kul u nyi onəm va̱ nyi u ɗyang iya̱m va̱ ta ka̱ atak oza̱. 15 U nyi asa̱l va̱ nyi kpa ká̱ mɓwakan nnà byet u ɓan nnyi iya̱m va̱ ma lir ka̱ ashe nnap-nlà nnəna̱n. Iya̱m va i nak ɓu ɓu yà ká̱ aghan aga nnyi asa̱l aga ǹya nka̱mshi ngga irirì ka̱ atak nna nnandər ká̱ uYesu Kəristi á. 16 Nza̱ nnap-nlà nggo ka̱ ashe nnap-nlà Inan te, Inan a yì ǹyi, kang ká̱ nka̱mshi byet ka̱kul nɗyang iya̱m, ká̱ nra̱n ká̱ unəm, ká̱ ngwongsəng nnap-nnəm anəm, ká̱ nɗyang asa̱l ûnəm aga ntəm ka̱ ashe nnap nnəm nnəna̱n kà̱ mpyal Inan kpa. 17 Ka̱ nka̱mshi byet na uzwal Inan a kúr unəm. Na uza̱ a gba̱l ká̱ ɗa̱mshi izər pa̱ kpaktak ka̱kul nnəm nza̱ apir inok inəna̱n nggo.

4

1 N gwang ɓu ká̱ Inan ká̱ uYesu Kəristi va i nap akwali ônəm oga irirì ka̱ onəm kúkú. Kang ka̱kul nnyam ishishi va̱ uza̱ nyám, kan ka̱kul iponzhiponzhi kpa te, iya̱m va ta̱ mmami ka̱ nla pa̱ u nəm. 2 Wa là nnap-nlà Inan ônəm kang wa lak alum ka̱ ka̱t. Ko a chàng nfe ka̱ oza̱ chàng, ka̱ a chàng nfe ka̱ oza̱ ka̱t te, kang wa mai ka̱ nləla ka̱t. Wa jəp oza̱ jəp ka̱ nnap-nlà. Wa ra̱n ka̱ oza̱ ra̱n. Wa na ichən ôza̱ na kpa na a kam oza̱. Wa ka̱r ìgwak ka̱ nzhing. Wa ɗyang iya̱m ka̱ nzhing kpa. 3 Ka̱kul alum na ka̱ mɓa onəm i ɗom ngwong achwang ka̱ nɗyang nnəna̱n ka̱t. Ka̱kul pa̱ achwang i wu oza̱ wu te, oza̱ i ɓut onəm oga nɗyang apir iya̱m va i chang ka̱ oza̱ ka̱ nfe, na a ɗyang ôza̱. 4 Oza̱ i ga̱ɓa̱n i re nggwong achwang ka̱ nnandər i ranggang i təm ka̱ nggwong achwang ká̱ irusok ita̱pta̱p. 5 Mmaɓu ji ɓu te, pa̱ ɗəkər te, wa kpán ishi ɓu pa̱ dakdak ka̱ ka̱ ashe nza̱ apir nnap nggo. Wa ka̱r ìgwak ka̱ mɓək anung. Wa nəm inok anəm uga nranggang i là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe. Wa yə́l inok va ma nak ɓu ka̱.

6 Mmami jem te, n chu atak va̱ chit mí na mi wa iya̱m va mí pà mí shi ka̱kul awop. Alum ngga mi ɓa rwam chit. 7 N lung ikum chit kùr. Ikum va ikum inəna̱n. N gba̱l chit ka̱ mmà nkələk ngga nchə̀r nchə̀r. N kpak nnap nna nnandər chit. 8 Iya̱m va̱ ɓur ǹyangmata̱ te, imwa nnap nnəm nnəna̱n va təm chit ka̱ nlok mi. Imwa va uPonzhi Inan, Unəm uga nnap-akwali uga nnandər i ga nna á mi ká̱ ilum nvang aKəristi a. Mi i na mmami ka̱ nkukwa ka̱t. Mi i na n̂kpaktak onəm oga nɗom nya nnyam ishishi ka̱ mban va uza̱ i nyám a.

Oga nnap-nlà nro

9 Wa ɗak pa̱ gənggəng na u ɓa atak mi pa̱ kəlak. 10 UDimas ka̱kul nɗom iya̱m iga apambin te, uza̱ re mi uza̱ ga aTasalonika. UKricens uwa ga mbin aGalatiya. UTitus nnyi te, uwa ga mbin aDalmatiya. ULuka uwa ka̱ nkukwa nzəng ka̱ mi. Wa ka̱m uMarkus na o ɓa nzəng ka̱ na 11 ka̱kul uza̱ ka̱ nka̱mshi byet ka̱ atak mi. Ɓa ka̱ na ka̱kul nnakshi ka̱ mi. 12 N re uTikikus ga Afisa. 13 Wa ru mɓa te, wa yar inan ìlukwan mi yar á mi ka̱ ka̱wo. N re ka̱ atak aKarpus ka̱ aTaruwasa. Wa wur atakarda mi á mi kpa. Awa aga iya̱m nlir oma jwak ngwur. 14 UAlekzanda unəm uga nla ala uwa nəm iya̱m ro á mi iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ nnandər. UPonzhi Inan uwa i pyát akat iya̱m va̱ ta. 15 Wa nəm dakdak nəm ka̱ na kpa. Ka̱kul uza̱ yang iya̱m va̱ mmayi ka̱ nləla ônəm byet. Uza̱ ma̱n ka̱ ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t.

16 Nva̱ n na ama̱n n ɓəp akwali aga ngəshi te, ka̱ unəm ro yà ka̱m anung mi ka̱t. Ma chən ma le ka̱ mi ma re ka̱ nkukwa. Kang ma kun ishi ká̱ iya̱m va̱ ta̱ a sat nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ôza̱ ká̱ ishi ka̱t. 17 Ka̱ nna kpa te, uponzhi uYesu sat nzəng ka̱ mi. Uza̱ na nkam á mi pa̱ ń là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ń re aɓuɓo ka̱t. Na nkpaktak onəm va̱ oYahudi ka̱t te, oza̱ a fe. Ka̱kul nva̱ ta te, ma ka̱mshi mi ilir ri mi ka̱t. 18 uponzhi uYesu i ka̱mshi mi ka̱m ka̱ ashe nza̱ apir iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng nggo va i ya mi a. Uza̱ i kpak mi ká̱ ikángkáng i ga ka̱ mi ka̱ ashe iponzhi wò iga apaɓur. Ichumchum təm ijini chit mbyet mbyet. Nna a təm.

19 Wa re anung re ûBilkisu, ká̱ uAkila, ká̱ uOnesiforus, ka̱ onəm oga ashe nzhizhi. 20 UErastus uwa sat ka̱ aKorinti kang. N re uTurofimus ka̱ aMilitus ka̱kul ikángkáng kur na ka̱t. 21 Wa ɗak ka̱ nzhing na u ɓa kang ayə́r i vang. UEubulus ka̱ nre anung aɓu. UPudens, ká̱ uLinus, ká̱ aKalaudiyus, ka̱ nkpaktak aɓoshi ogənan va̱ ka̱ ta̱ ka̱ nre anung aɓu kpa.

22 Re uponzhi uYesu a təm ka̱ ashe ìgwak ɓu. Nnap-nnəna̱n a təm nzəng ka̱ ɓu kpa.

ATitus

1

2

3

Nlir nnap-nlà aBulus ka̱

ATitus

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak aBulus uzwal Inan. Mmami va kpa unəm uga nre aYesu kəristi ka̱kul mɓa ka̱ ngga mpyal nnap nna nnandər onəm Inan oyákyàk, ka̱ nnak mí nyi nnandər va mà ka̱ nnap nnəm ngga ngwa Inan a. 2 Nwa Inan va ma ban akukum ka̱ apal nnak ìgwak ká̱ irirì iga mbyet mbyet va Inan va i nap akwam ka̱t, ka̱ nsar nnap-nləla ka̱ ashe nrá va̱ watar chit cho matmat a. 3 Ka̱ alum va mà te, uza̱ nyám iya̱m va̱ ta ka̱ mban ka̱ atak nla nnap-nlà ka̱ onəm. Nnap nlà va ma re iɗək nləla á mi ka̱ atak nnəm iya̱m va Inan Unəm uga Nka̱mshi yi nak mi pa̱ ń nəm a.

Inok aTitus ka̱ mbin aKarita

4 Mmami ka̱ nlir awasika va̱ ta̱ pa̱ a ga atak ɓu áTitus uyen mi uga nnandər ka̱ apal ishi nnap nna nnandər nzəngtəng va gwang mi ka̱ ɓu. Re nnap nnəna̱n, ka̱ nra ìgwak Inan uPon ká̱ uYesu Kəristi Unəm uga Nka̱mshi yi a təm nzəng ka̱ ɓu.

5 Iya̱m va̱ nak kan n re ɓu ka̱ mbin aKarita te, pa̱ u gba̱l ka̱ nɗa̱mshi aɓo iya̱m va̱ ɓur na a ra a ɓyen. Na u kyep onəmgbak ikilisiya ka̱ ashe nza̱ atak nggo kpa wa nva ka̱ n là pa̱ u nəm a. 6 Nkpak pa̱ unəm va̱ ta a yà unəm va ya ka̱ nnap nnəm nro va mí pwat ka̱t. Uza̱ i yà unəm uga uchar pa̱ uzəng. Ovəvan i yà ovan oga nna nnandər. Kang oza̱ a yà ovan va mí pwat oza̱ pa̱ ovan omaimai, ka̱t te pa̱ ovan oma̱tma̱t oga ishi ilaklak ka̱t. 7 Ka̱kul unəm uga nnakshi ká̱ ikilisiya va Inan a nak iɗək inok wò á na ka̱ ashe awo te, a mà pa̱ uza̱ a nəm iya̱m ro va mí pwat ka̱t. Nkpak uza̱ i yà unəm uga nkak ishi ka̱t. Uza̱ i yà unəm uga nfə́l ìgwak ka̱t. Uza̱ i yà unəm uga ngwa nchè ka̱t kpa. Uza̱ i yà unəm uga nnəm ikum ka̱t. Uza̱ i nəm nkwórtok ka̱ nram iya̱mkak ka̱ apal ishi iya̱m va̱ uza̱ ka̱ ka̱t. 8 Uza̱ a yà unəm uga nnyi nka̱m onəmchən, unəm uga nɗom iya̱m nənna̱n. Unəm uga nsat pa̱ kwák. Unəm va nnap-nnənəm sat nzwan pa̱ kwar a. Unəm-nəna̱n pa̱ chak. Unəm uga nnyi nkpán ishi wò. 9 Nkpak pa̱ uza̱ a bur pa̱ gənggəng pa̱ dakdak nnap-nlà va nnandər. Nna ma ka̱ ɗyang ônəm na uza̱ a nak ìgwak oro a kam ka̱ atak nɗyang nnəna̱n. Uza̱ a kùr akwam onəm oga mbyet nɗyang nnəna̱n va̱ ta̱ kpa. 10 Ka̱kul onəm oga nkak ishi oma yà pa̱ kyák, ká̱ onəm oga atam awon, ká̱ onəm oga nlam owan oza̱, a jwak ìdongkong onəm oga mpà ache. 11 Nkpak pa̱ ma ɗa̱t nnáp anung oza̱ va̱ ta̱. Ka̱kul a ta̱l chit pa̱ oza̱ ka̱ ǹyənggət nkpaktak onəm ka̱ oga nzhi pa̱ ɗongɗong ka̱ atak nɗyang iya̱m va mà ka̱t a. Oza̱ ka̱ nnənəm ka̱kul oza̱ kwórtok nnga. 12 Uzəntəng ka̱ ashe oza̱ onəm oga mbin aKarita uga nya iya̱m iga nfa, uwa ka̱ anung wò là pa̱, &lt;&lt;Onəm oga mbin aKarita pa̱ ɗəkər te, oza̱ onəm oga nnap akwam. Oza̱ izhé iga anyin iɓá̱ngɓa̱ng. Oza̱ onəm oga mpwom oga nri iya̱m ka̱ akpang.&gt;&gt; 13 Nnap-nləla va̱ ta̱ nnandər. Ka̱kul nva̱ ta te, wa ra̱n ka̱ oza̱ pa̱ gənggəng. là ôza̱ pa̱ oza̱ a tong pa̱ dakdak ka̱ ashe nna nnandər. 14 Kang oza̱ a təm kà̱ nnak achwang ka̱ nfe irusok ita̱pta̱p oYahudi, ka̱t te oza̱ a təm kà̱ nfe iya̱m va̱ onəm va̱ yang ka̱ nnandər chit oza̱ ka̱ nləla pa̱ ma nəm a. 15 Ka̱ atak anəm va̱ unəna̱n te, nkpaktak iya̱m i yà inəna̱n. Ka̱ atak anəm va̱ nrəng nnənap nna te, iya̱m ro yà inəna̱n jiwo ka̱t. Igwák iga nrəng nnap oza̱ ká̱ ìɗimɗim igwák oza̱ te, ina na pa̱ kpaktak. 16 Oza̱ i là ka̱ asap anung pa̱ o nyi Inan nyi. Ka̱ nna kpa te, ka̱ atak iya̱m va̱ oza̱ ka̱ nnənəm te, oza̱ ka̱ mpyen nnyi na. Oza̱ iya̱m iga nnəm jan, onəm oga nlan nkpak nnap nnəm. Oza̱ ɓa̱ng mɓa̱ng nva̱ pa̱ ma nəm iya̱m nənna̱n ro ka̱ oza̱ ka̱t.

2

Pa̱ uTitus a ɗyang nɗyang nnəna̱n

1 Mmaɓu ji ɓu te, ɗyang iya̱m va nɗyang nnandər. 2 là ônəmgbak pa̱ oza̱ a tong onəm va kpán ipir ishi oza̱ kpán, onəm va mí nak inəm nak oza̱. Onəm oga nrəng nnap. Onəm oga nna nnandər ngga nnandər, ka̱ mma̱n, ka̱ nka̱r ìgwak. 3 Wa là ônangchar wa nnà ta kpa. là ôza pa̱ oza̱ a tong ochar oga nkpak nnap nnəm. Kang oza̱ a yà ochar oga nvyap aɗin onəm ka̱t. Kang oza̱ a tong ochar oga ngwa nchè ka̱t kpa. Re oza̱ a ɗyang iya̱m va inəna̱n 4 na a nak oza̱ a ɗyang ntəm ivan ngga mma̱n ôɓar oza̱ ka̱ ovan oza̱, ka̱ ochar oɓwakan. 5 Re onangchar a ɗyang óchar oɓwakan kpa pa̱ oza̱ a tong ochar oga nsat pa̱ kwák, onəna̱n, oga nnyi nnakshi ka̱ nzhi, oga nnyi nnap, oga nkpak nnap nnəm ôɓar oza̱. Iya̱m va̱ ta á yà pa ka̱kul kan unəm ro a nnap nzwar ro ka̱ apal ishi nnap-nlà Inan ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. 6 wantana kpa wa là nnap ká̱ aɓo onunggwan va̱ oma kam izər chit ka̱t. Pa̱ oza̱ a kpán ishi oza̱ pa̱ dakdak. 7 Wa ta̱l unəm va mí ɗyang nza̱ apir ntəm nnəna̱n nggo ka̱tətak. Ka̱ ashe nɗyang iya̱m ɓu te, wa nyám nnandər nzəng ka̱ nnəm iya̱m ka̱ ashe mɓa̱ng ìwu. 8 là nnap-nlà ka̱ achu ayalyal va unəm ro i byet ka̱t a. Nəm iya̱m va̱ ta na a nak unəm uga nyang nnap ɓu a yar ìwuswa, ka̱ uza̱ a yà ka̱ anung aga nla iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ro ka̱ apal ishi yi ka̱t. 9 là ózwal pa̱ oza̱ a kpak nnap nnəm ônəm ga nzhí oza̱. Re nza̱ apir inok oza̱ nggo te, a yà iga nchang ìgwak, kan oza̱ a dáp izər ka̱ oza̱ ka̱t. 10 Kang oza̱ a nəm ayi ka̱t kpa. Oza̱ a nyám pa̱ oza̱ onəm nəna̱n, na ka̱ ka̱ ashe nza̱ iya̱m nggo te, oza̱ a nak nɗyang aPonzhi Inan Unəm uga Nka̱mshi yi a sat iya̱m iga mɓyen ndər. 11 Inan nyám nnap nnəna̱n chit ka̱ mban. Ka̱kul nka̱mshi irirì nkpaktak onəm. 12 Nnap va̱ ta ka̱ nɗyang iya̱m ayi pa̱ i swang ka̱ cho nnap nnəm ngga nyang ngwa Inan, ka̱ ntəm ka̱ ashe aɗom pa̱ ɗongɗong a ga nyà ká̱ ipir ka̱t a. Nnap-nnəm va ngga apambin. Í swang na i təm ka̱ ashe nnap nnəm ngga nra ìgwak, ka̱ nnəna̱n, ka̱ ngga ngwa Inan ka̱ ashe apambin va̱ ta̱, 13 nzəng ka̱ nlok nyə́l nnak ìgwak nnap nnəna̱n va alum va̱ Inan yi uga ichumchum, Unəm uga Nka̱mshi yi uYesu Kəristi i nyám ishi wò ka̱ ashe ichumchum te, í ya a. 14 Uza̱ va na ishi wò ká̱ ikú ka̱kul yi na o ka̱mshi yi i fa ka̱ ashe nkpaktak iya̱m inga. Uza̱ nal onəm va̱ ojini chit pa̱ satsat ka̱kul ipa̱ng wò. Onəm va kpar ìkpar nnəm iya̱m nənna̱n byet a.

15 Wa pak inok nla iya̱m va̱ ta̱ ônəm. Won onəm nzəng ka̱ nnyam ntan ôza̱ ka̱ ashe ichumchum. Kang wa ma̱n unəm ro a ɓák ntan á ɓu ka̱t.

3

Nzhing ka̱ nnəm inok inəna̱n

1 Wa rərəng ôza̱ pa̱ oza̱ a kpak nnap nnəm ônəm oga akwali, ka̱ onəm oga ichumchum. Re oza̱ a kpak nnap nnəm ôza̱ nzəng ka̱ ntəm ka̱ ashe ngbar izər ka̱kul nnəm inok va pa̱ kpaktak inəna̱n. 2 Kang oza̱ a vyap aɗin anəm ro ka̱t. Kang oza̱ a yà onəm oga ngbá̱ng ikum ka̱t. Oza̱ a yà onəm oga nnap-nnəm. Oza̱ a nyám ǹyen ká̱ ishi va ji pa̱ chatchat n̂kpaktak onəm. 3 Ka̱ ya te, ká̱ i yà onəm opərəkpərək na kpa. Ká̱ i yà onəm oga nlan nnap nnəm na kpa. Ma ka̱ nak yi i làr. Ká̱ i yà ozwal aɗom aga izər apir pa̱ ɗongɗong ka̱ nfe nchang. Ká̱ i təm ka̱ ashe nnap nnəm mɓá̱ngɓa̱ng ngga nkpán owan onəm ka̱ afu, ká̱ ìkpar iga ngba̱l unəm. Ká̱ i yang owan yi, kang owan yi ka̱ yang yi na kpa. 4 Nna kang nnap-nnəna̱n Inan, ka̱ mma̱n Inan Unəm uga Nka̱mshi yi fa mban te, 5 uza̱ ka̱mshi yi. Uza̱ ka̱mshi yi ka̱kul inok inəna̱n iga ishi yi ro ka̱t, ka̱kul nrwa igugwak, ka̱ amar va ma mar yi kà̱ɗi ka̱ atak nnàl yi i tong opipye ka̱ atak inok aRuhu-Nəna̱n. 6 ARuhu va uza̱ zuk ayi na ma zuk ka̱ anung aba̱ng ka̱ atak inok aYesu kəristi Unəm uga Nka̱mshi yi. 7 Ma nəm iya̱m va̱ ta na ma nak yi i tong onəm nəna̱n ka̱ mpyal Inan ka̱ atak nnap nnəna̱n nəna̱n na i tong ovan oga ngwur iya̱mkup iga nnak ìgwak kà̱ nya irirì iga mbyet mbyet. 8 Nnap nlà va̱ ta̱ təm chit wanta. Nna pa̱ n ɗom pa̱ u zhat ka̱ nla nnap-nlà a kəkam ka̱ apal ishi iya̱m va̱ ta na onəm va̱ na nnandər na ká̱ Inan te, oza̱ a na ishi oza̱ pa̱ kpaktak ka̱ nnəm inok inəna̱n. Iya̱m va̱ ta ɓyen byet, kan ka̱ nka̱mshi ka̱ atak onəm pa̱ kpaktak.

9 Mmaɓu ji ɓu te, wa gbá̱ng ka̱ ndáp atam nlakchi, ká̱ nshal nnap oga akum ìjili, ká̱ ngbà̱ng ìkum, ka̱ ndáp atam ka̱ apal ishi nnap-mpakpak. Ka̱kul nnəm iya̱m wa iva̱ ta yà ka̱ nka̱mshi nro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t. Oza̱ iya̱m ilakchi. 10 Unəm uga mɓa ka̱ nkap izər va̱ u won na ngga ngəshi ka̱ mpəpar kan uza̱ ma̱t te, wa fa asəsa̱l. 11 Nyi pa̱ apir anəm va̱ ta unəm iga ishi ilaklak, unəm uga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Uza̱ nyinyi ká̱ ishi wò pa̱ o gəl akwali îshi wò chit ká̱ ishi wò.

Aɓoshi inok ikyin iro

12 Mi re uArtimas, ka̱t te uTikikus a ɓa a chu byet te, wa ɗak na u ɓa atak mi ka̱ Nikopolis. Ayə́r aga atak rusok i vang i kùr i ya mi ka̱ ta. 13 Wa ɗak pa̱ gənggəng na u ka̱mshi uZinas va *ulauya ká̱ uApolos ka̱ ashe achen oza̱. Wa nakshi nak le kan oza̱ a lan iya̱m ro ka̱t. 14 Nkpak pa̱ onəm yi a ɗyang na a nyi nna ishi oza̱ pa̱ kpaktak ka̱ nnəm inok ikyin. Ka̱kul kan oza̱ a lan iya̱m iga nri ká̱ iga mpà ká̱ izər ka̱t, ka̱ nva pa̱ oza̱ a nəm inok ro ka̱t, oza̱ a təm ká̱ imwa a.

Nfar nnap nnəna̱n

15 Nkpaktak onəm va̱ nzəng ka̱ mi te, oza̱ ka̱ nre anung aɓu. Wa re anung re ônəm oga mma̱n yi ka̱. Onəm va oga nna nnandər a. Re nnap-nnəna̱n a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak.

AFilimon

Nlir nnap-nlà aBulus ka̱

AFilimon

1

1 Awasika va̱ ta fa ka̱ atak aBulus va ka̱ ashe ikan ka̱kul aYesu kəristi. Mmami nzəng ká̱ ugənang yi uTimoti. Mmami ka̱ nlilir na a ga atak aFilimon unəm uga nnəm inok nzəng ka̱ yi uma̱nma̱n 2 ká̱ uAfiya ugənang yi uyenchar ká̱ uArkibus uwan yi uga nlung ikum Inan, ká̱ ikilisiya va̱ ka̱ mɓut ka̱ nzhi ɓu a.

3 Re nnap nnəna̱n ka̱ nra ìgwak Inan uPo yi ká̱ uponzhi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

Mma̱n ka̱ nna nnandər aFilimon

4 Pa̱ ɗəkər mmami ka̱ nna aɗəngchi Înan ilum va pa̱ kpaktak mi nəm aduwa aɓu. 5 Ka̱kul mmami ka̱ nfe nnap nna nnandər ɓu ká̱ uponzhi uYesu ka̱ apir mma̱n va̱ u ma̱n nkpaktak onəm Inan. 6 Mmami ka̱ n chál Inan pa̱ nna nnandər ɓu ngga ntəm ngga mma̱n izər ka̱ aɓo onəm a ɓa ka̱ ngbà̱ng ka̱ ashe nnyi apir iya̱m nənna̱n va ka̱kul yi va̱ ka̱ ashe aKəristi a. 7 Mma̱n va̱ mmaɓu ka̱ te, a chang ìgwak á mi pa̱ makmak. A nak ìgwak kam mi kpa ágənang. Ka̱kul u nak igwák onəm Inan ra.

Achal ka̱kul aOnisimus

8 Ka̱kul nva̱ ta te, ka̱ apal ntəm yi nja aKəristi te, ká̱ ń là aɓu là pa̱ kakkərak pa̱ u nəm iya̱m va̱ n ya mà pa̱ u nəm. 9 Ka̱ nna kpa te, mi nəm pa ka̱t ka̱kul mma̱n. Á kəkap á mi pa̱ ń chál ɓu chál. Mmami uBulus unəmgbak va ǹyangmata̱ te, n sat unəm upakpak ka̱ ashe ikan ka̱kul aYesu kəristi. 10 Mmami ka̱ nchal ɓu ka̱kul ayen mi uOnisimus va n ta̱l upupon ka̱ ashe nzhi ikan a. 11 Ka̱ yà te, uza̱ ka̱ nka̱mshi nro ka̱ atak ɓu ka̱t. Nna kan ǹyangmata̱ te, akwam ka̱t, uza̱ sat chit ka̱ nka̱mshi ka̱ atak mi. Uza̱ ka̱ nka̱mshi na kpa ka̱ atak ɓu. 12 Mmami ka̱ nre nre ka̱ na pa̱ a le atak ɓu. Uwa nnap ngga anung anyi mi. 13 Ka̱ ɓyen á mi pa̱ ka̱ ń re na ka̱ sat ka̱ atak mi na uza̱ ka̱ nakshi ka̱ mi ka̱ɗor ɓu nva̱ ǹyangmata̱ mmami ka̱ ashe ikan ka̱kul nla nnap-nlà Inan a. 14 ká̱ nnà te, mi ɗom pa̱ ń nəm iya̱m ro pa ka̱t, ya ka̱ mma̱n ɓu kan. Ka̱kul kan a wa a yà pa̱ ma nak ɓu nak ka̱ nnəm nnap ka̱t. Re a yà pa̱ u nəm iya̱m va u ya mà ka̱ ɓu ka̱ nnəm a.

15 Mo te, iya̱m va̱ nak kan ma kap na ka̱ ɓu pa̱ ɗa̱p te, na uza̱ a le atak ɓu te, a təm mbyet. 16 Uza̱ i le atak ɓu wa azwal lap ka̱t. Uza̱ i le wa anəm va ji uzwal ji pa̱ makmak a. Uza̱ i le wa anəm va ka̱ atak mi te, ugənang uma̱nma̱n. Ka̱ atak ɓu te, i jujwak ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo. Ko a yà ka̱ apal apir igənang anəm, ka̱t te apir igənang ka̱ ashe aPonzhi uYesu Kəristi a. 17 Ka̱kul nva̱ ta te, a yà pa̱ u yar mi yar pa̱ mmami uwan ɓu uga nnəm inok nzəng ka̱ ɓu te, ka̱m na wa nva ká̱ u ka̱m mi. 18 Ko ka̱ yà pa̱ uza̱ pat nnap nro aɓu, ka̱t te uza̱ ri akat ɓu ro te, re nɗəɗək á mi. 19 Mmami uBulus mmami na ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ ka̱ awo mi. Nna pa̱ mi mumwa. Kang wa rəng pa̱ u ɓyen ka̱ mmami na kang u ya irirì iga mbyet mbyet ka̱t. 20 Ágənang, mmami ka̱ n chál ka̱kul aPonzhi Kəristi pa̱ n ya nnap-nnəna̱n ro ka̱ atak ɓu. Wa nak ìgwak mi a rusok pa̱ ɗuu ka̱kul aKəristi. 21 Ko ngga̱m ro yà ka̱ ashe mi ka̱t, ka̱kul n nyi nkpak nnap-nnəm ɓu nyi. Nna nak te, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ aɓu ka̱kul n nyinyi pa̱ ɓu nəm á mi ji iya̱m va̱ ji n chál. 22 Wa ɗa̱mshi atak nra ɗa̱mshi á mi kpa. Ka̱kul n nak ìgwak chit pa̱ ka̱ atak aduwa wo te, mí məma̱n á mi mi le atak wo kà̱ɗi.

Nre anung owan aBulus

23 UIpafaras uwan mi ka̱ ashe ikan ka̱kul aYesu kəristi na kpa ka̱ nre anung aɓu. 24 UMarkus ká̱ uAristakus, ká̱ uDimas, ká̱ uLuka owan mi uga nnəm inok nzəng ka̱ mi ka̱ nre anung aɓu kpa. 25 Re nnap-nnəna̱n aPonzhi uYesu Kəristi a təm nzəng ká̱ wo.

AIbərahim

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Nlir nnap-nlà âkum ìjili

AIbərahim

1

UYa Inan uwa ji pa̱ kpaktak

1 Matmat te, Inan là nnap ka̱ okəka okəka yi ka̱ asa̱l pa̱ ɗongɗong pa̱ kyák ka̱ atak nnap-nlà onəm oga nka̱m nre ka̱tətak. 2 Ǹyangmata̱ ka̱ ashe nra ngga nkur va̱ ta̱ ji wo te, uza̱ là nnap ayi ka̱ atak aYen wò. Uwa uza̱ nak na ta̱l uyen uga ngwur akup ká̱ iya̱m pa̱ kpaktak. Ka̱ atak a wà kpa uza̱ nəm apambin ká̱ apaɓur. 3 UYen uwa ichumchum Inan va ka̱ ngghan mí yiya. Uwa kpa ka̱ nnap nnəm nva pa̱ səlak nji Inan. Uwa ka̱ nnak nkpaktak iya̱m i yà ka̱ atak ichumchum nnap-nlà ngga nfa ka̱ anunung. Ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l ka̱ nnal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi ayi chit te, uza̱ le ɓa ga apaɓur təm ka̱wo ari Inan uwa ji pa̱ kpaktak. 4 A nak te, uza̱ ji oma̱leka ji pa̱ makmak ká̱ ichumchum. Wa nva aɗin va̱ uza̱ ka̱ te, a ji ajo oza̱ ji pa̱ makmak a.

5 Umaleka uro ya uva Inan là apir nnap-nlà va̱ ta̱ á na ka̱t. Nna pa̱,

&lt;&lt;Mmaɓu na uYen mi.

Nda n ta̱l uPo ɓu chit.&gt;&gt;

Uza̱ là iya̱m va̱ ta̱ ûma̱leka ro ka̱t kpa. Nna pa̱,

&lt;&lt;Mi ta̱l uPupon.

Uza̱ nnyi te, i ta̱l uYen mi.&gt;&gt;

6 Inan won pa̱ o re nre ká̱ uYen wò ugəshi ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ te, uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Re nkpaktak oma̱leka a wop na.&gt;&gt;

7 Oma̱leka jiwo te, iya̱m va ta̱ uza̱ là ka̱ apal ishi oza̱. Uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Uza̱ i nak oma̱leka wò i tong wa ayə́r.

Onəm oga nnəm inunok nnyi te, uza̱ i nak i tong wa apər.&gt;&gt;

8 Iya̱m va ta̱ Inan là ka̱ apal ishi aYen wò jiwo. Uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;ÁPonzhi-Inan, iponzhi ɓu pak chit təm mbyet mbyet.

Iponzhi ɓu va u kpán idari dari te, iponzhi iga nva̱n nnandər.

9 Iya̱m inəna̱n na u ma̱n.

Iya̱m ina te, u ma̱n ka̱ ka̱t, u yiyang.

Ka̱kul nva̱ ta te, Inan va̱ Inan ɓu te,

Uza̱ nak ɓu chit ishi ka̱ apal ishi nlwàk ɓu pa̱ kpaktak.

Atak nsat va̱ ta̱ i ɓa ka̱ nchang ìgwak aɓu pa̱ makmak.&gt;&gt;

10 Uza̱ là kpa pa̱,

&lt;&lt;ÁPonzhi-Inan, ka̱ mɓəɓan na byet te, mmaɓu na u nəm apambin.

Apaɓur pa̱ kpaktak iya̱m va mmaɓu na u nəm kpa.

11 Oza̱ i kukur. Mmaɓu ji ɓu te, u təm chit mbyet mbyet.

Nkpaktak oza̱ i gbəgbak wa ilukwán.

12 Ɓu chəndər oza̱ wa nkup iya̱m iga ndan izər.

Mi i ga̱ɓa̱n oza̱ ga̱ɓa̱n wa ntur ìlukwan i le mí pá ikak.

Mmaɓu ji ɓu te, ɓu təm ntəm ɓu.

U təm chit mbyet mbyet, ngwal ukak ro yà ka̱ ashe ɓu ka̱t.

Izun ɓu yà ka̱ nkur ka̱t.&gt;&gt;

13 Uro yà ka̱ ashe oma̱leka va uza̱ là nnap-nlà va̱ ta̱ á na ka̱t. Nna pa̱,

&lt;&lt;Təm ka̱wo ari mi na ń nak onəm oga nyang ɓu oza̱ a ta̱l itok iga nnak ashar ɓu a.&gt;&gt;

14 O nyi ka̱t ɗò? Nna pa̱ nkpaktak oma̱leka pa te, oza̱ oga aruhu aga nnəm inok va ma re nre ka̱ pa̱ a nakshi ka̱ onəm oga ngwur *akup ká̱ irirì iga mbyet mbyet a?

2

Nnap nka̱mshi mmakmak

1 Ka̱kul nva̱ ta te, nkpak pa̱ i nakshi pa̱ dakdak ká̱ iya̱m va̱ i fe chit. Ka̱kul le kan won i nəm achen yi i gba̱ng ka̱ ka̱t. 2 Nnap nlà Inan va̱ oma̱leka vang ka̱ te, ma məma̱n ka̱. Unəm va̱ pat iya̱m va̱ ma là, ka̱t te uza̱ yang nkpəkpak te, uza̱ yà nnyám ntan va məmal. 3 Chit te, a yà pa̱ i nakshi ka̱ nnap irirì iga mbyet mbyet imakmak va̱ ta̱ ka̱t te, i yar sang kang mí nyám ntan á yi ka̱t yà? UPonzhi uYesu uwa ká̱ ishi wò ɓan nla nnap irirì va̱ ta. Onəm va̱ ǹnyi fe ka̱ atətak ká̱ achwang oza̱ te, oma là á yi na i nyi pa̱ kpátkpát. 4 Inan nyám nnap nji wò nyám kpa ka̱ apal ishi nnap irirì va̱ ta̱ nzəng ka̱ nji oza̱ va̱ ta. Uza̱ nyám ka̱ atak nnəm iya̱m ichumchum chumchum ká̱ iga nɗaktak, ká̱ iya̱m pa̱ ɗongɗong, ká̱ imwa pa̱ ɗongɗong ija aRuhu-Nəna̱n va uza̱ kap ônəm wa nva uza̱ ɗom a.

UYesu Kəristi uwa ngwan nnap irirì

5 Ka̱kul oma̱leka na Inan nak nlok nnəm ichumchum ka̱ apambin va ka̱ mɓa ka̱t. Apal mbin va mmayi ka̱ nla nnənap a. 6 Ma nyám chit pa̱ kpátkpát ka̱ atak ro ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Unəm won nyan iza̱ kan ɓu ɗak ka̱ nrəng na yà?

Ka̱t te, unəm pa̱ wat wong nyang iza̱ kang ɓu nyàp ka̱ nənap yà?

7 U nak na oma̱leka ji na ka̱kul nra pa̱ ɗa̱p.

Te u na atak nsat nchumchum á na.

U rup ka̱ na kpa.

U nak na uwa ishi ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak ka̱ ashe apaɓur ka̱ apambin.

8 U na ichumchum á na ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

Nná ichumchum va Inan na á na ka̱ apal ishi iya̱m pa̱ kpaktak ta̱ te, Inan re iya̱m ro ka̱t. Ka̱ nna kpa te, ǹyangmata̱ te, i ya uza̱ ka̱ nnəm ichumchum ka̱ nkpaktak iya̱m ka̱t. 9 Ka̱ nna kpa te, mmayi ka̱ nya uYesu va ma nak oma̱leka ji na ka̱kul nra pa̱ ɗa̱p te, ma na ichumchum á na chit. Ma rup ka̱ na kpa ka̱kul ikú va̱ uza̱ kú. Iya̱m va̱ ta̱ pa̱ kpaktak nnap-nnəna̱n Inan, ná uYesu a kú ka̱kul nza̱ unəm nggo.

10 Ka̱kul nva̱ ta te, a məma ká̱ Inan pa̱ uYesu va iya̱m pa̱ kpaktak ma nəm ka̱kul a wà, kan iya̱m pa̱ kpaktak ma nəm nzəng ká̱ uwa kpa te, uwa a yà ishi ôza̱ ka̱ atak mɓək anung va kúr anung nnap nya irirì iga mbyet mbyet a. Mɓək anung va̱ ta̱ pa̱ kpaktak te, ka̱kul na Inan a ɓa ka̱ ovan wò pa̱ kyák a ya apir ichumchum chumchum. 11 Unəm va̱ i nal nnap-mɓá̱ngɓa̱ng onəm, ka̱ onəm va̱ uza̱ nal ôza̱ te, oza̱ fa ka̱ akum azəngtəng. Nna nak te, ìwuswa nəm uYesu ka̱ ngwór oza̱ pa̱ ogənan wò ka̱t. 12 Nna uza̱ là pa̱

&lt;&lt;Mi là nnap aɗin ɓu pa̱ gbá̱ngbá̱ng ôgənang mi.

Ka̱ ashe onəm oga ngwop ɓu, mi shep ɓu ka̱ nnap-nshì.&gt;&gt;

13 Uza̱ là kpa pa̱,

&lt;&lt;Mi təp nkam mi ká̱ izər ɓu na.&gt;&gt;

Uza̱ là kà̱ɗi pa̱,

&lt;&lt;Mmami na ta̱ ka̱ ovan va Inan na á mi.&gt;&gt;

14 Ka̱kul pa̱ ovan va̱ ta̱ onəm va izər va ìnyam na pa mwang ka̱ nchə̀r te, uYesu nyang unəm wa nji oza̱ na kpa. Na uza̱ a nəm igwan ka̱ apal ishi anəm uga ichumchum ikú ka̱ atak nkú na o wong. Unəm va̱ ta uwa uShetan. 15 Uza̱ nəm pa na uza̱ a fən nkpaktak onəm va̱ ma mar oza̱ na byet te, oma kap chit ká̱ izwal ka̱t, ka̱kul ayər ikú a. 16 A ra ka̱ mban pa̱ jakjai pa̱ uza̱ vang ka̱kul nka̱mshi oma̱leka na ka̱t. Nnap akum ìjili aIbərahim nna rwa na. 17 Ka̱kul iya̱m va ta te, nkpak pa̱ uza̱ a yà wa aɓo ogənan wò na kpa, ka̱ atətak ro a ɓur ka̱t. Na uza̱ a ta̱l uponzhi onəm oga mpyal awop uga nrwa ìgwak, uga nnandər va ka̱ nnəm inok Inan. Na uza̱ a shi iya̱m inana Înan iga nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng onəm. 18 Ka̱kul pa̱ uza̱ ká̱ ishi wò te, ma mà na mà ka̱ atak mɓək anung te, ya uwa yà ká̱ ichumchum iga nka̱mshi onəm va̱ ma ka̱ mmà oza̱ kpa a.

3

Ichumchum aYesu ká̱ ija aMusa

1 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang onəna̱n va nnap awór aga apaɓur yar wo yar te, re ìgwak wo pa̱ kpaktak a ga ká̱ uYesu. Uwa unəm uga nre Inan ka̱kul nnap nna nnandər. Uwa kpa uponzhi onəm oga mpyal awop uchumchum ka̱kul nnap nzəngtəng. 2 Uza̱ nəm nnandər yəl awo yəl ûnəm va̱ nak na ká̱ inok wa nva uMusa ka̱ nəm ka̱ onəm Inan a. 3 Ka̱ nna kpa te, ma ya məma pa̱ uwa a yà ká̱ ichumchum pa̱ makmak a ji uMusa ji, wa nva unəm uga mme nzhi uwa ká̱ ichumchum ji nzhi va̱ uza̱ me a. 4 Nza̱ nzhi nggo te, unəm a me. Unəm uga mme iya̱m pa̱ kpaktak te, uwa Inan a. 5 UMusa pa te, uza̱ nəm inok inandər ka̱ ashe nkpaktak nzhi Inan wa azwal. Na uza̱ a là nnap ka̱ apal ishi iya̱m va nna ma ɓur ka̱ nləla. 6 UKəristi Unəm uyákyàk Inan jiwo te, uza̱ nəm inok inandər ka̱ nzhi Inan wa aYen umarmar. Mmayi na i ta̱l nzhizhi a yà pa̱ i tong i kəkam ka̱ ashe nnak ìgwak va̱ mmayi ka̱ nlan ka̱ a.

Nna nnandər nna ɓyen

7 Ka̱kul nva̱ ta̱ te, o nəm wa nva aRuhu-Nəna̱n là. Nna pa̱,

&lt;&lt;Nda a yà pa̱ o fe ichəchu te,

8 kang o twat anung igwák wo ka̱t.

Kang a ya wa nva̱ ka̱ o nəm ká̱ ilum va̱ ka̱ fa iya̱mkak ka̱ mi ka̱ ashe nra va̱ o ma mi ka̱ ashe anyin va̱ a.

9 Ka̱ ta na okəka wo ka̱ ma mi, oza̱ va̱k mi.

Oza̱ ya iya̱m va̱ ya n nəm, har a kur izun ìsəm neɗing.

10 Iya̱m va ta nak te, m mən ìkum ká̱ onəm oga ashe nra va̱ ta.

A nak te, n là pa̱,

&lt;Pa̱ ɗəkər te, ìgwak oza̱ ka̱ nnak oza̱ i tan afəp.

Oma nyi asa̱l mi chit ka̱t.&gt;

11 Te n sóng anung ka̱ ashe mmən ikum mi pa̱,

&lt;Ko pa̱ ɗa̱p oza̱ i tan ka̱ ashe njul va̱ mi na ka̱t.&gt; &gt;&gt;

12 Ôgənang, o nakshi pa̱ dakdak ka̱kul le kang ìgwak inga iga nyáng ka̱ nna nnandər a tar ka̱ ashe aro ka̱ ashe wó, a nak na uza̱ a chər atak Inan uga Irirì ka̱t. 13 Re o kam owan wó ká̱ izəzər nza̱ ilum nggo. A yà pa̱ nna ma yà, atak i tan mí wór pa̱ nda te, re o kam owan wó. Ka̱kul kang anung ìgwak aro ka̱ ashe wó a twat ka̱kul ntàng atak nnap mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 14 Í nəm ntəm nzəng ká̱ uKəristi a yà pa̱ na i tong a kəkam ka̱ apal ishi nna nnandər va̱ ká̱ i na ka̱ na ngəshi, har i ga i chu ilum iga nkur a. 15 Nnap nlà Inan ləla kpa pa̱,

&lt;&lt;Nda a yà pa̱ o fe ichəchu te, kan o twat anung igwák wo ka̱t.

Kang a ya wa nva̱ ka̱ o nəm ká̱ ilum va̱ ka̱ o fa iya̱mkak ka̱ mi va̱ a.&gt;&gt;

16 Oda va̱ kap ka̱ nfe ichəchu va̱ oza̱ fe te, oza̱ fa iya̱mkak ka̱ na yà? Onəm va uMusa ka̱ lim mpyal dap oza̱ fa ka̱ ashe mbin aMasar ka̱t ɗò? 17 Ká̱ oda Inan mən ìkum ká̱ izun ìsəm neɗing yà? Ká̱ onəm va ka̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ tak kú ka̱ ashe anyin ka̱t ɗò? 18 Ká̱ oda Inan sóng anung pa̱ oza̱ i tar ka̱ ashe njul va̱ u ga nnəna ka̱t yà? Ká̱ onəm oga nlang nkpak nnap-nnəm va ka̱t ɗò? 19 Te í yá pa̱ oza̱ tan ka̱ ashe njul va̱ ta ka̱t, ka̱kul nlan nna nnandər oza̱.

4

Njul ka̱kul onəm Inan

1 Ka̱kul nva̱ ta te, re i nəm dakdak, ka̱kul le kan a wa a yà pa̱ uro ka̱ ashe wo a chu nyiya ka̱t. Ka̱kul nsar nnap-nlà ngga ntar ka̱ ashe njul Inan nna watar chit ka̱t. 2 Ma là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe là ayi na kpa wa nji oza̱. Nnap nlà va̱ ta yà ka̱ nka̱mshi oro ka̱ ashe oza̱ jiwo ka̱t. Ka̱kul oza̱ va̱ fe nnap-nlà va̱ ta te, oza̱ ya ka̱ nna nnandər ngga nkəka̱m ka̱t. 3 Mmayi va̱ i na nnandər na ka̱ te, i tan chit ka̱ ashe njul wa nva Inan là a. Nna pa̱,

&lt;&lt;N sóng anung ka̱ ashe mmən ikum mi pa̱ ka̱ pa̱ ɗa̱p, oza̱ i tan ka̱ ashe njul mi ka̱t.&gt;&gt;

Nna kap ka̱ nva̱ pa̱ Inan gba̱l ká̱ inok wò chit matmat ka̱ nfa ka̱ apambin a. 4 Ka̱kul uza̱ là nnap là ka̱ atak ro ka̱ ashe nnap-nlà wò ka̱ apal ishi nnap ilum iga ifangshat pa̱,

&lt;&lt;Inan jul ka̱ nra ngga nfangshat ká̱ inok wò pa̱ kpaktak.&gt;&gt;

5 Ka̱ ashe atak azəngtəng va̱ ta te, uza̱ ləla kpa pa̱,

&lt;&lt;Ko pa̱ ɗa̱p oza̱ i tan ka̱ ashe njul mi ka̱t.&gt;&gt;

6 Asa̱l na yà bol ka̱kul ntan ka̱ ashe njul va̱ ta. Onəm va̱ matmat ma là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe ôza̱ kan oza̱ tan ka̱ ashe njul va̱ ta ka̱t te, nlan nkpak nnap nnəm oza̱ nna nak. 7 A nak te, Inan pak ilum ro kà̱ɗi va mí wór pa̱ nda ta̱. A gba̱ng nva̱ng te, uza̱ là nnap-nlà ka̱ atak nnəm inok ká̱ uDawuda wa nva ma là chit pa̱,

&lt;&lt;Nda a yà pa̱ o fe ichəchu te, kan o twat anung igwák wo ka̱t.&gt;&gt;

8 Ka̱ ya pa̱ uJoshuwa tan ka̱ oIsa̱rila ka̱ ashe njul va̱ ta chit na nnandər te, Inan ka̱ là nnap ngga mɓa ro ka̱t. 9 Ka̱kul nva̱ ta te, ilum iga njul ka̱kul onəm Inan i ya ɓur. 10 Unəm va pa̱ kpaktak tar ka̱ ashe njul Inan te, ya uza̱ jul chit ká̱ inok na kpa, wa nva Inan jul ka̱ nva̱n nnəm inok ijiwò a. 11 Ka̱kul nva̱ ta te, re i ɗak na i tan ka̱ ashe njul va̱ ta. Ka̱kul le kan ntar ka̱ ashishe a ma̱t ka̱kul nyar nnap nnəm oza̱ ngga nlan nkpak nnap nnəm ka̱t.

12 Ka̱kul nnap-nlà Inan ká̱ irirì. Kang i nəm inok pa̱ gənggəng kpa. Á ri ji nza̱ ndokchi nrírí ngga anung pa̱ parəm ji. I pa atak, i va̱n irirì anəm i le ká̱ izər aruhu, ká̱ mɓan izər, ká̱ nvil. Á nyi nrəng nnap anəm ká̱ iya̱m va̱ unəm ɗom pa̱ kpaktak. 13 Iya̱m ro yà ibwambwam ka̱ atak Inan ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ nəm ka̱t. Nza̱ iya̱m nggo te, a ra pa̱ jakjai ka̱ mpyal Inan. Oza̱ pəl mpəlpəl ka̱ mpyal anəm va nkpak pa̱ i nyám ishi yi ka̱ mpipyal a.

UYesu unəm uga mpyal awop uchumchum

14 Ka̱kul pa̱ nna i yà ká̱ uponzhi onəm oga mpyal awop uchumchum va kyen ɓa ga apaɓur uwa uYesu uYa Inan te, re i bur pa̱ gənggəng iya̱m va̱ i là pa̱ i məma̱n ka̱ a. 15 UPonzhi onəm oga mpyal awop yi va̱ ta̱ pa te, uza̱ unəm va nlan ìkàm yi nəm nkun á na ka̱t ɗò ka̱t. Uza̱ pa te, unəm va mmà ka̱ ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo te, a ya na ya wa nva ya yi kpa a. ká̱ nnà te, ka̱ pa̱ ɗa̱p uza̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng jiwo ka̱t. 16 Ka̱kul nva̱ ta te, re i ga mpyal itok aPonzhi Inan iga nnap nnəna̱n ka̱ ashe nləp ikwoksok na i ya nnyám nrwa ìgwak nzəng ka̱ nnap nnəna̱n va i ka̱mshi yi ilum va pa̱ kpaktak ka̱ ashe nlan a.

5

1 Nza̱ uponzhi onəm oga mpyal awop nggo te, mí yak na ka̱ ashe onəm mí kyer na unəm uga nnəm inok Înan ka̱kul owan wò. Inok va iga ǹyichi imwa oza̱ Înan ká̱ iya̱m ipápà ka̱kul nshi iga nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. 2 Onəm oga amwang ká̱ onəm va̱ làr chit re asa̱l te, uza̱ nyi ngga ká̱ oza̱ pa̱ shiriri nyi. Ka̱kul uza̱ ká̱ ishi wò te, uza̱ kam ka̱t na kpa ka̱ nza̱ asa̱l-awu nggo. 3 Ka̱kul nva̱ ta te, nkpak pa̱ uza̱ a shi iya̱m ipápà ka̱kul nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng wò ka̱ nja aɓoshi onəm kpa. 4 Unəm kur nnak ishi wò ká̱ inok ichumchum va̱ ta ka̱t. Inan uwa wór unəm ka̱, wa nva uza̱ wór uHaruna ká̱ inok va̱ ta a. 5 wantana uKəristi uwa nak ishi wò ká̱ inok ichumchum iga iponzhi onəm oga mpyal awop va̱ ta̱ ka̱t. Inan a là á na pa̱,

&lt;&lt;Mmaɓu uYen mi

N ta̱l uPo ɓu chit nda.&gt;&gt;

6 Inan ləla kpa ka̱ atak ro ka̱ ashe nnap-nlà wò pa̱,

&lt;&lt;Mmaɓu unəm uga nshi iya̱m awop mbyet mbyet mbyet.

Inok va ipir ija aMekizedek a.&gt;&gt;

7 Ka̱ ashe nra va̱ uYesu uwa yà ka̱ apambin te, uza̱ nəm aduwa nzəng ka̱ nchal ichal ká̱ ayə́ng pa̱ gbá̱ngbá̱ng ûnəm uga ichumchum uva pa̱ a ka̱m ishi na pa̱ kang uza̱ a kú ka̱t a. Inan fe ayiyə́ng ka̱kul pa̱ uza̱ unəm uga nra ká̱ ishi pa̱ makmak. 8 Kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ uYa Inan te, uza̱ ɗyang nkpak nnap nnəm ka̱ atak mɓək anung va uza̱ ɓək. 9 Ma nak na uza̱ kur chit pa̱ chak te, uza̱ ta̱l atak va irirì iga mbyet mbyet i ɓəl ka̱ ka̱kul nkpaktak onəm va̱ ka̱ nkpak nnap nnəm á na a. 10 Inan ka̱ ngwór na pa̱ uponzhi onəm oga mpyal awop uva inunok apir ija aMalkisadek.

Awon ka̱ apal ishi nləp ifang

11 Nna i yà ká̱ iya̱m pa̱ makmak pa̱ i là ka̱ apal ishishi. ká̱ nnà te, nləla awo ká̱ nvəva̱n a kəkam ká̱ yi ka̱kul o mwan, ìgwak tul awo kà̱ nkpán ipipir ka̱t. 12 A mal pa̱ wa ǹyangmata̱ te, ká̱ o tong onəm oga nɗyang iya̱m ônəm chit. Ká̱ nna kpa te, nna o watar nva̱ chit pa̱ ma ɗyang iya̱m awo ka̱ apal ishi nnandər nnap-nlà Inan kà̱ɗi ka̱t. Mbyal va ka̱kul ovanba̱k te, nna ma ká̱ wo. Iya̱m nri ikamkam a ji nkam wo ji. 13 Unəm va pa̱ kpaktak uwa ka̱ anung mma mbyal wa ayenba̱k te, uza̱ i kur nkpán ipir nɗyang ka̱ apal ishi ntong onəm onəna̱n kà̱ mpyal Inan ka̱t. 14 Iya̱m nri ikamkam pa te, ka̱kul onəmgbak. Oma ka̱ atak iya̱m va̱ oza̱ i nəm pa̱ ɗəkər ɗəkər te, oza̱ ɗyang nva̱n iya̱m inəna̱n ká̱ iɓá̱ngɓa̱ng îshi oza̱ chit nyi oza̱.

6

1 Ka̱kul nva̱ ta te, i re nnap nɗyang ngga ngəshi ka̱ apal ishi aKəristi na i pa ishi yi ka̱ nnap ntong onəm va kúr chit a. Kang i təm ka̱ mban akum nɗyang ngga apal ishi nnap ngga̱ɓa̱n nre awop alakchi ka̱ nnap nna nnandər ká̱ Inan, 2 ka̱ nnap nɗyang ka̱ apal ishi abaptisima, ka̱ nnap nnak awo ônəm ká̱ ishi, ka̱ nnap ngwon ka̱ onəm kúkú ka̱ atak ikú, ka̱ nnap-akwali aga mbyet mbyet ka̱t. 3 Ka̱ mma̱n Inan te, í nənəm pa.

4 Onəm va̱ oza̱ ya atak atántàn Inan chit, onəm va oma mà nchang imwa iga apaɓur va̱ chit, oza̱ ka̱m aRuhu-Nəna̱n ka̱m kpa, 5 onəm va oza̱ mà nchang nnap-nlà Inan mà ká̱ ichumchum iga nra ngga mɓa 6 kang a yà pa̱ oza̱ ru te, mí chu nle ká̱ oza̱ ka̱ apal asa̱l kà̱ɗi ka̱t. Ka̱kul oza̱ ka̱ mpak uYa Inan ka̱ apal akun ikú kà̱ɗi nzəng ká̱ nnyi pa̱ oza̱ i ya anunung ya. Oza̱ ka̱ nna ìwuswa á na ka̱ ashe onəm. 7 Mbin va̱ ka̱ ngwa ndəng iva̱r va̱ ka̱ mpəng pa̱ ɗəkər kang iya̱m nsusuk a fa ɓa nəm ishi har onəm oga nwuwap ɓən iya̱m te, Inan i nak nnap-nnəna̱n m̂bin va̱ ta. 8 A ya nnyi pa̱ mbin va̱ ta fa izú ká̱ nkpakshi te, ya a sat atak alakchi chit. Mí là anung mbín va̱ ta i vyap. Nkukur mpwak ka̱ apər na chwat.

9 Ônəm ma̱nma̱n, kap ka̱ nva pa̱ i là nnap-nlà wanta̱ te, mmawó te, i nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ mmawó ka̱ ntong ka̱ apal nnap va ɓiɓyen jiwo. Nna nnap nka̱mshi ngga irirì iga mbyet mbyet a. 10 Inan lan nnandər ka̱t. Uza̱ i yà ka̱ nkong ká̱ inok wo ka̱ mma̱n va̱ mmawó ka̱ nnyinyam á na ka̱t. Mma̱n va o nyám ka̱ atak nka̱mshi va̱ ka̱ o nəm ônəm Inan. Mmawo ka̱ anung nnənəm na pa̱ har. 11 I ɗom pa̱ nza̱ uzəntəng wo nggo te, uza̱ a zhing ka̱ nnap nya nyə́l nnak ìgwak wò har a ga chu alum aga nkur. 12 Na kan o rusok izər ka̱t. Re o ɗyang nnap nnəm onəm va̱ ka̱ atak nna nnandər oza̱ nzəng ka̱ nka̱r ìgwak ká̱ nnap te, oza̱ ka̱m iya̱m va̱ chit ma sar nnap-nləla.

Nsar nnap-nlà Inan yə́l awo yə́l

13 Nva̱ Inan ka̱ sar nnap-nlà ûIbərahim te, unəm ro yà ji na uva uza̱ i sóng aɗiɗin ka̱t. A nak te, uza̱ sóng aɗin wò na. 14 Uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi nak nnap nnəna̱n aɓu. Mi na nva̱n aɓu. Mi na nva̱n aɓu kpa pa̱ makmak.&gt;&gt; 15 UIbərahim ka̱r ìgwak nzəng ka̱ nlok te, uza̱ ya iya̱m va̱ ma ka̱ sar nnap-nləla á na. 16 Unəm i sóng aɗin va ji na ji. A yà pa̱ anung gwang unəm ka̱ owan wò kang ma sóng chit te, nnap va̱ ta kùr chit. 17 Nna nak te, Inan ka̱ ɗom pa̱ ovan oga ngwur iya̱mkup va̱ uza̱ sar nnənap na oza̱ a nyi pa̱ kpátkpát pa̱ iya̱m va̱ o là te, i ga̱ɓa̱n ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t te, uza̱ sóng anung ka̱ kpa. 18 Inan nəm pa na ka̱ atak iya̱m iga iparəm va a təm chit i ga̱ɓa̱n ka̱t, kang asa̱l ro yà va Inan i nap akwam ro ka̱ ashishe ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, mmayi va̱ i chən chit i ɓa i ya atak mbwam ka̱ ashishe te, re ìgwak a kam yi pa̱ makmak ka̱ mbur pa̱ gənggəng iya̱m va̱ ma yichi ayi, mmayi ka̱ nnak ìgwak ka̱ a. 19 Nnak ìgwak va̱ ta̱ wa iya̱m iga nkpán irirì i sat ka̱ va mmayi ka̱ a. Iya̱m ro ya i səng na ka̱t. Ko pa̱ ɗa̱p iya̱m ro i dok na ka̱t. Nnà i tar har nsəm nza̱ni atak yə́ryər ka̱ nzhi Inan. 20 Atak va uYesu va̱ ga chit mpyal ayi te, uza̱ tar chit ka̱ ta ka̱kul yi. Uza̱ ta̱l uponzhi onəm oga mpyal awop Înan uchumchum chit mbyet mbyet. Inok va ipir ija aMalkisadek a.

7

1 Umelkizedek va̱ ta̱ pa te, ka̱ ya uPonzhi ka̱ aSalem. Uza̱ unəm uga nshi iya̱m awop uja aPonzhi Inan va Ji pa̱ Kpaktak. Uza̱ gwang aIbərahim ka̱ nle ka̱ atak nri oponzhi ká̱ ikum te, uza̱ nak nnap nnəna̱n á na. 2 Ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ uIbərahim ri ká̱ ikum te, uza̱ kpa̱k uzəng ka̱ ashe agba̱pchi na á na. Ngəshi te, ipir aɗiɗin pa̱ uponzhi uga nnap nnəm nnəna̱n. Uza̱ uponzhi aSalem kpa. Nna ipipir pa̱ uponzhi uga ntəm ntəm ikangkang. 3 Uza̱ yà ká̱ upon ka̱t. Uza̱ ya ká̱ unang ka̱t. Ma nyi akum ìjili va̱ oza̱ fa ka̱ ka̱t. Ma nyi alum aməmar ka̱t kang a wong a nyang alum ikuku. Uza̱ wa aYa Inan va uwa unəm uga nshi iya̱m awop mbyet mbyet a.

4 O dər apir ichumchum va̱ uza̱ ka̱. Ka̱kul ukəka yi uIbərahim ká̱ ishi wò te, ka̱ ashe nkpaktak iya̱m va̱ uza̱ ri ká̱ ikum te, uza̱ kpa̱k uzəng ka̱ ashe agba̱pchi uza̱ na á na. 5 Nnap mpakpak là pa̱ onəm oga akum ìjili aLawi va̱ tong onəm oga mpyal awop te, re uza̱ a ka̱m iya̱m pa̱ izən ka̱ ashe agba̱pchi ka̱ ashe iya̱m va ogənan oza̱ oIsa̱rila i na Înan a. Oza̱ i ka̱m kap ka̱ nva̱ pa̱ oza̱ fa ka̱ akum ìjili aIbərahim na kpa a. 6 Umelkizedek va̱ ta unəm va fa akum ìjili aLawi ka̱t te, a ka̱m apir iya̱m inana va̱ ta ka̱ atak aIbərahim. Uza̱ nak nnap nnəna̱n ûIbərahim kpa. Uza̱ va uwa Inan sar nnap-nlà pa̱ ɗongɗong á na a. 7 Nnap ngga ndap atam ro yà ka̱ ka̱t. Nna pa̱ unəm va dar uwan wò te, uwa i nak nnap nnəna̱n ûnəm va̱ ma dar na a. 8 Onəm oga nshi iya̱m awop va̱ ka̱ nka̱m iya̱m inana iga izən ka̱ ashe agba̱pchi te, ikú i yar oza̱ yar. Umelkizedek va̱ ka̱ ka̱m apir iya̱m inana va ta kpa te, ma nyám nnap chit ka̱ apal ishishi pa̱ uza̱ i kú jiwo ka̱t. 9 Ɗom te, mí ləla pa̱ uLawi va̱ ká̱ ishi wò unəm uga nka̱m izaka te, uza̱ na apir iya̱m va̱ ta na aMelkizedek nva̱ uIbərahim ka̱ na a. 10 Ka̱kul nva̱ uIbərahim ka̱ gwang umelkizedek te, uLawi ka̱ ya chit ka̱ ashe nchə̀r akəka wò.

11 Ma na nnap-mpakpak ônəm ka̱kul pa̱ apir inok onəm oga akum ìjili aLawi nna yà. Ka̱ ya pa̱ mí tong onəm va kukur ka̱ atak inok onəm oga mpyal awop oga akum ìjili aLawi na nna̱n te, ma ka̱ ɗak ka̱ nre nre ka̱ unəm uga nshi iya̱m awop ukak uga nnəm apir inok ija aMalkisadek ka̱ɗor ija aHaruna ka̱kul iza̱ lap yà? 12 A yà pa̱ ma ga̱ɓa̱n iya̱m ro ka̱ ashe inok iga nshi iya̱m awop te, nkpak pa̱ ma ga̱ɓa̱n iya̱m ro ka̱ ashe nnap-mpakpak pakpak kpa. 13 Unəm va̱ ma là nnáp va̱ ta ka̱ apal ishishi te, uza̱ fa ka̱ akum ìjili ikak pa̱ ɗi va unəm ro ka̱ ashe oza̱ uwa nəm inok ka̱ atak nshi iya̱m awop chit ka̱t a. 14 Ma nyinyi pa̱ kpátkpát pa̱ uPonzhi yi uYesu fa ka̱ akum ìjili aYahuda. UMusa là iya̱m ro ka̱ apal ishi akum ìjili va̱ ta pa̱ oza̱ i tong onəm oga mpyal awop kpa ka̱t. 15 Nnap va̱ ta̱ i ra pa̱ jakjai i jujwak a yà pa̱ unəm ukak uga nshi iya̱m awop apir nja aMalkisadek a yìyà a. 16 Unəm va̱ ta ta̱l unəm uga nshi iya̱m awop ka̱kul nnap anəm nro va ma pak ka̱t. Uza̱ ta̱l ka̱ atak ichumchum irirì va ma kur nzhìzhì ka̱t a. 17 Ka̱kul ma nyám nnap nyám ka̱ apal ishishi pa̱,

&lt;&lt;Mmaɓu unəm uga nshi iya̱m awop mbyet mbyet.

Inok va ipir ija aMalkisadek a.&gt;&gt;

18 Ma le ká̱ iya̱m va̱ nnap-mpakpak mmatmat là te, ma re chit. Ka̱kul a chu nnəm iya̱m ro ka̱t. A yà ka̱ nka̱mshi ka̱t kpa. 19 Nnap-mpakpak aMusa kur nnak unəm ro pa̱ a ta̱l unəm va kúkúr ka̱t. Ǹyangmata̱ te, ma ɓa ká̱ iya̱m iga nnak ìgwak ikak chit va ka̱ atətak na kang í səng í ɓa datkulung ká̱ Inan.

20 Iya̱m va̱ ta̱ yà pa mwan nzəng ka̱ nsóng anung ka̱t ɗò ka̱t. Onəm va̱ ka̱ yà onəm oga mpyal awop matmat te, oza̱ ɓan inok va̱ ta nzəng ka̱ nsóng anung ka̱t. 21 Uza̱ jiwo te, uza̱ ta̱l unəm uga nshi iya̱m awop ka̱ atak nsóng anung nva̱ Inan ka̱ là á na pa̱

&lt;&lt;UPonzhi Inan sóng anung chit.

Uza̱ i yà ka̱ nle nva̱n ka̱ nnap-nlà wò ka̱t.

Nna uza̱ là pa̱,

&lt;Mmaɓu unəm uga nshi iya̱m awop mbyet mbyet a.&gt; &gt;&gt;

22 Ka̱kul nna te, uYesu uwa sat unəm va mí kpán, a yà pa̱ mí yə́l nsar nnap-nlà va̱ ta ka̱t a. Nsar nnap-nlà va ɓyen ji mmatmat ji pa̱ gənggəng.

23 Onəm oga nshi iya̱m awop omatmat te, oza̱ yə́l pa̱ kyák. Ka̱kul ikú i dan oza̱ dan ka̱ nnəm inok mbyet mbyet. 24 UYesu jiwo te, inok nshi iya̱m awop ijini təm á na chit mbyet mbyet, i le atak anəm ro lap ka̱t. Ka̱kul uza̱ təm chit mbyet mbyet. 25 Ka̱kul nva̱ ta te, pa̱ ɗəkər uwa ká̱ ichumchum iga nka̱mshi ngga nna irirì iga mbyet mbyet. Uza̱ i ka̱mshi onəm va pa̱ kpaktak i səng i ɓa dat ká̱ Inan ka̱ ashe aɗiɗin a. Nka̱m ishishi pa̱ makmak ka̱kul uza̱ təm urirì chit mbyet mbyet. Pa̱ ɗəkər te, uza̱ ka̱ nnəm aduwa ôza̱.

26 Apir aponzhi onəm oga mpyal awop va ta í ram ishi ka̱. Uza̱ unəm unəna̱n, mpat ro yà ka̱ ashishe ka̱t. Uza̱ yà ka̱ adak ro ka̱t. Ma va̱n na chit le ká̱ izər onəm oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Ma na atak nsat nchumchum á na chit ka̱ ashe apaɓur. 27 Iya̱m ro ɗak na ka̱ nshi iya̱m awop nza̱ ilum nggo wa aɓoshi oponzhi onəm oga mpyal awop va̱ ka̱t. Nshi iya̱m va ngəshi te, oza̱ i shi ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nji oza̱. I le te, oza̱ i shi ka̱kul nyar nja aɓoshi onəm ɗak. Uza̱ te, uza̱ nəm iya̱m va̱ ta chit nva̱ng pa̱ nzəng na byet. Nna uza̱ ka̱ na ishi wò ká̱ ikú wa iya̱m ipápà ka̱kul nshi a. 28 Nnap mpakpak aMusa re onəm re i tong oponzhi onəm oga mpyal awop kap ka̱ nyen oza̱. Inok va̱ nsóng anung Inan nəm va ɓa kà̱ nva̱n nnap-mpakpak te, uYa Inan uwa ma nak ta̱l uponzhi onəm oga mpyal awop. Uwa kúkúr jiwo mbyet mbyet a.

8

UYesu uponzhi nnap nshi iya̱m awop Înan mpipye

1 Iya̱m va̱ pa̱ wat pa̱ mmayi ka̱ nləla te, nna ta̱. Pa̱ nna i ya ká̱ uponzhi onəm oga mpyal awop uva ka̱ ntəm ka̱wo ari itok iponzhi Inan ka̱ ashe apaɓur. 2 Uza̱ ka̱ nnəm inok ka̱ ashe atak yə́ryər aga Nzhi Inan nchumchum. Atak va aghal aga awa aga nnandər va unəm a ka̱ ka̱t. UPonzhi Inan a ka̱. 3 Nza̱ uponzhi onəm oga mpyal awop nggo te, ma kyer na pa̱ uza̱ a yichi imwa ká̱ iya̱m ipápà iga nshi. Ka̱kul nva̱ ta te, nkpak pa̱ uza̱ a yà ká̱ iya̱m va uza̱ i yichi. 4 Ka̱ yà pa̱ uza̱ ka̱ apambin te, uza̱ ka̱ yà unəm uga nshi iya̱m awop ka̱t. Ka̱kul onəm oma yà nyal va i yichi imwa va̱ nnap-mpakpak aMusa là pa̱ ma na a. 5 Oza̱ ka̱ nnəm inok ka̱ ashe atak yə́ryər va fa izər na pa mwan ka̱ aga ashe apaɓur. A sat wa ala̱ka̱n aga apaɓur na pa kùk. Ka̱kul uMusa ɓan nka aghal aga awa va̱ ta te, Inan là á na pa̱, &lt;&lt;Nakshi pa̱ dakdak na u ka̱ a mal izər ka̱ nkpaktak iya̱m va ma nyám aɓu ka̱ apal aɓam a.&gt;&gt; 6 Inok va̱ uYesu Kəristi ya te, a ɓyen ji imatmat ji pa̱ gənggəng. Ka̱kul nsar nnap-nlà va̱ uza̱ pa anung ka̱ sat unəm uga ishimshe te, a dar mmatmat dar. Ka̱kul ma pak ka̱ atak nsar nnap-nlà va ɓyen ji mmatmat ji a. 7 Ka̱ ya pa̱ nsar nnap-nlà mmatmat va̱ ta ga̱n ka̱ atak ro ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t te, ma ka̱ ɗak ka̱ mpəpar ka̱t. 8 Inan ya mpat oza̱ ya nva̱ uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;Ilum ya ka̱ mɓa mmami uPonzhi Inan n là.

Ilum va mi sar nnap-nlà mpipye ka̱ onəm oga aIsa̱rila ka̱ akum ìjili aYahuda.

9 I yà wa mmatmat nva ka̱ n sar ka̱ okəka oza̱ ka̱t.

Nna ka̱ ashe nra va̱ n dap oza̱ ndapdap ka̱ awo mi, na ń fa ka̱ oza̱ ka̱ ashe mbin aMasar a.

Ka̱kul oza̱ tong pa̱ kwák kpak iya̱m va̱ n sar ká̱ ishimshe mi ka̱ oza̱ ka̱t.

A nak te, n ga̱ɓa̱n asəm n na ôza̱.

Mmami uPonzhi Inan n là.

10 Nsar nnap-nlà va ta̱ mi sar ka̱ oIsa̱rila.

Mmami uPonzhi Inan ka̱ nla pa̱ nra va̱ ta i ɓa i chu te, mi nak oga nnap-mpakpak mi ka̱ ashe nrəng nnap oza̱.

Mi lir oza̱ ka̱ anung igwák oza̱.

Mi ta̱l Inan oza̱.

Oza̱ nnyi te, i tong onəm mi.

11 Oza̱ i təm ka̱ nɗyang iya̱m ówan oza̱ oga atak azəngtəng ka̱ oza̱ lap ka̱t.

I nak te, unəm ro i təm ka̱ nla ûwan wò pa̱, &lt;Nyi Inan&gt; ka̱t.

Ka̱kul nkpaktak oza̱ i nyi mi nyi.

I ɓan ká̱ unəm va yen ji har i ga i chu unəm va ji pa̱ kpaktak.

12 Ka̱kul mi nyám nrwa ìgwak ôza̱ ka̱ apal ishi ina oza̱.

Mi rəng nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ ka̱t.&gt;&gt;

13 Ka̱ atak ngwór nsar nnap-nlà va̱ ta̱ pa̱ mpipye te, ya uza̱ nak ngga ngəshi ta̱l ngbakgbak chit. Iya̱m va pa̱ kpaktak inunok ka̱ nkùr kan ka̱ ngbak kpa te, i gba̱ng nva̱n ka̱t te, mí ya lap ka̱t. I watar watar.

9

Awop aga apambin ka̱ aga apaɓur

1 Nsar nnap-nlà ngga ngəshi va̱ ta te, nna yà ká̱ iya̱m ipakpak ka̱ apal ishi nnap awop nzəng ka̱ atak yə́ryər yə́ryər va onəm a ɗa̱mshi. 2 Ma ka̱ atətak ka̱ awa. Ka̱ ashe afufu aga agbai te, atak ncher apitila nna yà, ka̱ atebəl, ka̱ nzəngkəng awop nggorgor. Ma wór ashe afu va̱ ta pa̱ atak yə́ryər. 3 Ka̱ nsəm nza̱ni ngga nka atak apəpar te, afu na yà va mí wór pa̱ Atak va yər ji pa̱ kpaktak a. 4 Ka̱ ashishe te, atak nshi iya̱m va ma nəm ka̱ azənariya ka̱kul nshi iya̱m inəngnəng ichangchang te, nna yà, ka̱ akwati nsar nnap-nlà va ma ɓəl nza̱ ngba̱k nggo ka̱ ndəng azənariya a. Ka̱ ashe akwati va̱ ta te, asu *amanna va ma nəm ka̱ azənariya te, i yìyà ká̱ idari aHaruna va i tə́tə́p, ká̱ ipáng va̱ ma lir nsar nnap-nlà ká̱ izər oza̱. 5 Ka̱ apal ishi akwati va̱ ta te, iya̱m iga abasəm va ɓyen pa̱ gənggəng nna yà bir ka̱ atak nshan nchə̀r ngga nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Í kan ìjili nnap oga iya̱m va̱ ta̱ i kur ǹyangmata̱ ka̱t.

6 Ka̱ nva̱ngva̱ ma gba̱l ka̱ nɗa̱mshi ka̱ iza̱ nggo chit wanta̱ te, pa̱ ɗəkər onəm oga mpyal awop i tan ashe afu aga agbai i nəm inok Inan. 7 Afu aga ashe jiwo te, uponzhi onəm oga mpyal awop uwa ka̱ nkukwa i tar. Uza̱ i tar atak va̱ ta nva̱n pa̱ nzəng na byet ka̱ ashe izun. Uza̱ i tar ka̱t, ya uza̱ kpán nchə̀r ngga ǹyichi Înan ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ngga ishi wò ka̱ nja aɓoshi onəm va nəm nzəng ka̱ nyi onəm ka̱t a. 8 Ka̱ asa̱l va ta aRuhu-Nəna̱n ka̱ nnyam ipir nnap pa̱ asa̱l aga ntar atak yə́ryər va ji pa̱ kpaktak te, nna bol chit ka̱t. A yà pa̱ aghal aga awa nna yà sat a. 9 Nkpaktak iya̱m va̱ ta nyám iya̱m va ka̱kul nra va mmayi ka̱ ashishe. Iya̱m va̱ ta ka̱ nnyam pa̱ imwa ká̱ iya̱m inana iga nshi va̱ ma pak inok nnəna te, a kur nva̱ pa̱ a nal iɗimɗim igwák onəm oga mɓa awop ka̱t. 10 Nnap iya̱m-nrì, ká̱ iya̱m iwawa ka̱ nnal izər ka̱ asa̱l pa̱ ɗongɗong na pa mwan. Oza̱ oga iya̱m ipakpak iga nnəm ka̱ agbai na pa mwang. Na oza̱ a nəm inok kang mí lok ipipye ká̱.

11 UKəristi vang chit wa aponzhi onəm oga mpyal awop oga iya̱m inəna̱n va nna ya a. Uza̱ tar inok ka̱ ashe aghal va ɓyen ji amatmat ji. Aghal ajini va̱ ta a kur iya̱m kur. Unəm a ka̱ ka̱t. Ma nəm wa nva ma nəm aɓo iya̱m ka̱t kpa. 12 Uza̱ tar ashe atak yə́ryər va̱ ta nva̱n pa̱ nzəng na byet nva kúkúr. Uza̱ tar te, uza̱ kpán nchə̀r iɓə́l ka̱t te, nchə̀r ivan ina ka̱wo ka̱t. Uza̱ tar ka̱ nchə̀r wò. A nak te, uza̱ ka̱m ishi yi chit mbyet mbyet. 13 Nchə̀r iɓə́l, ká̱ ina inunggwan, ká̱ nchwang ivan ina va̱ ma shi kang mí sháng ônəm va̱ ka̱ adak te, i nal adak aga izər nal i le ôza̱. 14 Chit te, nchə̀r aYesu kəristi i nal oza̱ i fa i yà wa nsang nnyi ɗa? Uza̱ va ka̱ atak aRuhu aga mbyet mbyet te, uza̱ na ishi wò Înan adak ro ya ka̱ na ka̱t. Te uza̱ i nal ìɗimɗim igwák yi iga inok ikuku i yà wa nsang yà? Nnal ìgwak va ka̱kul ngwop Inan uga Irirì a.

15 Ka̱kul nva̱ ta te, uwa unəm uga ishimshe yi ká̱ Inan uva pá anung ka̱ nnap nsar nnap-nlà mpipye va̱ ta̱. Na onəm va̱ ma wór te, oza̱ a ya iya̱mkup iga mbyet mbyet va ma ka̱ sar nnənap. Ka̱kul uza̱ kú ikú chit iga mmwa amwa va ka̱m ishi oza̱ ka̱ atak mpat nnap va̱ oza̱ ka̱ pat n̂sar nnap-nlà ngga ngəshi a.

16 Iya̱mkup va̱ ma lir asa̱l nkəkap lir jiwo te, unəm va̱ lir te, uza̱ i kú mi í nyi nnandər nandər kan i ya nnap. 17 Mi i nəm inok ka̱ chit ka̱t, ya unəm va̱ lir te, i kú kan. A yà pa̱ unəm va̱ ta uwa yà ká̱ irirì te, nna i ɓan inok chit ka̱t. 18 Nna nak te, nsar nnap-nlà ngga ngəshi va̱ te, nzəng ká̱ ikú ka̱t te, ka̱ ya pa̱ ma sar chit ka̱t. 19 Ka̱kul nva̱ngva̱ uMusa gba̱l ka̱ nkun nnap-mpakpak wò n̂kpaktak onəm te, uza̱ yar nchə̀r ivan ina, ká̱ iɓə́l, ka̱ ndəng. Uza̱ chip azang *ahisop ka̱ awulu arəzang te, uza̱ shim sháng âtakarda nnap-mpakpak va̱ ta, ká̱ ishi wò kpa, ka̱ nkpaktak onəm. 20 Uza̱ là ka̱ anunung pa̱, &lt;&lt;Nchə̀r va̱ ta̱ nchə̀r va i nyám nnandər nsar nnap-nlà va̱ Inan là pa̱ o kpak a.&gt;&gt; 21 Uza̱ le te, uza̱ shan nchə̀r va̱ ta wanta na kpa aghal ka̱ nkpaktak iya̱m inok ka̱kul awop. 22 Ka̱ ashe nkpak iya̱m va̱ nnap-mpakpak aMusa là pa̱ ma kpak te, mmakmak iya̱m pa̱ wat te, mí nal ka̱ nchə̀r na. A yà pa̱ nzəng ka̱ ntar nchə̀r ka̱t te, ya nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng i ya ka̱t.

Ikú aYesu kəristi nna nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng

23 A məma nva̱ ma nal iya̱m va̱ ta̱ ka̱ asa̱l va̱ ta. Iya̱m va fa izər ká̱ iga apaɓur a. Iya̱m iga apaɓur ká̱ ishi oza̱ jiwo te, mí nal ká̱ iya̱m va ji iva̱ ta ji. 24 Atak yə́ryər va̱ uYesu Kəristi tar te, unəm a me ka̱t. A fa izər na pa mwan ká̱ inandər ka̱t. Uza̱ tar ashe apaɓur na ká̱ inan wò. Na o ta̱l ka̱ mpyal Inan ka̱kul yi ǹyangmata̱. 25 Uza̱ tar pa̱ na o yichi ishi wò nva̱n pa̱ nkyák wa nva̱ uponzhi onəm oga mpyal awop ka̱ nnənəm ka̱t. Nna uza̱ i tar Atak yə́ryər nza̱ izun nggo ka̱ nchə̀r va njini ka̱t a. 26 Ka̱ ya pa te, ya uYesu ka̱ mɓək anung ìsəm izən ɓan ka̱ nfa ka̱ apambin. Kang wa nnà ta ka̱t. Uza̱ nyám ishi wò chit pa̱ nzəng na byet ka̱ ashe nra ngga nkur va̱ ta̱. Ka̱kul na o dərkən nnap-mɓá̱ngɓa̱ng a le ka̱ cho ka̱ atak ǹyichi ishi wò iya̱m ipápà iga nshi. 27 Ma pak chit təm ûnəm pa̱ uza̱ a kú nva̱n pa̱ nzəng na byet. Ka̱ nva̱n ikú te, nkat akwali nna yà. 28 wantana kpa ká̱ uYesu Kəristi. Ma yichi na Înan chit nva̱n pa̱ nzəng na byet ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng onəm pa̱ kyák. Uza̱ i ga nnyam ishi wò kà̱ɗi. Uza̱ i fa pa̱ na o nəm ikún nnap-mɓá̱ngɓa̱ng lap ka̱t. Uza̱ i fa na o ka̱mshi onəm va̱ ka̱ ntəm i lok na ka̱ nzhing.

10

1 Ka̱kul pa̱ nnap-mpakpak aMusa pa te, ala̱ka̱n iya̱m inəna̱n va ka̱ mɓa, inandər nandər va ka̱t te, ya ka̱ pa̱ ɗa̱p iya̱m ipápà ka̱kul nshi i kur nnak onəm oga nsəng mɓa datkulung ká̱ Inan i kur pa̱ chak ka̱t. Iya̱m va ma pak inok nshishi chit izún ka̱ apal asəm izún a. 2 Ka̱ ya pa̱ oza̱ nəm inok nəm na te, ma ka̱ re nnəna chit ka̱t ɗò? Ka̱ ya pa̱ ma nal onəm oga awop va̱ ta chit pa̱ kpaktak te, iya̱m ro ka̱ ɗak oza̱ ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng lap ka̱t. 3 Iya̱m ipápà iga nshi i ɓa ka̱ nrəng nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ônəm nza̱ izun nggo. 4 Ka̱kul asa̱l ro ya pa̱ nchə̀r ina inunggwan ká̱ iɓə́l a yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t.

5 Nna nak te, uKəristi won pa̱ o vang ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ te, uza̱ là pa̱,

&lt;&lt;ÁPonzhi Inan, iya̱m ipápà ká̱ iya̱m inana te, a ɗom ɓu ka̱t.

Ka̱ nna kpa te, u ɗa̱mshi izər á mi chit.

6 Iya̱m ipápà ka̱kul nshi pa̱ ɗwot ká̱ iya̱m inana ka̱kul nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng te, u fe nchang oza̱ ka̱t.

7 A nak te, n là pa̱, &lt;Mmami na ta̱. ÁPonzhi Inan m ɓa pa̱ ń nəm iya̱m va u ɗom, wa nva ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà ɓu a.&gt; &gt;&gt; 8 Ngəshi te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Iya̱m ipápà ká̱ iya̱m inana, ká̱ iya̱m ipápà iga nshi pa̱ ɗwot, ká̱ iya̱m inana ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, u ɗom ka̱t. U fe nchang oza̱ ka̱t kpa.&gt;&gt; Nna kap ka̱ nva̱ pa̱ ma yichi dakdak wa nva nnap-mpakpak aMusa là a. 9 A le te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mmami na ta̱. M ɓa ka̱kul nnəm iya̱m va u ɗom a.&gt;&gt; Uza̱ nshin iya̱m iga ngəshi le, na uza̱ a pak ipəpar. 10 Ka̱ atak nnəm iya̱m va Inan ɗom te, ma nal yi chit i tong onəna̱n ka̱ atak ǹyichi izər aYesu kəristi wa iya̱m ipápà ka̱kul nshi Înan. Ma yichi nva̱n pa̱ nzəng na byet va kúkúr a.

11 Nza̱ unəm uga nshi iya̱m awop Inan nggo te, i nəm inok wò iga nza̱ ilum nggo. Pa̱ ɗəkər te, uza̱ i yichi á na apir iya̱m ipápà izəntəng va. Iya̱m va chu nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t a. 12 UKəristi jiwo te, nva̱ngva̱ uza̱ gba̱l ka̱ ǹyichi iya̱m ipápà nva̱ng pa̱ nzəng na byet Inan ka̱kul nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng mbyet mbyet te, uza̱ le chit təm ka̱wo ari Inan. 13 Uza̱ təm chit kan i lok pa̱ ma nak onəm oga nyang wò a ta̱l atak nnak ashishar. 14 Ka̱ atak ǹyichi iya̱m ipápà Inan nva̱n pa̱ nzəng na te, uza̱ nak onəm va̱ ma ka̱ nnal i tong onəna̱n te, oza̱ tong onəm va kúr onəm chit mbyet mbyet.

15 ARuhu nəna̱n nyám nnap nyám ayi kpa ka̱ apal ishi nnap va̱ ta. Ngəshi te, uza̱ là pa̱,

16 &lt;&lt;UPonzhi Inan là pa̱,

Nnap va̱ ta̱ mi sar ka̱ oza̱ ka̱ nva̱n nra va̱ ta.

Mi nak nnap-mpakpak mi ka̱ ashe igwák oza̱.

Mi lir ka̱ ashe igwák iga nrəng nnap oza̱.&gt;&gt; 17 Le te, uza̱ là pa̱, &lt;&lt;Mi rəng nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱ lap ka̱t, ka̱ nggantal nnap-mpakpak va̱ oza̱ gantal a.&gt;&gt; 18 A yà pa̱ ma yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ôza̱ chit te, mí ɗak ka̱ nna iya̱m ipápà iga nshi ka̱kul nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng lap ka̱t.

Re i ɓa dat ká̱ Inan

19 Ógənang, ka̱kul nva̱ ta te, ìgwak kam yi kam ka̱ ntar ashe atak yə́ryər pa̱ shat ka̱ atak nchə̀r aYesu. 20 I wòl asa̱l apipye aga irirì va ma bol ayi chit va nza̱ni ngga nka atak va uza̱ bol. Nza̱ni va izəzər a. 21 Ka̱kul pa̱ nna i yà ká̱ unəm uga nshi iya̱m awop uchumchum uga nnəm ka̱ onəm Inan te, 22 re i ɓa dat ká̱ Inan ká̱ ìgwak inəna̱n va yə́l pa̱ sur ka̱ nnyi pa̱ nna nnandər yi akwam ka̱t. I ɓa ká̱ ìgwak va ma nal ina iga ashe ìɗimɗim ɗimɗim chit. Izər yi nnyi te, ma nal ayi chit kpa ka̱ ndəng nnəna̱n. 23 Re i sat a kam ka̱ apal ishi nnak ìgwak yi va̱ i məma̱n ka̱. Ka̱kul unəm va̱ sar nnap-nlà ayi te, nnandər nandər yəl awo yəl. 24 I nakshi nak ka̱ owan yi ka̱ apal ishi iya̱m va i nəm kan i nak mí zhing ka̱ nnap mma̱n ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n a. 25 Kang i nəm iwali ka̱ nnap mɓa atak mɓut ka̱t. Ka̱kul oro nnəm pa sat iya̱m izər oza̱ chit. Ka̱ɗor nnəm pa te, re i kam owan yi. A dudong nva̱ o ya Ilum nvang aPonzhi uYesu datkulung chit a.

26 A yà pa̱ i ga mpyal ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ avyal nva̱ngva̱ i nyi nnandər chit pa̱ kpátkpát te, iya̱m ipápà iga nshi Înan ka̱kul nyar nnap mɓá̱ngɓa̱ng ro yà ɓur lap ka̱t. 27 Iya̱m va̱ ɓur te, ya ntəm nlok akwali arwarwa na chwat ka̱ apər asalsal aga nri onəm oga nyang Inan. 28 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ pat iya̱m ro ka̱ ashe nnap-mpakpak aMusa kan onəm pa̱ oparəm, ka̱t te pa̱ oshatɗing là pa̱ nnandər uza̱ nəm iya̱m va̱ ta nəm te, mí gba̱l unəm uga nggantal nnap va̱ ta nzəng ka̱ nnyam nrusok afu ro ka̱t. 29 Unəm va̱ ɓak uYa Inan, uza̱ yar pa̱ nchə̀r ngga nnyam nnandər nsar nnap-nlà Inan pa̱ iya̱m ro ka̱t, nchə̀r va ma nal na ka̱, uza̱ pwat aRuhu aga nnap nnəna̱n te, nza̱ apir akwali va rwa ji pa̱ kpaktak o ya ma pa̱ ma nyám ntan ûnəm va̱ ta ka̱ yà? 30 I nyi unəm va̱ nyi là pa̱, &lt;&lt;Mpyát akat nnap te, mmami na mi nəm. Mmami na mi mwa unəm.&gt;&gt; Ma ləla kpa pa̱, &lt;&lt;UPonzhi Inan i ga nnap-akwali ônəm wò.&gt;&gt; 31 Iya̱m iga nnəm ayər pa̱ makmak pa̱ unəm uga mpat nnap a tar awo aPonzhi Inan uga Iriri a.

32 O rəng nra va̱ watar chit cho nna ka̱ o ka̱m atak atántàn Inan ka̱ ashe ìgwak wo. Ko o sar ìgwak pa̱ kan ka̱ mɓək anung pa̱ makmak. 33 Nro te, mí pwat wo ka̱ ashe onəm. Mi i na idumdum awo kpa. Nro te, onəm va̱ ma ka̱ nnəm ôza̱ pa te, a ɓyen awo pa̱ ma ka̱ nəm awo nzəng ka̱ oza̱. 34 Onəm va̱ ka̱ nzhi ikan a rwa ìgwak rwa awo. Nvyat iya̱m ká̱ wo te, a ɗak wo ka̱t. Ka̱kul o nyinyi pa̱ na o yà ká̱ iya̱m va ɓyen pa̱ gənggəng. Iya̱m va təm chit mbyet mbyet a.

35 Ka̱kul nva̱ ta te, kan o nəm nsal ká̱ iya̱m va̱ o ma̱n ka̱ chit ka̱t. Iya̱m va mí mwa wo ka̱kukul pa̱ makmak a. 36 Re o sar ìgwak pa̱ makmak na nva̱ngva̱ o nəm iya̱m va̱ Inan ɗom te, o ya iya̱m va̱ uza̱ sar nnənap. 37 Ma lir chit ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;I gba̱ng lap pe ka̱t te, unəm va̱ ka̱ nvang te, uza̱ i kali ka̱t.

38 Unəm mi unəna̱n i lár ka̱ atak nna nnandər wò.

A ya nnyi pa̱ uza̱ i le nva̱n te, mi fe nchang ka̱ na ka̱t.&gt;&gt;

39 Mmayi onəm va i ga̱ɓa̱n i le i zhì ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ pa̱ i ya pa te, mmayi ka̱ nna nnandər ká̱ Inan. A nak te, ma ka̱mshi yi chit.

11

Nna nnandər

1 Nna nnandər pa te, nnyi pa̱ kpátkpát pa̱ iya̱m va̱ unəm ka̱ nnak ìgwak ka̱ va ma ka̱ ǹyiya ká̱ iwu ka̱t te, pa̱ inandər. 2 Ka̱kul apir iya̱m va ta Inan ma̱n ka̱ onəm matmat.

3 Ka̱kul nna nnandər na te, i kpán ìpir nnàp pa̱ ma nəm nkpaktak apambin ká̱ apaɓur ka̱ atak nnap-nlà va fa ka̱ anung Inan. A nak te, iya̱m va̱ ma ka̱ nyiya ká̱ iwu te, ma nəm ká̱ iya̱m va ma ya ká̱ iwu ka̱t.

4 Ka̱kul nna nnandər na te, uHabila na iya̱m inana iga mpà Înan va ɓyen ji ija aKayinu a. Ka̱kukul na Inan ma̱n ka̱ na uza̱ nak na pa̱ unəm unəna̱n kà̱ mpyal wò. Inan nyám ka̱ atak nka̱m iya̱m inana ijini. Nna ta nak te, kap ka̱ nva̱ pa̱ uHabila kú uza̱ ya lap ka̱t te, nnap nnənəm va̱ ta nna ka̱ nlà nnap ka̱ yi. 5 Ka̱kul nna nnandər na te, uNuhu ma yar na ká̱ irirì uza̱ ɓa ga apaɓur. A nak te, uza̱ nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ ikú ka̱t. Ma ram na te, ma ya na ka̱t ka̱kul Inan yar na chit ɓa ga atak wò. Kang mí yar na te, ma là nnənap là pa̱ uza̱ unəm va Inan fe nchang fe ka̱ na. 6 Nzəng ka̱ nna nnandər ka̱t te, asa̱l ro yà unəm i nak Inan i fe nchang ka̱ na ka̱t. Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak ɗom nsəng mɓa dat ká̱ Inan te, nkpak pa̱ uza̱ a na nnandər pa̱ Inan uwa yà. Uza̱ i ma̱n kpa pa̱ Inan pa te, i mwa onəm va̱ mwa ka̱ nram na.

7 Ka̱kul nna nnandər na te, Inan ka̱ won uNuhu ka̱ apal ishi iya̱m va mmá ya ká̱ iwu chit ka̱t te, uza̱ gwong achwang ká̱ Inan, kang uza̱ kpà agirgi ndəng aga nka̱m ishi irirì onəm wò. Ka̱ atak nnap-nnənəm va̱ ta te, uza̱ nak akwali ikú ri nkpaktak apambin. Uza̱ ǹnyi te, uza̱ ta̱l unəm uga ngwur akup nnap-nnəm nnəna̱n va Inan i na ka̱ atak nna nnandər a.

8 Ka̱kul nna nnandər na te, uIbərahim kpak nnap nnəm Înan ka̱ apal ishi awór va̱ Inan wór na pa̱ a re mbin wò a ga atak ro va i ga nta̱l ajini. Uza̱ re nzhi, uza̱ nyi atak va̱ uza̱ ka̱ ngga ka̱ ka̱t. 9 Ka̱kul nna nnandər na te, uza̱ ga ra nzhi ka̱ mbin va̱ ma ka̱ sar nnap-nləla á na. Uza̱ ra nzhi wa aɗyanəm uga ntəm ka̱ mbin va njini ka̱t a. Nzhí oza̱ aghal na pa kùk. UIshaku nəm pa na kpa ká̱ uYakup. UIshaku ká̱ uYakup oza̱ ovan oga ngwur iya̱mkup ka̱ nsar nnap-nlà nzəngtəng va kpa. 10 Uza̱ təm nak ìgwak ká̱ ìtong ichumchum va ma ban akukum ban jiwo. Ìtong va unəm va̱ cha pa̱ na ma me, ká̱ unəm va̱ me te, uPonzhi Inan uwa ká̱ ishi wò.

11 Ka̱kul nna nnandər na te, uSaratu kpa ka̱m ichumchum iga nyar anyam, nna kap ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ watar mmar amar chit a. Uwa ká̱ nnyinyi pa̱ unəm va̱ yar nsar nnap-nlà va̱ ta pa te, nnandər nandər yəl awo yəl. 12 A nak te, ka̱ atak anəm pa̱ uzəng va ɗongɗong ká̱ unəm ukúkú ka̱t te, akum ìjili a fa yəl wa izhán iga apaɓur. Oza̱ yəl ya ka̱ nkun ka̱t kpa wa ashishiri aga anung iwa.

13 Nkpaktak onəm va̱ ta kú ka̱ ashe nna nnandər, oza̱ ya iya̱m va̱ ma sar nnap-nləla ôza̱ ka̱t. Oza̱ yiya na pa mwang pa̱ ɗilu ka̱ cho te, oza̱ ka̱m ká̱ nchang ìgwak. Oza̱ məma̱n kpa pa̱ oza̱ onəmchən ká̱ oɗyanəm ka̱ apambin va̱ ta. 14 Onəm va̱ i là nnap wanta̱ te, ya oza̱ ka̱ nram mbin ngga ishi oza̱. 15 Ka̱ ya pa̱ oza̱ ka̱ nrəng nnap mbin va oza̱ fa re te, ya asa̱l na ka̱ ya ôza̱ ka̱ nle mbin va̱ ta. 16 Iya̱m va ta rwa oza̱ ka̱t. Nnap mbin va ɓyen ji nva̱ ta ji te, nna rwa oza̱. Mbin va ngga apaɓur a. A nak te, ìwuswa nəm Inan pa̱ ma wór wò pa̱ mmawò Inan oza̱ ka̱t. Ka̱kul uza̱ ɗa̱mshi ìtong ka̱kul oza̱ ɗa̱mshi.

17 Ka̱kul nna nnandər na te, nva̱ Inan mà uIbərahim pa̱ uza̱ á na iya̱m ipápà iga nshi á wò ká̱ uIshaku te, uza̱ ma̱n ɓan nna uyen va uwa pa̱ uzəng byet. Uza̱ va ma ka̱ yar nsar nnap-nlà á na a. 18 Uyen va ma là nnənap pa̱, &lt;&lt;Ka̱ atak aIshaku na kan mí kun ishi ka̱ akum ìjili ɓu.&gt;&gt; 19 Uza̱ məma̱n pa̱ ka̱ ya pa̱ ka̱ ashe onəm kúkú te, Inan uwa yà ká̱ ichumchum iga nna nva̱ng á wò. Wa aghan ntar achu te, mí là pa̱ uIshaku pa te, uza̱ le ɓa á na ka̱ atak ikú na.

20 Ka̱kul nna nnandər na te, uIshaku far nnap nnəna̱n Inan úYakup ká̱ uIshuwa ka̱ apal ishi iya̱m va ka̱ ngga mɓa a.

21 Ka̱kul nna nnandər na te, uYakup won nkú te, uza̱ far nnap nnəna̱n Inan ka̱ apal ishi ovan aYusufu onunggwan pa̱ oparəm. Uza̱ nəm pa nzəng ka̱ nda̱r nkpánggang nkuchi ngwop Inan.

22 Ka̱kul nna nnandər na te, uYusufu won nkú te, uza̱ kyer nggol kyer ka̱ apal ishi nnap nfa oIsa̱rila ka̱ mbin aMasar. Uza̱ là iya̱m là kpa ka̱ apal ishi nli akúm wò.

23 Ka̱kul nna nnandər na te, uMusa ma mar na te, upupon ká̱ unənang bwam na ape pa̱ shatɗing. Ka̱kul oza̱ ya uyen va̱ ta ɓyen ka̱ oza̱ byet. Ayər nnap-mpakpak aponzhi nəm oza̱ ka̱t.

24 Ka̱kul nna nnandər na te, uMusa uza̱ rup te, uza̱ yang pa̱ kang ma wór wò pa̱ uya aya *aFirauna uchar. 25 Uza̱ yak idumdum nzəng ka̱ onəm Inan ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ a fe nchang iya̱m va i watar watar va nnap-mɓá̱ngɓa̱ng a. 26 Uza̱ nak pa̱ mpwat va̱ unəm i fe ka̱ ka̱kul aKəristi te, idur imakmak va ji iga mbin aMasar ji. Ka̱kul uza̱ nak ìgwak ká̱ imwa va Inan i na. 27 Ka̱kul nna nnandər na te, ayər mmən ikum aponzhi nəm na ka̱ nfa nre mbin aMasar ka̱t. Uza̱ sar ìgwak ka̱kul uza̱ pak iwu ûnəm va mí ya na ká̱ iwu ka̱t. 28 Ka̱kul nna nnandər na te, uza̱ kpak nnap Ngantal ká̱ nsháng nchə̀r ka̱ anung nzhi wa nva̱ Inan là. Na uma̱leka uga ngba̱ng ovan ogəshi a dok iji oIsa̱rila ka̱t.

29 Ka̱kul nna nnandər na te, oIsa̱rila pa̱ng Iwa Irəzang na oza̱ ka̱ nchen ka̱ mbin ngwomwom. Onəm oga aMasar va̱ ka̱ ngwà oza̱ ɗom pa̱ o pa̱ng kpa te, ndəng limchi oza̱. Oza̱ wa ndəng kú. 30 Ka̱kul nna nnandər na te, akamsəlang atwattwat va̱ gang aJarika̱ te, a shin nva̱ngva̱ oIsa̱rila chen gang nza̱ ilum nggo har nra pa̱ nfangshat.

31 Ka̱kul nna nnandər na te, uRahap uchar uga nram onunggwan zhì nzəng ka̱ aɓo onəm oga aJarika̱ oga nlan nnap nnəm ka̱t. Ka̱kul uza̱ ka̱m onəm oga aIsa̱rila va̱ ɓa nsóng ashe mbin ɓu là pa̱ okpa.

32 N ga mpyal ka̱ nnap-nlà va̱ ta ɗakɓo? Ka̱kul alum i ga i tar mi pa ka̱ nlà nnap aGidiyon ká̱ uBarak, ká̱ uSamson, ká̱ uJepta, ká̱ uDawuda, ká̱ uSamuwel, ká̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan. 33 Oza̱ va oro ka̱ ashe oza̱ ri mbin nkak ká̱ ikum. Oro nap akwali aga nnandər. Oro ya nyə́l nsar nnap-nlà Inan ya ká̱ iwu. Oro bur anung ilir ká̱ awo. 34 Oro jəp apər aga nri atak asalsal. Oro ɓur awalang pa̱ zəng oza̱ ka̱ kú ikú ndokchi. Oro ma nak nyà oza̱ ká̱ ìkàm ka̱t nyan ìkàm. Oro tong ovanza̱m oga nkam ka̱ mpyal ikum. Oro nak onəm oga nlung ikum oga mbin nkak chən. 35 Ochar ro ovan oza̱ kú te, ma li ka̱t, ma wong ka̱ oza̱ ka̱ atak ikú. Oro ma na idumdum ôza̱. Ma kùk oza̱ ka̱ nzhi ikan te, oza̱ yak ntəm ka̱ ta, na oza̱ a kú ka̱ ashe idumdum te, ma won ka̱ oza̱ a yà ká̱ irirì va ɓyen ji a. 36 Oro ma nnap avyal ôza̱. Ma nə́m oza̱ pa̱ zhalat zhalat. Har ma pak oza̱ ka̱ nzwar. Ma kùk oza̱ ka̱ nzhí ikán. 37 Ma *kwan oza̱ ká̱ ipang kú. Ma pá ikpal ôro ma ghak ká̱ ishimshe. Ma gba̱ng oro ka̱ ndokchi. Oza̱ i mwak awa itám ká̱ iɓə́l i ranggang ka̱. Oza̱ tong onəm oga nkun. Ma ɓək anung oza̱. Ma nəm ka̱ oza̱ pa̱ vyakshin. 38 Pa̱ oza̱ pa̱ vyakshin nva̱ pa̱ oza̱ a təm ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ ka̱t. Oza̱ i ranggang i ga ashe ǹzam ka̱ ashe aɓam. Oza̱ i ra ka̱ ashe agba̱k ka̱ ache.

39 Onəm va̱ ta pa̱ kpaktak te, ma là nnap nna nnandər oza̱ là. ká̱ nnà te, oza̱ ka̱m iya̱m va̱ ma sar nnap-nləla ôza̱ ka̱t. 40 Inan ɗa̱mshi iya̱m inəna̱n chit ka̱kul yi. Nna nak te, nkpak pa̱ í yà nzəng ka̱ oza̱ kan oza̱ i yà wa nva̱ Inan ɗom pa̱ oza̱ a yà a.

12

Nnyám ntan Inan

1 Onəm yà chit pa̱ kpakpa wanta̱ onəm va í ɗyang nnap ka̱ oza̱ te, re i swang ka̱ cho iya̱m iga nɗak yi. I re nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng va yang a yi ka̱ izər ka̱ nva̱ nyang ka̱t a. Re i chəng nchəng ngga mma nkələk va̱ ra a yi ka̱ mpyal nzəng ka̱ nka̱r ìgwak. 2 I pak iwu ûYesu wa. Uza̱ va ɓan nnap nna nnandər yi kan uwa kpa kúr anung a. Ka̱kul nchang ìgwak va uza̱ nyi pa̱ o ga nyiya te, uza̱ ka̱r ìgwak ka̱ ikú iga apal akun. Apir ikú iga ìwuswa va̱ ta̱ ta̱l iya̱m ro va ɗak na ka̱t. Ǹyangmata̱ te, uza̱ ka̱ ntəm ka̱wo ari itok iponzhi Inan.

3 O dər apir anəm va̱ ka̱r ìgwak ká̱ nyang va̱ onəm oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yang na, ná kan izər a rusok ká̱ wo ka̱t. 4 Ikum va̱ mmawó ka̱ nlung ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, nna o yang nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit har nva̱ pa̱ o kú ka̱t. 5 Nnap nlà Inan ngga nkam onəm va̱ pa̱ Inan wór wo pa̱ ovan wò te, a kong ká̱ wo chit ɗò? Nna pa̱,

&lt;&lt;Ayen mi, kan wa yar nɗyang ntàn aPonzhi Inan nnap iwali ka̱t.

A yà pa̱ uza̱ a ɗyang ntan aɓu te, kan a rusok izər aɓu ka̱t.

6 Ka̱kul uPonzhi Inan i ɗyang ntan ɗyang ûnəm va pa̱ kpaktak uza̱ ka̱ mma̱n na.

Unəm va pa̱ kpaktak uza̱ ma̱n ka̱ na ma̱n pa̱ uyen wò te, uza̱ i ɗyang ntan á na.&gt;&gt;

7 O ka̱r ìgwak ka̱ mɓək anung ná ma ka̱ nɗyang ntan awo. Inan ka̱ nnəm ká̱ wo wa ovan wò. Nza̱ uyen pa̱ wat kan upupon i ɗyang ntan á na ka̱t yà? 8 A yà pa̱ ma re wo pa ma tan wo ka̱t, wa nva nkpaktak onəm ka̱ ya te, ya mmawó ovan va ma nyi unəm va̱ mar oza̱ ka̱t. Ó yà ovan oga nzhi ka̱t. 9 Opon oga mmar yi i ɗyang ntan ayi te, í wá oza̱ wá. Chit te, a mal pa̱ i wá uPo yi uga aruhu nna a ji na i lár ka̱t ɗò? 10 OPo yi i ɗyang ntan ayi i ga ngwur ka̱t. Oza̱ i nəm wa nva oza̱ yà mà ka̱ oza̱. UPonzhi Inan te, uza̱ ka̱ nɗyang ntan ayi va mmayi na í yep mməmal. Uza̱ nəm pa ka̱kul na i yà ka̱ nnap-nnənəm va ɗom adak ka̱t. 11 Ǹyangmata̱ te, nɗyang ntàn i nəm wa nɗul, ka̱ i chang ka̱t. I nəm te, i ɓa ka̱ nra ìgwak ka̱ nnap nnəm ngga ntong onəna̱n ka̱ mpyal Inan ônəm va̱ ɗyang ntan va̱ ta ɗyang a.

12 Ka̱kul nva̱ ta̱ te, o gha̱p awo wo akuku ka̱ apal. O nak irəng wo a kam. 13 O nak asa̱l wo a sat nzwan ka̱kul nchen wo. Nna chit te, unəm va̱ ugurum te, mɓan izəzər a lyanshin a le ka̱t. Ka̱ɗor nva̱ ta te, ma tan na.

Awon ka̱kul onəm oga nyang nnap Inan

14 O ɗak ka̱ nzhing na o təm ntəm ikángkáng ka̱ onəm pa̱ kpaktak nzəng ka̱ ngbá̱ng ka̱ adak. Ka̱kul nzəng ka̱ ngbá̱ng ka̱ adak ka̱t te, asa̱l ro yà unəm i ya iponzhi Inan ka̱t. 15 O nəm dakdak kan nya nnap nnəna̱n Inan a ma̱t wo ka̱t. O nəm dakdak kpa kan nɗul afu ro a pa ìjili ka̱ ashe wo ka̱t. I won i myak te, i ɓa ka̱ nɗaktak. I nak onəm pa̱ kyák i nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng i vyap. 16 O nəm dakdak kan o nəm mmai ka̱t. Kang o yang ngwa Inan wa aIshuwa va yap ká̱ inəmgbak wò ka̱kul iya̱m-nrì ka̱t.

17 O nyinyi ka̱ nva̱ngva̱ uza̱ ɗom pa̱ o wur akup ka̱ nnap nnəna̱n va̱ ta te, ma yang á na. Ka̱kul uza̱ ya mbagar ngga nle nva̱n ka̱ nnap inəmgbak va̱ ta ka̱t. Uza̱ ram har ka̱ mbəl kan uza̱ ya ka̱t.

18 O ɓa atak iya̱m va mí dudok ka̱t. Atak va ka̱ nsal ka̱ apər, ka̱t te a kpa̱r ɗin pa̱ bítbít, ka̱t te ǹyər, 19 ka̱t te mɓur agbəshi, ka̱t te nnap achu va har onəm oga nfife sak anung pa̱ kan ma là nnap va̱ ta ôza̱ a fe ka̱t. 20 Ka̱kul ayər ma̱t oza̱ ma̱t kà̱ nnap-mpakpak va̱ pa̱, &lt;&lt;Ko a yà pa̱ izhé a dok aɓam va̱ ta̱ te, mí kwan ká̱ ipáng i kú.&gt;&gt; 21 Iya̱m va̱ ta nəm ayər ka̱ ndər byet har a nak te, uMusa là pa̱, &lt;&lt;Mmami ka̱ ntàn ka̱ ayər.&gt;&gt; 22 O ɓa aƁam aSiyona aga aUrushelima aga apaɓur jiwo. Atak Inan uga Iriri. O ɓa atak oma̱leka va ɓut ka̱ atak nnəm nchang izər oza̱ yə́l yà ka̱ nkun ka̱t. 23 Mɓut ovan gəshi va ka̱ ashe nchang ìgwak. Ma lir aɗin oza̱ chit ka̱ apaɓur. Atak Inan va uwa unəm uga nnap-akwali ônəm pa̱ kpaktak a. O ɓa atak aruhu onəm nəna̱n va ma nak chit tong onəm va yà ka̱ adak ro ka̱t. 24 Atak aYesu unəmsa̱l nsar nnap-nlà mpipye. O ɓa atak nchə̀r nshángsháng va i là nnap-nnəna̱n ji nchə̀r aHabila ji pa̱ makmak a.

25 O nəm dakdak kang o yang nfe unəm va̱ ka̱ nla nnap ka̱t. Ka̱kul a yà pa̱ matmat te, oza̱ pətər ká̱ unəm va̱ won oza̱ ka̱ apambin ka̱t te, i yar sang kang í pətər ûnəm va̱ ka̱ ngwon yi ka̱ apaɓur kan mmayi ka̱ nyang yà? 26 Kà̱ ya te, achuchu nak apambin yənggət. Ǹyangmata̱ te, uza̱ sar nnap-nlà chit pa̱, &lt;&lt;Mi ga nnak apambin i yənggət kà̱ɗi na chwat ka̱t. Mi yənggət apaɓur kpa.&gt;&gt; 27 Nnap nlà va̱ pa̱, &lt;&lt;kà̱ɗi &gt;&gt; Te, a nyám chit pa̱ iya̱m va̱ pa̱ kpaktak ma fa ka̱ kang mí yənggət yənggət te, mí zəp i le. Iya̱m va̱ i yənggət ka̱t te, i tong ntong oza̱. 28 Ka̱kul nva̱ ta te, i ɗəngchi Inan ka̱kul uza̱ na iponzhi va a yi i yənggət ji wo ka̱t a. Ka̱kul nva̱ ta te, i wop Inan ká̱ apir awop va uza̱ i məma̱n ka̱ ka̱ ashe nra ká̱ ishi nzəng ká̱ ayər. 29 Ka̱kul Inan yi pa te, uza̱ apər aga nri atak.

13

Asa̱l va Inan i fe nchang onəm

1 O ga mpyal ka̱ mma̱n ogənan. 2 Kang o nəm nsal ka̱ nnyam nnyi nnap ônəmchən ka̱t. Ka̱ atak nnyi nnap va ta te, oro na ndəng ngwa ôma̱leka oza̱ nyi ka̱t. 3 Kang o kong ka̱ ogənan va̱ ka̱ nzhí ikán ka̱t. O təm na mmawó nzəng ka̱ oza̱ ka̱ ashe ikán va̱ ta. Onəm va̱ ma ka̱ nnyán ka̱ oza̱ nnyi te, re a yà na mmawó ka̱ nfe mɓək anung va̱ ta nzəng. Ka̱kul mmawó izər izəntəng.

4 Ma yar ntəm ivan iya̱m ichumchum. Kang ma nak adak ívan ka̱ atak nra ka̱ onəm okak ka̱t. Ka̱kul Inan i ga nnap-akwali ônəm oga nnəm mmai ka̱ onəm ngga nra ochar onəm. 5 O fa ka̱ ashe aɗom aga nchang mbwai. Iya̱m va unəm ka̱ te, re nna a kúr na. Ka̱kul Inan là pa̱, &lt;&lt;Ko pa̱ ɗa̱p mi yà ka̱ nre ɓu ka̱ nkukwa ka̱t. Mi ga̱ɓa̱n asəm mi na ɓu ka̱t kpa.&gt;&gt; 6 Ka̱kul nva̱ ta te, i là pa̱ shat pa̱,

&lt;&lt;UPonzhi Inan uwa unəm uga nna nka̱mshi á mi, mi nəm ayər ka̱t.

Iza̱ unəm kúr nnənəm á mi yà?&gt;&gt;

7 Kang o kong ka̱ nnap onəm ochumchum wo ka̱t. Onəm va ka̱ là nnap-nlà Inan awo. O rəng apir ntəm oza̱. O ɗyang nnap nnəm oza̱ ngga nna nnandər. 8 UYesu Kəristi unəm zəngtəng mbyet mbyet. Uwa ka̱ nlam, uwa nda. 9 Kang o ma̱n nɗyang nggafak apir pa̱ ɗongɗong a zwar wo ka̱t. Iya̱m va mà te, re nnap nnəna̱n Inan nna a nak ìgwak wo o kam. Kang a ya nnap nkpak nnap-mpakpak ka̱ apal ishi iya̱m-nrì ka̱t. Iya̱m va ka̱mshi ônəm oga nnəm nnap va̱ ta ka̱t a. 10 Mmayi ka̱ atak nshi iya̱m awop va onəm oga nnəm inok awop oYahudi te, oza̱ yà ká̱ ichumchum iga nri iya̱m va̱ ma ka̱ nshishi ka̱ apəpal jiwo ka̱t.

11 Iya̱mkang va̱ uponzhi onəm oga mpyal awop i yar nchəchər i tar ka̱ ka̱ ashe atak yə́ryər ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, mí shi izhé oza̱ ka̱ nsəm apa̱k. 12 Nna nak te, uYesu ɓək anung pa na kpa ka̱ nsəm ìtong na o nak onəm wò a tong onəna̱n va ya ka̱ adak ro ka̱t ka̱ atak nchə̀r njini. 13 Ka̱kul nva̱ ta te, re i fa i ga i ya na ka̱ nsəm apa̱k na i fe ká̱ ìwuswa va̱ ma na á na. 14 Ka̱ ta̱ te, i yà ká̱ ìtong ro iga mbyet mbyet ka̱t. Mmayi ka̱ nlok ìtong va i ga nfa. 15 Ka̱ atak aYesu na te, re pa̱ ɗəkər te, i yichi aɗəngchi Înan wa iya̱m inana. Awop va anung yi i ɓa ka̱ ka̱ atak nla pa̱ i nyi aɗiɗin nyi a. 16 Kang o nəm iwali ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n ka̱t. Kang o wali ka̱ nnap nkap iya̱m va̱ mmawó ka̱ ká̱ izəzər ka̱t kpa. Apir iya̱m inana va ta na i chang ká̱ Inan.

17 Re o kpak nnap nnəm ônəm chumchum wo. O ra ká̱ ishi ôza̱ ka̱kul oza̱ ka̱ mmángchi irirì wo wa onəm va i ga nnyam inok va̱ oza̱ nəm. O nak na oza̱ a nəm inok ka̱ ashe nchang ìgwak. Kang a yà ka̱ ashe nlak ìgwak ka̱t. O lak ìgwak ôza̱ te, i yà ka̱ nka̱mshi ro ka̱ atak wo ka̱t.

18 O nəm aduwa nəm ayi. Ka̱kul i nyinyi ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak yi pa̱ i ɗom nnəm iya̱m ɗom pa̱ kpaktak ka̱ asa̱l va mal. 19 Mmami ka̱ nchal wo ka̱ nzhing pa̱ o nəm aduwa á mi pa̱ gənggəng na Inan a nak mi n le atak wo kà̱ɗi pa̱ kəlak.

Nfar nnap nnəna̱n ka̱ nre anung

20 Re Inan uga nna nra ìgwak va ka̱ atak ikú iga nyə́l nsar nnap-nlà va təm chit mbyet mbyet, uwa le ɓa ká̱ uPonzhi yi uYesu ka̱ atak ngwon ka̱ na ka̱ atak ikú, uza̱ va unəm uga nkpak iya̱mkang uchumchum te, 21 uza̱ a nak iya̱m inəna̱n pa̱ kpaktak ka̱ ashe wo ka̱kul nnəm iya̱m va uza̱ ɗom. Uza̱ a nəm inok ka̱ ashe yi va i chang ka̱ na. Uza̱ a nəm ka̱ atak nnəm inok ká̱ uYesu Kəristi uwa ichumchum təm ijini chit mbyet mbyet a. Nna a təm.

22 Ógənang, mmami ka̱ nchal wo pa̱ o ka̱r ìgwak ka̱ nnap nla mi ngga nkam wo. Ka̱kul n lir iya̱m ro awo mak pe ka̱t.

23 N ɗom pa̱ o nyi pa̱ ma fa ká̱ ugənang yi uTimoti chit ka̱ nzhi ikan. A yà pa̱ uza̱ i ɓa pa̱ kəlak te, mi ɓa atak wo nzəng ka̱ na.

24 O re anung re n̂kpaktak onəm ochumchum wo nzəng ka̱ nkpaktak onəm Inan. Onəm Inan va̱ ka̱ mbin aItaliya te, oza̱ ka̱ nre anung awo.

25 Re nnap-nnəna̱n Inan a təm nzəng ká̱ wo pa̱ kpaktak. Nna a təm.

AYakubu

1

2

3

4

5

Nlir nnap-nlà

AYakubu

1

1 Nlir va̱ ta̱ fa ka̱ atak aYakubu u uzwal Inan ká̱ uzwal aPonzhi uYesu Kəristi na a ga atak akum ìjili pa̱ igba̱pchi ama̱n pa̱ parəm, va lyan ka̱ ashe apambin a. N re anung awo.

Nna nnandər ka̱ aghan

2 Ógənang mi, ilum va pa̱ kpaktak mmà nna nnandər ka̱ asa̱l pa̱ ɗongɗong a ya wo te, o dər ishi wo wa onəm oga nchang ìgwak. 3 Ka̱kul o nyinyi pa̱ mmà nna nnandər wo i nak wo o tong onəm oga nka̱r ìgwak ka̱ nzhing. 4 Re nka̱r ìgwak wo ka̱ nzhing a yəl inok pa̱ kpaktak na o tong nzwan ka̱ ashe asa̱l kan o tong onəm oyenyen ka̱t. 5 A yà pa̱ unəm ro ka̱ ashe wo a lang aghan te, uza̱ a chál ka̱ atak Inan uva i na iya̱m n̂za̱ unəm nggo ká̱ nkpaktak ìgwak wò te, uza̱ i na á na byet. Ka̱kul uza̱ yà ka̱ mɓa̱ng fu ka̱t. 6 Re uza̱ a chál Inan ka̱ ashe nna nnandər, kang uza̱ a yà unəm uga ìgwak pa̱ iparəm ka̱t. Ka̱kul unəm uga ìgwak pa̱ iparəm ka̱ nnap te, uza̱ wa igum ndəng iwa va atak i pyep te, i ga ká̱ wa nva i ɗom a. 7 Apir anəm wa ava̱ ta te, kang uza̱ a rəng pa̱ nna o ya iya̱m ro ka̱ atak aPoyi-Inan ka̱t. 8 Uza̱ unəm uga ìgwak pa̱ iparəm. Uza̱ i sat pa̱ chak ka̱ ashe iya̱m va̱ uza̱ i nəm ka̱t.

Nkun ká̱ idur

9 Unəm uga ngwa Inan va̱ kukun te, re uza̱ a lan. Ka̱kul Inan rup ka̱ na chit. 10 Unəm uga ngwa Inan va̱ ká̱ idur te, re uza̱ a lan ka̱kul nva̱ Inan yen ka̱ na a. Ka̱kul idur pa te, i watar watar wa ntok mba̱l ipəpa. 11 Alum i won ka̱ nsur te, i shi mba̱l ipəpa va̱ ta mbəba̱l i lwai, i tak ka̱ mbin, mɓiɓyen i lak. wantana kpa unəm uga ndur i kú ka̱ anung inok nram idur wò.

Mmà

12 Nnap-nnəna̱n a təm chit mbyet ka̱ apal ishi anəm va̱ ka̱r ìgwak ka̱ nzhing ka̱ ashe mmà va̱ ya na kan uza̱ ka̱r ìgwak ka̱ a. Ka̱kul mí na imwa irirì iga mbyet mbyet á na va uPoyi-Inan sar nnap-nləla ônəm va ma̱n na a.

13 A yà pa̱ mmà nna a ya unəm te, kan uza̱ a là pa̱ Inan ká̱ mmà va̱ ta ka̱t. Ka̱kul mí mà Inan ká̱ iya̱m ina ka̱t. Nna kan uza̱ i mà unəm ká̱ iya̱m ina ka̱t na kpa. 14 Mmà nna a ya unəm te, yà ɓa ka̱ atak nrəng nna va ka̱ ashe igugwak kan i nak na ka̱ asa̱l á na. 15 Nrəng nna va ka̱ ashe ìgwak anəm te, nna i mar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng i ga i mak nnyi te, i ɓa ká̱ ikú.

16 Ógənang mi oma̱nma̱n, kan o ma̱n ma lam wo ka̱t. 17 Nza̱ imwa iɓyenɓyen nggo ká̱ iga nnandər te, i fa ka̱ apaɓur i vang ka̱ atak Inan uPon va nəm atak atántàn a. Nga̱ɓa̱n ngga mɓa ka̱ atak akpá̱rkpà̱r ro yà ka̱ atətak pa̱ ɗa̱p ka̱t. 18 Uwà yak ká̱ ishi wò pa̱ o na irirì iga mbyet mbyet ayi ka̱ atak nnap-nlà wò ngga nnandər na i tong chit ka̱ ashe iya̱m va̱ uza̱ nəm pa̱ kpaktak wa iya̱m ngwap ngga nyal mpyal a.

Nfe nnap ka̱ nnənəm

19 Ógənang mi oma̱nma̱n, o nyi nva̱ ta̱. Re nza̱ unəm nggo a gwong achwang a fe nnap ka̱ pa̱ kəlak. Kang uza̱ a gha̱n ka̱ nla nnap ka̱t. Kang uza̱ a gha̱n ka̱ nfə́l ìgwak ka̱ apal ishi nnap ka̱t. 20 Nfəl ìgwak pa̱ kəlak kəlak te, i yà ka̱ nyəl nnap nnəm nnəna̱n nji Inan ka̱t. 21 Ka̱kul nva̱ ta te, o swang nnap nnəm ngga nnəm jan ka̱ cho pa̱ kpaktak. O gbà̱ng ka̱ nza̱ apir inga nggo. O ma̱n ka̱ nnap-nlà Inan va ɓál ka̱ ashe igwák wo nzəng ka̱ nnap nnəm ngga nra ká̱ ishi ka̱ mpipyal. Nnap-nləla va ká̱ ichumchum iga nna irirì awo a.

22 Kang o lam ishi wo ka̱t. O fe nnap nləla ká̱ achwang na chwat ka̱t, o nəm inok nəm ka̱ kpa. 23 Nza̱ unəm nggo va fe nnap-nlà Inan kan uza̱ nəm inok ka̱ ka̱t te, uza̱ mal dakdak ká̱ unəm va i dər asa̱l-awu wò ka̱ ashe aboka. 24 Ka̱kul nva̱ngva̱ uza̱ i dər asa̱l-awu wò va̱ ta pa̱ dakdak te, uza̱ i ga ta byet te, uza̱ i kong ká̱ asa̱l-awu wò va̱ uza̱ ka̱ ya ka̱ ashe aboka a. 25 Nza̱ unəm nggo va nnyi i dər ka̱ ashe nnap-mpakpak Inan nnəna̱n nva i fən onəm ka̱ atak nnap-mɓá̱ngɓa̱ng oza̱, kang uza̱ i ga mpyal ka̱ nkpəkpak, uza̱ i kong ka̱ ka̱t, i nəm inok ka̱ te, uza̱ i ya nnap nnəna̱n ka̱ apal ishi nza̱ iya̱m nggo va uza̱ i nəm a.

26 Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo rəng pa̱ o wá Inan nna ɗakɓo? A yà pa̱ uza̱ i kpán anung wò ka̱t te, uza̱ ka̱ nlam ishi wò. Nwa Inənan i sat nnap nlakchi. 27 Nwa Inan va̱ Inan uPon dər sat nnəna̱n ka̱ mpyal wò te, nna pa̱ unəm a nakshi ka̱ ovankpələng, ka̱ ochar va̱ təm okpari oɓar oza̱ kú chit, kan oza̱ ka̱ ashe mɓək anung a. Re unəm a kpán ishi wò pa̱ dakdak le kan iya̱m ina iga apambin va̱ ta̱ a vyap na ka̱t.

2

Awon ka̱ apal ishi ntáp onəm

1 Ógənang mi, mmawó va̱ onəm oga nna nnandər ká̱ uponzhi uYesu Kəristi va ká̱ ichumchum te, kang o tap onəm ka̱t. 2 I là pa̱ unəm uga ndur ro a pá nkalɓang ngga azənariya ká̱ ìlukwan inəna̱n iga mbwai a ɓa atak mɓut ka̱, kang uro uga nkun a pá aryakryak a ɓa mɓut nva̱ ta ká̱ kpa. 3 Kang a yà pa̱ o na ichumchum ûnəm va sham isham pa̱ dakdak o là á na pa̱, &lt;&lt;Ga təm ka̱ atak ntəm nnəna̱n va̱ cho.&gt;&gt; Kang o là ûnəm uga nkun nnyi pa̱, &lt;&lt;Ta̱l ka̱ cho.&gt;&gt; Ka̱t te, pa̱, &lt;&lt;Təm ka̱ mbin cho,&gt;&gt; 4 te ya na o nyám nva̱n ka̱ ngəl akwali ká̱ nrəng nnap nnga chit ka̱t ɗò?

5 Ógənang mi oma̱nma̱n, o gwong achwang pa̱ dakdak na o fe. Inan yak onəm va̱ apambin nak oza̱ pa̱ kukun te, uza̱ nak oza̱ chit tong onəm oga nna nnandər ka̱ mɓa̱ng gwak har uza̱ nak oza̱ ya iponzhi va̱ chit uza̱ ka̱ sar nnap-nlà pa̱ o na onəm oga mma̱n wò a. 6 ká̱ nnà te, o nak inəm ônəm oga nkun ka̱t. Onəm oga ndur oma i nyán ká̱ wo, i dàp wo i ga akwali ká̱ ka̱t ɗò? 7 Oma kpa ka̱ nvyap aɗin anəna̱n va̱ ma ka̱ ngwór wo ká̱ ka̱t ɗò?

8 A yà pa̱ o kpak nnap-mpakpak va̱ chit nnà ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Unəm a ma̱n uwan wò wa nva uza̱ ma̱n ishi wò.&gt;&gt; Te, ya mmawó ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n. 9 A ya nnyi pa̱ o tap onəm te, ya mmawó ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Nnap-mpakpak aMusa i re wo ka̱t, i pak wo pak. Ka̱kul o tong chit onəm oga nfe nnap-nlà ka̱t. 10 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nkpak nnap-mpakpak aMusa kan uza̱ ga gantal nro pa̱ nzəng te, ya uza̱ gantal oza̱ chit pa̱ kpaktak. 11 UPonzhi Inan va là pa̱, &lt;&lt;Kang wa ra uchar anəm,&gt;&gt; ka̱t te, uwa kpa là pa̱, &lt;&lt;Kang wa gba̱l unəm ka̱t.&gt;&gt; A yà pa̱ u ra uchar anəm ka̱t, kang u ga u gba̱l unəm te, ya u ta̱l unəm uga nggantal nnap-mpakpak chit. 12 Ka̱kul nva̱ ta te, re nnap-nlà wo ka̱ nnəm nnap wò a tong wa apir nji onəm va mí nap akwali ôza̱ ka̱ nnap-mpakpak aMusa ngga nfən onəm i re. 13 Unəm va̱ i nyám nrwa ìgwak ûwan wò ka̱t te, Inan i yà ka̱ nnap-akwali á na aga nnyám nrwa ìgwak ka̱t na kpa. Unəm va̱ nyám nrwa ìgwak nyám nnyi te, uza̱ i yà ka̱ nnəm ayər akwali Inan ka̱t.

Nna nnandər ká̱ inok

14 Ógənang mi, iza̱ ɓyen ka̱ ashe nva̱ ta̱ yà? Nna pa̱ unəm a là pa̱ mmawò ká̱ nna nnandər kan uza̱ ka̱ nnəm iya̱m va i nyám ka̱t a? Nna nnandər va̱ ta i ka̱mshishi ka̱m ɗò? 15 Re i là pa̱ ugənang ro ununggwan, ka̱t te uchar yà ká̱ ìlukwan ka̱t, kan iya̱m-nrì yà ôza̱ ka̱ nzhi ka̱t kpa a ɓa atak aro ka̱ ashe wo. 16 Kang a yà pa̱ uza̱ a là á na pa̱, &lt;&lt;Inan a ka̱mshi ɓu u ya iya̱m-nrì ká̱ iya̱m nsham ka̱ atak va ɓu ga ɓu ya ká̱ a.&gt;&gt; A ya nnyi pa̱ nna u yà ká̱ iya̱m va̱ ta kang u dang na ká̱ te, u nəm ɓiɓyen ɗò?

17 Wa nnà ta kpa nna nnandər kang i yà nzəng ka̱ nnəm nnənap ka̱t te, a ta̱l iya̱m ikuku chit.

18 Unəm ro te, i là pa̱, &lt;&lt;Mmaɓu ka̱ nna nnandər ji ɓu. Mmami nnyi te, unəm uga nnəm iya̱m va mí yiya.&gt;&gt; Te mi na ama̱n á na pa̱, &lt;&lt;Nyám nna nnandər ɓu á mi va nzəng ka̱ nnəm iya̱m va mí yiya ka̱t. Mmami nnyi te, mi nyám nna nnandər mi aɓu ka̱ atak nnəm iya̱m va mí yiya a.&gt;&gt; 19 U na nnandər na pa̱ Inan pa̱ izəng, uwa byet ɗò? A ya pa te, ya a ɓyen pari. Aruhu-ɓá̱ngɓa̱ng na nnandər pa na kpa, ká̱ nnà te, oza̱ ka̱ ntan ká̱ ayə̀r. 20 Ánəm ga mpərək, u ɗom pa̱ ma nyám á ɓu pa̱ nna nnandər kan nzəng ka̱ nnəm iya̱m va mí yiya ka̱t te, nnap nlakchi ɗò? 21 UPoyi-Ibərahim nəm sang kang Inan yar na sat unəm uga nnap nnəm nnəna̱n yà? Inan yar na sat unəm-nəna̱n ka̱ mpyal wò ka̱ atak nnəm iya̱m va mí yiya na ka̱t ɗò? Nna nva̱ uza̱ yichi uyen wò uIshaku ka̱kul nshi ka̱ apal atak aga nshi iya̱m awop a. 22 U ya ka̱t ɗò? Nna nnandər ká̱ nnəm iya̱m va mí yiya a ga ka̱ anung zəngtəng. Nna nnandər nandər va̱ ta uza̱ kur anunung ká̱ nnəm iya̱m va mí yiya a. 23 A nak te, nnap-nlà Inan va̱ ta̱ a yə́l chit. Nna là va̱ pa̱, UIbərahim na nnandər ká̱ Inan. Ka̱kul nva̱ ta te, Inan kun ishi ka̱ pa̱ nnap nnəm nnəna̱n. Nna nak kan mí wór uIbərahim pa̱ ukpa Inan. 24 O dər te, o ya pa̱ ka̱ atak nnəm iya̱m va mí yiya na kan Inan i yar unəm pa̱ uza̱ unəna̱n. Ka̱ atak nna nnandər na chwat ka̱t.

25 wantana kpa ká̱ uRahap uchar uga nram onunggwan. Nnap nlà Inan là ayi pa̱ uza̱ bwam onəm oga nre oIsa̱rila oga nsòng atak ka̱ ashe nzhi wò. Uza̱ ka̱mshi oza̱ har uza̱ nyám asa̱l akak ôza̱ na oza̱ a ga ká̱ ikángkáng. Nnəm iya̱m iyaya va ta nak kan Inan yar na sat uchar uga nnap nnəm nnəna̱n ka̱t ɗò?

26 Izər kang i yì ǹyi ka̱t te, ya sat akum chit. wantana kpa nna nnandər kan nzəng ka̱ nnəm iya̱m va mí yiya ka̱t te, ya a nyang iya̱m ikuku chit.

3

Aɓələm anəm

1 Ógənang mi, kan mmakmak wo o tong onəm oga nɗyang iya̱m ka̱t. Wa nva o nyinyi pa̱ mmayi va̱ onəm oga nɗiɗyang te, nna won mí nap akwali arwarwa ayi va i ji ajo oro ji a. 2 Ka̱kul nkpaktak yi i pat nnap ka̱ asa̱l pa̱ ɗongɗong chit. A yà pa̱ unəm pat ka̱ ashe nnap-nlà va̱ uza̱ i là ka̱t te, ya uza̱ unəm unandər pa̱ chak uva nyi nkpán ishi wò pa̱ dakdak a. 3 A yà pa̱ mí pá ikan ípəri te, i ga ká̱ unəm ka̱ atak va unəm ɗom. 4 O dər oga agirgi ndəng ka̱ ngba nrup oza̱ va̱ ta kan pa̱ ayə́r akámkám nna i pyep i da̱n oza̱ i ga ka̱. ká̱ nnà te, nyà acham ro aɓwakan nna i chi oza̱ i ga̱ɓa̱n i ga ka̱ ka̱ atak va onəm oga nchi oza̱ i ɗom pa̱ oza̱ a ga ka̱ pa̱ kpaktak a. 5 wantana aɓələm kpa. Kap ka̱ ǹyiyen va̱ ta te, i là iya̱m ichumchum iga nɗaktak byet. Rəng nrup ashe ǹzam. Kap ka̱ nrurup va̱ ta te, nyà apər pa̱ ɗa̱pfinyang nna i pwak na. 6 Aɓələm wa apər. Ka̱ ashe oga mɓan ngga izər anəm te, aɓələm nna ji ká̱ iya̱m inga pa̱ kpaktak. Nna i vyap nkpaktak izər, kan i nak irirì yi i kpán apər ka̱ ashe ntəm yi. Aɓələm aɓá̱ngɓa̱ng va̱ ta̱ apər aɓá̱ngɓa̱ng aga nzhì onəm à ma̱l apəpər. 7 Unəm uwa yà ká̱ ichumchum ka̱ apal ishi izhé iga anyin, ká̱ inyil, ká̱ iya̱m iga nkpán ka̱ afu, ká̱ iya̱m iga ashe ndəng har uza̱ nyi nnak oza̱ i nəm iya̱m va uza̱ ɗom a. 8 Nna kan unəm ro ya nyi nnak aɓələm pa̱ a kpak nnap nnəm á na jiwò ka̱t. Aɓələm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va i jul ka̱ nnəm iya̱m inga ka̱t. Aɓələm akàl aɓá̱ngɓa̱ng na pa̱ gbai va i gba̱l unəm gba̱l a. 9 Ka̱ aɓələm azəngtəng va i na aɗəngchi ûPoyi-Inan ka̱ te, ka̱ nna kpa i pwat owan yi va Inan a nəm oza̱ wa ishi wò a. 10 Nnap nlà ngga aɗəngchi ka̱ ngga mpwat i fa ka̱ ashe atam azəngtəng. Ógənang mi, nva̱ ta̱ mal pa̱ ka̱ yà pa ka̱t. 11 Iwu ndəng yìyà va i ɓəl ndəng nnəna̱n ka̱ ndəng mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ anung zəngtəng ɗò? 12 Ógənang mi, ipipyan i yà ka̱ ngwar awar ichu ka̱t. wantana kpa ìba̱ngba̱ng i yà ka̱ ngwar awar ipipyan ka̱t. Ndəng va̱ nnəna̱n te, i fa ká̱ iwu ndəng iga mman ka̱t.

Aghan aji Inan

13 Uda unəm uga aghan ka̱ ashe wo uva kpán ìpir nnàp kpán yà? Re uza̱ a nyám ka̱ atak apir ntəm nnəna̱n ngga nnəm iya̱m ka̱ ashe nra ká̱ ishi va aghan i ɓa ka̱ á. 14 A yà pa̱ nna o yà ká̱ ìkpar iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe wo nzəng ká̱ nɗom ishi te, kang o ngok ka̱t, kang o náp akwam n̂nandər ka̱t. 15 Apir nnap va̱ ta kang mí i wór pa̱ aghan te, á fa ka̱ atak Inan ka̱t, aghan va̱ ta aga apambin. A fa ka̱ atak nrəng nnap nna nja anəm. A fa ka̱ atak aShetan. 16 Atak va pa̱ kpaktak ìkpar kà̱, ká̱ nɗom ishi te, ikángkáng i yà kà̱ ka̱t. Iya̱m inga pa̱ ɗongɗong i wong ka̱ ta. 17 Aghan va̱ i fa ka̱ atak Inan te, i yà ká̱ adak ka̱t. I ɓa ka̱ ntəm ikángkáng, ká̱ nnap nnəm nnəna̱n ngga nra ìgwak, ká̱ nka̱m nnap-nlà ngga nka̱mshi, ká̱ nrwa ìgwak pa̱ makmak. Pa̱ ɗəkər te, i ɓa ka̱ nnap nnəna̱n. Nva̱n nnap ká̱ na yà ka̱ ashishe ka̱t. Nlam asa̱l-awu ônəm yà ka̱ ashishe ka̱t kpa. 18 Ka̱ atak ntəm ikángkáng va onəm oga nnap nnəm nnəna̱n i ɓa ka̱ te, ka̱tətak na mí ya nnap nnəm nnəna̱n.

4

Nnəm ikpa ká̱ apambin

1 Iza̱ i ɓa ká̱ ikum ka̱ ngbá̱ng ikum ka̱ ashe wo yà? Nva̱ ta yà ka̱ ashe wo ka̱kul nɗom iya̱m iga nfe nchang izər va i lung igwák wo pa̱ ɗəkər ɗəkər a. 2 O ɗom iya̱m pa̱ makmak kang o ya ka̱t te, a nak wo ka̱ ngbá̱ng onəm. Nɗom iya̱m onəm mak ka̱ ashe wo nna kan o ya ka̱t te, o gbá̱ng ikum, o lung ikum kpa. O ya iya̱m va̱ o ɗom ka̱t, ka̱kul o chál ka̱ atak Inan ka̱t. 3 O chál te, o ya ka̱t, ka̱kul nrəng nnap wo ka̱ na. O chál pa̱ na o nəm nnap ngga nfe nchang izər wo ka̱.

4 Ónəm oga nyà ka̱ nnandər ka̱t. O nyi pa̱ unəm va̱ i ɗom iya̱m iga apambin pa̱ makmak te, uza̱ ta̱l unəm uga nyang Inan chit ka̱t ɗò? Nza̱ unəm nggo va ɗom nnəm ikpa ká̱ apambin te, yà uza̱ unəm uga nyang Inan. 5 O rəng pa̱ ka̱ anung amwang kan nnap-nlà Inan là ayi pa̱, &lt;&lt;ARuhu va̱ Inan nak ka̱ ashe yi te, a kpar ìkpar byet ɗò?&gt;&gt; 6 Ká̱ nnà te, nnap nnəna̱n va̱ Inan i na ayi te, a mak ji nɗom iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng va̱ ji ka̱ ashe igwák yi a. Nna nak te, nnap-nlà Inan là pa̱, &lt;&lt;Inan yang onəm oga nrup ká̱ ishi byet. Onəm oga ǹyen ká̱ ishi oza̱ jiwo te, uza̱ i nak nnap nnəna̱n ôza̱.&gt;&gt;

7 Ka̱kul nva̱ ta te, o ra ká̱ ishi Înan, o yang nnap aShetan na uza̱ a chər atak wo. 8 O ɓa datkulung ká̱ Inan na uza̱ a ɓa dat ká̱ wo kpa. O fa ka̱ ashe iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ônəm oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. O nal igwák wo a ɓyen ônəm oga ìgwak ìparpar. 9 O təm ká̱ nlak ìgwak, o yə́ng nzəng ká̱ nlak ìgwak pa̱ makmak. Re nyə̀l wo a wal nlak ìgwak. Re nchang ìgwak wo a wal mɓa̱ng ìwu. 10 O ra ká̱ ishi Înan na uza̱ a rup ká̱ wo.

Nya mpat onəm

11 Ógənang mi, kan o vyap aɗin owan wo ka̱t. Nza̱ unəm nggo va i là iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishi awan wò, ka̱t te i ya mpat owan wò te, uza̱ ka̱ nla iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng ka̱ apal ishi nnap-mpakpak kan uza̱ ka̱ ngəl akwali nnap-mpakpak kpa. A yà pa̱ unəm i gəl akwali ka̱ apal ishi nnap-mpakpak te, yà uza̱ unəm uga nkpəkpak ka̱t. Uza̱ sat unəm uga ngəl akwali chit ka̱ apal ishi nnap-mpakpak. 12 Inan pa̱ izən, uwa byet i pak nnap, uwa byet i gəl akwali kpa. Uwa ká̱ ichumchum iga nna irirì ônəm, kang uwa ká̱ ichumchum iga yiyar kpa. U rəng nnyi pa̱ mmaɓu uda kang ɓu ya mpat owan ɓu yà?

Ichən ka̱kul onəm oga nnok

13 Ó gwong achwang na o fe, mmawó va̱ o là pa̱, &lt;&lt;Re i ga achen ka̱ mbin ro nda, ka̱t te ìpin, na i ga i təm ka̱ ta izun pa̱ izən i nəm iyap na i ya mbwai ka̱ pa̱ makmak.&gt;&gt; 14 Re o rəng. Ka̱kul o nyi iya̱m va̱ i fa ká̱ ìpin ikpa̱kkpa̱k ka̱t. Mmawo wa inanəng va i fa te, i sat ka̱t, i mor i làr a. 15 Iya̱m va̱ mal pa̱ ka̱ o là te, nna pa̱, &lt;&lt;Inan ka̱ ma̱n te, ká̱ i lár na ká̱ i nəm nyang ka̱ nyang.&gt;&gt; 16 Ǹyangmata̱ te, mmawó onəm oga nnok nzəng ka̱ nkak ishi. Apir nnok ka̱ nkak ishi va̱ ta te, iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng.

17 Ka̱kul nva̱ ta te, unəm va̱ nyi iya̱m va̱ nyi mal pa̱ uza̱ a nəm kan uza̱ nəm ka̱t te, yà uza̱ ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng.

5

Nwon onəm oga ndur

1 Ónəm oga ndur, o gwong achwang na o fe. O yə́ng pa̱ bóbó ka̱kul nlak ìgwak pa̱ ɗongɗong va i ga nya wo a. 2 Idur wo mwan chit. Iɗóp ri ilukwán wo chit kpa. 3 Azənariya ká̱ azurfa wo ɓán chit, mɓəɓan nyám chit pa̱ mmawó va̱ ka̱ ndur te, o ga nkú i kùr wa nva apər i ri atak a. Mmawo ka̱ nchen ka̱ ashe nra ngga nkùr. Ka̱ nna kpa te, na mmawó ka̱ mɓut idur îshi wo ɗò? 4 Ó mwa mbwai inok ônəm va̱ o nak pa̱ a nəm inok awo ka̱t. Ka̱kul nva̱ ta te, oza̱ ka̱ nyə́ng ayən. Ayən onəm va̱ ɓən iya̱m-nrì ka̱ ashe irám wo te, a ga tar achwang aPonzhi Inan uga Ichumchum chit. 5 Ntəm wo ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ te, o təm ntəm ngga nna nfe nchang ízər wo ka̱ mɓut iya̱m iga nfe nchang igwák wo. O kang izər wo chit o mwal wa ina va kur chit pa̱ ma pà oza̱ a. 6 O gəl akwali o nak ri unəm va unəna̱n. O gba̱l unəm va dáp atam ká̱ wo ka̱ pa̱ ɗa̱pfinyang ka̱t a.

Nka̱r ìgwak ka̱ aduwa

7 Ka̱kul nva̱ ta te, ógənang mi, o təm ka̱ ashe nka̱r ìgwak har ilum va̱ uponzhi uYesu i vang. Re o ɗyang ìpir nnàp ka̱ nnap nnəm anəm uga ngwap iram. Uza̱ i lok iva̱r iga amən kan uza̱ i suk iya̱m. Uza̱ i lok har alum mɓuɓun i ɓa i chu. 8 Mmawo kpa re o tong onəm oga nka̱r ìgwak. O tong ka̱ nkam ka̱kul nvang aPonzhi uYesu dat chit.

9 Ógənang mi, kan o là pa̱ nnap owan wo rwam wo chit ka̱t. Ka̱kul kan Inan a won a gəl akwali a ri wo ka̱t. Unəm uga nnap-akwali dat chit ka̱ nchu. 10 Ógənang mi, o rəng onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan va̱. Re i ɗyang apir nnap nnəm oza̱ ngga nka̱r ìgwak ka̱ ashe nza̱ apir mɓək anung nggo. 11 Onəm va̱ ka̱ nka̱r ìgwak ka̱ nzhing te, re i yar oza̱ a sat wa onəm va Inan nak nnap nnəna̱n ôza̱ chit. O fe nnap nka̱r ìgwak ka̱ nzhing va̱ fe uAyuba ka̱ ka̱r ka̱ ashe nra va̱ nɗaktak ka̱ ya na a. O nyi iya̱m va̱ nyi Inan won nəm ka̱ na ka̱ nvəva̱ng kpa. Ka̱kul uPonzhi Inan unəm uga nrwa ìgwak pa̱ makmak.

12 Ógənang mi, iya̱m va̱ ji pa̱ kpaktak te, kang ó sóng anung ká̱ apaɓur, ka̱t te ká̱ apambin ka̱t. Re nza̱ apir nsóng anung nggo te, kang ó sóng ka̱t. Re ó là pa̱, &lt;&lt;a&gt;&gt; te, a yà n-a va ta. O là pa̱, &lt;&lt;o'o&gt;&gt; te, a kùr ka̱ n-o'o va ta. Ka̱kul kang Inan a wong a gəl akwali a ri wó ka̱t.

13 Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo ka̱ mɓək anung ɗakɓo? Re uza̱ a nəm aduwa. Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo ka̱ nnəm nchang ìgwak ɗò? A mal pa̱ uza̱ a shi nnap, uza̱ a ɗəngchi Inan ka̱. 14 Unəm ro uwa yà ka̱ ashe wo rurwa ɗò? A mal pa̱ uza̱ a re nre ka̱ onəmgbak oga ngwa Inan na oza̱ a nəm aduwa á na. Oza̱ a ɓəl mmì á na ká̱ ishi ka̱ ashe aɗin aPonzhi uYesu Kəristi. 15 Aduwa va̱ ma nəm ka̱ nnandər te, i tan unəm uga arwa va̱ ta. UPonzhi Inan i na ikángkáng á na. A yà pa̱ uza̱ nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, uPonzhi Inan i yar á na. 16 Ka̱kul nva̱ ta te, o là nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo ówan wo. O nəm aduwa ówan wo na uPonzhi Inan a tàn oza̱. Aduwa anəm uga nnap nnəm nnəna̱n ká̱ ichumchum pa̱ makmak. 17 UIliya ka̱ yà unəm wa nji yi na kpa. Uza̱ nəm aduwa ka̱ nzhing pa̱ kan iva̱r a pəng ka̱t. Te wa nnà ta iva̱r pəng ka̱ apambin ka̱t har izun pa̱ ishatɗing ka̱ apye pa̱ kpa̱ɗing. 18 Uza̱ nəm aduwa kà̱ɗi te, apaɓur pəng iva̱r, iya̱m-nrì ɓyen ka̱ ashe mbin.

19 Ógənang mi, a yà pa̱ uro ka̱ ashe wo a pat asa̱l aga nnandər a re, kan uro a le ka̱ na ka̱ asa̱l kà̱ɗi te, 20 re o nyi pa̱ unəm va pa̱ kpaktak a fa ká̱ unəm uga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱ ashe nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ɓá̱ngɓa̱ng te, uza̱ ka̱mshi irirì anəm va̱ ta chit ká̱ ikú. Uza̱ i nak unəm va̱ ta i ya nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va̱ uza̱ nəm pa̱ makmak a.

1 ABiturus

1

2

3

4

5

Nlir nnap-nlà

ABiturus

ngga nzəng

1

1 Awasika va̱ ta fa ka̱ atak aBiturus unəm uga nre aYesu kəristi na a ga atak onəm Inan oyákyàk va tong onəmchən va lyan pa̱ kap ka̱ ashe mbin aPontus, ka̱ aGalatiya, ka̱ aKapadokiya, ka̱ Asiya, ka̱ aBitiniya. 2 Onəm va ma yak mà dakdak ká̱ iya̱m va Inan uPon nyi chit pa̱ o nəm a. Onəm va ma nak tong onəna̱n ka̱ atak inok aRuhu na oza̱ a tong onəm oga nkpak nnap-nnəm ûYesu Kəristi na ma nal oza̱ kpa ka̱ atak nchəchər. Re nnap-nnəna̱n, ka̱ nra ìgwak a təm njiwo pa̱ makmak.

Nnak ìgwak va nkúkú ka̱t

3 Aɗəngchi təm aji Inan chit. Uwa Inan ká̱ uPo aPonzhi yi uYesu Kəristi. Ka̱kul nrwa ìgwak mmakmak va uza̱ ka̱ te, uza̱ nak yi i tong onəm va amar apipye. Onəm va nnak ìgwak oza̱ nkúkú ka̱t. I ɓyen ka̱ ngwon aYesu kəristi ka̱ atak ikú kan i ya iya̱m va̱ ta. 4 Uza̱ nak yi kpa i tong onəm oga ngwur *iya̱mkup va i mwan ka̱t. Iya̱m va̱ ta i lak ka̱t. Iɓiɓyen i təm ntəm wò mbyet mbyet. Nná ma nak iya̱m va̱ ta awo ka̱ ashe apaɓur. 5 Mmawo va ichumchum Inan ka̱ nka wo wa ngwangwang ka̱kul nna nnandər va mmawó ka̱, na o ya nka̱mshi va mí ga nnyinyam ka̱ mban ka̱ ashe nra ngga nkùr. 6 O təm ka̱ ashe nchang ìgwak pa̱ makmak ka̱kul iya̱m va̱ ta, kap ka̱ nva̱ pa̱ ǹyangmata̱ te, mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashe nlak ìgwak ngga nra pa̱ ɗa̱p a. Ka̱kul mmà apir pa̱ ɗongɗong ka̱ nya wo. 7 Iya̱m va̱ ta ka̱ nya wo na ma mà nnandər nna nnandər wo. Azənariya kap ka̱ nva̱ pa̱ iya̱m va i ləlak te, mí mà ka̱ apər pa̱ anandər ɗò? Nna nnandər wo va ji azənariya ji pa̱ makmak te, nkpak pa̱ ma mà na kpa na a ɓa ka̱ aɗəngchi awo, ká̱ ichumchum, ka̱ nrup ká̱ wo ka̱ ilum va̱ mí nyám uYesu Kəristi ka̱ mban a. 8 Kap ka̱ nva̱ pa̱ nna o ya na chit ká̱ iwu ka̱ te, o ma̱n na. Kap ka̱ nva̱ pa̱ ǹyangmata̱ mmawó ka̱ nya na ká̱ iwu ka̱t te, o na nnandər ka̱ na har igwák wo yəl ka̱ nchang ìgwak va ɓyen pa̱ gənggəng. Anung nyi nla nnap va̱ ta ka̱t kpa. 9 Ka̱kul mmawó ka̱ nya iya̱m va nna nnandər wo i ɓa ka̱. Iya̱m va nka̱mshi irirì wo.

10 Onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan va̱ ka̱ là nnap ka̱ apal ishi nnap nnəna̱n va i ga nyà njiwo te, oza̱ mo akum ìjili nnáp nka̱mshi wo mo pa̱ dakdak. 11 Oza̱ gbap nnap anəm, ka̱ alum va̱ aRuhu aKəristi va̱ ka̱ ashe oza̱ ka̱ nyám ôza̱ nva̱ oza̱ là nnap ngga nfa ka̱ apal ishi mɓək anung aKəristi, ká̱ ichumchum va̱ uza̱ i ya kà̱ ka̱ nvəva̱ng a. 12 Ma nyinyam ôza̱ ka̱ mbang pa̱ oza̱ ka̱ nnəm inok ka̱kul ishi oza̱ ka̱t. Pa̱ ka̱kul wo na. Nna nva̱ ma là nnap iya̱m va̱ ta awo ka̱ ashe nra va̱ ta̱ a. Iya̱m va onəm oga nla nnap-nlà Inan ngga nchang nfe là awo ka̱ atak inok aRuhu-Nəna̱n va ma re nre ka̱ ka̱ apaɓur. Oma̱leka ká̱ ishi oza̱ te, oza̱ ɗom nkpán ipir iya̱m va̱ ta byet.

O təm apir ntəm va adak yà ka̱ ashishe ka̱t

13 Ka̱kul nva̱ ta te, o ran izər wo pa̱ dakdak ka̱ nrəng nnap wo kpa. O kpán ishi wo pa̱ dakdak. Re nnak ìgwak wo pa̱ kpaktak a yà ka̱ apal ishi nnap nnəna̱n va i yà njiwo ilum va̱ mí nyám uYesu Kəristi ka̱ mban. 14 O təm wa ovan oga nkpak nnap nnəm. Kang o nəm iya̱m va̱ nnap nnəm wo ngga izər mmatmat ka̱ nak wo pa̱ o nəm ka̱t. Nna nva̱ ka̱ o təm ka̱ ashe nfo a. 15 Wa nva unəm va̱ wór wo unəm-nəna̱n va yà ka̱ adak ro ka̱t te, o təm pa na kpa ka̱ ashe iya̱m va pa̱ kpaktak mmawó ka̱ nnənəm. 16 Ka̱kul ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱, &lt;&lt;Kang o yà ka̱ adak ro ka̱t. Ka̱kul n yà ka̱ adak ka̱t.&gt;&gt;

17 Mmawo ka̱ ngwór ka̱ ashe aɗin aPon ka̱ atak nnəm aduwa. Ka̱kul nva̱ ta te, o təm ntəm wo ka̱ ta̱ wa onəmchən oga nra ká̱ ishi á na. UPon pa te, uza̱ i kat akwali n̂za̱ unəm nggo i mà dakdak ká̱ iya̱m va unəm nəm. Uza̱ i tap unəm ro ka̱t. 18 O nyinyi pa̱ ma ka̱m ishi wo ka̱ atak iya̱m ikuku va o ɗyang ka̱ atak okəka wo ká̱ iya̱m va i ləlak wa azurfa ka̱t. Ma nəm ka̱ azənariya ka̱t kpa. 19 Ma ka̱m ishi wo ka̱ nchə̀r aKəristi va ɓyen pa̱ gənggəng a. Nchə̀r va wa nji iya itam va yà ka̱ adal ka̱ adak ro ka̱t. 20 Ma yak na kan ma nəm apambin. Ka̱ nna kpa te, ma nyám na ka̱ mban ka̱t. Ka̱ ashe nrá ngga nkur va ta̱ te, ma nyám na ka̱ mban ka̱kul wo. 21 Ka̱ atak á wà o na nnandər ká̱ Inan va̱ won ka̱ na ka̱ atak ikú. Inan na ichumchum á na kpa. A nak te, nna nnandər wo ka̱ nnak ìgwak wo pa te, kà̱ unəm ro ka̱t, kà̱ Inan yà ká̱ ishi wò.

22 Ǹyanmata̱ te, nva̱ o nal ishi wo chit, mmawó ka̱ ntəm ka̱ ashe nnandər nzəng ka̱ nnyam mma̱n nnandər ôgənang te, re o zhing ka̱ mma̱n owan wo ká̱ ìgwak pa̱ izən.

23 Ka̱kul amar wo apipye va̱ te, apìr va alaklak ka̱t. Ma mar wo ka̱ atak apìr va i lak ka̱t. Apìr va nnap-nlà Inan nriri. A təm chit mbyet mbyet kpa. 24 wantana ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan pa̱,

&lt;&lt;Onəm pa̱ kpaktak wa ipəpa.

Ka̱kul iɓyen oza̱ pa̱ kpaktak wa mba̱l iya̱m iga anyin.

Ipəpa i wuwom, mba̱l i tutok.

25 Nnap nlà Inan jiwo te, i təm ntəm wò mbyet mbyet.&gt;&gt; Nnap nlà va ta ma ka̱ là awo a.

2

Ipang irìrì ká̱ akum anəna̱n

1 Ka̱kul nva̱ ta te, o swang nkpaktak nnap-nnəm ngga nkpán owan wo ka̱ afu, ka̱ ntan atak, ka̱ nlam ishi anəm, ká̱ ìkpar, ka̱ nkpaktak nvyap aɗin onəm. 2 Wa ovanba̱k va ma mar ka̱ nyang te, re o ɗóm ka̱ mbyal nnəna̱n ngga aruhu va nnap-nlà Inan, ná a nak wo o rup o ya nka̱mshi ngga irírí. 3 Ó rup a yà pa̱ o mà mmal nnap nnəna̱n aPonzhi Inan chit pa̱ ɗa̱p a. 4 O ɓa atak anəm va ipang irìrì. Onəm yang ka̱ na yang. Kang uwa Inan yak nnyi. Uza̱ ɓyen pa̱ gənggəng ka̱ na. 5 Mmawo va wa ipáng irìrì na kpa te, re ma me nzhi ngga aruhu ká̱ wó na ó tong idongkong onəm oga mpyal awop onəna̱n na ó yichi iya̱m ipápà Inan ka̱ atak áYesu kəristi. Iya̱m ipápà va Inan i məma̱n ka̱ a. 6 Ka̱kul nnap-nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;O dər, mmami ka̱ mban ipang ka̱ ashe aSiyona.

Ipang iyákyàk iɓiɓyen va ngwan nzhi.

Unəm va pa̱ kpaktak na nnandər ka̱ na te, uza̱ i yar ìwuswa ka̱ pa̱ ɗa̱p ka̱t.&gt;&gt;

7 Mmawo va̱ o na nnandər na te, ka̱ atak wo te, ipang va̱ ta ɓyen pa̱ gənggəng. Onəm va̱ nnyi na nnandər ka̱t te, nnap-nlà Inan ka̱ nla ôza̱ pa̱,

&lt;&lt;Ipang va onəm oga mme nzhi yang ka̱ te,

Iya ta̱l chit ipang va ngwan nzhi.&gt;&gt; 8 Nnap nlà Inan là kpa pa̱,

&lt;&lt;Ipang va̱ ta̱ ta̱l ipang iga nnak onəm i ləp ifan.

Inan ipang va i nak oza̱ i ru.&gt;&gt;

Oza̱ ləp ifan ka̱kul oza̱ kpak nnap-nlà Inan ka̱t. Iya̱m va ta Inan nak chit təm pa̱ i ya oza̱.

9 Mmawo onəm oyákyàk ji wó. Mmawo idongkong iga nshi iya̱m awop iji aPonzhi. Mmawo akum anəna̱n. Mmawo onəm va oji Inan na o nak mma nyi iya̱m ichumchum anəm va̱ wór wo fa ka̱ ashe afa̱p ɓa ká̱ wo ka̱ ashe atak atántàn va yà ka̱ nlà ka̱t a. 10 Ka̱ ya te, o kur pa̱ ma wór pa̱ onəm ka̱t. Ǹyangmata̱ jiwo te, mmawó onəm Inan. Ka̱ ya te, o nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ nnyam nrwa ìgwak ka̱t. Ǹyangmata̱ te, o ya nnyam nrwa ìgwak chit.

11 Ónəm mi oma̱nma̱n, mmami ka̱ nchal wo pa̱ wa onəmchən ka̱ oɗyanəm apambin te, re o gbà̱ng ka̱ nnap-nnəm anəm ngga aɗom aga izər va ka̱ nlung irirì wo a. 12 O kpán ishi wo pa̱ dakdak ka̱ ashe onəm oga afa̱p. Ka̱kul ka̱ a yà pa̱ oza̱ ka̱ nla iya̱m ro ka̱ apal ishi wo pa̱ mmawó onəm onga te, re oza̱ a ya iya̱m inəna̱n va̱ mmawó ka̱ nnənəm. Na ká̱ ilum va̱ Inan i vang te, re oza̱ a na ichumchum á na ka̱kul.

Nkpak nnap nnəm Înan

13 Re ka̱kul aPonzhi uYesu te, o ra ká̱ ishi n̂kpaktak ichumchum va ma pak ija anəm a. Mo te, ûponzhi nggo. Ka̱kul uwa ishi pa̱ kpaktak. 14 Ka̱t te, ogomna nggo va uza̱ re pa̱ a ɗyang ntan ônəm oga nnəm iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng. Onəm va̱ i nəm i ɓyen nnyi te, oza̱ i ɗəngchi oza̱. 15 Ka̱kul nɗom Inan pa̱ ka̱ atak iya̱m inəna̱n va mmawó ka̱ nnənəm te, kan onəm oga mpərək a yà ka̱ anung aga nnáp nfo oza̱ ka̱t. 16 O təm wa onəm va iya̱m ro pa ikan ôza̱ ka̱t a. Ka̱ nna kpa te, kan o yar nfe nchang wo va̱ ta a sat iya̱m iga nkpán awo iga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. O təm wa onəm oga nnəm izwal Înan. 17 O nak inəm n̂za̱ unəm nggo pa̱ kpaktak. O ma̱n ogənan oga nna nnandər pa̱ kpaktak. O ra ayər Inan. O na ichumchum ûponzhi va̱ uwa ishi pa̱ kpaktak a.

18 Ónəm va̱ ozwal, o kpak nnap nnəm ônəm ga nzhí wo ka̱ ashe iya̱m pa̱ kpaktak nzəng ka̱ nnak inəm ôza̱. O kpak nnap nnəm ônəm va chwat oga nnyi nnap, ka̱t te onəm va i nəm nnap te, i dədər ka̱ ka̱t. Onəm va̱ ɗuɗul, ka̱t te səsai te, o kpak nnap nnəm ôza̱ kpa. 19 A ɓyen pari a yà pa̱ ma mwàn unəm ma ɓək anung á na kang uza̱ sar ìgwak ká̱ ka̱kul pa̱ uza̱ nyi iya̱m va̱ nyi Inan ɗom a. 20 A yà nnyi pa̱ ma nəm asap ûnəm ka̱kul pa̱ uza̱ nəm iya̱m i ngga kang uza̱ sar ìgwak ka̱ te, nza̱ mmak uza̱ i ya yà? A yà pa̱ unəm ɓək anung ka̱kul pa̱ uza̱ nəm iya̱m inəna̱n te, i ɓyen ká̱ Inan ɓyen. 21 Ka̱kul iya̱m va ta̱ pa̱ wat mmá wór wo. Pa̱ uYesu ɓək anung chit ka̱kul wo. Uza̱ re nnap nnəm á wo chit nva pa̱ o ɗyang na o yar nvəva̱ng. 22 Uza̱ nəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng ko pa̱ nzəng ka̱t. Nnap nlà ngga ntàng atak ro fa ka̱ anunung ka̱t. 23 Mma pwat na te, uza̱ pyát ka̱t. Ma ɓək anung á na te, uza̱ lyen ka̱t. Uza̱ re nkpaktak iya̱m na chwat ka̱ ashe awo ánəm uga ngəl akwali va i mà pa̱ dakdak a. 24 uYesu Kəristi uwa ká̱ ishi wò ka̱m nsur nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi ká̱ izər wò nva̱ uza̱ kú ka̱ apal akun ikú na i kong ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wa onəm va kú chit. Na i təm ntəm yi ka̱ ashe nnap nnəm nnəna̱n. Ko oga aɓang va uza̱ ka̱m te, ma tàn wo ka̱ nna. 25 Matmat te, ka̱ o làr chit wa itám. Ǹyangmata̱ jiwo te, o le chit o ɓa atak Anəm aga Nkpak Iya̱mkang. Unəm va uwa ka̱ nnakshi ká̱ irirì wo a.

3

Iɗək ntəm ivan

1 Wantana kpa óchar oga ivan, o kpak nnap-nnəm ôɓar wo na ka̱ a yà pa̱ oro ka̱ ashe oza̱ yang ka̱ nkpak nnap-nlà Inan te, oza̱ a tong onəm oga ngwa Inan ka̱kul nnap-nlà ngga anung nro va ma là ôza̱ ka̱t. Nnap-nnəm wo nna ká̱ ishi wò te, a gba̱l oza̱, a nak oza̱ ka̱ ngwa Inan. 2 Oza̱ a ya iɓyen nnap nnəm wo, ka̱ nra ká̱ ishi wo te, a nak oza̱ a wa Inan. 3 Kang iɓyen wo a yà iɓyen iga ndum izər idumdum na chwat ka̱t. Ndum izər va wa ntat ishi itattat, ka̱ mmwàk iya̱m iga nnəm ka̱ azənariya, ka̱ nsham ilukwán iga mbwai. 4 Re a yà iɓyen va nnap nnəm. Apir iɓyen va i làr jiwo ka̱t. Iɓyen va nnap nnəm ngga nra ìgwak ônəm ka̱ nra ka̱ nnap nnəm. Apir iya̱m va̱ ta ka̱ mpyal Inan te, a ɓyen pa̱ gənggəng. 5 Ka̱kul ka̱ yà te, ochar onəna̱n omatmat va̱ nak ìgwak oza̱ ká̱ Inan te, ka̱ asa̱l va ta oza̱ nak ishi oza̱ ɓyen. Oza̱ ra ká̱ ishi ôɓar oza̱ 6 wa nva uSaratu kpak nnap-nnəm ûIbərahim har uza̱ i wór na pa̱ unəm uga nnəm ká̱ wò. A yà pa̱ o nəm iya̱m va mà te, ya mmawó ovan aSaratu onandər. Kang o ma̱n iya̱m ro a nəm ayər awo ka̱t.

7 Ónəm oga ochar, wa nnà ta kpa o won nnəm nnap óchar ka̱ ashe ntəm wo ka̱ oza̱ te, o dədər ka̱. O na ichumchum óchar wo ka̱kul ka̱ ashe mparəm wo te, oza̱ ma kam ka̱t. Nva̱ pa̱ i ga ngwur akup imwa iga nnap-nnəna̱n nzəng ka̱ oza̱ te, a jwak nnyi wò jwak. Ka̱kul kan iya̱m ro a won a dan Inan ka̱ nfe aduwa wo ka̱t.

Mɓək anung ka̱kul nnəm iya̱m inəna̱n

8 Ka̱ nkukur te, re nkpaktak wo o ma̱n ka̱ owan wo. O dər owan wo ka̱ nrwa ìgwak. O ma̱n ogənan. O nyám nnyi nnap ówan wo. O yen ká̱ ishi wo. 9 Kang o pyát akat ina ká̱ ina ka̱t. Kang o pyát akat mpwat ka̱ mpwat ka̱t. Iya̱m va̱ o nəm te, o far nnap nnəna̱n ôza̱ ga nkachi. Ma wór wo ka̱kul nnəm apir iya̱m va ta, na o wur akup ka̱ nnap nnəna̱n. 10 Nnap nlà Inan là pa̱,

&lt;&lt;Unəm va pa̱ kpaktak ɗom nfe nchang ntəm wò na nza̱ nra nggo a yà nnəna̱n te, nkpak pa̱ uza̱ a kpán anung wò kà̱ nla ina.

Uza̱ a dan aɓələm wò kà̱ nla nnap-nlà ngga ntan onəm.

11 Uza̱ a re nnəm ina.

Uza̱ a nəm iya̱m va inəna̱n.

Uza̱ a ram mɓa ka̱ ntəm ikángkáng.

Uza̱ a zhat ka̱ oga nnap nnəm va ta.

12 Ka̱kul uPonzhi Inan i yar iwu i le ka̱ apal ishi onəm nəna̱n ka̱t.

Pa̱ ɗəkər te, uza̱ ka̱ ngwong achwang ka̱ aduwa oza̱.

Onəm oga nnəm iya̱m inga jiwo te, uPonzhi Inan i ga̱ɓa̱n asəm i na ôza̱.&gt;&gt; 13 Uda i nəm iya̱m ro iɓá̱ngɓa̱ng awo ka̱kul pa̱ o zhing ka̱ nnəm iya̱m va dakdak yà? 14 Ka̱ nna kpa te, a yà pa̱ o ɓək anung pa̱ o nəm iya̱m va dakdak te, mí nak nnap nnəna̱n awo. Kang ayər oza̱ a nəm wo ka̱t. Kang iya̱m ro a ɗak wo ka̱t kpa. 15 O na ichumchum ûKəristi ka̱ ashe igwák wo. O nak uwa a ta̱l uPonzhi wo. Pa̱ ɗəkər te, o təm ka̱ nlok ka̱kul nna ama̱n ûnəm va pa̱ kpaktak i ɓəp wo ká̱ iya̱m ro ka̱ apal ishi apir nnak ìgwak va̱ ka̱ ashe wo a. Ka̱ nna kpa te, o na ama̱n ka̱ ashe nnap nnəm ngga nra ká̱ ishi nzəng ka̱ nnak inəm ôza̱ kpa.

16 O nəm iya̱m va o nyinyi ka̱ ashe ìɗimɗim ìgwak wo pa̱ inəna̱n, na a yà pa̱ ma pwat wo te, onəm va̱ i pwat nnap nnəm wo nnəna̱n nva ka̱ ashe aKəristi te, re ìwuswa a le a kpán oma. 17 Ka̱kul kapkap pa̱ unəm a ɓək anung ka̱kul pa̱ uza̱ nəm iya̱m inəna̱n a yà pa̱ nna ta nɗom Inan a. Ka̱ nva̱ pa̱ uza̱ a ɓək anung ka̱kul pa̱ uza̱ nəm iya̱m iɓá̱ngɓa̱ng. 18 Ka̱kul uKəristi ká̱ ishi wò kú chit nva̱n pa̱ zəng va kúkúr ka̱kul nnəm igwan ka̱ apal ishi nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Unəm-nəna̱n kú ka̱kul onəm-ɓá̱ngɓa̱ng na o ɓa ka̱ yi ka̱ atak Inan. Ma gba̱l na kú ngga izər. Aruhu ruhu jiwo te, a lár. 19 Ka̱ ashe aruhu na uza̱ ga là nnap-nlà Inan oga aruhu aga ashe ikán 20 va matmat te, oza̱ fe achwang ka̱t. Nna nva̱ Inan ka̱r ìgwak lok atak ka̱ ashe nra aNuhu ya uza̱ ka̱ nkpa agirgi va̱ a. Onəm pa̱ ɗa̱p na byet tán ashishe lár. Oza̱ pa̱ ona̱nne oma ma ka̱mshi oza̱. Oza̱ kú ikú ndəng va̱ ta jo oza̱ ka̱t. 21 Abaptisima va̱ mí nəm ǹyangmata̱ va i ka̱mshi anəm te, a mal ká̱ iya̱m va ta. Abaptisima pa te, nnàl adak aga izər ka̱t. Nna nchal Inan ká̱ ìɗimɗim ìgwak inəna̱n ka̱ atak ngwon aYesu kəristi ka̱ atak ikú. 22 Uwà ɓa ga apaɓur chit. Uza̱ ka̱wo ari Inan. Oma̱leka, ká̱ ichumchum pa̱ kpaktak, ká̱ iponzhi oza̱ ka̱ akukum.

4

Ntəm ka̱kul Inan

1 Ka̱kul pa̱ uKəristi ɓək anung ɓək ngga izər te, re o yar apir nnap nnəm va̱ ta kpa. Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak i ɓək anung ngga izər te, ya uza̱ re nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng chit. 2 Nna nak te, uza̱ gba̱l aɓo ntəm wò ka̱ ashe apambin va̱ ta̱ uza̱ nəm iya̱m ro va aɗom aga izər a là á na pa̱ uza̱ a nəm ka̱t. Uza̱ nəm iya̱m va Inan i ɗom. 3 Nra va̱ watar chit te, re a kúr ka̱ nnəm iya̱m va chang ka̱ onəm nəmnəm ka̱ nnəm. Ko o təm ka̱ ashe ilakchi, ka̱ aɗom aga izər, ka̱ nra̱n ka̱ nchè, ka̱ nnəm mmai, ka̱ nri iya̱m irirì ká̱ iwawa iga nyà ká̱ ipir ka̱t, ka̱ ngwop ichər va iya̱m iga nnəm jan a. 4 A ɗak oza̱ ɗak nva̱ o təm ka̱ nnəm mmai nzəng ka̱ oza̱ lap ka̱t a. A nak te, oza̱ ka̱ mpwat wo. 5 Ka̱ nna kpa te, oza̱ i ga ntong ka̱ mpyal anəm va ɗa̱mshi izər chit ka̱kul nnap-akwali ônəm orìrì ka̱ onəm okúkú. Oza̱ i là ipipir á na. 6 Iya̱m va ta nak te, ma là nnap-nlà Inan ngga nchang nfe là kpa ônəm va̱ ka̱ kú chit a. Na ma gəl akwali ôza̱ na kpa wa aɓoshi onəm na oza̱ a təm ká̱ irirì ka̱ ashe aruhu wa Inan.

7 Nkùr iya̱m pa̱ kpaktak dat chit. Ka̱kul nva̱ ta te, o kpán ishi wo pa̱ dakdak na o zhing ka̱ nnəm aduwa. 8 Iya̱m va ji pa̱ kpaktak te, kan o ma̱n mma̱n wo ka̱kul owan wo a vang ká̱ izər ka̱t. Ka̱kul mma̱n pa te, kap ka̱ mmak nnap-mɓá̱ngɓa̱ng owan yi te, i nak i yar iwu i dər atak va̱ ta ka̱ ka̱t. 9 O ka̱m owan wo va̱ onəmchən ka̱ nzhí wo nzəng ka̱ nlwang nnap nro ka̱ anunung ka̱t. 10 Unəm va pa̱ kpaktak Inan na imwa iga nnyi nnəm iya̱m ro á na te, re uza̱ a nəm inok nəm iga nka̱mshi awan wò wa anəm uga nnandər uga nkap nnap nnəna̱n Inan pa̱ ɗon-ɗon va uza̱ ka̱ a. 11 Unəm va pa̱ kpaktak Inan na imwa iga nnyi nla nnap á na te, re uza̱ a nyi pa̱ nnap-nlà Inan uza̱ ka̱ nləla. Unəm va̱ Inan na nnyi nnakshi ka̱ onəm á na te, re uza̱ a nəm ka̱ ashe ìkàm va Inan a na á na a. O nəm pa na ka̱ ka̱ ashe nza̱ iya̱m nggo te, ma na ichumchum Înan ka̱ atak áYesu kəristi. Re ichumchum, ká̱ iponzhi a təm ijini mbyet mbyet. Nna a təm.

Mɓək anung ka̱kul ngwa Inan

12 Ónəm mi oma̱nma̱n, kan mmà nrwarwa va̱ mmawó ka̱ mɓək anung ka̱ te, a ɗak wo na iya̱m igafak ro ka̱ nya wo ka̱t. 13 A yà pa̱ mmawó ka̱ mɓək anung nzəng ká̱ uKəristi te, re ìgwak wo a chang na ilum va̱ mí nyám ichumchum chumchum iga iɓyen ka̱ mban te, ìgwak a chang wo pa̱ gənggəng. 14 A yà pa̱ mí pwat wo ka̱kul aɗin aKəristi te, re o nyi pa̱ nna o ya ka̱ nnap nnəna̱n. Ka̱kul aRuhu va i na ichumchum iga iɓyen aji Inan te, a təm ajiwo chit. 15 Kang o ma̱n unəm ro ka̱ ashe wo a ɓək anung ka̱kul pa̱ ma ka̱ nnyam ntan á na pa̱ uza̱ unəm uga ngba̱l unəm, ka̱t te pa̱ uga ayi, ka̱t te pa̱ unəm unga, ka̱t te pa̱ uga mmwàk anung ka̱ nnap va yar na ka̱t a. 16 A ya nnyi pa̱ unəm ka̱ mɓək anung ka̱kul pa̱ uza̱ uja aKəristi te, kan ìwuswa a nəm na ka̱t. Re uza̱ a na ichumchum Înan ka̱kul aɗin va̱ ta. 17 Ka̱kul alum ɓa rwam chit pa̱ nkat akwali a ɓan ka̱ onəm va̱ oji Inan. A yà pa̱ a ɓan ka̱ mmayi na mpyal te, nkùr onəm va̱ yang ka̱ nkpak iya̱m va̱ nnap-nlà Inan ngga nchang nfe là te, i yà sang nnyi ɗa? 18 Nnap nlà Inan nro là pa̱,

&lt;&lt;A yà pa̱ nkám kan unəm-nəna̱n fa ka̱ ashe asang ikú te,

i yà sang nnyi ká̱ unəm va̱ wa Inan ka̱t, ká̱ unəm uga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yà?&gt;&gt;

19 Ka̱kul nva̱ ta̱ te, onəm va̱ ka̱ mɓək anung mal ka̱ nɗom Inan te, oza̱ a re ishi oza̱ ka̱ ashe awo Anəm va fa ka̱ oza̱. Uza̱ va nnandər nandər yə́l awo yə́l a. Re oza̱ a ga mpyal ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n.

5

Nnap-nlà ka̱kul onəmgbak ká̱ ovanza̱m

1 Onəm va̱ onəmgbak ikilisiya ka̱ ashe wo te, mmami ka̱ nna ichən awo wa anəmgbak uwan wo va ɓək anung apir nja aKəristi ɓək. Mi ga nfe nchang ichumchum iga iɓyen va̱ kpa mí ga nnyinyam ka̱ mban. 2 Mmami ka̱ nchal wo pa̱ o kpak onəm Inan va̱ ma re ka̱ ashe awo wo pa̱ dakdak wa iya̱mkang. O nakshi ka̱ oza̱ ka̱kul pa̱ ma nak nkpak awo ka̱ ka̱t. O nəm ka̱kul pa̱ a ɗom wo ɗom ka̱ nnəm wa nva Inan ɗom wo ka̱ a. Kang o nəm ka̱kul nɗom mbwai ka̱t. O nəm ka̱kul inok à lom wo ka̱ nnəm ka̱ nzhing. 3 Kang o nyám ichumchum ônəm va̱ ma nak ka̱ ashe awo wo ka̱t. Re o nəm iya̱m va oza̱ i ɗiɗyang ka̱ atak wo a. 4 Alum sur va̱ uPonzhi onəm oga nkpak iya̱mkang i nyám ishi wò ka̱ mban te, ó ya imwa atagya iponzhi va iɓiɓyen i kú ka̱t a. 5 wantana kpa ká̱ wo óvanza̱m, re o kpak nnap nnəm ônəmgbak. O ra ká̱ ishi n̂kpaktak owan wo. O pá ìlukwan ka̱ nnap nnəm ngga ǹyen ká̱ ishi ka̱kul pa̱,

&lt;&lt;Inan ma̱n ká̱ unəm uga nrup ká̱ ishi ka̱t.

Unəm uga ǹyen ká̱ ishi nnyi te, uza̱ i nak nnap-nnəna̱n á na.&gt;&gt;

6 Ka̱kul nva̱ ta te, o yen ká̱ ishi ka̱ mpyal Inan va ji ká̱ ichumchum pa̱ kpaktak. Na alulum a ɓa a rwam te, uza̱ a rup ká̱ wo. 7 O re nkpaktak iya̱m va̱ ka̱ nɗak wo ka̱ ashe awo á wà. Ka̱kul uza̱ ka̱ nnakshi ká̱ wo.

8 O kpán ishi wo pa̱ dakdak. O təm o gbar izər gbar. Ka̱kul unəm uga nkpán wo uShetan ka̱ nranggang wa ilir, ka̱ nɗum i ram unəm ro pa̱ o ri. 9 Kang o re asa̱l á na ka̱t. O tong a kəkam ka̱ ashe nna nnandər wo. Ka̱kul o nyinyi pa̱ ogənan pa̱ kpaktak ka̱ ashe apambin te, apir mɓək anung va ta ká̱ ishi oza̱. 10 Nva̱n va̱ o ɓək anung chit pa̱ ɗa̱p te, Inan uga nnap nnəna̱n pa̱ kpaktak va wór wo o ɓa ka̱ ashe iɓyen ichumchum chumchum iga mbyet mbyet ka̱ ashe aKəristi te, uza̱ ká̱ ishi wò i nak wo o kúr onəm ó kam ka̱ ó səng izər pa̱ ɗa̱p ka̱t. 11 Re iponzhi a ta̱l ijini mbyet mbyet. Nna a təm.

Nre anung

12 N lir awasika va̱ ta̱ pa̱ ɗa̱p awo ka̱ atak nka̱mshi aSilvanus va n yar na pa̱ ugənang uga nnandər. N lir awo nzəng ka̱ nla awo pa̱ nnap-nlà nnap nnəna̱n Inan ngga nnandər nna n là awo chit ta̱. O tong a kəkam ka̱ ashishe. 13 Ugənang va̱ ka̱ aBabila uyákyàk wa nji wo na kpa te, uza̱ ka̱ nre anung á wo. Ukpari mi uMarkus ka̱ nre anung awo kpa. 14 O re anung re ówan wo ka̱ ashe mma̱n. Re nra ìgwak Inan a təm nzəng ká̱ wo. Nkpaktak wo va ka̱ ashe aKəristi a.

1 AYohana

1

2

3

4

5

Nlir nnap-nlà

AYohana

ngga nzəng

1

uYesu Kəristi uwa nnap ngga irirì

1 Nnap anəm va ka̱ ya ka̱ mɓan apambin na byet te, nna mmayi ka̱ nlilir awo. Nnap-nləla va i fife ka̱ achwang yi. Iwu yi ya na ya. I dər ndər ka̱ na kpa. I dok na ka̱ awo yi dok. Nnap anəm va uwa i na irirì a. 2 Ma nyám unəm uga nna irirì va̱ ta chit ka̱ mban. I ya na ya ká̱ iwu yi. Mmayi ka̱ nla nnap va i nyi ka̱ apəpal a. Mmayi ka̱ nla nnap anəm va uwa irirì iga mbyet mbyet. Unəm va ka̱ ya nzəng ká̱ uPoyi-Inan kan ma nyám na ayi chit ka̱ mban. 3 Unəm va i ya na ya ká̱ iwu kang i fe nnap nləla fe kpa ká̱ achwang yi te, uwa mmayi ka̱ nla nnənap awo na o təm ntəm ngga mma̱n nzəng ka̱ yi kpa. Ntəm yi ngga mma̱n va nzəng ká̱ Inan uPon ká̱ uYiyen uYesu Kəristi. 4 Mmayi ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo na ìgwak a chang yi pa̱ kpaktak nzəng ká̱ wo.

Inan atak atántàn

5 Nnap nlà va̱ ta̱ nna i fe ka̱ atak aYa Inan kang mmayi ka̱ nla awo. Nna pa̱ Inan uza̱ atak atántàn. Iya̱m ro ya gwang na ka̱ afa̱p ka̱t. 6 A yà pa̱ i là pa̱ mmayi ka̱ ntəm ntəm ngga mma̱n nzəng ka̱ na kan mmayi ka̱ ntəm ka̱ ashe afa̱p te, ya mmayi ka̱ nnap akwam, i təm nzəng ka̱ nkpak nnandər ka̱t. 7 A ya nnyi pa̱ i təm ka̱ ashe atak atántàn wa nva uza̱ ka̱ ashe atak atántàn te, ya mmayi ka̱ ntəm ntəm ngga mma̱n nzəng ka̱ owan yi kang nchə̀r aYiyen uYesu ka̱ nnal nza̱ apir nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi nggo ayi. 8 A yà pa̱ i là pa̱ i ya ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t te, ya mmayi ka̱ nlam ishi yi, kan nnandər ya ka̱ ashe yi ka̱t. 9 A yà pa̱ i pwa nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi ka̱ mpyal Inan te, uza̱ i yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi ayi ka̱kul uza̱ pa te, uza̱ unəm uga nyəl nsar nnap-nlà, unəm-nəna̱n. Uza̱ i nal iya̱m inga yi ayi pa̱ kpaktak. 10 A yà pa̱ i là pa̱ i ya ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t te, ya mmayi ka̱ nla pa̱ Inan ta̱l unəm uga akwam chit kan nnap-nləla ya ka̱ ashe igwák yi ka̱t.

2

1 Óvan mi oɓwakan, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo na kan o nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Kang a ya nnyi pa̱ unəm ro a nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, nna i ya ká̱ unəm uga nka̱mshi, uva fa ka̱ atak aPon. Unəm va uwa uYesu Kəristi, unəm-nəna̱n. 2 Uza̱ na irirì wò ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi. Uza̱ na ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi na chwat ka̱t. Ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nkpaktak onəm oga apambin kpa.

O kpak nnap-nləla wa nva uYesu nəm

3 Ka̱ asa̱l va ta̱ i nyi na a. A yà pa̱ mmayi ka̱ nkpak nnap-nləla te, ya i nyi na nyi. 4 Unəm va̱ i là pa̱, &lt;&lt;N nyi na nyi.&gt;&gt; Kang uza̱ i kpak nnap-nləla ka̱t te, ya uza̱ unəm uga akwam, nnandər ya ka̱ ashishe ka̱t. 5 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nkpak nnap-nləla nnyi te, ya mma̱n Inan təm chit ka̱ ashishe pa̱ makmak. Ka̱ asa̱l va ta̱ i nyi pa̱ mmayi ka̱ ntəm nzəng ka̱ na. 6 Unəm va̱ là pa̱ mmawó ka̱ ntəm nzəng ka̱ na te, a ma pa̱ uza̱ a təm apir ntəm va uYesu ka̱ təm a.

Nnap nlà Inan là pa̱ ma ma̱n owan onəm

7 Ónəm mi oma̱nma̱n, nnap-mpakpak mpipye ro mmami ka̱ nlilir awo ka̱t. Nnap va̱ ta̱ te, nna nnap-nlà va ka̱ o fe chit. 8 ká̱ nnà te, nnap-nlà va̱ mmami ka̱ nlilir ta̱ te, mpipye ka̱kul ntəm ngga afa̱p ka̱ ngwatar kan atak atántàn Inan aga nnandər nnyi te, ka̱ ngghan. Ma ka̱ nya nnandər nandər ka̱ ashe ntəm aKəristi kan ka̱ ashe ntəm wo kpa.

9 Unəm va̱ i là pa̱ mmawò ka̱ ntəm ka̱ ashe atak atántàn kan uza̱ ka̱ nyang uwan wò te, ya uwa ya ka̱ ashe afa̱p na pa̱ har. 10 Unəm va̱ ka̱ mma̱n uwan wò nnyi te, ya uza̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe atak atántàn, kan iya̱m ro ya ka̱ ashishe i nak na i ləp ifan ka̱t. 11 Unəm va̱ ka̱ nyang uwan wò te, ya uwa ya ka̱ ashe afa̱p ji wò. Uza̱ ka̱ nchen ka̱ ashe afa̱p. Uza̱ nyi atak va uza̱ ka̱ ngga ka̱ ka̱t. Ka̱kul iwú kpa̱r chit ka̱ na. A nak te, uza̱ ya atak ka̱t.

12 Óvan mi oɓwakan, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul ma yar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng wo awo chit, ka̱kul iya̱m va uYesu Kəristi nəm a.

13 Ópon, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul o nyi na nyi. Uza̱ va uwa ka̱ ya ka̱ mɓan apambin na byet a.

Óvanza̱m, mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul o nəm igwan chit ka̱ apal ishi anəm uga ina, uShetan.

Óvan mi oɓwakan, n lir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul o nyi uPon nyi.

14 Ópon, n lir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul o nyi na nyi. Uza̱ va uwa ka̱ ya ká̱ mɓan apambin na byet a.

Óvanza̱m, n lir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul o kəkam kan nnap-nlà Inan nna ya ka̱ ashe igwák wo. O nəm igwan chit ka̱ apal ishi anəm uga ina, uShetan kpa.

Kang o ma̱n apambin ka̱t

15 Kang o ɗom nnap ngga apambin ká̱ iya̱m iga apambin ka̱t. A yà pa̱ unəm ka̱ nɗom nnap ngga apambin te, ya uza̱ ma̱n uPoyi-Inan ka̱t. 16 Ka̱kul nkpaktak iya̱m iga apambin wa aɗom aga nnap nnəm ngga izər, ka̱ nkpaktak iya̱m va iwu i ya, te i ɗóm ká̱, ka̱ nnok nlakchi ká̱ iya̱m va unəm ka̱ te, nja aPon ka̱t, oga nnap va̱ ta ngga apambin. 17 Apal mbin ká̱ iya̱m ɓá̱ngɓa̱ng va̱ unəm i ɗom nnənəm te, ka̱ ngwatar. Unəm va̱ ka̱ nkpak iya̱m va̱ Inan ɗom pa̱ ma nəm te, uza̱ i təm mbyet mbyet.

Awon ka̱ apal nyang uKəristi

18 Óvan mi oɓwakan, alum aga nkur nna ta̱. Wa nva ka̱ o fe chit pa̱ unəm uga nyang nnap aKəristi uwa ka̱ mɓa te, re ń là awo, ǹyangmata̱ te, onəm oga nyang nnap aKəristi pa̱ kyák ɓa chit. Nna nak te, i nyi pa̱ alum aga nkur nna ta̱. 19 Onəm va̱ ta̱ fa ka̱ atak yi na. ká̱ nnà te, nnandər, oza̱ oji yi ka̱t. Ka̱kul ka̱ ya pa̱ oza̱ oji yi te, oma ka̱ ya ka̱ nɗak nzəng ka̱ yi. Oza̱ fa chit le ka̱ yi re na a nyám ka̱ mban pa̱ nkpaktak oza̱ oji yi ka̱t.

20 Mmawo jiwo te, Unəm-Nəna̱n uKəristi na aRuhu-Nəna̱n awo chit. A nak te, nkpaktak wo o nyi nnandər chit. 21 N lir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱kul pa̱ o nyi nnandər ka̱t ɗò ka̱t. N lir awo ka̱kul pa̱ o nyinyi. O nyinyi pa̱ akwam ro i ya ká̱ nfa ka̱ atak nnandər ka̱t. 22 Uda unəm uga akwam yà? Unəm va ka̱ nyang ka̱ mma̱n pa̱ uYesu, uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱ ka̱t ɗò? Apir anəm va̱ ta uwa unəm uga nyang nnap aKəristi. Unəm va ka̱ nyang ka̱ mma̱n nnap aPon ká̱ uYen kpa a. 23 Unəm ro ya uva yang ka̱ mma̱n nnap aYen kan uza̱ i ma̱n nnap aPon ka̱t. Unəm va̱ ka̱ nnyam pa̱ o ma̱n nnap aYen ma̱n te, ya uza̱ nzəng ká̱ uPon na kpa.

24 Mmawo jiwo te, re iya̱m va ka̱ o fe ka̱ mɓəɓan matmat te, a təm ka̱ ashe igwák wo. A yà pa̱ iya̱m va̱ ka̱ o fe ka̱ mɓəɓan matmat ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák wo te, ya mmawó ka̱ ntəm nzəng ká̱ uYa Inan kan nzəng ká̱ uPo yi Inan kpa. 25 Iya̱m va ta̱ na uza̱ ka̱ sar nnap-nlà ayi ka̱ apəpal a. Nnap va nnap irirì iga mbyet mbyet a.

26 Mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo ka̱ apal ishi onəm va ì ɗom pa̱ na o lam wo. 27 Mmawo jiwo te, aRuhu-Nəna̱n va o ka̱m ka̱tətak te, ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák wo. Ka̱kul nva̱ ta te, o ɗom unəm ro pa̱ a ɗyang iya̱m ro awo ka̱t. Nkpaktak iya̱m va̱ aRuhu ka̱ nɗiɗyang awo te, nnandər, akwam ka̱t, aRuhu anandər. Wa nva aRuhu ɗyang awo te, re o təm ka̱ ashe nnənap.

28 Óvan mi oɓwakan, wa nva mmayi ǹyangmata̱ te, re o ga mpyal ka̱ ntəm ka̱ ashe nnənap na alum sur va̱ uza̱ i nyám ishi wò ka̱ mban te, i təm ka̱ ngga̱r, Iwuswa i nəm yi ká̱ ilum nvəvang va̱ ta ka̱t kpa.

29 Ka̱kul o nyinyi pa̱ uza̱ unəm uga nnap nnəm nnəna̱n te, ya o nyi chit pa̱ kpátkpát kpa pa̱ unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n te, ya uza̱ sat uya Inan umarmar chit.

3

Onəm Inan

1 O dər apir mma̱n va Inan ka̱ ka̱ atak yi uza̱ ka̱ ngwór yi pa̱ ovan wò kang pa̱ wanta na mmayi ovəvan nna̱n a. Iya̱m va̱ nak kang apambin nyi yi ka̱t te, ka̱kul pa̱ apambin nyi na ka̱t na kpa. 2 Ónəm mi oma̱nma̱n, ǹyangmata̱ te, mmayi ovan Inan. Apir onəm va̱ i ga nnyán ka̱ nra ngga mɓa te, nna ma nyám chit ka̱t. Ka̱ nna kpa te, i nyinyi pa̱ alum sur va̱ mí nyám uYesu Kəristi mí ya na ká̱ iwu te, i yà wa á wà. Ka̱kul i ya na wa nva uza̱ a. 3 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nnak ìgwak ka̱ ntəm ka̱ nlok na te, uza̱ i kpán ishi wò pa̱ dakdak na o ta̱l unəm-nəna̱n wa nva uza̱ unəm-nəna̱n a.

4 Nza̱ unəm nggo nva ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, ya uza̱ gantal nnap-mpakpak Inan chit. Ka̱kul nnap-mɓá̱ngɓa̱ng pa te, nna nyang nkpak nnap-mpakpak Inan. 5 O nyinyi pa̱ uYesu vang ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi. Uza̱ pa te, uza̱ ya ka̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. 6 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ ntəm ka̱ ashe nnənap te, uza̱ i pak inok nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Unəm va̱ ka̱ mpak inok nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng te, uwa ya na chit ká̱ iwu ka̱t. Uza̱ nyi apir anəm va̱ Inan ka̱t kpa.

7 Óvan mi oɓwakan, kan o re unəm ro a lam wo ka̱t. Unəm va̱ ka̱ nnəm iya̱m inəna̱n te, ya uza̱ unəm uga nnap nnəm nnəna̱n wa nva uYesu unəm uga nnap nnəm nnəna̱n a. 8 Unəm va̱ ka̱ nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng te, uza̱ uja aShetan. Ka̱kul uwa ɓan nnəm nnap mɓá̱ngɓa̱ng mpyal pa̱ matmat, kan uwa ya ka̱ anung nnənəm na pa̱ har. Iya̱m va̱ nak kan uYa Inan vang te, ka̱kul pa̱ uza̱ a shin inok aShetan. 9 Unəm va pa̱ kpaktak uya Inan umarmar te, uza̱ i təm ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. Ka̱kul apir Inan nna ya ka̱ ashishe. Uza̱ i nəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t pa̱ wat. Ka̱kul uza̱ uYa Inan umarmar. 10 Ka̱ asa̱l va ta̱ kan mí nyi onəm va̱ ovan Inan ka̱ onəm va̱ ovan aShetan a. Unəm va̱ ka̱ nnəm iya̱m nənna̱n ka̱t te, ya uza̱ uji Inan ka̱t. wantana kpa, unəm va̱ ma̱n uwan wò ka̱t te, ya uza̱ uji Inan ka̱t.

O ma̱n owan wo

11 Nnap nlà va̱ ta̱ nna ka̱ o fe chit ka̱ mɓəɓan matmat a. Nna pa̱, re i ma̱n owan yi. 12 Kang i tong wa aKayinu ka̱t. Uza̱ uja anəm unga, uShetan. Uza̱ gba̱l ugənang wò. Iza̱ nak kan uza̱ gba̱l na yà? Uza̱ gba̱l na ka̱kul pa̱ inok ijini iɓá̱ngɓa̱ng kan ija agənang gənang inəna̱n. 13 Ógənang mi, kan a ɗak wo ka̱t, a yà pa̱ onəm oga apambin ka̱ nkpán wo a. 14 Mmayi ji yi te, i watar ikú chit i tar ka̱ ashe irirì ka̱kul mmayi ka̱ mma̱n owan yi. Unəm va̱ ya ka̱ mma̱n ka̱t te, ya uza̱ ka̱ ntəm ka̱ ashe ikú. 15 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nyang uwan wò te, ya uza̱ unəm uga ngba̱l unəm. O nyinyi pa̱ unəm uga ngba̱l unəm uza̱ ya ká̱ irirì iga mbyet mbyet ka̱t.

16 Í nyi iya̱m va̱ mí wór pa̱ mma̱n ka̱ asa̱l va ta̱. Nna pa̱ uYesu Kəristi na irirì wò ka̱kul yi. A nak te, a məma pa̱ i na irirì yi kpa ka̱kul owan yi. 17 Unəm va pa̱ kpaktak uwa ya ká̱ idur iga apambin kan uza̱ ya uwan wò ka̱ ashe nkun kan ká̱ nnà te, unəm uga nkun va̱ ta rwa ìgwak á na ka̱t te, mma̱n Inan nna ya ka̱ ashishe ɗò? 18 Óvan mi oɓwakan, kan i nyám mma̱n yi ka̱ asap anung na chwat ka̱t. Re i nyám mma̱n yi ka̱ atak iya̱m inəmnəm nzəng ka̱ ntəm ka̱ ashe nnandər. 19 Iya̱m va ta̱ i nak kan i nyi pa̱ mmayi onəm oga nnandər, i təm ka̱ ngga̱r ka̱ mpyal Inan 20 ilum va pa̱ kpaktak igwák yi i là ayi pa̱ akwali ri yi chit ka̱t a. Ka̱kul Inan ji igwák yi ji ká̱ ichumchum. Uza̱ nyi iya̱m pa̱ kpaktak nyi kpa.

21 Ónəm mi oma̱nma̱n, a yà pa̱ igwák yi ka̱ nla ayi pa̱ akwali ri yi chit ka̱t te, ya i təm i gəga̱r ka̱ mpyal Inan. 22 Nkpaktak iya̱m va̱ i chál ka̱tətak te, mmayi ka̱ nyiya ka̱kul mmayi ka̱ nkpak nnap-nləla nzəng ka̱ nnəm iya̱m va i chang ìgwak á na a. 23 Nnap-nləla nna ta̱ pa̱ i na nnandər ka̱ aɗin aYiyen uYesu Kəristi, i ma̱n owan yi kpa wa nva uza̱ là ayi a. 24 Onəm va pa̱ kpaktak ka̱ nkpak nnap-nlà Inan te, ya oma ya nzəng ka̱ na kan uza̱ nzəng ka̱ oza̱ kpa. I yar sang kang i nyi pa̱ Inan nzəng ka̱ yi yà? I nyi ka̱ atak aRuhu-Nəna̱n va uza̱ na yi chit a.

4

O mà nkpaktak aruhu

1 Ónəm mi oma̱nma̱n, kan o na nnandər ka̱ nza̱ aruhu nggo ka̱t. O ma oza̱ na o nyi mo te, oza̱ aji Inan nggo. Ka̱kul onəm pa̱ kyák oga nnap akwam pa̱ oza̱ onəm oga nka̱m nre ka̱ atak Inan te, oza̱ fa tan chit ka̱ ashe apambin. 2 Ka̱ asa̱l va ta̱ ó nyi aRuhu aji Inan ka̱. Nza̱ aruhu nggo va i là pa̱ uYesu Kəristi ɓa ka̱ ashe izər te, aji Inan. 3 Nza̱ aruhu nggo va nnyi i là pa̱ uYesu Kəristi ɓa ka̱ ashe izər ka̱t te, ya aji Inan ka̱t. Aruhu va̱ ta aja anəm uga nyang nnap aKəristi va ka̱ o fe pa̱ ka̱ mɓa a. Ǹyangmata̱ te, a ɓa chit ka̱ ashe apambin.

4 Ôvan mi oɓwakan, mmawó oji Inan ji wó. O nəm igwan chit ka̱ apal ishi onəm va̱ ta. Ka̱kul unəm va̱ ka̱ ashe ìgwak wó te, uza̱ ji unəm uga nyang nnap aKəristi va̱ ji ka̱ ichumchum uva ka̱ ashe apambin a. 5 Onəm va̱ ta oga apambin. Iya̱m va̱ oza̱ i là te, iga apambin. Onəm oga apambin ka̱ ngwong achwang ka̱ nnap-nlà oza̱. 6 Mmayi oji Inan jiwo. Unəm va̱ nyi Inan nyi te, uza̱ i fe nnap-nlà yi fe. Unəm va̱ uji Inan ka̱t nnyi te, uza̱ i fe nnap-nlà yi ka̱t. Ka̱ asa̱l va ta i nyi aruhu aga nnandər ka̱ aga akwam.

Inan uwa ma̱n yi

7 Ónəm mi oma̱nma̱n, re i ma̱n owan yi ka̱kul mma̱n pa te, a fa ka̱ atak Inan. Unəm va̱ ka̱ mma̱n uwan wò te, ya uza̱ uya Inan umarmar. Uza̱ nyi Inan nyi. 8 Unəm va̱ ka̱ nyang uwan wò te, ya uza̱ nyi Inan ka̱t. Ka̱kul Inan uwa mma̱n a. 9 Ka̱ asa̱l va ta̱ Inan nyám mma̱n wò ayi. Uza̱ re nre ká̱ uYen wò umarmar pa̱ uzəng ka̱ ashe apambin na i ya irirì iga mbyet mbyet ka̱tətak. 10 Iya̱m va ta̱ nna mí wór pa̱ mma̱n. Nna pa̱ mmayi na i ma̱n Inan ka̱t. Uwa ma̱n yi, uza̱ re nre ká̱ uYen wò pa̱ a na irirì wò ka̱kul nyar nnap-mɓá̱ngɓa̱ng yi. 11 Ónəm mi oma̱nma̱n, ka̱kul pa̱ Inan ma̱n yi wanta̱ te, a mà pa̱ i ma̱n owan yi kpa. 12 Unəm ro uwa ya Inan chit ká̱ iwu ka̱t. A yà pa̱ mmayi ka̱ mma̱n owan yi te, ya Inan ka̱ ntəm nzəng ka̱ yi. Nna kan ka̱ ashe igwák yi na mməma̱n nəm inok wò chit kpa.

13 I nyinyi pa̱ mmayi ka̱ ntəm nzəng ka̱ na kan uza̱ ka̱ ntəm nzəng ka̱ yi kpa. Ka̱kul uza̱ na aRuhu wò ayi chit. 14 I ya iya̱m va̱ ta ya ká̱ iwu kan mmayi ka̱ nnyam nnap âɓoshi onəm ka̱ apəpal pa̱ uPo yi Inan re nre ká̱ uYen wò chit pa̱ a ta̱l Unəm uga Nka̱mshi apambin. 15 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nla pa̱ uYesu uwa uYa Inan te, ya Inan ka̱ ntəm nzəng ka̱ na kan uza̱ ka̱ ntəm nzəng ká̱ Inan kpa. 16 Nna nak te, mma̱n va̱ Inan ma̱n yi te, i nyinyi kan i na nnandər na ka̱ kpa. Inan uwa mma̱n. Nza̱ unəm nggo va ka̱ mma̱n uwan wò te, ya uza̱ ka̱ ntəm nzəng ká̱ Inan. Nna kan Inan ka̱ ntəm nzəng ka̱ na na kpa. 17 Mma̱n Inan nəm inok wò chit ka̱ ashe igwák yi na i təm ka̱ ngga̱r ka̱ alum aga nnap-akwali. Ka̱kul wa nva uza̱ te, wa na ta kpa mmayi ka̱ ashe apambin va̱ ta̱. 18 Ayər ro ya ka̱ ashe mma̱n ka̱t. Mma̱n ngga nnandər i ɓak ayər ɓak i fa. Unəm va̱ ka̱ nnəm ayər te, ya mma̱n na nəm inok wò chit ka̱ ashishe ka̱t.

19 Mmayi ka̱ mma̱n Inan ka̱kul pa̱ uza̱ wa ma̱n yi mpyal. 20 A yà pa̱ unəm là pa̱ u ma̱n Inan ma̱n kan uza̱ ka̱ nyáng uwan wò ká̱ nnà te, ya uza̱ ka̱ nnap akwam. Ka̱kul unəm va pa̱ kpaktak ka̱ mma̱n uwan wò ka̱t, uwuwan va uza̱ ka̱ nya na ká̱ iwu te, i yar sang kang uza̱ i ma̱n Inan yà? Inan va uza̱ ka̱ nya na ká̱ iwu ka̱t a? 21 Nnap nlà va ta̱ uKəristi ka̱ là ayi. Uza̱ là pa̱ unəm va̱ ka̱ mma̱n Inan te, a mà pa̱ uza̱ a ma̱n uwan wò kpa.

5

Nna nnandər nnà nnəm igwan ka̱ apambin

1 Nza̱ unəm nggo va ka̱ nna nnandər pa̱ uYesu uwa uKəristi Unəm uyákyàk Inan va̱ te, ya uza̱ uya Inan umarmar. Unəm va̱ ka̱ mma̱n upon te, ya uza̱ i ma̱n uyen ma̱n na kpa. 2 Ka̱ asa̱l va ta̱ i nyi pa̱ mmayi ka̱ mma̱n ovan Inan, a yà pa̱ mmayi ka̱ mma̱n Inan nzəng ka̱ nkpak nnap-nləla kpa a. 3 Mma̱n Inan ngga nnandər nna pa̱ i kpak nnap nləla. Nnap nləla a ɗək ka̱ nkpak ka̱t. 4 Ka̱kul nza̱ unəm nggo va uya Inan umarmar te, uza̱ nəm igwan chit ká̱ apambin. Nna nnandər yi nnà nnəm igwan ká̱ apambin a. 5 Uda i nəm igwan ká̱ apambin yà? Unəm va ka̱ nna nnandər pa̱ uYesu uwa uYa Inan ka̱t ɗò?

Nnyam nnap va ma nyi ka̱ apal ishi aYesu

6 Unəm va ta̱ uwa unəm va ɓa ka̱ atak ndəng nzəng ka̱ nchə̀r. Unəm va uwa uYesu Kəristi a. Ka̱ ndəng na chwat ka̱t. Ka̱ ndəng ka̱ nchə̀r kpa. 7 ARuhu-Nəna̱n nna ka̱ nnyam nnap ka̱ apəpal. Ka̱kul aRuhu nna nnandər. 8 Ka̱ atak iya̱m pa̱ ishatɗing ma ka̱ nnyam nnap ka̱ apəpal. Ka̱ atak aRuhu-Nəna̱n, ka̱ ndəng, ka̱ nchə̀r. Nshatɗing oza̱ va̱ ta̱ ka̱ nnyam iya̱m pa̱ izən. 9 A yà pa̱ i ka̱m nnyam nnap onəm pa̱ nnandər te, nnyam nnap nji Inan nna kam ji. Iya̱m va ta̱ nnyam nnap Inan. Nna pa̱ uza̱ nyám nnap ka̱ apal ishi aYen wò. 10 Unəm va pa̱ kpaktak ka̱ nna nnandər ká̱ uYa Inan te, ya uza̱ nyi nnyam nnap va̱ ta nyi ka̱ ashe ìgwak wò. Unəm va̱ na nnandər ká̱ Inan ka̱t te, ya uza̱ ka̱ nla pa̱ Inan ta̱l unəm uga akwam chit. Ka̱kul uza̱ na nnandər ka̱ nnap va Inan nyám chit ka̱ apal ishi aYen wò ka̱t. 11 Nnyam nnap va̱ ta nna ta̱. Nna pa̱ Inan na irirì iga mbyet mbyet ayi. Iriri va ka̱ ashe aYiyen a. 12 Unəm va̱ ka̱m uYa Inan ka̱ ashe ìgwak wò ka̱t te, ya uza̱ yà ká̱ irirì ka̱t.

Nwachi nnap-nlà irirì

13 Mmami ka̱ nlir iya̱m va̱ ta̱ awo na o nyi pa̱ nna o ya ká̱ irirì iga mbyet mbyet. Mmawo va o na nnandər na ka̱ aɗin aYa Inan a. 14 Nləp ikwoksok va ta̱ mmayi ka̱ ka̱ mpyal Inan. Nna pa̱ iya̱m va pa̱ kpaktak i chál ka̱tətak kan a yà pa̱ a mal ka̱ nɗom igugwak mal te, uza̱ i fe ayən yi fe. 15 A yà pa̱ i nyinyi pa̱ uza̱ ka̱ nfe ayən yi ka̱ apal ishi iya̱m va pa̱ kpaktak i chál ka̱tətak te, i nyinyi pa̱ i ya iya̱m va̱ chit i chál ka̱tətak.

16 A yà pa̱ unəm ya uwan wò ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va kur ikú ka̱t te, re uza̱ a chál na Inan a na irirì á na. Iriri va ka̱kul onəm oga nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va kur ikú ka̱t a. Nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nna yà nva i ga ká̱ unəm ka̱ atak ikú. Mmami ka̱ nla pa̱ ma chál Inan ka̱ apal ishi nva̱ ta jiwo ka̱t. 17 Nnəm iya̱m va pa̱ kpaktak mà ka̱t te, nnap-mɓá̱ngɓa̱ng. Ógənang, re o nyi pa̱ nnap-mɓá̱ngɓa̱ng nna yà nva i ga ká̱ unəm ka̱ atak ikú ka̱t a.

18 I nyinyi pa̱ unəm va pa̱ kpaktak uya Inan umarmar te, uza̱ i təm ìjili ka̱ nnəm nnap-mɓá̱ngɓa̱ng ka̱t. UYa Inan i pángchí na pa̱ dakdak na kan unəm unga, uShetan a dok na ka̱t. 19 I nyinyi pa̱ mmayi oji Inan, kan pa̱ nkpaktak apambin nnyi te, ka̱ akum ichumchum anəm uga ina, uShetan. 20 I nyinyi kpa pa̱ uYa Inan vang chit fa na aghan aga nkpán ìpir nnàp ayi na i nyi unəm va̱ uga nnandər a. Mmayi pa te, mmayi ka̱ ntəm nzəng ká̱ unəm uga nnandər, uwa uYiyen, uYesu Kəristi. Uwa Inan uga nnandər. Uwa irirì iga mbyet mbyet kpa. 21 Óvan mi oɓwakan, o pángchí ishi wo ka̱kul kang iya̱m ro a gwang wo ka̱ ngwop ichə́r ka̱t.

2 AYohana

Nlir nnap-nlà

AYohana

ngga mparəm

1

1 Awasika va̱ ta̱ fa ka̱ atak anəmgbak na a ga atak achar ga nzhi va uyákyàk ka̱ mpyal Inan, ka̱ ovəvan va m ma̱n ka̱ nnandər. Mmami na chwat ka̱t, nkpaktak onəm va̱ nyi nnandər nyi te, oza̱ ka̱ mma̱n wo kpa. 2 Mmayi ka̱ mma̱n wo ka̱kul nnandər va ka̱ ntəm ka̱ ashe igwák yi a. Nnandər va̱ ta i təm ka̱ yi mbyet mbyet.

3 Re nnap nnəna̱n, ka̱ nrwa ìgwak, Inan uPon ká̱ uYesu Kəristi uYa aPon a təm nzəng ka̱ yi ka̱ ashe nnandər ka̱ mma̱n.

Re o təm ka̱ ashe nɗyang aYesu kəristi

4 A na nchang ìgwak á mi ka̱ nnandər nva̱ ń ya ovan ɓu ro ka̱ nkpak nnap nnandər pa̱ dakdak wa nva uPoyi-Inan ka̱ là a. 5 Ǹyangmata̱ te, áchar ga nzhi, mmami ka̱ mpak nnap-nlà mpipye ro aɓu ka̱t. Nnap nlà va̱ ta̱ nva ma là ayi matmat pa̱ i nəm a. Mmami ka̱ nchal ɓu pa̱ i ma̱n owan yi. 6 Iya̱m va ta̱ na mma̱n. Nna pa̱ i təm ka̱ ashe nkpak nnap-nləla. Nnap nlà va ka̱ o fe chit matmat te, nna pa̱ o təm ka̱ ashe mma̱n.

7 Onəm oga ntan atak pa̱ kyák fa chit tan ka̱ ashe apambin. Oma onəm va ma̱n pa̱ uYesu Kəristi ɓa ka̱ ashe izər ka̱t a. Apir anəm va̱ ta uwa unəm uga ntan atak ká̱ unəm uga nyang nnap aKəristi. 8 O pángchí ishi wo pa̱ dakdak ka̱kul kan o swang iya̱m va̱ i nəm inok ka̱kukul ka̱t. O ɗak na o ya imwa iga nnandər. 9 Nza̱ unəm nggo va kúr anung nɗyang aKəristi ka̱ nnap nkak uza̱ təm ka̱ ashe nkpak nɗiɗyang ka̱t te, yà uza̱ ka̱ ntəm nzəng ká̱ Inan ka̱t. Unəm va̱ nnyi ka̱ ntəm ka̱ ashe nkpak nɗyang va̱ ta̱ te, yà uza̱ nzəng ká̱ Inan uPon ká̱ uYen. 10 A yà pa̱ unəm ro a ɓa atak wo kan uza̱ a ɓa ka̱ nɗyang va ta ka̱t te, kan o re anung á na ka̱t. 11 Unəm va pa̱ kpaktak i re anung á na te, uza̱ ukpəkpa ka̱ ashe nnəm inok ina.

Nwachi nnap-nlà

12 Nna n ya ká̱ iya̱m pa̱ makmak pa̱ ń là awo. A chang á mi pa̱ n lir ka̱t. Ka̱kul n nak ìgwak chit pa̱ mmami ka̱ mɓa nya wo na i là nnap ka̱ owan yi iwu ká̱ iwu na ìgwak a chang yi nzəng pa̱ kpaktak.

13 Ovan agənang ɓu uchar uyákyàk oji Inan ka̱ nre anung aɓu.

AYahuda

Nlir nnap-nlà

AYahuda

1

1 Nlir va̱ ta̱ fa ka̱ atak aYahuda na a ga atak onəm owórwór va Inan uPon ma̱n. Ma ka̱ nkpán oza̱ ka̱kul aYesu kəristi. Mmami uYahuda va uzwal aYesu kəristi kang ugənang aYakubu kpa a.

2 Re nrwa ìgwak Inan, ka̱ nra ìgwak, ka̱ mma̱n a təm nzəng ká̱ wo pa̱ makmak.

Ipir nlir

3 Ónəm mi oma̱nma̱n, ka̱ n ɗom byet pa̱ ka̱ ń lir awo ka̱ apal ishi nnap nya irirì Inan iga mbyet mbyet va gwang yi pa̱ kpaktak. Kang a nəm ka̱ mi lap ka̱t. Ka̱kul n ya mà pa̱ ń chál wo ka̱ mɓa̱ng gwak pa̱ o lung ka̱kul nnap nna nnandər va ma nak nɗəɗək chit ka̱ ashe awo onəm Inan. Iya̱m ro yà ɗa̱t lap ka̱t. 4 Ka̱kul onəm ro va ma sok oza̱ chit matmat ka̱ akwali aga ikú wa nva ma lir ka̱ ashe nnap-nlà Inan te, onəm va̱ ta mwom chit tan ka̱ ashe wo. Oza̱ onəm va nyi Inan ka̱t. Oza̱ nak nnyi nnap Inan sat amwang na oza̱ a ya asa̱l aga nnəm mmai. Oza̱ yang ká̱ uYesu Kəristi va uwa byet uPonzhi yi, uwa kpa unəm uga nnəm ka̱ yi a.

Nnyam ntan ônəm oga nɗyang oga akwam

5 N ɗom pa̱ ń rəng awo wa nva o nyinyi, iya̱m ro ya ɓur ka̱t. Inan fa ka̱ onəm wò ka̱ ashe mbin aMasar. Ka̱ nna kpa te, uza̱ zhì oro ka̱ ashe oza̱ ka̱ nvəva̱ng. Uza̱ zhì onəm va na nnandər ka̱ na ka̱t a. 6 Re o rəng nnap oma̱leka va̱ kpa. O rəng nnap oro ka̱ ashe oza̱ va ɓak ichumchum va̱ oza̱ ka̱ a. Oza̱ re atak nsat oza̱. Inan ran oza̱ chit ka̱ nzwar nak ka̱ ashe afa̱p akpá̱rkpà̱r aga mbyet mbyet ka̱kul ilum ichumchum iga nnap-akwali. 7 wantana kpa onəm oga aSodom ka̱ aGomorata ká̱ itong va̱ gang oza̱ ka̱ nəm ka̱ atak nna nkpaktak ishi oza̱ ka̱ nvyap ovanchar, ká̱ aɗom aga izər. Oza̱ ka̱m amumwa chit ka̱ atak mɓək anung ka̱ ashe apər va i kú ka̱t mbyet mbyet, na a ta̱l iya̱m iga nɗyang nnap n̂kpaktak onəm.

Inga onəm oga nɗyang akwam

8 wantana kpa pa̱ dakdak ya onəm oga nlár ìzwam va̱ ta̱. Onəm va mwom chən tan ka̱ ashe wo. Oza̱ i ɓak nkpaktak iponzhi kan i vyap aɗin *onəm oga apaɓur. 9 UMakailu uPonzhi oma̱leka ká̱ ishi wò nva̱ uza̱ ka̱ dáp izər ká̱ uShetan ka̱ apal ishi akúm aMusa te, uza̱ gha̱n ka̱ nla nnap-nlà ro ngga nvyap aɗiɗin ka̱t. Iya̱m va̱ uza̱ là á na te, nna pa̱, &lt;&lt;Re Inan a nyi ka̱ ɓu.&gt;&gt; 10 Ka̱ nna kpa te, onəm va̱ ta̱ i pwat nkpaktak iya̱m va oza̱ kpán ipipir ka̱t a. Iya̱m va̱ oza̱ kpán ipipir ka̱t ka̱ atak nnap nnəm oza̱ ngga izər wa izhé va yà ka̱ nnap nnəm ka̱t te, nna i zhì oza̱. 11 Iya̱m iga ngga aɗor ka̱kul oza̱. Ka̱kul oza̱ yar nnap nnəm aKayinu. Ka̱kul aɗom te, oza̱ ka̱ nnəm iya̱m ina va uBalam ka̱ nəm a. Wa nja aKora na kpa ma zhì oza̱ ka̱kul nfa iya̱mkak va̱ uza̱ fa a. 12 Onəm va̱ ta̱ sat wa adak ka̱ ashe mɓut wo ngga nri iya̱m-nrì iga ntəm ngga mma̱n. Oza̱ i ri iya̱m-nrì ìwuswa yà ka̱ ka̱t, ayər yà ka̱ ka̱t kpa. Nnakshi ka̱ afu oza̱ na chwat oza̱ nyi. Oza̱ wa ilulu iva̱r va ayə́r i lyanshin i pəng iva̱r ka̱t a. Oza̱ wa ikún va yà ka̱ awar ka̱t. Ma zəp oza̱ chit fa ka̱ ashe mbin, oza̱ kú chit ká̱ inang oza̱. 13 Oza̱ wà igum ndəng iwa ngga nnəm ikum pa̱ makmak. Iya̱m iga ìwuswa va̱ oza̱ ka̱ nənəm te, wa nfufú ngga apal iwa. Oza̱ wa izhán iga nranggang pa. Ka̱kul oza̱ na ma ɗa̱mshi atak chit ka̱ ashe afa̱p akpá̱rkpà̱r aga mbyet mbyet.

14 Matmat te, uAnuhu va nlwàk ngga nfangshat ka̱ nva̱n Adamu, ka̱ là nnap iya̱m va i ga nfa ka̱ apal ishi onəm va̱ ta̱ pa̱, &lt;&lt;Ó dər, uPo yi Inan ka̱ nvang nzəng ka̱ onəm wò onəna̱n ìyəl ikalong ka̱ apal asəm ikalong, 15 na o nap akwali n̂kpaktak onəm va̱ nyi Inan ka̱t, ka̱ apal ishi nkpaktak inok oza̱ iga nnyi Inan ka̱t, nva oza̱ nəm ka̱ asa̱l aga nnyi Inan ka̱t, kan ka̱ apal ishi nkpaktak nnap-nlà mɓá̱ngɓa̱ng onəm oga nnap-mɓá̱ngɓa̱ng va nyi Inan ka̱t, nva oza̱ là ka̱ apal ishi Inan a.&gt;&gt; 16 Onəm va̱ ta̱ onəm oga nnap irishi, onəm oga mmak nram mpat oro. Oza̱ i nəm nkpaktak iya̱m va izər ɗom a. Oza̱ i nap atam awon, i rup ká̱ ishi. Oza̱ i dək onəm na o ya iya̱m ka̱ atak oza̱.

Awon ka̱ awór pa̱ ma ka̱r ìgwak

17 Ónəm mi oma̱nma̱n, re o rəng iya̱m va̱ onəm oga nre aPonzhi yi uYesu Kəristi ka̱ là matmat na byet a. 18 Oza̱ là awo pa̱, &lt;&lt;Ka̱ ashe nrá ngga nkùr te, onəm oga nnap avyal oma i fa. Oza̱ i nəm nkpaktak iya̱m va izər oza̱ ɗom iga nnyi Inan ka̱t a.&gt;&gt; 19 Oma i nak onəm i kap izər. Oza̱ nyi nkpak nnap nnəm ngga izər na chwat. Oza̱ yà ka̱ aRuhu Inan ka̱t. 20 Ónəm mi oma̱nma̱n, mmawó jiwo te, re o me owan wo na o rup o kam ka̱ ashe nna nnandər va ɓyen ji pa̱ kpaktak, nzəng ka̱ nnəm aduwa ka̱ ashe ichumchum aRuhu-Nəna̱n. 21 O təm ka̱ ashe mma̱n va Inan ka̱ nnyinyam á yi, nva̱ mmawó ka̱ nlok nnyam nrwa ìgwak aPonzhi yi uYesu Kəristi pa̱ uza̱ a ga ká̱ wo ka̱ ashe irirì iga mbyet mbyet a. 22 O nyám nrwa ìgwak ônəm oga nka̱m nnap ká̱ ìgwak pa̱ ìparpar. 23 Oro te, o ka̱m ishi oza̱, o dapchi oza̱ a fa ka̱ ashe apər. Oro nnyi te, o nyám nrwa ìgwak ôza̱ nzəng ká̱ ayər. O jan oza̱ ká̱ ilukwán oza̱ kpa iga adak ka̱kul nnap-nnəm oza̱ mɓá̱ngɓa̱ng a.

Nshep Inan

24 Aɗəngchi təm iji anəm va̱ chit uwà ká̱ ichumchum pa̱ o kpán wo le kang o ru ka̱t a. Uza̱ i nak wo o ya ka̱ adak ka̱t, te uza̱ i yichi wo ka̱ mpyal Inan va ɓyen pa̱ gənggəng ka̱ ashe nchang ìgwak mmakmak. 25 Aɗəngchi ka̱kul Inan va uwa byet pa̱ uzəng a. Uwa unəm uga nna irirì iga mbyet mbyet ayi. Re ichumchum, ká̱ ngək va ji pa̱ kpaktak, ká̱ ngga̱r ngga ichumchum, ká̱ iponzhi ka̱ atak aPonzhi yi uYesu Kəristi a təm ijini, a ɓan ká̱ mɓan apambin matmat, kang ǹyangmata̱, a ga a chu nra ngga mɓa, kang mbyet mbyet. Nna a təm.