^

Biblija tu limba Rrãmãnã

Portions of the Holy Bible in the Aromanian prestige dialect spoken in central and southern Albania.

copyright © 2024 The Word for the World International
Language: Armãneashti/Arumanisht
Contributor: The Word for the World Europe

Bibla Aromaneshti Frasherot dit Arbenishi

The Word for the World International 2024

www.twftw.org

Aromaneshtli Frasherot easti un din dialectili a limbaljei proto-latine balcanica tsi s-greashti ma multu tu teritorlu a Republicaljei dit Albania, tu Nordul Grecie, tsi s-acljeama Epiru shi tu niscants locurili a Republicaljei dit Nord Machidunia etc. Armanjilji dit Albania, dit Nord Machidunia poati s-lu ghavaseascu textul scriat.

Aromanian Frasherot Bible of Albania

Aromanian Frasherot belongs to the dialects of the Proto-Latin Balkanic language spoken mainly in the territory of the Republic of Albania and of Northern Greece, which was called Epirus and in some other pockets in the Republic of North Macedonia, etc. Aromanians from Albania, and the Republic of North Macedonia can read and understand the printed text.

Bibla Arumune Frasherot e Shqiperise

Arumanishtja Frasherote iu përket dialekteve te gjuhes proto-latine ballanike te folur të folur kryesisht në teritorin e Republikës se Shqiperise dhe te Greqise Veriore, qe quhej Epir dhe ne disa xhepa te tjere ne Republiken e Maqedonise se Veriut etj. Arumunët e Shqiperisë, te Republikës se Maqedonise se Veriut mund të lexojnë dhe kuptojnë tekstin e shtypur.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0.

You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that:

You include the above copyright and source information.

If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes.

If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19.

2025-07-02

ePub generated by Haiola 11 Mar 2026 from source files dated 2 Jul 2025
eBible.org certified

f563e243-ab94-527a-91cd-1da31a44b46d

Mateu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Evanghelu Dupã Mateu

1

Gheonologhia al Isus Hristos

1 Atsea esti cartea a farãljei al Isus Hristos, hiljilu al David, hiljilu al Avraham. 2 Al Abrahamu lji s-amintã Isacul, al Isac lji s-amintã Iacovul. Al Iacovu lji s-amintã Iuda shi fratsilji a lui, 3 al Iuda lji s-amintã di la Tamara Faresul shi Zara. Al Faresul lji s-amintã Hezromul, al Hezromul lji s-amintã Aramul, 4 al Aramu lji s-amintã Aminadabul, al Aminadabu lji s-amintã Naasonul, al Naasonu lji s-amintã Salmonul, 5 al Salmonu lji s-amintã Boazul di la Rahabi, al Boazu lji s-amintã Obedul di la Ruth, al Obedu lji s-amintã Iesseul, 6 al Iesse lji s-amintã Davidul amirã. Al amirãlu David lji s-amintã Solomonul di la muljeara tsi eara al Uriah, 7 al Solomonu lji s-amintã Roboamul, al Roboamu lji s-amintã Abiahul, al Abiahul lji s-amintã Asaful, 8 al Asafu lji s-amintã Iosafatul, al Iosafatu lji s-amintã Ioramul, al Ioramu lji s-amintã Oziaul, 9 al Oziau lji s-amintã Ioatamul, al Ioatamu lji s-amintã Ahazul, al Ahazu lji s-amintã Ezekia, 10 al Ezekia lji s-amintã Manaseul, al Manaseu lji s-amintã Amonul, al Amonu lji s-amintã Iosia, 11 al Iosia lji s-amintã Iekonia shi fratsilji a lui tu chirolu a mutariljei tu Babilon.

Mutarea tu Babilon

12 Dupã mutarea tu Babilon al Iekonia lji s-amintã Salatielul, al Salatielu lji s-amintã Zorobabelul, 13 al Zorobabelu lji s-amintã Abiudul, al Abiudu lji s-amintã Eliakimul, al Eliakimu lji s-amintã Azorul, 14 al Azoru lji s-amintã Sadokul, al Sadoku lji s-amintã Achimul, al Achimu lji s-amintã Eliudul, 15 al Eliudu lji s-amintã Eleazarul, al Eleazaru lji s-amintã Mathanul, al Mathanu lji s-amintã Iacovul, 16 al Iacovu lji s-amintã Iosiful, bãrbatilu ali Marii, di la ea s-amintã Isusul, tsi s-acljimã Hristos. 17 Ashã cã tuti gheneratili di la Abrahamul pãnã la Davidul s-fac patrusprãdzatsi di ghenerati, shi di la Davidul pãnã la mutarea tu Babilon, patrusprãdzatsi di ghenerati, shi di la mutarea tu Babilon pãnã la Hristolu, patrusprãdzatsi di ghenerati.

Amintarea al Isus Hristos

18 Amintarea al Isus Hristolu fu ashã: Maria, muma a lui, eara susita al Iosif, ma, nãinti tsi s-apãrnjea s-bãna deadun, armasi greauã di la Duhlu Sãmtu. 19 Atumtsea Iosiful, susitlu a ljei, tsi eara un om ndreptu sh-nu vrea s-u arushina nãintea a oamnjilor, apofãsi s-u alasã ascumtã.

20 Ma, iarã minduea singur aestu lucru, s-afãnisi tu yis un anghil di la Domnul sh-lji dzãsi: “Iosif, hiljilu al David, s-nu ai fricã s-u ljeai Maria ca muljeara a ta, cã tsi s-acãtsã tu nãsã easti lucru di la Duhlu Sãmtu. 21 Shi ea va s-amintã un ficior, sh-tini va lji badzã numa Isus, cã elu va s-ascapã populu a lui di amãrtiili a lor.”

22 Shi tutã aestã s-featsi tsi si mplineascã zborlu a Domnului dupã prufitul tsi dzãtsi: 23 “Ia, virghina va armãnã greauã sh-va amintã un ficior, tsi va lj-bagã numa Emanuel,” tsi va s-dzãcã: “Dumnidzãlu cu noi.” 24 Sh-Iosiful, dupã tsi si sculã di somnu, featsi ashã cum lu avea ursit anghilu a Domnului, sh-u lo ningã nãsu muljeara a lui. 25 Ma elu nu u cunuscu, pãnã tsi ea amintã ficiorlu a ljei sh-elu lu acljimã Isus.

2

Shtiutslji dit Rãsãrit

1 Dupã tsi Isusul s-amintã tu Betlehem a Iudeiljei tu chirolu al amirãlu Ierod. Ia, niscãntsã shtiuts di la Rãsãrit agiumsirã la Ierusalem, 2 dzãcãnda: “Iu easti amirãlu a Iudeilor, tsi s-amintã? Cã vidzum steaua a lui la Rãsãrit sh-vinim s-nã ncljinãm.”

3 Amirãlu Ierod, cãndu avdzã aesti zboari, s-tulburã, sh-deadun cu nãsu tut Ierusalemlu. 4 Sh-dupã tsi lã adunã tuts mãrilji a preftsãlor shi scriblji a popului, lji ntribã iu prindi s-aminta Hristolu. 5 Sh-elji lji dzãsirã: “Tu Betlehemlu a Iudeiljei, cã ashã easti scriatã di la prufitlu: 6 *‘Sh-tini, Betlehem, loc al Iuda, nu eshti ma njic di printsilji a Iudeiljei, cã di la tini va easã un conducãtor, tsi va pascã populu a meu, Israelu.’ ”

7 Atumsea Ierodul lã acljimã pi ascumtu shtiutslji, sh-ntribã cu mari cãshtigã elji, di chirolu cãndu lu avea vidzutã steaua di prota oarã. 8 Sh-lji pitricu la Betlehem sh-lã dzãsi: “Imnats shi ntribats ghini ti cilimeanlu. Sh-cãndu s-lu aflats, dimãndats-nji tsi s-yin sh-mini s-mi ncljinu.”

9 Sh-elji, dupã tsi lu avdzãrã amirãlu, fudzirã. Sh-ia, steaua tsi avea vidzutã la rãsãrit, s-dutsea nãintea a lor pãnã s-dãnãsi la loclu iu eara cilimeanlu. 10 Elji, cãndu u vidzurã steaua, s-hãrsirã multu. 11 Sh-dupã tsi intrarã tu casã, vidzurã cilimeanlu cu Maria, muma a lui, shi cãdzurã pri dzinucljiu shi si ncljinarã. Deapoea disfeatsirã ayishtearea a lor sh-durusirã: furii, timeamã shi njir. 12 Dupã tsi Dumnidzãlu lã dimãndã tu yis tsi s-nu s-turna la Irod, elji s-turnarã tu loclu a lor pri unã altã cali.

Fudzirea tu Eghyptu

13 Tora, dupã tsi shtiutslji s-nchisirã, ia, un anghil a Domnului lji si fãnirusi tu yis al Iosif shi lj-dzãsi: “Scoalã-ti, ljea cilimeanlu shi muma a lui sh-fudzi tu Eghiptu, shi shedz aclo pãnã s-tsã dzãc mini, cã Ierodul va lu caftã cilimeanlu ti vãtãmari.”

14 Elu, si sculã, lo cilimeanlu sh-muma a lui noaptea shi fudzi tu Eghiptu. 15 Armasi aclo pãnã muri Irodul, tsi si mplinea tsi eara dzãsã di Domnul prit prufitlu: *“Lu acljimai hiljilu a meu di Eghyptu.”

Vãtãmarea a Cilimenjilor

16 Atumtsea Ierodul, vidzãnda cã shtiutslji lu avea arãs, s-nãrãi multu sh-ordinã si s-vatãmã tuts cilimenjilji mascuri tsi eara tu Betlehem shi tu tuti locurili di anvãrliga a lui, di la doi anji sh-nghios, dupã chirolu tsi lu avea aflatã di la shtiutslji. 17 Atumtsea si mplini atsea tsi eara dzãsã di la prufitlu Ieremia cã: 18 *“Tu Ramã s-avdzã unã zghileari, unã vãitari, un plãngu shi patathimã mari. Rachela vãita hiljilji a ljei sh-nu va si s-diznjeardã, cã elji nu sãntu ma.”

Turnarea dit Eghyptu

19 Dupã tsi Ierodul muri, ia un anghil a Domnului si lj-fãnirusi tu yis al Iosif tu Eghyptu, 20 shi lj dzãsi: “Scoal-ti, ljea cilimeanlu sh-muma a lui sh-imnã tu loclu al Israel cã atselji tsi vrea s-lu vãtãma cilimeanlu au muritã.”

21 Sh-elu si sculã, lo cilimeanlu sh-muma a lui shi s-dusi tu loclu al Israel. 22 Ma, cãndu avdzã cã Arhelaul, domnea la Iudea tu loclu al Ierod, tatãl a lui, avu fricã si s-ducã aclo. Shi, dupã tsi s-urnipsi di la Dumnidzãlu tu yis, s-dusi tu loclu a Galileiljei. 23 Sh-dupã tsi agiumsi aclo, shidzu la un cãsãbã tsi s-acljima Nazaret, tsi si mplinea atsea tsi eara dzãsã di la prufitsilji: *“Elu va si s-acljeamã Nazareas.”

3

Ioan Pãtidzãtorlu

1 Tu atseali dzãli vini Ioan Pãtidzãtorlu, tsi predica tu irnjia a Iudeiljei, 2 shi dzãtsea: “Mitãnjiusits-vã, cã amirãriljea a tserurilor easti aproapi!” 3 Sh-ti Ioanul avea gritã prufitlu Isaia cãndu dzãsi:

*“Boatsea atsilui tsi aurlã tu irnjii:

‘Ndridzets-u calea a Domnului,

ndriptats cãrãrili a lui.’ ”

4 Ioanul avea nviscutã un stranji di lãna a cãmilãljei sh-un brãn di chealã la mesi. Elu s-hrãnea cu carcaletsi shi njeari-agrã. 5 Atumtsea oamnjilji a Ierusalemlui, di tutã Iudea sh-di locurili a Iordanlui s-dutsea cãtrã nãsu, 6 shi s-pãtidza di la nãsu, tu arãu Iordan mãrtirsinda amãrtiili a lor.

7 Ma elu, vidzãnda cã multsã Farisei shi Saducei ma yinea s-pãtidzea la nãsu, lã dzãsi a lor: “Pulji di nãpãrtitsi, cai vã ari nvitsatã tsi s-ascãpats di nãrirea al Domnului tsi ma yini? 8 Dats fruti buni trã mitãnjiusirea a voastrã! 9 Sh-nu dzãtsets cu mintea a voastrã: ‘Noi avem Abrahamul ca tatã.’ Cã mini ma vã dzãc cã Dumnidzãlu poati s-da hilji a Abrahamului sh-dit aesti chetri. 10 Sh-tora tupoara easti tu rãdãtsina a ponjilor. Itsi pom, tsi nu da fruti buni, va si s-talji sh-va si s-arucã tu foc. 11 Mini ma vã pãtedz cu apã, trã mitãnjiusiri, ma atsel tsi yini dupã mini easti ma mari di mini, sh-mini nu hiu axiu nitsi s-tsãn sandalili a lui. Elu va s-vã pãteadzã cu Duhlu Sãmtu sh-cu foc. 12 Elu tsãni tu mãnã lupata sh-va lu cãtãrãseascã tut grãnarlu a lui, grãnlu a lui va lu adunã tu hãmbar, ma cotsala va lu ardã tu foc niastes.”

Pãtidzãrea al Isus

13 Atumtsea vini Isusul dit Galilea la Iordan, la Ioanul tra s-pãteadz di la nãsu. 14 Ma Ioanul lu ncuntrã dzãcãnda: “Mini prindi s-mi pãtedzu di la tini, sh-tini ma yinji la mini?” 15 Sh-Isusul, apãndisinda, lji dzãsi: “Alasã si s-facã tora, cã ashã mplinim itsi ndriptati.” Atumtsea elu lu alãsã.

16 Sh-Isusul, macãt s-pãtidzã, ishi dit apã. Shi ia, tserurili s-disfeatsirã, sh-elu vidzu Duhlu a Dumnidzãlui dipunãnda ca un purumbu sh-vininda pristi nãsu. 17 Shi ia, unã boatsi dit tser tsi lj-dzãsi: “Aestu easti Hiljiu a meu vrut, di la cai escu hãrãsit.”

4

Cãrtearea al Isus

1 Atumtsea Duhlu lu adusi Isusul tu irnjii, tsi draclu su cãrtea. 2 Shi dupã tsi tsãnu pãreasinj patrudzãtsi di dzãli sh-patrudzãtsi di noptsã, ma napoi u lo foama. 3 Atumtsea cãrtitorlu, dupã tsi s-apruche, lji dzãsi: “Ma s-hii Hiljiu a Dumnidzãlui, dzã tsi aesti chetri si s-facã pãnji.” 4 Ma elu lj-apãndisi: “Scritura dzãtsi: ‘Omlu nu bãneadzã mash cu pãni, ma cu itsi zbor tsi easi dit *gura a Dumnidzãlui.’ ” 5 Atumtsea draclu lu adusi tu sãmtul cãsãbã sh-lu bãgã tu mãeaua a tempului, 6 sh-lji dzãsi: “Ma s-hii Hiljiu a Dumnidzãlui, arucã-ti nghios, cã Scritura dzãtsi: ‘Elu va da ordin a anghiljilor a lui trã tini, sh-atselji va ti tsãnã tu mãnjili a lor tsi s-nu agudeshti cu ciciorlu a tãu vãrã *cheatrã.’ ” 7 Isusul lj-dzãsi: “Scritura dzãtsi tutashã: *‘S-nu lu cãrteshti Domnul, Dumnidzãlu a tãu.’ ” 8 Draclu lu dusi dinou pri un munti multu analtu sh-lji spusi tuti amirãriljili a lumiljei sh-mãrirea a lor, 9 sh-lji dzãsi: “Mini va tsã li dau tuti aesti, macã tini cadz pri dintsã nãintea a mea sh-va-nji ti-ncljinji.” 10 Atumtsea Isusul lji dzãsi: “Fudzi, Satane, cã easti scriatã: ‘*Alavdã Domnul, Dumnidzãlu a tãu, sh-lucreadzã mash trã nãsu.’ ” 11 Atumtsea draclu lu alãsã, sh-ia, s-apruchearã anghilji tra s-lji huzmitipsea.

Isusul tu Galilea

12 Cãndu Isusul avdzã cã Ioanul lu avea bãgat tu hapsi, s-trapsi tu Galilea. 13 Deapoea alãsã Nazaretul shi s-dusi s-bãneadzã la Capernaum, cãsãbã ningã amari, tu sinurili al Zabulon shi Neftali, 14 tsi si mplineascã tsi eara dzãsã di la prufitlu Isaia cai dzãsi: 15 *“Loclu al Zabulon sh-loclu al Neftali, mardzina a amariljei, loclu napãrti di Iordan, Galilea a pãngãnjilor, 16 populu tsi bãna tu scutidi ari vidzutã unã lunjinã mari, sh-pristi atselji tsi stãtea tu loclu a aumbriljei a moartiljei, arãsãri lunjina.” 17 Di atumtsea Isusul apãrnji s-predica shi s-dzãtsea: “Mitãnjiusits-vã cã amirãriljea a tserurilor easti aproapi.”

Protslji Ucenitsi

18 Cãndu ma fudzea ningã amarea a-Galileiljei, Isusul vidzu doi frats: Simonul tsi s-acljima Petru, sh-Andrea, frati-su, tsi ma aruca plãsili tu amari cã eara piscari. 19 Sh-lã dzãsi a-lor: “Haidets dupã mini sh-mini va vã facã piscari di oaminji.” 20 Sh-dinãoarã elji alãsarã plãsili sh-lu urmarã.

21 Sh-cum s-dusi ma nclo, vidzu doi altsã frats: Iacovul, hiljiu al Zevedeu sh-Ioanul, fratili a lui, tu varcã deadun cu Zevedeu tatili a lor, tsi ma ndridzea plãsili. Sh-lji acljimã. 22 Elji alãsarã trãoarã varca sh-tatãl a lor shi s-dusirã dupã nãsu.

23 Isusul strãbãtea tutã Galilea, nvitsãnda tu sinagodzili a lor, predicãnda evanghelul a amirãriljei sh-vindicãnda itsi lãngoari sh-itsi niputeari eara tu popul. 24 Ashã anamea a lui si arãspãndi tu tutã Siria, sh-lji adutsea tuts lãndzitslji tsi s-munduea di niputeri sh-dureri soi di soi, demonizatsi, epileptici sh-paralizatsi, sh-elu lji vindica. 25 Sh-un multsãmi mari di oaminji nidzea dupã nãsu dit Galilea, dit Decapoli, dit Ierusalem, dit Iudea sh-di napãrti di Iordan.

5

Ahurhita a Nvitsãturiljei tu Munti

1 Sh-cãndu Isusul vidzu multsãmea, s-alinã pri munti, sh-dupã tsi shidzu, s-apruchearã di nãsu ucenitsilji a lui. 2 Sh-elu discljisi gura, sh-lji-nvitsã.

Ghinicuvãntãrili

Elu dzãsi: 3 “Ghinicuvãntats suntu atselji oarfãnjlji tu duh, cã a lor easti amirãriljea a tserurilor. 4 Ghinicuvãntats suntu atselji tsi vãiteascã, cã elji va s-diznjeardã. 5 Ghinicuvãntats sãntu atselji froninji, cã elji va mushtineadzã loclu. 6 Ghinicuvãntats suntu atselji tsi au foami shi seati ti ndriptati, cã elji va s-fãnãteascã. 7 Ghinicuvãntats suntu atselji njiluitsilji, cã elji va aflã njilã. 8 Ghinicuvãntats suntu atselji tsi suntu curats tu inimã, cã elji va lu veadã Dumnidzãlu. 9 Ghinicuvãntats suntu atselji tsi aducã pacea, cã elji va s-acljeamã hiljilji a Dumnidzãlui. 10 Ghinicuvãntats suntu atselji avinatsilji trã ndriptati, cã a lor easti amirãriljea a tserurilor. 11 Ghinicuvãntats va-hits voi cãndu va vã ngiurã, sh-va vã avinã, sh-arãdãnda, va dzãc tuti arãli contra voi, trã itia a mea. 12 Hãrãsits-vã shi harãcupsits-vã, cã mari easti arãsplãtirea a voastrã tu tseruri, cã ashã lji avinarã sh-prufitsãlji nãintea a voastrã.”

Sarea sh-Lunjina

13 “Voi hits sarea a loclui. Ma, macã sarea s-aspardzi cum poati su amintã njurizma? Nu fatsi di tsiva, di cãt trã arcari, shi su calcã oaminjili.

14 Voi hits lunjina a lumiljei. Un cãsãbã adratã pri munti nu poati si s-ascundã. 15 Tutashã nu s-aprindi un cãndilã tra si s-bagã sum vasã, ma tra si s-bagã pri shandan shi s-facã lunjinã trã tuts tsi suntu la casã. 16 Ashã s-lunjineadzã lunjina a voastrã nãintea a oamnjilor, tra s-veadã faptili a voastri atseali buni, shi s-mãreascã Tatãl a vostru tsi easti tu tseruri.”

Mplinirea a Legiljei

17 “Nu minduits cã mini vinj s-aspargu legea icã prufitsilji. Mini nu vinj s-aspargu, ma s-li mplinescu. 18 Cã dealihea vã dzacã: Pãnã cãndu tserlu shi loclu s-treacã, nitsi unã iotã sh-nitsi unã chicutã nu va s-trecã di legea, ma nãinti tsi si mplineascã tuti. 19 Atsel tsi va ncalcã un di aesti ordini ma njitsi, sh-va s-aibã nvitsatã oaminjili, elu va s-acljeamã ma njiclu tu amirãriljea a tserurilor. Ma atsel tsi va li bagã tu practicã sh-va li-nveatsã a alantsãlor, va s-acljeamã ma marli tu amirãriljea a tserurilor. 20 Trã atsea mini ma vã dzãc: macã ndriptatea a voastrã nu va s-lu treacã atsea a Scribilor sh-a Fariseilor, voi nu va s-intrats tu amirãriljea a tserurilor.

21 Voi avets avdzãt cã fu dzãs a vecljilor: ‘Nu vatãmats. Caitsido tsi vatãmã va s-hibã sum giudicari.’ 22 Ma mini ma vã dzãc: Caitsido tsi s-nãrãeashti fãrã sibepi cu fratili a lui, va s-hiba giudicatã. Sh-cai lji dzãtsi a fratilui a lui: ‘Aspartã di-minti,’ va hibã sum giudicata al Sinedriu, sh-cai va lji dzãcã: ‘Glare,’ va hibã tu foclu ali Gheheni.

23 Macã tini aduts doara a ta la altar, sh-aclo aduts aminti cã fratili a tãu ari tsiva contra tini, 24 alasã aclo doara a ta, nãintea a altarlui, sh-duti ma nãinti puituea-ti cu fratili a tãu sh-deapoea toarnã-ti shi dã doara a ta.

25 Puituea-ti cu contrarlu a tãu, pãnã cãndu eshti la un cali cu nãsu, tsi s-nu ti prida contrarlu a tãu la giudicãtorlu, sh-giudicãtorlu s-ti prida la gardianlu sh-tini s-agiundz tu hapsi. 26 Dealihea tsã dzãc cã nu va eshi di-aclo, ni plãtit centezimul a fundu.

27 Voi avets avdzãt cã a vecljilor fu dzãsã: ‘Nu ncãlcats curuna.’ 28 Ma mini ma vã dzãcã cã caitsido tsi mutreashti unã muljeari tra s-u aibã, ari ncãlcatã curuna cu nãsã tu inima a lui. 29 Macã ocljiul a tãu atsel ndreptu ti dutsi tu amãrtii, scoati-l shi arucã-l diparti di tini. Cã easti ma ghini ti tini tsi s-cherdzi un di mãdularili a tali, di cãt si s-arucã tu Ghehenã tut truplu a tãu. 30 Sh-macã mãna a ta atsea ndreapta ti dutsi tu amãrtii, si-u talji shi si-u arutsi diparti di tini. Cã ma ghini easti s-cherdzi unu din mãdularili a tali, di cãt si s-arucã tu Ghehenã tut truplu a tãu.

31 Fu dzãsã tutashã: ‘Cai alasã muljearea a lui, s-lji da cartea a dispãrtsãrilje.’ 32 Ma mini ma vã dzãcã: Cãtsido tsi u alasã muljearea a lui, di cãt tu arastea a putãnsiriljei, u fatsi s-ncalcã curuna. Caitsido tsi si nsoari cu unã muljear alãsatã ncalcã curuna.

33 Voi avets avdzãtã tutashã cã a vecljilor fu dzãsã: ‘Nu fã spigiurari arãdioasi, ma mplinea spigiurarea a ta tsi lji ai faptã a Domnului.’ 34 Ma mini ma vã dzãcã: Nu spigiurats-vã dip, nitsi pri tserlu, cã easti thronlu a Dumnidzãului, 35 nitsi pri loclu, cã easti scamnul a cicioarilor a lui, nitsi pri Ierusalemlu cã easti cãsãbãlu a Amirãlu atsel marilui. 36 Nu ti spigiur nitsi pri caplu a tãu, cã nu ai fuchii s-alãgheshti icã s-lãeshti macari sh-un hir di per. 37 Ma sborlu a tãu s-hibã: ‘Ie, ie’ icã ‘Nu, nu.’ Cã itsido ma multu yini di la slablu. 38 Voi avets avdzãtã cã fu dzãsã: ‘Ocljiu trã ocljiu shi dinti trã dinti.’ 39 Ma mini ma vã dzãcã: Nu lji ncuntreadzã a arãului (cu arãu)*. Macã vãrã ti agudeashti pri fatsa atsea nandreapta, toarnã-lji sh-alanta. 40 Sh-macã vãrã va ti ducã tu giudic, tra s-ljea tunica a ta, dã-lji sh-mantelul. 41 Shi macã vãrã ti strindzi sã imnji unã milje, tini fã doauã cu nãsu. 42 Dã-lji a tsilui tsi ts-caftã, sh-nu arnisea s-lji dai atsilui tsi ts-caftã mprumutã. 43 Voi avets avdzãtã cã fu dzãsã: ‘S-vrei aproapilu a tãu shi s-aurãshti neamiclu a tãu.’ 44 Ma mini ma vã dzãcã: S-vrets neamitsilji a voshtri, *ghinicuvãntats atselji tsi vã blastimã. Fãtsets ghini atsilor tsi vã aurãscu, shi pãrãcãlsits-vã trã atselji tsi vã fac arãu, shi vã aĝunescu, 45 tra s-hits hiljilji a Tatãlui a vostru tsi easti tu tseruri. Cã elu fatsi s-easã soarili a lui pri bunjilji shi pri arãljilji, shi fatsi s-da ploai pri ndreptsãlji shi pri nidreptsãlji. 46 Cã ma s-vrets mash atselji tsi vã vor, tsi arãsplatã va avets? Nu fac ashã shi taxidarlji? 47 Sh-macã salutats mash fratsãlji a voshtri, tsi ma multã dicãt altsãlji fãtsets voi? Nu fac ashã sh-pãngãnilji? 48 S-hits ashã perfectsã ashã cum easti perfect sh-Tatãl a vostru tserescu.”

6

Nvitsãturã ti Dicunji, Pãrãracãlsirea sh-Pãreasinli

1 Isusul dzãsi: “Bãgats mintea s-nu fãtsets ghini nãintea a oaminjilor, tsi elji s-vã alavdã a voauã, altã soi nu va vã arãsplãtits di la Tatãl a vostru tsi easti tu tseruri.

2 Cãndu s-dai dicunji, nu bati trumpeta nãintea a ta, ashã cum fac ipucritsilji tu sinagogã sh-pri cãljiuri, tra s-hibã tinjisits di oaminjli. Dealihea vã dzãc ca elji tora u-au loatã arãsplata a lor. 3 Cãndu fatsi ghini, astãnga a ta s-nu shtii tsi fatsi a andrepta a ta. 4 Cãndu u fats buneatsa a ta, s-facã pri ascumtu. Sh-Tatãl a tãu tsi veadi pri ascumtu, el va-ti arãsplãteascã a tsãia nãintea a tutulor.

5 Sh-cãndu tini ti pãrãcãlseshti, nu ti fã ca ipucritslji cã a lor lã arãseashti s-pãrãcãlseascã mproshtsi tu sinagogã, sh-tu pãdzili a cãljurilor tra s-hibã vidzuts di oamnjilji. Dealihea vã dzãc cã elji tora u au loat arãsplata a lor. 6 Ma tini candu s-ti pãrãcãlseshti intrã tu udãlu a tãu, ncljidi usha sh-pãrãcãlseati a Tatãlui a tãu pri ascumtu. Sh-Tatãl a tãu tsi veadi pri ascumtu va ti arãsplãteascã nãintea a tutulor. 7 Cãndu vã pãrãcãlsits s-nu folosits idyili zboari ca pãngãnjilji, cã elji mindueascã cã va si-mplineascã pãrãcãlsirea cã au dzãsã multi zboari. 8 Nu vã fãtsets ca atselji, cã Tatãl a vostru li shtii tuti di tsi avets ananghi, ma nãinti tsi voi s-li cãftats.

9 Ma voi pãrãcãlsits-vã ashã:

‘Tatãl a nostru tsi eshti tu tseruri,

si sãmtseascã numa a ta.

10 S-yinã amirãriljea a ta. Si s-facã vrearea a ta tu loc, ashã di cum tu tser.

11 Pãnea a noastrã di cathi dzuã, dã-nã-u a noauã azã.

12 Sh-ljeartã-nã amãrtiili a noastri, ashã di-cum sh-noi lã ljirtãm a amãrtioshilor a noshtri.

13 Sh-nu nã alasã s-cãdem tu cãrteari, ma nã ascapã di atsel arãu. [Cã a ta easti amirãriljea, sh-putearea, sh-mãrirea di totãna]*. Amen.’

14 Cã macã voi lã ljirtats a oamnjilor amãrtiili a lor, Tatãl a vostru dit tser va vã li ljeartã sh-a voauã. 15 Ma, macã voi nu lã ljirtats a oamnjilor amãrtiili a lor, nitsi Tatãl a vostru nu va li ljeartã amãrtiili a voastri.

16 Sh-cãndu s-tsãnets pãreasini s-nu vã spunets nvirinats ca ipucritsilji. Cã elji aspargã fãtsili tsi s-aspunã a oamnjilor cã tsãnã pãreasini. Dealihea vã dzãc cã elji tora u-au loatã arãsplata a lor. 17 Iarã tini, cãndu s-tsãnji pãreasini, aundzi caplu sh-aspealã fatsa a ta, 18 tra s-nu lã aspunji a oamnjilor cã tini ma tsãnji pãreasini, ma a Tatãlui a tãu pri ascumtu sh-Tatãl a tãu cai mutreashti pri ascumtu, va ti arãsplãteascã nãintea tutulor.”

Ayishterea Tsereascã

19 “Nu adunats trã voi ayishteari pri loc, iu li aspargã molitsa sh-arudzina, sh-iu furlji sapã shi furã. 20 Ma aduanats trã voi ayishteari tu tser, iu nitsi molitsa, nitsi arudzina nu li aspargu, sh-iu furlji nu sapã shi nu furã. 21 Cã iu easti ayishtearea a vostrã, aclo va s-hibã sh-inima a voastrã.

22 Lunjina a truplui easti ocljiul. Macã ocljilu a tãu easti curat, tut truplu va s-hibã lunjinat. 23 Macã ocljiul a tãu easti arãu, tut truplu a tãu va s-hibã tu scutidi. Macã lunjina tsi easti la tini easti scutidi, cãt ma mari va s-hibã scutidlu!

24 Vãrã nu poati s-huzmitipseascã la doi domnji. Cã icã va s-lu aurascã unlu sh-va alantu, icã va armãn pistimen la unu, sh-va dispretsueascã alantu. Nu pots s-huzmitipseshti a Dumnidzãlui sh-a pãradzãlor.”

S-nu Avets Gaile

25 “Trã atsea ma vã dzãc: Nu vã minduits ti bana a voastrã, tsi va mãcats shi tsi va bets, nits ti truplu a vostru trã atsea tsi va nvishtets. Vahi nu easti bana ma scumpã di cãt hrana, sh-truplu ma scumpu di nvishtearea? 26 Mutrits puljilji a tserlui, elji nu seaminã, nitsi seatsirã, nu adunã tu hãmbãri, cu tut atsea Tatãl a vostru dit tser lji hrãneshti. Nu custusits voi ma multu di cãt atselji? 27 Sh-cai di voi cu tut cãshtiga a lui poati s-adavgã la statura a lui macari un cubit singur?

28 Cã tse vã cãrtits di nvishtearea a voastrã? Mutrits cum creascã zãmbatsilji a cãmpului, nu lucreadzã sh-nitsi torcu. 29 Sh-ma vã dzãc cã nitsi Solomonul, cu tutã mãrirea a lui, nu eara nviscutã ca vãrã di elji. 30 Tora macã Dumnidzãlu u-nveashti ashã iarba a cãmpului tsi azã easti sh-mãni va si s-arucã tu cireapu, vahi nu va vã-nveascã a voauã ma multu, oaminji pisti-putsãn? 31 Nu vã cãrtits dzãcãnda: ‘Tsi va mãcãm icã tsi va bem, icã cu tsi va nã nvishtem?’ 32 Cã suntu pãngãnjili tsi caftã tuti aesti lucri. Tatãl a vostru di tser lu shti ghini cã voi avets ananghi trã tuti aesti lucri. 33 Ma, nãnti di tuti cãftats amirãriljea a Dumnidzãlui shi ndriptatea a lui sh-tuti aesti ananghi va s-vã adavgã a voauã. 34 S-nu avets gaile trã dzua di mãni. Cã dzua di mãni va si s-cãshtigheadzã di nãsã. Lj-agiundzi a dzuãljei arãutatea a ljei.”

7

Nvitsãtura di Giudicãtsili Nindreapti

1 Isusul dzãsi: “Nu giudicats, tra s-nu s-hits giudicats. 2 Cã voi va vã giudicats dupã giudicarea tsi voi fãtsets, sh-cu metrul tsi misurats, va vã misurats. 3 Cãtse vedz paljiu tu ocljiul a fratilui a tãu, sh-nu vedz grenda tu ocljiul a tãu? 4 Icã, cum pots s-lji dzãtsi a fratilui a tãu: ‘Ashteaptã s-tsã scot paljiu dit ocljiu’, cãndu ai un grendã tu ocljilul a tãu? 5 Ipocrite, scoati ma nãinti grenda dit ocljiul a tãu, sh-deapoea va vedzi curatã tra s-lji scots paljiul dit ocljiul a fratilui a tãu. 6 Nu lã dats a cãnjilor tsi easti sãmtã sh-nu lã-arucats mãrgãritãrili a voastri nãintea a portsilor, tsi s-nu li ncalcã cu cicioari shi si s-toarnã contra voi shi s-vã disicã.”

Cãftarea shi Asunarea

7 “Dicunjats sh-va vã da, cãftats sh-va aflats, asunats la ushã shi va vã si dischljidã. 8 Cai dicunji, ljea. Cai caftã, aflã, sh-va si discljidã atsilui tsi asuni.

9 Ari vãrã om namisa di voi, tsi ma s-lji caftã hiljiu pãni, s-lji da cheatrã? 10 Icã ma s-lji caftã peshti, s-lji da nãpãrticã? 11 Atumtsea, macã voi tsi hits arãi shtits s-dats doari buni a hiljilor a voshtri, ahãt ma multu Tatãl a vostru, tsi easti tu tseruri, va da lucri buni atsilor tsi lj-caftã. 12 Itsido tsi voi vrets s-vã facã oaminjili, fãtsets-li sh-voi atsilor, cã aestã easti Legea sh-Prufitsilji.

13 Intrats pri poarta atsea strimta, cã largã easti poarta sh-mari easti calea tsi ti dutsi tu aspãrdzeari, sh-mutlsã suntu atselji tsi intrã prit nãsã. 14 Ma strimtã easti poarta sh-greauã easti calea tsi dutsi tu banã! Sh-putsãnji suntu atselji tsi u-aflã.”

Prufitsãlji Arãdioshi

15 “Afirits-vã di prufitsãlji arãdioshi, tsi yin la voi nvãscuts ca oi, ma di nãuntru suntu luchi arãchitori. 16 Voi va lji cunushtets di frutili a lor. S-adunã vahi aua di la pãljuiri, icã hits di la scalji? 17 Ashã itsi pom bun da fruti buni, iarã pomlu atsel arãu da fruti arali. 18 Nu poati un pom bun s-da fruti arali, nitsi un pom arãu s-da fruti buni 19 Itsi pom tsi nu da fruti buni, si s-talji shi s-arucã tu foc. 20 Voi va lji cunushtets prufitsãlji di frutili a lor.

21 Nu itsi om tsi nj-dzãtsi: ‘Doamne, Doamne,’ va intrã tu amirãriljea a tserurilor. Ma va intrã singur atsel tsi fatsi vrearea a Tatãlui a meu tsi easti tu tseruri. 22 Multsã va nji dzãcã tu atsea dzuã: ‘Doamne, Doamne, nu prufitipsimã tu numa a ta? Nu l-aĝunim demonjilji tu numa a ta? Sh-nu avem faptã multi thavmati tu numa a ta?’ 23 Sh-atumtsea va lã spunã a lor: ‘Mini nu vã am cunuscut pute. Dipãrtats-vã di la mini, voi tuts, tsi avets lucrat anapuda.’ ”

Casa pri Cheatrã

24 “Trã atsea caitsido tsi li avdi aesti zboari a meali sh-li mplineashti, undzeashti cu un om mintimen, tsi u-ari adratã casa a lui pri cheatrã. 25 Sh-deadi ploai, vini nãcarea, s-uflarã vimturi, shi s-plãscãnirã pri atsea casã, ma ea nu cãdzu, cã eara thimiljeatã pri cheatrã. 26 Iarã caitsido tsi lã avdi zboarili sh-nu li mplineashti, undzeashti cu un glar, tsi u adrã casa a lui tu arinã. 27 Sh-deadi ploai, vini nãcarea, s-uflarã vimturi, s-plãcsãnirã pri atsea casã sh-ea cãdzu, sh-aspãrdzerea a ljei eara mari.”

28 Tora, cãndu Isusul ascãpã di-aesti zboari, multsãnjili armasirã ciudisiti di nvitsãtura a lui, 29 cã elu lã nvitsa ca un om cu puteari, sh-nu ca scriblji.

8

Vindicarea a Leproslui.

1 Tora cãndu Isusul dipunã dit munti, multsãmi mãri lu urma. 2 Sh-ia, un lepros vini sh-si ncljinã, dzãcãnda: “Doamne, ma s-vrei tini pots s-mi curi.” 3 Sh-Isusul timsi mãna, lu bãgã pi nãs sh-lji-dzãsi: “Ie, mini voi, curã-ti!” Sh-tu atsea oarã s-vindicã di lepra a lui. 4 Atumtsea Isusul lji dzãsi: “Vedzi, si nu lj-spunji a vãrui, ma duti nãintea a preftului, sh-fã doara tsi ari ursitã Moisiul tsi aestã s-hibã mãrtirii trã caitsido.”

Tsenturionlu al Capernaum

5 Cãndu Isusul intrã tu Capernaum, lji vini un tsenturion pãrãcãlsinda, 6 shi lji dzãsi: “Doamne, sclavul a meu easti paralizat tu pat n-casã shi ma s-mundueashti multu.” 7 Sh-Isusul lji dzãsi: “Va yin shi va lu vindicã.” 8 Tsenturionlu apãndisinda lji dzãsi: “Doamne, mini nu escu axiu tsi tini s-intsri tu streaha a mea, ma dzã mash un zbor shi sclavlu a meu va si s-vindicã. 9 Cã sh-mini escu un om sum autoritatea a altsilor, sh-lji-am suldatslji sum mini. Ma s-lji dzãc a unui: ‘Duti!’, elu s-dutsi, shi ma s-lji dzãc a altui: ‘Ajdi!’, elu yini, shi ma s-lji dzãc a sclavulu a meu: ‘Fã aestã!’, elu u-fatsi.” 10 Cãndu Isusul lavdzã aestã, s-ciudisi sh-lã dzãsi atsilor tsi lu urma: “Dealihea ma vã dzãc, cã iuva tu Israel nu aflai un pisti ahãntã mari. 11 Mini ma vã dzãc cã multsã va yin di la rãsãrit sh-di la ascãpitat, sh-va apunã la measã cu Abrahamul, cu Isacul sh-cu Iacovul tu amirãriljea a tserurilor, 12 ma hiljilji a amirãriljei, atselji aleptsã di la Dumnidzãlu, va hibã arcats tu scutidlu di nafoarã. Aclo va hibã plãngul sh-cãrtsãnirea a dintsilor.” 13 Atumtsea Isusul lji dzãsi a tsenturionul: “Du-ti, shi si s-facã ashã cum pistipsishi!” Sclavul s-vindicã tu atsea oarã.

Soacra a Petrului

14 Deapoea Isusul intrã tu casa a Petrului sh-vidzu soacra a lui tsi eara tu pat cu hevri. 15 Candu elu lji bãgã mãna hevrili u-alãsarã. Sh-ea si sculã sh-ahurhi s-lji huzmitipsea a lui. 16 Cãndu vini seara, lji adusirã multsã demonizatsi, sh-elu cu zbor aĝuni duhurili sh-vindicã tuts lãndzitslji, 17 tsi ashã si mplineascã zborlu a prufitlui Isaia cãndu dzãsi*:

“Elu li lo niputerili a noastri

sh-li purtã lãngoarili a noastri.”

Urmarea al Isus

18 Cãndu Isusul vidzu anvãrliga di nãsu multsãmi mãri, ordinã s-treacã di napãrti. 19 Atumtsea un scrib s-apruche sh-lji dzãsi: “Nvitsãtore, mini va ti urmedzu iutsido tsi va ti duts.” 20 Sh-Isusul lji dzãsi: “Vulpili au guvãli a lor, sh-puljilji a tserlui au cuibairili, ma Hiljiu a omlui nu ari iu s-bagã caplu.” 21 Deapoea un din ucenitsilji a lui lji dzãsi: “Doamne, dã-nji volje ma nãinti s-mi duc s-ngrop tatãl a meu.” 22 Ma Isusul lji dzãsi: “Urmeadz-mã, sh-alasã mortsãlji s-ngroapã mortsãlji a lor.”

Isusul Muljeadzi Furtuna

23 Dupã tsi elu s-alinã tu varcã, ucenitsilji a lui lu-urmarã. 24 Sh-ia, tu amari si sculã unã furtunã mari, sh-vãljurili ma anvãlea varca, ma Isusul durnjea. 25 S-apruchearã la nãsu ucenitsilji a lui, lu dishtiptarã shi lji dzãsirã: “Doamne, ascapã-nã, cã noi ma nã nicãm.” 26 Isusul lã dzãsi a lor: “Cãtse avets fricã, voi oaminj cu pisti-putsãnã?” Cum si sculã, aurlã a vimturilor sh-a amariljei shi s-featsi tãtseari mari. 27 Atumtsea oaminjli s-thãvmãtisirã shi dzãtsea: “Cai easti aestu, tsi ma lu ascultã vimturli shi amarea?”

Demonizatlu Gadarean

28 Cãndu Isus agiumsi tu alantã parti tu loclu a Gadarenjilor, lji ishirã nãinti doi demonizats tsi avea ishitã di murmintsã. Elji eara ahãntu turbatsi, cãt nitsunu nu putea s-tritsea pi atsea cali. 29 Sh-ia, elji ahurhirã s-aurlã: “Tsi ai cu noi, Isus, Hiljiu a Dumnidzãlui? Ai vinit aoa s-nã mundueshti ma nãinti di oara tsi prindi?” 30 Sh-nu multu diparti di nãshi un cupii mari di portsi ma pãshtea. 31 Atumtsea demonjilji s-pãrãcãlsirã a lui: “Macã nã aĝuneshti, alasã-nã s-intrãm tu atsea cupii di portsi.” 32 Elu lã dzãsi a lor: “Dutsets-vã!” Ashã elji dupã tsi ishirã, intrarã tu atsea cupii di portsi. Ia, tutã cupia s-arcã di ripã tu amari, shi s-nicarã tu apã. 33 Atselji tsi lã pãshtea fudzirã tu cãsãbã sh-cãndu agiumsirã aclo spusirã tuti aesti, tutashã tsi avea undzitã cu demonizatsilji. 34 Atumtsea, tutã cãsãbãlu ishi nãintea a Isusului. Cãndu lu vidzurã lji pãrãcãlsirã tsi s-dipãrta dit loclu a lor.

9

Paralizatlu al Capernaum

1 Isusul dupã tsi intrã tu varcã, tricu tu alantã parti, shi vini tu cãsãbãlu a lui. 2 Sh-ia, lji adusirã un om paralizat tu pat, sh-Isusul cãndu vidzu pistea tsi avea elji, lji dzãsi a paralizatlui: “S-ai curaiu, hiljle, amãrtili a tali suntu ljirtati!” 3 Atumtsea niscantsã scribi dzãsirã cu mintea a lor: “Aestu ma blastimã!” 4 Ma Isusul cunuscãnda minduirili a lor dzãsi: “Cãtse minduits lucri arali tu ininjili a voastri? 5 Tsi easti ma lishor trã dzãtseari: ‘Amãrtiili a tali suntu ljirtati,’ icã: ‘Scoalã-ti sh-imnã’? 6 Ma tora tsi s-shtits cã Hiljiu a omlui ari puteari pri loc s-ljeartã amãrtiili.” Lji dzãsi a paralizatlui: “Scolã-ti, ljea patlu sh-duti la casã a ta.” 7 Sh-elu si sculã shi s-dusi la casã a lui. 8 Multsãnjili cãndu lu vidzurã aestã, s-ciudisirã sh-mãrirã Dumnidzãlu, tsi avea datã a oamnjilor ahtari puteari.

Acljimarea al Mateu

9 Deapoea cãndu s-dusi Isusul nclo, vidzu un om tsi shidea la yimbruchi, acljimatã Mateu, sh-lji-dzãsi: “Urmeadzã-mã!” Sh-elu si sculã sh-lu urmã.

10 Cãndu Isusul shidea la measã la casã, vinirã multsã taxidari sh-amãrtioshi, s-apunarã sh-mãcarã deadun cu nãsu sh-cu ucenitsilji a lui. 11 Fariseilji cãndu vidzurã aestã, lji dzãsirã a ucenjitsilor a lui: “Cãtse nvitsãtorlu a vostru mãcã cu taxidarlji sh-cu amãrtioshlji?” 12 Candu Isusul avdzã aesti, lã dzãsi a lor: “Nu suntu sãnãtoshlji tsi au ananghi di doctor ma atselji lãndzitslji. 13 Tora dutsets-vã sh-nvitsats tsi va s-dzac: ‘Mini voi njilã sh-nu curbani.’* Cã nu vinj s-acljem trã mitãnjusiri ndreptsãlji, ma amãrtioshlji.”

Zborlu di Pãreasinj

14 Atumtsea s-apurchearã ucenitsilji a Ioanului shi ntribarã: “Cãtse noi sh-Fariseilji tsãnem pãreasinji di multi ori, iarã ucenitsilji a tãlji nu tsãn pãreasinji?” 15 Isusus lã dzãsi a lor: “Pot numtarlji s-aibã jali, pãnã cãndu dzinirli easti cu nãshi? Ma va yin chirolu cãndu va lu ljea dzinirli di la elji sh-atumtsea elji va s-aĝiuneadzã. 16 Vãrã nu bagã tu stranji veclji un petic nou, cã altã soi arupi stranjiu shi azmuldzearea s-fatsi ma mari. 17 Vãrã nu bagã yinlu atsel noulu tu folji veclji, cã altã soi foljilji s-arup, yinlu s-vearsi sh-foljilji chearã. Ma yinlu atsel noulu s-bagã tu folji noauã, ashã veaglji un-alantu.”

Isusul Vindicã unã Muljeari sh-Nyeadzi unã Featã

18 Cãndu Isusul lj-dzãtsea aestã, s-apruche un di mãrilji a sinagogãljei, cãdzu pri dintsã nãintea a lui sh-lji-dzãsi: “Macãt nj-muri hiljea, haidi sh-bagã mãna pri nãsã sh-ea va bãneadzã.” 19 Isusul si sculã shi s-dusi dupã nãsu deadun cu ucenitsilji a lui.

20 Sh-ia, unã muljeari tsi di doisprãdzãtsi di anji lj-cura sãndzili, s-apruche di nãpoi sh-bãgã mãna tu mardzina a stranjilui a lui. 21 Cã dzãtsea cu mintea a ljei: “Ma s-bagã mãna la stranjiu a lui, va mi vindicã.” 22 Isusul s-turnã, lu vidzu sh-dzãsi: “S-ai curaiu hiljea a mea, pistea a ta ti vindicã.” Shi tu ora atsea muljearea s-vindicã.

23 Cãndu Isusul agiumsi la casa a mãrilui a sinagogãljei sh-vidzu fluerãtorilji sh-multsãmea turburatã, 24 lã-dzãsi a-lor: “Dipãrtats-vã cã feata nu ari murit, ma doarmi.” Sh-elji arãsirã cu nãsu. 25 Deapoea, cãndu multsãmea u-scoasirã nafoarã, elu intrã, u-acãtsã di mãnã sh-ea si sculã. 26 Shi anamea aishtei anami s-disfeatsi tu tut loclu.

Vindicarea a Orghilor sh-a Mutlui

27 Cãndu Isusul ma fudzea di aclo, doi orghi lu urma aurlãnda sh-dzãcãnda: “Njilua-nã noi, Hiljiu al David!” 28 Cãndu Isusul agiumsi la casã, orghilji s-apruchearã sh-elu lã dzãsi a lor: “Pistipsits voi cã mini pot s-u fac aestã?” Elji apãndisirã: “Ie, Doamne.” 29 Atumtsea elu bãgã mãna la ocljilji a lor, dzãcãnda: “Si s-facã dupã pistea a voastrã.” 30 Deapoea a lor lã si discljisirã ocljilji. Sh-Isusul lã ordinã dzãcãnda: “Videts s-nu shtibã vãrã om.” 31 Ma elji macãt ishirã u arãspãndirã anamea a lui tu tut loclu.

32 Cãndu elji ma isha, lji adusirã un bãrbat mut shi demonizat. 33 Dupã tsi Isusul aĝuni demonul, mutlu grãi. Sh-multsãnjili s-ciudisirã sh-dzãsirã: “Nu easti vidzut pute un ahtar lucru tu Israel!” 34 Ma Fariseilji dzãtsea: “Elu aĝuneashti demonjilji cu agiutarea a printslui a demonjilor.”

Sitsirarea shi Lucrutorilji

35 Isusul tritsea pri tuti cãsãbadzili sh-hoarili, nvitsãnda tu sinagogãli a lor, predicãnda evanghelul a amirãriljei, shi vindicãnda itsi lãngoari sh-itsi niputeari tu popul. 36 Cãndu vidzu multsãnjili avea njilã trã nãshi, cã eara nvirinati sh-arãspãnditi ca oili fãrã picurar. 37 Atumtsea elu lã dzãsi a ucenitsilor a lui: “Sitsirarea easti dealihea mar, ma lucrutorilji suntu putsãnji. 38 Pãrãcãlsits-vã, a Domnului a sitsirãrilor s-pitreacã lucrutori la sitsirãrili a lui.”

10

Doisprãdzatslji sh-Misiunea a lor

1 Atumtsea Isusul lã acljimã di doisprãdzatsi ucenitsilji a lui ningã nãsu, sh-lã deadi autoritat s-li aĝuneascã duhurili atseali nicuarati, shi s-vindicã itsi lãngoari sh-itsi niputeari. 2 Aesti suntu numili a doisprãdzatsi apostulji: protlu Simonul acljimat Petru, shi Andrea, fratili a lui, Iacovul hiljiu al Zevedeu, shi Ioanul, fratili a lui, 3 Filipul sh-Bartolomeu, Toma sh-Mateu taxidarlu, Iacovul hiljiu al Alfeu, sh-Tadeul, 4 Simon Cananeulu, sh-Iuda Iscariotul atsel tsi deapoea lu prideadi.

5 Aeshti suntu di doisprãdzatslji tsi Isusul lji pitricu sh-lã deadi ordinli aesti: “Nu vã dutsets cãtrã pãngãnjili sh-nu intrats tu vãrã cãsãbã a Samaritenjilor. 6 Ma dutsets-vã ma ghini la oili atseali chiruti di la casa al Israel. 7 Dutsets-vã sh-predicats, dzãcãnda: ‘Amirãriljea a tserurilor s-apruche.’ 8 Vindicats lãndzitsãlji, curats leproshilji, injiats mortsãlji, aĝunits demonjili. Geaba loatã, geaba s-dats. 9 Nu adunats furii, nitsi asimi, nitsi bãcãr tu punga a voastrã, 10 nitsi tastru ti cali, nitsi doauã pãreclji di tunicã, nitsi sandali, nitsi ciumagã, cã lucrutorlu easti axiu ti hranea a lui. 11 Tu itsi cãsãbã icã hoarã tsi s-intrats, ntribats macã ari aclo vãrã om axiu, shi shãdets aclo pãnã-cãndu s-vã nchisits. 12 Shi cãndu s-intrats tu casã, s-lu salutats. 13 Sh-macã atsea casã easti axiu, va yinã pacea a voastrã pri ea, macã nu easti axiu, pacea a voastrã va s-toarnã nãpoi la voi. 14 Sh-macã vãrã nu vã ashteaptã, sh-nu lã avdi zboarili a voastri, ishinda di atsea casã icã di atsel cãsãbã, scuturats puhlu di cicioarili a voastri. 15 Dealihea ma vã dzãc cã tu dzua a giudicatiljei loclu a Sodomãljei sh-a Gomoriljei va hibã cu ma multã lishureatsã di atsel cãsãbã.

16 Ia, mini ma vã-pitrecã ca oili namisa di luchilji. S-hits mintimenji ca nãpãrtisili sh-curats ca purunghilji. 17 Afiritsi-vã di oaminjili cã va s-vã prida nãintea a sinedriului a lor, shi va s-vã batã tu sinagogãli a lor. 18 Sh-va vã aducã nãintea a guvernatorilor sh-nãintea a amiradzilor trã itia a mea, tsi s-mãrtirsits nãintea a lor shi a pãgãnjilor. 19 Sh-cãndu s-vã prida tu mãnjili a lor, nu vã minduits cã tsi va s-grits, cã tu atsea oarã va vã si da atsea tsi prindi dzãtsets. 20 Cã nu va s-hits voi tsi grits, ma Duhlu a Tatãlui a vostru tsi va s-greascã trã voi. 21 Tora fratili va prida frati-su la moarti, sh-tatili hiljiu a lui, cilmenjilji va si scoalã contra a pãrintsãlor, sh-va lji vatãmã. 22 Sh-tuts va vã aurascã trã numa mea, ma atsel tsi va aravdã pãnã tu soni va s-ascapã. 23 Cãndu vã s-aĝuneascã tu un cãsãbã, fudzits tu un altã, cã dealihea vã dzãc, cã nu va s-bitisits tricãnda cãsãbadzili a Israelui ma nãinti tsi s-yinã Hiljiu a omlui.

24 Uceniclu nu easi prisupru di nvitsãtorlu a lui, nitsi servitorlu prisupru di nicuchirlu a lui. 25 Lj-agiundzi a uceniclui si s-facã ca nvitsãtorlu a lui, sh-a huzmichearlu ca nicuchirlu a lui. Macã nicuchirlu a casiljei lu acljimarã Belzebub, ahãntu ma multu va s-lji acljeamã ashã atselji a casiljei a lui!

26 S-nu avets fricã, cã nu ari tsiva anvãlitã tsi nu s-dizvãleascã, sh-vãrã tsiva ascumtu tsi nu va s-facã cunuscutã. 27 Atsea tsi mini vã dzãc tu scutidi, dzãtsets-u tu lunjinã, sh-atsea tsi avdzãts tu ureclji, predicats-u pri citii. 28 Sh-nu vã aspãrats di atselji tsi vatãmã truplu, ma nu pot s-vatãmã suflitul. S-vã aspãratsã ma multu di atsel tsi poati s-chearã suflitlu sh-truplu tu Gehenã. 29 Nu s-vindu vahi doi harabelji ti un aspru? Cu tut atsea nitsiunu di elji nu cadi mpadi fãrã vrearea a Talãlui a vostru. 30 Ma a voauã sh-perilji di capã vã suntu numirati. 31 S-nu avets fricã! Voi custusits ma multu di multsã harabelji.

32 Trã atsea, caitsido tsi va mãrtiriseascã ti mini nãintea a oamnjilor, sh-mini va mãrtirisescu nãintea a Tatãlui a meu, tsi easti tu tseruri. 33 Ma caitsido tsi va mi aleapid nãintea a oamnjlor, sh-mini va lu aleapid nãintea a Tatãlui a meu tsi easti tu tseruri. 34 S-nu vã minduits cã mini am vinit s-aducã pacea pri loc. Nu vinj s-aducã pacea, ma spata. 35 Cã mini vinj s-dispartu hiljiu di tatãl, hiljea di muma, sh-nveasta di soacra, 36 sh-neamitsilji a omlui va hibã atselji di casa a lui.

37 Atsel tsi va tatãl, icã mumã ma multu dicãt mini, nu easti axiu trã mini. Sh-atsel tsi va hiljiu icã hiljiea ma multu dicãt mini, nu easti axiu trã mini. 38 Sh-atsel tsi nu ljea crutsea a lui sh-nu yini dupã mini, nu easti axiu trã mini. 39 Cai va s-tsãnã bana a lui va u-chearã, ma atsel tsi va u-chearã trã mini va u-aflã.

40 Atsel tsi vã aproachi, mi aproachi mini, sh-atsel tsi mi aproachi mini, aproachi atsel tsi mi ari pitricut. 41 Atsel tsi aproachi un prufit tu numa a prufitului, va ljea arãsplata a prufitlui. Sh-atsel tsi aproachi ndreptul tu numa a ndreptului, va ljea arãsplata a ndreptului. 42 Sh-caitsido tsi lj-da di beari un putir di apã aratsi a vãrui di aeshti njitsi, tu numa a unui ucenic, dealihea vã dzãc cã elu nu va s-chearã pute rãsplãtirea a lui.”

11

Hãbarea di la Ioan Pãtidzãtorlu

1 Dupã tsi Isusul bitisi darea a dimãndãrilor a lui a doisprãdzatsi di ucenitsi a lui, fudzi di atsel loc, trã nvitsari sh-trã predicari tu cãsãbadzili di Galilea. 2 Ioanul, tsi avea avdzãt tu hapsi si zbura di faptili a Hristolui, pitricu doi di ucenitsilji a lui 3 s-lji dzãtsea: “Eshti tini atsel tsi prindi s-yin, icã prindi s-ashtiptãm vãrã altu?” 4 Sh-Isusul apãndisi a lor: “Imnats shi spunets a Ioanului aesti tsi avdzãts sh-videts: 5 Orghilji ma ved, shcljiochilji ma imnã, leprozilji suntu curats, surdzãlji ma avdu, mortsãlji ma s-nyeadzã shi evanghelul ma s-preadicã la oarfãnji. 6 Ca hara di atsel tsi nu va si zurliseascã di mini!” 7 Sh-cãndu elji ma s-dipãrta, Isusul apãrnji s-lã dzãtsea ali multsãmi trã Ioanul: “Tsi vrets s-videts tu irnjii? Cãlamlu tsi lu ascuturã vimtul? 8 Cãtse avets ishit s-videts? Omlu nviscut cu stranji moali? Ia, atselji tsi si nvescu cu stranji moali bãneadzã tu pãlatili a amiradzilor. 9 Atumtsea, cãtse ishit afoarã s-videts? Un prufit? Ie, mini vã dzãc, elu easti ma multu di un prufit. 10 Cã aestu easti atsel ti cai easti scriatã*:

‘Ia mini ma vã pitrec anghilu a meu nãintea a fatsãljei a ta;

el va u-fac etimu calea a ta nãintea a ta.’

11 Dealihea ma vã dzãc: Di atselji tsi suntu amintats di muljearea nu ari ishit pute vãrã ma mari di Ioan Pãtidzãtorlu. Ma, ma njiclu tu amirãriljea a tserurilor easti ma mari di elu. 12 Sh-di tu dzãlili al Ioan Pãtidzãtorlu sh-pãnã tora amirãriljea a tserurilor ma s-rebilipseashti sh-rebilji u-arãchescu. 13 Tuts Prufitsilji sh-Legea au prufitipsitã pãnã la Ioanul. 14 Sh-macã vrets s-lu aprucheats, elu easti Ilia, tsi va yinã. 15 Cai ari ureclji ti avdzãri, si-avdã 16 Cu cai s-u undzescu aestã gheneratã? Undzeashti cu cilimenjilji tsi sta prit pãdzi sh-aurlã a sotsilor a lor 17 dzãcãnda:

‘Noi avem bãtut flueara ti voi

ma voi nu giucat;

ahurhim s-vãitãm

ma voi nu plãmsit.’

18 Vini Ioanul tsi nitsi mãca, nitsi bea, sh-elji dzãc: ‘Elu ari un demon.’ 19 Vini Hiljiu a omlui, tsi mãca sh-bea sh-elji dzãc: ‘Ia un mãcãtor sh-un biutor, oaspili a taxidarilor sh-a amãrtioshilor.’ Ma mintimeniljea easti aspus ndreaptã di la hiljilji a ljei.”

Trei Cãsãbadzi Ni-mãtunjisiti

20 Atumtsea, Isusul apãrnji s-vãrgheascã atseali cãsãbadzi, iu eara faptã ma multi di thavmatili a lui, cã atseali nu eara mitãnjusiti, dzãcãnda: 21 “Ca vai di tini, Corazin! Ca vai di tini, Betsaida! Cã, macã tu Tiro sh-tu Sidon va eara faptã thavmatili tsi s-featsir tu voi, di cu chiro va eara mitãnjusitã cu sac sh-cu chinushi. 22 Trã-atsea mini ma vã dzãc cã tu dzua a giudicatãljei, Tiro sh-Sidon va s-giudicã cu ma multã lishuredzi dicãt voi. 23 Sh-tini, Capernaum, tsi ti sculash pãnã tu tser, va ti dipunji pãnã tu Colasi. Cã macã va eara faptã tu Sodoma thavmatili atseali mãrili tsi suntu faptã la tini, atsea va eara sh-azã tu aestã dzuã. 24 Trã atsea mini ma vã dzãc cã dzua a giudicatãljei a Sodomiljei va s-hibã ma lishor di a tsãia.”

Giuglu al Hristos

25 Tu atsel chiro Isusul apãrnji sh-dzãsi: “Mini ti alavdu, Tatãl, Domnul a tserlui sh-a loclui, cã li ascumsesh aesti lucri a mintimenlui sh-a nvitsatlui, sh-lji li discupirish a njitsilor. 26 Ie, Tatã, cã ashã ts-arãseashti a tsãia. 27 Itsido nji si easti datã tu mãnã di la Tatãl a meu, sh-vãrã nu lu cunoashti Hiljiu, dicãt mash Tatãl, sh-vãrã nu lu cunoashti Tatãl, dicãt mash Hiljiu sh-atsel tsi Hiljiu va lji-lu discoapirã. 28 Haidets la mini, tuts voi curmatsi sh-munduitsi, sh-mini va vã dau discurmari. 29 Loats pri voi giuglu a meu shi nvitsats di la mini, cã mini escu inimã-moali sh-tapin, sh-voi va aflats arihati tu suflitli a voastri. 30 Cã giuglu a meu easti moali shi sartsina a mea easti lishoarã!”

12

Isus, Domnul a Sãmbãtãljei

1 Tu atsel chiro Isusul ma tritsea unã Sãmbãtã prit siminãturili cu grãn. Sh-ucenitsilji a lui, agiunji, apãrnjirã s-arupã schicuri shi s-li mãcã. 2 Ma Fariseilji, cãndu vidzurã aestã, lji dzãsirã: “Ia, ucenitsilji a tãlji ma facã atsea tsi nu easti volje s-facã sãmbãta.” 3 *Sh-elu lã dzãsi a lor: “Nu avets cãntatã cã tsi featsi Davidul cãndu avu foami, elu sh-atselji tsi eara cu nãsu? 4 Elu intrã tu casa a Dumnidzãlui sh-mãcã pãnji sãmtsãti, tsi nu prindea s-li mãca nitsi elu sh-nitsi elji tsi eara cu nãsu, dicãt mash preftsãlji. 5 *Icã nu avets cãntatã tu lege cã tu templu, cathe Sãmbãtã, preftsãlji calcã sãmbãta sh-cu tutatsea nu suntu vinovats? 6 Sh-mini ma vã dzãc cã aoa easti un ma mari dicãt templu. 7 Sh-ma s-avets shtiutã cã tsi va s-dzãcã*: ‘Mini voi njilã sh-nu curbani,’ nu va aveat condamnat nivinovatsilji. 8 Cã Hiljiu a omlui easti Domnu sh-a Sãmbãtãljei.”

Vindicarea a Omului cu Mãna Uscat

9 Deapoea, dupã tsi s-dipãrtã di aclo, Isusul intrã tu sinagoga a lor, 10 sh-ia, aclo eara un bãrbat a cui s-eara uscatã mãna. Elji lu ntribarã Isusul, cu scupo tsi s-lu acuza ma napoi: “Easti volje tsi cariva s-vindicã dzua di sãmbãtã?” 11 Sh-elu lã dzãsi a lor: “Easti vãrã di voi tsi ari unã oai, shi aeastã lji cadi tu groapã dzua di sãmbãtã, sh-elu nu va u-acatsã shi s-u-scoatã afoarã? 12 Ia ashã, cãt ma multu custeadzi omlu di oaia! Ia, easti volje s-fatsã ghini Sãmbãta?” 13 Atumtsea elu lji dzãsi a omlui: “Tindi mãna a ta!” Elu u-timsi sh-mãna a lui s-featsi sãnãtoasã ca alanta. 14 Ma Fariseilji, dupã tsi ishirã afoarã, fãtsea plan contra a lui cum s-lu vãtãma. 15 Ma cãndu Isusul nvitsã aestã, fudzi di aclo sh-unã multsãmi mari lu urma sh-elu lji vindicã tuts. 16 Sh-lã ordinã atselji si nu aspunea cai eara elu, 17 tra si mplineascã tsi eara dzãsã di la prufitlu Isaia tsi dzãtsea*:

18 “Ia, huzmichearlu a meu, tsi mini lu alepshu, vrutlu a meu, tu cai mini escu hãrsit.

Mini va lu-bag Duhlu a meu pristi nãsu sh-elu va aspunã ndriptatea la lumea.

19 Elu nu va si ncaci sh-nitsi va aurlã sh-vãrã nu va avdã boatsea a lui pri pãdzi.

20 Elu nu va lu sãrmã cãlamlu atsel frãmtu sh-nu va u-astingã cãndila tsi fatsi fum, pãnã-cãndu elu s-nu aibã faptã s-amintã ndriptatea.

21 Sh-oaminjilji va s-nãdãeascã tu numa a lui.”

Blãstemlu a Fariseilor

22 Atumtsea lji adusirã un demonizat, tsi eara orbu sh-mut. Sh-Isusul lu vindicã, ashã cã elu videa sh-zbura. 23 Sh-multsãmea s-ciudisea sh-dzãtsea: “Nacã aestu easti Hiljiu al David?” 24 Ma Fariseilji, cãndu avdzãrã aestã, dzãsirã: “Aestu lã aĝuneashti demonjilji mash cu fuchiia a Beelzebul, printsul a demonjilor.” 25 Sh-Isusul, cunuscãnda minduirili a lor, lã dzãsi: “Itsi amirã, tsi s-disparti tu nãsã, s-dutsi cãtrã aspãrdzeari, sh-itsi cãsãbã icã casã, tsi s-disparti tu nãsã, nu va si sta multu. 26 Atumtsea, macã draclu aĝuneashti draclu, elu easti dispãrtsãtã tu nãsã, sh-cum poati sta amirãriljea a lui? 27 Sh-macã mini aĝunescu dratsilji cu agiutarea a Beelzebul, cu agiutarea a cui lã agunescu hiljilji a voshtri? Tr-atsea elji va hibã giudicãtorlji a voshtri. 28 Ma, macã mini aĝunescu dratsilji cu agiutarea al Duhlu a Dumnidzãlui, atumtsea amirãriljea al Dumnidzãu ari vinitã la voi. 29 Icã, cum poati vãrã s-intrã tu casa a vãrtoslu shi s-lji furã ayishtearea a lui, ma s-nu lu ari ligatã ma nãinti vãrtoslu? Mash atumtsea elu va s-poatã s-lji furã casa. 30 Cai nu easti cu mini, easti contra di mini sh-cai nu adunã cu mini hãrgiueashti. 31 Trã atsea mini ma vã dzãc: Itsi amãrtii sh-blãstem va lã si ljeartã a oamnjilor, ma blãstemlu contra a Duhlui nu va lã si ljeartã a lor. 32 Sh-caitsido tsi greashti contra a Hiljilui a omlui va lji si ljeartã, ma atsel tsi greashti contra a Duhlui Sãmtu nu va lji si ljeartã nitsi tu aestã etã, nitsi tu atsea tsi va yinã.

Pomlu sh-Frutili

33 Icã fãtsets bun pomlu, sh-atumtsea frutlu a lui va s-hibã bun, icã fãtsets arãu pomlu sh-frutlu a lui va hibã arãu. Cã pomlu s-cunoashti di frutlu. 34 Pulji di nãpãrtitsi! Cum putets s-grits ghini, cãndu hits arãi? Cã gura greashti di mplinirea a inimãljei. 35 Omlu atsel bunlu dit ayistearea atsea buna a inimiljei a lui, scoati lucri buni, ma omlu atsel arãulu scoati lucri arali dit ayistearea a lui arauã. 36 Ma mini ma vã dzãc cã dzua a giudicatãljei caitsido va da lugurii trã itsi zbor di geaba tsi au dzãsã. 37 Cã dupã zboarili a tali va ti ndriptãtseshti, sh-dupã zboarili a tali va ti condamnji.”

Semnul al Iona

38 Atumtsea niscãntsã scribi sh-Farisei lj-dzãsirã: “Nvitsãtore, noi vrem s-videm vãrã semnu di la tini.” 39 Ma elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Aestã farã anapudã sh-curunã-cãlcatã caftã un semnu, ma vãrã semnu nu va lji si da, di cãt semnul al prufitlu Iona. 40 Cã, ashã cum Iona armasi trei dzãli sh-trei noptsã tu pãnticlu a peshtilui atsel marli, ashã sh-Hiljilu a omlui va s-hibã trei dzãli sh-trei noptsã tu inima a loclui. 41 Bãnãtorlji di Ninive va si scoalã la giudicatã deadun cu aestã farã sh-va u-condamnã, cã elji s-mitãnjiusirã cu predicarea al Iona. Sh-ia, aoa easti un ma mari di Iona. 42 Amirãroanjea di sud va si scoalã la giudicatã deadun cu aestã farã sh-va u-condamnã, cã ea vini dit mardzina ma diparti a loclui ti avdzãri mintimeniljea al Solomonul sh-ia, aoa easti un ma mari di Salomonul. 43 Tora cãndu duhlu nicurat ari ishit dit un om, imnã prit locuri fãrã di apã, cãftãnda arihati, ma nu u aflã. 44 Atumtsea dzãtsi: ‘Va mi tornu la casa a mea, di iu am ishitã.’ Ma cãndu agiundzi u-aflã goalã, cãtãrsitã shi stulsitã. 45 Atumtsea s-dutsi sh-ljea cu nãsu shapti duhuri alti ma arali dicãt elu, tsi intrã sh-bãneadzã aclo. Ashã catandisea di ma napoi a aishtui om s-fatsi ma arãu di atsea di ma nãinti. Ashã va s-undzeascã sh-cu aestã farã anapuda.”

Fumealjea al Isus

46 Cãndu Isusul ninga lji grea ali multsãmi, ia muma a lui sh-fratsãlji a lui ma stãtea nafoarã sh-cãfta si zbura cu nãsu. 47 Sh-un lji dzãsi: “Ia, muma a ta sh-fratsilji a tãlji suntu aclo nafoarã sh-vor sã zburãscã cu tini.” 48 Ma elu apãndisinda, lji dzãsi atsilui tsi lji grãi: “Cai easti muma a mea sh-cai suntu fratsãlji a melji?” 49 Timsi mãna a lui cãtrã ucenitsilji a lui sh-dzãsi: “Ia, muma a mea sh-fratsilji a melji. 50 Cã caitsido tsi fatsi vrearea a Tatãlui a meu tsi easti tu tseruri, nji easti frat, sor sh-mumã.”

13

Parabola a Siminãtorlui

1 Tu atsea dzuã, Isusul ishi di la casã shi shidzu ningã amari. 2 Multsãnji mãri s-adunarã anvãrliga di nãsu sh-elu s-alinã tu unã varcã shi shidzu, sh-tut populu stãtea mprostu mardzina di amari. 3 Sh-elu lã aspusi multi lucri a lor tu parabolã, dzãcãnda: “Ia, un siminãtor ishi tra s-seaminã. 4 Iarã ma simina, nãscãnti simintsã cãdzurã ningã cali. Puljilji vinirã sh-li mãcarã. 5 Nãscãnti alti cãdzurã tu un loc chitros, iu nu avea multã tsarã, sh-fitrusirã trãoarã cã nu avea tsarã multã. 6 Ma cãndu ishi soarili s-pãlirã shi s-uscarã cã nu avea rãdãtsinã. 7 Altili cãdzurã prit schinji, ma schinjilji criscurã sh-lji acãtsarã anasa. 8 Ma, atsea simintsã tsi cãdzu tu loc bunã deadi carpo, unã sutã di ori, alanta shaidzãtsi di ori sh-alanta treidzãtsi di ori. 9 Cai ari ureclji trã avdzãri, si avdã!”

10 Atumtsea ucenitsilji s-apruchearã la Isus sh-lji dzãsirã: “Cãtse lã zburãshti a lor cu parabolã?” 11 Sh-elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Cã a voauã vã si easti datã s-cunushtets mistiryili a amirãriljei a tserurilor, iarã a lor nu lã si easti datã. 12 Cã atsilui tsi ari, va lji si da sh-altã sh-va lji artiriseascã. Iarã a atsilui tsi nu ari, va lji si ljea sh-atsea tsi ari. 13 Trã atsea mini lã zburãscu a lor cu parabolã, cã vidzãndalui nu ved, sh-avdzãndalui nu avdu sh-nitsi nu aduchescu. 14 Ashã tu elji si mlineashti prufitia al Isaia, tsi dzãtsi:

‘Voi dealihea va s-avdzãts, ma nu va s-aduchits,

dealihea va s-mutrits, ma nu va s-videts.

15 Cã inima a popului ashtui easti ni sãmtsãt,

elji suntu faptã grelji di ureclji

sh-au ncljisã ocljilji,

tsi s-nu veadã cu oclji

sh-nu avdã cu ureclji,

shi nu giudicã cu inima

shi nu s-toarnã,

sh-mini s-lji vindicã.’

16 Ma ca hara di ocljilji a voshtri cã ved sh-urecljili a voastri cã avdu. 17 Cã alihea vã dzãc cã multsã prufits sh-ndreptsã vrurã s-li veadã atseali tsi voi ma videts sh-nu li vidzurã, shi s-li avdu atseali tsi voi avdzãts shi nu li avdzãrã!

18 Trã atsea voi aduchits parabola a siminãtorlui. 19 Cãndu vãrã avdi zborlu a amirãriljei sh-nu lu aducheashti, yini slablu sh-lji arãcheashti atsea tsi eara siminatã tu inima a lui. Atsea easti simintsa siminat ningã cali. 20 Shi simintsa tu loclu chitros, easti atsel tsi avdi zborlu sh-lu aproachi trãoarã cu harauã. 21 Ma, nu ari arãdãtsinã pri nãsu sh-easti ti putsãn chiro. Cãndu yinu munduirea icã avinarea trã itia a zborlui, s-apãrãtseashti trãoarã. 22 Shi simintsa cãdzut trã schinji easti atsel tsi u-ascultã zborlu, ma nvirinarea a lumiljei aishtei sh-arãderili a ayishterilor lji nec zborlu, sh-ea s-fatsi fãrã carpo. 23 Ma atsea simintsã tsi cadi tu loc bun, easti atsel cai ascultã zborlu, lu aducheashti sh-da carpo. Sh-un fatsi unãsutã di ori, altu shaidzãtsi di ori shi altu treidzãtsi di ori.”

Parabola a Ordzului

24 Elu l-pripunã a lor un parabolã altã: “Amirãriljea a tserurilor lj-undzeashti a unui om tsi siminã simintsã bunã tu agrul a lui. 25 Ma, iarã oaminjilji ma durnjea, vini neamiclu a lui shi siminã ordzu prit grãn sh-fudzi. 26 Cãndu grãnlu criscu sh-featsi carpo s-vidzu sh-ordzul. 27 Sh-huzmichearlji a nicuchirlui a casiljei s-apruchearã la nãsu sh-lji dzãsirã: ‘Doamne, nu ai siminatã simintsã bunã tu agrul a tãu? Di iu ishi ordzul?’ 28 Sh-elu lã apãndisi a lor: ‘Aestã lu ari faptã neamiclu.’ Atumtsea huzmichearlji lji dzãsirã: ‘Vrei tini s-nidzem shi s-li scutem?’ 29 Ma elu dzãsi: ‘Nu, cã scutãnda ordzul, deadun cu nãsu va scutets sh-grãnlu. 30 Alãsats s-creascã deadun pãnã la sitsirari. La chirolu a sitsirariljei va lã dzãc a sitsirãtorilor: Adunats ma nãinti ordzul, ligats-lu tu mãnuclji tra si-u ardem, sh-grãnlu bãgats-lu tu hãmbarea a mea.’ ”

Parabola a gãrnutsul di Sinap sh-a Mãeauljei

31 Elu lã pripunã a lor un parabolã altã dzãcãnda: “Amirãriljea a tserurilor lj-undzeashti a unui gãrnuts di sinapi, tsi lu ia un om sh-lu seamni tu agrul a lui. 32 El easti ma njicã di tuti simintsãli, ma dupã tsi creashti, easti ma mari dicãt tuti erghili, shi s-fatsi un pom, ahãntu cãt puljilji a tserlui yin sh-aflã streahã tu dedzãli a lui.” 33 Elu lã dzãsi a lor unã parabolã altã: “Amirãriljea a tserurilor undzeashti cu mãeaua tsi u-ljea unã muljeari sh-acatsi aloatlu cu trei misuri mari di fãrinã pãnã cãndu aloatlu s-hibã etimu.” 34 Isusul tuti aesti lucri lã-li dzãsi a multsãnjilor tu parabolã. Sh-nu lã zbura a lor tsiva fãrã parabolã, 35 tsi si mplinea tsi eara dzãsã di la prufitlu:

“Mini va discljid gura a mea prit parabolã

sh-va disvãlescu lucrili atseali ascumtili di tu adrarea a lumiljei.”

Explicarea a Parabolãljei

36 Atumtsea Isusul, dupã tsi alãsã multsãnjili, s-turnã la casã sh-ucenitsilji a lui lji-s-apruchearã sh-lji dzãsirã: “Nã aspunã parabola a ordzului dit agru.” 37 Sh-elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Atsel tsi seaminã simintsã bunã easti Hiljiu a omlui. 38 Agrul easti lumea, simintsa atsea buna suntu hiljilji a amirãriljei sh-ordzul suntu hiljilji a arãului. 39 Neamiclu tsi u-ari siminatã easti draclu, iarã sitsirarea easti bitisita a lumiljei shi sitsirãtorilji suntu anghiljilji. 40 Ashã cum s-adunã ordzul shi s-ardi tu foc, ashã va hibã tu bitisita a lumiljei: 41 Hiljiu a omlui va pitreacã anghiljilji a lui sh-elji va s-adunã dit amirãriljea a lui tuti scandalili sh-atselji tsi facã anapudii 42 sh-va lji arucã tu cireaplu a foclui. Aclo va s-aibã plãngu sh-cãrtsãnirea a dintsãlor. 43 Atumtsea ndreptsãlji va strãlutseascã ca soarili tu amirãriljea a Tatãlui a lor. Cai ari ureclji trã avdzãri, si-avdã!”

Trei Paraboli

44 “Atumtsea, amirãriljea a tserurilor undzeashti ca unã ayishteari ascumtã tu un agru, tsi un om u-aflã sh-u ascundi. Di haraua tsi ari, s-dutsi, vindi itsi-ari sh-acumpãrã agrul atsel.

45 Tutashã, amirãriljea a tserurilor undzeashti ca un prãmãteftu tsi s-dutsi caftã mãrgãritãri buni. 46 Cãndu aflã un mãrgãritar cu mar tinjii, s-dutsi sh-vindi itsi ari sh-lu acumpãrã.

47 Amirãriljea a tserurilor lj-undzeashti tutashã a pleasãljei arcatã tu amari, tsi adunã multi soi di peshti. 48 Cãndu ea easti umplutã, piscarilji u-scoatã mardzina di amari, shed sh-adun tu coshuri atselji bunjilji, sh-lji arucã nclo atselji tsi nu suntu bunji. 49 Ashã va s-undzeascã tu bitisita a lumiljei. Va yinã anghiljilji sh-va li dispartã anapudzlji di ndreptsãlji 50 sh-va lji arucã tu cireaplu di foc. Aclo va-aibã plãngu sh-cãrtsãnirea a dintsãlor.”

51 Isusul lã ntribã atselji: “L-aduchit tuti aesti?” Elji lji apãndisirã: “Ie.” 52 Sh-elu lã dzãsi a lor: “Trã aestã cathi scrib, tsi s-fatsi un ucenic tu amirãriljea a tserurilor lj-undzeashti a unui nicuchir di casã tsi scoati nafoarã dit ayishtearea a lui lucrili atseali nali sh-atseali veclji.”

Nipistipsirea al Nazaret

53 Tora dupã tsi Isusul lji avea bitisitã aesti paraboli, fudzi di aclo. 54 Dupã tsi vini tu patria a lui, lji nvitsa oamnjilji tu sinagoga a lor, sh-elji s-ciudisea shi ntriba: “Di iu lj-vinirã aishtui aestã mintimenilji sh-aestã puteari ti thavmati? 55 Nu easti aestu hiljiu a lemnarlui? Nu s-acljeamã muma a lui Maria, sh-fratsilji a lui Iacov, Iose, Simon sh-Iuda? 56 Sh-surãrili a lui nu suntu tuti trã noi? Atumtsea di iu lji vinirã aishtui tuti aesti?” 57 Shi si scandalizea cu nãsu. Ma Isusul lã dzãsi a lor: “Un prufit nu easti fãrã tinjisiri, mash dicãt tu patria a lui sh-tu casa a lui.” 58 Sh-trã itia a nipistipsiriljei a lor, elu nu featsi aclo multi thavmati mãri.

14

Moartea al Ioan Pãtidzãtorlu

1 Tu atsel chiro Ierodul, *domnitorul a Galileiljei, avdzã ti anamea al Isus, 2 sh-lã dzãsi a huzmichearilor a lui: “Aestu easti Ioan Pãtidzãtorlu. Elu s-nye dit mortsã sh-trã atsea puterili suprãnaturali ma lucreadzã la nãsu.” 3 Ierodul, lu avea acãtsat Ioanul, lji avea bãgatã prãnghili sh-lu avea hãpsinit, trã itia a Irodiadãljei, muljearea al Filipu, fratili a lui. 4 Cã Ioanul lji dzãtsea: “Nu easti volje s-bãneadz cu nãsã!” 5 Sh-cu tutã cã vrea s-lu vãtãma, Herodul avea fricã di populu tsi lu lugursea Ioanul prufit. 6 Cãndu ma si sãrbãtorea dzua a amintariljei a Ierodului, hiljea a Ierodiadãljei giucã nãintea a oaspitslor shi lj-arisi a Ierodului ahãntu multu, 7 cãt elu lji tãxi a ljei cu spigiurari cã va lji dãdea itsi va lji cãfta. 8 Shi ea, pimtã sh-di muma a ljei dzãsi: “Dã-nji aoa, tu unã tãpsii, caplu al Ioan Pãtidzãtorlu.” 9 Amirãlu si-nvirinã, ma trã itia a spigiurariljei nãintea a acljimatsilor tsi eara cu nãsu la measã, ordinã s-lji lu aduc. 10 Ashã elu pitricu un tu hapsi s-lji talji caplu al Ioan Pãtidzãtorlu. 11 Sh-caplu a lui lu adusirã tu un tãpsii sh-lji-lu deadirã ali feati, shi ea lji-lu deadi ali mumi. 12 Deapoea vinirã ucenitsilji al Ioan, loarã truplu a lui sh-lu ngruparã. Atumtsea, elji s-dusirã shi lj-spusirã al Isus.

Multsirea di Prota a Pãnjilor

13 Cãndu Isusul li avdzã aesti, s-nchisi di-aclo cu unã varcã shi s-dusi singur tu un loc ermu, sh-multsãmea cãndu avdzã s-dusi dupã nãsu pri cicioari dit cãsãbadz. 14 Sh-Isusul, cãndu ishi dit varcã, vidzu unã multsãmi mari, avu njilã trã elji sh-vindicã atselji tsi eara lãndzitsi. 15 Deapoea cãtrã seara ucenitsilji a lui s-apruchearã di nãsu sh-lji dzãsirã: “Aestu loc easti ermu sh-oara tricu. Alasã multsãmea s-ducã prit hoari tsi s-acumpãrã trã mãcari.” 16 Isusul lã dzãsi a lor: “Nu easti ananghi si s-ducã. Dats-lã voi s-mãcã!” 17 Sh-elji lji dzãsirã: “Noi aoa nu avem altã tsiva dicãt tsintsi pãnji sh-doi peshti.” 18 Sh-elu lã dzãsi: “Adutsets-li aoa la mini.” 19 Atumtsea lã ordinã multsãnjili tsi s-sheadã mpadi pri iarbã. Deapoea lo tsintsi pãnjili sh-doi peshtili sh-dupã tsi sculã ocljilji cãtrã tser, ghinicuvãntã, li pãrtsã pãnjili sh-li deadi a ucenitsilor, sh-ucenitsilji a multsãnjilor. 20 Sh-tuts mãcarã shi s-fãnãtirã. Deapoea ucenitsilji adunarã bãcãtsili tsi armasirã sh-umplurã doisprãdzatsi di coshuri mplini. 21 Sh-atselji tsi mãcarã eara anvãrliga di tsintsi njilji di bãrbãts, ni misurat muljerili sh-cilimenjilji.

Isusul Imni pristi Apã

22 Trãoarã dupã aestã Isusul lã ordinã ucenitsilji a lui s-intrã tu varcã shi s-arucã di napãrti, pãnã-cãndu elu lji alasã multsãnjili. 23 Dupã tsi alãsã multsãmea s-fugã, s-alinã singur pri munti si s-roagã. Sh-cãndu tunicã elu eara aclo singur dip. 24 Tu aestã oarã varca eara tu mesea di amari, shi s-plãscãnea di vãljurili cã vimtul eara contra. 25 Cãtrã apiritã, Isusul s-dusi aproapi di nãshi, imnãnda pri amari. 26 Ucenitsilji vidzãnda elu imnãnda pri amari, ahurhirã s-aurlã di fricã sh-dzãsirã: “Easti vãrã fantamã!” 27 Ma trãoarã Isusul lã grãi a lor: “Arihãtipsits-vã! Mini escu, s-nu avets fricã!” 28 Sh-Petrul, apãndisinda dzãsi: “Doamne, macã eshti tini, mi ursea s-yin la tini pri apã!” 29 Elu lj-dzãsi: “Haidi!” Sh-Petrul dipunã dit varcã sh-imnã pri apã, s-nidzea la Isusul. 30 Ma, vidzãnda cã vimtul eara vãrtos, avea fricã, sh-ahurhinda s-afundã, aurlã: “Doamne, ascapã-mi!” 31 Sh-Isusul lj-timsi trãoarã mãna, lu acãtsã shi lj-dzãsi: “Om putsãn-pistimen, cãtse fushi nisigur?” 32 Apoea, cãndu intrarã tu varcã, vimtul pãpsi. 33 Atumtsea elji tsi eara tu varcã si ncljinarã la nãsu, dzãcãnda: “Dealihea tini eshti Hiljiu a Dumnidzãlui!” 34 Apoea, dupã tsi agiumsirã tu alantã partã, vinirã tu loclu a Ghenezaretlui. 35 Sh-oamnjilji atsilui loc, macãt lu cunuscurã, lu arãspãndirã zborlu tu tutã loclu di anvãrliga. Sh-adusirã la elu tutsã nipututsilji. 36 Shi-l pãrãcãlsirã tsi s-putea s-bãga mãna tu mardzina a stranjului a lui, shi tuts atselji tsi bãgarã mãna la stranji s-vindicarã.

15

Adetsili a Protsilor

1 Atumtsea scriblji sh-Fariseilji vinirã di Ierusalim la Isusul sh-lu ntribarã: 2 “Cãtse ucenitsilji a tãlji ncalcã adetea a aushlor? Cã nu aspealã mãnjili nãinti tsi s-mãcã.” 3 Iarã elu lã apãndãsi a lor: “Sh-voi trã tse ncãlcats ordinlu a Dumnidzãlui trã adetea a voastrã? 4 Dumnidzãlu ari ordinatã ashã: ‘Tinjisea tatãl sh-muma,’ shi: ‘Atsel tsi va blãsteam tatãl sh-muma s-condamnã cu moarti.’ 5 Iarã voi dzãtsets: Caitsido tsi lj-dzãtsi a tatãlui sh-a mumãljei: ‘Itsido tsi aveam trã tini, lji easti datã a Dumnidzãlui,’ 6 elu nu easti ma strimtu s-tinjiseascã tatãl sh-muma a lui. Ashã voi avets dispretsuit zborlu a Dumnidzãlui trã adetea a voastrã. 7 Ipucrits, ghini prufitipsi Isaia trã voi cãndu dzãsi*:

8 ‘Populu aestu ma nji s-aproachi cu gura*

sh-mi tinjiseashti cu budzili,

ma inima a lor easti diparti di mini.

9 Sh-di geaba mi tinjiseascã,

nvitsãnda nvitsãturili tsi suntu regulili a oamnjilor.’ ”

10 Deapoea acljimã multsãmea aproapi di nãsu sh-dzãsi: “Ascultats sh-aduchits! 11 Omlu nu s-lãvusheashti di atsea tsi lj-intrã n-gurã, ma di atsea tsi lj-easi dit gurã s-lãvusheashti.” 12 Atumtsea ucenitsilji a lui s-apruchearã shi lj-dzãsirã: “Lu shtii cã Fariseilji, cãndu li avdzãrã aesti zboari sã scandalizarã?” 13 Ma elu apãndisinda lã dzãsi: “Itsi simintsã tsi Tatãl a meu tserescu nu ari siminatã, va si scoatã cu arãdãtsinã. 14 Alãsats-lji atselji! Elji suntu orghi, cãlãuzlji a orghilor. Macã un orbu lj-cãlãudzãshti a un altu orbu, doilji va s-cadã tu groapã.” 15 Atumtsea Petrul lj-dzãsi: “Nã aspunã sh-a noauã aestã parabolã.” 16 Sh-Isusul dzãsi: “Sh-voi nu avets achicãsit ninga? 17 Nu aduchits cã itsi intrã tu gurã treatsi tu pãnticã sh-dutsi tu duvaleti? 18 Ma atseali tsi easã dit gurã, easã dit inimã, sh-atseali lãvusheascã omlu. 19 Cã dit inimã easã minduirili atseali arali, vãtãmãrili, ncãlcarea a curuniljei, putãnsira, furãrili, mãrtiriili arãdioasi, blãstimãrili. 20 Aesti suntu atseali tsi lãvushescu omlu. Iarã s-mãtsã cu mãnjili niaspilati nu s-lãvushãshti omlu.”

Pistea a Muljeariljei Pãngãnã

21 Deapoea Isusul, dupã tsi s-dipãrtã di aclo, s-nchisi cãtrã pãrtsãli a Tirlui sh-a Sidonlui. 22 Sh-ia, unã muljeari Cananeancã tsi avea vinit dit atseali pãrtsi, ahurhii s-aurlã dzãcãnda: “Njiluia-mi mini, Doamne, Hiljiu al David! Feata a mea easti multã arãu, easti demonizat!” 23 Ma elu nu lj-apãndisi dip. Sh-ucenitsilji a lui lji s-apruchearã sh-lji si pãrãcãlsirã dzãcãnda: “Sãlãghea-u atsea, cã ma aurlã dupã noi.” 24 Ma elu lã apãndisi: “Mini escu pitricut, mash di oili atseali chiruti a casiljei al Israel.” 25 Ma ea vini shi si ncljinã, dzãcãnda: “Doamne, agiutã-mi!” 26 Isusul apãndisi: “Nu easti ghini s-ljeai pãnea a cilimenjilor shi s-lu arutsã la cãtsãlji a cãnjilor.” 27 Ma ea dzãsi: “Easti alihea, Doamne, cã sh-cãtsãljilji a cãnjilor mãcã sãrãmili tsi cadã di la measa a nicuchirilor a lor.” 28 Atumtsea Isusul lj-apãndisi dzãcãnda: “Muljeari, mari easti pistea a ta! Si s-facã ashã cum vrei.” Sh-tu atsea oarã hiljea a ljei s-vindicã.

Multsirea a Doauã a Pãnjilor

29 Deapoea, dupã tsi s-nchisi di aclo, Isusul vini ningã amarea a Galileiljei, s-alinã pri munti shi shidzu aclo. 30 Shi lji s-apruchearã multsãnji mãri tsi adutsea cu nãshi shcljiochi, orghi, sãcats, muts, sh-multsã altsã, lji bãgarã la cicioarli al Isus sh-elu lji vindicã. 31 Multsãnjili s-ciudisea cãndu videa cã mutsãlji grea, sãcatsãlji s-vindica, shcljiochili imna sh-orghilji videa. Sh-mãrea Dumnidzãlu al Israel. 32 Sh-Isusul lj-acljimã ucenitsilji a lui ningã nãsu sh-lã dzãsi: “Mini am njilã di multsãmea, cã s-featsirã trei dzãli tsi sta cu mini shi nu ari tsiva ti mãcari. Nu voi s-lji nchisescu aĝiunji, s-nu lishineadzã n-cali.” 33 Sh-ucenitsilji a lui lji dzãsirã: “Ma iu va s-aflã tu aestã loc ermu ahãnti pãnji tra s-fãnãteascã unã multsãmi ahãntu mari?” 34 Sh-Isusul lã dzãsi a lor: “Cãti pãnji avets?” Elji dzãsirã: “Shapti shi ndoi peshti njitsi.” 35 Atumtsea elu ordinã multsãnjili s-sheadã mpadi. 36 Deapoea lo atseali shapti pãnji sh-peshtilji, shi hãristisi Dumnidzãlu, li pãrtsã, sh-li deadi a ucenitsilor a lui sh-elji a multsãmiljei. 37 Sh-tuts mãcarã shi s-fãnãtirã, sh-cu bucãtsili tsi armasirã umplurã shapti coshuri mplini. 38 Sh-atselji tsi mãcarã eara patru njilji di bãrbats, ni misurat muljerili sh-cilimenjilji. 39 Deapoea, dupã tsi deadi cali a multsãmiljei, s-alinã tu varcã shi s-dusi cãtrã loclu Magdala.

16

Maiaua a Fariseilor

1 Deapoea lji s-apruchearã Fariseilji sh-Saduceilji tsi s-lu cãrteascã Isus shi lj-cãftarã s-lã aspunã un semnu dit tser. 2 Iarã elu lã apãndisi a lor: “La searã voi dzãtsets: ‘Va hibã chirolu bun, cã tserlu easti roshu.’ 3 Sh-dimineatsa dzãtsets: ‘Azã va hibã furtunã, cã tserlu easti roshu sh-nurat.’ Voi shtits s-aduchits fatsa a tserlui, ma nu putets s-aduchits seamnili a chirolui. 4 Unã gheneratã anapudã sh-cãrunã-cãlcatã cafti un semnu, ma nu va lji si da vãrã semnu dicãt mash semnul a prufitului Iona.” Sh-elu li alãsã sh-fudzi.

5 Cãndu ucenitsilji a lui agiumsirã tu alantã parti a amariljei, vidzurã cã avea agãrshitã s-ljea pãni. 6 Iarã Isusul lã dzãsi a lor: “Bãgats mintea sh-afirits-vã di maeaua a Fariseilor sh-a Saduceilor!” 7 Sh-elji s-minduirã un cu alantu dzãcãnda: “Nu avem loatã pãni.” 8 Ma Isusul lji achicãsi sh-lã dzãsi a lor: “Oaminji pisti-putsãn, trã tse zburats un cu alantu cã nu avets loat pãni? 9 Nu avets achicãsit ninga sh-nu adutsets aminti tsintsi pãnji ti tsintsi njilji di bãrbats sh-cãti coshuri avets umplutã? 10 Sh-nitsi atseali shapti pãnji ti patru njilji di bãrbats sh-cãti coshuri avets umplut? 11 Cum nu aduchits cã nu lu aveam zborlu ti pãnea cãndu vã dzãshã s-vã afirits di maeaua a Fariseilor sh-a Saduceilor?” 12 Atumtsea elji aduchirã cã elu nu lã avea dzãsã s-afireascã di maeaua a pãniljei, ma di nvitsãtura a Fariseilor sh-a Saduceilor.

Aspunearea al Petru

13 Cãndu Isusul, agiumsi tu loclu a Cezariljei al Filip lã ntribã ucenitsilji a lui: “Cai dzãc oaminjilji cã easti Hiljiu a omlui?” 14 Sh-elji dzãsirã: “Niscãntsã dzãc cã easti Ioan Pãtidzãtorlu, altsã Ilia, altsã Ieremia, icã un di prufitsilji.” 15 Elu lji ntribã elji: “Ma voi, cai dzãtsets cã escu mini?” 16 Sh-Simon Petrul apãndisi: “Tini eshti Hristolu, Hiljiu a Dumnidzãlui atsilui yiului.” 17 Ma Isusul lj-apãndisi a lui: “Hãrãcop eshti tini, Simon, hiljiu al Iona, cã aestã nu ts-lu dizvãli nitsi truplu nitsi sãndzili, ma Tatãl a meu tsi easti tu tseruri. 18 Sh-mini ma tsã dzãc tutashã cã tini eshti Petrul, tsi va s-dzãc cheatra pri cai mini va s-adarã bisearica a mea sh-portsãli a colasiljei nu va u-azvingu. 19 Sh-mini va tsã dau cljeili a amirãriljei a tserurilor. Sh-itsi ai ligat pri loc, va hibã ligat pri tseruri, sh-itsi ai dizligat pri loc, va hibã dizligat tu tseruri.” 20 Atumtsea lã ursi ucenitsilji a lui tsi s-nu dzãtsea a vãrui cã elu eara Hristos.

21 Di atsea oarã Isusul ahurhi s-lã aspunã a ucenitsilor a lui cã prindi s-dutsea la Ierusalim, s-munduea multã ti itia a aushilor, a mãrilor a preftsilor sh-a scribilor, cã lipseashti si s-vãtãma sh-va s-nyea a treia dzuã. 22 Atumtsea Petrul lo di unã parti sh-ahurhi s-lu vãrgheascã dzãcãnda: “Doamne, s-ti afireascã Dumnidzãlu! Aestã nu va s-undzeascã pute!” 23 Ma elu s-turnã shi lj-dzãsi a Petrului: “Dipãrteadzã-ti di la mini, Drac! Tini eshti cicãrdisiri ti mini, cã nu ai tu minti lucrili a Dumnidzãlui, ma lucrili a oamnjilor.”

Tsãnerea a Crutsiljei

24 Atumtsea Isusul lã dzãsi a ucenitsilor a lui: “Macã vãrã va yinã dupã mini, si s-aleapidã, s-u ljea crutsea a lui shi s-mi urmeadzã. 25 Cã atsel tsi va ascapã bana a lui, va u-chearã, ma atsel tsi va u-chearã bana a lui trã mini, va u-aflã atsea. 26 Tsi amintatic ari omlu macã amintã lumea tutã sh-deapoea u-cheari suflitlu a lui? Icã tsi poati s-da omlu trã alãxirea a suflitlui a lui? 27 Cã Hiljiu a omlui va yinã tu mãrirea a Tatãlui a lui deadun cu anghiljilji a lui, sh-atumtsea elu va lji arãsplãteascã a-cathiunu dupã faptili a lui. 28 Dealihea vã dzãc cã niscãntsã di atselji tsi ma sta aoa nu va moarã ni vidzutã ma nãinti Hiljiu a omlui yininda tu amirãriljea a lui.”

17

Fãnirusirea al Isus

1 Dupã shasi dzãli Isusul lo cu nãsu Petrul, Iacovul, sh-Ioanul fratili a lui, sh-lji alinã pri un munti analtu dinãparti. 2 Shi s-alãxi nãintea a lor. Lji si strãlutsi fatsa ca soarili shi stranjili a lui s-featsirã albã ca lunjina. 3 Sh-ia, lã si fãnirusirã a lor Moisul sh-Ilia tsi zbura cu nãsu. 4 Atumtsea Petrul lji dzãsi al Isus: “Doamne, easti ghini tsi noi him aoa. Ma s-vrei, mini va fac aoa trei tendi, unã trã tini, unã trã Moisul sh-unã trã Ilia.” 5 Cãndu elu zbura ninga, ia un nior lunjinos lã amvãli sh-dit nior s-avdzã unã boatsi tsi dzãtsea: “Aestu easti Hiljiu a meu vrut, di la cai escu hãrisit, ascultats-lu!” 6 Ucenitsilji cãndu u-avdzãrã aestã, cãdzurã pri dintsã mpadi shi s-aspãrarã multu. 7 Sh-Isusul s-apruche, bãgã mãna pri nãshi sh-lã dzãsi: “Sculats-vã sh-nu vã aspãrats!” 8 Sh-elji sculãnda ocljilji, nu vidzurã om, mash Isusul singur.

9 Deapoea cãndu ma dipuna dit munti, Isusul lã ursi dzãcãnda: “S-nu lji grits a vãrui trã atsea viziunã pãnã cãndu Hiljilu a omlui s-nyeadzã dit mortsã.” 10 Atumtsea ucenitsilji a lui lu ntribarã: “Cãtse scriblji dzãc cã prindi s-yinã ma nãinti Ilia?” 11 Sh-Isusul lã apãndisi: “Dealihea cã Ilia va s-yinã ma nãinti sh-va adarã napoi itsido. 12 Ma mini vã dzãc, cã Ilia ari vinitã sh-elji nu lu cunuscurã, ma featsirã cu nãsu cum vrurã. Ashã cã Hiljiu a omlui va s-mundueascã di la nãshi.” 13 Atumtsea ucenitsilji lu aduchirã cã lã avea sburãtã di Ioan Pãtidzãtorlu.

Vindicarea a Ficiorlui Demonizat

14 Cãndu elji vinirã aproapi di multsãmea, un bãrbat s-apruche sh-dzinucljãnda nãintea a lui, 15 dzãsi: “Doamne, s-ai njilã di hiljiu a meu cã easti epileptic, tradzi multu sh-di multi ori cadi tu foc icã tu apã. 16 Tora mini lu-dush la ucenitsilji a tãlji, ma elji nu puturã s-lu vindicã.” 17 Sh-Isusul apãndisinda, dzãsi: “O farã fãrã pisti sh-anapudzã! Pãnã cãndu va armãnã cu voi? Pãnã cãndu va vã aravdã?” Adutsets-lu aoa la mini! 18 Sh-Isusul lu vãrghi demonul sh-elu ishi di ficiorlu, sh-di atsea oarã ficiorlu s-vindicã. 19 Atumtsea ucenitsilji lji s-apruchearã al Isus dinãparti, sh-lu ntribarã: “Cãtse noi nu putum s-lu aĝunim?” 20 Sh-Isusul lã dzãsi a lor: “Di pistipsirea njicã a voastrã. Cã dealihea mini ma vã dzãc: ma s-avets pisti cãt un gãrnutsã di sinapi va lji dzãtsets a muntilui aishtui: ‘Mutã-ti di aoa aclo,’ sh-elu va si s-mutã. Sh-tsiva nu va hibã niputut di voi. 21 [Sh-aestu soi di demon nu easi di cãt mash cu pãrãcãlsiri sh-cu pãreasinj.]”

Isusul Prividzu di a Doaua Oarã Moartea a Lui

22 Cãndu elji s-afla tu Galilea, Isusul lã dzãsi: “Hiljilu a omlui va s-prida tu mãnjilji a oamnjilor, 23 sh-va s-lu vatãmã, sh-tu dzua a treia va s-nyeadzã.” Sh-elji s-nvirinarã multu.

Plãtirea a Taxiljei

24 Cãndu agiumsirã tu Capernaum, taxidarlji a doauã dhrahmiilor a tempului lji s-apruchearã a Petrului, shi lji dzãsirã: “Nvitsãtorlu a vostru nu u plãteashti taxa a tempului?” 25 Sh-elu dzãsi: “Ie!” Sh-cãndu intrã n-casã, Isusul lu ashtiptã prota s-lji dzãtsea: “Cum mindueshti tini Simon? Di la cai ljea taxili icã hãracili amirãrilji a loclui? Di la hiljilji a lor icã di la xenjilji?” 26 Petrul lji dzãsi: “Di la xenjilji.” Isusul dzãsi: “Hiljilji atumtsea nu prindi s-plãtescu. 27 Cu tut atsea tsi s-nu lji cicãrdisim atselji, du-ti la amari, arucã greplu sh-ljea protlu pescu tsi va yinã nsus, ljea-lu, discljid-lji gura, sh-va s-aflji un statiru. Ljea-lu sh-plãtea taxa a lor ti tini sh-ti mini.”

18

Ma Marli tu Amirãriljea a Tserlui

1 Tu atsea oarã ucenitsilji s-apruchearã a Isusului sh-lu ntribarã: “Cai easti cama marli tu amirãriljea a tserurilor?” 2 Sh-Isusul dupã tsi acljimã un cilimean njic ningã nãsu, lu bãgã namisa di nãshi, 3 sh-dzãsi: “Dealihea ma vã dzãc, macã nu vã alãxits sh-nu vã fãtsets ca cilimenjili atselji njitsilji, voi nu va s-intrats pute tu amirãriljea a tserurilor. 4 Cai va si s-apleacã ca aestu cilimean njic, easti cama marli tu amirãriljea a tserlui. 5 Sh-caitsido tsi lu aproachi un cilimean njic ca aestu tu numa a mea, mi aproachi mini. 6 Ma atsel tsi va s-fac s-cadã tu amãrtii un di aeshti njitsilji, tsi pistipsescu la mini, va hibã ma ghini trã nãsu s-lji spindzirã di gushi unã cheatrã di la moarã, shi si s-neacã tu apa a amariljei. 7 Cavai di dunjeaua tsi fatsi oamnjilji s-cadã tu amãrtii. Cã cicãrdisirili va s-yinã, ma cavai di atsel om, tsi trã sibepea a lui va yinã atseali cicãrdisiri! 8 Tora macã mãna a ta, icã ciciorlu a tãu ti cicãrdiseashti trã amãrtii, talji-l sh-arucã-l diparti di tini. Easti ma ghini s-intsri tu banã fãrã unã mãnã icã scljiopu, di cãt s-ai doauã mãnji sh-doauã cicioari shi s-ti arucã tu foclu di totãna. 9 Tutashã, macã ocljiu a tãu si cicãrdiseashti trã amãrtii, scoati-l sh-arucã-l diparti di tini. Cã easti ma ghini s-intsri cu un ocljiu tu banã, di cãt s-ai doi oclji shi s-ti arucã tu foclu a Geehenãljei.

10 Afirits-vã s-nu dispretsuits vãrã di aeshti njitsilji, cã mini ma vã dzãc cã anghilji a lor tu tseruri mutrescu totãna fatsa a Tatãlui a meu tsi easti tu tseruri. 11 [Cã Hiljiu a omlui vini ti ascãpari atsea tsi eara chirutã.]*

12 Cum minduits? Macã un om ari unã sutã di oi, sh-unã di nãsi cheari cala, nu va s-li alasã di noaudzãtsi nouãli pri munti, shi s-caftã atsea tsi chiru cala? 13 Sh-cãndu va u aflã, dealihea vã dzãc cã elu va s-hãrseascã ma multu ti aestã dicãt di noaudzãtsi noauli, tsi nu avea chirutã cala. 14 Ashã easti vrearea a Tatãlui a vostru tsi easti tu tseruri, tsi vãrã di aeshti njitsilji s-nu chearã.

Nvitsãtura di Ljirtari

15 Macã fratili a tãu amãrtirseashti contra tini, duti sh-vãrghea-lu cãndu hits singur voi doilji, macã ti ascultã, tini lu amintash fratili a tãu, 16 macã nu ti ascultã, ljea cu tini ninga un icã doi oaminji, tsi cathi zbor si siguripseascã pri gura a doi icã a trei martiri.* 17 Macã deapoea arniseashti s-ti ascultã, dzã-lji a-bisearicãljei, sh-macã arniseashti s-ascultã sh-bisearica, prilucratsts-lu ca pãngãn icã taxidar. 18 Dealihea vã dzãc cã tuti lucrili tsi va avets ligat pristi locu, va s-hibã ligati sh-tu tser, sh-tsi avets dizligat pri locu, va s-hibã dizligati sh-tu tser. 19 Ma vã dzãc tutashã, cã macã doi di voi s-uidisescu pri loc trã itsido tsi caftã, aestã va si s-facã a lor di la Tatãl a meu tsi easti tu tseruri. 20 Cã, iutsido tsi doi icã trei suntu adunatsi tu numa a mea, mini escu aclo namisa di elji.”

21 Atumtsea Petrul s-apruche la Isusul sh-lji dzãsi: “Doamne, macã fratili a meu amãrtiseashti cãtrã mini, cãti ori prindi s-lu ljeartã? Pãnã di shapti ori?” 22 Isusul lji-dzãsi: “Mini nu tsã dzãc pãnã di shapti ori, ma pãnã shaptidzãtsi di ori cãti shapti. 23 Trã atsea, amirãriljea a tserurilor undzeashti ca un amirã tsi vrea s-fãtsea lugurili cu husmichearilji a lui. 24 Dupã tsi apãrnji s-fãtsea luguri, lj-adusirã un tsi lj-mprumuta dzatsi njiljã di talentsã. 25 Sh-metsi aestu nu avea tsi s-plãtea, nicuchirlu a lui ursi si s-vindea elu cu muljeara a lui, cilimenjilji a lui, sh-tuti tsi avea, shi s-plãtea mprumutlu. 26 Atumtsea huzmichearlu lj-cadzu pri dzinuclji sh-lji pãrãcãlsea, dzãcãnda: ‘Doamne, s-ai arãvdari cu mini sh-mini va s-li plãtescu tuti!’ 27 Nicuchirlu lu njilui huzmichearlu a lui, lji lu ljirtã mprumutlu shi lu-alãsã. 28 Ma huzmichearlu atsel cum ishi, aflã un altã huzmichear tsi lji-avea ti dari unã sutã di denari. Dupã tsi lu acãtsã di grumadzã ma lu sgruma, dzãcãnda-lji: ‘Plãtea-nji mprumutlu tsi nj-ai.’ 29 Atumtsea huzmichearlu sotslu a lui, cãdzu pri dzinuclji shi lji pãrãcãlsi, dzãcãnda-lji: ‘Ai arãvdari cu mini, sh-va li plãtescu tuti.’ 30 Ma elu nu vru, meti lu bãgã tu hapsi, pãnã cãndu elu s-plãtea mprumutlu. 31 Ma alantsã husmicheari, cãndu lu vidzurã tsi s-featsi, s-nvirinarã shi s-dusirã lji dzãsirã a nicuchirlui a lor tutã tsi s-area faptã. 32 Atumtsea nicuchirlu a lui lu acljimã shi lj-dzãsi: ‘Husmichear arãu, mini ts-ljirtai tutã aestu mprumut, cã tini mi-pãrãcãlsishi. 33 Nu lipsea sh-tini s-aveai njilã trã sotslu a tãu, ashã cum avui mini njilã trã tini?’ 34 Sh-nicuchirlu a lui, nãritã, lu prideadi atsel tu mãna a tirãnsitorilor, pãnã cãndu s-plãtea tut mprumutlu. 35 Ashã va s-facã cu voi sh-Tatãl a meu tserescu, macã cathi un di voi nu lu ljearti cu tutã inimã fratili a lui.”

19

Dispãrtsãri

1 Dupã tsi Isusul li ascãpã ti aspuneari aesti nvitsãturi, s-nchisi di Galilea, sh-vini tu loclu a Iudeiljei, napãrti di Iordan. 2 Multsãnji mãri l-urma sh-elu lji vindicã aclo. 3 Atumtsea lji s-apruchearã niscãntsã Farisei s-lu cãrtea, sh-lji dzãsirã: “Easti tu lege tsi bãrbatlu s-u dispartã muljearea di itsido sibepi?” 4 Sh-elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Nu avets cãntatã cã atsel tsi lji adrã di tu ahurhitã ‘lji adrã mascru sh-theaminã.’* 5 Sh-Dumnidzãlu dzãsi: ‘Trã aestã bãrbatul va s-alasã tatãl sh-muma a lui sh-va si s-mpriuneadzã cu muljearea a lui, sh-amindoilji va hibã un trup singur’?* 6 Sh-ashã elji nu suntu ma doi, ma un trup. Atsea tsi Dumnidzãlu ari mpriunatã, omlu s-nu lu dispartã.” 7 Elji lji dsãsirã: “Atumtsea cãtse Moisiul ursi s-lji si da cartea di dispãrtsãri shi si-u alasã.”* 8 Elu lã dzãsi a-lor: “Moisiul vã deadi volje s-li dispãrtsãts muljerili a voastri trã itia a chitrisiriljei a ininjilor a voastri. Ma tu ahurhitã nu eara ashã. 9 Ma mini vã dzãc cã caitsido tsi u-alasã muljerea a lui, mash trã sibepea a putãnsiriljei, shi si nsoari cu unã altã, ncalcã curuna. [Sh-atsel tsi si nsoari cu muljeari alãsatã, ncalcã curuna.]”* 10 Ucenitsilji a lui lji dzãsirã: “Macã cunditsili a bãrbatlui cãtrã muljearea suntu ahtãri, ma ghini si nu si nsoarã dip.” 11 Ma elu lã dzãsi a lor: “Nu tuts lã aduchescu aesti zboari, ma singur atselji a cui lã easti datã. 12 Suntu eunuchi†, tsi suntu amintats ashã di pãnticlu a mumãljei, shi suntu eunuchi tsi suntu faptã di la oaminji, shi suntu eunuchi tsi au apofãsitã singur si s-faca eunuchi trã amirãriljea a tserurilor. Atsel tsi poati s-aducheascã, s-aducheascã.”

Isusul Ghinicuvãteadzi Cilimenjilji

13 Atumtsea adusirã cilimenji njitsi la Isusul trai s-bãga mãnjili pri nãshi, shi s-pãrãcãlsea, ma ucenitsilji a lui lji vãrghirã atselji. 14 Ma Isusul dzãsi: “Alãsats cilimenjilji atselji nitsilji s-yinã la mini sh-nu li nchidicats, cã a lor easti amirãriljea a tserurilor.” 15 Atumtsea elu bãgã mãnjili pri elji, sh-deapoea s-nchisi di aclo.

Avutlu Tinir

16 Sh-ia, s-apruche un la Isusul sh-lu ntribã: “Nvitsãtore, tsi buneatsã prindi s-fac tsi s-amintã bana eternã?” 17 Sh-elu dzãsi: “Cãtse mi ntreghi tsi easti bun? Singur Un easti bun. Macã vrei s-intsri tu banã, veaglji dimãndãrili.” 18 Elu ntribã: “Cai?” Atumtsea, Isusul lj-apãndisi: “Nu vatãmã, nu ncalcã curunea, nu furã, nu dã martirii arãdioasã, 19 tinjisea tatãl a tãu sh-muma a ta, shi s-vrei aproapilu a tãu ca cum ti vrei tini.” 20 Tinirlu lj-dzãsi: “Tuti aesti lucri mini li am vigljatã. Tsi nji lipseashti altã?” 21 Isusul lj-dzãsi: “Macã vrei s-hii perfectu, duti sh-vindi tsi ai, sh-dã-li a niavutsilor, shi tini va s-ai un ayishteari tu tser. Deapoea haidi sh-urmeadz-mi.” 22 Ma tinirlu cãndu li avdzã aesti zboari, fudzi nvirinat, cã avea multã aveari. 23 Atumtsea, Isusul lã dzãsi a ucenitsilor a lui: “Dealihea vã dzãc cã un avut cu zori va s-intrã tu amirãriljea a tserurilor. 24 Sh-nãpoi ma va dzãc: Easti ma lishioarã tsi s-treacã cãmila tu guva a aclui, dicãt avutlu s-intrã tu amirãriljea a Dumnidzãlui.” 25 Cãndu li avdzãrã aesti zboari, ucenitsilji a lui s-ciudisirã multu shi ntribarã: “Atumtsea, cai va s-ascapã vahi?” 26 Sh-Isusul mutrinda cãtrã nãshi dzãsi: “Trã ominjilji aestã easti nipututã, ma trã Dumnidzãulu itsido easti putut.” 27 Atumtsea Petrul lj-apãndisi: “Ia, noi li alãsãm tuti sh-vinim dupã tini, ma tsi va s-amintãm noi?” 28 Sh-Isusul lã-dzãsi a lor: “Dealihea ma vã dzãc, tu adãrãtura atsea noaua, cãndu Hiljiu a omlui va sheadã pri thronlu a mãririljei a lui, sh-voi tsi mi avets urmat va shidets pi doisprãdzatsi thronuri ti guidicari di doisprãdzatsi fãrili a Israelui. 29 Sh-caitsido tsi ari alãsat trã numa a mea cãsi, fratsi, surãri, tatã, muma, [muljeari]‡, cilimenji, agri, va s-ljea unã sutã di ori ma multu, sh-va aibã banã eternã. 30 Ma multsã di protslji va hibã tu coadã, sh-atselji di tu coadã va hibã protslji.”

20

Parabola cu Lucrutorilji

1 “Amirãriljea a tserurilor undzeashti cu un nicuchir di casã tsi ishi curund dimineatsa s-puituea lucrutori ti ayinjea a lui. 2 Dupã tsi s-ndreapsi tu pãzari cu lucrutorilji cãti un dinar n-dzuã, lji pitricu la ayinjea a lui. 3 Apoea ishi anvãrliga di oara noauã dimineatsa, sh-vidzu altsã tsi stãtea tu pãzari fãrã lucru. 4 Sh-lã dzãsi a lor: ‘Dutsets-vã sh-voi la ayinjea a mea sh-mini va vã dau cãtã easti ndreptul.’ 5 Sh-elji s-dusirã. Elu ishi anvãriliga di njeadzãdzuã sh-pi trei ti-mirindi, featsi unã soi. 6 Cãndu ishi nãpoi cãtrã oara tsintsi ti-mirindi, aflã altsã tsi stãtea ni fãrã lucru, sh-lji ntribã: ‘Cãtse shidets aoa tutã dzua ni faptã tsiva?’ 7 Elji lji dzãsirã: ‘Cã vãrã nu nã puitui.’ Sh-elu lã dzãsi a lor: ‘Dutsets-vã shi voi la ayinji.’ 8 Cãndu vini seara, nicuchirlu a ayinjiljei, lji dzãsi a administratorlui a lui: ‘Acljeamã lucrutorilji shi fã plãtirea a lor, apãrnjida di la atselji di ma nãpoi sh-pãnã la atselji di prota.’ 9 Sh-cãndu vinirã atselji di la oara tsintsi, loarã cãti un dinar cathiunu. 10 Cãndu vinirã protslji, minduirã cã va loa ma multu, ma sh-atselji loara cãti un dinar cathiunu. 11 Luãnda, murmurea contra a nicuchirlui a casiljei, 12 dzãcãnda: ‘Aeshti di ma nãpoi lucrarã mash unã oarã sh-tini lji plãtish ca noi, tsi trapsim greulu sh-cãloarea a dzuãljei.’ 13 Ma elu lj-apãndisi a unui di nãshi: ‘Oaspe, mini nu ma ts-fac nindriptati. Noi nu featsim pãzari ti un dinar tu dzuã? 14 Ljea atsea tsi easti a ta sh-imnã. Mini voi s-lji dau aishtui di ma nãpoi cãt a tsãia. 15 Nu am ndriptati mini s-facã cu a mea tsi s-voi? Catse ti fats oclji ni fãnãtit, cãndu mini escu giumertu?’ 16 Ashã atselji di ma nãpoi va hibã protslji sh-atselji protslji va hibã atselji di ma nãpoi.”

Isusul Prividzu di a Treia Oarã Moartea a Lui

17 Deapoea cãndu Isusul ma s-alina cãtrã Ierusalem, lji lo dinãparti di doisprãdzatsi ucenitsilji sh-pri cali lã dzãsi a lor: 18 “Ia noi nã alinãm tu Ierusalem, sh-Hiljiu a omlui va s-prida la mãrilji a preftsãlor sh-a scribilor. Elji va lu condamnã cu moarti, 19 va lu prida tu mãnjili a pãngãnjilor tsi s-lu pizueascã, va s-lu zãpãleascã shi va s-lu crutsiseascã. Ma elu a treia dzuã va s-nyeadzã dit mortsã.”

Ntribarea a Hiljilor al Zevedeu

20 Atumtsea, muma a hiljilor a Zevedeului s-apruche la Isus deadun cu hiljilji a ljei, cãdzu pri dintsã sh-lji-cãftã tsiva. 21 Sh-elu lj-dzãsi: “Tsi vrei?” Ea apãndisi: “Ursea tsi aeshti doi hiljilji a melji si apunã un di nandreapta sh-altu di nastãnga tu amirãriljea a ta.” 22 Sh-Isusul apãndisi: “Voi nu shtits tsi cãftats. Putets s-bets voi cupa tsi mini va s-beu? [Shi s-vã pãtidzats cu pitedzlu cu cai mini va mi pitedz?]*” Elji dzãsirã: “Ie, putem.” 23 Elu lã dzãsi a lor: “Voi dealihea va s-bets cupa a mea. [Shi va s-vã patidzats cu pitedzlu cu cai mini va mi pitedz.]† Ma nu easti tu mãna a mea tsi s-shãdets di nandrepta a mea icã di nastãnga a mea, cã atseli locuri suntu trã atselji tsi s-etimãsirã di la Tatãl a meu.” 24 Sh-cãndu avdzãrã aesti zboari di dzatsi alantsã s-nãrãirã cu doi fratsãlji. 25 Isusul lji acljimã ningã nãsu sh-lã dzãsi: “Voi lu shtits cã protslji a natsiunilor lji domneascã atselji sh-mãrilji au puteari pri nãshi, 26 ma namisa di voi nu va s-hibã ashã! Cathiun di voi tsi va hibã mari, s-hibã huzmichearlu a vostru, 27 shi caitsido di voi tsi va hibã protlu, prindi s-hibã sclavlu a vostru, 28 cã sh-Hiljiu a omlui nu vini tra s-lji huzmitipseascã, ma huzmitipseascã sh-di dari bana a lui ca arãscumpãrari trã multsã.”

Doi Orghilji al Ierico

29 Cãndu elji ma ishea di Ierico, un multsãmi mari ma nidzea dupã Isusul. 30 Sh-ia, doi orghi eara apunats ningã cali. Cãndu avdzãrã cã ma tritsea Isusul, apãrnjirã s-aurlã: “Njiluia-nã noi, Doamne, Hiljiu al David!” 31 Multsãmea lji vãrghea tsi s-pãpsea, ma elji aurla ma multu: “Njiluia-nã noi, Doamne, Hiljiu al David!” 32 Atumtsea Isusul chindrui lji acljimã sh-lã ntribã: “Tsi vrets s-fac trã voi?” 33 Elji dzãsirã: “Doamne, s-nã si dsicljidzã ocljilji.” 34 Sh-Isusul aspusi njilã trã nãshi, bãgã mãna pri ocljilji a lor, sh-tu atsea oarã loarã videarea a ocljilor a lor sh-elji lu urmarã.

21

Intrarea al Isus tu Ierusalem

1 Cãndu lji s-apruchearã a Ierusalemului shi agiumsirã tu Betfagã, aproapi di Muntili a Masnjilor, Isusul pitricu doi ucenitsi, 2 dzãcãnda a lor: “Imnats tu hoara tsi easti nãintea a voastrã, sh-atsia va aflats unã gumarã ligatã sh-gumãriclu cu nãsã. Dizligats-lji sh-adutsets-lji la mini! 3 Sh-macã vãrã vã dsãtsi tsiva, dzãtsets-lji cã, ‘Domnul ari ananghi trã nãshi,’ sh-atsel va li sãlãgheascã trãoarã.” 4 Tora aestã s-featsi tra si mplineascã tsi eara dzãsã di la prufitlu:

5 “Dzãtsets-lji a hiljiljei a Sionului:

‘Ia, ma ts-yini amirãlu a tãu,

inimã-moali, acãlcat pri unã gumarã,

njicã ca un gumãric, fãtat di un pravdã ti ngãrcari.’ ”*

6 Ucenjitsilji s-dusirã sh-featsirã ashã cum lji avea ursit Isusul. 7 Adusirã gumara sh-gumãriclu, ashtirnarã pri nãsi mantelili a lor sh-Isusul s-alinã. 8 Sh-unã multsãmi multu mar ashtirna mantelili a lor pri cali, iarã altsãlji frãndzea dedzi di ponji sh-li ashtirna pri cali. 9 Multsãnjili tsi yinea nãinti sh-atseali tsi lu urma, aurla, dzãcãnda:

“Hosanna, a Hiljilui al David!

Ghinicuvãntat s-hibã atsel tsi yini tu numa a Domnului!

Hosanna tu locurili multi analti!”*

10 Cãndu intrã Isusul tu Ierusalem, tutã cãsãbãlu si sculã pri cicioari, sh-dzãsi: “Cai easti aestu?” 11 Shi multseãmea apãndisi: “Aestu easti Isusul, prufitul di Nazaretul a Galileiljei.”

Isus Curã Templu

12 Deapoea Isusul intrã tu templu sh-lji aĝuni tuts atselji tsi vindea sh-acumpãra tu templu sh-arustunã measili a alãxitorilor di pãradz shi scamnili a vinditorilor a purunghilor. 13 Sh-lã dzãsi a lor: “Easti scriatã:

‘Casa a mea va s-acljemã casã di pãrãcãlsiri,’*

ma voi u avets turnatã ca un pishtireauã di furi.”

14 Atumtsea vinirã la nãsu tu templu orghi shi shcljiochi sh-Isusul lji vindicã. 15 Ma mãrilji a preftsãlor shi scriblji s-nãrãirã cãndu vidzurã thavmatili tsi elu avea faptã shi cilimenjilji tsi dzãtsea cu harauã tu templu: “Hosanna a Hiljilui al David!” 16 Sh-lji dzãsirã: “Ma avdzã tini tsi dzãc aeshti?” Isusul lã dzãsi a lor: “Ie! Nu avets cãntatã pute:

‘Dit gura a njitsilor sh-a bebilor tini ai adratã alãvdari’*?”

17 Sh-dupã tsi lji alãsã atselji, ishi di cãsãbã cãtrã Betania, sh-aclo tricu noaptea.

Hiclu atsel Uscat

18 Dimineatsa curund, cãndu ma s-turna tu cãsãbã, lu lo foama. 19 Pri cali vidzu un hic sh-lji si-apruche, ma nu aflã tsiva, dicãt mash frãndzili sh-dzãsi: “S-nu s-leagã frut pute la tini di totãna!” Sh-hiclu s-uscã trãoarã. 20 Sh-cãndu vidzurã aestã ucenitslji s-ciudisirã sh-dzãsirã: “Cum s-uscã hiclu trãoarã!” 21 Sh-Isusul apãndisi: “Dealihea vã dzãc, ma s-avets pisti shi s-nu ndoits, va s-fãtsets nu mash atsea tsi mini lji-feciu a hiclui, ma sh-canda s-lji dzãtsets aishtui munti: ‘Scoal-ti di aclo sh-arucã-ti tu amari’, aestã va si s-facã. 22 Sh-itsido tsi cãftats tu pãrãcãlsiri, pistipsinda, va u-loats.”

Autoritatea al Isus

23 Cãndu intrã tu templu, mãrilji a preftsãlor sh-aushilji a popului lji s-apruchearã candu ma lji nvitsa, sh-lu ntribarã: “Cu tsi autoritati li fatsi tini aesti lucri? Sh-cai ts-ari datã aestã autoritati?” 24 Sh-Isusul apãndisi: “Sh-mini va vã fac unã ntribari, sh-macã voi va nj-apãndisits, mini tutashã va vã dzãc, cã cu tsi autoritati li fac tuti aesti lucri. 25 Pitedzlu a Ioanului di iu vini? Di la tser icã di la oaminjilji?” Sh-elji minduea namisa di nãshi, dzãcãnda: “Ma s-lji dzãtsem di la tser, elu va nã dzãcã: ‘Cãtse atumtsea nu lji pistipsit?’ 26 Macã va lj-dzãtsem, ‘di la oaminjilji,’ avem fricã di multsãmea, cã tuts lu acljeam Ioanul prufit.” 27 Sh-lji-apãndisirã a Isusului, dzãcãnda: “Nu shtim.” Atumtsea elu lã dzãsi a lor: “Nitsi mini nu va vã dzãc cã cu tsi autoritati li fac aesti lucri.”

Parabola a Doi Hiljilor

28 “Tsi minduits? Un om avea doi hilji sh-cum s-dusi cãtrã protlu, lji dzãsi: ‘Hilje, duti azã s-lucredzi tu ayinji!’ 29 Elu apãndisi: ‘Nu voi,’ ma, ma nãpoi s-mitãnjusi shi s-dusi. 30 Deapoea tatãl s-turnã cãtrã a doilu shi lj-dzãsi sh-a lui unã soi. Sh-elu lj-apãndisi sh-dzãsi: ‘Ie, doamne,’ ma nu s-dusi. 31 Cai di dolji lu featsi vrearea a tatãlui?” Elji lj-dzãsirã: “Protlu.” Isusul lã dzãsi a lor: “Dealihea vã dzãc cã taxidarilji sh-putanili va intrã nãinti di voi tu amirãriljea a tserurilor.” 32 Cã Ioanul vini la voi trã spuneari calea a ndriptatiljei, sh-voi nu lu pistipsit, iarã taxidarilji sh-putanili lji pistipsirã. Cu tut atsea, voi nitsi dupã tsi li avets vidzutã aesti lucri, nu vã mitunjãsit sh-nu pistipsit.

Parabola a Ayinjarlor Arãlji

33 “Ascultats unã altã parabolã. Eara un nicuchir a casiljei, tsi siminã un ayinji, sh-u anvãrligã cu gardu shi sãpã un loc di stultsinari aua, sh-adrã un pirĝu di vigljari. Ayinjea lji u-pistipsi la niscãntsã ayinjeari sh-fudzi diparti. 34 Cãndu vini chirolu di adunari, elu pitricu huzmichearlji a lui la ayinjearlji ti adunari partea a lui di fruti. 35 Ma ayinjearlji lji acãtsarã huzmichearilji a lui, unu lu bãturã, alantu lu vãtãmarã, sh-a treilu lu vãtãmarã cu chetri. 36 Nãpoi pitricu altsã huzmicheari, ma multsã di protslji, sh-ayinjearlji featsirã cu nãshi un soi. 37 Tu soni, elu pitricu hiljiu a lui, dzãcãnda: ‘Di hiljiu a meu va aibã respect.’ 38 Ma ayinjearlji cãndu lu vidzurã hilj-su, dzãsirã un cu-alantu: ‘Aestu easti mushtinitorlu. Haidets, s-lu vãtãmãm shi s-lom mushtinirea a lui.’ 39 Sh-lu acãtsarã, lu arcarã nafoarã di ayinji sh-lu vãtãmarã. 40 Tora, cãndu va yinã nicuchirlu a ayinjiljei, tsi va-l fac a ayinjearilor aishtor?” 41 Elji dzãsirã: “Elu va lji vatãmã di tuts arãlji, sh-va lã-u da ayinjia la altsã ayinjear, tsi va s-da frutili tu chirolu tsi prindi.” 42 Isusul lã dzãsi a lor: “Nu avets cãntatã pute la Scriturili:

‘Cheatra tsi masturilji u-scoasirã ca nilipsitã,

s-featsi cheatra a chioshlui.

Aestu easti ciudia tsi Domnul featsi

sh-easti thãvmãtisit tu ocljilji a noshtri’?*

43 Trã atsea mini ma vã dzãc a voauã, cã va vã si ljea amirãriljea a Dumnidzãlui, sh-va lj-si da a unui popul tsi va da fruti. 44 Sh-atsel tsi va s-cadã pri aestã cheatrã, va si s-frãngã, sh-atsel pri cai va s-cadã cheatra va si sãrãmã.” 45 Sh-mãrilji a preftsãlor sh-Fariseilji candu li avdzãra parabolili a lui, aduchirã cã ma grea trã nãshi. 46 Sh-cãfta s-lu acãtsa, ma avea fricã di populu, cã elji lu lugursea prufit.

22

Parabola a Numtãljei

1 Sh-Isusul lã gri nãpoi a lor cu parabolã, dzãcãndã: 2 “Amirãriljea a tserurilor lj-undzeashti a unui amirã, cai etimãsi numta a hiljilui. 3 Sh-pitricu huzmichearlji a lui s-lã greascã a acljimatsãlor tu numtã, ma elji nu vrurã s-yinã. 4 Pitricu altsã huzmicheari, dzãcãnda: ‘Dzãtsets-lã a acljimatsãlor: Ia, mini am ndreaptã uspetsea, yitsãlji sh-nãmaljili grasi suntu tãljati, sh-itsido easti etimu. Haidets pi numtã.’ 5 Ma elji nu vrurã s-avdã shi s-dusirã, un tu agrul a lui sh-alantu tu lucrili a lui. 6 Sh-alantsãlji dupã tsi acãtsarã huzmichearilji a lui, lji ngiurarã sh-lji vãtãmarã. 7 Atumtsea amirãlu cãndu avdzã aestã, s-nãrãi sh-pitricu armata a lui lji afãnisi atselji vãtãmãtori sh-arsi cãsãbãlu a lor. 8 Atumtsea lã dzãsi a huzmichearilor a lui: ‘Numta easti etimã, ma acljimatsãlji nu furã axii. 9 Dutsets-vã la crutsisirea a cãljiurilor sh-acljimats pi numtã caitsido tsi s-aflats.’ 10 Sh-huzmichearlji ishir pri cãljiuri, adunarã tuts atselji tsi aflarã, arãi sh-bunji, sh-loclu a numtãljei s-umplu cu acljimats. 11 Atumtsea amirãlu intrã s-veadã acljimatsãlji, sh-vidzu aclo un om tsi nu avea nviscut stranjili di numtã. 12 Amirãlu lj-dzãsi: ‘Oaspe cum intrash aoa ni avut stranji di nuntã?’ Sh-elu ncljisi gura. 13 Atumtsea amirãlu lã dzãsi a servitorilor: ‘Ligats-lu di manji sh-di cicioari, sh-arucats-lu tu scutidlu di nafoarã. Aclo va hibã plãngul sh-cãrtsinirea a dintsãlor.’ ” 14 Isusul ncljisi zborlu a lui, dzãcãnda: “Multsã suntu acljimats, ma putsãnji suntu aleptsã.”

Haua a Taxililor

15 Atumtsea Fariseilji s-dipãrtarã shi s-minduirã, cum s-lu acãtsa tu cãbati. 16 Sh-pitricurã ucenjitsili a lor deadun cu Irodianjilji s-lji dzãtsea: “Nvitsãtore, noi shtim cã tini eshti alihios, sh-tsi nvetsi calea a Dumnidzãlui dupã alihea, sh-nu ti mealã di vãrã, cã tini nu vedz pãrearea di nafoarã a oamnjilor. 17 Dzã-nã tora, cum mindueshti? Easti ndreptu si s-plãteascã taxa a Cezarului, icã nu?” 18 Ma Isusul cunuscãnda arãutatea a lor, lã dzãsi: “Cãtse mi cãrtits, ipucrits? 19 Spunets-nji denarlu a taxãljei.” Atumtsea elji lji spusirã un denar. 20 Sh-elu lã dzãsi a lor: “A cui easti aestã fatsã sh-aestã scriturã?” 21 Elji lj-dzãsirã: “A Cesarului.” Atumtsea elu lã dzãsi a lor: “Dats-lã a Cesarului tsi easti a Cesarului sh-a Dumnidzãlui tsi easti a Dumnidzãlui.” 22 Sh-elji cãndu avdzãra aestã, s-ciudisirã, lu alãsarã sh-fudzirã.

Saduceilji sh-Nyearea

23 Tu atsea dzuã vinirã la nãsu Saduceilji, tsi nu pistipsescu tu nyeari, sh-lu ntribarã, 24 dzãcãnda: “Nvitsãtore, Moisiul ari dzãsã: Macã vãrã moari sh-nu alasã cilimenji, fratili a lui si nsoarã cu muljearea a lui, tra s-lji alasã mushtinitori a fratiui a lui. 25 Tora trã noi eara shapti frats, protlu si-nsurã sh-muri. Nu alãsã mushtinitori, sh-u alãsã muljeari-sa a fratilui a lui. 26 Ashã sh-a doilu, sh-a treilu, pãnã la a shaptilu. 27 Tu soni, muri sh-muljearea. 28 Tu nyeari, a cui di aeshti shapti va hibã muljearea? Cã tuts u avurã muljeari.” 29 Ma Isusul apãndisi: “Hits tu cãbati cã nu u cunushtets nitsi Scritura, nitsi putearea a Dumnidzãlui. 30 Tu nyeari oaminjilji nitsi va si-nsoarã sh-nitsi va si s-mãritã, ma elji va s-hibã ca anghilji tu tseruri. 31 Tora, trã nyearea a mortsãlor, nu avets cãntatã tsi vã easti dzãsã di la Dumnidzãlu: 32 ‘Mini escu Dumnidzãlu al Avraham, Dumnidzãlu al Isac sh-al Iacov’? Dumnidzãlu nu easti Dumnidzãlu a mortsãlor ma a yiilor.”* 33 Sh-multsãmea, cãndu li avdza aesti s-ciudisea di nvitsãtura a lui.

Ordinlu atsel Marili

34 Tora Fariseilji cãndu avdzãrã cã Isusul avea astupatã gura a Saduceiljilor, s-adunarã deadun. 35 Sh-un di atselji, nvitsãtor di lege, ntribãnda, l-bãgã tu provã: 36 “Nvitsãtore, cai easti ordinlu ma mari tu Lege?” 37 Sh-Isusul dzãsi: “ ‘S-vrei Domnul, Dumnidzãlu a tãu, cu tutã inima a ta, cu tutã suflitlu a tãu, sh-cu tutã mintea a ta.’* 38 Aestã easti protlu sh-ma marli ordin. 39 Sh-a doilu uni soi ca aestu easti: ‘S-vrei aproapilu a tãu uni soi ca cum ti vrei tini.’* 40 Di aesti doi ordinii si aspindzurã Legea sh-Prufitsãlji.”

Hristolu, Hiljilu al David sh-Domnul a Lui

41 Tora cãndu s-adunarã Fariseilji, Isusul lji ntribã: 42 “Cum minduists voi trã Hristolu? Hiljilu a cui easti?” Elji dzãsirã: “Al David.” 43 Elu lã dzãsi a lor: “Ma cum, atumtsea Davidul, tu Duh, lu acljeamã ‘Domn’? Davidul dzãsi:

44 ‘Domnul lj-ari dzãsã a Domnului a meu:

Apun-ti tu nandreapta a mea pãnã

cãndu mini s-bagã dushmanjilji a tãlji

ca scamnã sum cicioarili a tali.’*

45 Macã Davidul lu acljeami ‘Domnu’, cum poati s-hibã hiljilu a lui?” 46 Sh-vãrã nu putu s-lji apãndisea, sh-di atsea dzuã vãrã nu cutidzea s-lu ntriba ma.

23

Isusul Vãrgheashti Scriblji sh-Fariseilji

1 Atumtsea Isusul lã gri a multsãnjilor sh-a ucenitsilor a lui, 2 shi dzãsi: “Scriblji sh-Fariseilji shidzurã pri scamnul al Moisiu. 3 Trã atsea, vigljeats shi fãtsets itsi vã dzãc, ma nu fãtsets cum fac elji, cãtse dzãc, ma nu fac. 4 Elji leagã sartsinji greali tsi s-poarta cu zori sh-li bagã pri plãtãrili a oamnjilor, ma elji nu vor s-li minã nitsi cu dzeaditlu a lor. 5 Ma tuti faptili a lor li facã tra si s-veadã di oaminjilji, li lãrdzescu filacterili a lor sh-li lundzescu hirilji a stranjilor a lor. 6 Arisescu protili locuri la uspetsi sh-protili locuri tu sinagodzi, 7 sh-ncljinãciunjili tu pãdzi, shi si s-acljeamã ‘Rabi’ di oaminjilji. 8 Ma voi, nu alãsats s-vã acljeamã ‘Rabi’, cã mash un easti Nvitsãtorlu a vostru, sh-voi tuts hits frats. 9 Sh-pristi loc nu acljimats vãrã ‘tatãl’ a vostru, cã mash un easti Tatãlu a vostru. Elu easti tu tseruri. 10 Nu alãsats s-vã acljeamã printsu, cã un easti printsul a vostru: Hristolu. 11 Ma marli di voi prindi s-hibã huzmichiarlu a vostru. 12 Cã cai va si s-analtsã, va si s-apleacã, sh-cai va si s-apleacã, va si s-analtsã.

13 Ma cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucrits! Cã ncljidets amirãriljea a tserurilor nãintea a oamnjilor. Cã nitsi voi nu intrats, nitsi nu alãsats atselji tsi vor s-intrã.

14 [Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucrits! Cã mãcats tu cãsili a veduvilor, shi trã ocljilji a lumiljei fãtsets pãrãcãlsiri lundzi, trã atsea voi va s-hits giudicats.]*

15 Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucrits! Cã tritsetsi amarea sh-loclu ti fãtseari prozelits, sh-cãndu vãrã, s-fatsi ahtar lu fãtsets hiljilu al Geehena, sh-di doauã ori ma arãu di voi.

16 Cavai di voi, cãlãuzi orghi tsi dzãtsets: ‘Macã vãrã si spigiurã pi templu nu easti tsiva, macã si spiugirã pi furiia a templui prindi s-tsãnã spigiurarea.’ 17 Glari sh-orghi! Cai easti ma mari: furia icã templu tsi sãmtsashti furia? 18 Voi ninga dzãtsets: ‘Ma atsel tsi va si spigiurã pi altarlu, nu easti tsiva, macã si spigiurã pi doara tsi easti pi nãsu, prindi s-tsãna spigiurarea.’ 19 Orghi! Cai easti ma marã: doara icã altarlu tsi sãmtsashti doara? 20 Ma atsel tsi va si spigiurã pi altarlu, si spigiurã pi nãsu sh-pi itsi lucri tsi suntu pisti nãsu. 21 Atsel tsi si spigiurã trã templu, si spigiurã trã nãsu sh-trã Dumnidzãlu tsi bãneadzã aclo. 22 Ma atsel tsi va si spigiurã pri tserlu, si spigiurã pri thronlu al Dumnidzãu sh-pri atsel tsi shãdi pri nãsu.

23 Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucritsi! Cã voi lugursits a dzatsea a mentãljei sh-a mãrariljei, a chiminãljei, shi alãsats dupã mãnã lucrili atseali ma greali a legiljei: ndriptatea, njila sh-pistea. Aesti lucri prindi s-li fãtsets ni alãsat dupã mãnã altãli. 24 Cãlãuzi orghi, tsi sticurats biutura trã s-mutats cunuplu, ma ascãpitats cãmila!

25 Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucritsi! Cã curatsã partea di nafoarã a cupãljei, sh-a piatãljei, iarã di nãuntru suntu mplini cu arãchiri sh-cu zãlumi. 26 Fariseu orbu! Curã ma nãinti di nãuntru cupa sh-piata, sh-di nafoarã va s-hibã curatã.

27 Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucritsi! Cã undzits ca murmintsã alghiti, tsi di nafoarã s-veadã mushati, ma nãuntru suntu mplini di oasili a mortsãlor sh-cu multã livushiturã. 28 Ashã shi voi di nafoarã vã aspunets a oaminjlor ca ndreptsã, ma di nãuntru hits mplinã di ipucrizii sh-di anapudii.

29 Cavai di voi Scribi sh-Farisei ipucritsi! Cã adrats murmintsãlji a prufitsãlor shi stulsits grochili a ndreptsãlor, 30 sh-dzãtsets: ‘Ma s-aveam bãnat tu chirolu a pãpãnjilor a noshtri, nu va avem prilucrat cu nãshi, la vãtãmarea a prufitsãlor.’ 31 Zburãnda ashãtsi voi mãrtirsits contra di voi, cã hits hiljilji atsilor tsi vãtãmãrã prufitsãlji. 32 Voi u-tritsest misura a pãpãnjilor a voshtri.

33 Sherchi, pulji di nãpãrtitsi! Cum va s-ascãpats di giudicarea a Geheniljei? 34 Trã atsea, ia mini ma pitrec la voi prufitsi, shtiutsi shi srcibii. Voi niscantsã di nãshi va lji vãtãmats, sh-va lji crutsisits. Niscãntsã altsã va lji bãtets tu sinagogãli a voastri, sh-va lji avinats dit un cãsãbã tu altu, 35 tra s-cadã pri voi tutã sãndzili a ndreptsãlor, virsatã pri loc, di la sãndzili a ndreptului Abel panã la sãndzili al Zaharia, hiljilu al Barahia, tsi voi lu vãtãmat namisa di templu sh-di altar. 36 Dealihea ma vã dzãc cã tuti aesti lucri va s-cadã pri aestã farã.

37 Ierusalem, Ierusalem, tsi li vatsãnji prufitsãlji sh-li vatsãnji cu chetri atselji pitricutsãlji la tini! Di cãti ori am vrutã s-adun hiljilji a tãlji ashãtsi cum aduni clocea puljilji a ljei sum areapti, ma voi nu vrutã! 38 Ia, templul a vostru ma armãni shcretã. 39 Cã mini ma vã dzãc, cã di tora sh-nclo nu va mi videts ma pãnã cãndu s-dzatsets: ‘Ghinicuvãntat s-hibã atsel tsi yini tu numa a Domnului!’”*

24

Nvitsarea Profeticã, Seamnili a Chirolui dit Soni

1 Tora cãndu Isusul ishi dit templu sh-ma s-dipãrta, ucenitsilji a lui lji s-apruchearã tsi s-lji spunea adãrãturili a templui. 2 Ma Isusul lã dzãsi a lor: “Nu li videts voi tuti aesti? Dealihea ma vã dzãc, cã aoa nu va s-armãnã vãrã cheatrã pristi cheatrã, cã tuti va s-hibã surpati.” 3 Deapoea cãndu elu shidzu tu Muntili a Masnjilor, lji s-apruchearã singur ucenitsilji u lui sh-lji dzãsirã: Nã-aspunã cãndu va s-undzeascã aesti lucri? Sh-cai va hibã semnu a vinitiãjei a ta sh-a bitisitãljei a etiljei? 4 Sh-Isusul apãndisi: “Afirits-vã s-nu vã arãdã vãrã! 5 Cã multsã va yinã tu numa a mea, sh-va dzãcã: ‘Mini escu Hristolu,’ sh-va s-arãdã multsã oaminji. 6 Atumtsea va s-avdzãts di alumti sh-di hãbãri trã alumti. Afirits-vã, sh-nu vã aspãrats, cã aesti tuti prindi si s-facã, ma bitisita ninga nu va s-aibã vinitã. 7 Va si scoalã natsiunea contra a natsiuniljei, amirãriljea contra a amirãriljie, va s-aibã urfanji di pãni, sh-cutremburi tu multi locuri. 8 Ma tuti aesti lucri va s-hibã apãrnjita a durerilor a amintariljei. 9 Atumtsea va s-vã prida tu munduiri sh-va s-vã vatãma, sh-di tuti natsiunili va s-vã aurascã trã itia a numãljei a mea. 10 Atumtsea multsa va s-dipãrteadzã di pisti, va vindã un-alantu, sh-va aurasca un-alantu. 11 Va s-easã multsã prufits arãdioshi, sh-va arãdã multsã oaminji. 12 Sh-macã va s-multseacã anapudzilji, a multsãlor va lã s-arãtseascã vrearea. 13 Ma atsel tsi va aravdã pãnã tu soni, atsel va s-ascapã. 14 Sh-evanghelul aestu a amirãriljei va hibã predicat pri tutã lumea, ca unã mãrtiri di tuti natsiunile sh-atumtsea va hibã bitisita.”

Munduirea Atsea Marea

15 “Cãndu s-videts lãhtarea a shcretuiriljei, tsi easti paradzãs di prufitlu Daniel, sh-ljea loc tu loclu sãmtu (cai cãntã s-lu aducheascã), 16 atumtsea atselji tsi suntu tu Iudea, s-fugã pri muntsã. 17 Cai s-alfã pri tãratsa a casiljei, s-nu dipunã s-ljea tsiva di casã. 18 Cai easti pri agru s-nu si s-toarnã s-ljea mantelul a lui. 19 Ma cavai di muljerili atseali greali sh-atseali tsi va lji da sinã a cilimeanlui tu atseali dzãli. 20 Ma pãrãcãlsits-vã tsi fudzirea a voastrã s-nu hibã iarna, icã Sãmbãta. 21 Cã atumtsea va aibã unã munduiri ahãntu mar, cãt nu ari undzit pute di tu ahurhita a lumiljei, pãnã azã, sh-nu va aibã vãrãoarã. 22 Sh-ma s-nu si shcurteadzã atseali dzãli, nu va ascapa vãrã om, ma trã itia a aleptsãlor atseali dzãli va si shcurteadzã. 23 Atumtsea macã vãrã va vã dzãcã: ‘Ia, Hristolu easti aoa,’ icã: ‘Easti aclo,’ nu lu pistipsits. 24 Cã va easã hristoshi arãdioshi sh-prufitsi arãdioshi, sh-va facã seamni mãri, sh-ahãnti ciudii cãt, ma s-putea s-arãdã s-putea sh-aleptsãlji. 25 Ia, adutsets-vã aminti cã mini vã hãbãrsii ma nãinti. 26 Sh-macã vã dzãcã: ‘Ia, Hristolu easti tu irnjii,’ nu dutsets-vã aclo. ‘Ia, easti tu udãdzili atseali ascumti,’ nu pistipsits-lã. 27 Cã ca ascãpirarea tsi easi di tu rãsãrit shi si aspuni pãnã tu ascãpitat, ashã va hibã sh-vinita a Hiljilui a omlui. 28 Cã aclo iu suntu cufomili, aclo va s-adunã sh-vulturilji.”

Vinita a Hiljilui a Dumnidzãui

29 “Tora dupã nvirinarea atsilor dzãli,

‘soarili va si scutidiseascã,

sh-luna nu va s-da lunjina a ljei.

Stealili va s-cadã dit tser,

sh-puterili a tseruilor va si trunduescu.’*

30 Atumtsea va si s-veadã tu tser semnul a Hiljilui a omlui. Tuti natsiunili a loclui va plãngã, cãndu s-veadã Hiljilu a omlui yininda pristi norilji a tserlui cu puteari sh-mãriri mari. 31 Sh-elu va li pitreacã anghilji a lui cu boatsi vãrtoasi di trumpetã, sh-elji va adunã aleptsãlji a lui di patru vimturili, di unã mardzinã a tserlui pãnã la alantã. 32 Tora di la hiclu nvitsats aestã parabolã: cãndu tora dedzili a lui s-muljeadzã, shi scoatã frãndzãli, s-u shtits cã vearea easti aproapi. 33 Ashãtsi sh-voi, cãndu s-videts tuti aesti lucri, si shtits cã elu easti aproapi, ningã ushã. 34 Dealihea ma vã dzãc cã nu va treacã aestã gheneratã ni faptã tuti aesti. 35 Tserlu shi loclu va treacã, ma zboarili a meali nu va treacã.”

Bãgats Oarã di Vinita a Hiljilui a Omlui!

36 “Iarã di dzua atsea sh-di oara atsea vãrã nu shtii, nitsi anghilji dit tser, nitsi Hilljilu, ma singur Tatãl. 37 Shi ashã cum tu dzãlili al Noe, ashã va hibã sh-la vinita a Hiljiu a omlui. 38 Cã ashã cum tu dzãlili atseali di cama nãinti a nicariljei, oaminjili mãca sh-bea, si-nsura shi s-mãrta, pãnã cãndu Noeul intrã tu varcã. 39 Elji nu aduchirã tsiva, pãnã cãndu vini nicarea sh-lji lo tuts. Ashã va hibã sh-tu vinita a Hiljilui a omlui. 40 Atumtsea doi va hibã la agru, un va si s-ljea, sh-alantu va si s-alasã. 41 Doauã muljeri va s-matsinã la moarã, unã va si s-ljea, sh-alanta va si s-alasã. 42 Stats dishtiptat, cã nu shtits tu tsi oarã va s-yinã Domnul a vostru. 43 Ma si shtits aestã, cã ma s-shtiea nicuchirlu a casiljei tu tsi oarã a noaptiljei va yinea furlu, va s-armãnea dishtiptat sh-nu va lu alãsa s-lji intra tu casã. 44 Trã aestã voi s-hits etimãsits, cã Hiljiu a omlui va s-yinã tu atsea oarã cãndu voi nu lu ashtiptats.”

Parabola a Doi Huzmichearilor

45 “Cai easti atsel huzmichear pistimen sh-mintimen? Easti atsel tsi nicuchirlu l-bãgã pristi huzmichearlji a lui, tra s-lã da hranã tu oara tsi prindi. 46 Ca hara di atsel huzmichear tsi, cãndu si s-toarnã nicuchirlu a lui, s-lu aflã fãcãnda ashã. 47 Dealihea ma vã dzãc cã elu va s-lji pistipseascã atsilui huzmichear tutã ayishterea a lui. 48 Ma, macã aestu huzmichear arãu dzãtsi tu inima a lui: ‘Domnul a meu amãni s-yinã,’ 49 sh-ahurheashti s-batã sotsilji a lui, sh-mãcã sh-bea cu biutorlji, 50 domnulu aishtui huzmichear va yinã tu dzua atsea, cãndu elu nu lu ashteapti, sh-tu oara atsea cãndu elu nu u-shtii. 51 Elu va lu condamnã greu sh-va lji da tihea a ipucritsilor. Aclo va s-hibã plãngul sh-cãrtsãnirea a dintsãlor.”

25

Parabola a Dzatsi Virginilor

1 “Atumtsea amirãriljea a tserurilor va s-undzeascã cu dzatsi virgini, tsi li loarã cãndilili a lor, sh-ishirã nãintea a dzinirlui. 2 Tora tsintsi di eali eara glari sh-tsintsi mintimeni. 3 Glarili, cãndu loarã cãndilili a lor, nu loarã cu nãsi sh-untulemlu. 4 Iarã mintimenili, deadun cu cãndilili, loarã sh-untulemlu tu vasili a lor. 5 Sh-metsi dziniri ma s-amãna, lã vini somnul a tutulor sh-durnjirã. 6 Ma cãtrã njedzã-noapti s-avdzã un griri: ‘Ia, ma yini dzinirli, ishits s-lu adunats!’ 7 Atumtsea tuti virginili s-dishtiptarã shi ndreapsirã cãndilili a lor. 8 Shglarili lã dzãsirã a mintimenilor: ‘Dats-nã di untulemlu a vostru, cã cãndilili a noastri ma s-astingã.’ 9 Ma mintimenili apãndisirã: ‘Nu, cã nu va nã-agiungã, nitsi a noauã nitsi a voauã. Ma ghini nidzets la vinditorlji sh-acumpãrats.’ 10 Sh-cãndu eali s-dusirã s-acumpãrã, yini dzinirli. Virginili tsi eara etimi, intrarã deadun cu nãsu la numtã, sh-usha si ncljisi. 11 Ma napoi vinirã sh-alanti virgini, dzãcãnda: ‘Doamne, doamne, discljidi usha.’ 12 Ma elu apãndisi: ‘Dealihea ma vã dzãc, cã nu vã cunoscu.’ 13 Trã atsea stats dishtiptat, cã nu shtits nitsi dzua nitsi oara cãndu va yinã.”

Parabola di Talentsãli

14 “Amirãriljea a tserurilor undzeashti tutashã ca un om, tsi cãndu ma s-nchisea ti un cãlãtorii lã acljimã huzmichearlji sh-lã pistipsi a lor avearea a lui. 15 A unui lji deadi tsintsi talentsã, a altui doi sh-a altui un, a cuitsido dupã putearea a lui sh-fudzi pi cali. 16 Trãoara atsel tsi avea loatã tsintsi talentsã s-dusi, sh-featsi pãzari sh-amintã tsintsi altsã. 17 Tutashã sh-atsel tsi avea loatã doi talentsã amintã doi altsã. 18 Iarã atsel tsi avea loatã un, s-dusi, disfeatsi unã groapã tu loc sh-ascumsi talentul a nicuchirlui a lui. 19 Dupã multu chiro, s-turnã nicuchirlu a huzmichearilor sh-featsi luguriili cu elji. 20 Sh-atsel tsi avea loatã tsintsi talentsã lj-ishi nãinti sh-lji adusi tsintsi altsã, dzãcãnda: ‘Doamne, tini nji ai pistipsitã tsintsi talentsã, ia cu atseali mini amintai tsintsi altsã.’ 21 Sh-nicuchirlu lj-dzãsi: ‘Bravo, huzmichear bun sh-pistimen. Tini fushi pistimen ti lucri njitsi, mini va ti bag pi mãri lucri. Haidi s-hãrseshti cu nicuchirlu a tãu!’ 22 Deapoea vini sh-atsel tsi avea loatã doi talentsã sh-dzãsi: ‘Doamne, tini nji ai pistipsitã doi talentsã. Ia, cu atseali mini amintai doi altsã.’ 23 Sh-nicuchirlu a lui lj-dzãsi: ‘Bravo, huzmichear bun sh-pistimen. Tini fushi pistimen tu lucri njitsi, mini va ti bag pi mãri lucri. Haidi s-harseshti cu nicuchirlu a tãu!’ 24 Tu bitisitã vini sh-atsel tsi avea loatã mash un talentu sh-dzãsi: ‘Doamne, mini lu shtiam cã eshti om aspru, tsi seatsiri aclo iu nu ai siminatã sh-adunji iu nu ai mpãrtsãtã, 25 trã atsea avui fricã sh-mi dush sh-lu ascumshu talentul a tãu tu loc. Ia, mini ma ts-u tornu atsel tsi easti a tãu.’ 26 Sh-nicuchirlu apãndisi: ‘Huzmichear anapud sh-timbel! Tini lu shtiai cã mini seatsir aclo iu nu am siminatã sh-adun aclo iu nu am mpãrtsãtã. 27 Tini prindea s-lji-aveai datã pãradzli a meali la bancã sh-ashã, tu turnarea a mea mini va lji aveam loatã cu amintatic. 28 Trã atsea loats aishtui talentul shi dats-lu atsilui tsi ari dzatsi talentsã. 29 Cã atsilui tsi ari va lji si artirseascã ma multã sh-va s-aibã multu. Ma atsilui tsi nu ari, va-lj si ljea sh-atsea tsi ari. 30 Arcats-lu tu scutidlu di nafoarã aestu servitor arãu. Aclo va hibã plãngul sh-cãrtsãnirea a dintsãlor.’ ”

Bitisita ti Nvitsarea Profeticã, Oili sh-Cãprili

31 “Cãndu s-yinã Hiljiu a omlui tu mãrirea a lui, deadun cu tuts anghilji, atumtsea va s-apunã pri thronlu a mãririljei a lui. 32 Sh-tuti natsiunili va s-adunã nãintea a lui, sh-elu va li dispartã unlu di alantu ashã cum disparti picurarlu oilili di cãprili. 33 Sh-oili va li bagã nandreapta a lui sh-cãprili nastãnga. 34 Atumtsea Amirãlu va l-dzãcã atsilor tsi va hibã nandreapta a lui: ‘Haidets ghinicuvãntats a Tatãlui a meu. Mushtinits-u amirãriljea tsi s-featsi etimu trã voi di la adrarea a lumiljei. 35 Cã avui foami sh-nji deditã ti mãcari, avui seati sh-nji deditã ti beari, earam xen sh-mi preadunat, 36 earam dizviscut sh-mi nvisctut, earam lãndzit sh-voi mi vindicat, earam tu hapsi sh-vinitã la mini.’ 37 Atumtsea ndreptsãlji va s-lji apãndiseascã: ‘Doamne, cãndu ti vidzum agiun sh-ti hrãnim, icã nsitat shi s-deadimã ti beari? 38 Sh-cãndu ti vidzum xen sh-ti preadunãm, icã dizviscut sh-ti nviscum? 39 Sh-cãndu ti vidzum lãndzit icã tu hapsi sh-vinimu la tini?’ 40 Sh-Amirãlu apãndisi: ‘Dealihea ma vã dzãc: Di cãti ori lji-u-avets faptã aestã a vãrui di aeshti fratsi a melji ma njitsi, aestã nji-u fetsitu a njia.’ 41 Deapoea elu va lã dzãcã sh-atsilor tsi va hibã nastãnga: ‘Dipãrtats-vã di mini, blãstimats, tu foc di totãna, etimãsit ti draclu sh-anghilji a lui. 42 Cã aveam foami sh-nu nji deditã ti mãcari, avui seati sh-nu nji deditã ti beari, 43 earam xen shi nu mi preadunat, dizviscut shi nu mi nviscut, lãndzit sh-tu hapsi shi nu vinitã s-mi mutreat.’ 44 Atumtsea elji va lji apãndiseascã: ‘Doamne, cãndu ti vidzum cu foami icã cu seati, icã xen, icã dizviscut, icã lãndzit, icã tu hapsi sh-nu ti agiutãm?’ 45 Atumtsea elu va lã apãndiseascã: ‘Dealihea vã dzãc: Di cãti ori tsi nu lji-u avets faptã aestã a vãrui di aeshti ma njitsi, aestã nu nji-u avets faptã a njia.’ 46 Sh-elji va s-ducã tu munduiri di totãna, ma ndreptsãlji va s-aibã bana eternã.”

26

Complotlu a Preftsãlor

1 Cãndu Isusul bitisi tuti aesti zboari, lã dzãsi a ucenitsilor a lui: 2 “Voi shtits cã dupã doauã dzãli easti Pashtili, sh-deapoea Hiljiu a omlui va s-prida ti crutsisiri.” 3 Atumtsea mãrilji a preftsãlor, sh-aushilji a popului s-adunarã tu uborlu a arhipreftului tsi s-acljima Caiafa. 4 Sh-apofãsirã s-lu acãtsa Isusul cu tirtipi shi s-lu vatãmã, 5 ma dzãtsea: “Nu tu sãrbãtoari, tsi s-nu s-facã vãrã mintiturã tu popul.”

Uspetsi tu Betania

6 Cãndu Isusul eara tu Betania, tu casa al lebroslu Simon, 7 s-apriuche unã muljeari cu un vas di alabastru cu untulem di njir multu scumpã, shi lji-lu virsã pri caplu a lui, cãndu elu ma shidea andupirat la measã. 8 Cãndu ucenitsilji a lui vidzurã aestã, s-nãrãirã shi ntribarã: “Cãtse tut aestu hãrgiuiri geaba? 9 Aestu untulem, putea si s-vindea multã scumpu sh-pãradzili si s-dea a niavutsãlor.” 10 Ma Isusul lu achicãsi aestã sh-lã dzãsi a lor: “Cãtse u tulburatsã aestã muljeari? Ea featsi un lucru bun trã mini. 11 Cã oarfãnjlji va li avetsi totãna cu voi, ma mini nu va mi avets totãna. 12 Cã, virsãnda aestu untulem njirusit pri truplu a meu, ea lu ndreapsi truplu a meu trã ngrupari. 13 Dealihea mini ma vã dzãc cã iutsido tsi va s-hibã predicat aestu evanghelu tu tutã lumea, va si aspunã cã tsi featsi aestã muljeari, trã amintirea a ljei.”

Pridarea al Isus

14 Atumtsea un di atselji doisprãdzatsi, cu numa Iuda Iscariotul, s-dusi la mãrilji a preftsãlor, 15 sh-lã dzãsi a lor: “Cãti va nji dats tsi mini s-vã lu prida?” Sh-elji lj-misurarã treidzãtsi pãradzã, sicli di asimi. 16 Sh-di atumtsea elu cãfta oara s-lu prida.

Tsina a Pashtiljei

17 Tu prota dzuã a Adzãmilor, ucenitsilji s-apruchearã a Isusului sh-lu ntribarã: “Iu vrei s-ndridzem trã mãcari Pashtili?” 18 Sh-elu apãndisi: “Dutsets-vã tu cãsãbã la fileanlu sh-dzãtsets-lji: ‘Nvitsãtorlu dzãtsi: Chirolu a meu easti aproapi. Va s-facã Pashtili la casa a ta deadun cu ucenitsilji a melji.’ ” 19 Atumtsea ucenitsilji featsirã ashã cum lã avea dimãndatã Isusul shi itimãsirã Pashtili. 20 Sh-cãndu ntunicã, elu shidzu la measã deadun cu doisprãdzatslji. 21 Cãndu ma mãca, dzãsi: “Dealihea mini ma vã dzãc, cã un di voi va mi prida.” 22 Elji si nvirinarã multu sh-cathiun di nãshi ahurhi s-dzãcã: “Nacã escu mini, Doamne?” 23 Sh-elu apãndisi: “Atsel tsi ari muljeatã deadun cu mini mãshcãtura tu cãtsãn, elu va mi prida. 24 Ashã cum easti scriatã trã nãsu, Hiljiu a omlui s-dutsi. Ma cavai di atsel om tsi prida Hiljiu a omlui! Trã nãsu va eara ma ghini s-nu eara amintat pute.” 25 Sh-Iuda, atsel tsi va lu pridea, lu ntribã sh-lji dzãsi: “Rabbi, nacã escu mini atsel?” Elu lji dzãsi: “Tini ma dzãtsi!” 26 Sh-iarã elji ma mãca, Isusul lo pãnea, u-ghinicuvãntã, u frãmsi, sh-u deadi a ucenitsilor a lui sh-dzãsi: “Loats shi mãcats, aestã easti truplu a meu.” 27 Deapoea lo cupa, sh-hãrãstãsi, sh-u-deadi a lor dzãcãnda: “Bets di aestã tuts. 28 Aestu easti sãndzili a meu a pistiligãturãljei, tsi easti virsatã trã multsã trã ljirtarea a amãrtiilor. 29 Sh-mini ma vã dzãc, cã di tora sh-nclo mini nu va s-beau ma di aestu carpo a ayitãljei, pãnã tu atsea dzuã cãndu deadun cu voi, va s-beau di nou tu Amirãriljea a Tatãlui a meu.” 30 Sh-dupã tsi cãntarã himnul, ishirã nafoarã la muntili a Masnjlilor.

Prihãbãrsirea a Petrului trã Alipidarea

31 Atumtsea Isusul lã dzãsi a lor: “Aestã noapti tuts voi va s-mi apãrãsits, cã easti scriatã:

‘Va s-agudescu picurarlu sh-oili a cupiiljei va s-arãspãndeascã.’*

32 Ma dupã tsi s-hiu nyiatã, va mi duc nãinti di voi tu Galilea.” 33 Atumtsea Petrul apãndisi: “Sh-canda tuts s-vã apãrãtseascã, mini nu va s-vã apãrãtsescu pute!” 34 Isusul lj-dzãsi a lui: “Dealihea ma tsã dzãcã cã tu noaptea aestã, ma nãinti tsi s-cãntã cucotlu, tini va mi aleapidz di trei ori.” 35 Petrul lji dzãsi: “Sh-ca s-prindi s-mor cu tini, nu va ti aleapid pute.” Ashã dzãsirã sh-tuts ucenitsilji.

Isusul tu Ghetsemani

36 Atumtsea Isusul s-dusi deadun cu nãshi tu un loc, tsi s-acljima Ghetsemani, sh-lã dzãsi a ucenitsilor: “Shidets aoa, iarã mini ma mi duc aclo s-mi pãrãcãlsescu.” 37 Sh-lo cu nãsu Petrul sh-doi hiljilji al Zevedeu, sh-apãrnji si nvirineadzã shi s-aibã mari sicleti. 38 Atumtsea elu lã dzãsi a lor: “Suflitlu a meu easti multu nvirinat, pãnã tu moarti. Armãnets aoa shi stats dishtiptat deadun cu mini.” 39 Sh-cum s-dusi niheam ma nãinti, cãdzu cu fatsa pri loc shi s-pãrãcãlsi dzãcãnda: “Tatãl a meu, macã easti putut, dipãrteadz-u di la mini aestã cupã, cu tutã atsea, nu cum voi mini, ma cum vrei tini.” 40 Deapoea s-turnã la ucenitsilji shi lji aflã durnjinda, sh-lji dzãsi al Petru: “Ma cum, nu putut s-vigljeats cu mini macari unã oarã? 41 Stats dishtiptat sh-pãrãcãlsits-vã, s-nu cãdets tu cãrtiri, cã duhlu easti etimu, ma truplu easti niputut.” 42 S-dusi a doaua oarã shi s-pãrãcãlsi dzãcãnda: “Tatãl a meu, macã nu easti putut tsi aestã cupã s-fugã di la mini fãrã si s-bea di mini, si s-facã vrearea a ta!” 43 Deapoea s-turnã sh-lji aflã nãpoi tsi durnjea, cã ocljilji a lor eara somnusiti. 44 Sh-dupã tsi lã alãsã, s-dusi nãpoi shi s-pãrãcãlsi di-a treia oarã, dzãcãnda idyili zboari. 45 Deapoea s-turnã la ucenitsilji a lui sh-lã dzãsi a lor: “Tora ninga durnjits sh-vã discurmats? Ia vini oara, sh-Hiljilu a omlui va s-prida tu mãnjilji a amãrtioshilor. 46 Sculats-vã, s-nidzem. Ia, atsel tsi ma mi prida easti aproapi.”

Acãtsarea al Isus

47 Sh-iarã Isusul ma grea, ia Iuda, un di doisprãdzatslji, vini sh-deadun cu nãsu unã multsãmi mar cu spãtsi sh-cu ciumãdzi, pitricuts di mãrilji a preftsãlor sh-di aushilji a popului. 48 Tora atsel tsi lu pridea lã avea datã a lor un semnu, dzãcãnda: “Atsel tsi mini va l-bashu, elu easti, acãtsats-lu.” 49 Shi trãoarã s-apruche la Isusul sh-lji dzãsi: “Salut, Nvitsãtore!”, sh-lu bãshe. 50 Isusul lji dzãsi: “Oaspe, tsi ai tu minti s-fats?” Atumtsea elji s-apruchearã, bãgarã mãnjili pri Isusul sh-lu acãtsarã. 51 Shi ia, un di atselji tsi eara cu Isusul, timsi mãna, scoasi spata a lui, agudi huzmichearlu a arhipreftului sh-lji tãlje ureacljea. 52 Atumtsea Isusul lji dzãsi: “Toarnã spata tu loclu a ljei, cã tuts atselji tsi ljea spata, di spata va moarã. 53 Minduits voi, cã mini nu pot s-mi pãrãcãlsescu a Tatãlui a meu, dinãoarã s-nji pitreacã ma multã di doisprãdzats di legiunji di anghilji? 54 Ma atumtsea cum va s-mplineascã Scriturili, cã dupã eali ashã prindi s-facã?” 55 Tu atsea oarã Isusul lã dzãsi a multsãnjilor: “Voi ishit s-mi acãtsats mini cu spãtsi sh-cu ciumãdzi, ca un fur. Ia, cathi dzuã shideam cu voi nvitsãnda tu templu, sh-voi nu mi acãtsat. 56 Ma tuti aesti s-featsirã tsi si mplineascã Scriturili a prufitsilor.” Atumtsea tuts ucenitsilji lu alãsarã sh-fudzirã.

Isusul Nãintea a Sinedriului

57 Sh-atselji tsi lu avea acãtsatã Isusul, lu dusirã la Caiafa, arhipreftulu iu eara adunatã scriblji sh-aushlji. 58 Sh-Petrul lu urmã di diparti pãnã tu uborlu a arhipreftului, shi-dupã tsi intrã atsia, s-apunã deadun cu vigljitorlji s-veadã tsi va s-undzeascã. 59 Tora mãrilji a preftsãlor, sh-tut sinedriul cãfta vãrã mãrtirii arãdioasã contra al Isus, ti vãtãmari, 60 ma nu aflarã tsiva, cu tutã cã vinirã multsã martiri arãdioshi. Ma napoi vinirã doi altsã martiri arãdioshi, 61 tsi dzãsirã: “Aestu ari dzãsã: ‘Mini pot s-aspargu templul a Dumnidzãlui shi s-lu adar ti trei dzãli.’ ” 62 Atumtsea arhipreftul si s-culã sh-lji dzãsi: “Nu ma apãndiseshti dip ti atseali tsi ma mãrtirsescu aeshti contra tini?” 63 Iarã Isusul tãtsea. Sh-arhipreftul grãi: “Mini ma ti spigiuru pri Dumnidzãlu atsel yiulu s-nã dzãtsi macã tini eshti Hristolu, Hiljiu a Dumnidzãlui.” 64 Isusul lji dzãsi: “Tini ma dzãtsi! Sh-mini ma vã dzãc cã di tora sh-ma nclo voi va lu videts Hiljiu a omlui tsi sheadi di nandreapta a Puteariljei, sh-yininda pri niorilji a tserlui.”* 65 Atumtsea arhipreftul arupsi stranjili a lui, dzãcãnda: “Elu blãstimã! Trã tsi nã lipsescu tora martirilji? Ia, tora lu avdzãtã blãstemlu a lui. 66 Cum vã si pari a voaua?” Sh-elji apãndisirã: “Elu easti cãbatar trã moarti!” 67 Atumtsea lu scuchearã pri fatsã, lu agudirã cu shupleacã, shi niscãntsã altsã lji-l-deadirã cu bushlu, 68 dzãcãnda: “Hristose, prufitipsea! Cai ti agudi?”

Alipidearea a Petrului

69 Iarã Petrul shidea nafoarã, tu ubor unã huzmichearã s-apruche dzãcãnda: “Sh-tini earai cu Isus Galileanlu.” 70 Ma elu lu alipidã nãinte a tutulor dzãcãnda: “Nu shtiu tsi dzãtsi!” 71 Sh-cãndu elu ma ishea la poartã, vidzu unã altã huzmichearã sh-lã dzãsi atsilor tsi eara aclo: “Sh-aestu eara cu Isus Nazareanlu!” 72 Ma Petrul lu alipidã nãpoi spigiurãnda: “Mini nu lu cunoscu atsel om.” 73 Dupã putsãn s-apruchearã sh-atselji tsi shidea aclo, sh-lji dzãsirã a Petrului: “Dealihea, sh-tini eshti un di atselji, cã grailu a tãu ti spuni!” 74 Atumtsea elu ahurhi s-blastimã shi si spigiurã, dzãcãnda: “Mini nu lu cunoscu atsel om!” Sh-tu oara atsea cãntã cucotlu. 75 Atumtsea Petrul adusi aminti atsea tsi lji avea dzãsã Isusul: “Ma nãinti tsi s-cãntã cucotlu, va s-mi aleapidz di trei ori.” Shi elu ishi afoarã sh-plãmsi cu amãreatsã.

27

Spindzurarea al Iuda

1 Cãndu vini dimineatsa, tuts mãrilji a preftsãlor sh-aushlji a popului featsirã plan contra al Isus tsi s-lu vãtãma. 2 Sh-ashã cum lu ligarã, lu dusirã sh-lu pridarã la Pilat, guvernatorlu romac. 3 Atumtsea, Iuda tsi lu avea pridatã, cãndu lu vidzu cã lu giudicarã Isusul, s-pishmãnipsi, sh-lji turnã nãpoi tredzãtsi di asimi la mãrilji a pretsãlor sh-la aushlji, 4 dzãcãnda: “Feciu amãrtii cã vindui un sãndzi fãrã cãbati.” Ma elji dzãsirã: “Tsi nã mealã a noauã? Lucru ti tini!” 5 Sh-ashã Iuda, l-arcã pãradzli di asimi la templu, shi s-dusi si aspindzura. 6 Ma mãrilji a preftsãlor adunarã aesti pãradzi di asimi sh-dzãsirã: “Nu prindi s-lji bãgãm tu ayishtearea a tempului, cã easti pãhãlu a sãndzilui.” 7 Dupã tsi featsirã plan, cu aesti pãradzi acumpãrarã agrulu a pociarlui di murminsãli a xenjilor. 8 Trã atsea agrulu aestu s-acljeami pãnã tu dzua di azã: “Agrulu a sãndzilui.” 9 Atumtsea si mplini atsea tsi fu dzãsã pri prufitlu Ieremia: “Sh-loarã di treidzãtsi pãradzili di asimi, pãhãlu tsi lu avea tinjisitã hiljilji al Israel, 10 sh-li deadirã trã agrul a pociarului ashã cum mi dimãndã Domnul.”

*Isusul Nãintea a Pilatlui

11 Sh-Isusul stãtu nãintea a guvernatorului sh-elu lu ntribã: “Tini eshti amirãlu a Iudeilor?” Sh-Isusul lji dzãsi: “Tini ma dzãts.” 12 Deapoea mãrilji a preftsãlor sh-aushlji lu acuzarã, ma elu nu apãndisi dip. 13 Atumtsea Pilatul lu-ntribã: “Nu avdzã cãti mãrtirii s-dzãc contra tini?” 14 Ma elu nu apãndisi la nitsi un zbor, ashãtsi guvernatorlu s-ciudisi multu. 15 Tora cu sibepea a sãrbãtoariljei guvernatorlu lu avea ca adeti tsi s-lji sãlãghea a popului un hãpsãnit, atsel tsi vrea populu. 16 Avea atumtsea tu hapsi, un hãpsãnit cu anami, cu numa Baraba. 17 Cãndu s-adunarã oaminjili, Pilatul lã ntribã atselji: “Cai vrets s-vã sãlãghescu, Baraba, icã Isusul, tsi s-numeashti Hristos?” 18 Cã elu lu shtia ghini cã elji lu avea pridatã di inati. 19 Sh-iarã elu shidea pri scamnu la giudicatã, muljearea a lui lj-pitricu zbor: “Nu ti mintea dip cu lucrul atsilui ndreptulu, cã azã am traptã multã tu yis trã itia a lui.” 20 Ma mãrilji a preftsãlor sh-aushlji lji umplurã mintea a multsãmiljei tsi s-cãfta Baraba, sh-Isusul si s-vãtãma. 21 Sh-guvernatorlu lã ntribã: “Cai di doilji vrets s-vã sãlãghescu?” Elji dzãsira: “Baraba!” 22 Pilatlu lã dzãsi a lor: “Tsi s-fac, cu Isusul, tsi s-acljeami Hristos?” Tuts lji apãndisirã: “S-crutsiseascã!” 23 Ma guvernatorlu ntribã: “Cãtse, tsi arãu ari faptã?” Ma elji aurla ma multu: “S-crutsiseascã!” 24 Atumtsea Pilatul, vidzãnda cã nu ma agiundzea iuva, sh-aurlarea ma s-fãtsea ma vãrtoasã, lo apã sh-aspilã mãnjili nãintea a lor, dzãcãnda: “Mini escu ni-vinovat di sãndzili a aishtui ndreptu, easti lucrul a vostru.” 25 Sh-tut populu apãndisinda dzãsi: “S-hibã sãndzili a lui pristi noi sh-pristi cilimenjilji a noshtri!” 26 Atumtsea elu lã sãlãghi a-lor Baraba. Dupã tsi Isusul lu bãturã, lu prideadi tsi s-lu crutsisea. 27 Atumtsea suldatslji a guvernatorlui, dupã tsi dusirã Isusul tu pretorium, adunarã ningã nãsu tutã cohorta. 28 Sh-cum lu disviscurã, lji arcarã pri plãtari unã mantilã roshi amirãrescu. 29 Sh-lji mplãtirã unã curunã di schinji, lji-u bãgarã pri cap, sh-lji deadirã un bastun tu mãna atsea ndreapta sh-dzinucljinda nãintea a lui, arãdea dzãcãnda: “Salut, amirãlu a Iudeilor!” 30 Deapoea lu ascuchiarã, lji loarã bastunlu sh-cu atsel lu agudea n-capã. 31 Dupã tsi lu pizuirã, lji-lu mutarã mantelul shlu nviscurã cu stranjili a lui, sh-lu dusirã ti crutsisiri.

Crutsisirea

32 Sh-cara ishirã afoarã, aflarã un om dit Cirenea, tsi s-acljima Simon, sh-lu strimsirã s-purta crutsea al Isus. 33 Cãndu agiumsirã tu loclu tsi s-acljima Golgota, tsi va s-dzãcã “Loclu a Cafcãljei”, 34 lji deadirã s-bea yinã puscã misticat cu heari. Ma elu, dupã tsi u bãgã tu gurã, nu vrea s-u bea. 35 Dupã tsi lu crutsisirã, mpãrtsãrã cu soarti stranjili a lui, [tra si mplineascã tsi eara dzãsã di la prufitlu: “Mpãrtsãrã namisa di nãshi stranjili a meali sh-arcarã soarti di tunica a mea.”]* 36 Deapoea shidzurã sh-lu vigljea. 37 Pristi caplu a lui, bãgarã tutashã scriatã acuza ti giudicarea a lui: “Aestu easti Isusul, Amirãlu a Iudeilor.” 38 Atumtsea s-crutsisirã deadun cu nãsu sh-doi ribelji, unlu tu nandreaptea sh-alantu tu nastãnga. 39 Sh-atselji tsi tritsea cãtrã aclo, lu ngiura giucãnda caplu, 40 sh-dzãcãnda: “Tini tsi lu aspardzã templul sh-lu adarã trã trei dzãli, ascapã-ti! Macã eshti Hiljiu a Dumnidzãlui, dipunã-ti di crutsi!” 41 Tutashã, sh-mãrilji a preftsãlor, deadun cu scriblji sh-cu aushlji, s-pizuea sh-dzãtsea: 42 “Elu ascãpã altsã, ma tora nu poati si s-ascapã. Macã easti amirãlu a Israelui, s-dipunã tora di crutsi sh-noi va pistipsim la nãsu. 43 Elu ari pistipsitã tu Dumnidzã, sh-macã elu lu va s-lu ascapã tora, cã ari dzãsã: ‘Mini escu Hiljiu a Dumnidzãlui.’ ” 44 Tutashã, lu ngiura sh-ribeljilji tsi eara crutsisitã cu nãsu. 45 Di tu njeadzãdzuã† pãnã la oara trei ti mirindi‡ scutidu amvãli tut loclu. 46 Anvãrliga di oara trei dupã prãndzu§, Isusul aurlã cu boatsi analtã, dzãcãnda: “Eli, Eli, lema sabachthani?”,* tsi va s-dzãcã: “Dumnidzãlu a meu, Dumnidzãlu a meu, cãtse mi ai alãsatã?” 47 Sh-niscãntsã di atselji tsi shidea aclo, cãndu lu avdzrã, dzãsirã: “Aestu ma lji greashti al Ilia.” 48 Sh-tu atsea oarã, un di atseji s-dusi dalaga, lo un sfungu, lu mulje tu yin acrã shi, dupã tsi lu bãgã tu mãeaua di un cãlami, lji deadi s-bea. 49 Ma alantsã dzãtsea: “Alãsats-lu s-videm va s-yinã Ilia s-lu ascapã.” 50 Sh-Isusul aurlã ninga unã oarã cu boatsi analtã, sh-deadi suflitlu. 51 Sh-ia, velul a tempului s-arupsi pi doauã pãrtsã di nsus pãnã nghios, loclu cutremburã shi shcãnghili s-disicarã, 52 murmintsãlji s-disfeatsirã, sh-multi trupuri a sãmtsãlor tsi avea murit, s-nyearã. 53 Elji ishirã dit murmintsã dupã nyearea a Isusului, intrarã tu sãmtul cãsãbã shi s-aspusirã la multsã. 54 Tora centurionlu sh-atselji tsi deadun cu nãsu vigljea Isusul, cãndu vidzurã cutremburarea sh-atseali tsi s-featsirã, s-aspãrarã multu, sh-dzãsirã: “Dealihea aestu eara Hiljiu a Dumnidzãlui!” 55 Aclo era sh-multi muljeri tsi mutrea di diparti. Eali avea urmatã Isusul di Galilea tsi s-lji huzmitipsea. 56 Namisa di nãsi eara Maria Magdalena, Maria, muma al Iacov sh-al Iosif, sh-muma a hiljilor al Zevedeu.

Ngruparea al Isus

57 Sh-cum ntunicã, vini un om avut di Arimatea, cu numa Iosif, cai eara sh-nãsu uceniclu al Isus. 58 Elu s-dusi la Pilatul sh-lji cãftã truplu al Isus. Atumtsea Pilatul deadi ordin tsi s-lj dãdea truplu. 59 Sh-Iosiful, dupã tsi lu lo truplu lu anvãrti cu unã pãndzã curatã 60 sh-lu bãgã tu murmintul atsel noulu, tsi elu avea disfaptã tu un cheatrã. Deapoea arucuti unã cheatrã mari tu intrata a murmintului, sh-fudzi. 61 Sh-Maria Magdalena sh-alantã Marii shidea aclo, nãintea a murmintului. 62 Sh-tu alantã dzuã, tsi eara dupã dzua a adãrarãljei, mãrilji a preftsãlor sh-Fariseilji s-adunarã la Pilatul, 63 dzãcãnda: “Doamne, nã adusim a minti cã atsel arãditor, cãndu eara yiu, dzãsi: ‘Dupã trei dzãli mini va mi nyedz.’ 64 Trã atsea dã ordin tsi murmintul si s-veaglji ghini pãnã tu dzua a treia, s-nu yinã ucenitsilji a lui noaptea shi s-lu furã truplu sh-deapoea s-lji dzãcã a popului: ‘Si-sculã dit mortsã,’ sh-ashã arãdearea di ma napoea, va s-eara ma arãu di atsea di ma nãinti.” 65 Pilatul lji dzãsi a lor: “Vigljitorlu lu avets, dutsets-vã shi siguripsits-lu, cum s-vã si veadi ma ghini.” 66 Sh-elji s-dusirã sh-lu siguripsirã murmintul, bãgarã vigljitorlu sh-vulusirã cheatra.

28

Nyearea

1 Tora tu bitisita a Sãmbãtãljei, cãndu ma apirea prota dzuã a sãptãmãniljei, Maria Magdalena sh-alantã Marii s-dusirã s-videa murmintul. 2 Sh-ia s-featsi un mari cutrembur, sh-un anghil a Domnului dipusi dit tser, vini sh-arucuti cheatra di la intrata a murmintului shi shidzu pri nãsã. 3 Videarea a lui eara ca ascãpirarea sh-nvishtearea a lui albã ca neaua. 4 Sh-di frica a lui, vigljitorlji trimurarã sh-armasirã ca mortsã, 5 ma anghilu lã dzãsi a muljerilor: “S-nu avets fricã, cã mini shtiu cã voi cãftats Isusul, tsi s-crutsisi. 6 Elu nu easti aoa, cã s-nyie, dupã cum vã avea dzãsã. Yinitsã, videts loclu iu eara bãgatã Domnul. 7 Dutsets-vã trãoarã sh-dzãtsets a ucenitsilor a lui cã elu s-nyie dit mortsã. Sh-ia, ma neadzi nãintea a voastrã tu Galilea. Aclo va lu videts. Ia, vã-u aspush.” 8 Eali, s-dipãrtarã trãoarã di la murmintul cu fricã sh-cu harauã marii, shi s-dusirã trãoarã s-dutsea hãbarea la ucenitsilji a lui. 9 Niashtiptat Isusul lã ishi nãinti sh-lã dzãsi: “Sãnãtati!” Atumtsea eali s-apruchearã, lji acãtsarã cicioarili, shi si ncljinarã. 10 Atumtsea Isusul lã dzãsi a lor: “S-nu avets fricã, dutsets-vã dzãtsets a fratsãlor a melji tsi s-ducã tu Galilea sh-aclo va s-mi veadã.”

Hãbãrsirea Nialihioasã a Suldatsilor

11 Dupã tsi elji ma s-dutsea, niscãntsã di vigljitorlji, agiumsirã tu cãsãbã sh-dzãsirã la mãrilji a preftsãlor tuti atseali tsi eara faptã. 12 Atumtsea aeshti featsirã plan cu aushlji sh-apofãsirã s-lã da a suldatsilor multsã pãradzi, 13 dzãcãnda a lor: “Dzãtsets: ‘Ucenitsilji a lui vinirã noaptea sh-lu furarã truplu, cãndu noi durnjeam.’ 14 Sh-macã aestã va lu avdã guvernatorlu, noi va lu cãndãrsim atsel, sh-va lu fãtsem tsi voi s-nu avets mirachi.” 15 Sh-elji loarã pãradzli sh-featsirã ashã cum lji nvitsarã, sh-aestu zbor s-arãspãndi la Iudeilji pãnã tu dzua di azã.

Fãnirusirea al Isus tu Galilea

16 Deapoea di unsprãdzatsi di ucenjitsilji s-dusirã tu Galilea, tu muntili atsel iu avea dimãndatã Isusul, 17 sh-cãndu lu vidzurã, si ncljinarã, ma niscãntsã si ndoljirã. 18 Deapoea Isusul s-apruche, sh-lã dzãsi a lor: “A njia nji si easti datã cathi puteari tu tser sh-pri loc. 19 Dutsets-vã sh-nvitsats ucenitsi di tuti fãrili, pãtidzãnda tu numa a Tatãlui, sh-a Hiljiui sh-a Sãmtului Duh, 20 shi s-nveatsã s-facã tuti aesti tsi mini am dimãndatã. Sh-ia, mini escu cu voi tuti dzãlili, pãnã tu bitisita a etiljei.”

* 2:6 Mic 5:2.

* 2:15 Hos 11:1.

* 2:18 Ier 31:15.

* 2:23 Mrc 1:24; Luc 2:39; Ioan 1:45.

* 3:3 Isa 40:3.

* 4:4 Det 8:3.

* 4:6 Ps 91:11,12.

* 4:7 Det 6:16.

* 4:10 Det 6:13.

* 4:15 Isa 9:1-2.

* 5:39 Rom 12:21.

* 5:44 Tu alti manuscrituri easti scriatã “ghinicuvãntats atselji tsi vã blãsteam, fãtsets-vã ghini atsilor tsi vi aurã.”

* 6:13 Tu alti manuscrituri nu sã aflã atseli zboari.

* 8:17 Isa 53:4.

* 9:13 Hos 6:6.

* 11:10 Mal 3:1.

* 12:3 1 Sam 21:1-6.

* 12:5 Num 28:9-10.

* 12:7 Mat 9:13; Hos 6:6.

* 12:17 Isa 42:1-4.

* 14:1 tetrarhul easti numa veacljã.

* 15:7 Isa 29:13.

* 15:8 nji s-aproachi cu gura Atsea stihã nu s-aflã tu veacljili manuscriti.

* 18:11 atselu stih nu s-aflã tu alanti manuscrisi

* 18:16 Det 19:15.

* 19:4 Ahr 1:27; 5:2.

* 19:5 Ahr 2:24.

* 19:7 Det 24:1-4.

* 19:9 nu sã aflã tu altã manuscrisi

† 19:12 eunuchi sãntu atselji oaminji tsi nu poatã si nsoarã shi nu poatã s-facã cilimenji.

‡ 19:29 nu s-aflã tu cathi manuscrisi.

* 20:22 aesti zboari nu s-aflã tu tuti manuscrsili.

† 20:23 aesti zboari nu s-aflã tu tuti manuscrsili.

* 21:5 Zac 9:9.

* 21:9 Ps 118:25-26.

* 21:13 Isa 56:7; Ier 7:11.

* 21:16 Ps 8:2.

* 21:42 Ps 118:22-23.

* 22:32 Ex 3:6.

* 22:37 Det 6:5.

* 22:39 Lev 19:18.

* 22:44 Ps 110:1.

* 23:14 aestu stih nu s-aflã tu alanti manuscrisi

* 23:39 Ps 118:26.

* 24:29 Isa 13:10; 34:4.

* 26:31 Zac 13:7.

* 26:64 Dan 7:13.

* 27:10 Zac 11:12-13.

* 27:35 aesti zboari di tu bitisitã nu s-aflã tu manuscrisili atseli vecljilji. Aesti zboari s-aflã tu Ps 22:18

† 27:45 tu gãrtseashti atsea oarã easti a shasea.

‡ 27:45 tu gãrtseashti atsea oarã easti a noaua.

§ 27:46 tu gãrtseashti atsea oarã easti a noaua.

* 27:46 Ps 22:1.

Marcu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Evanghelu Dupã Marcu

1

1 Ahurhirea a Evanghelului al Isus Hristos, Hiljilu al Dumnidzãu. 2 Ashã cum easti scriatã la prufitlu Isaia:

“Ia, mini [Dumnidzãlu] ma pitrec mandatorlu a meu dininti a fatsãljei a ta,

tsi va s-ndreagã calea a ta dininti a ta,

3 boatsea atsilui tsi aurlã tu irnjii:

‘Ndridzets-lu calea a Domnului,

ndreptatsã cãljurili a lui!’ ”

4 Ioanul vini tu irnjii ti pãtidzari, predicãnda un pãtidzari trã mitãnjusirea a amãrtiilor tsi Dumnidzãlu s-li ljeartã. 5 Sh-tut loclu al Iudei sh-atselji di Ierusalem nidzea la elu shi s-pãtidza tuts di la nãsu la rãulu Iordan spunãnda amãrtiili a lor. 6 Ma Ioanul eara nviscut cu stranji di lãnã ali gãmili, tsãnea un curauã di cheali avãrliga di ilji shi mãca carcalets sh-njeari agrã. 7 Elu ma predica dzãcãnda: “Dupã mini yini un tsi easti ma vãrtos di mini. Mini nu escu axiu nits s-mi apunã dininti a lui ti dizligari ligãtura a-sandalilor a lui. 8 Mini vã pãtidzai cu apã, ma elu va vã pãtidzeascã cu Duhlu Sãmtu.”

9 Sh-tu atseali dzãli undzi tsi Isusul vini di la Nazaretul a Galileiljei shi s-pãtidzã di la Ioanul tu Iordan. 10 Shi dinãoarã cãndu ma insha di apã, vidzu cã tserurili ma s-discljidea shi Duhlu ma dipuna pri nãsu ca purumbu. 11 Sh-unã boatsi vini dit tseruri: “Tini eshti Hiljilu a meu vrutu cu cai escu hãrsit.” 12 Sh-dinãoarã Duhlu Sãmtu lu-adusi tu irnjii. 13 Elu armasi tu irnjii patrudzãtsi di dzãli, bãgati tu cãrteari di Satanlu. Sh-eara deadun cu agrimilji, shi anghilji l-huzmitipsea.

14 Shi dupã tsi Ioanul u hãpsãnirã, Isus vini tu Galilei predicãnda evanghelul al Dumnidzãu. 15 Sh-dzãcãnda: “Agiumsi chirolu shi s-apruche amirãriljea al Dumnidzãu. Mitãnjusits-vã sh-pistipsits evanghelul.”

16 Trãcãnda pri ninga amarea a Galileiljei, vidzu Simonlu sh-Andrea, fratili a lui, arcãnda plãsile tu amari cã eara piscãrii. 17 Shi Isus lã dzãsi a lor: “Urmatsmã shi mini va vã facã piscãrii a oamnjilor.” 18 Sh-trãoarã atselji alãsarã plãsili shi s-dusirã dupã nãsu. 19 Dupã tsi imnã ninga niheam, vidzu Iacovul, hiljilu al Zebedeu shi Ioan, fratili a lui tsi mpitica plãsili a lor tu varcã. 20 Sh-trãoarã li-achljimã shi elji lu-alãsarã tatilu a lor, Zevedeul tu varcã cu lucrutorlji, shi s-dusirã dupã nãsu.

21 Deapoea intrarã tu Capernaum shi dzua di Sãmbãtã trãoarã intrarã tu sinagogã shi nvitsa oaminjilji. 22 Sh-oaminjilji s-ciudisirã di nvitsãtura-a lui, cã elu lji nvitsa ca un tsi ari puteari sh-nu ca scriblji. 23 Atumtsea tu sinagoga-a lor eara un om putut cu un duh nicurat, tsi ahurhi s-aurlã, 24 dzãcãnda: “Tsi ari namisa di noi sh-di voi, Isus di Nazaret? Vinish tsi s-nã cherdzi? Mini lu shtiu cai eshti: Sãmtulu al Dumnidzãu.” 25 Shi Isusul lu ursi dzãcãnda: “Tats sh-eshi di la elu.” 26 Shi duhlu nicurat, dupã tsi lu ascuturã, aurlã cu mari sh-ishi di la nãsu. 27 Sh-tuts s-ciudisirã ahtãt multu cãt ntriba un-alantu dzãcãnda: Vahi tsi easti atsea? Tsi nvitsiturã noauã easti atsea? Aestu lji urseashti cu puteari shi duhurili nicurati shi elji lu ascultã. 28 Shi anamea a lui s-avdzã dinãoarã pri tutã loclu avãrliga a Galileiljei.

29 Cum ishirã elji dit sinagogã, s-dusirã la casa al Simon shi al Andrei, cu Iacovul sh-cu Ioanul. 30 Soacra al Simon eara bãgatã cu heavrã, shi dinãoarã elji lji-spusirã ti nãsã. 31 Atumtsea elu s-apruche, lu-acãtsã di mãnã shi-u sculã. Trãoarã hevrili u-alãsarã shi ea ahurhi s-lã huzmitipseascã. 32 Seara dupã ascãpitarea a-soarilui, lji adusirã tuts lãndzitslji shi dracuitslji. 33 Sh-tutã cãsãbãlu eara adunat nãinti ali ushi. 34 Elu vindicã mults di atselji tsi s-munduia di multi soi ti lãngoari, shi aĝiuni multsã dratsi, sh-nu alãsã dratsilji s-greascã, cã elji lu-cunushtea.

35 Deapoea, dimineatsa curund cãndu ninga nu avea apirit, Isusul si-sculã, ishi shi s-dusi tu un loc ermu shi aclo s-pãrãcãlsii. 36 Shi Simonlu sh-atselji tsi eara cu nãsu, lu-cãfta. 37 Shi cãndu lu aflarã lji-dzãsirã: “Tuts ma ti caftã.” 38 Shi elu lã dzãsi a lor: “Hai s-nidzem tu hoarili di aproapi tsi s-preadicã shi-aclo, cã ti aestã am vinitã.” 39 Shi elu tricu tutã Galilea predicãnda pri sinagogãli-a lor shi aĝunea dratsilji.

40 Shi vini la elu un lepros, tsi pãrãcãlsãnda lj-cãdzu pi dzinuclji sh-lji dzãsi: “Ma s-vrei tini, pots s-mi curi.” 41 Shi Isusul sãmtsãnda njilã, lu timsi mãna pri nãsu sh-lji dzãsi: “Ie, voi, s-hii curat!” 42 Macãt dzãsi aesti, dinãoarã lepra lu-alãsã shi s-vindicã. 43 Deapoea, dupã tsi lu-ursi, trãoarã lu dipãrtã, 44 dzãcãnda: “Vedz s-nu lji spunji tsiva-a vãrui, ma imnã la preftu, shi dã tsiva trã curarea-a ta, cum easti ursit tu legile a Moisiului, ca mãrtirii trã nãshi.” 45 Ma elu, ishinda, apãrnji s-greascã shi sã scurpiseascã la mults faptulu, ahtãt multu cãt Isusul nu putea s-intra discljis tu cãsãbã, ma stãtea nafoarã pri locuri ermi. Sh-di tuti pãrtsili yinea la nãsu.

2

Paralizatlu al Capernaum

1 Dupã ndoauã dzãli, Isus vini nãpoi tu Capernaum shi s-avdzã cã elu eara la casã. 2 Dinãoarã s-adunarã ahãnts mults oaminji cãt nu aflai loc nitsi dininti ali poarti. Sh-elu lã nvitsa zborlu. 3 Atumtsea vinirã niscãntsi, tsi adusirã un om paralizat tsi lu-purta patru ishi. 4 Ma niputãnda s-apruchia ti itia a multsãmiljei, dizvãlirã plocili a citiiljei iu eara Isusul, shi dupã tsi disfeatsirã unã guvã lu-dipusirã patlu pi cai stãtea paralizatlu. 5 Isusul vidzãnda pistea a lor lji-dzãsi a paralizatlui: “Hilje, amãrtiili a tali sãntu ljirtati!” 6 Ma atsia shidea niscãntsã scribi tsi tu ininjli a lor minduia: 7 “Cãtse vahi aestu ma blastimã? Cai poati s-ljeartã amãrtiili, singur di Dumnidzãlu?” 8 Ma Isusul tsi trãoarã aduchi tu suflitlu a lui cã elji ma minduia aesti lucri cu mintea-a lor, lã dzãsi: “Cãtse li minduits aesti lucri tu ininjli a voastri? 9 Tsi easti ma lishor s-lji dzãtsã a paralizatlui: ‘Amãrtiili a tali sãntu ljirtati’, ama s-lji dzãtsã: ‘Scoalã-ti, ljea patlu a tãu sh-imnã!’? 10 Ma tra si-shtits cã Hiljilu-a omlui ari puteari s-ljeartã amãrtiili pri loc, 11 mini ma ts-dzãcã: ‘Scoalã-ti, ljea patlu shi imnã la casa a ta!’ ” 12 Shi elu si sculã dinãoarã, lo patlu a lui, shi ishi afoarã dininti a tutslor, shi ashã tuts s-ciudisirã shi alãvdarã Dumnidzãlu dzãcãnda: “Unã ahtari thavmã nu u-avem vidzut pute!”

Acljimarea al Levi

13 Isus ishi nãpoi mardzina di amari shi multsãmea yinea la nãsu shi elu lã-nvitsa. 14 Trãcãnda vidzu Levilu, hiljilu al Alfeu apunat iu s-pãltea taxa, sh-lji dzãsi: “Urmeadz-mi!” Sh-elu si sculã shi s-dusi dupã nãsu.

15 Sh-ma nãpoi cãndu Isusul eara la measã la casa a Levilui, multsã taxidãri sh-amãrtioshi shãdea la measã cu Isusul sh-cu ucenitsilji a lui, cã eara multsã atselji tsi nidzea dupã nãsu. 16 Atumtsea scriblji shi Fariseilji, cãndu vidzurã cã ma mãca deadun cu taxidãrlji shi amãrtioshlji, lã-dzãsirã a ucenitsilor a lui: “Cum mãcã sh-bea elu deadun cu taxidãrlji shi amãrtioshlji?” 17 Sh-Isusul cãndu li avdzã, lã-dzãsi a lor: “Nu sãntu sãnãtoshlji tsi au ananghi ti iatrulu, ma lãndzitslji. Mini nu vinj s-acljemã ndreptsilji, ma amãrtioshlji trã mitãnjiusiri.”

Nvitsãtura Atsea Noaua al Isus shi Traditsia Atsea Veaclja

18 Atumtsea ucenitsilji al Ioan shi a Fariseilor tsãnea pãreasinji. Atselji vinirã la Isusul shi lu ntribarã: “Cãtse ucenitsilji al Ioan shi atselji al Fariseilor tsãnã pãreasinji, shi ucenitsilji a tãlji nu tsãn pãreasinji?” 19 Sh-Isusul rãspunsi a-lor: “Pot s-tsãnã preasinji acljimatsilji pi numtã cãndu dzinirlu easti cu elji? Di cãt chiro dzinirlu easti cu elji nu pot s-tsãnã preasinji! 20 Ma va s-yinã dzãlili cãndu va s-hibã loatã dzinirlu di la elji, shi atumtsea tu atseali dzãli elji va s-tsãnã pãreasinji. 21 Vãrã nu bagã tu un stranji vecljiu un peticu nou, cã altã soi lu arupi stranjilu shi azmuldzearea s-fatsi ma marã. 22 Tutã ashã vãrã nu bagã yinu nou tu foali veachli, altã soi yinlu atsel noulu aspardzi foalili, yinlu s-vearsi shi foalili chearã, ashã cã yinlu atselu noulu s-bagã tu foali nali.”

Isus, Domnul a Sãmbãtãljei

23 Shi undzi tsi unã dzuã di Sãmbãtã elu ma tritsea namisa di agri siminati, shi trãcãnda ucenitsilji a lui arupea schipuri. 24 Shi Fariseilji lji-dzãsirã: “Vedzã, cãtse lu facã aestã tsi nu prindi s-lu facã dzua di Sãmbãtã?” 25 Shi elu lã dzãsi a lor: “Ma nu avets ghivãsitã tu Scriturili tsi featsi Davidul, cãndu avea ananghi shi agiuna, elu shi tuts alantsilji tsi eara cu nãsu? 26 Elu intrã tu casa al Dumnidzãu tu chirolu a arhipreftului Abiatar, shi mãcã pãnjili di dininti, tsi nu prindi s-li mãca nitsiunu, ma singur preftsãlji, shi elu lã deadi sh-atsilor tsi eara cu nãsu.” 27 Deapoea lã dzãsi a lor: “Sãmbãta easti fãptã ti omlu, sh-nu omlu ti Sãmbãta.” 28 Trã atsea Hiljilu a omlui easti Domn a Sãmbãtãljei.

3

Omlu cu Mãna Uscat

1 Deapoea elu intrã tu sinagogã, shi aclo eara un om cu mãna uscatã. 2 Niscãntsã lu vigljea Isusul macã va lu vindica dzua di Sãmbãtã, shi deapoea s-lu vãrghea. 3 Elu lji-dzãsi a omlui cu mãna uscatã: “Scoalã-ti namisa a tutlor!” 4 Deapoea lã dzãsi a lor: “Tsi easti ndreptu dzua di Sãmbãtã, s-fatsã ghini icã s-fatsã arãu, s-ascachi un suflit icã su-vatsãnjã?” Ma elji tãtsea. 5 Atumtsea elu, cum lj-vidzu avãrliga cu inati, shi nvirinat cã ininjili a lor eara indiferenti, lji dzãsi a omlui: “Tindã mãna!” Elu u timsi shi mãna a lui s-featsi ca alanta sãnãtoasã. 6 Sh-Fariseilji ishirã afoarã shi trãoarã apofasirã cu Herodianjilji, cum su-vatãmã.

Isusul Aleapsi Di Doisprãdzatsilji

7 Isusul cu ucenitsilji a lui s-dusi cãtrã amari shi unã multsãmi mari di oaminj dit Galilea shi dit Iudea lu-urmã, 8 sh-dit Ierusalim, sh-dit Idumea, sh-di napãrti di Iordan, tutashã unã multsãmi mari di avãrliga di Tiro sh-di Sidon. Cãndu avdzãrã atseali lucri mãri tsi elu fãtsea, vinirã la nãsu. 9 Sh-elu lã dzãsi a ucenitsilor a lui s-aibã totãna etimu unã varcã, tsi lumea s-nu-u pindzea. 10 Elu avea vindicatã multsã oaminj, tuts tsi avea lãngoari s-aduna avãrliga di nãsu s-bãga mãna pi nãsu. 11 Shi duhurili nicurati anda u-videa cãdea pi dintsi dininti a lui sh-aurla dzãcãnda: “Tini eshti Hiljilu al Dumnidzãu!” 12 Ma elu lji vãrghea tsi s-nu spunea cai eara elu.

13 Deapoea elu s-alinã pri munti, shi acljimã aproapi di nãsu atselji tsi vrea. Shi elji vinirã la nãsu. 14 Sh-elu aleapsi doisprãdzatsi (tsi s-acljima apostulji), s-hibã cu nãsu shi s-lji pitritsea s-predica, 15 shi s-avea puteari s-aĝuneascã dratsilji. 16 Shi ia doisprãdzatsilji: Simonlu, a cui lj bãgã numa Petru, 17 Iacovul, hiljilu al Zebedeu, shi Ioani, fratili al Iacov, tsi lã bãgã numa Boanerges, tsi va s-dzãcã hiljilji a bubunidzariljei. 18 Andrea, Filip, Bartolomeu, Matei, Toma, Iacovul, hiljilu al Alfeu, Tadeu, shi Simon Cananeanlu, 19 shi Iuda Iscariotul, tsi ma nãpoi lu vindu.

Blãstimarea a Fariseilor

20 Apoea intrarã la unã casã. Shi s-adunã unã multsãmi marã cãt nitsi pãni nu putea s-mãca. 21 Shi cãndu soia a lui lo di hãbari, s-dusi su-ljea, cã dzãtsea: “Nu easti ghini di minti.” 22 Iarã scriblji tsi avea dipunatã dit Ieruzalem, dzãtsea: “Elu ari Buelzebubul sh-lji aĝuneashti dratsilji cu printsilu a dratsilor.” 23 Ma elu li-acljimã aproapi di nãsu shi lã gri cu parabolã: “Cum poati Satanlu su aĝuneascã Satanlu? 24 Ma cã unã amirãrilji di nãuntru easti mpãrtsãtã, atsea amirãrilje nu poati s-bãneadzã. 25 Macã unã casã di nãuntru sã-mpartsã, atsea casã nu poati s-bãneadzã. 26 Ashã, macã Satanlu si-scoalã contra a vetiljei a lui, shi easti pãrtsãt, nu poati si s-tsãnã, ma s-bitiseashti icã cheari. 27 Nitsiun nu-poati s-intrã tu casa a omlui vãrtos shi s-lji-u arãcheascã avearea a lui, ni lãgatã ma nãinti omlu atsel vãrtoslu, atumtsea poati s-lji-u afurã casa. 28 Dealihea ma vã dzãc cã a oamnjilor va s-lã hibã ljirtati itsi amãrtii shi cathi blãstem tsi va s-dzãcã. 29 Ma di atselu tsi va s-blãsteamã contra a Duhlui Sãmtu nu va s-aibã ljirtari di totãna. Elu easti amãrtios ti eta tutã.” 30 Isusul li dzãsi aesti cã elji dzãtsea: “Elu ari un duh nicurat!”

Fumeljea al Isus

31 Tu oara atsea vinirã fratsilji a lui shi muma, shi stãnda afoarã, pitricurã sh-lji grirã. 32 Multsãmea eara apunat avãrliga di nãsu, shi-lji dzãsirã: “Ia, muma shi fratsilji a tãlji, sãntu nafoarã sh-ma ti caftã.” 33 Ma elu apãndisi a lor: “Cai easti muma-a mea icã fratsilji a melji?” 34 Daepoea, mutrinda avãrliga di atselji tsi shãdea ningã nãsu, dzãsi: “Ia, muma-a mea shi fratsilji-a melji! 35 Cã, caitsido tsi fatsi vrearea al Dumnidzãu, elu easti fratili-a meu, sora-a mea shi muma.”

4

Parabola a Siminãtorlui

1 Deapoea Isusul apãrnji sã-nveatsã mardzina di amari. Shi avãrliga di nãsu s-adunã un multsãmi mari di oaminj, cãt elu intrã tu varcã shi-shãdea pi nãsã, shi tutã multsãmea eara mardzina di amari. 2 Sh-elu lã nvitsa a lor cu paraboli multi lucruri, shi tu nvitsãtura-a lui lã dzãsi: 3 “Ascultats! Ia, ishi siminãtorlu s-seaminã. 4 Sh-cãndu elu simina, niscãnti gãrãts a farãljei cãdzurã pi cali shi puljilji a tserlui vinirã shi l-mãcarã. 5 Sh-putsãn di farã cãdzu pi loc chitros, iu nu avea multã tsarã shi deadi dinãoarã, cã nu avea tsarã hãndoasã. 6 Ma cãndu ishi soarili s-pãlirã sh-ti atsea, tsi nu avea rãdãtsinã s-uscã. 7 Sh-unã parti a farãljei cãdzu namisa di schinji, schinjilji criscurã, lji acãtsarã anasa sh-nu deadi carpo. 8 Unã altã parti cãdzu pi tsarã bunã, sh-deadi carpo tsi crishtea sh-adusi: unã treidzãtsi, alanta shaidzãtsi, sh-alanta unã sutã.” 9 Deapoea elu lã dzãsi a lor: “Cai ari urechlji trã avdzãri, s-avdã.”

10 Cãndu Isusul eara singur, atselji tsi eara avãrliga di nãsu deadun cu doisprãdzatsilji, lu ntribarã ti parabola. 11 Elu lã dzãsi a lor: “A voauã vã easti datã s-cunushtets mistiryiul a amirãriljei al Dumnidzãu, iarã atsilor tsi sãntu afoarã tuti aesti sã si da cu paraboli:

12 ‘Mutrinda, s-veadã ma s-nu bagã oarã,

shi avdzãnda, s-avdã ma s-nu aducheascã,

cã s-nu mitãnjuseascã

shi amãrtiili s-ljeartã.’”

Aducherea a Parabolãjei

13 Deapoea lã dzãsi a lor: “Nu u-aduchits aestã parabolã? Ma atumtsea cum va li aduchits tuti alanti paraboli? 14 Siminãtorlu seaminã Zborlu. 15 Atselji ningã cali sãntu atselji pri la cai si seaminã zborlu, ma dupã tsi u-avdzãrã atsea, yini trãoarã Satanlu shi lã-scoati sborlu siminatã la nãshi. 16 Tutashã atselji tsi u-ljea fara pri chetri, sãntu atselji tsi cãndu lu avdzãrã zborlu, trãoarã u ljea cu harauã, 17 ma tsi nu acãtsarã rãdãtsinã pri nãshi, shi sãntu ti putsãn chiro, shi cãndu yini zorea icã avinarea trã itia a-zborlui, si-scandalizescu trãoarã. 18 Atselji cai u-ljea fara namisa di scinj, sãntu atselji tsi lu-ascultã zborlu, 19 ma nvirinãrili-a ashtiei eti, arãderili-a averilor, shi mania ti alti lucri tsi lji intrã a omlui, astupu sborlu shi nu da carpo. 20 Iarã atselji tsi u loarã fara tu tsarã bunã, sãntu atselji tsi ascultã sborlu, u ljea shi aducã carpo: un treidzãts, altu shaidzãts shi altu unã sutã.”

Parabola a Lambãljei

21 Deapoea lã dzãsi a lor: “Vahi s-bagã lamba sum un gãleatã icã sum un pat? Nu si s-bagã pri purtãtorul ali lunjini? 22 Cã nu ari tsiva ascumtu tsi s-nu s-dizvileascã, shi tsiva faptu pri ascumtu tsi s-nu easã tu lunjinã. 23 Cai ari ureclji ti avdzãri, s-avdã!” 24 Shi lã dzãsi a lor: “Bãgats oarã atsea tsi avdzãtsã. Cu atsea misurã tsi voi misurats, va vã si misurã, shi a voauã tsi avdzãts va vã si da ma multu. 25 Cã atsilui tsi ari va lji si da, ma atsilui tsi nu ari va lji si ljea shi atsea tsi ari.”

Parabola a Simintsãljei

26 Isusul dzãsi: “Amirãriljea al Dumnidzãu easti ca un om tsi arucã simintsa pri loc. 27 Noaptea shi dzua, cãndu elu doarmi shi si scoalã, simintsa fitruseashti shi creashti, fãrã si shtibã elu cum. 28 Di singur loclu lu fatsi: ma nãinti curpanlu, sh-apoea schiclu, shi tu soni schiclu cu gãrnutsi. 29 Iarã cãndu carpolu s-coatsi, trãoarã s-bagã seatsira, cã yini oara di sitsirari.”

Parabola a Simintsãljei di Sinap

30 Elu dzãsi: “Cu tsi undzeashti amirãriljea al Dumnidzãu? Icã cu tsi parabolã su-aspunem? 31 Ea undzeashti cu simintsa di sinap tsi easti siminat tu loc. Atsea simintsã easti ma njicã pri loc. 32 Ma dupã tsi si seaminã, creashti shi s-fatsi ma mari di tuti zãrzãvãtsile, shi sãlgheashti alumãchi ahãti mãri cãt puljilji a tserlui poatã s-aflã streahã sum aumbra a lor.” 33 Shi cu multi ahtãri paraboli lã spunea a lor sborlu, ashã cum elji putea s-lu achicãsea. 34 Sh-nu lã grea a lor fãrã paraboli, iarã a ucenitsilor a lui ahoria, lã spunea itsido.

Isusul shi Furtuna

35 Tu seara a aishtei dzuã, lã dzãsi a lor: “Tritsem pi alantã parti.” 36 Sh-ucenitsilji, cum u nchisirã multsãmea, u loarã Isusul ashã cum eara tu varcã. Cu nãsu eara sh-niscãnti vãrtsi njitsi. 37 Tu oarã aestã si s-featsi unã furtunã mari shi vãljiurili s-plãscãnea pri varcã ahãt multã cãt ea ma s-umplea. 38 Iarã elu durnjea tu varcã pri unã cãpitinj. Elji lu dishtiptarã shi lji dzãsirã: “Nvitsãtore nu ai mirachi trã noi cã ma ni nicãm?” 39 Sh-elu cum si dishtiptã lji aurlã a vimtului sh-lji gri ali amari: “Tãtsã shi isihãsea-ti!” Shi vimtulu pãpsi shi s-featsi isihii mari. 40 Sh-lã dzãsi a lor: “Cãtse hits ahãnt fricoshi? Cum nu avets pisti?” 41 Sh-elji lji acãtsã unã fricã mari shi dzãtsea un cu-alantu: “Cai easti aesti tsi lu ascultã sh-vimtulu sh-amarea?”

5

Demonizatul Gadarean

1 Ashã agiumsirã tu alantã parti a amarãljei tu locurili a Gherasenjilor. 2 Shi macãt Isusul dipunã dit varcã, trãoarã lji ishi nãinti dit murmintsã* un om umplut cu un duh nicurat, 3 elu bãna tu murmintsã sh-vãrã nu avea putut s-lu liga cu singir. 4 Di multi ori lu avea ligatã cu prãnghi shi singir, ma elu totãna frãndzea singirili sh-arupea prãnghili, sh-nitsiunu nu putea s-lu imireadzã. 5 Dipriunã noaptea sh-dzua, prit murmintsã sh-prit muntsã, tritsea aurlãnda shi tãljãnda truplu a lui cu chetri. 6 Cãndu elu lu vidzu Isusul di diparti, imnã shi s-ncljinã dininti a lui. 7 Sh-cu unã aurlari mari dzãsi: “Tsi ari namisa di mini sh-di tini, Isus, Hiljilu al Dumnidzãu atsel multu analtu? Mini mi spigiurã pi numa al Dumnidzãu, nu mi pidipsea!” 8 Cã Isusul lji-avea dzãsã: “Duh nicurat, eshi dit aestu om!” 9 Atumtsea Isusul lu ntribã: “Cai easti numa a ta?” Shi elu apãndisi dzãcãnda: “Mini mi acljeamã Legion, cã him multsã.” 10 Shi l-pãrãcãlsea multu tsi si nu li aĝuneascã dit loclu atselu. 11 Aclo la coasta a muntilui eara unã cupii mari di portsi tsi pãshtea. 12 Atumtsea tuts demonjili pãrãcãlsirã dzãcãndã: “Pitreatsi-nã la portsi tsi s-intrãm tu nãshi.” 13 Sh-Isusul trãoarã lã deadi izini a lor, sh-duhurili nicurati dupã tsi ishirã, intrarã la portsilji, sh-cupia s-arucã nghios di tu ripã tu amari. Era aproapi doauã njilji di capiti tsi s-nicarã tu amari.

14 Atselji tsi pãshtea portsilji fudzirã sh-u scurpisirã shtirea tu cãsãbã sh-pri hoari. Sh-oamnjili vinirã s-videa tsi avea undzitã. 15 Cãndu vinirã la Isus, vidzurã drãcuitlu mpadi, nviscut sh-cu mintea ntreag, atselu tsi eara demonizat di leghionlu, shi avea fricã. 16 Atselji tsi u avea vidzutã, lji spusirã a lor cã tsi lji avea undzitã a demonizatlui shi a portsilor. 17 Atumsina atselji ahurhirã s-lji pãrãcãlseascã al Isus s-fugã di sinurili a lor. 18 Cãndu elu ma intra tu varcã, atselu tsi eara demonizat lji pãrãcãlsea tsi s-putea s fudzea cu nãsu. 19 Ma Isusul nu lji deadi izini, shi lj-dzãsi: “Imnã la casa a ta, la-a tãlji shi spunã a-lor tsi lucri mãri featsi Domnul shi cum ti njilui.” 20 Sh-elu fudzi shi ahurhi sã predica pri regiunea di Decapolis di tuti atseali tsi avea faptã Isusul shi tuts s-ciudisirã.

Muljearea cu Curarea a Sãndzilui

21 Shi cãndu Isus tricu nãpoi tu alantã parti cu varcã, un multsãmi marã s-adunã avãrliga di nãsu, sh-elu armasi mardzina di amari. 22 Deapoea vini un di ma mãrlji a sinagogãljei, cu numa Iair, tsi cãndu lu vidzu, lj-cãdzu la cicioari. 23 Sh-multu lã pãrãcãlsi dzãcãnda: “Hiljea a mea ma moari, haidi shi bagã mãnjili pri nãsã, tsi s-vindicã shi s-bãneadzã.” 24 Sh-elu s-dusi cu nãsu, sh-unã multsãmi mari nidzea dupã nãsu shi s-pindzea avãrliga di nãsu. 25 Namisa di nãshi eara unã muljeari tsi lj-cura sãndzili di doisprãdzatsi di anji. 26 Sh-avea traptã multi di partea a iatsrilor sh-avea chirutã tutã avearea a ljei fãrã ufilii, sh-ma s-fãtsea ma rãu. 27 Cãndu avdzã si zbura di Isusul, intrã la multsãmea, sh-dupã nãsã timsi mãna la stranjilu al Isus. 28 Ea dzãtsea: “Macã va bagã mãna la stranjili a lui, va mi vindicã.” 29 Sh-trãoarã curarea a sãndzilui pãpsi shi ea sãmtsã tu truplu a ljei cã s-vindicã di atsea lãngoari. 30 Ma trãoarã Isusul sãmtsã un puteari tsi avea ishit di la nãsu, s-turnã cãtrã multsãmea sh-dzãsi: “Cai deadi di stranjili a meali?” 31 Sh-ucenitsilji a lui lji-dzãsirã: “Nu vedz cã multsãmea ma s-pingã di tuti pãrtsãli shi tini dzãtsi: ‘Cai deadi di mini?’ ” 32 Elu mutrea avãrliga s-videa cai u featsi aestã. 33 Atumtsea, muljearea mplinã di fricã sh-trimurãnda, cã shtia tsi avea pãtsãtã, vini shi lji cãdzu pi cicioari shi lj-spusi tutã alihea. 34 Sh-elu lj-dzãsi: “Hilje, pistea a ta ti-vindicã, imnã tu pace cã eshti vindicatã di lãngoarea a ta!”

Hiljea al Iair

35 Iarã Isusul ninga ma grea, vinirã niscãntsi di la casa a primarlui a sinagogãljei dzãcãndã: “Hjiljea a ta muri. Cãtse lu cãrteshti ninga nvitsãtorlu?” 36 Ma Isusul cãndu avdzã tsi dzãsirã, lji dzãsi a primarlui a sinagogãljei: “Nu ti asparã, mash s-ai pistusini!” 37 Nu alãsã s-lu urmeadzã nitsiun altã, dicãt mash Petrul, Iacovul shi Ioanul, fratli al Iacov. 38 Shi dupã cum agiumsi la casa a marlui a sinagogãljei, vidzu unã mintiturã mari shi oaminji tsi plãndzea shi vãita cu boatsi. 39 Intrã sh-lã dzãsi a lor: “Cãtse aurlats shi plãndzets? Feata nu muri, ma doarmi.” 40 Elji s-pizuirã, ma elu dupã tsi lji scoasi tuts afoarã, lo cu nãsu tat-su shi mã-sa-a li feati sh-atselji tsi eara cu nãsã, sh-intrã aclo iu eara feata. 41 Elu u lo feata di mãnã shi lj-dzãsi: “Talitha kumi”, tsi va s-dzacã: “Featã, atsãia ma tsã-dzãc: Scoalã-ti!” 42 Trãoarã feata si sculã sh-imnã singur. Ea eara di doisprãdzatsi di anji. Sh-elji s-ciudisirã multu. 43 Ma elu lã deadi ordin tsi vãrã s-nu shtia. Sh-lã ursi si lj-da ali feati di mãcari.

6

Isus Ni-apruchiat tu Nazaret

1 Apoea Isusul fudzi di aclo sh-vini tu tsara a lui, shi ucenitsilji a lui u urmarã. 2 Cãndu vini Sãmbãta, ahurhi sã li nvitsa tu sinagogã. Sh-multsã cãndu lu-avdza, s-ciudisea sh-dzãtsea: “Di iu lj-yinã aishtui aesti? Tsi mintiminiljii easti atsea tsi lj-easti datã? Sh-cum s-facã aesti thavmati cu mãnjili a lui? 3 Nu easti aestu lemnar, hiljilu ali Marii, fratili al Iacov, sh-al Iose, al Iuda sh-al Simon? Sh-nu sãntu aoa namisa di noi surãrili a lui?” Shi si scandalizea di itia a lui. 4 Isusul lã dzãsi a lor: “Nitsiunu prufit nu easti dispretsuit dicãt mash tu patria a lui, tu soia a lui sh-tu casa a lui.” 5 Sh-nu pãtu s-facã atsia nitsiunã thavmã, dicãt mash s-vindicã vãrãndoi lãndzitsã bãgãnda mãna pri nãshi. 6 Shi s-ciudisea ti nipistipsirea a lor. Isusul imna avãrliga pri hoarili sh-lã-nvitsa.

Misionul a Doisprãdzãtsilor

7 Sh-lã acljimã atselji doisprãdzatsi sh-ahurhi s-lji pitreacã doi cãti doi sh-u deadi puteari pristi duhurili nicurati. 8 Sh-lã dimãndã s-nu ljea tsiva altã pri cali, dicãt mash unã ciumagã, nitsi trastã, nitsi pãni, nitsi pãradzi tu brãn, 9 Ma s-ncalcã mash sandalili shi s-nu bagã doauã pãreaclji di tunicã. 10 Deapoea lã dzãsi: “Iutsido tsi s-intrats tu unã casã, armãnets aclo pãnã s-fudzit di aclo. 11 Macã niscãntsã nu vã ashteaptã sh-nu vã avdã, cãndu s-fudzits di aclo, ascuturats puhlu di cicioarili-a voastri, ca mãrtirii contra-a lor. [Dealihea vã dzãc cã dzua a giudicarãljei Sodoma sh-Gomora va si s-veadã cu ma multã lishuredz dicãt atselu cãsãbã.]”

12 Ashã atselji s-dusirã sh-predica a oamnjilor tsi s-mitãnjiuseascã 13 Sh-aĝuneascã multsã demonji sh-aungã cu untulem multsã lãndzits sh-li vindica.

Moartea al Ioan Pãtidzãtorlu

14 Tora amirãlu Herod avdzã si sbura di Isusul cã numa a lui eara faptã cunuscut sh-elu dzãsi: “Ioan pãtidzãtorlu s-inje dit mortsã, trã atsea pri nãsu ma lucreadzã putearili cu mari ciudii.” 15 Niscãntsã altsã dzãtsea: “Easti Ilia.” Sh-niscãnts altsã dzãtsea: “Easti un prufit icã un di prufitsilji.” 16 Ma cãndu Herodul avdzã tuti atseali, dzãsi: “A Ioanlui, a cui lji tãljai caplu, s-inje dit mortsã!” 17 Cã Herodul avea datã ordin s-acãtsa Ioanul shi si s-tsãnea ligatã tu hapsi di itia a Herodiadãljei, muljearea al Filip, fratli a lui, cã lu avea loatã ti muljeari. 18 Ioanlu lj-dzãtsea al Herod: “Nu ai ndriptati s-ai muljearea a fratilui a tãu.” 19 Herodiada lu aura sh-vrea s-lu vãtãma, ma nu putea. 20 Herodul s-afirea di Ioanlu tsi lu cunushtea ca om ndrept shi sãmtã, sh-lu apãra, sh-dupã tsi avdza multi lucri di nãsu, fãtsea multi lucri, sh-lu asculta cu vreari. 21 Ma vini dzua tsi lipsea shi Herodul, tu dzua a amintariljei a lui adrã uspetsi ti mãrilji a lui, capitãnjilji sh-tinjisitsilji a Galileiljei. 22 Intrã hiljea a Herodiadãljei, giucã sh-lji arãsi al Irod shi a lor tsi shidea deadun cu nãsu la measã, atumtsea amirãlu lji-dzãsi a featiljei: “Caftã-nji itsi vrei shi mini va ts-u dau.” 23 Sh-lji si spigiurã: “Itsido tsi va nji caftsã va ts-u dau, pãn la giumitatea a amirãriljei-a mea.” 24 Ea ishi afoarã sh-lji dsãsi a mumãljei: “Tsi prindi s-lji caftã?” Shi ea apãndisi: “Caplu al Ioan Pãtidzãtorlu!” 25 Ea s-turnã trãoarã la amirãlu sh-lji-cãftã aĝonjea: “Mini voi tsi tini s-nji dai trãoarã tu tãpsii caplu al Ioan Pitidzãtorlu.” 26 Sh-amirãlu cu tutã cã si nvirinã multu di aestã, nu vrea s-arnisea ti itia cã eara spigiuratã sh-ti tinjia a acljimatsilor. 27 Ashã trãoarã amirãlu pitricu un vigljitor s-lji aducã caplu al Iaon. 28 Shi elu s-dusi tu hapsi, lj-tãlje caplu sh-lji lu-adusi pri unã tãpsii, lji lu deadi ali feati shi feata lji lu deadi a mumãljei. 29 Cãndu ucenitsilji al Ioan lji avdzãrã aesti, vinirã, loarã truplu a lui shi lu bãgarã tu murmintu.

Prota Multsirea a Pãnjilor

30 Tora apostoljilji s-adunarã ningã Isus shi lji spusirã tuti atseali tsi avea faptã shi tsi lj-avea nvitsatã. 31 Sh-elu lã dzãsi a lor: “Haidets tu un loc tu irnjii sh-discurmats-vã.” Cã oamnjilji tsi yinea shi s-dutsea eara ahãntsã multsã cãt nu avea chiro di mãcari.

32 S-nchisirã cu unã varcã cãtrã un loc ermu shi dipãrtat. 33 Macãt multsãmea lã vidzu tsi s-nchisirã, multsi di atselji lu cunuscurã, sh-di tuti cãsãbadzli vinirã aclo pi cicioari shi agiumsirã dininti a lor shi s-adunarã avãrliga di nãsu. 34 Cãndu Isus ishi dit varcã, vidzu unã multsãmi marã shi lj-vini rãu, cã era ca oili fãrã picurar. Shi ahurhi s-lã nveatsã multi lucri. 35 Shi cum tricu multu chiro, ucenitsilji a lui s-apruchearã sh-lji-dzãsirã: “Aestu loc easti ermu sh-tora easti amãnatã. 36 Dã-lã cali aishtoru oaminji si s-ducã tu cãmpurili sh-hoarili di avãrliga tsi s-acumpãrã pãni, cã nu au tsiva ti mãcari.” 37 Iarã elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Dats-lã voi s-mãcã!” Sh-elji lji-dzãsirã: “Prindi s-nidzem noi s-acumpãrãm doauã sutã di denari* pãni shi s-lã dãm ti mãcari?” 38 Elu lã dzãsi a lor: “Cãti pãnji avets? Imnats sh-mutrits!” Dupã tsi vidzurã dzãsirã: “Tsintsi pãnji sh-doi peshti.” 39 Atumtsea elu deadi ordin a lor tsi s-lji ndreagã tuts, apunats grupi-grupi pri yiarba veardi. 40 Ashã atselji s-apunarã tu grupuri cãti unã sutã sh-cãti tsindzãtsi. 41 Apoea elu lo tsintsi pãnjili sh-doi peshti, sculã ochljilji cãtrã tser, ghinicuvãntãnda, pãrtsã pãnjili sh-u deadi a ucenitsilor a lui, tsi s-u pãrtsa a lor, tutashã u pãrtsã a lor sh-peshtilji. 42 Tuts mãcarã pãn s-fãntirã 43 Sh-adunarã doisprãdzatsi di cãneastri cu sãrmi di pãnji shi cu armãnturi di peshti. 44 Atselji tsi mãcarã pãnjili eara tsintsi njilji di bãrbats.

Isus Imnã Pristi Apã

45 Trãoarã Isusul lã ursi ucenitsilji a lui s-intra tu varcã shi si s-ducã tu alantã parti cãtrã Betsaida, pãnã-cãndu elu s-alãsa s-dispãrtsea mutsãmea. 46 Macãt li salutã, elu s-alinã tu munti ti pãrãcãlsiri.

47 Cãndu tunicã varca eara namisa di amari sh-elu singur eara tu meal. 48 Cãndu lji vidzu ucenitsilji, elji ma s-pidipsea nãftãnda, cã vimtul eara contra lor. Tu a patrulu vigljitor a noaptãljei Isusul s-nchisi cãtrã nãshi imnãnda pri amari sh-elu vrea s-lji tritsea. 49 Ma elji, cãndu lu-vidzurã cã ma tritsea pri amari, mintuirã cã eara unã fantazmã shi ahurhirã s-aurlã. 50 Tuts lu vidzurã sh-eara lãhtãrsitsã, ma elu trãoarã ahurhi s-greascã cu nãshi, sh-dsãsi: “Curaiu! Mini escu, nu vã-aspãrats!” 51 Deapoea s-alinã tu varcã cu nãshi sh-vimtul pãpsi. Sh-atselji armasirã ciudisits shi si thãvmãtisirã. 52 Cã nu lu-avea aduchitã thavma a pãnjilor cã inima a lor eara chitrisitã. 53 Dupã tsi tricurã, agiumsirã tu loclu a Ghenezaretlui, sh-aclo u-ligarã varca. 54 Sh-cãndu ishirã dit varcã, oamnjilji lu-cunuscurã dinãoarã. 55 Shi trãcãnda trãoarã pisti tutã locurili di avãrligã, ahurhirã s-aducã tuts lãndzitslji pri paturi iutsido tsi avdza cã s-afla elu. 56 Iutsido tsi elu intra, tu hoari, tu cãsãbadz icã tu mãhãladz oamnjilji bãga lãndzitslji tu padi, sh-lu pãrãcãlsea tsi s-bãga mãna pi stranjili a lui. Sh-tuts atselji tsi bãgarã mãna s-vindicarã.

7

Nvitsarea ti Cãtrãsirea di Nãuntru

1 Atumtsea s-adunarã avãrliga di nãsu Fariseilji shi niscãntsã scribi tsi avea vinitã di Ieruzalem. 2 Atselji bãgarã oarã cã niscãntsã di ucenitsilji a lui ma mãca pãni cu mãnjili lãvushiti, va s-dzãcã ni-lati. 3 Fariseilji sh-tuts Iudeilji nu mãcã ni-lati ghini mãnjili ma nãinti, tsãnãnda adetsili a vecljilor. 4 Sh-cãndu s-toarnã dit pãzari nu mãcã macã nu sãntu latã ma nãinti. Suntu multi alti lucri tsi atselji prindi s-li fac ti itia a adetsilor: larea a cupilor, a pocilor, a cãldãrilor shi a paturilor.

5 Deapoea Fariseilji shi scriblji lu ntribarã: “Cãtse ucenitsilji a tãlji nu facã dupã adetsili a vecljilor, ma mãcã pãni ni aspãlati mãnjili?” 6 Ma elu apãndisinda lã dzãsi a lor: “Ghini prufitipsi Isaia trã voi, ipucrits, ashã cum easti scriatã:

‘Aestu popul cu budzili mi tinjiseashti,

ma inima-a lor easti diparti di mini.

7 Ma di geaba mi alãvdatsã,

nvitsãnda unã doctrinã tsi easti unã dimãndari umineascã.’

8 Alãsãnda di unã parti ordinlu al Dumnidzãu, ma tsãnets adetsili a oamnjilor, aspãlarea a pocilor sh-a cupilor, shi fãtsets multi alti ahtãri lucri.” 9 Sh-ninga lã dzãsi a lor: “Voi hits axii ti arnisiri ordinlu al Dumnidzãu, sh-di tsãneari adetulu a vostru. 10 Moisiul dzãsi: ‘Tinjisea tatãlu a tãu sh-muma a ta.’ Shi: ‘Atselu tsi blastimã tatãlu sh-muma, easti giudicatã cu moarti.’ 11 Ma voi dzãtsets: ‘Macã vãrã lji-dzãtsi a-tatãlui a lui icã ali mumi a lui, itsi pot s-facã trã voi easti un Curban, va s-dzãcã un pisches trã Dumnidzãlu,’ 12 nu lu alãsats atselu s-facã tsiva di tatãlu a lui icã di muma a lui, 13 ashi voi arnisits zborlu al Dumnidzãu cu adetulu a vostru, tsi voi lu avets clirunumsitã. Shi voi ma fãtsets multi alti ahtãri lucri.” 14 Deapoea acljimã tutã lumea avãrliga di nãsu shi lji-dzãsi: “Mi ascultats tuts shi aduchits! 15 Nu ari tsiva di nafoarã a omlui, tsi intrãnda tu nãsu s-u lãvãshescu, aljiumtrea, sãntu atseli lucri tsi easã di la nãsu tsi u lãvãshescu.” 16 [Cai ari ureclji trã avdzãri, s-avdã!]* 17 Ma napoea, cãndu elu s-turnã la casã, diparti di multsãmea, ucenitsilji a lui lu-ntribarã trã achicãsirea a parabolãljei. 18 Sh-elu lã-dzãsi a lor: “Sh-voi nu avets minti n-capã. Nu-u aduchitsã cã itsi intrã di nafoarã la omlu nu poati s-u lãvãsheascã? 19 Cã nu lji-intrã tu inimã, ma tu pãnticã, sh-deapoea lu-scoatã tu tualet?” Zburãnda ashi, elu li declarã curati tuti mãcãrili.

20 Elu dzãsi: “Atsea tsi easi di la omlu, lu fatsi lãvos. 21 Cã di nãuntru, va s-dzãcã dit inima a-omlui ies minduirili arali, ncãlcarea a cãruniljei, furãrili, vãtãmãrili, 22 putãnsirili, mãniili, ruteatsili, arãdearili, rushinarea, pizma, blãstemlu, mintimãrirea, hãzãmãrili. 23 Tuti atseli arãli ies di nãuntru sh-u lãvãshescu omlu.”

Muljearea Siro-Fenicianã

24 Deapoea s-nchisi di aclo shi s-dusi tu cãsãbãlu a Tirlui. Intrã tu unã casã sh-vrea tsi nitsiun s-nu lu shtibã, ma nu putu s-armãnã ascumtu. 25 Unã muljeari, tsi hiljea a ljei avea un duh nicuratã, avdzãnda di Isusul, vini sh-cãdzu la cicioarili a lui. 26 Tora atsea muljeari eara elenicã, cu rãdãtsinã Sirofenicã. Shi lji pãrãcãlsi a lui tsi s-lu aĝunea draclu di hilja a ljei. 27 Iarã Isusul dzãsi: “Alasã cilimenjilji† prota s-fãnteascã, cã nu easti ghini s-ljeai pãnea a-cilimenjilor shi s-u arutsã a cãtsãljilor.” 28 Ma ea apãndisi shi lj-dzãsi: “Ghini ma greshtã, Doamne, ma shi cãtsãljilji sum masã mãcã sãrmili a cilimenjilor!” 29 Atumtsea elu lj-dzãsi: “Trã aestu sbor a tãu, fudz, draclu ishi di hiljea a-ta!” 30 Sh-ea, cãndu s-turnã la casa a-ljei, u-aflã feata tu pat shi draclu avea ishitã.

Vindicarea a un Surd-Mut di Decapolis

31 Dupã tsi s-nchisi nãpoi dit locurli a Tirlui shi s-dusi cãtrã Sidon, Isusul agiumsi la amarea a Galileiljei, namisa di loclu a Decapolei. 32 Sh-lji adusirã un mut tsi cu zori grea, shi lj-pãrãcãlsirã s-bagã mãnjili pi nãsu s-lu vindica.

33 Cum lu lo, diparti dit multsãmea, lj-bãgã dzeadzitli tu urecljilji a lui, shi dupã tsi scuchie dzeaditlu, lj-acãtsã limba. 34 Deapoea sculã ocljilji cãtrã tser, suschirã shi-lj dzãsi: “Effatha”, tsi va s-dzãcã: “Discljidi-ti!” 35 Shi trãoarã s-discljisirã urechljilji shi s-dizligã gura sh-elu gri cum prindi.

36 Sh-Isusul lã-ursi atselji tsi s-nu lj-spunea a vãrui. Ma cãt ma multu lã ursea ahtãt ma multu elji lu scurpisea sborlu. 37 Sh-multu ciudisits, dzãtsea: “Elu itsido lu ari faptã ghini, tsi surdzãlji s-avdã shi mutsilji s-greascã!”

8

Multsirea a Doila a Pãnjilor

1 Tu atseali dzãli, s-adunã unã multsãmi multu mari sh-nu avea tsi s-mãca, Isusul lã-gri a ucenitsilor sh-lã dzãsi a lor: 2 “Nj-easti njilã di aestã multsãmi, cã s-featsirã trei dzãli tsi sta cu mini, sh-nu ari tsi s-mãcã. 3 Sh-ma s-lji pitrecu la casã ni mãcat, va-s armãnã pi cali, niscãntsã di elji au vinit di diparti.”

4 Sh-ucenitsilji a lui lj-apãndisirã: “Cum va s-lji fãntea vãrã cu pãni aeshti aoa tu irnjii?” 5 Sh-elu lji-ntribã: “Cãti pãnji avets?” Elji dzãsirã: “Shapti.”

6 Atumtsea elu lã-deadi ordin ali multsãmi s-apunã mpadi. Sh-lo shapti pãnjili, hãrãstisi, li-frãmsi shi li-deadi a ucenitsilor a-lui tsi s-li pãrtsea ali multsãmi, sh-elji li pãrtsarã. 7 Avea sh-niscãnti peshti njitsi. Dupã tsi li-ghinicuvãntã, ordinã tsi sh-atselji s-lji mpãrtsa la mutsãmea. 8 Ashã elji mãcarã shi s-fãntirã, sh-adunarã shapti coshuri cu bãcãtsili tsi armasirã. 9 Atselji tsi mãcarã eara vãrã patru njilji di oaminji, deapoea lã-alãsã.

Prihãbarea di Nvitsãtura a Fariseilor

10 Elu trãoarã intrã tu varcã cu ucenitsilji a lui shi s-dusi tu locurili a-Dalmanutiljei. 11 Vinirã Fariseilji shi acãtsarã si zburãscã cu nãsu, cãftãnda un semnu dit tser tsi su bãga tu provã. 12 Elu suschirãnda dzãsi: “Cãtse aestã gheneratã caftã un semnu? Dealihea ma vã dzãc cã aishtei gheneratã nu-va sã si da nitsiunu semnu.” 13 Sh-lji alãsã, intrã napoi tu varcã shi tricu di napãrti.

14 Tora ucenitsilji avea agãrshat s-ljea pãni, sh-tu varcã nu-avea tsiva dicãt mash unã singur pãni. 15 Isusul lã-urlã dzãcãnda: “S-avets cãshtiga, afirits-vã di maeaua a Fariseilor sh-di maeaua al Irodul!” 16 Ma atselji minduia namisa di nãshi, dzãcãnda: “Nu avem pãni.” 17 Isusul bãgã oarã sh-lã-dzãsi: “Cãtse minduits cã nu avets pãni? Ninga nu avets achicãsitã sh-nu avets aduchitã? Ninga u-avets inima chitritã? 18 Avets oclji sh-nu videts, avets ureclji sh-nu-avdzãts? Nu tsinets minti? 19 Cãndu pãrtsãi tsintsi pãnjili ti tsintsi njilji, cãti coshuri mplini cu bãcãtsi adunat?” Elji dzãsirã: “Doisprãdzatsi.” 20 “Cãndu pãrtsãi shaptili pãnji ti patru njilji, cãti coshuri mplini cu pãnji adunatã?” Elji dsãsirã: “Shapti.” 21 Sh-elu lã dzãsi a lor: “Ma cum ninga nu achicãsits?”

Vindicarea a Orbului dit Betsaida

22 Deapoea agiumsi tu Betsaida sh-lji adusirã un orb shi l-pãrãcãlsirã s-bagã mãna. 23 Atumtsea lo di mãnã orbulu, lu scoasi afoarã dit hoarã, shi dupã tsi lji-scuche tu oclji shi bãgã mãnjili pi nãsu, lu-ntribã macã videa tsiva. 24 Sh-elu, discljidzãnda ocljilji, dzãsi: “Ma vedu oaminj ca ponji tsi imnã.” 25 Sh-Isusul lã bãgã mãnjili napoi pristi ochljilji a lui sh-lu featsi s-veadã cãtrã nsus, shi atsilui lji si turnã videarea sh-videa ghini itsido. 26 Sh-Isusul lu-pitricu s-ducã la-casa a lui dzãcãnda: “Nu intrã tu horã sh-nu lji spunã a vãrui tsiva.”

Mãrtiria a Petrului

27 Deapoea Isusul s-dusi deadun cu ucenitsilji a lui pri hoarili a Cesareljei al Filip. Sh-tu cali lã-ntribã ucenitsilji a lui dzãcãndã: “Cai dzãc oamnjilji cã escu mini?” 28 Elji apãndisirã: “Niscãntsã Ioan Pãtidzãtorlu, altsã Ilia, sh-altsilji un dit prufitsilji.” 29 Sh-elu lã-dzãsi a lor: “Ma voi, cai dzãtsets cã escu?” Sh-Petrul apãndisinda lji-dsãsi: “Tini eshti Hristolu.” 30 Atumtsea elu lã ursi s-nu spunea a nitsiunu ti nãsu. 31 Deapoea Isusul apãrnji s-lã nveatsã a lor cã Hiljilu a-omlui prindi s-mundueascã di multi lucri, shi va-si s-alipideascã di aushilji, di ma mãrlji a-preftsilor sh-di scriblji, cã va si-s vatãmã shi dupã trei dzãli va s-injeadzã. 32 Sh-elu lã dzãsi aesti zboari pri fatsã. Atumtsea Petrul lu lo dinãparti sh-apãrnji s-lu vãrgheascã. 33 Ma elu s-nturnã, vidzu ucenitsilji a lui sh-lji aurlã a Petrului dzãcãnda: “Fudz di la mini, drac, cã tini nu ai minti ti lucrili al Dumnidzãu, ma ti lucrili a-oamnjilor.”

Unã Crutsi ti Caitsido

34 Sh-u acljimã ningã nãsu multsãmea cu ucenitsilji a lui, sh-lã dzãsi: “Caitsido tsi va s-yinã dupã mini, s-alipideascã bana a lui, s-ljea crutsea* a lui, shi s-mi urmeadzã. 35 Cã atselu tsi va s-ascapã bana a lui, va su-cheardã, ma atselu tsi va-su cheardã bana a lui ti itia a mea sh-ti evanghelul, va s-ascapã. 36 Tsi buneatsã va s-aibã omlu s-amintã ntreagã lumea ma cã ma napoea va s-cheardã suflitlu a lui? 37 Icã tsi poati s-da omlu tu alãxirea a suflitlui a lui? 38 Cã a caitsido tsi va-lji yinã rushãni trã mini sh-trã zboarili a meali namisa di aestã gheneratã cãrunã-cãlcatã shi amãrtioasã, trã atsea va lj-yinã rushãni sh-a Hiljilu a omlui, cãndu s-agiungã la mãrirea a Tatilui a lui, cu anghilji sãmtsã.”

9

1 Deapoea Isusul lã dzãsi a lor: “Dealihea vã-dzãc cã namisa di voi tsi hits aoa sãntu niscãntsã tsi nu-va u gusteadzã moartea ma nãinti tsi s-veadã cã va s-yinã cu puteari amirãriljea al Dumnidzãu.”

Fãnipsirea al Isus

2 Dupã shasi dzãli Isusul lo cu nãsu Petrul, Iacovul sh-Ioanul sh-li adusi dinãparti, singur atselji pri un munti analtu. Shi s-alãxi nãintea a lor. 3 Shi stranjili a lui si strãlutsirã shi s-featsirã albi ca neaua, ashã cum nu poati s-li alãgheascã nitsiun alghitor pri loc. 4 Sh-a lor lã si fãnipsi Elia cu Moisiu tsi ma zbura cu Isusul. 5 Atumtsea lo zborlu Petrul sh-lji dzãsi al Isus: “Nvitsãtore, trã noi easti ghini s-him aoa, s-adrãm trei cãlivi, unã trã tini, unã trã Moisiu shi unã trã Elia!” 6 Elu nu-shtia tsi s-dzãtsea, cã elji eara aspãrats.

7 Deapoea vini un nior tsi lã amvãli cu aumbra a lui, sh-dit nior ishi unã boatsi tsi dzãsi: “Aestu easti Hiljilu a meu vrut! Ascultats-lu!” 8 Shi trãoarã elji vidzurã avãrliga, ma nu vidzurã vãrã, dicãt singur Isusul cu nãshi. 9 Tora cãndu ma dipuna dit munti, Isusul lã-ordinã si nu spunã a vãrui lucrili tsi avea vidzut, pãnã-cãndu Hiljilu a-omlui s-nyeadzã dit mortsã. 10 Elji lu tsãnurã zborlu shi s-ntriba un cu alantu cã tsi va s-dzãtsea s-injeadzã dit mortsã. 11 Deapoea lu ntribarã dzãcãnda: “Cãtse scriblji dzãc cã ma nãinti prindi s-yinã Elia?” 12 Sh-elu, apãndisinda, lã dzãsi a lor: “Elia dealihea prindi s-yinã ma nãinti shi s-adarã itsido. Ma ashã cum easti scriatã trã Hiljilu a-Omlui, elu prindi s-hibã munduit sh-s-dispretsuit. 13 Ma mini ma vã-dzãc cã Elia vini sh-cu nãsu featsirã tsi vrurã, ashã cum easti scriatã ti nãsu.”

Ficiorlu Epileptic

14 Cãndu s-turnã la ucenitsilji a lui, vidzu unã multsãmi mari avãrliga di nãshi sh-niscãnts scribi tsi ma si-ncãcea cu nãshi. 15 Shi dinãoarã tutã multsãmea, cãndu lu vidzu, s-ciudisi sh-vini trãoarã la nãsu ti salutari. 16 Sh-elu lã ntribã scriblji: “Trã tse ma vã ncãceats cu nãshi?” 17 Sh-un dit multsãmea apãndisinda, dzãsi: “Nvitsãtore, ts-adush ficiorlu a meu tsi ari un duh mut, 18 shi u-acatsi iutsido, lu-plãscãneashti sh-elu spumeadzã, cãrtsãneashti dintsilji sh-lji ngljeatsã cicioarili. Lã dzãsh a ucenitsilor a tãlji su-aĝuneascã, ma elji nu puturã s-lu facã.” 19 Sh-elu dzãsi: “Gheneratã tsi nu-pistipseshti, pãnã-cãndu va s-hiu cu voi? Pãnã-cãndu va s-vã aravdã? Adutsets-lu aoa!” 20 Sh-elji lu-adusirã. Macãt duhlu lu vidzu, lu-plãscãni cu fuchii cilimeanlu tsi avea cãdzut mpadi, shi s-arucutea spumãnda. 21 Sh-Isusul lu-ntribã tat-su a lui: “Cãt chiro ari tsi s-fatsi aestã?” Sh-elu dzãsi: “Di cu njic. 22 Di multi ori lu ari arucatã tu foc sh-tu apã tra s-lu chearã, ma s-pots s-fats tsiva, s-ai njilã trã noi shi nã agiutã!” 23 Sh-Isusul lji-dzãsi: “Macã tini pots s-pistipseshtã, itsido easti putut trã atselu tsi pistipseashti.” 24 Dinãoarã tatlu a-ficiorlui, aurlãnda cu lãcri, dzãsi: “Mini pistipsescu, Doamne, agiutã ni-pistipsirea a mea!”

25 Atumtsea Isusul, vidzãnda cã multsãmea ma yinea trãoarã, lã aurlã al duhlu nicurat, dzãcãnda: “Tini duh tsi l-fats mut shi surdã, mini ti ursescu, s-eshi di la nãsu sh-nu intrã pute la nãsu.” 26 Sh-demonul, aurlãnda shi trunduinda, ishi di la nãsu. Sh-ficiorlu armasi ca mort, ashã cãt mults oaminj dzãtsea: “Ari murit.” 27 Ma Isusul lu-acãtsã di mãnã, lu-sculã sh-elu shidzu pi cicioari. 28 Cãndu Isusul intrã tu casã, ucenitsilji a lui lu ntribarã dinãparti: “Cãtse noi nu putum s-lu aĝunim?” 29 Sh-elu lã dzãsi a lor: “Aestã soi di duhuri nu-pots s-li aĝuneshti altã soi, dicãt mash cu pãrãcãlsiri.”

Isus Spuni Pridarea a Lui

30 Dupã tsi s-nchisirã di aclo, tricurã pri Galilei, sh-elu nu vrea s-lu shtibã vãrã. 31 Elu lã-nvitsa ucenitsilji a lui sh-lã dzãtsea a lor: “Trãoarã Hiljilu a-omlui va si s-prida tu mãnjili a oamnjilor sh-elji va lu vatãmã, sh-dupã tsi va s-hibã vãtãmatã, elu va s-injeadzã a-treia dzuã.” 32 Ma elji nu li-achicãsea atseali zboari sh-avea fricã s-lu ntriba Isusul.

Ma Marlu tu Amirãriljea al Dumnidzãu

33 Sh-agiumsirã tu Capernaum, sh-cãndu intrã n-casã, lã-ntribã: “Trã tsi vã ntribats namisa di voi pri cali?” 34 Ma elji pãpsirã, cã pri cali dzãtsea cu un-alantu cã cai di elji easti ma marlu. 35 Atumtsea elu shidzu, lã acljimã di doisprãdzatsilji sh-lã dzãsi a lor: “Macã vãrã va s-hibã protlu, prindi s-hibã ma nãpoi di tuts shi huzmichearlu a tutulor.” 36 Deapoea lo un cilimean sh-lu bãgã namisa a lor. Deapoea luãnda mbratsã lã dzãsi a lor: 37 “Caitsido tsi aproachi un dit aeshtã cilimenji tu numa a mea, mi aproachi mini, sh-caitsido tsi mi aproachi mini, nu mi aproachi mini, ma atselu tsi mi ari pitricut.”

Cai Easti cu Isus

38 Atumtsea Ioanul lo sborlu sh-dzãsi: “Nvitsãtore, noi vidzum un om tsi nu nã-urmeadzã, tsi li aĝunea demonjili tu numa a ta, sh-noi lu chidicãm cã elu nu yinea dupã noi.” 39 Ma Isusul dzãsi: “Nu lu chidicatsã cã nu ari om tsi poati s-facã thavmã tu numea a mea, sh-ma napoi s-greascã arãu trã mini. 40 Cã cai nu easti contra a noi, easti cu noi. 41 Caitsido tsi va vã da unã cupã cu apã tu numa a mea, cã hits a Hristolu, dealihea ma vã-dzãc cu sigurantsã cã nu va s-chearã plãtirea a lui.

Scandalili

42 Sh-cai va si scandalizeadzã un di aeshti njitsilji tsi pistipsescu la mini, va eara ma ghini ti nãsu s-lji spindzira tu zvercã unã cheatrã marã di moarã sh-si s-arucã tu amari. 43 Tora, macã mãna a ta ti scandalizeadzi ti amãrtii, talji-u, easti ma ghini trã tini s-intsri tu bana eternã cu mãna tsungã, dicãt s-ai doauã manji shi s-ti duts tu Ghehena, tu foclu tsi nu s-astindzi pute. 44 [Aclo iu iermul a lor nu moari sh-foclu nu s-astindzi.]* 45 Macã ciciorlu a tãu ti scandalizeadzi ti amãrtii, talji-u, easti ma ghini trã tini s-intsri tu banã shcljiop, dicãt s-ai doauã cicioari shi s-ti arucã tu Ghehena, tu foclu tsi nu s-astindzi pute. 46 [Aclo iu iermul a lor nu moari sh-foclu nu s-astindzi pute.] 47 Sh-macã ocljiul a tãu ti adutsi tu amãrtii, scoat-lu. Easti ma ghini trã tini s-intsri tu banã cu un ocljiu, dicãt s-ai doi oclji shi s-ti arucã tu Ghehena, 48 aclo iu iermul a lor nu moari sh-foclu nu s-astindzi pute. 49 Cã caitsido prindi s-sãreadzã tu foc sh-itsi curban prindi s-sãreadzã cu sari. 50 Sarea easti bunã, macã sarea cheari njurizma, cu tsi va lu turnats njiurizma? S-avets sari pri voi shi bãnats tu pace namisa di voi.”

10

Dispãrtsãrea

1 Dupã tsi fudzi di aclo, Isusul s-dusi tu locurili a Iudeiljei ningã Iordan, sh-nãpoi s-adunarã avãrliga di nãsu multsãmea. Elu nãpoi ahurhi s-lã nveatsã ashã cum eara adetea. 2 Sh-Fariseilji lu bãgarã tu provã shi lu ntribarã: “Macã ari izini bãrbatlu, s-lu alasã muljearea?” 3 Sh-elu, apãndisinda, lã dzãsi a lor: “Tsi vã ari ordinatã Moise?” 4 Elji dzãsirã: “Moise ari datã volji si-scrii cartea a dispãrtsãriljei shi su-alasã muljearea.” 5 Sh-Isusul apãndisinda lã-dzãsi a lor: “Trã itia a chitrisiriljei a inimilor a voastri elu u scriã atsea regulã. 6 Ma tu apãrnjita a adãrarãljei, Dumnidzãlu lã adrã mascrulu sh-theamina. 7 Trã aestã bãrbatul va alasã tatul sh-muma sh-va si s-mpriuneadzã cu muljearea a lui. 8 Ashã amindoilji va s-hibã un trup singur. Ashã elji nu sãntu ma doi, ma un trup singur. 9 Trã atsea omlu s-nu mpartsã atsea tsi Dumnidzãlu ari mpriunatã!” 10 Sh-la casã ucenitsilji a lui lu-ntribarã nãpoi trã aestã cauzã. 11 Atumtsea elu lã-dzãsi a lor: “Atselu tsi alasi muljearea a lui shi si nsoari cu unã altã, ncalcã cãruna cu nãsã. 12 Tutashã macã muljearea alasã bãrbatlu shi s-mãriti cu un altu, ncalcã cãruna.”

Isus shi Cilimenjilji

13 Atumtsea lji-adusirã niscãntsã cilimenji njitsi tsi elu s-bãga mãna pi nãshi. Ma ucenitsilji lji-vãrghirã atselji tsi lji adusirã. 14 Cãndu Isusul lu vidzu aestã, si nvirinã sh-lã dzãsi: “Alãsats-lji nitslji cilimenji s-yinã la mini sh-nu lji chidãcatsã, cã a lor easti amirãriljea al Dumnidzãu. 15 Dealihea ma vã dzãc cã caitsido tsi nu u-aproachi amirãriljea al Dumnidzãu ca un cilimean njicã, nu va s-intrã la nãsã.” 16 Shi cum lji lo mbratsã, lji ghinicuvãntã bãgãnda mãnjili pi nãshi.

Tinirlu Avut

17 Tora cãndu ma s-fãtsea etimu ti cali, ishi dininti trãoarã un om, s-dzinuclje dininti a lui, sh-lu-ntribã: “Nvitsãtore bun, tsi prindi s-facã tsi s-mushtinitescu bana di totãna?” 18 Sh-Isusul lji-dzãsi: “Cãtse nji-dzãts bun? Vãrã nu easti bun, dicãt mash un singur, Dumnidzãlu. 19 Tini li cunoshti ordinli: ‘Nu calcã cãruna. Nu vatãmã. Nu fur. Nu fã mãrtirii arãdioasã. Nu arãd. Tinjisea tatãlu a tãu shi muma a ta.’” 20 Sh-elu apãndisinda, lji-dzãsi: “Nvitsãtore, tuti atseali mini li-am faptã di cu njic.” 21 Sh-Isusul lu vidzu cu vreari sh-lji dzãsi: “Un lucru tsã lipseashti: vindã tuti tsi ai shi dã-li a niavutsilor shi va s-ai unã yishteari tu tser. Deapoea haidi, ljea crutsea sh-mi urmeadzã.” 22 Sh-elu s-nvirinã trã aesti sboari sh-fudzi amãros cã avea multi averi.

23 Sh-Isusul dupã tsi arucã mutrita avãrliga, lã dzãsi a ucenitsilor a lui: “Cãt greu easti trã atselji tsi au aveari s-intrã tu amirãriljea al Dumnidzãu!” 24 Ucenitsilji s-ciudisirã di zboarili a lui. Iarã Isusul gri nãpoi sh-lã dzãsi a lor: “Hilji, cãt greu easti tsi s-intrã tu amirãriljea al Dumnizdãlu [atselji tsi s-andoapirã la avearea]*. 25 Easti ma lishor s-treacã pri guva a-aclui unã cãmilã dicãt s-intrã un avut tu amirãriljea al Dumnidzãu.” 26 Sh-elji s-ciudisirã sh-ma multu sh-dzãtsea cu un alantu: “Atumtsea cai poati si-ascapã?” 27 Ma Isusul lã vidzu sh-dzãsi: “Aestã trã oamnjilji easti nipututã, ma nu ti Dumnidzãlu. Cã itsido easti pututã ti Dumnidzãlu.” 28 Atumtsea Petrul lo sborlu sh-dzãsi: “Noi alãsãm itsido sh-ti urmãm tini.” 29 Isus apãndisinda, dzãsi: “Dealihea ma vã dzãc cã nu ari vãrã om tsi ari alãsat casa, fratsilji, surãrili, tatlu, muma, hiljilji icã agrili trã mini sh-trã evanghelul, 30 shi s-nu-ljea tora, tu aestu chiro unã sutã di ori ma mult cãsi, frats, surãri, mumi, hilji sh-agri, deadun cu avinãrili sh-tu eta alantã, tu bana eternã. 31 Sh-multsã di protsilji va s-hibã atselji di ma napoi, shi atselji di ma nãpoi va s-hibã protsilji.”

Hiljilji al Zevedeu

32 Atselji eara pri cali cãtrã Ieruzalem, shi Isus imna dininti. Sh-atselji eara trumuxits sh-lu urma cu fricã. Sh-elu lã adunã di doisprãdzatsilji nãpoi dinãparti sh-ahurhi s lã dzãcã tsi va s-lji undzeascã: 33 “Noi ma nidzem cãtrã Ieruzalem shi Hiljilu a omlui va s-prida a arhipreftsilor sh-a scribilor, sh-elji va lu giudica cu moarti sh-va lu prida tu mãna a pãgãnjilor. 34 Aeshti va lu pizueascã, va lu scuchi, va lu zãpãleascã sh-va lu vatãmã, ma elu a treia dzuã va s-injeadzã.” 35 Atumtsea Iacovul sh-Ioanul, hiljilji al Zevedeu s-apruchearã la Isus sh-lji dzãsirã: “Nvitsãtore, noi vrem tsi tini s-fats trã noi atsea tsi va-s-tsã-cãftãmu.” 36 Shi elu lã-dzãsi a lor: “Tsi vrets s-fac trã voi?” 37 Elji lji-dsãsirã: “Alas-nã tsi s-nã apunãm un di nandreapta a ta shi alantu di nastãnga a ta tu mãrirea a ta.” 38 Sh-Isusul lã dzãsi a lor: “Voi nu-shtits tsi cãftats! Putets voi s-bets cupa a munduirilor tsi mini va s-beu shi s-vã pãtidzats cu atselu pãtigiuni tsi mini escu pãtidzat?” 39 Elji dzãsirã: “Ie, putem.” Sh-Isusul lã dzãsi a lor: “Dealihea va s-bets atsea cupã tsi va su beu mini, sh-va-s-vã pãtidzats cu atsea pãtigiuni tsi mini escu pãtidzat, 40 ma nu easti ndreptul a meu tsi s-apunã di nandreapta a mea icã di nastãnga a mea, ma easti trã atselji tsi easti adratã.” 41 Sh-cãndu li avdzãra aesti, alantsã dzatsi ahurhirã s-nãreascã contra al Iacov sh-al Ioan. 42 Ma Isus lã acljimã ningã nãsu sh-lã dzãsi: “Voi lu shtits cã atselji tsi s-acljeamã domnitor a lumiljei lã chivernisescu atselji, sh-mãrilji a lor foloseascã pristi nãshi puterea a lor, 43 ma atsea nu prindi s-undzeascã namisa di voi. Macã vãrã di voi tsi va s-facã mari, va s-hibã huzmichearlu a vostru. 44 Sh-caitsido di voi tsi va s-hibã protlu, va s-hibã huzmichearlu a tutulor. 45 Cã sh-Hiljilu a omlui nu-vini s-lji huzmitipseascã, ma s-huzmitipseascã shi di dari bana a lui ca prets ti acumprarea a multsilor.”

Orbul al Ierico

46 Ashãtsi agiumsirã tu Ierico. Cãndu elu ma isha di Ierico cu ucenitsilji a lui sh-cu unã multsãmi mari, hiljilu al Timaeu, Bartimeul orbu, eara apunat mardzina di cali sh-cãfta. 47 Cãndu elu avdzã cã atselu tsi ma tritsea eara Isus Nazareas, apãrnji s-aurlã shi s-dzãcã: “Isus, Hiljilu al David, njiliua-mi!” 48 Multsã lji-aurla s-pãpsea, ma elu aurla sh-ma multã: “Hiljlu al David, njiliua-mi!” 49 Sh-Isus chindrui sh-ordinã tsi s-lu acljeamã. Elji lu acljimarã orbulu, dzãcãnda: “Curaiu, scoalã-ti, elu ma ti acljeamã!” 50 Atumtsea elu lu-arucã nclo mantolu a lui, si-sculã sh-vini la Isus. 51 Sh-Isus lji-dzãsi: “Tsi vrei s-tsã fac mini!” Orbulu lji-dzãsi: “Rabboni, s-nji-si s-toarnã videarea!” 52 Sh-Isus lji-dzãsi: “Imnã, pistipsirea a ta ti vindicã!” Sh-trãoara atsilui lji si-turnã videarea shi s-nchisi pri cali dupã Isus.

11

Intrarea al Isus tu Ierusalim

1 Tora cãndu s-apruchearã di Ierusalem, cãtrã Betfaghe sh-Betania, ningã Muntili a Masnjilor, Isus pitricu doi di ucenitsilji a lui, 2 dzãcãnda: “Imnats tu hoara di dininti a-voastrã, sh-ma cãt s-intrats aclo, va s-aflats un gumãric ligat, tsi nu lji-avea ncãlicat vãrã. Dizligats-lu sh-adutsets-lu la mini. 3 Sh-macã vãrã vã-dzãtsi: ‘Cãtse ma fãtsets ashã?’, apãndisits-lã: ‘L-hãrzãeashti Domnulu. Elu va u-toarnã trãoarã aoa.’ ” 4 Elji s-dusirã shi aflarã gumãriclu ligat aproapi di unã ushã, pi cali sh-u-dizligarã. 5 Niscãntsã di atselji tsi eara aclo lã dzãsirã a lor: “Tsi fãtsets? Cãtse dizligats gumãriclu?” 6 Aeshtã l-apãndisirã ashã cum lã avea dzãsã Isusul sh-elji lji alãsarã s-fugã. 7 Atumtsea lji-adusirã al Isus cãricilu, bãgarã pri supru mantolul a lor sh-elu s-apunã pi nãs. 8 Mults oaminj ashtirna stranjili a lor pri cali sh-alantsilji tãljea dedzi di ponj sh-li aruca pri cali. 9 Sh-cum atselji tsi nidzea nãinti, sh-atselji tsi yinea dupã Isus, aurla sh-dzãtsea:

“Hosana!*

Ghinicuvãntatã easti atselu tsi yini tu numa a Domnului!

10 Ghinicuvãntatã easti amirãriljea al David, tatãl a nostru tsi yini tu numa a Domnului.

Hosana tu locurili multi analti!”

11 Ashã intrã Isus tu Ieruzalem sh-tu templu. Sh-dupã tsi vidzu ghini itsido, bãgã oarã cã eara amãnat, ishi deadun cu doispridzatsilji cãtrã Betania.

Hiclu Uscat

12 Alantã dzuã, cãndu ishirã di Betania elu avea foami. 13 Sh-vidzãnda di diparti un hic tsi avea frãndzi, elu s-dusi di videari nacã putea s-afla tsiva aclo. Ma cãndu s-apruche nu aflã tsiva, dicãt frãndzi, cã nu eara chirolu a hitsilor. 14 Sh-Isus lji gri a hiclui, dzãcãnda: “Vãrã s-nu mãcã pute frut di la tini.” Sh-ucenitsilji a lui lu-avdzãrã.

Cãtãrsirea a Templui

15 Ashã agiumsirã tu Ieruzalem. Isusul dupã tsi intrã tu templu, apãrnji s-lji aĝuneascã atselji tsi vindea shi acumpãra nãuntru a templui sh-li rãsturnã measili a alãxitorilor di pãradzi shi scamnili a vinditorilor di purunghi. 16 Sh-nu alãsa vãrã tsi s-purta lucri prit templu. 17 Sh-lã nvitsa, dzãcãnda: “Vahi nu easti scriatã: ‘Casa a mea va s-acljeamã casa a pãrãcãlsirljei di tuti natsiunili’? Voi, lu avets adratã ca unã pishtireauã di furi!” 18 Tora scriblji sh-mãrilji a preftsilor cãndu li avdzãrã aesti sboari cãfta cã cum s-lu vãtãma, ma avea fricã di nãsu, cã tutã multsãmea eara ciudisit di nvitsãtura a lui. 19 Cãndu s-featsi searã, Isusul ishi nafoarã di cãsãbã.

Pistipsirea Alihioasã

20 Tu alantã dzuã dimineatsa, tricãnda vidzurã cã hiclu eara uscat dit rãdãtsinã. 21 Sh-Petrul adusi a-minti shi lj-dzãsi: “Nvitsãtore, ia, hiclu tsi tini blãstimash easti uscat.” 22 Sh-Isusul apãndisinda lã dzãsi a lor: “Avets pistipsirea al Dumnidzãu! 23 Dealihea vã-dzãc, macã vãrã va lji dzãc aishtui munti: ‘Scolã-ti shi arucã-ti tu amari’, sh-nu va s-aibã dilemã tu inima a lui, ma va s-pistipseascã cã atsea tsi ma dzãtsi va s-facã, itsido va s-lji si-adarã. 24 Trã atsea ma vã dzãc cã tuti atseali tsi voi cãftats pãrãcãlsinda, pistipsits cã va li-loats sh-va-vã si da a voauã. 25 Sh-cãndu ahurhits s-pãrãcãlsits, macã avets tsiva contra a vãrui, ljirtats-lu tsi sh-Tatãlu a vostru tsi easti tu tseruri, s-vã ljeartã amãrtiili a voastri. 26 [Macã voi nu ljirtats, nitsi Tatãlu a vostru tsi easti tu tseruri, nu va-s-vã ljeartã amãrtiili a voastri.]”†

Ntribarea a Fariseilor

27 Deapoea elji vinirã nãpoi tu Ierusalem, sh-cãndu elu imna prit templu, mãrilji a preftsilor, scriblji, sh-aushilji s-apruchearã, 28 sh-lji dzãsirã: “Cu tsi puteari li fats tini aesti lucri? Cai ts-u deadi aestã puteari tsi s-li fats aesti lucri?” 29 Sh-Isusul apãndisinda lã dzãsi a lor: “Sh-mini va vã fac un ntribari. Apãndisits-nji sh-mini va vã-dzãc cã cu tsi puteari li fac aesti lucri. 30 Pãtidzarea a Ioanului eara dit tser icã di la oaminji? Apãndisits-nji.” 31 Elji ahurhirã s-minduea namisa di nãshi: “Ma s-dzãtsem ‘dit tser’, elu va s-dzãc: ‘Atumtsea cãtse voi nu lji-pistipsitã?’ 32 Ma s-lji dzãtsem ‘di la oamnjili…’ ” (elji avea fricã di populu, cã tuts dzãtsea cã Ioanlu easti dealihea un prufit). 33 Trã atsea apãndisinda, lji dzãsirã al Isus: “Nu lu-shtim.” Sh-Isusul apãndisinda, lã dzãsi a lor: “Nitsi mini nu ma vã-dzãc cã cu tsi puteari li fac aesti lucri.”

12

Ayinjitorlji Arãlji

1 Sh-deapoea apãrnji s-lã greascã cu parabolã: “Un om siminã unã ayinji, u avãrligã cu gardu, adrã unã loc di zdruminari aua, adãrã un pirĝu trã vigljeari sh-lã-u pistipsi a niscãnts ayinjitori sh-deapoea s-dusi diparti. 2 Sh-tu chirolu a cutseariljei pitricu un sclav la ayinjitorlji di loari di nãshi unã parti di auã a-ayinjiljei. 3 Ma elji lu-acãtsarã, lu bãturã sh-lu turnarã cu manjili goali. 4 Elu pitricu nãpoi un altã sclav, ma elji dupã tsi lu-agudirã cu chetri, lu pliguirã tu cap sh-u turnarã rushinat. 5 Nãpoi pitricu ninga un altã, ma elji lu vãtãmarã. Ma nãpoi pitricu mults altsã sh-di aeshti mults lji-bãturã, shi alantsilji lji-vãtãmarã. 6 Lj-armasi ninga un di pitritseari: hiljilu a lui vrut. Tu soni l-pitricu sh-atselu dzãcãnda: ‘Ti hiljilu a meu va s-aibã respect.’ 7 Ma ayinjitorilji dzãsirã un cu alantu: ‘Aestu easti clirunomlu, hai s-lu vãtãmãm shi s-nã armãnã a noauã clirunumia.’ 8 Sh-lu acãtsarã, lu-vãtãmarã, sh-lu-arucarã nafoarã di ayinji. 9 Tsi va s-facã domnul a-ayinjiljei? Elu va s-yinã sh-va s-lji chearã ayinjitorlji shi ayinjea va u-da a alantsilor. 10 Ma nu u-avets ghivãsitã aestã scritura: ‘Cheatra tsi masturlji u-arcarã, s-featsi cheatra a cohilui?* 11 Atsea easti faptã di la Domnul sh-easti unã thavmã tu ocljilji a noastri.’ ” 12 Sh-elji cãftarã s-lu acatsã, cã achicãsirã cã elu lã avea dzãsã atsea parabolã contra a lor, ma avea fricã di multsãmea, sh-lu-alãsarã sh-fudzirã.

Plãtirea a Tãxilor

13 Dupã atsea lji-pitricurã niscãntsã Farisei sh-Ierodianji tsi s-lu acãtsa tu zboari. 14 Aeshti vinirã sh-lji dzãsirã: “Nvitsãtore, noi lu shtim cã tini eshtã dealihea sh-nu ntreghi di vãrã, cã nu badzã oarã fãnipsirea a-oamnjilor, ma lji nvetsã calea a Dumnidzãlui dupã ndriptatea. Easti ndreptu s-plãteshti taxa a Cezarlui icã nu? Prindi s-u plãtim icã nu?” 15 Ma elu, cunuscãnda ipucrizia-a lor, lã-dzãsi: “Cãtse mi bãgats tu provã? Adutsets-nji un denar tsi s-lu ved!” 16 Elji lji-adusirã. Shi elu lã dzãsi a lor: “A cui easti aestã fatsã sh-aestu priscris?” Elji lji-dzãsirã: “A Cesarului.” 17 Atumtsea Isus apãndisi sh-lã dzãsi a lor: “Dats-lji a Cesarului atsea tsi easti a Cesarului, sh-a Dumnidzãlui atsea tsi easti a Dumnidzãlui.” Sh-elji s-ciudisirã cu nãsu.

Sadutseilji sh-Injearea

18 Deapoea vinirã niscãntsã Sadutsei tsi dzãc tsi nu ari injeari, sh-lu ntribarã dzãcãnda: 19 “Nvitsãtore, Moisul nã-alãsã scrisã tsi cãndu moari fratili a vãrui sh-alasi muljearea ni-fãrã cilimenji, fratili a lui prindi si-nsoarã cu veduva tra s-lji facã dupãyinitori a fratilui. 20 Tora eara shapti frats, protlu si-nsurã sh-muri ni alãsatã cilimenji. 21 U lo a doilu, ma sh-elu muri ni-alãsat cilimenji, tutashã sh-a treilu. 22 Di shaptilji u loarã di muljeari sh-murirã, sh-nu alãsarã clirunonji (dupãyinitori). Sh-dupã tuts muri sh-muljearea. 23 La injeari, cãndu va-s injeadzã, muljearea a cui di nãshi va s-hibã ea? Cã di shapti u-avurã muljeari.” 24 Isusul apãndisinda lã dsãsi a lor: “Trã atsea voi hits tu cãbati cã nu li-shtits nitsi scriturili nitsi putearea a Dumnidzãlui. 25 Cãndu oaminjilji va s-injeadzã dit mortsã, nitsi va si-nsoarã, nitsi va si s-mãritã, ma va s-hibã ca anghilji dit tser. 26 Cãt di nyearea a mortsilor, nu avets ghivãsit tu cartea a Moisiul cã cum gri Dumnidzãlu dit rudz dzãcãnda: ‘Mini escu Dumnidzãlu al Abraham, Dumnidzãlu al Isac, sh-Dumnidzãlu al Iacov.’ 27 Elu nu easti Dumnidzãlu a mortsãlor, ma Dumnidzãlu a yiilor. Ashã cã voi fãtsets cãbati.”

Ursirea Atsea Marea

28 Sh-un di scriblji tsi avea avdzãtã zburarea a lor, achicãsinda cã elu lã avea apãndisitã ghini, s-apruche sh-lu-ntribã: “Cai easti protlu di tuti ordinãrili?” 29 Sh-Isusul apãndisi: “Protlu ordin a tutulor easti: ‘Ascultã Izrael! Domnul, Dumnidzãlu a nostru easti singur Domn.’ 30 Shi ‘S-vrei Domnulu, Dumnidzãlu a tãu, cu tutã inima a ta, cu tutã suflitlu a tãu, cu tutã mintea a ta, sh-cu tutã putearea a ta!’ Aestã easti protlu ordin. 31 Shi a doilu lji-undzeashti aishtui: ‘S-lu vrei aproapilu a tãu ca vetea a ta.’ Nu ari altã ordin ma marã di aestu.” 32 Shi scriblu lji dzãsi: “Ghini, nvitsãtore. Ai dzãsã dupã alihea, cã ari singur un Dumnidzã sh-nu ari vãrã altu dicãt elu. 33 Shi s-lu vrei cu tutã inima, cu tutã mintea, cu tutã suflitlu sh-cu tutã putearea, shi s-lu vrei aproapilu ca vetea a ta, ma multu di cãt olocaustlji sh-curbãnjilji.” 34 Isusul vidzãnda cã atselu eara apãndisitã cu minti, lji dsãsi: “Tini nu eshti diparti di amirãriljea a Dumnidzãlui.” Sh-vãrã altã nu cutidzea s-lu ntriba.

Hristolu, Hiljilu al David

35 Sh-Isusul nvitsãnda tu templu, dsãsi: “Cum pot s-dzãc scriblji cã Hristolu easti Hiljilu al David? 36 Cã mash Davidul, prit Suflitlu Sãmtu dsãsi:

‘Domnulu lji-dsãsi a Domnului a meu:

“Shedz tu nandreapta a mea,

pãn-cãndu s-lji facã neamitsilji a tãlji scamnã

di cicioarili a tali.” ’

37 Idhiul Davidul lu acljeamã Domn, cum poati elu s-hibã hiljilu a lui?” Sh-multsãmea lu avdza cu harauã.

Ipucrizia a Scribilor

38 Sh-elu lã dsãtsea a lor tu nvitsãtura a lui: “Afirits-vã di scriblji, tsi arãsescu s-imnã cu stranji lundzi shi s-lji saluteadzã tu padi, 39 shi s-aibã protili locuri tu sinagogã sh-protili locuri uspetsi. 40 Elji mãcã cãsili a veduvilor shi tra si s-veadã, s-pãrãcãlsescu multu. Elji va s-ljea un giudicari ma greu.”

Oferta a Veduvãljei

41 Isusul s-apunã nãinti di cutia a aishteariljei sh-mutrea oamnjili tsi bãga nãuntru denar, avutslji bãga nãuntru ma multu. 42 Vini unã veduvã niavutã sh-bãgã doi pãradz njitsi, tsi fac un cuadrant.† 43 Sh-Isusul lji-acljimã ucenjitsili a lui ningã nãsu sh-lã dsãsi: “Vã dzãc dealihea cã aestã veduvã niavutã ari bãgat tu cutii ma multu di tuts alantsilji. 44 Cã tuts bãgarã nãuntru dit primultulu a lor, ma ea cu ni-avearea a ljei bãgã tutã tsi avea di bãnari.”

13

Prufitsia di Templu

1 Cãndu elu ma ishea dit templu, un di ucenitsilji a lui lj-dsãsi: “Nvitsãtore, vedz tsi chetri shi tsi adãrãturi!” 2 Sh-Isusul apãndisinda lj-dsãsi: “Li vedz aesti adãrãturi mãri? Nu va s-armãnã cheatrã pisti cheatrã ni dãrãmat.”

Ahurhirea a Durearilor trã Amintari

3 Sh-dupã tsi elu eara apunat pri Muntili a Masnjilor nãinti a templui, Petrul, Iacovul, Ioanul shi Andrea lu ntribarã dinãparti: 4 “Dzã-nã, cãndu va s-facã aesti lucri sh-cai va s-hibã semnul a chirolu tsi tuti atseali lucri va s-facã?” 5 Isusul apãndisinda a lor ahurhi s-dzãcã: “Bãgats mintea s-nu vã-arãdã vãrã. 6 Cã va-s yinã multsã pi numa a mea dzãcãnda: ‘Mini escu Hristolu.’ Sh-va si s-arãdã multsã oaminji. 7 Ma cãndu s-avdzãts si zburãscu di alumti sh-di hãbãri di alumti, nu vã cutrimburats, cã aesti lucri prindi si s-adarã, ma nu va s-hibã bitisita. 8 Va sã scoalã natsiunea contra a natsiunãljei, amirãriljea contra a amirãriljei, va s-facã cutremburi pri multi locuri, va s-aibã jali di pãni sh-mintituri. Atseli lucri va s-hibã ahurihirea a durearilor di amintari. 9 Cãshtigats-vã ti bana a voastrã! Cã va vã prida la giudicãtorlji sh-va vã batã tu sinagogã. Va vã scoatã nãinti a guvernatorilor shi a amiradzilor trã itia a mea tsi s-mãrtirsits nãinti a lor. 10 Ma nãinti prindi tsi s-hibã predicatã evanghelul la tuts oamnjili. 11 Cãndu va vã aducã s-vã prida, s-nu avets gaile di ma nãinti trã atsea tsi prindi s-dzãtsets shi s-nu minduits tsiva. Dzãtsets tsi vã yini tu minti tu oara atsea, cã nu hits voi tsi grits ma easti Duhlu Sãmtu. 12 Tora fratili va prida fratilu a lui la moarti shi tatãlu hiljilu, sh-hiljilji va sã scoalã contra a pãrintsilor sh-va lã facã s-moarã. 13 Voi va s-hits aurats di tuts trã itia a numãljei a mea, ma atselu tsi va s-aravdã pãnã tu soni, va s-hibã ascãpat.”

Munduirea Atsea Mara

14 “Sh-cãndu s-u videts urãtsãmea a-aspãrgãturãljei [tsi easti spusã di prufitul Daniel], tsi sta aclo iu nu prindi s-eara [cai ghivãseashti s-aducheascã], atumtsea atselji tsi va s-hibã tu Iudea, s-fugã pri muntsã. 15 Atselu tsi easti pri citia a casãljei, s-nu dipunã, sh-nitsi s-intrã tu casã di loari tsiva di la casa-a lui. 16 Atselu tsi va s-hibã tu cãmpu, s-nu s-toarnã nãpoi di loari stranjilu a lui. 17 Tora cavai di muljerili sãrtsinati sh-atseali cu njitsi tu sinã, tu atseali dzãli. 18 Pãrãcãlsits-vã tsi fudzirea a voastrã s-nu hibã iarna. 19 Cã tu atsea dzuã va s-hibã unã munduiri mari, ma mara dit apãrnjita a adrariljei a omlui tsi featsi Dumnidzãlu pãnã azã, sh-ahtari nu va s-aibã pute. 20 Macã Domnulu nu va li-avea shcurtatã atseli dzãli, nitsiunu om nu va s-ascãpa, ma Domnulu li shcurtã atseali dzãli trã itia a aleptsilor tsi elu lã aleapsi. 21 Atumtsea macã vãrã va vã-dzãcã: ‘Ia, Hristolu easti aoa’, icã: ‘Easti aclo’, nu lu pistipsitsã. 22 Cã va s-easã hristoshi arãdioshi sh-prufits arãdioshi tsi va s-facã semnji shi thavmati tsi s-arãdã, ma s-poatã sh-aleptsãlji. 23 Ma voi bãgats minti! Ia, mini vã spushã ti itsido.”

Turnarea a Hiljilui a Omlui

24 “Tu atseali dzãli, dupã munduirea atsea, soarili va sã scutidiseascã sh-luna nu va s-da lunjina a ljei. 25 Stealili a tserlui va s-cadã sh-puterili di tu tseruri va s-trundueascã. 26 Atumtsea va lu veadã Hiljilu a omlui yininda pri niori, cu puteari mari sh-mãriri. 27 Atumtsea elu va pitreacã anghilji a lui sh-va li-adunã aleptsãlji a lui dit patruli vimturi, dit mardzina a loclui pãnã tu mardzina a tserlui.”

Parabola a Hiclui

28 “Tora achicãsits nvitsãtura a hiclui: cãndu dedzili a lui s-muljeadzã shi scoatã frãndzi, voi u shtits cã veara easti aproapi. 29 Ashã sh-voi, cãndu va videts cã ma s-facã aesti lucri, s-lu shtits cã Hiljilu a omlui easti aproapi, ningã ushã. 30 Dealihea ma vã dzãc: cã aestã gheneratã nu va s-treacã, pãnã cãndu tuti aesti va s-hibã adrati. 31 Tserlu sh-loclu va s-treacã, ma zboarili a meali nu va s-treacã.”

Bãgats Oarã ti Chirolu di Soni

32 “Cãt di atsea dzuã sh-di atsea oarã, vãrã nu u shtii, nitsi anghilji dit tser, nitsi Hiljilu, ma mash Tatãlu. 33 Bãgats minti, s-hits dishtiptat shi pãrãcãlsits-vã, cã nu shtits cãndu va s-hibã oara. 34 Easti ca un om tsi nchisinda ti cali, alasi casa a lui shi da puteari a huzmichearilor a lui, cathiun tu loclu a lui, sh-portarlu lu urseashti s-hibã dishtiptat. 35 Trã atsea stats dishtiptat, cã nu lu shtits cãndu va s-yinã domnulu ali casi, seara ma njeadzãnoapti, cãndu cãnti cucotulu, ma dimineatsa, 36 tsi turnãnda niashtãptat, s-nu vã aflã tu somn. 37 Tora, aestã tsi vã dzãcã a voauã, lã-u dzãcã a tutulor: S-hits dishtiptat!”

14

Apofãsirea a Preftsilor

1 Dupã doauã dzãli eara Pashtili sh-Adzãmili, sh-ma mãrilji a preftsilor shi scriblji cãfta cum s-lu acãtsa Isusul cu ilei, shi s-lu vãtãma. 2 Ma dzãtsea: “Nu tu chirolu a sãrbãtoarãljei, tsi s-nu aibã mintiturã tu popul.”

Isus tu Betania

3 Isusul eara tu Betania, tu casa al Simon tsi eara lepros, sh-cãndu eara la measã intrã unã muljiear cu un vasã di alabastru cu untulem njiurizmos cu nard curat, multu scump sh-ea lu frãmsi vaslu di alabastru sh-lji lu-vãrsã untulemlu pri cap. 4 Niscãntsã s-nãrãirã sh-dzãsirã: “Cãtse tutã aestã hãrgiuiri a untulemlui?” 5 Cã aestu untulem putea s-vindea ma multu di trei suti di denari shi aesti si s-da a niavutsilor. Sh-eara nevrisits cu nãsu. 6 Ma Isusul dzãsi: “Alãsats-lu! Cãtse u munduits? Ea featsi un lucru bunã trã mini. 7 Cã niavutsilji va lji avets totãna cu voi, sh-cãndu s-vrets, putets s-lã fãtsets ghini. Ma mini nu va mi-avets totãna. 8 Ea featsi atsea tsi putu, aumsi di ma nãinti truplu a meu trã ngrupari. 9 Dealihea ma vã dzãcã cã tu tutã dunjeaua iutsido tsi va s-hibã predicat aestu evanghelu, va sã spunea shi atsea tsi ea featsi, trã adutsearea aminti a ljei.”

Pretsul a Pridariljei

10 Atumtsea Iuda Iscariotul, un di doisprãdzatsilji, s-dusi la mãrilji a preftsilor tsi s-prida Isusul. 11 Sh-elji cãndu lu avdzãrã, s-hãrsirã sh-lji tãxirã cã va lji da pãradzi. Ashã elu cãfta oara tsi prindi trã pridari.

Etimãsirea a Pashtiljei

12 Tu prota dzuã a Adzãmilor, cãndu s-featsi curbanlu a Pashtiljei ucenitsilji a lui dzãsirã: “Iu vrei s-nidzem s-adrãm di mãcari Pashtili?” 13 Sh-elu pitricu doi di ucenjitsili a lui dzãcãnda: “Imnats tu cãsãbã sh-aclo va s-adunats un om tsi tsãni un stamnã plinã cu apã, urmats-lu atselu. 14 Sh-aclo iu elu va s-intrã, dzãtsets-lji a domnului ali casi: ‘Nvitsãtorlu ntreabi: Iu easti udãlu tsi putem s-mãcãm Pashtili cu ucenitsilji a melji?’ 15 Sh-elu va vã spunã nsus unã udã marã uidisitã sh-gata. Aclo etimãsits trã noi.” 16 Ucenitsilji a lui s-dusirã, agiumsirã tu cãsãbã aflarã ashã cum dzãsi elu, sh-etimãsirã Pashtili.

Tsina a Pashtiljei

17 Cãndu s-featsi searã, Isusul vini cu doisprãdzatsilji. 18 Cãndu ma shidea la measã sh-ma mãca, Isusul dzãsi: “Dealihea vã dzãcã cã un di voi tsi ma mãcã cu mini, va mi vindã.” 19 Atumtsea elji ahurhirã sã nvirineadzã sh-dzãtsea un cu alantu: “S-nu hiu mini?” [Shi un altã dzãsi: “S-nu hiu mini?”]* 20 Sh-elu, apãndisinda lã dzãsi a lor: “Easti un di doisprãdzatsilji tsi moalji cu mini tu cãtsãn. 21 Ma Hiljilu a omlui ma s-dutsi cum easti scriatã trã nãsu, ma cavai di atselu om tsi vindi Hiljilu a omlui. Va eara ma ghini trã nãsu, tsi atselu om s-nu eara amintat pute!”

Pisti-ligarea atsea Noaua

22 Sh-cãndu elji ma mãca, Isusul lo pãnea, u ghinicuvãntã, u pãrtsã, sh-lã-u deadi a lor dzãcãnda: “Loats sh-mãcats. Aestu easti truplu a meu.” 23 Deapoea lo cupa, lu hãrãstãsi, lã-u deadi a lor sh-tuts biurã di nãsã. 24 Atumtsea lã dzãsi: “Aestu easti sãndzilu a meu, a pisti-ligariljei, tsi s-vearsi trã multsã. 25 Dealihea vã dzãcã cã nu va beau ma dit carpolu a ayinjiljei pãnã tu atsea dzuã cãndu va s-u beau di nou tu amirãriljea al Dumnidzãu.” 26 Sh-dupã tsi cãntarã un himn†, ishirã shi s-dusirã cãtrã Muntsili a Masnjilor.

Isusul sh-Petrul

27 Isusul lã dzãsi a lor: “Voi tuts va s-vã scandalizats cu mini aestã searã, cã easti scriatã:

‘Va lu agudescã picurarlu

sh-oili va s-arãspãndeascã.’

28 Ma dupã tsi va mi-injedz, mini va mi duc nãinti di voi tu Galilea.” 29 Sh-Petrul lji-dzãsi: “Ca s-hibã cã tuts alantsilji si scandalizeadz cu tini, mini nu va mi scandalizescu.” 30 Sh-Isusul lji-dzãsi: “Mini ma ts-dzãcã dealihea cã azã, tu aeastã noapti, nãinti tsi cucotlu s-cãntã doauã ori, tini va mi alipideshti trei ori.” 31 Ma elu insistãnda, dzãtsea: “Sh-ca s-hibã cã prindi s-mor cu tini, nu va ti alipidescu pute.” Unã soi dzãsirã sh-tuts alantsilji.

Isus tu Ghetsemani

32 Deapoea agiumsirã la un loc tsi s-acljima Ghetsemani, sh-elu lã dzãsi a ucenitsilor a lui: “Apunats-vã aoa, pãnã cãndu mini s-hiu pãrãcãlsitã.” 33 Sh-lo cu nãsu Petrul, Iacovul sh-Ioanul, sh-ahurhi s-aibã fricã sh-agonii. 34 Sh-lã dãsi a lor: “Suflitlu a meu easti multu nvirinat, pãnã tu moarti, armãnets aoa shi s-hits dishtiptat.” 35 Sh-cum s-dusi niheam nãinti, cãdzu pi dintsi shi s-pãrãcãlsea, tsi ma s-eara putut, s-fudzea di la nãsu aestã oarã. 36 Sh-dzãsi: “Abba, Tate, itsido trã tini easti putut, dipãrteadz-lu di la mini aestã cupã. Ma nu atsea tsi voi mini, ma atsea tsi vrei tini!” 37 Apoia s-turnã nãpoi, sh-lji aflã durnjinda sh-lji dzãsi a Petrului: “Simon ma dornji? Nu putush s-stai dishtiptat nitsi unã oarã? 38 Armãnets dishtiptat sh-pãrãcãlsits-vã tsi s-nu intrats tu cãrteari. Duhlu easti etimu, ma truplu easti niputut.” 39 S-dipãrtã nãpoi shi s-pãrãcãlsi dzãcãnda idhiili zboari. 40 Cãndu s-turnã, lã aflã nãpoi tu somn, cã ocljilji a lor eara greli sh-elji nu shtia tsi s-apãndisea. 41 S-turnã di a treia oarã sh-lã dzãtsi a lor: “Ninga ma durnjits sh-vã discurmats. Agiundzi, vini oara! Ia, Hiljilu a omlui ma s-prida tu mãnjili a amãrtioshilor. 42 Sculats-vã, s-ni dutsem. Ia, atselu tsi ma mi prida easti aproapi!”

Acãtsarea al Isus

43 Sh-tu atsea oarã, cãndu elu ninga ma grea, vini Iuda, un di doispridzatsilji, sh-cu nãsu unã multsãmi marã cu spãts sh-cu pãlenji, pitricut di mãrlji a preftsilor, di scriblji sh-di aushlji. 44 Sh-elu tsi ma lu pridea lji avea datã a-lor un semn: “Atselu tsi va s-bashu, elu easti. Acãtsats-lu shi adutsets-lu cu mari cãshtigã.” 45 Sh-cum agiumsi s-apruche trãoarã la nãsu sh-lji dzãsi: “Rabbi, Rabbi!” Sh-lu bãshe. 46 Atumtsea elji bãgarã mãna pri nãsu sh-lu-acãtsarã. 47 Un di atselji tsi s-alfa aclo, scoasi spata, agudi sclavlu a arhipreftului sh-lji tãlje ureaclja. 48 Sh-Isusul apãndisinda, lã dzãsi: “Avets vinit cu spãts sh-cu pãlenji tsi s-mi acãtsats? 49 Cathi dzuã earam namisa di voi tu templu nvitsãnda sh-voi nu mi acãtsat. Ma aestã s-fatsi tra si mplineascã Scriturili.” 50 Atumtsea ucenitsilji lu alãsarã sh-fudzirã tuts. 51 Sh-un tinir, tsi era anvãrtit cu un pãndzã pi truplu dispuljat ma lu urma, sh-elji lu acãtsarã. 52 Elu u alãsã pãndza sh-fudzi dispuljat.

Isus Nãinti al Sinedru

53 Atumtsea elji lu dusirã Isusul la arhipreftlu iu s-adunarã mãrilji a preftsilor, aushlji shi scriblji. 54 Petrul lu urmã di diparti pãnã nãuntru tu pãlatlu a arhipreftului shi s-apunã aclo deadun cu vigljitorlji shi s-ncãldza ningã foc. 55 Sh-mãrilji a preftsilor sh-tutã sinedrul cãfta mãrtirii contra al Isus s-lu vãtãma, ma nu ma afla. 56 Multsã oaminj fãtsea mãrtirii arãdioasã contra a lui, ma mãrtiriili a lor nu s-uidisea. 57 Atumtsea niscãntsã si scularã sh-mãrtirsirã cu ilei contra a lui dzãcãnda: 58 “Noi lu avem avdzãtã cã tsi ari dzãsã: ‘Mini va lu aspargã aestu templu adratã cu mãnji, sh-di trei dzãli va s-adarã un altu tsi nu easti faptã di oamnjilji.’ ” 59 Ma nits ti aestã mãrtiria a lor nu s-uidisea. 60 Atumtsea si sculã arhipreftul namisa di cunvendã sh-lu ntribã Isusul dzãcãnda: “Nu apãndiseshti dip? Tsi ma mãrtirsescu aeshtã contra di tini?” 61 Ma elu pãpsi sh-nu apãndisi dip. Arhipreftul nãpoi lu ntribã sh-lji dzãsi: “Tini eshti Hristolu, Hiljilu a Ghinicuvãntatlui?” 62 Sh-Isusul dzãsi: “Mini escu. Sh-voi va lu videts Hiljilu a omlui apunat tu nandreapta a Puteariljei shi vininda cu norilji a tserlui.” 63 Atumtsea arhipreftul, arupãnda stranjili dzãsi: “Tsi ananghi avem ti mãrtirioshilji? 64 Voi lu avdzãt blãstemlu, cum lu videts?” Sh-tuts lu giudicarã cu moarti. 65 Sh-niscãntsã ahurhirã s-lu scuchea, s-lji anvãlea fatsa, shi s-lu agudea cu shupleacã shi s-lji dzãtsea: “Prufitipsea!” Sh-vigljitorlji lu agudea.

Petrul Arniseashti Isusul

66 Cãndu Petrul eara nghios tu ubor, vini un di huzmichearili a arhipreftului. 67 Sh-cãndu vidzu Petrul tsi ma s-ncãldza, lu vidzu cu cãshtiga sh-lji dzãsi: “Sh-tini earai cu Isus Nazareas.” 68 Petrul alipidãnda dzãsi: “Nu lu cunoscu, sh-nu achicãsescu tsi dzãtsi.” Deapoea ishi nafoarã tu intrata a uborlui sh-cucotlu cãntã. 69 Sh-huzmicheara vidzãnda nãpoi ahurhi s-lã greascã atsilor tsi eara aclo: “Aestu easti di nãshi.” 70 Ma elu nãpoi u-ari alipidat. Sh-niheamã ma nãpoi oamnjili lji dzãsirã nãpoi a Petrului: “Dealihea tini eshti un di atselji, cã tini eshti Galilean sh-grearea a ta s-cunoashti.” 71 Ma elu ahurhi s-blastimã shi si spigiurã: “Mini nu lu cunoscu atselu om ti cai ma grits.” 72 Sh-cucotlu cãntã di a doaua oarã. Atumtsea a Petrului lj-vini tu minti zborlu tsi Isusul lji avea dzãsã: “Ma nãinti tsi cucotlu s-cãntã di doauã ori, tini va mi aleapidz trei ori.” Sh-cum mindui aestã, plãmsi.

15

Isusul Nãinti al Pilat, Guvernatorlu Romac

1 Curund dimineatsa mãrilji a preftsilor cu aushilji, scriblji sh-tut Sinedriul fãtsea consiliu, u ligarã Isusul, lu dusirã nafoarã sh-lji-lu-deadirã al Pilat. 2 Sh-Pilatul lu ntribã: “Tini eshti amirãlu a Iudeilor?” Sh-elu apãndisinda lji dzãsi: “Tini dzãts!” 3 Mãrilji a preftsilor lu acuza di multi lucri, ma elu nu apãndisea dip. 4 Pilatul lu ntribã nãpoi dzãcãnda: “Nu apãndiseshti dip? Vedz ti cãti lucri ti acuzeascã!” 5 Ma Isusul nu apãndisi dip, sh-Pilatul armasi ciudisitã. 6 Tu cathi sãrbãtoari eara ca adet tsi sãlãghea a lor un hãpsãnit, caitsido tsi populu cãfta. 7 Sh-eara tu hapsi un om acljimatã Baraba, deadun cu sotsilji a lui rebilj, tsi avea faptã un vãtãmari la un ribiljusiri. 8 Sh-multsãmea, aurlãnda, ahurhi tsi s-caftã s-facã ashã cum avea faptã totãna cu nãshi. 9 Iarã Pilatul lã apãndisi a lor dzãcãnda: “Vrets s-vã sãlãghescu amirãlu a Iudenjilor?” 10 Cã lu shtia tsi mãrilji a preftsilor lu avea pridatã di inati. 11 Ma mãrilji a preftsilor deadirã curaiu a multsãmiljei s-cãfta sãlãghirea al Baraba. 12 Sh-Pilatul lo zborlu nãpoi sh-lã dzãsi a lor: “Tsi vrets s-fac cu atselu tsi voi lu acljimats amirãlu a Iudeilor?” 13 Elji aurlarã nãpoi: “Crutsisits-lu!” 14 Sh-Pilatul lã dzãsi a lor: “Ma tsi arãu ari faptã?” Atumtsea elji aurlarã sh-ma multu: “Crutsisits-lu?” 15 Trã atsea Pilatul vrãnda s-lji arãsea a multsãmiljei, lã-u sãlãghi Baraba. Sh-dupã tsi zãpãlirã Isusul, lã-u deadir a lor tsi s-lu crutsisea.

Pizuirea Nãinti a Crutsisiriljei

16 Sh-suldatsilji lu-dusirã Isusul tu uborlu di nãuntru, tu pretorium sh-adunarã tutã cohorta. 17 Lu-nviscurã cu mitashi, lji mplãtirã unã cãruni di schinji sh-lji-u bãgarã pri capã 18 Deapoea ahurhirã s-lu saluteascã, dzãcãnda: “Sãnãtati amirãlu a Iudeilor!” 19 Sh-lu agudea pristi capã cu un cãlam, lu scuchea sh-dzinucljinda dininti a lui, lu alãvda. 20 Dupã tsi arãsirã cu nãsu, lu disviscurã mitasha, lu nviscurã cu stranjili a lui, sh-lu scoasirã afoarã s-u crutsisea.

Crutsisirea

21 Elji ursirã un cãlãtor, Simonul di Cirenea tsi s-turna dit agru, tatãlu al Alexandru sh-al Rufi, tsi s-lu tsãnea crutsea a lui. 22 Deapoea lu dusirã Isusul tu loclu acljimatã Golgota, tsi va s-dzãcã “Loclu a Cafcãljei.” 23 Lji deadirã s-bea yinã misticat cu njirã, ma elu nu u lo. 24 Sh-dupã tsi lu crutsisirã, lji pãrtsãrã stranjili a lui sh-arcarã soarti tsi s-shtia tsi va avea cathiunu. 25 Eara oara a treia* cãndu lu crutsisirã. 26 Scritura tsi spunea itia a cãtiĝurisiriljei tsi eara bãgatã pristi nãsu dzãtsea: “Amirãlu a Iudeilor.” 27 Deadun cu nãsu crutsisirã doi furi, un tu nandreapta a lui sh-alantu tu nastãnga a lui. 28 [Ashã si mplini Scritura tsi dzãtsi: “Elu s-luguri cu urutsilji.”]† 29 Sh-atselji tsi tritsea atsia aproapi lu ngiura sh-giucãnda caplu, dzãtsea: “Tini tsi aspãrdzeai templu sh-lu adrai di trei dzãli, 30 ascapã-ti sh-dipunã di crutsi.” 31 Tutashã sh-mãrilji a preftsilor shi scriblji arãdãnda dzãtsea cu un alantu: “Alantsilji lã ascãpã, ma elu nu poati s-ascapã. 32 Hristolu, amirãlu a Israelui, s-dipunã tora di crutsi tsi s-lu videm shi s-lu pistipsim.” Sh-atselji tsi eara crutsisit deadun cu nãsu, lu ngiura.

Moartea al Isus

33 Deapoea cãndu vini a shasea oarã, ntuneariclu amvãli tut loclu pãnã la a noaua oarã. 34 Sh-la oara a noaua Isusul aurlã cu boatsi analtã: “Eloi, Eloi lama sabacthani?”, tsi va s-dsãcã: “Dumnidzãlu a meu, Dumnidzãlu a meu cãtse mi ai alãsat?” 35 Sh-niscãntsã di atselji di aproapi, cãndu avdzãrã, dzãsirã: “Ia, elu ma greashti al Ilia!” 36 Atumtsea un di nãshi vini trãoarã mulje un sfungar tu puscã, sh-dupã tsi u bãgã tu un cãlami lji-u deadi s-bea, dzãcãnda: “Alãsats-lu, s-videm macã va yinã Ilia s-lu dipun nghios.” 37 Ma Isusul cum featsi un sghileari mari deadi suflitlu. 38 Sh-velul‡ tu templu s-disicã pi dau di nsus pãnã nghios. 39 Centurionul tsi stãtea nãinti al Isus, cãndu vidzu cã Isusul zghili ashã, sh-deadi suflitlu, dzãsi: “Dealihea aestu om eara Hiljilu a Dumnidzãlui!” 40 Atsia eara tutashã sh-muljerili tsi videa di diparti. Namisa di nãsi eara Maria Magdalena sh-Maria, muma a Iacovul atsel njiclu sh-al Iose, sh-Salomeia, 41 tsi lu avea urmat sh-lji avea huzmitipsitã di cãndu eara tu Galile, eara sh-multi alti tsi avea vinit deadun cu elu tu Ieruzalem.

Ngruparea

42 Tora s-apruche seara, sh-eara Etimãsirea, tsi va s-dzãcã apirirea di Sãmbãtã, 43 Iosif dit Arimatea, un consilier respectat, cai ashtipta amirãriljea a Dumnidzãlui, cu curaiu intrã la Pilatul shi cãftã truplu al Isus. 44 Sh-Pilatul s-ciudisi tsi tora elu avea murit. Acljimã centurionlu sh-lu ntribã macã avea murit di mult chiro. 45 Shi cum si siguripsi di centurionlu, lji lu alãsã truplu al Iosif. 46 Aestu, dupã tsi acumpãrã unã pãndzã, lu dipunã Isusul di crutsi, lu amvãrti cu pãndzã sh-lu bãgã tu un murmintu tsi erea disfapt tu cheatrã, deapoea arucuti un cheatrã dininti di usha a murmintului. 47 Sh-Maria Magdalena sh-Maria, muma al Iose mutrea iu lu bãgarã.

16

Nyearea al Isus

1 Cum tricu Sãmbãta, Maria Magdalena sh-Maria, muma al Iacov, sh-Salomea, acumpãrarã njurizmati s-nidzea s-aundzea Isusul. 2 Dimineatsa tu prota dzuã a stãmãnãljei, multu curund, eali vinirã la murmintu cãndu ma isha soarili. 3 Sh-dzãtsea namisa di nãsi: “Cai va nã-u arucuteascã cheatra di la intrarea a murmintului?” 4 Ma cãndu scularã ocljilji, vidzurã cã cheatra eara arucutitã cu tutã cã eara multu mari. 5 Intrarã la murmintu sh-vidzurã un tinir tsi eara apunat di nandreapta, nviscut cu albi, sh-armasirã aspãrati. 6 Ma elu lã dzãsi a lor: “Nu vã aspãrats! Voi cãftats Isus Nazareanul tsi eara crutsisitã, elu s-nyie, nu easti aoa. Ia, loclu iu eara bãgatã. 7 Tora imnats s-lã-dzãtsets a ucenitsilor a lui sh-a Petrului cã elu ma s-dutsi dininti di voi tu Galilea, aclo va lu videts ashã cum vã dzãsi.” 8 Sh-eali ishirã trãoarã sh-fudzirã dit murmintu cã li acãtsã cutremburlu sh-ciudia, sh-nu lji-dzãsirã tsiva a vãrui cã avea fricã.

Isusul Nyeat Vidzut di Niscãntsã

9 [Tora Isusul dupã tsi eara nyeat dimineatsa tu prota dzuã a stãmãnãljei, s-fãnipsi prota ali Marii Magdalena, di la cai avea aĝunit shapti demonji. 10 Ea s-dusi sh-lu spusi a lor tsi eara deadun cu nãsã tsi vãita sh-plãndzea. 11 Ma aeshtsã cãndu avdzãrã cã eara yiu shi s-vidzu di ea nu lu pistipsirã. 12 Dupã aesti lucri, s-fãnipsi tu unã altã formã a doilor di nãshi, tsi ma nidzea tu hoarã. 13 Sh-elji s-dusirã sh-lu spusirã la alantsi, ma nitsi aeshti nu lu pistipsirã.

Isusul Nyeat cu Ucenitsilji

14 Tu soni s-fãnipsi a unsprãdzatsilor cãndu eara la measã sh-lji vãrghi trã nipistipsirea a lor sh-trã chitrisirea a inimãljei, cã nu avea pistipsitã la nãshi tsi lu avea vidzutã nyeat. 15 Deapoea lã dzãsi a lor: “Nidzets tu tutã lumea sh-predicats evanghelul a tutulor. 16 Atselu tsi pistipseashti shi s-pãteadzi, va s-hibã ascãpat. Ma atselu tsi nu ari pistipsit va s-hibã giudicat. 17 Aesti sãntu semnili tsi va s-urmeadzã atselji tsi va s-pistipseascã: tu numa a mea elji va li aĝuneascã demonjilji sh-va s-greascã limbi nali, 18 va li acatsã cu mãna nãpãrtsili, sh-macã va s-bea tsiva ti muriri, nu va s-facã tsiva arãu, va s-bagã mãnjili pi lãndzitslji sh-aeshti va s-vindicã.”

Scularea al Isus tu Tser

19 Domnul Isus, dupã tsi lã gri a lor, si sculã tu tser shi s-apunã tu nandreapta a Dumnidzãlui. 20 Deapoea elji fudzirã sh-predicarã iutsido, iarã Domnul lucra deadun cu nãshi sh-alihipsea zborlu cu seamnili tsi lu urma. Amin.]*

* 5:2 murmintsã Easti una guvã tãljat tu chieatrã, iu Ideilji li bãga mortsili a lor.

* 6:37 200 di denari easti ma putsãn di plãtirea a unui an.

* 7:16 Aestu stih nu s-aflã tu itsi manuscrisã grãtseascã.

† 7:27 cilimenjilji Vrea s-dzãc cilimenjilji a Israelui, shi cãtsãlji a cãnjilor va s-dzãc nu-iudenjilji.

* 8:34 s-ljea crutsea Va s-dzãc s-hii etimu s-ti munduieshti shi s-mori tsi s-ti duts dupã Hristolu.

* 9:44 Aesti douã stihuri nu s-aflã tu alti manuscrisi.

* 10:24 Aestu stih nu s-aflã tu alti manuscrisi.

* 11:9 Hosana-vrea s-dzãc, Alãvdari a Dumnidzãului.

† 11:26 Atselu stih nu s-aflã tu alti veaclji manuscrituri.

* 12:10 Easti unã cheatrã di sus tsi u tsãni ngãrcarea a casãljei.

† 12:42 Easti pãradz nicu dip, un monetu.

* 14:19 Tu alti manuscrisi aestã nu s-aflã.

† 14:26 Eara un adet a Iudeilor tsi s-cãnta un psalm tu vahtea a Pashtiljei. Nãinti di mãcari elji cãntau Ps. 113-114 shi Ps. 115-118 dupã vahti di mãcari.

* 15:25 Ora a treia va s-dzãc ora noauã dimineatsa

† 15:28 dit Isaia 53:12

‡ 15:38 Velul easti unã pãndzã tsi dipartsi doauã udãdzili

* 16:20 Aesti stihuri nu s-aflã tu alti manuscrisi

1 Timoteu

1

2

3

4

5

6

Prota Epistolã Cãtrã Timoteu

1

1 Pavlul, apostul al Isus Hristos, cu dimãndãciunea al Dumnidzãu, Ascãpãtorlu a nostru, sh-al Domnu Isus Hristos, tsi easti nãdia a noastrã, 2 al Timoteu, hiljilu a meu alihios tu pisti:

Har, njilã sh-pace di la Dumnidzãlu Tatãl a nostru sh-di la Isus Hristos, Domnul a nostru.

Timoteu Prindi s-Ncuntreadzã Nvitsãtorlji Atselji Arãdioshi

3 Ashã cum ti pãrãcãlsii cãndu mi nchisii cãtrã Machidunii, shedz tu Efes s-dimãndzã niscãntsã oaminji tsi s-nu nveatsã ma nvitsãturi arãdioasi, 4 s-nu ascultã mituluyii sh-ghenealoghii tsi nu au bitisiri, tsi facã ncãceari ma multu dicãt nãintirea a faptilor a Dumnidzãlui sh-tsi s-andoapir tu pisti. 5 Nãetea aishtei dimãndãciuni easti vrearea di-la unã inimã curatã, di-la unã conshtintsã chischinã sh-di-la unã pisti fãrã ipucrizii. 6 Niscãntsã, cara s-dipãrtarã di aesti lucri, s-turnarã la zboari goali. 7 Elji vor s-hibã nvitsãtori a legiljei, ma nu aduchescu nitsi atseali tsi dzãc, nitsi atseali tsi spun cu sigurantsã. 8 Sh-noi shtim cã legea easti bunã, macã omlu u foloseashti cum prindi. 9 Noi shtim, cã legea nu easti faptã ti ndreptul, ma ti atselji tsi ncalcã legea, trã-ribeljilji, trã atselji fãrã-dumnidzã, trã amãrtioshlji, trã nisãmtsãlji sh-lãvoshilji, trã atselji tsi vatãmã tatãl sh-muma, trã vãtãmãtorlji, 10 trã curvarilji, trã homosexualjilji, trã arãchitorilji a oamnjilor, trã arãditorilji, trã atselji tsi ncalcu spigiurarea, sh-trã caitsido altu tsi easti contra a nvitsãturãljei atsiljei sãnãtoasã. 11 Aestã nvitsãturã easti dupã Evanghelul a mãririljei a ghinicuvãntatlui Dumnidzã tsi nji si pistipsi a njia.

Harul al Domnu ti Pavlu

12 Mini hãristisescu Hristolu Isus Domnul a nostru, tsi nji deadi fuchii, cã mi aflã axiu trã pistipsiri, sh-mi bãgã tu lucru. 13 Cu tutã cã cama nãniti earam blãstimãtor, avinãtor sh-tiran, Dumnidzãlu nji deadi njilã, cã li fãtseam di nishtirea sh-nipistipsirea a mea. 14 Harea a Domnului a nostru nji si deadi cu artirsiri deadun cu pistipsirea sh-vrearea tu Isus Hristos. 15 Aestu zbor easti pistipsit sh-axiu ti aprucheari didip: Hristolu Isus vini tu lumi ti ascãpari amãrtioshlji, di la cai mini escu protlu. 16 Trã atsea mi njiluii mini ca protlu a amãrtioshilor, tsi Isus Hristolu s-aspunã ma nãinti tu mini tutã arãvdarea a lui, tsi s-earam ca urnechi trã atselji tsi va s-pistipseascã tu nãsu trã bana eternã. 17 Trã atsea a Amirãlui eternu, nimuritlu, nividzutlu, singurlu Dumnidzã, s-lji hibã tinjii sh-mãriri tu eta a etilor! Amen.

Lucrul al Timoteu

18 Ma ts-u pistipsescu aestã dimãndãciuni, hiljiu a meu Timote, dupã prufitipsirili tsi s-featsirã ma nãinti trã tini, tsi dupã atseali s-fatsã alumta atsea buna, 19 tsãnãnda pistea sh-unã conshtintsã bunã. Niscãntsã alipidãnda, cãdzurã di pistea a lor. 20 Di aeshti suntu Imeneu sh-Alexandrul, tsi mini lji pridedu tu mãnjili a Satanlui tsi s-nveatsã s-nu blastimã.

2

Dimãndãciunili trã Pãrãcãlsiri

1 Tsã fac rigeai nãinti di tuti, si s-facã spigiurari, rugãciunji, interviniri sh-hãristisiri trã tuts oaminjilji, 2 trã amiradzlji sh-trã tuts atselji cai suntu tu puteari, tra s-putem s-tritsem unã banã arihãtipsitã sh-tu pace cu itsi dumnidzãsiri sh-tinjii. 3 Aestã easti bunã sh-arisitã nãintea al Dumnidzãu, Ascãpãtorlu a nostru. 4 Elu va tsi tuts oamnjilji si ascapã shi s-agiungã la cunushtearea a alihiljei. 5 Un easti Dumnidzãlu, sh-un singur easti misitlu ntrã Dumnidzãlu sh-oamnjilji: Hristolu Isus om, 6 tsi deadi bana ca arãscumpãrari trã tuts, ca mãrtirii tu chirolu tsi prindi. 7 Trã atsea mini mi bãgarã predicãtor sh-apostul – dzãc alihea, nu arãd – nvitsãtor la pãngãnjilji tu pisti sh-tu alihea. 8 Voi, tsi bãrbatslji s-pãrãcãlsescã iutsido, sculãnda mãnjili atseali curati, fãra nãriri sh-fãrã ngrãnji. 9 Tutashã, voi tsi sh-muljerili si nveascã cu simplitati, cu tãpinii sh-cu tinjii, sh-nu cu cusitsi sh-cu furii, cu mãrgãritãri sh-cu stranji scumpi, 10 ma cu fapti buni, cum lã-au hari a muljerilor tsi suntu spigiurati la Dumnidzãu. 11 Muljearea s-nveatsã tu tãtseari, sh-cu sumbãgari trã tuti. 12 Mini nu u alasã muljearea tsi s-nveatsã, sh-nitsi s-aibã autoritati pristi bãrbatlu, ma si sta tãcutã. 13 Cã ma nãinti s-featsi Adamlu, sh-deapoea Eva. 14 Sh-nu s-arãsi Adamlu, ma muljearea s-arãsi sh-cãdzu tu amãrtii. 15 Cu tutã atsea ea va si-ascapã prit amintarea a cilimenjilor, macã ea va armãnã tu pisti, tu vreari sh-tu sãmtãtsiri cu tãpinii.

3

1 Aestu zbor easti pistipsit: Macã vãrã va si s-facã episcop, lucru bun va. 2 Lipseashti tsi episcoplu s-hibã fãrã cusuri, bãrbat a unei singur muljeari, mintimen, misurat, respectat, oaspitor, cãdãr s-nveatsã sh-altsã, 3 s-nu hibã datã dupã yinlu, s-nu hibã violent, ma s-hibã arãvdãtor, s-nu hibã gindãvos, s-nu hibã tãmãchear a pãradzilor. 4 Elu prindi s-hibã om tsi u nicuchireashti ghini casa a lui sh-prindi s-aibã cilimenjilji ursits sh-cu multu respect. 5 Cã macã vãrã nu shtii s-nicuchireascã casa a lui, cum va s-aibã cãshtigã ti bisearica a Dumnidzãlui? 6 Episcoplu s-nu hibã macãt-turnat tu pisti, tra s-nu lji creascã mintea shi s-cadã tu pozita a cãtãdzicãsiriljei a draclui. 7 Elu prindi s-aibã mãrtirii bunã di la atselji di nafoarã, tsi s-nu cadã tu rushinari shi s-nu s-acatsã tu laclu a draclui.

8 Tutashã diaconjili prindi s-hibã cu tinjii, nu cu doauã fãts, s-nu si s-da dup multu yin, s-nu hibã tãmãchear di amintatic ni-ndreptu. 9 Elji prindi s-tsãnã cu conshtintsã curatã mistiryiul a pistiljei. 10 Aeshti si s-bãgã ma nãinti tu provã, deapoea s-facã huzmitipsirea a lor macã suntu fãrã cusuri. 11 Muljerili a lor s-hibã tinjisiti, nu munafitsi, ma misurati sh-pistimeni tu itsido. 12 Diaconjilji s-hibã bãrbatsilji a unei singur muljeari, s-lã nicuchireascã ghini cilmenjilji sh-alants oaminji ali fumelji. 13 Cã atselji tsi au faptã ghini diaconia, amintã numã bunã shi mari sigurantsã tu pistea al Isus Hristos.

14 Ma ts-li scriu aesti lucri cã am nãdii cã va yinã trãoarã la tini, 15 ma, ma mi amãnai, sã shtii cã cum oamnjilji prindi si s-poartã tu casa al Dumnidzãu, cã voi crishtinjilji hits bisearica a Dumnidzãlui atsilui yiulu, colona shi thimeljiu a alihiljei. 16 Shi fãrã shubei cã mistiryiul a pistiljei easti mari:

Hristolu s-fãnirusi tu trup,

s-ndriptã tu Duh,

s-aspusi la anghilji,

s-ghinihãbãrsi la pãngãnjilji,

s-pistipsi tu lumi,

s-anãltsã tu mãriri.

4

Dimãndãciunili al Timoteu

1 Duhlu dzãtsi curat, cã tu chirolu di soni niscãntsã va u aleapidã pistea, sh-va urmeadzã duhurili arãdioasi shi nvitsãturili a demonjilor. 2 Atselji nveatsã arãdearili cu ipucrizii, sh-au conshtintsã moartã, sh-arsã cu her ardios. 3 Elji va curmu nsurarea shi va s-vã urseascã s-nu mãcats niscãnti di mãcãrili tsi Dumnidzãlu adrã si s-ljea cu hãristisiri di atselji tsi pistipsescu shi l-cunoscu alihea. 4 Cã itsi fãpturã a Dumnidzãlui easti bunã sh-tsiva nu easti ti arucari, macã s-ljea cu hãristisiri, 5 cã easti sãmtsãsitã prit zborlu a Dumnidzãlui sh-prit pãrãcãlsirea. 6 Macã lã-li nvetsi aesti lucri a fratsilor sh-a surãrilor, tini va s-hii un huzmichear bun al Isus Hristos, hrãnit cu zboarili a pistiljei sh-a nvitsãturãljei atsiljei buni, tsi urmeshti. 7 Dipãrteadzã-ti di pãrãvuliili zurliti sh-prufani, shi nveatsã-ti tu dumnidzãsiri, 8 cã talimea a truplui easti ti putsãn chiro axiu, ma dumnidzãsirea easti axiu ti itsido, cã ari tãxirea a banãljei di tora sh-atsiljei tsi va yinã. 9 Aestu zbor easti pistipsit sh-axiu di apruchiari didip. 10 Trã-aestã, noi ma lucrãm multu shi alumtãm, cã avem nãdãit la Dumnidzãlu atsel yiulu, tsi easti Ascãpãtorlu a tuts oamnjilor, sh-ma multu a pistimenjilor. 11 Ursea aesti shi nvetsã-li aesti lucri. 12 Vãrã s-nu u atimuseascã tinireatsa a ta atsea noaua, ma fã-ti exemplu di pistimenji tu zbor, tu purtari, tu vreari, tu pisti sh-tu chischineatsã. 13 Bagã mintea la ghivãsirea discljisã a Scriturãljei, la urnipsirea shi la nvitsãturã pãnã s-yinã mini. 14 Nu lalasã dupã mãnã doara tsi ts-easti datã prit prufitipsiri, cu bãgarea a mãnjilor pri tini di-la aushlji. 15 Minduia-ti di aesti shi s-armãnji didip tu aesti, tsi nãintarea a ta s-hibã vidzut di tuts. 16 Afirea-ti tini sh-nvitsãtura a ta, veaglji aesti lucri, cã, fãcãnda ashãtsi, va s-ascachi bana a ta shi atselji tsi ti ascultã.

5

Veduvili, Aushilji shi Sclayilji

1 Nu vãrghea cu aspru un aush, ma urnipsea-lu ca tatãli a tãu, sh-ma tinirlji ca frats, 2 moashili ca muma, fetili ca surãri cu chischineatsã. 3 Tinjisea veduvili tsi suntu tu ananghi. 4 Macã unã veduvã ari ficiori sh-nipots, aeshti s-nveatsã ma nãinti sã spunã dumnidzãsirea cãtrã atselji di casa a lor shi s-tinjiseascã pãrintsãlji a lor, cã aestã easti arãsitã nãintea a Dumnidzãlui. 5 Shi atsea tsi easti dealihea veduvã sh-ari armasã singur, nãdãeashti la Dumnidzãlu shi armãni tu spigiurari shi tu rugãciunji noapti sh-dzuã. 6 Iarã atsea tsi bãneadzã nifrãnat, cu tutã cã bãneadzã, easti moartã. 7 Dimãndã-lã sh-aesti, tsi nitsiunã s-nu hibã cu cusuri. 8 Macã vãrã nu s-cãshtigheadzi di oamnjilji a lui, sh-ma multu di atselji a casãljei a lui, elu u ari alipidat pistea shi easti ma arãu di un nipistimen. 9 Unã veduvã si s-registreadzã tu lista a veduvilor, ma s-hibã nu ma noauã di shaidzãtsi di anji, shi s-aibã avutã un singur bãrbat. 10 Ea s-aibã mãrtirii trã fapti buni, tsi ari criscutã cilimenjilji a ljei, ari ashtiptatã xenjilji, ari aspilatã cicioarili a sãmtsãlor, ari agiutat niavutslji, shi easti puituitã dipriunã cu itsido lucru bunã. 11 Ma nu aproachi veduvili ma nali, cã, cãndu va si s-da dupã vrearili a lor, va s-arniseascã Hristolu sh-va caftã si s-mãritã. 12 Deapoea ljea pri nãsi giudicata, cã au ncãlcat pistea di prota. 13 Meti eali si nveatsã s-hibã timbeli imnãnda casã di casã, sh-nu mash timbeli, ma sh-dãrdãroasi zburãnda di geaba. 14 Trã atsea, voi tsi veduvili atseali nali si s-mãritã, s-aibã cilimenji, si s-facã nicuchiri a cãsilor shi s-nu da a contrarlui vãrã itii trã greari ti arãu, 15 cã niscãnti tora s-turnarã s-urmeadzã Satanlu. 16 Macã vãrã pistimen ari veduvi trã cãshtigari, s-li agiutã shi s-nu si facã sartsinã a bisearicãljei, tsi bisearica s-poatã s-agiutã atseli tsi suntu tu ananghi. 17 Aushilji tsi chiverniseascã ghini lucrili a bisearicãljei, si s-tinjiseascã di doauã ori, ma multu atselji tsi s-apustusescu cu predicari sh-cu nvitsari. 18 Cã Scritura dzãtsi: “Nu lji leagã gura a boului cãndu alunseashti tu grãnar,” shi: “Lucrutorlu u ari cu dhichi paga a lui.”* 19 Nu aproachi nitsi unã acuzã contra un aush, mash cãndu ari doi icã trei martiri. 20 Iarã atselji tsi amãrtisescu vãrghea-lji nãintea a tutulor, tsi sh-alantsãlji s-au fricã. 21 Mini ti spigiurã nãintea a Dumnidzãlui, al Hristos Isus sh-a anghiljilor atsilor aleptsã, tsi s-li fatsã aesti dimãndãciuni fãrã pri-giudicari, shi nu fã tsiva cu hãtãri. 22 Nu aĝunjiseati s-badzã mãnjili la varã tsi su numeshti trã huzmitipsiri shi nu ti fã urtac tu amãrtiili altsilor. Veaglji-ti chischin! 23 Nu bea mash apã, ma ljea putsãn yin di stomaclu a tãu sh-di lãngoarili a tali atseli multi. 24 La niscãntsã oaminji amãrtiili s-veadã lishor sh-imnã nãintea a lor tu giudicatã, iarã la altsã s-veadã ma napoi. 25 Tutashã, sh-faptili atseali buni s-ved, ma sh-atseali tsi suntu nividzuti nu pot s-armãnã ascumti.

6

1 Tuts tsi sãntu sum giuglu a sclãvililjei si lji lugurseascã nicuchirlji a lor axii ti itsi tinjii, tsi numa a Dumnidzãlui sh-nvitsãtura a noastrã nu si s-ngiurã. 2 Shi atselji tsi li au nicuchirlji pistimenji, s-nu lji atimuseascã cã sãntu frats, ma s-lã servireascã sh-ma ghini, cã atselji tsi au hãiri di lucrul a lor sãntu pistimenji sh-vruts.

Nvitsãtori Arãdioshi sh-Vrearea trã Pãradz

Nveats-lã aeasti lucri sh-dimãndã-lã. 3 Macã vãrã nveatsã unã nvitsãturã altã shi nu ascultã zboarili atseali sãnãtoasi a Domnului a nostru Isus Hristos sh-nvitsãtura dupã dumnidzãsirea, 4 elu easti fudul shi nu shtii tsiva. Elji va ma multu debatsili shi ncãcearili cu zboari, di-la cai s-amintã zilia, ncãcearea, ngiurãrili, shubeili atseli arãli, 5 debatsili di geaba a oamnjilor cu minti asparti shi guliti di alihea, tsi minduescã cã dumnidzãsirea easti trã amintari. 6 Ma dumnidzãsirea adutsi un mari amintatic, macã omlu s-hãrseashti cu atsea tsi ari. 7 Cã noi nu avem adus tsiva tu aestã dunjauã, sh-nu va-lom tsiva cu noi. 8 Macã avem s-mãcãm shi s-nã nvishtem, s-himã hãrãstisitã cu aestã. 9 Ma atselji tsi vor si s-facã avuts, cad tu cãrteari, tu cearc sh-tu multi orixi ni-minduiti sh-zãrãsiti, tsi li afundusescu oaminjilji tu cãdeari sh-aspãrdzeari. 10 Cã vrearea di pãradzi easti rãdãtsina a tut arãlilor, shi avãnda orixi multã, niscãntsi s-dipãrtarã di pisti sh-pãtsãrã multi dureari.

Dimãndãciunili di Soni Cãtrã Timoteu

11 Ma tini, omlu a Dumnidzãlui, dipãrteadzã-ti di aesti sh-urmeadzã ndriptatea, dumnidzãsirea, pistea, vrearea, arãvdarea shi muljeatsa-a-inimãljei. 12 Alumtã-ti trã alumta atsea buna a pistãljei. Ambratsãsea bana eternã, tu cai ti acljimarã sh-trã cai ai datã bunã mãrtirii trã pistea nãintea a mults martirii. 13 Ma ti spigiurã nãinti a Dumnidzãului, cai da banã a tutulor shi nãinti a Hristolui Isus, tsi deadi unã mãrtirii bunã nãintea al Pontius Pilat, 14 s-lu veaglji aestã dimãndãciuni fãrã damcã sh-cusuri, pãnã cãndu s-aspunã Domnul a nostru Isus Hristos. 15 Elu tu chirolu tsi lipseashti va si s-aspunã di Dumnidzãlu, ghinicuvãntatlu shi singurlu Domnitor, Amirãlu a amirãrilor shi Domnul a domnilor. 16 Elu singur u ari nimurirea shi sta tu lunjinã niaprucheatã, tsi nitsiun nu u ari vidzutã pute shi nu poati s-u veadã. Atsilui s-lji hibã tinjia shi putearea eternã! Amen.

17 Dimãndã-lã avutslji a lumiljei aishtei s-nu hibã pirifanj, shi s-nu nãdãeascã la ayishtearea tsi easti nisigur, ma tu Dumnidzãlu, tsi nã da cu multeatsã itsido s-nã hãrseascã. 18 Dimãndã s-facã ghinetsi, si s-facã avuts cu fapti buni, s-hibã giumertsã sh-etinji trã dari, 19 adunãnda ca ayishteari un bun thimeljiu trã yinitura, tsi s-agiundzemu bana alihioasã.

20 Timote, veaglji atsea tsi tsã s-ari pistipsitã, firinda di zboarili atseali di geaba sh-lumeshti sh-di cuntrãrili atsiljei tsi cu nindriptati (gabimisht) s-acljeami shtiintsã, 21 tsi lu ambrãtsisirã niscãntsi shi ishirã di pisti.

Harul s-hibã cu voi!

* 5:18 Det 25:4; Luc 10:7.

2 Timoteu

1

2

3

4

A Doaua Epistolã Cãtrã Timoteu

1

1 Pavlul, apostulu al Isus Hristos prit vrearea a Dumnidzãlui, trã bana tãxit prit pistea tu Hristolu Isus, 2 al Timoteu, hiljilu a meu vrut:

Har, njilã sh-pace di la Dumnidzãu Tatãl, shi di la Hristolu Isus, Domnul a nostru.

Hãristisiri

3 Hãristisescu Dumnidzãlu, a cui lj-huzmitipsescu ashã ca ntãnjilji a melji cu conshtincã curatã, tsi fãrã pãpsiri ti aduc aminti tu pãrãcãlsirili a meali, noaptea sh-dzua. 4 Cãndu aduc aminti lãcrinjili a tali, am multu dor s-ti ved tra s-mi umplu cu harauã, 5 cã aduc aminti pistea atsea alihioasa tsi easti tu tini, cai ma nãinti eara la maia a ta Loida sh-la muma a ta Euniche sh-escu sigur cã easti sh-la tini.

Inimusiri trã Armãneari Pistmen la Pavlul sh-la Evanghelul

6 Ti aestu motiv ma ts-u tãcãnescu, s-u dishteptsi doara al Dumnidzãu tsi easti tu tini cu bãgarea a mãnjilor a meali. 7 Cã Dumnidzãlu nu nã deadi Duhlu tsi nã da fricã, ma Duhlu tsi nã da fuchii, vreari sh-frunimeatsã. 8 S-nu ai arushãni s-mãrtirseshtã Domnul a nostru, sh-di mini, hãpsãnitlu a lui, ma munduia-ti deadun cu mini ti evanghelul dupã putearea a Dumnidzãlui. 9 Elu nã ascãpã shi nã acljimã cu unã acljimari sãmtã, nu dupã faptili a noastri, ma dupã scupolu a lui sh-dupã harlu, tsi nã si deadi tu Hristolu Isus nãinti di ahurhita a chirolui. 10 Tora s-fãnirusi prit aspunearea a Ascãpãtorlui a nostru Isus Hristos, tsi dãrãmã moartea shi scoasi tu lunjinã bana sh-nimurirea prit evanghelul, 11 trã atsel, mini mi bãgarã predicãtor, apostul shi nvitsãtor. 12 Di idyia itii mini ma mi munduescu sh-di aesti, ma nu am arushãni, cã shtiu la cai am pistipsitã sh-escu sigur cã elu poati s-u veaglji atsea tsi nj-ari pistipsitã pãnã tu atsea dzuã. 13 Tsãn-lu modelu a zboarilor atseali buni, tsi avdzãsh di la mini cu pisti sh-vreari, tsi suntu tu Hristolu Isus. 14 Veaglji ayishtearea atsea buna tsi s-pistipsi a tsãia prit Duhlu Sãmtu tsi bãneadzi tu noi.

Exempli di Pistimenji sh-di Nipistimenji

15 Tini lu shtii cã tuts atselji tsi suntu tu Asia nji turnarã plãtãrili, sh-namisa di elji Fighelul sh-Hermogenul. 16 Domnulu s-lji da njilã a casãljei a Onesiforlui, cã di multi ori nj-deadi curaiu sh-nu avu arushãni di prãnghili a meali. 17 Shi, cãndu vini la Roma, mi cãftã multu pãnã-cãndu mi aflã. 18 Domnulu s-lji da s-aflã njilã di partea a Domnului tu dzua a lui. Tini lu shtii multu ghini cãt agiutari nji featsi tu Efes.

2

Un Suldat Bun al Isus Hristos

1 Tini, hiljilu a meu, nvãrtusheati tu harul tsi easti tu Hristolu Isus, 2 sh-atseali tsi avdzãsh di la mini nãintea a multsor martirii, dã-li la oaminji pistimenji, tsi va s-poatã s-nveatsã sh-altsã. 3 Tini mpartsã-li cu mini munduirili, ca un suldat bun al Isus Hristos. 4 Cã nitsiunu di atselji tsi s-ducã suldat nu s-minteashti cu lucrili a banãljei, tsi s-lji arãseascã atsilui tsi lu-ari loatã tu armatã. 5 Tutashã, macã vãrã ljea parti tu arenã ca dalagãtor, nu si ncuruneadzi ma s-nu aibã alãgatã dupã regulili a gioclui. 6 Agricultorlu tsi lucreadzã multu prindi s-lu ljea protlu birichetlu. 7 Minduia trã atseali tsi tsã dzãc, cã Domnul va tsã da minti trã tuti. 8 Adu aminti tsi Isus Hristolu, di fara a Davidului, s-nyie dit mortsã, dupã evanghelul a meu, 9 trã cai mini ma mi munduescu pãnã tu prãnghi ca un arãu-fãcãtor. Ma zborlu a Dumnidzãlui nu s-leagã cu prãnghi. 10 Trã atsea mini li aravdu tuti trã itia a aleptsilor, tsi elji s-aibã ascãparea tsi easti tu Hristolu Isus, deadun cu mãrirea eternã. 11 Aestu zbor easti pistipsit, cã:

Macã noi murim cu nãsu, sh-va s-bãnãm cu nãsu.

12 Macã noi arãvdãm, va s-domnim deadun cu nãsu.

Macã va lu alipidãm, sh-elu va nã aleapid.

13 Macã him nipistimenji, elu armãni pistimen.

Cã elu nu poati s-aleapid bãnaticlu a lui.

Cuntrarea a Nvitsãtorilor Arãdioshi

14 Adu-lã aminti atsilor aesti lucri, spigiurãnda nãintea a Domnului s-nu sã ncaci cu zboari, cã nu axizeashti shi fatsi arãu atsilor tsi avdu. 15 Bagã mintea s-eshi nãintea a Dumnidzãlui ca om aprovat, ca lucrutor tsi nu ari cãtse si arushuneadzã, cã dzãtsi ndreptu zborlu a alihiljei. 16 Afirea-ti di zboarãli atseli goali, tsi li dipãrteadzã oamnjilji ma multu di Dumnidzãlu. 17 Nvitsãtura a lor va sã scurpiseascã ca unã cangrenã. Di aeshti suntu Himeneul sh-Filetul. 18 Elji s-dipãrtarã di alihea, dzãcãnda cã nyiearea easti faptã shi rãstoanã pistea a niscãntsãlor. 19 Cu tut atsea, thimeljilu atsel vãrtoslu a Dumnidzãlui sta niminat, sh-ari aestã vulã: “Domnul lji cunoashti atselji tsi suntu a lui,” shi: “Caitsido tsi acatsi n-gurã numa a Hristolui s-dipãrteadzã di arãutatea.” 20 Tu unã casã mari nu ari mash vasi di furii sh-di asimi, ma sh-di lemnu sh-di lut, nãscãnti trã tinjisiri, alantili nu trã tinjisiri. 21 Macã vãrã s-cãtãrseashti di aesti lucri, va hibã un vasu di tinjii, sãmtãsit sh-lipsit di Mastru, etimãsit di itsi lucru bun. 22 Dipãrteadz-ti di orixile a tinireatsãljei sh-duti dupã ndriptatea, dupã pistea, dupã vrearea sh-dupã pacea, deadun cu atselji tsi acljeamã Domnul cu inimã curatã. 23 Afireati tutashã di cuvendzãli atseali glari sh-fãrã minti, shtiinda cã atseali aducã ncãceari. 24 Cã huzmichearlu a Domnului nu prindi si s-ncaci, ma s-hibã moali cu tuts, axiu s-nveatsã oaminjilji sh-arãvdãtor. 25 S-nveatsã cu muljeatsã contrarãlji, cu nãdii cã Dumnidzãlu lã da a lor mitãnjiusirea tsi s-agiungã s-cunoascã alihea, 26 shi s-yinã tu minti, ascãpãnda di cearcul a dracului, tsi lã ari acãtsat roghi s-fac vrearea a lui.

3

Dumnidzãsirea tu Dzãlili di Soni

1 Prindi s-u shtii aestã: tu dzãlili di ma nãpoi va yinã chiro greu. 2 Oaminjilji va hibã egoishtsi, tãmãcheari di pãradz, alãvdãtori, pirifanji, blãstimãtori, niascultãtori a pãrintsãlor, aharishti a buneatsãljei, nipistimenji, 3 ni-durutsi, ni-puitiutsi, zburãtori, ni-tsãnutsi, cãtilji, tsi nu l-vor buna, 4 prudotsi, cap-groshi, fudulji, cheflii ma multu di cãt dumnidzescu. 5 Atselji suntu dumnidzescu tu videari, ma alipidats a puteariljei a Dumnidzãlui. Sh-di aeshti dipãrteadz-ti. 6 Cã di la aeshti suntu atselji tsi intrã pri cãsi shi li arãdã muljerili atseli ngãrcati cu amãrtii, apucati di orixi soi di soi. 7 Elji nveatsã totãna, ma pute nu poatã s-agiungu la cunushtearea a alihiljei. 8 Shi ashã cum Iannes sh-Iambresul lu cuntrarã Moisiul, ashã shi aeshti nvitsãtori s-cuntreadzã a alihiljei, suntu oaminji mintiaspartã, sh-arnisits tu pisti. 9 Ma aeshti nu va neagã multu nãinti, ashã cum lã undzi sh-atsilor doi, cã zurleatsa-a lor va s-easã tu-padi sh-va s-veadã di tutsã.

Unã Dimãndãciuni tu Soni trã Timoteu

10 Sh-tini lu urmash di-aproapi nvitsãtura a mea, purtarea, scupolu, pistea, arãvdarea, vrearea, insistarea, 11 avinãrili, munduirili tsi pãtsãi tu Antiochi, tu Iconio, sh-tu Listra. Tini shtii tsi priaĝuniri tricui, ma Dumnidzãlu mi ascãpã di tuti. 12 Sh-tuts atselji tsi vor s-bãneadzã cu dumnidzãsiri tu Hristolu Isus va s-priaĝuneascã, 13 ma oaminjilji atselji arãilji sh-arãdzãtorlji va si s-ducã arãu sh-ma arãu, arãdzãnda altsãlji sh-mintea a lor. 14 Ma tini armãnã tu atseali tsi nvitsash sh-ti cãndãrsish didip, shtiinda di la cai li nvitsashã. 15 Di cu ficiureatsã lcunoshti Sãmtili Scrituri, tsi pot s-ti facã shtiut trã ascãparea prit pistipsirea tsi easti tu Hristolu Isus. 16 Tutã Scritura easti insuflat di Dumnidzãlu sh lipsit trã nvitsari, cãndãrsiri, ndridzeari sh-educatsii ti ndriptati, 17 tsi omlu a Dumnidzãlui s-hibã perfectu, sh-itimãsit ti itsi faptu bun.

4

1 Ma ti spigiur, nãintea a Dumnidzãlui sh-a Hristolui Isus, tsi yini trã giudicari yiilji sh-mortsãlji, tu fãnirusirea a lui sh-tu amirãriljea a lui. 2 Preadicã zborlu, insisteadzã cu chiro sh-fãrã chiro, ndreadzã sh-vãrghea, urnipsea sh-nveatsã cu arãvdari. 3 Cã va s-yinã chirolu cãndu oaminjilji nu va u aravdã nvitsãtura atsea buna, ma, dupã capriciulu a lor, va s-adunã anvãrliga a lor buluchi di nvitsãtori trã gãdãlicari urecljili 4 sh-va li dipãrteadzã urecljili di alihea shi va li-aducã cãtrã pãrãvuliili. 5 Ma tini stãi cu minta alimtã tu itsido, aravdã munduirili, fã lucrul a evanghelistului sh-mplineadz tut huzmitipsirea a ta. 6 Iarã mini ma mi versu ca biuturã cãtrã Dumnidzãlu, sh-chirolu a nchisirãljei a mea agiumsi. 7 Alumta atsea buna u alumtai, u bitisii dalãgãtura, sh-u vigljeai pistea. 8 Dupã aestã mi ashteapti curuna a ndriptatiljei tsi Domnul, Giudicãtorlu atsel ndreptu, va nji-u da atsea dzuã, sh-nu mash a njia, ma sh-a tuts tsi ashteptu cu dor fãnirusirea a lui. 9 Aĝunjisea-ti s-yinji trãoarã la mini, 10 cã Dima mi apãrãtsi, cã vrea aestã dunjauã, sh-fudzi Sãruna. Creshentul s-dusi tu Galatia, sh-Titul tu Dalmatsia. 11 Cu mini easti mash Luca, ljea-lu Marculu sh-adu-lu cu tini, cã nj-easti multu di ofil tu huzmitipsiri. 12 Tichicul lu pitricui tu Efes. 13 Cãndu s-yinj, adu cu tini mantelul tsi lu alãsai tu Troadã tu Carpul, sh-cãrtsili, ma multu pergamenili. 14 Alexandru, cãldãrarlu, nji featsi multi arãi. Domnul s-lji-u arãsplãteascã dupã faptili a lui. 15 Afirea-ti sh-tini di nãsu, cã ncuntrã multu zboarili a noastri. 16 La apãrarea a mea atsea di prota tu giudic vãrã nu eara cu mini, ma tuts mi apãrãtsirã. Aestã s-nu si s-numirã di cãbati. 17 Ma Domnul stãtu ningã mini sh-nji deadi fuchii, tsi prit mini predicarea a evanghelui s-eara mplinitã shi s-lu avdza tuts pãngãnjilji. Mini ascãpai di gura a ljiundarlui. 18 Sh-Domnul va mi ascapã di itsi lucru arãu tra s-mi ducã tu amirãriljea a lui tsereascã. Mãriri atsilui tu eta a etilor! Amin.

19 Sãnãtati a Prishilãljei sh-al Acuila sh-a casiljei al Onesifor. 20 Erastul armasi tu Corintu, sh-Trofimul lu alãsai niputut tu Miletu. 21 Aĝunjisea-ti s-yinj nãintea a iarnãljei. Tsã pitrec sãnãtati Eubulu, Pudentu, Linu, Claudia sh-tuts fratsilji sh-surãrili. 22 Domnul s-hibã cu duhlu a tãu! Harul s-hibã cu voi!

Titu

1

2

3

Epistola Cãtrã Titu

1

1 Pavlul, servitorlu a Dumnidzãlui sh-apostulu al Isus Hristos. Mini escu aleptu sh-pitricut s-agiutã pistea a oamnjilor aleptsã a Dumnidzãlui sh-elji s-cunuoascã alihea tsi ti dutsi tu dumnidzãsiri. 2 Atumtsea elji va aibã nãdia a banãljei eternã, tsi Dumnidzãlu, tsi nu arãdi, u tãxi nãinti di ahurhita a etilor, 3 sh-tu chirolu tsi prindi lu aspusi zborlu a lui prit predicarea tsi nji si pistipsi a njia prit ordinlu a Dumnidzãlui, Ascãpãtorlu a nostru.

4 Cãtrã Titi, hiljilu a meu alihios tu pistea a noastrã:

Har, [njilã] sh-pace di la Dumnidzãlu, Tatãl, sh-di la Domnul Isus Hristos, Ascãpãtorlu a nostru!

5 Trã aestã ti alãsai tu Cretã, tsi tini s-ndredzi lucrili tsi au armasã ni adrati, sh-tu cathi cãsãbã s-badzi aushi cum ti ursii. 6 Cathiun di elji s-hibã nivãrghit, bãrbat a unei singur muljeari, s-aibã cilimenji pistimenji, shi s-nu hibã acuzatsi ti banã disfãrnatã sh-niascultatã. 7 Cã episcoplu, ca administratorlu a casãljei a Dumnidzãlui, prindi s-hibã nivãrghit, nu fudul, nu inãtos, nu dat dupã yinlu, sh-nu om tsi imni dupã amintatic arushinos. 8 Ma s-hibã oaspitat, ghinivoitor, dishtiptat, ndreptu, sãmtu, shi nfãrnat. 9 Elu prindi s-tsãnã zborlu a pistiljei ashã cum lj-easti nvitsat, s-hibã ghini-pistipsit cu nvitsãtura atsea alihioasa sh-axiu s-cãndãrseascã atselji tsi grescu condra.

10 Cã suntu multsã, sh-ma multsãlji di atselji tsi suntu turnat dit pistea a uvreilor, suntu nicãndãrsits, zburãtori sh-arãditori. 11 Atsilor prindi s-lã si ncljidã gura cã minteascã fumealji ntredzi, nvitsãnda atseali tsi nu prindi, trã amintatic arushinos. 12 Un di nãshi, prufitlu Cretan, dzãsi: “Cretanjilji suntu totãna arãdioshi, agrinji arãi sh-pãntic-timbel!” 13 Aestã mãrtirii easti alihioasã. Trã atsea, vãrghea-lji cu aspru, tra s-hibã sãnãtoshi tu pisti, 14 shi s-nu ascultã pãrãvuliili a Iudeilor sh-dimãndãrili a oamnjilor, tra si s-dipãrteadzã di alihea. 15 Tuti suntu curati trã atselji tsi suntu curats, ma trã lãvoshlji sh-trã atselji tsi nu pistipsescu, tsiva nu easti curatã. Meti, sh-mintea sh-conshtintsa a lor suntu lãvoasi. 16 Elji mãrtirsescu cã lu cunoscu Dumnidzãlu, ma cu faptili a lor lu arniseascã, cã suntu aĝnusitsi, nicãndãrsitsi sh-anaxii trã itsi lucru bun.

2

Nvitsãtura Atsea Sãnãtoasa

1 Ma tini nveatsã a alantsãlor atsea tsi easti idyea cu nvitsãtura atsea sãnãtoasã: 2 Aushilji s-hibã dishteptsã, tinjisits, froninji, sãnãtoshi tu pisti, tu vreari sh-tu arãvdari.

3 Tutashã, nveats-lã a moashilor s-aibã purtari cum lã ari hari a sãmtsãlor, nu munafitsi, nu sclayii a multului yin, ma nvitsãtoari a ghiniljei. 4 Eali s-nveatsã nveastili atseali nali s-vor bãrbatsãlji a lor sh-hiljilji a lor, 5 s-hibã fronimi, curati, acãtsati cu lucrili a casãljei, buni cãtrã altsã, cãndãrsiti a bãrbãtsilor a lor, tsi zborlu a Dumnidzãlui s-nu si s-ngiurã.

6 Urnipsea-lji tutashã tinirlji tra s-hibã misurats. 7 Aspunã la itsido modelul a lucrilor buni: La nvitsãturã s-hits curats sh-tinjisits, 8 s-avets unã zburari sãnãtoasã sh-fãrã cusuri, tsi contrarlu s-rushineadzã shi s-nu poatã s-greascã tsiva arãu trã voi. 9 Nveats-lã sclayilji s-hibã sumbãgats a nicuchirilor a lor tu itsi lucru, s-lã hibã ghini-arãsit tu itsido, ni grãitã condra. 10 Elji s-nu furã atsea tsi nu easti a lor, ma s-hibã ghini-pistipsit, tsi tu itsido s-fac arãsit nvitsãtura a Dumnidzãlui, Ascãpãtorlu a nostru.

11 Cã harul ascãpãtor a Dumnidzãlui s-fãnirusi tsi s-aducã ascãparea trã tuts oamnjilji. 12 Harul a lui nã nveatsi s-alipidãm nipistipsirea sh-orixili a lumiljei, cã noi bãnãm cu tãpinii, cu ndriptati sh-cu dumnidzãsiri tu aestã etã, 13 ashtiptãnda nãdia atsea ghinicuvãntata sh-fãnirusirea multu-mãritã a marilui Dumnidzã shi a Ascãpãtorlui a nostru Isus Hristos. 14 Elu u deadi bana a lui trã noi, s-nã arãscumpãrã di itsi lucru fãrã di lege shi s-curã trã nãsu un popul aleptu, sh-etimu tu fapti buni.

15 Nveats-lã aesti lucri la altsã, urnipsea sh-vãrghea cu cathi puteari! Vãrã s-nu ti dispretsueascã.

3

Etimu trã Itsi Lucru Bun

1 Adu-lã aminti atsilor tsi s-hibã sumbãgats a protsãlor sh-a autoritãtsilor, s-hibã cãndãrsits, etinji trã itsi faptã bunã, 2 s-nu hibã munafitsi, s-hibã pacifitsi sh-imiri, spunãnda frunimeatsã cãtrã tutsã oamnjilji. 3 Vãrãoarã sh-noi earam zurlji, nicãndãrsitsi, arãshi, sclayilji a orixilor sh-a chehilor soi di soi, bãnãnda tu arãutati sh-tu zilii, aurãts sh-aurãnda un-alantu.

4 Ma cãndu s-aspusi bunãtatea a Dumnidzãlui, a-Ascãpãtorlui a nostru, sh-vrearea a lui trã oamnjilji, 5 elu nã ascãpã, nu cu faptili atseali ndreapti tsi noi fãtsem, ma dupã njila a lui. Elu nã ascapã cu aspilarea a amintariljei atsea noaua sh-a rinoiriljei a Duhlui Sãmtu, 6 tsi lu virsã fãrã mizurã pristi noi, prit Isus Hristos, Ascãpãtorlu a nostru. 7 Trã atsea noi, ndreptãsitslji cu harul a lui, s-nã fãtsemu mushtinitori a banãljei eternã, tsi easti nãdia a noastrã. 8 Aestu zbor easti pistipsit. Voi tsi tini s-li aspunj cu fuchii aesti lucri, tsi atselji tsi au pistipsitã la Dumnidzãlu s-aibã cãshtiga s-facã fapti buni. Aesti lucri suntu buni sh-ufilisiti trã caitsido. 9 Ma tini afirea-ti di zburãrili glãreshti, di ghenealoghiili, di debatili sh-di ncãcearili trã legea, cã suntu anaxii sh-goali. 10 Afirea-ti di omlu tsi easti ngrãnjaric, dupã tsi s-lu ai vãrghit unã oarã icã doauã ori, dipãrteadzã-ti di elu. 11 Tini shtii cã un ahtari om easti cicãrdisit, amãrtiseashti, sh-easti singur-giudicatã.

Dimãndãri Aleapti sh-Salutãrili

12 Cãndu s-pitrec Artemul icã Tihicul, aĝunjisea-ti s-yinji la mini tu Nicopoli, cã apofãsii s-trecu iarna aclo. 13 Cãshtigheadz-ti di cãlãtoria al Zena, a avucatlui, sh-al Apolon, tsi s-nu lã lipseascã tsiva.

14 Shi s-nveatsã sh-a noshtri si s-da tu fapti buni trã ananghili urghenti, tsi s-nu hibã nifructoshi.

15 Tutsã atselji tsi suntu cu mini ts-pitrecu sãnãtati. Saluteadz-lji atselji tsi nã vor noi tu pisti.

Harul s-hibã cu voi tuts.

Filemon

Epistola Cãtrã Filemon

1

Salutãrili

1 Pavlu, hãpsãnitlu al Isus Hristos, sh-fratili Timoteu, a vrutlui Filemon, a colucrãtorlui a nostru, 2 a sorãljei a noastrã Apfia, shi a coluptãtorlui a nostru Arhip, sh-a bisearicãljei tsi s-adunã tu casa a ta:

3 Har sh-pace pri voi di la Dumnidzãlu, Tatãl a nostru, sh-di la Domnul Isus Hristos!

Hãristisirea sh-Pãrãcãlsirea

4 Vrute Filemon, lu hãristisescu totãna Dumnidzãlu a meu, cãndu ti aduc aminti tu pãrãcãlsirili a meali, 5 avdzãnda di vrearea a ta ti tuts oamnjilji a Dumnidzãlui, sh-ti pistea tsi ai tu Domnul Isus Hristos. 6 Mini mi pãrãcãlsescu tsi pistea a noastrã unitã, s-ahãnduseasca cunushtearea tu itsi buneatsã tsi easti a voastrã trã Isus Hristos. 7 Vrearea a ta, frate, mi ari hãrãsitã multu sh-mi ari diznjirdatã, cã iniljili a sãmtsãlor suntu nvãrtushiti.

Unã Cãftari trã Onesimul

8 Trã atsea, cu tutã cã tu Hristolu am ndreptul s-ti ursescu s-fats atsea tsi prindi, 9 ma multu ti pãrãcãlsescu tu numa a vreariljei, ashã cum escu mini, Pavlu, aush, ma tora sh-hãpsãnitlu al Isus Hristos, 10 ti pãrãcãlsescu trã hiljilu a meu Onesimu, a cui mi feciu tãtal suflitescu tu prãnghili a meali. 11 Elu ma nãinti eara anaxiu trã tini, ma tora easti hãirlãtic trã tini sh-trã mini. 12 Mini ts-u pitricui atsel nãpoi; elu easti inima a mea. 13 Mini vream s-lu tsãneam atsel ningã mini tsi s-nji huzmitipsea tu loclu a tãu tora tsi escu cu prãnghi trã itia a evanghelui, 14 ma nu vream s-fãtseam tsiva ni fãrã di tini, tsi ghineatsa tsi va s-fats s-nu hibã ca cu zori, ma cu vreari. 15 Cã vahi trã aestã fu dispãrtsãtã di tini ti putsãn chiro, tra s-hibã cu tini trã daima, 16 ma nu ma ca sclav, ma, multu ma multu di sclav, ca frati vrut, ti mini, ma, ma multu ti tini, cum tu trup ashãtsi sh-tu Domnul. 17 Macã tini mi lugurseshti sots, ashteaptã-lu ca cum si earam mini. 18 Macã ts-ari faptã vãrã zãrari icã ts-ari vãrã mprumut, s-li badzã tu luguria a mea.

19 Mini, Pavlul, ma tsã scriu cu mãna a mea cã va s-tsã plãtescu mprumutlu tra s-nu dzãc cã tini nj-ai mprumut sh-bana a ta. 20 Ie, frate, fã-nji aestã tinjii tu Domnul! Nvãrtushea-nji inima tu Hristos! 21 Tsã scriai cã pistipsescu cã va mi ascultsã, cã lu shtiu cã tini va s-fats ma multu dicãt ma tsã dzãc. 22 Tu idyiul chiro, etimãsea-nji un loc trã armãneari, cã nãdãescu cã, trã hãtãrea a rugãciunilor a voastri, va s-vã mi durusescu nãpoi.

Dimãnãdirili dit Soni sh-Salutãrili

23 Epafrul, hãpsãnitlu deadun cu mini trã itia al Isus Hristos, s-pitreatsi sãnãtati. 24 Marcul, Aristarcul, Dema sh-Luca, colucrãtorlji a melji s-tsã pitrec sãnãtati.

25 Harul a Domnului a nostru, Isus Hristos, s-hibã cu duhlu a vostru. Amin!

1 Ioan

1

2

3

4

5

Prota Epistolã al Ioan

1

Zborlu a Banãljei Vinit tu Trup

1 Noi va vã u spunem atsea tsi fu dit apãrnjitã, atsea tsi avdzãmã, atsea tsi vidzumã cu ocljilji a noshtri, atsea tsi avem mutritã sh-avem pusputitã cu mãnjili a noastri trã Zborlu* a banãljei, 2 cã bana s-fãnirusi shi noi u vidzumã sh-mãrtirsimã ti nãsã, shi vã u dimãndãm a voauã, bana atsea di totãna, tsi eara cu Tatãl sh-nã si aspusi a noauã, 3 atsea tsi vidzumã shi avdzãmã, tsi sh-voi s-hitsã deadun cu noi, shi comunitatea a noastrã easti cu Tatãlu shi cu Hiljilu a lui, Isus Hristos. 4 Sh-ma vã scriu aesti zboari tsi haraua a noastrã s-hibã ntreagã.

Imnarea tu Lunjinã

5 Sh-aestu easti mesajul tsi avdzãmã di la nãsu shi vã-u spunem a voauã: Dumnidzãlu easti lunjinã shi la nãsu nu ari dip scutidhi. 6 Ma s-dzãtsem cã avem unitate cu Elu, shi imnãm tu scutidhi, noi arãdem shi nu l-bãgãm tu practicã alihea. 7 Iarã, ma s-imnãm tu lunjinã, ashi cum elu easti tu lunjinã, avem unitate unlu cu alantu, shi sãndzãli al Isus Hristos, Hiljilu a lui, nã curã di itsi amãrtii.

Mãrtirsirea a Amãrtiilor shi Ljirtarea a Hristolui

8 Ma s-dzãtsem cã himã fãrã amãrtii, arãdem vetea a noastrã shi alihea nu easti tu noi. 9 Ma s-li mãrtirsim amãrtiili a noastri, elu easti pistimen shi ndreptu tra s-nã ljeartã amãrtiili shi s-nã curã di itsi arãutati. 10 Macã va dzãtsem cã nu avem amãrtisit, lu fãtsem nãsu arãditor, shi zborlu a lui nu easti cu noi.

2

1 Ficiorlji a melji, vã scriu aesti lucri tra s-nu amãrtisits, sh-ca s-hibã cã vãrã amãrtisi, avem un avocat ningã Tatãlu, Isus Hristos atsel ndreptu. 2 Elu easti curbanlu trã curarea a amãrtiilor a noastri, shi nu mash a noastri ma sh-trã atseali di tutã lumea. 3 Di aestã shtim cã lu-avem cunuscutã nãsu, macã vigljem dimãndãrili a lui. 4 Atselu tsi dzãtsi: “Mini lu-am cunuscutã atselu,” sh-nu li veaglji dimãndãrili a lui easti arãditor, shi alihea nu easti tu nãsu. 5 Iarã cai lu veaglji zborlu a lui, tu nãsu vrearea a Dumnidzãlui easti faptã perfectã. Sh-di aestã shtim cã noi him cu nãsu. 6 Atselu tsi dzãtsi cã sta cu nãsu, prindi s-imnã cum ari imnatã elu. 7 Multu-vruts, nu vã scriu un nou ordin, ma un ordin vecljiu, tsi lu aveatã di tu ahurhitã, ordinlu atsel vecljiulu easti zborlu tsi avdzãtã di tu ahurhitã. 8 Cu tut atsea ma vã scriu un ordin nou, tsi easti di alihea tu elu sh-tu voi, cã ntuneariclu ma treatsi sh-tora strãlutseashti lunjina alihioasã. 9 Atselu tsi dzãtsi cã easti tu lunjinã shi aurashti fratili a lui, easti ninga tu scutidhi. 10 Atselu tsi lu va fratili a lui armãni tu lunjinã shi nu ari tsiva tu nãsu tsi lu fatsi s-cadã. 11 Ma atselu tsi aurashti fratili a lui, easti tu scutidhi, imnã tu scutidhi sh-nu shtii cãtrã iu s-dutsi cã scutidhlu ari urghitã ocljilji a lui. 12 Vã scriu ficiori cã amãrtiili vã sãntu ljirtati di la numa al Hristos. 13 Pãrintsã, vã scriu cã voi lu avets cunuscutã atselu tsi easti di tu apãrnjitã. Tiniri, vã scriu cã lu avets bãtut arãulu. 14 Vã am scriatã a voauã, ficiori cã lu avets cunuscutã Tatãlu. Vã am scriatã a voauã, pãrintsã, cã avets cunuscutã atselu di tu apãrnjitã. Vã am scriatã a voauã tiniri cã hits vãrtoshi shi zborlu al Dumnidzãu armãni la voi shi cã lu avets bãtut arãulu. 15 S-nu vrets lumea*, sh-nitsi atseali tsi sãntu tu lumi. Macã vãrã u va lumea, vrearea a Tatãlui nu easti tu nãsu. 16 Cã tuti atseali tsi sãntu tu lumi, orixea a truplui, orixea a ocljilor sh-pirifanjea a banãljei nu yinu di la Tatãlu ma di la lumea. 17 Sh-lumea treatsi cu orixea a ljei, ma atselu tsi fatsi vrearea a Dumnidzãlui, armãni di totãna.

Antihristolu

18 Ficiori, easti oara dit soni. Shi cum avets avdzãtã va yinã antihristolu, shi tora multsã antihrishtsi si fãnipsirã, trã atsea noi aduchim cã easti oara dit soni. 19 Namisa di noi ishirã, ma nu eara di-a noshtri. Ma s-eara di-a noshtri, va-avea armasã cu noi, ma aestã spusi cã nu sãntu di-a noshtri. 20 Ma voi avets aundzearea di la Sãntulu† shi li shtits tuti. 21 Nu vã scriai a voauã cã nu lu cunushtets alihea, ma cã voi lu cunushtets shi nitsiun arãdeari nu yini di la alihea. 22 Cai easti arãdioslu? Nu easti atselu tsi alipideashti cã Isus easti Hristolu? Antihristolu easti atselu tsi alipideashti Tatãlu shi Hiljilu. 23 Caitsido tsi alipideashti Hiljilu, nu lu ari nitsi Tatãlu. Caitsido tsi cunoashti Hiljilu, lu ari sh-Tatãlu. 24 Atsea tsi voi avdzãtã di tu apãrnjitã s-armãnã tu voi. Macã atsea tsi avdzãtã di tu apãrnjitã armãni tu voi, atumtsea shi voi va armãnets cu Hiljilu sh-cu Tatãlu. 25 Sh-aestã easti tãxirea tsi elu nã featsi: bana eternã. 26 Vã scriai aesti zboari trã atselji tsi caftã s-vã arãd. 27 Shi, cãt trã voi, aundzearea tsi avets loatã di la nãsu, armãni la voi shi nu avets ananghi tsi vãrã s-vã nveatsã. Macã aundzearea a lui vã nveatsã di tuti shi easti alihea sh-nu easti arãdeari, armãnets cu nãsu ashã cum vã nvitsã. 28 Sh-tora, ficiori, armãnets cu elu, cã atumtsea cãndu elu va si s-fãnipseascã, noi s-putem s-avem sigurantsã shi cu vinearea a lui s-nu nã rushinãm. 29 Macã shtits cã Hristolu easti ndreptu, s-lu shtits cã caitsido tsi fatsi ndriptatea s-ari amintatã di la elu.

3

Hiljilji a Dumnidzãlui

1 Videts tsi vreari mari nã deadi Tatãl, tra s-nã numim hiljilji al Dumnidzãu, sh-dealihea noi him. Trã aestã, lumea nu nã cunoashti noi, cã nu lu ari cunuscutã atsel. 2 Multuvruts, tora him hiljilji al Dumnidzãu, ma ninga nu si-ari aspusã tsi va him. Shtim cã, cãndu si s-aspunã elu, va him un soi cu nãsu, cã va l-videm cum easti elu. 3 Sh-caitsido tsi ari aestã nãdii tu nãsu, prindi si s-curã ashã cum elu easti curat. 4 Cai fatsi amãrtii, fatsi sh-cãlcarea a legiljei, cã amãrtiia easti cãlcarea a legiljei. 5 Sh-voi lu shtits cã elu si-fãnirusi tsi s-dipãrteadzã amãrtiili a noastri, cã tu elu nu ari amãrtii. 6 Cai armãni tu elu nu amãrtiseashti, cai amãrtiseashti nu lu-ari vidzutã sh-nu lu-ari cunuscutã. 7 Ficiori, vãrã s-nu vã arãdã. Atsel tsi fatsi ndriptati easti ndreptu, ashã cum elu easti ndreptu. 8 Cai fatsi amãrtii, easti di la draclu, cã draclu amãrtisi di tu ahurhitã. Trã aestã s-fãnirusi Hiljilu al Dumnidzãu: trã asprãdzeari lucrili a dracului. 9 Cai s-amintã di la Dumnidzãlu nu fatsi amãrtii, cã simintsa al Dumnidzãu armãni la nãsu, shi nu poati s-bãneadzã amãrtisãnda, cã s-amintã di la Dumnidzãu. 10 Di la aestã s-cunoascã hiljilji al Dumnidzãu di hiljilji a dracului. Caitsido tsi nu fatsi ndriptatea, nu easti di la Dumnidzãu, ahtar nu easti nitsi atsel cai nu va fratili a lui. 11 Cã aestã easti dimãndãciunea tsi avdzãtã di tu ahurhitã: s-nã vrem cu un-alantu, 12 nu cum fu Cainul, cai eara di la slabulu shi vãtãmã fratili a lui. Sh-ti tsi lu vãtãmã? Cã faptili a lui eara uruti, iarã faptili a fratilui a lui eara ndreapti. 13 Nu vã ciudisits, fratsi a melji, macã lumea vã aurashti. 14 Noi lu shtim cã avem tricutã di la moartea tu banã, cã lji vrem fratsilji. Cai nu va fratili a lui, armãni tu moarti. 15 Caitsido tsi aurashti fratili a lui easti vãtãmãtor, sh-voi lu shtits cã nitsiun vãtãmãtor nu ari banã di totãna armas tu nãsu. 16 Di aestã lu avem cunuscut vrearea: elu deadi bana a lui trã noi, trã atsea sh-noi prindi s-dãmu bana a noastrã trã fratsilji. 17 Macã un ari bunili a lumiljei aishtei sh-veadi fratili a lui cai easti tu ananghi sh-u ncljidi inima a lui, cum va armãnã la nãsu vrearea a Dumnidzãlui? 18 Ficiori, si nu vrem cu zboari, nitsi cu limbã, ma cu fapti sh-cu alihea. 19 Sh-di aestã noi shtim cã him cu alihea sh-va cãndãrsimu ininjli a noastri nãintea a Lui. 20 Cã, ma s-nã condamnã inima a noastrã, Dumnidzãlu easti ma mari di inima a noastrã sh-li shtii tuti. 21 Multuvruts, macã inima a noastrã nu nã condamnã noi him siguri nãintea a Dumnidzãlui. 22 Sh-itsi cãftãm, u lom di la nãsu, cã fãtsem ordinli a lui sh-fãtsem atseali tsi l-arãsescu a lui. 23 Aestã easti ordinlu a lui tsi pistipsim tu numa a Hiljilui a lui Isus Hristos shi s-nã vrem cu un-alantu cum nã ordinã elu. 24 Atsel tsi veaglji ordinili a lui, armãni tu Dumnidzãlu, sh-elu tu nãsu. Di aestã noi shtim cã elu armãni cu noi: di Duhlu tsi elu nã deadi.

4

Nvitsãtori Arãdioshi

1 Multuvruts, nu pistipsits pri itsi duh, ma bãgats-lã tu provã duhurili, sã shtits mãcã sãntu di la Dumnidzãul, cã multsã prufits arãdioshi au ishitã tu dunjauã. 2 Di aestã putets s-cunushtets Duhlu al Dumnidzãul: itsi duh tsi mãrtirseashti cã Isus Hristos ari vinit tu trup, easti di la Dumnidzãul. 3 Shi itsi duh tsi nu mãrtirseashti cã Isus Hristos ari vinit tu trup, nu easti di la Dumnidzãul. Aestã easti duhlu a antihristolui tsi cum avets avdzãtã va yinã, shi tora easti tu lumi. 4 Voi hits di la Dumnidzãul, ficiori, shi lji avets bãtutã atselji, cã Duhlu a Dumnidzãlui cai easti tu voi, easti ma mari di atselu tsi easti tu lume. 5 Atselji sãntu di lumi, tr-atsea grescu di lucrili a lumiljei sh-lumea lji-ascultã. 6 Noi him di la Dumnidzãul, cai cunoashti Dumnidzãlu nã asculti, cai nu easti di Dumnidzãul, nu nã asculti, dit aestã cunushtem Duhlu a alihiljei shi duhlu a arãdeariljei.

Vrerea al Dumnidzãu shi Vrerea di Fratsilji

7 Multuvruts, s-lu vrem un-alantu, cã vrearea easti di la Dumnidzãul shi caitsido tsi va, easti amintat di la Dumnidzãul sh-cunoashti Dumnidzãlu. 8 Atselu tsi nu ari vreari nu lu ari cunuscutã Dumnidzãlu, cã Dumnidzãlu easti vreari. 9 Tu aestã si fãnipsi vrearea a Dumnidzãlui ti noi, cã Dumnidzãlu pitricu Hiljilu a lui atsel unlu-amintat tu lumi, tsi noi s-bãnãm pri nãsu. 10 Tu aestã easti vrearea: nu cã noi lu avem vrutã Dumnidzãlu, ma elu nã ari vrutã noi, shi pitricu Hiljilu a lui tsi s-li ljeartã amãrtiili a noastri. 11 Multuvruts, macã Dumnidzãul nã vru ashãtsi, shi noi prindi s-vrem un-alantu. 12 Nitsiun nu l-vidzu vãrãoarã Dumnidzãlu, macã nã vrem unu cu alantu, Dumnidzãlu armãni tu noi sh-vrearea a lui easti perfectã la noi. 13 Di aestã noi cunushtem cã armãnem tu nãsu sh-elu tu noi, cã elu nã ari datã di Duhlu a lui. 14 Shi noi vidzum shi mãrtirsim cã Tatãlu lu pitricu Hiljilu tsi s-hiibã Ascãpãtor a lumiljei. 15 Atselu tsi mãrtirseashti cã Isusul easti Hiljilu a Dumnidzãlui, Dumnidzãlu sta tu nãsu sh-elu tu Dumnidzãlu. 16 Sh-noi cunuscum sh-pistipsim tu vrearea tsi Dumnidzãlu ari trã noi. Dumnidzãlu easti vreari, shi atselu tsi armãni tu vreari, armãni tu Dumnidzãlu sh-Dumnidzãlu tu nãsu. 17 Tu aestã vrearea easti perfectã tu noi, tsi s-avem curaiu trã dzua a giudicarãljei: cã cum easti elu, ashã him sh-noi tu aestã lume. 18 Atselu tsi vrea, nu ari fricã, shi vrearea perfectã aĝuneashti frica, cã frica ari cu nãsã cãtãdzicãsirea, shi atselu tsi ari fricã nu easti perfectã tu vreari. 19 Noi lu vrem atselu, cã elu nã vru protlu. 20 Ma s-dzãcã vãrã: “Mini lu voi Dumnidzãlu” shi aurashti fratili a lui, easti arãditor. Elu tsi nu va fratili a lui tsi lu veadi, cum poati s-aibã vreari trã Dumnidzãlu tsi nu lu-veadi? 21 Sh-aestã easti ordinlu tsi avem loatã di la elu: atselu tsi va Dumnidzãlu, s-aibã vreari sh-trã fratili a lui.

5

Pistipsirea la Hristolu, Hiljilu al Dumnidzãu

1 Caitsido tsi pistipseashti cã Isusul easti Hristolu, easti amintat di la Dumnidzãlu, shi caitsido tsi va Dumnidzãlu tsi lu ari amintat, va sh-atsel tsi easti amintat di la nãsu. 2 Di aestã noi shtim cã vrem hiljilji a Dumnidzãlui, cãndu vrem Dumnidzãlu shi vigljem dimãndãrili a lui. 3 Cã aestã easti vrearea a Dumnidzãlui: tsi noi s-vigljem dimãndãrili a lui, cã dimãndãrili a lui nu suntu greali. 4 Cã tuti tsi suntu amintat di la Dumnidzãlu anichiseascã pristi lumea, sh-nichisirea pristi lumea easti pistea a noastrã. 5 Cai easti atsel tsi nichiseashti pristi lumea, mash atsel tsi pistipseashti cã Isusul easti Hiljilu al Dumnidzãu?

Mãrtiria al Dumnidzãu ti Hiljilji a lui

6 Isus Hristos easti atsel tsi vini prit apã ti pãtidzari sh-prit sãndzili a moartãljei a lui, nu mash cu apã, ma cu apã sh-cu sãndzi. Sh-Duhlu easti atsel tsi mãrtirseashti, cã Duhlu easti alihea. 7 Cã trei suntu atselji tsi da mãrtirii tu tser: [Tatili, Zborlu sh-Duhlu Sãmtu, sh-aeshti trelji suntu un. 8 Shi trei suntu atselji tsi mãrtirsescu pri loc]*: Duhlu, apa shi sãndzili, sh-aeshti trelji suntu pi un minti. 9 Macã noi apruchem mãrtiria a oamnjilor, mãrtiria al Dumnidzãu easti ma mari, cã aestã easti mãrtiria a Dumnidzãlui tsi elu deadi trã Hiljilu a lui. 10 Atsel tsi pistipseashti tu Hiljilu al Dumnidzãu ari aestã mãrtirii pri nãsu. Atsel tsi nu pistipseashti la Dumnidzãlu, lu ari faptã arãdios, cã nu pistipsi la mãrtiria tsi Dumnidzãlu deadi ti Hiljilu a lui. 11 Sh-mãrtiria easti aestã, Dumnidzãlu nã deadi bana eternã sh-aestã banã easti tu Hiljilu a lui. 12 Atsel tsi ari Hiljilu, ari bana. Atsel tsi nu ari Hiljilu al Dumnidzãu, nu ari bana. 13 Vã scriai aesti a voauã [tsi pistipsits tu numa a Hiljilu a Dumnidzãlui]†, tsi s-shtits cã avets bana eternã shi s-pistipsits tu numa a Hiljilu a Dumnidzãlui.

Putearea a Pãrãcãlsiriljei

14 Aestã easti sigurantsa tsi avem nãintea a lui: ma cãftãm tsiva dupã vrearea a lui, elu nã-u da. 15 Shi macã shtim cã elu nã-li avdi tuti atseali tsi cãftãm, noi shtim cã li avem atseali tsi lji cãftãm a lui. 16 Macã vãrã veadi fratili a lui cã fatsi unã amãrtii tsi nu dutsi tu moarti, s-pãrãcãlseascã a Domnului, sh-elu va lji da bana, atsilor tsi fac amãrtii tsi nu duc tu moarti. Ari amãrtii tsi duc tu moarti, nu dzãc tsi elu s-pãrãcãlseascã trã aestã. 17 Itsi nindriptati easti amãrtii, ma ari amãrtii tsi nu dutsi tu moarti. 18 Noi shtim cã caitsido tsi easti amintat di la Dumnidzãlu nu poati s-bãneadz amãrtisãnda cã atsel tsi easti amintat di la Dumnidzãlu s-veaglji, shi Slabulu nu lu pligueashti. 19 Noi shtim cã him di la Dumnidzãlu shi cã ntreagã lumea s-aflã sum putearea a Slabului. 20 Noi shtim cã Hiljilu al Dumnidzãu vini shi nã deadi aduchirea tsi noi s-cunushtem atsel tsi easti Alihioslu, shi noi him tu Alihioslu, tu Hiljilu a lui Isus Hristos. Aestu easti alihioslu Dumnidzã sh-bana eternã. 21 Ficiori, afirits-vã di idulji.

* 1:1 Zborlu Ioan 1:1-2.

* 2:15 lumea easti societata umineascã fãrã Dumnidzãul, tsi nu cunoashti Dumnidzãlu.

† 2:20 aundzearea di la Sãntulu doara a Duhlu Sãmtu datã a pistimenlui.

* 5:8 aesti zboari nu s-aflã tu manuscrisili atseli veclji

† 5:13 aesti zboari nu s-aflã tu manuscrisili atseli veclji

2 Ioan

A Doaua Epistolã al Ioan

1

Salutãrili

1 Mini vechljilu, a doamnãljei* aleaptã shi a hiljilor a ljei tsi lã voi tu alihea, shi nu mash mini, ma shi tutsã atselji tsi au cunuscutã alihea, 2 ti itia a alihiljei, tsi sta cu noi shi va s-hibã cu noi di tut eta: 3 harul, njila shi pacea s-hibã cu voi di la Dumnidzãul Tatãlu shi di la Domnulu Isus Hristos, Hiljilu a Tatãlui, tu alihea sh-tu vreari. 4 Mi hãrãsii multu cã aflai nãscãntsi di hiljilji a tãlji imnãnda tu alihea, dupã ordinlu tsi loarã di la Tatãlu. 5 Sh-tora ti pãrãcãlsescu, Doamnã, tsi s-lu vrem un-alantu, nu ca cum sã scriu un ordin nou, ma atsea tsi aveam avutã dit apãrnjitã. 6 Shi aestã easti vrearea, s-imnãm dupã ordinli a lui. Cum u avãdzãtã dit apãrnjitã, aestã easti ordinlu tsi lom tsi s-imnãm tu nãsu. 7 Mini vã dzãc cã tu lumi au inshitã multsã arãditori, cai nu martirsescu cã Isus Hristos ari vinit tu trup. Aestu om easti arãditorlu shi antihristolu. 8 Bãgats mintea si nu chirdets frutlu a lucrilor tsi avem faptã, ma s-loatsã unã mushtinari mplinã. 9 Caitsido tsi s-dutsi nclo shi nu armãni tu nvitsãtura a Hristolui, nu ari Dumnidzã. Cai armãni tu nvitsãtura a Hristolui, ari Tatãlu shi Hiljilu. 10 Macã vãrã yini la voi sh-nu adutsi aestã nvitsãturã, nu lu apruchiats la casã shi nu lu salutats. 11 Cã atselu tsi lji dzãtsi “Ghini vinjish”, s-fatsi parti tu faptili a lui atseali arãli. 12 Cu tuti cã aveam multi lucri ti scriari, nu vream su fãtseam cu carti sh-cu buiauã, ma nãdãescu s-yin la voi shi s-vã grescu cu gura, tsi haraua a noastrã s-hibã ntreagã. 13 Hiljilji a sorãljei a ta aleaptã ti saluteadzã. Amen.

* 1:1 mults oaminj minduescu cã “doamna” easti ca un metaforã di bisearica.

3 Ioan

A Treia Epistolã al Ioan

1

Salutãrili

1 Mini vecljiulu, a Gailu multuvrut, tsi lu voi dealihea. 2 Multuvrute, mini voi s-ai ambãreatsã la tuti, shi s-hãrãseshtã sãnãtati bunã, ashi cum ari ambãreatsã suflitlu a tãu. 3 Cã mi hãrãsii cãndu vinirã niscãntsã fratsi sh-mãrtirsirã ti pistipsirea a ta trã alihea, cã cum imnji tini tu alihea. 4 Nu am ma mari harauã di aestã: s-avdu cã hiljilji a melji imnã tu alihea. 5 Multuvrute, tini fats cu pistipsiri itsido tsi fats trã fratsilji shi trã xenjilji. 6 Elji mãrtirsirã ti vrearea a ta nãinti a bisearcãljei, shi va s-fatsã ghini s-ai cãshtigã ti cãlãtoria a lor cu tinjii di Dumnidzãlu. 7 Cã elji inshirã trã numa a lui, fãrã s-ljea tsiva di la pãngãnji. 8 Noi u avem obligatsie, s-li ashtiptãm aeshti oaminj, tsi s-himã prilucrãtor trã alihea.

Diotreful shi Dhimitrul

9 Lji scriai a bisearcãljei, ma Diotreful, tsi va s-hiibã protlu trã elji nu nã ashteapti. 10 Tr-atsea, ma s-yinu, va lji-aduc aminti a lui faptili tsi adari, zburãnda zboari arãi contra noi. Cum s-nu agiungu aesti, elu nu li ashteapti fratsilji shi li ncheadicã atselji tsi vor s-li ashteaptã shi li scoati di bisearicã. 11 Multuvrute, nu urmeadzã arãulu, ma bunulu. Atselu tsi fatsi bunulu easti di la Dumnidzãul, ma atselu tsi fatsi arãulu nu lu ari vidzutã Dumnidzãlu. 12 Di Dhimitrul tutsã da mãrtirii bunã, tutashã shi alihea: shi noi mãrtirsimu ti nãsu, sh-tini lu shtii cã mãrtiria a noastrã easti alihinoasã. 13 Aveam multi trã scriari, ma nu voi s-tsã scriu cu buiauã shi-peanã. 14 Ma nãdãescu s-ti ved curundã shi si zburãm di aproapi. 15 Pacea cu tini! Oaspilji tsã pitrec sãnãtati. Dã sãnãtati a oaspilor un pi unã.

Iuda

Epistola al Iuda

1

Salutãri

1 Iuda sclavul al Isus Hristos shi fratili al Iacov, a acljimatsilor tsi sãntu vruts di la Tatãl Dumnidzãu sh-vigljeatã di Isus Hristos.

2 Njila, pacea shi vrearea si s-avdagã la voi.

Amãrtiili shi Bana fãrã Dumnidzã

3 Multuvruts, aveam unã vreari marã s-vã scriu ti ascãparea a noastrã comunã, avui ananghi s-vã scriu a voauã shi s-vã ursedzã s-alumtats ti pistea tsi eara datã a sãmtsãlor un oarã sh-ti totãna. 4 Cã intrarã ascumtu namisa di voi niscãntsã oaminji tsi eara arãdhãpsits di cu chiro ti aestã condamnã, nipistipsits, tsi u toarnã harul a Dumnidzãlui a nostru tu desfrãnari sh-aleapid singurlu Mastru, sh-Domnul-a nostru Isus Hristos.

5 Ma voi s-vã aduc aminti, cu tutã cã tora li shtits tuti aesti, tsi Domnul, dupã tsi u ascãpã populu a lui di loclu-a Eghiptului, deapoea lji dãrãmã atselji tsi nu pistipsirã. 6 Anghilji, tsi nu l-tsãnurã pozitsili a lor di ma nãinti, ma li alãsarã locurili a lor iu bãna, elu lji apãrã tu scutidhi, ligats cu prãnghi eternã ti giudicata a Dzuãljei atsiljei mari. 7 Ashi cum Sodoma sh-Gomora shi cãsãbadzli avãrliga s-deadirã dupã putãnlichili shi imnarã dupã desfrãnãrili sexuali. Aesti s-featsirã exemplu trã atselji tsi pãtsãrã pidipsirea a foclui ti totãna.

8 Tut ashã sh-aeshtsã yisãnda lãvushescu truplu, arniseascã putearea a Dumnidzãlui sh-blastimã creaturili tsereshti. 9 Ma arhanghelul Mihaili cãndu si ncãcea cu draclu zbura trã truplu a Moisiului sh-nu cutidzã s-dzãtsea un zbor ti ngiurari ma dzãsi: “Domnul s-ti vãrgheascã!” 10 Ma aeshtsã greascã arãu ti tuti lucrili tsi nu cunoscu di la natura, ca prãvdzili fãrã minti, tsi facã arãu ti vetea a lor.

11 Cavai di nãshi! Cã au loatã calea a Cainlui, sh-trã amintatic s-arcarã dupã cãbãtli a Balaamlui, sh-chirurã tu cundrira a Coreul.

12 Aeshtsã sãntu lãvushituri la sãrbãtoarili a voastri di vrearea frãtseascã, cãndu mãcã sh-bea deadun cu voi fãrã rushãni, pãshtãnda vetea a lor. Atselji sãntu niori fãrã apã, pimtu nclo shi nculea di vimturi, ponji di toamna fãrã fruti, disrãdãtsinati sh-di doauã ori mortsi. 13 Atselji sãntu vãljuri turbati a amariljei tsi spumeadzã arushãnili a lor, steali dispãrtsãti di la cai easti rezervat scutidhlu ti totãna.

14 Shi trã aeshtsã prufitipsi shi Enocul, al shaptili dupã Adam, dzãcãnda: “Ia, ma yini Domnulu cu njiljilji a lui sãmtsã, 15 ti fãtseari giudicarea contra a tutulor shi ti cãndãrsiri tuts nipistimenjilji namisa di nãshi trã tuti faptili a lor arãli shi trã tuti zboarili a lor arushinoasi, tsi amãrtioshilji fãrã pisti greascã contra a lui.” 16 Aeshtsã sãntu murmurãtori tsi plãngã ti itsido tsi imnã dupã orixea a lor shi gura a lor greashti zboari alãvdati shi culãchipseascã oaminji trã amintatic.

Chirolu di Bitisiri

17 Ma voi, multuvruts, adutsets-vã aminti zboarili tsi vã au dzãsã apostoljilji a Domnului a nostru Isus Hristos. 18 Elji vã dzãtsea tsi tu chirolu di ma napoi va s-aibã pizuitorii tsi va s-imnã dupã orixile a lor anapudzi. 19 Aeshtsã sãntu atselji tsi fac dispãrtsãri, oaminji amãrtioshi, tsi nu au Duhlu. 20 Ma voi, multuvruts, adrãnda bana pri pistea a voastrã multu-sãmtã, pãrãcãlsãnda tu Duhlu Sãmtu, 21 afirits-vã tu vrearea al Dumnidzãu, ashtiptãnda njila a Domnului a nostru Isus Hristos tsi adutsi bana eternã.

22 Shi avets njilã di omlu tsi easti turbulat. 23 Shi ascãpats-lã alantsãlji trãgãnda di focu, shi avets njilã la alantsi deadun cu fricã, aurãnda stranjilu pangãnit di carnea.

Alãvdari

24 Ma atsilui tsi poati s-vã veaglji di cathi cãdeari shi s-vã scoatã nãinti a mãririljei a lui ni-lãvushit shi cu harauã, 25 a singurlui Dumnidzã, a Ascãpãtorlui a nostru, s-lji hibã mãriri, multu-mãriri, puteari shi autoritati, tora shi tu eta a etilor. Amen.