^

Biblija pe romani Čergarsko čhib Srbija (Vojvodin Romani/Shiyak)

The New Testament in the Chergash dialect of the Vlax Romani language

copyright © 2018 Pioneers
Language: Chergash (Romani, Vlax)
Dialect: Chergash
Translation by: Pioneers
Contributor: Pioneers International

Romani Chergash Bible

The Word for the World International

[www.twftw.org]

Čergaš je vlaški dijalekt kojim se govori uglavnom u Srbiji, ponajviše u Vojvodini. Po nasleđu, večina Čergara su pravoslavne pozadine. Jezik se još zove i Vojvođanski romski, Srpski romski ili Šijački romski.

Prevod je jednostavan za razumeti jer je napisan kako ljudi govore.

Chergash is a Vlax dialect that is spoken mostly in Serbia. It has the greatest use in Vojvodina, northern Serbia. By heritage, most Chergari are (Serbian) Orthodox. The language is also known as Vojvodin Romani, Serbian Romani, or Shiyak.

The translation is simple to understand because it is written in the way the people speak.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0.

You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that:

You include the above copyright and source information.

If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes.

If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19.

2025-06-28

ePub generated by Haiola 11 Mar 2026 from source files dated 28 Jun 2025
eBible.org certified

1e2d0214-3d12-5bbc-b29b-eea1aae09a1b

Matej

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

E Mateješći Bahtali Nevimata

1

E Isusesko poreklo

(Lk 3,23–38)

1 Akava si poreklo katar o Isuso Hristo. Vo sas potomko e caresko Davidesko thaj e Avraamesko potomko.

2 E Avraamešće bijandilo o Isaak.

E Isaakošće bijandilo o Jakov.

E Jakovešće bijandilo o Juda thaj e phrala lešće.

3 E Judašće e Tamara bijandas e Farese thaj e Zare.

E Faresošće bijandilo o Esrom.

E Esromešće bijandilo o Aram.

4 E Aramešće bijandilo o Aminadav.

E Aminadavešće bijandilo o Naason.

E Naasonešće bijandilo o Salmon.

5 E Salmonešće e Rahava bijandas e Voozo.

E Voozešće e Ruta bijandas e Ovido.

E Ovidešće bijandilo o Jesej.

6 E Jeseješće bijandilo o caro David.

E Davidešće e Urijašći bivšo romnji bijandas e Solomones.

7 E Solomonešće bijandilo o Rovoam.

E Rovoamešće bijandilo o Avija.

E Aviješće bijandilo o Asaf.

8 E Asafešće bijandilo o Josafat.

E Josafatešće bijandilo o Joram.

E Joramešće bijandilo o Ozija.

9 E Ozijašće bijandilo o Joatam.

E Joatamešće bijandilo o Ahaz.

E Ahazešće bijandilo o Ezekija.

10 E Ezekijašće bijandilo o Manasija.

E Manasijašće bijandilo o Amos.

E Amosešće bijandilo o Josija.

11 E Josijašće bijandilo o Jehonija thaj lešće phrala ande vrjama kana o izraelsko them sas inđardo ando vavilonsko progonstvo.

12 Nakon so sas inđarde ando Vavilon, e Jehonijašće bijandilo o Salatiilo.

E Salatiilešće bijandilo o Zorovavel.

13 E Zorovavelešće bijandilo o Aviud.

E Aviudašće bijandilo o Elijakim.

E Elijakimešće bijandilo o Azor.

14 E Azorešće bijandilo o Sadok.

E Sadokošće bijandilo o Ahim.

E Ahimešće bijandilo o Elijud.

15 E Elijudešće bijandilo o Eleazar.

E Eleazarešće bijandilo o Matan.

E Matanešće bijandilo o Jakov.

16 E Jakovešće bijandilo o Josif, o rom e Marijako, savi bijanda e Isuse save akhardine Hristo.

17 Akava si, dakle, sa ukupno dešuštar naraštaja katar o Avram dži ko caro David, dešutrito štar naraštaja katar o caro David dži ko progonstvo ando Vavilon, thaj dešutrito štar naraštaja katar o progonstvo ando Vavilon dži ko Hristo.

E Isusesko bijandipe

(Lk 2,1–7)

18 Ake sar bijandilo o Isuso Hristo: lešći dej e Marija, sas mangli palo Josif. Ali majsigo nego so line pe, dok sas još čhej, sikadilo kaj e Marija ačhili phari katar o Sveto Duho. 19 Sar lako rom o Josif sas pravedno manuš thaj či kamlas javno te ladžarel lat, kamlas potajno te mućel lat.

20 Sar gindilas godova, lija les e lindri thaj ando suno sikadilo lešće o anđelo e Gospodesko thaj phendas lešće: “Josife, e Davidešće čhaveja, na dara te les e Marija pale ćiri romnji! Kaj e čhavre saves inđarel ande peste si katar o Sveto Duho.

21 Voj bijanela čhave, a tu deja les alav Isus, kaj vo spasila piro them katar lenđe bezeha.”

22 A sa godova dogodisajlo te pherdol okova so o Gospod phendas kroz o proroko:

23 “Ake e čhej ačhela khamni!

Thaj bijanela čhaves savo akhardola Emanuel”

(so značil: “O Del si amenca”).

24 Kana o Josif džungadilo, ćerda sar zapovedisardas lešće o anđelo e Gospodesko thaj lijas e Marija pale piri romnji. 25 Ali či suta lasa dok voj či bijandas čhaves. A kana o čhavro bijandilo, dija les alav Isus.

2

E mudracurja darujin e Isuse

1 O Isus bijandilo ando gav Vitlejem savo sas ande judejsko regija, ande vrjama kana vladilas o caro Irod. Ande godoja vrjama aviline e mudracurja katar o Istok ando Jerusalim 2 thaj počnisardine te raspituin pe: “Kaj si godova o nevo bijando caro e Židovengo? Dikhlam lešći čerain sar inkljel po istok thaj avilam te das koča angle leste.”

3 Kana godova ašundas o caro Irod zurale uznemirisajlo sago vi o sa o them ando Jerusalim. 4 Askal akhardas sa e židovske šorvale rašajen thaj e učiteljen e Mojsiješće zakonestar te phučel lendar: “Kaj o Hristo trubul te bijandol?” 5 A von phendine lešće: “Ando Vitlejem ande Judeja, kaj gajda o proroko ramosarda:

6 ‘A tu Vitlejeme, ande judejsko phuv,

nipošto naj san majcikno katar aver e judejske gava,

kaj andar tute inkljela o vladari

savo vodila mungro theme o Izraele sago o pastiri pire bakhren.’ ”

7 Askal o Irod čordanes akhardas peste e mudracen te phučel lendar kana inkljisti e čerain. 8 Askal phendas: “Džan thaj lačhe phučen pale godova čhavro thaj kana araćhena les, bolden tumen thaj javin manđe te šaj džav vi me te pokloni man lešće,” thaj bičhalda len ando Vitlejem. 9 Kana ašundine so phendas lenđe o caro Irod thaj đeletar. A e čerain savja dikhline sar inkljel džalas angle lende dok či ačhili anglo than kaj sas o čhavro. 10 Kana dikhline e čerain kaj ačhili, zurale raduisajle. 11 Dine ando ćher thaj dikhline e čhavre lešće dejava e Marijasa thaj peline pe pire koča thaj poklonisajle lešće. Pale godova putardine pire kutijice thaj daruisardine les e sunakajesa, tamnjanosa thaj e mirisno uljesa. 12 Pale godova o Del upozorisarda len ando suno te či bolden pe ko Irod, nego boldine pe ande pešći phuv aver dromesa.

O Josif, e Marija thaj o Isus našen ando Egipat

13 A kana von đeletar, o anđelo e Gospodesko javisajlo e Josifešće ando suno thaj phendas lešće: “Ušti, le e čhavre thaj lešće deja thaj naš ando Egipat. Ačh okote dok či phenav tuće, kaj o Irod rodela e čhavre te mudarel les.” 14 O Josif uštilo, lija e čhavre thaj lešće deja thaj još isto rjat uputisajlo lenca ando Egipat. 15 Thaj ačhilo okote dok o Irod či mulo, te pherdol so o Gospod phendas prekal o proroko savo phenel: “Andar o Egipat akhardem mungre čhaves.”

O Irod mudarel e muške čhavren ando Vitlejem

16 Kana o Irod dikhla kaj e mudracurja nadmudrisardine les, zurale holjajlo thaj naredisarda te ando Vitlejem thaj sasti okolina mudaren sa e muške čhavren dži ke duj brš, prema e vrjama savi saznaisardas katar e mudracurja kana inkljisti e čerain. 17 Askal pherdilo okova so o Del phendas prekal o proroko Jeremija:

18 “Ando gav e Rama ašundilo o glaso,

o roipe thaj o jauk.

Godova e Rahilja rovel pale pire čhavra

thaj našti utešil pes kaj majbut naj len.”

O Josif bolden pe e Isuseja thaj e Marijasa andar ando Izrael

19 Kana mulo o Irod, o anđelo e Gospodesko javisajlo ando suno e Josifešće ando Egipat 20 thaj phendas lešće: “Ušti, le e čhavre thaj lešće deja thaj bolde tut lenca palpale ande izraelsko phuv, kaj okola save line te mudaren e čhavres muline.” 21 O Josif uštilo, lija e čhavre thaj lešće deja, thaj bolda pe ande izraelsko phuv. 22 Ali kana ašundas kaj e Judejava vladil o Arhelaj umesto lesko dad, darajlo te džal okote, ali o Del upozorisarda les ando suno te džal ande galilejaći regija. 23 Thaj nastanisajlo ando gav Nazaret. Godolesa pherdilo okova so phendine e prorokurja palo Mesija kaj akhardola Nazarećanino.

3

O Jovano savo bolelas objavisarel e Isuse

(Mk 1,1–8; Lk 3,1–9; 15–17; Jn 1,19–28)

1 Ande godoja vrjama o Jovano savo bolelas počnisarda te propovedil ande judejsko pustinja. 2 Thaj phenelas: “Pokajin tumen pale tumare bezeha thaj obratin tumen e Devlešće kaj o Carstvo nebesko si paše!” 3 O proroko Isaija phenelas palo Jovano kana prorokuisardas:

“Vo si o glaso savo čhol muj ande pustinja:

‘Pripremin o drom palo Gospod,

vorton e staze pale leste!’ ”

4 A o Jovano inđarelas pe peste e drze save sas ćerde katar e kamilaće bal, a oko maškar sas les morćhako pojas. O habe lesko sas e skakavcurja thaj o divljo medo. 5 Leste avelas o but o them andar o Jerusalim, andar e Judeja thaj andar sa e krajurja oko e reka Jordan. 6 Ispovedinas lešće pire bezeha, a vo bolelas len ande reka Jordan.

7 A kana o Jovano dikhla e but e farisejen thaj e sadukejen kaj aven leste te bolel len, phendas lenđe: “Tumen e sapešće čhavra! Koli upozorisarda tumen te našen katar e Devlešći bari holji savi avel? 8 Sikaven tumare trajosa thaj tumare plodonenca kaj pokajisardine tumen katar tumare bezaha. 9 Thaj na hohaven korkoro tumen kaj si tumenđe dosta te phenen: ‘Amen sam e Avramešće potomkurja’ kaj phenav tumenđe: o Del šaj vi katar akala bara te vazdel čhavren e Avramešće. 10 O tover e Devlešće sudosko već si čhutino po koreno e kaštesko. Svako kaš savo či bijanel lačhe plodurja čhinela pe thaj čhudela pe ande jag.

11 Me bolav tumen e pajesa, palo pokajanje katar tumare bezeha. Ali avel vareko posle mande ko si majmoćno mandar, kašće naj sem dostojno e sandale te inđarav. Vo bolela tumen e Sveto Duhosa thaj e jagasa. 12 Vo si spremno te losarel o kućin e đivesko katar e pleva. O điv ćidela thaj spremila ande piri žitnica, a e pleva dela jag e jagasa savi našti mudardol.”

O Jovano bolel e Isuse

(Mk 1,9–11; Lk 3,21–22)

13 Askal avilo o Isus andar e Galileja pe reka Jordan te o Jovano bolel les.

14 A o Jovano či kamlas te bolel les thaj phenelas lešće: “Tu trubul man te boles, a tu aves mande te me bolav tut?”

15 A o Isus phendas lešće: “Muk akana, kaj agajda trubul amenđe te pheras e Devlešći pravedno volja.” Askal o Jovano bola les.

16 Pale godova kana sas o Isus boldo thaj čim inkljisto andar o paj. Thaj dik! O nebo putajlo thaj vo dikhla e Devlešće Duho sar fuljel sago golubo thaj mućel pes pe leste.

17 Askal o glaso andar o nebo ašundilo: “Akava si mungro Čhavo, saves voliv. Vo si mungri bah.”

4

O Beng iskušil e Isuse

(Mk 1,12–13; Lk 4,1–13)

1 Askal o Sveto Duho inđardas e Isuse ande pustinja te iskušil les o beng. 2 O Isus postilas štarvardeš đesa thaj štarvardeš raća, a pale godova bokhajlo. 3 Askal avilo leste o beng thaj iskušisarda les gajda kaj phendas lešće: “Ako san Čhavo e Devlesko, phen te akala bara aven mangre.” 4 A o Isus phendas: “Ando Sveto lil ačhel ramome:

‘Či trajil o manuš samo katar o mangro,

nego katar svako alav savo inkljel andar e Devlesko muj.’ ”

5 Askal o beng inđarda e Isuse ando Sveto gav Jerusalim thaj čhuta les po vrho e Hramosko, 6 thaj phendas lešće: “Ako san tu Čhavo e Devlesko, čhude tut katar tele. Kaj ando Sveto lil ramol:

‘Pire anđelenđe zapovedila pale tute’

thaj: ‘von pe vas inđarena tut

te či pećes e pungresa ando bar.’ ”

7 A o Isus phendas lešće: “Ramome si vi akava: ‘Na iskušisar e Gospode ćire Devle.’ ”

8 Askal o beng inđarda les po vrho pe vuči gora, thaj sikadas lešće sa e carstvurja akale themešće thaj e slava lenđi. 9 Thaj phendas lešće: “Sa akava dava tut ako peres pe koča angle mande thaj slavis man.”

10 Askal o Isus phendas lešće: “Džatar mandar, Sotono, kaj ando Sveto lil si ramome: ‘De koča samo anglo Gospod ćiro Del, thaj jedino les slavisar.’ ” 11 Askal o beng đelotar lestar, a e anđelurja odma aviline thaj služisardine lešće.

O Isus počnisarda te propovedil

(1,14–15; Lk 4,14–15)

12 Kana o Isus ašundas kaj phangline e Jovano savo bolelas, bolda pe ande galilejsko regija. 13 Avilo prvo ando Nazaret thaj okotar đelotar thaj nastanisajlo ando Kafarnaum, gav pašo galilejsko jezero, pe Zavulonešći thaj e Neftalimešći phuv.

14 Gajda pherdilo so phendas o proroko Isaija:

15 “Ande phuv e Zavulonešći thaj e Neftalimešći,

pašo more, pe okoja rig e jordanošći,

ande Galileja, e phuv savi nas e židovenđi,

16 e manuša save trajinas ando tunjariko,

dikhline o baro svetlo

thaj okolenđe save trajinas ande mračno phuv,

ande sena e smrtošći

zasjaisardas o svetlo.”

17 Katar askal o Isus počnisarda te propovedil: “Pokajin tumen pale tumare bezeha thaj obratin tumen kaj si paše o Carstvo nebesko!”

O Isus akharel e prve učenikonen

(Mk 1,16–20; Lk 5,1–11)

18 Kana o Isus naćhelas pašo Galilejsko jezero, dikhla e duj phralen e Simone saves akharenas Petar, thaj lešće phrale e Andrija, sar čhuden e mreža ando jezero, kaj von sas ribarja. 19 Thaj o Isus phendas lenđe: “Aven pale mande thaj me ćerava tumen te aven ribarja save astarena e manušen sago e mačhen.” 20 Von odma mukline e mreže thaj teljardine pale leste.

21 Kana o Isus đelo majdur okotar dikhla e aver duj phralen, e Jakove thaj e Jovane e Zevedejevešće čhaven, sar bešen ando čamco pire dadeja thaj lačharenas pire mreže, askal akhardas vi len. 22 A von odma mukline o čamco thaj pire dades thaj teljardine pale leste.

E Isusešći služba ande Galileja

(Lk 6,17–19)

23 O Isus džalas pe sasti Galileja thaj sikavelas e manušen ande lenđe sinagoge, propovedilas lenđe e Bahtali nevimata pale Devlesko carstvo thaj sastarelas katar o nasvalipe thaj svako nemoć andar o them. 24 O glaso pale leste buljilo pe sasti sirisko regija, thaj anenas lešće sa okolen save sas nasvale katar o razno nasvalipe savo mučilas len, okolen ande save sas e bilačhe duhurja, mesečaren thaj e linen thaj vo sastarelas len. 25 Pale leste teljardas o but o them andar e Galileja, Dekapolja, Jerusalim thaj andar e sasti Judeja, pa vi katar okoja rig e jordanošći.

5

O Isus sikavel kaj si bahtale okola save paćan ande leste

(Lk 6,20–23)

1 Kana o Isus dikhla kaj ćida pes o but o them, lija pe opre pe gora thaj bešlo. Pe godova aviline leste e učenikurja 2 thaj o Isus počnisarda te sikavel len alavenca:

3 “Blago okolenđe save svatin kaj si lenđe o Del potrebno

kaj si lengo o Carstvo nebesko!

4 Blago okolenđe save tugujin,

kaj o Del utešila len!

5 Blago okolenđe e kovle ileja

kaj nasledina e phuv;

6 Blago okolenđe save si bokhale thaj trušale pale pravednost,

kaj čaljona!

7 Blago okolenđe save si milosrdne,

kaj o Del smiluila pe lenđe!

8 Blago okolenđe save si čiste ileja,

kaj e Devles dićhena!

9 Blago okolenđe kaj ćeren miro,

kaj akhardona čhave e Devlešće!

10 Blago okolenđe save si progonime andar godova kaj si pravedne anglo Del,

kaj lengo si o Carstvo nebesko!

11 Blago tumenđe kana zbog mande avena vređome, progonime thaj kana hohaipe phenena pe tumende thaj vi svako vrsta bilačhipe! 12 Raduin tumen thaj aven bahtale, kaj si bari tumari poćin ando nebo. Kaj gajda progoninas vi e prorokonen save sas majsigo tumendar!”

E Isusešće učenikurja si lon thaj svetlo

(Mk 9,50; Lk 14,34–35)

13 O Isus phendas: “Tumen sen o lon e themenđe pe phuv. Ako o lon naj londo, sova lonđarela pe? Askal majbut či avela pale khančeste, osim te čhudel pe avri te o them uštavel les.

14 Tumen sen svetlo e themešće. Našti garadol o gav savo si pe gora. 15 Či den jag o stenko te čhon les talo čaro, nego čhon les po čirako te svetlil savorenđe ando ćher. 16 Gajda tumaro svetlo neka svetlil angle manuša te dićhen pe tumare lačhe dela thaj te slavin tumare Dades savo si ando nebo.”

O Isus sikavel andar e Mojsijesko zakono thaj andar e prorokurja

17 O Isus phendas: “Na te gindin kaj me avilem te čhinav e Mojsijesko zakono thaj e prorokonenđe zapisurja. Či avilem te čhinav len, nego te pherav len. 18 Čače phenav tumenđe: sa dži kaj postoil o nebo thaj e phuv, či naćhela ni majcikno slovo niti jek crtica andar e Mojsijesko zakono dok sa či dogodil pe. 19 Ali, ako vareko phenel kaj naj važne jek katar akala majcikne zapovesti thaj gajda sikavel aver manušen, majcikno avela ando Carstvo nebesko. A ko inčarel e zapovesti thaj aver manušen sikavel te ćeren gajda avela baro ando Carstvo nebesko. 20 Kaj phenav tumenđe, te či avili tumari pravednost majbari katar e pravednost e učiteljenđi e Mojsiješće zakonestar thaj e farisejenđi, nisar či dena ando Carstvo nebesko!”

O Isus mothol pale srdžba

21 O Isus phendas: “Ašundine sar si phendo ande Mojsijesko zakono amare prapaponenđe: ‘Na mudar, kaj ko mudarel, avela došalo e sudošće.’ 22 A me phenav tumenđe: ko holjavol pe piro phral, avela došalo e sudošće! A ko phenel pire phralešće kaj si čalado, avela došalo angle majbaro sudo. A ko phenel pire phralešće dileja, avela došalo anglo pakao e jagako.

23 Zato ako anes ćiro daro po žrtveniko thaj okote des tut gođi kaj ćire phrales si vareso protiv tute, 24 muk e žrtva anglo žrtveniko thaj dža majsigo thaj pomirisar tut ćire phralesa, thaj tek askal av thaj prinesisar ćiro žrtveno daro e Devlešće.

25 Brzo nagodisar tut ćire protivnikosa dok san lesa po drom, te či inkalel tut anglo sudo, a o sudco či čhudel tut ande tamnica. 26 Čače phenav tuće: či inkljeja okotar dok či poćines sa so san udžile dži ko poslednjo lovoro.”

O Isus sikavel te na ćerel pe preljub

27 O Isus majdur phenelas: “Ašundine sar si phendo ando zakono: ‘Na ćer preljub!’ 28 A me phenav tumenđe: Svako savo dićhel pe avrešći romnji te sovel lasa, već ande piro ilo ćerda lasa preljub. 29 Ako ćiri desno jak crdel tut po bezeh, inkal ćiri jak thaj čhude lat tutar, kaj majlačhe tuće te propadnil jek deo katar ćiro telo, nego ćo sasto telo te avel čhudino ando pakao. 30 Thaj ako ćiro desno vas crdel tut po bezeh, čhin ćo vas thaj čhude les tutar, kaj majlačhe tuće te propadnil jek deo katar ćiro telo, nego sasto ćo telo te džal ando pakao.”

O Isus sikavel te na rastavi men

(Mt 19,9; Mk 10,11–12; Lk 16,18)

31 O Isus majdur phenelas: “Ašundine kaj si phendo ando Mojsijesko zakono: ‘Ko rastavil pe pire romnjatar, neka del lat lil kaj si rastavime.’ 32 A me phenav tumenđe: Svako ko rastavil pe pire romnjatar, osim zbog o preljub, crdel lat te ćerel preljub. Thaj svako ko oženil pe rastavime romnjava, ćerel preljub.”

O Isus sikavel te na has solah

33 O Isus majdur phenelas: “Isto gajda ašundine kaj si dumutune phendo ande Mojsijesko zakono amare prapaponenđe: ‘Inćar e solah savi dijan e Gospodešće.’ 34 A me phenav tumenđe: Na han solah, ni e nebosa, kaj si prestolje e Devlesko, 35 ni e phuvjasa, kaj si tale lešće pungre, ni e Jerusalimeja, kaj si gav e Devlesko, e bare carosko. 36 Na han solah ni tumare šoresa, kaj našti ni jek bal po šoro te ćeren ni kali ni parni. 37 Zato kana phenen: ‘Kamav’, neka avel ‘Kamav’, thaj kana phenen: ‘Či kamav’, neka avel ‘Či kamav’. Sa so si majbut katar godova, avel katar o bilačho.”

O Isus sikavel te či osveti men

(Lk 6,29–30)

38 O Isus majdur phendas: “Ašundine kaj si phendo ando Mojsijesko zakono: ‘Jak pale jak, dand palo dand.’ 39 A me phenav tumenđe: na oduprin tumen e bilačhe manušešće! Te vareko pekla tut pe desno rig ćire mujestar, tu bolde lešće vi aver rig. 40 Thaj ako vareko kamel te sudil pe tusa te lel tutar ćiro gad, de les vi ćiro ogrtači. 41 Te traden tut e rimske vojnikurja te inđares lenđi oprema jek kilometar, tu inđar duj. 42 Ko manđel tutar vareso, de les, thaj na bolde e dume okolestar ko zamolil tut te des les udžile.”

O Isus sikavel kaj trubul te volisaras amare dušmajen

(Lk 6,27–28, 32–36)

43 O Isus majdur phendas: “Ašundine kaj si phendo: ‘Volisar ćire pašutnes’, a mrzisar ćire dušmanes. 44 A me phenav tumenđe: volin tumare dušmajen thaj molin tumen pale okola save progonin tumen! 45 Ako gajda ćeren, avena sago prave čhave tumare nebesko Dadešće, savo del te inkljel lesko kham pe bilačhe thaj pe lačhe manuša, thaj del te lesko bršnd perel okolenđe kaj si pravedne thaj okolenđe kaj si nepravedne. 46 Kaj te volin samo okolen save tumen volin, sošći nagrada šaj ažućaren? Zar či ćeren godova vi e carinikurja? 47 Ako pozdravin samo tumare phralen, zar ćeren vareso naročito? Zar či ćeren godova vi okola kaj či pinđaren e Devle. 48 Gajda vi tumen aven savršene, sago kaj si savršeno tumaro Dad nebesko.”

6

O Isus sikavel kaj trubul te das okolenđe kaj si čore

1 O Isus phendas: “Len sama te tumare lačhe dela či ćeren angle manuša te von divin pe tumenđe, kaj askal či primina nagrada katar tumaro Dad nebesko. 2 Zato kana des e čorenđe, na hvali tu po sasto muj anglo them, sago kaj ćeren e licemerja pe sinagoge thaj pe sokača te hvalin len e manuša. Čače phenav tumenđe: aver nagrada či dobina osim godoja katar e manuša. 3 A tu kana des e čorenđe, neka či džanel ćiro levo vas so ćerel ćiro desno vas. 4 Nego kana tu des e čorenđe de len potajno pa ćiro Dad, savo dićhel so si potajno, nagradila tut.”

O Isus sikavel sar te moli men

(Lk 11,2–4)

5 O Isus phendas: “kana molin tumen na aven sago e licemerja, save volin te molin pes pe sinagoge thaj pe glavne sokača, te e manuša dićhen len. Čače phenav tumenđe kaj već primisardine piri nagrada thaj osim godoja aver či primina. 6 A tu, kana molis tut, dža ande ćiri soba, phandav pale tute o vudar thaj moli tut potajno ćire nebesko Dadešće, a ćiro nebesko Dad, savo dićhel so si potajno, nagradila tut. 7 Kana molin tumen na brbljin sago okola save či pindžaren e Devle, kaj von gndin kaj o Del ašunela len zbog e but alava save phenen. 8 Tumen dakle na aven sago von, kaj tumaro Dad nebesko lačhe džanel so trubul tumen vi majsigo nego so zamolin les. 9 Tumen agajda molin tumen:

‘Dade amareja savo san po nebo,

nek poštuil pe ćiro sveto alav.

10 Neka avel ćiro carstvo.

Te avel ćiri volja

pe phuv sago kaj si ando nebo.

11 De amen mangro savo si amenđe potrebno pale svako đes

12 thaj jartosar amenđe e bezeha amare sago kaj vi amen jartosaras okolenđe save sagrešisardine protiv amende.

13 Na de te peras ande kušnje, nego izbavisar men andar o bilačhipe.’

14 Kaj, ako jarton okolenđe save grešin protiv tumende, askal vi tumaro nebesko Dad jartola tumenđe. 15 Ali, ako tumen či jarton e manušenđe lenđe bezeha, ni tumaro nebesko Dad či jartola tumenđe tumare bezeha.”

O Isus sikavel sar te postisaras

16 O Isus majdur phenelas: “A kana postin, na mućen tumaro muj sago e licemerja, te dićhen len e manuša sar postin. Kaj čače phenav tumenđe, kaj aver nagrada či dobina osim godoja katar e manuša. 17 A tu kana postis, thov ćiro muj thaj fulav ćire bal, 18 te e manuša na dićhen kaj postis, nego samo ćiro Dad, savo si ande tajnost. Askal ćiro Dad savo dićhel so si ćerdo ande tajnost nagradila tut.”

O Isus sikavel palo barvalipe ando nebo

(Lk 12,33–34)

19 O Isus phendas: “Na ćiden tumenđe barvalipe akate pe phuv, kaj han les e moljcurja thaj e rđa, kaj e čora provalil thaj čoren les. 20 Nego, ćiden tumenđe barvalipe po nebo, kaj či hal les ni e moljcurja ni e rđa thaj kaj e čora či provalil te čoren les. 21 Zato, kaj si ćiro barvalipe, okote avela vi ćiro ilo.

O svetlost thaj e tama e telošće

(Lk 11,34–36)

22 Ćiri jak si sar e svetiljka e telošće. Zato, ako si ćiri jak sasti, sasto ćiro telo avela osvetlime. 23 Ali ako si ćiri jak nasvali, sasto ćiro telo avela ando tunjariko. Ako o svetlo ande tute postanil tunjariko, sosko baro tunjariko avela ande tute!”

Našti služis e Devlešće thaj e barvalipešće

(Lk 16,13)

24 “Khonik našti robujil e duje gospodarenđe. Kaj jećhe mrzala, a avere volila, ili jećhešće avela paćivalo a avres prezirila. Našti služin e Devlešće thaj e barvalipešće ande isto vrjama.”

O Isus sikavel te na has brige

(Lk 12,22–34)

25 O Isus još phendas: “Zato phenav tumenđe: Na daran pale tumaro trajo, so hana, ili so pijena, ni palo tumaro telo, so lena pe tumende. Naj li o trajo majbut katar o habe, a o telo katar e drze? 26 Lačhe dićhen e čirikljen! Niti sadin, niti žanjin niti ćiden ande pire žitnice, a tumaro nebesko Dad pravarel len. Zar tumen naj sen majvredne lendar? 27 A ko tumendar šaj e brigenca te lunđarel piro trajo samo pale jek đes?

28 Sostar askal vodin e briga pale drze? Lačhe dićhen e divlje luluđa sar barjon! Či trudin pe niti suven pešće drze. 29 A phenav tumenđe kaj ni o caro Solomon ande sa piro barvalipe či inđarelas pe peste gajda šukar drze sago akala divlje luluđa. 30 Pa ako o Del gajda šukar furjarel e biljke save si ando polje, save ađes si, a thejara čhuden pe ando bov, kozom askal majbut vodila e briga pale tumende, manušalen e cikne paćimava? 31 Zato na daran thaj na phenen: ‘So hasa?’, ili ‘So pijasa?’ ili ‘So lasa pe amende?’ 32 Kaj godova roden e bi paćivale manuša. Džanel tumaro nebesko Dad sa so trubul tumen. 33 Zato majbut katar sa roden e Devlesko carstvo, thaj e pravda lešći, askal sa akava o Del nadodaila tumenđe.

34 Zato na daran pale thejara. Neka o đes thejara vodil e briga pale peste. Svako đesešće si dosta lešće muke.”

7

O Isus sikavel te na osudisaras avren

(Lk 6,37–38, 41–42)

1 O Isus majdur phenelas: “Na sudin, thaj či sudila pe tumenđe. 2 Kaj sar tumen sudin averenđe, gajda o Del po isto način sudila tumenđe. Sar tumen merin averenđe, gajda vi o Del merila tumenđe.

3 Sostar dićhes e kaštešći prušuk ande jak ćire phralešći, kana či haćares o baro kaš ande ćiri jak? 4 Sar šaj phenes ćire phralešće: ‘Ažućar te inkalav e kaštešći prušuk andar ćiri jak’, kana o baro kaš si tut ande ćiri jak? 5 Licemernona! Majsigo inkal o baro kaš andar ćiri jak, thaj majlačhe dićheja te inkales e kaštešći prušuk andar ćire phralešći jak.

6 Na den e džućhelenđe okova so si sveto thaj na čhuden e biserja angle bale, te na uštaven len e pungrenca thaj askal bolden pe protiv tumende thaj te rastrgnon tumen.”

O Del uslišil amare molitve

(Lk 11,9–13)

7 O Isus majdur phenelas: “Molin tumen thaj dela pe tumenđe! Roden, thaj araćhena! Maren po vudar thaj putrela pe tumenđe! 8 Kaj svako ko molil, primil, ko rodel, araćhel, a ko marel po vudar, putrel pe lešće.

9 Ko tumendar kana lesko čhavo manglasas lestar mangro, dija sas les bar? 10 Ili kana manglasas lestar mačho dija sas les sap? 11 Ako tumen, vi ako sen bilačhe manuša, džanen te den lačhe darurja tumare čhavrenđe, kozom majbut tumaro nebesko Dad dela lačhipe okolen save manđen lestar?

12 Sa, dakle, so kamen te e manuša ćeren tumenđe, ćeren vi tumen lenđe, kaj godova si okova so sikavelas e Mojsijesko zakono thaj e prorokurja.”

O Isus sikavel kaj si o drom dži ko nebo pharo

(Lk 13,24)

13 O Isus majdur phenelas: “Den andre po usko vudar. Kaj o bulo vudar thaj o bulo drom inđaren ande propast thaj but si okola save godole dromesa džan. 14 Sar si usko o vudar thaj tesno drom savo inđarel ando trajo, cara si okola save araćhen les!”

E hohamne prorokurja thaj lenđe plodurja

(Lk 6,43–44)

15 O Isus majdur phendas: “Len tumen sama katar e hohamne prorokurja, save aven tumenđe ande bakhrani morćhi, a andral si ruva save kamen te han tumen. 16 Pindžarena len pe lenđe plodurja. Dali katar e kangre kušel pe e drak, ili e smokve katar e čičkurja? 17 Isto gajda, svako lačho kaš bijanel lačhe plodurja, a o bilačho kaš bijanel bilačhe plodurja. 18 Našti o lačho kaš bijanel bilačhe plodurja, niti o bilačho kaš šaj bijanel lačhe plodurja. 19 Svako kaš savo či bijanel lačhe plodurja, čhinela pe thaj čhudel pe ande jag. 20 Isto gajda pindžarena e hohamne prorokonen pe lenđe plodurja.”

O Isus sikavel kaj Carstvo nebesko si pale poslušne učenikurja

(Lk 13,25–27)

21 O Isus majdur phenelas: “Či dela ando Carstvo nebesko svako ko phenel manđe ‘Gospode, Gospode!’ Nego okova savo izvršil e volja mungre Dadešći savo si ando nebo. 22 But džene avena po sudo ande godola đesa thaj phenena manđe: ‘Gospode, Gospode, zar či prorokujisardam ande ćiro alav? Zar či thradasas e benđen ande ćiro alav? Thaj zar či ćerasas but čudurja ande ćiro alav?’ 23 Askal priznajiva lenđe: ‘Nikad či pindžaravas tumen. Džantar mandar, tumen save kršin e Devlesko zakon!’ ”

O mudro manuš paćivalo si okolešće so o Isus sikavel

(Lk 6,47–49)

24 O Isus majdur phenelas: “Prema godova, svako ko čhol kan ke akala munge alava thaj gajda ćerel, mudro si sago o manuš savo gradil piro ćher po čvrsto temelji. 25 Pelo o bršnd, navalisada e bujica, phurdas e balval thaj peklas ando godova ćher, ali o ćher či pelo kaj sas sagradime po čvrsto temelji. 26 Naprotiv, svako ko čhol kan ke akala mungre alava, ali či ćerel gajda, slično si sago o dilo manuš savo sazidosardas piro ćher po pesko. 27 Pelo o bršnd, navalisarda e bujica, phurdas e balval thaj peklas ande godova ćher, thaj o ćher haradilo dži ko temelji.”

28 Kana o Isus sas gata godole alavenca, o but o them čudilas pe lešće sikavipešće, 29 kaj sikavelas sago okova saves si autoriteto, a na sago lenđe učitelja e Mojsiješće zakonestar.

8

O Isus sastarel e manuše katar e guba

(Mk 1,40–45; Lk 5,12–16)

1 Kana o Isus fuljisto katar e gora, pale leste teljarda o but o them.

2 Anglo Isus avilo jek gubavco, pelo pe koča angle leste thaj zamolisarda les: “Gospode! Te kames, šaj te sastares man katar e guba!”

3 O Isus čhuta po vas pe leste, thaj phendas: “Kamav, av sasto!” Thaj e guba odma nestanisardas lestar.

4 A o Isus phendas lešće: “Le sama te na phenes khonikašće pala akava, nego dža thaj sikav tu e rašaješće, thaj prinesisar o daro savo o Mojsije odredisardas palo svedočanstvo lenđe.”

O rimsko kapetano sikavel kaj snažno paćal e Isusešće

(Lk 7,1–10; Jn 4,43–54)

5 Kana o Isus avilo ando Kafarnaum, avilo dži leste jek rimsko kapetano thaj zamolisarda les: 6 “Gospode, mungro sluga pašljol ćhere nepokretno thaj zurale mučilpe.”

7 A o Isus phendas lešće: “Avava thaj sastarava les.”

8 A o kapetano phendas: “Gospode! Naj sem dostojno te des ande mungro ćher; nego samo phen alav thaj o sluga mungro sastola! 9 Kaj vi me sem manuš tele vlast thaj si man tale mande vojnikurja. Thaj kana phenav jećhešće: ‘Dža!’ vo džaltar. Thaj kana phenav averešće: ‘Av!’ vo avel. Thaj kana phenav mungre robošće: ‘Ćer godova!’ thaj vo ćerel.”

10 Kana godova ašundas, o Isus zadivisajlo lešće, thaj phendas okolenđe save džanas pale leste: “Čače phenav tumenđe, kasavo paćipe či arakhlem ke nijek manuš ando Izrael! 11 A phenav tumenđe kaj but e manuša avena andar o sasto them, katar o istok thaj katar o zapad thaj avela len than pe bari gozba e Avraameja, e Isakosa thaj e Jakovesa ando Carstvo nebesko, 12 a but e Izraelcurja savenđe si pripremime e Devlesko carstvo, avena čhudine andar o carstvo, ande majhanduk tunjariko, okote avela o roipe thaj o škripipe e dandenca katar e duk.”

13 Askal o Isus phendas e kapetanošće: “Dža, thaj neka avel tuće sar paćajan.”

Thaj o sluga e kapetanesko sastilo ande godova časo.

O Isus sastarel e buten

(Mk 1,29–34; Lk 4,38–41)

14 Kana o Isus avilo ande Petresko ćher, arakhlas e Petrešće sokra sar pašljol nasvali ande groznica. 15 O Isus astarda lat palo vas thaj e groznica mukla lat. A voj uštili thaj počnisarda te služil lešće.

16 Kana peli e rjat, andine ko Isus e but e manušen ande save sas e bilačhe duhurja. Thaj o Isus e alavesa trada sa e bilačhe duhonen andar e manuša thaj e nasvalen sastardas. 17 Gajda pherdilo okova so si phendo kroz o proroko Isaija:

“Vo lijas amare slabosti

thaj inđarada amaro nasvalipe.”

E duj učenikurja save kamen te sledin e Isuse

(Lk 9,57–62)

18 Kana o Isus dikhla e bute theme savo ćida pes oko leste, zapovedisardas pire učenikonenđe te otplovin pe okoja rig e jezerošći. 19 Ande godova avilo leste jek katar e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj phendas lešće: “Učiteljina, me džava pale tute kaj god tu te džas.”

20 A o Isus phendas lešće: “E lisicen si lenđe jazbine thaj e čirikljen lenđe gnezdurja; a man e Čhave e Manušešće naj kaj mungro šoro te čhav.”

21 Phendas lešće jek aver učeniko: “Gospode, muk man majsigo te džav te prahov mungre dade, askal avava thaj slediva tut.” 22 A o Isus phendas lešće: “Tu av pale mande, a muk e mulen te prahon pire mulen!”

O Isus smiril e oluja

(Mk 4,35–41; Lk 8,22–25)

23 A askal o Isus dija ando čamco, a pale leste dine vi lešće učenikurja. 24 Andar jekhvar po jezero vazda pe gajda bari oluja, kaj e talasurja pherenas o čamco e pajesa. A o Isus sovelas.

25 Lešće učenikurja aviline dži leste, džungadine les thaj phendine: “Gospode, spasisar men kaj tasadosa!”

26 A o Isus phendas lenđe: “Sostar daran, cara paćivalen?” Askal uštilo thaj zapovedisardas e balvajenđe thaj e jezerošće te ačhen, a e oluja smirisajli thaj postanisardas bari tišina po jezero.

27 A e manuša, zadivime, phučline: “Ko si akava te e balvaja thaj o more pokorin pe lešće?”

O Isus sastarel dujen ande save sas e bilačhe duhurja

(Mk 5,1–20; Lk 8,26–39)

28 A kana o Isus areslo pe okoja rig e jezerošći, ando gadarinsko krajo, angle leste aviline duj manuša ande save sas e bilačhe duhurja save inkljenas andar e limorja, a sas gaći napasne kaj khonikal či tromalas te naćhel godole dromesa. 29 Von čhutine muj: “So si amen tusa, e Devlešće Čhaveja? Avilan li akate te mučis amen majsigo nego so si e vrjama?”

30 A majdur lendar čarjonas but e bale.

31 A e demonurja zamolisardine e Isuse: “Ako trades men, bičhal amen te džas ande okola bale.”

32 A o Isus phendas lenđe: “Džan”.

Thaj e demonurja inkljistine andar e manuša thaj dine ande bale. Pe godova, sa e bale pojurisardine niz o brego ando jezero thaj tasadile ando paj. 33 Pe godova e manuša kaj lenas sama pe bale našline ando gav thaj phendine sa so dikhline thaj so sas e manušenca ande save sas e demonurja. 34 Askal sa e manuša andar godova gav inkljistine anglo Isus, pa kana dikhline les počnisardine te molin les te džaltar andar lengo krajo.

9

O Isus sastarel e line manuše

(Mk 2,1–12; Lk 5,17–26)

1 Gajda o Isus dija ando čamco, otplovisardas pe okoja rig ande piro gav. 2 Okote andine lešće e line manušes pe nosilja.

Kana o Isus dikhla lengo paćipe, phendas e line manušešće: “Na dara čhaveja, jarton pe tuće ćire bezeha!”

3 A varesave katar e učitelja e Mojsiješće zakonestar phendine ande peste: “Dik akava hulil po Del!”

4 O Isus džanglas lenđi gindimata thaj phendas lenđe: “Sostar gajda gndin bilačhe ande tumare ile? 5 So si maj loće te phenel pe: ‘Jartome si tuće ćire bezeha’ ili: ‘Ušti thaj phir’? 6 Ali, te džanen kaj man, e Čhaves e Manušešće si vlast pe phuv te jartosarv e bezeha.” Askal phendas e line manušešće: “Ušti, le ćiri nosilja thaj dža tuće ćhere!”

7 Vo uštilo thaj đelotar pire ćherešće.

8 Kana godova dikhla o but o them, darajlo thaj ačhilo te slavin e Devle, savo dijas kasavi vlast e manušenđe.

O Isus akharel e Matejes

(Mk 2,13–17; Lk 5,27–32)

9 Kana o Isus džalastar okotar, dikhla e manušes savo akhardolas Matej sar bešel po than kaj poćinelas pe o porez. O Isus phendas lešće: “Av pale mande!”

O Matej mukla sa, uštilo thaj teljardas pale leste.

10 Dok o Isus sas pale sinija ande Matejesko ćher, avile okote e but carinikurja thaj aver bezahale manuša thaj hanas zajedno lesa thaj lešće učenikonenca.

11 Kana godova dikhline e fariseja, pučline e Isusešće učenikonen: “Sostar tumaro učitelj hal e carenikonenca thaj e bezahalenca?”

12 A o Isus ašundas godova thaj phendas lenđe: “Či trubun e saste e doktore nego e nasvale. 13 Nego, sićon so akava značil: ‘majbut voliv te aven milosrdne, nego te prinosin manđe žrtve.’ Me hav e bezehalenca zato kaj či avilem te akharav e pravednikonen, nego e bezehalen te pokajin pe.”

O Isus sikavel palo posto

(Mk 2,18–22; Lk 5,33–39)

14 Askal aviline ko Isus e učenikurja katar o Jovano savo bolelas thaj phučline les: “Sostar ćire učenikurja či postin sago amen thaj e fariseja?”

15 A o Isus phendas lenđe: “Tugujin li e svaturja dok si o džamutro lenca? Nisar! Nego avela o đes kana otmina lendar e džamutre thaj askal vi von postina.

16 Nego, khonik či suvel o nevo kotor pe pharadi haljina sar učhardasas e hv, kaj kana thovela pe e haljina o nevo kotor ćidela pe thaj avela još majbari hv. 17 Niti čhol pe e nevi mol ande purane morćhaće traste, kaj kana e nevi mol dela vras thaj buljola, pharavela e morćhaće traste, a e mol čhordola pe. Nego e nevi mol čhol pe ande neve morćhaće traste, gajda avena arakhade vi e mol vi e morćhaće traste.”

O Isus sastarel zbog o baro paćipe e manušengo

(Mk 5,21–43; Lk 8,40–56)

18 Dok o Isus još motholas lenđe, avilo leste jek upravniko e sinagogako, pelo angle leste pe koča thaj phendas lešće: “E čhej mungri muli, ali tu av thaj čho ćo vas pe late thaj voj trajila.”

19 O Isus uštilo thaj teljardas pale leste pire učenikonenca.

20 A varesavi manušnji savi sas nasvali dešuduj brš gajda kaj o rat thavdelas latar, avili pale lešće zeja thaj astarda pes e ćoškostar katar lešći haljina. 21 Kaj gndisardas ande peste: “Te astarde man samo palo ćoško katar lešći haljina, avav sasti.”

22 O Isus bolda pe, dikhla pe late thaj phendas: “Na dara čhejo. Ćiro paćipe sastarda tut.” Thaj e manušnji sastili isto časo.

23 A kana o Isus avilo ando ćher e upravnikosko, dikhla e pogrebne sviračen thaj e themes sar kućin. 24 O Isus phendas: “Inkljen avri! Kaj e čhori či muli, nego sovel.”

A von asajine lestar.

25 Kana o them sas tradino avri, o Isus dija andre thaj astarda e čhora palo vas, thaj e čhori uštili. 26 Thaj o glaso pale akava so dogodisajlo ašundilo po sasto than godole krajosko.

O Isus sastarel e kore thaj e nemo manušen

27 Kana o Isus đelotar okotar, teljardine pale leste e duj kore manuša thaj čhonas muj pale leste: “Smilujisar tut amenđe, Čhaveja e Davidosko!”

28 Kana o Isus dija ando ćher e kore manuša avile pale leste, a o Isus phučla len: “Dali paćan kaj šaj te sastarav tumen?”

A von phendine lešće: “Ej, Gospode, amen paćas!”

29 Askal čhuta pire vas pe lenđe jakha thaj phendas: “Neka avel tumenđe sar paćan!”

30 Thaj ande godova časo lenđe jakha sastile. A o Isus askal phendas lenđe: “Na phenen khonikašće pale akava.”

31 Ali von inkljistine andar o ćher thaj mothonas po sasto godova krajo pale leste.

O Isus sastarel e nemo manušes

32 Dok von inkljenas, odma pale godova andine leste e manušes savo sas nemo kaj o bilačho duho sas ande leste. 33 O Isus trada e bilačhe duho andar o nemo manuš, thaj o nemo manuš odma počnisarda te ćerel svato. E manuša sas zadivime thaj phenenas: “Gajda vareso još či dikhlam ando sasto Izrael!”

34 A e fariseja phenenas: “Vo tradel e bilačhe duhonen gajda kaj pomognil lešće o poglavica e bilačhe duhonengo.”

O Isus dićel e manušenđe potrebe

35 Gajda o Isus džalas pe sa e bare thaj cikne gava thaj sikavelas e manušen ande lenđe sinagoge, navestilas e Bahtali nevimata pale Devlesko carstvo thaj sastarelas e nasvalen katar svako nasvalipe thaj nemoć. 36 A kana o Isus dikhla e bute themes, sažalisajlo pe lende, kaj sas iscrpime thaj bespomoćne sago e bakhre bi e pastiresko.

37 Askal phendas pire učenikonenđe: “E žetva si bari, a radnikurja si cara. 38 Zato molin e Gospodare katar žetva te bičhalel e radnikonen ande piri žetva.”

10

O Isus bičhalel e dešuduj apostolen

(Mk 3,13–19; 6,7–13; Lk 6,12–16; 9,1–6)

1 O Isus akhardas peste pire dešuduj učenikonen, thaj dija len vlast pe bilačhe duhurja thaj te sastaren svako vrsta nasvalipe thaj slabost.

2 Akava si e alava katar e dešuduj apostolurja:

O Simon (saves akharenas Petar),

o Andrija (e Petresko phral),

o Jakov (e Zevedejevesko čhavo),

o Jovano (e Jakovesko phral),

3 o Filip thaj

o Vartolomej,

o Toma thaj

o Matej (o cariniko),

o Jakov (e Alfejevesko čhavo) thaj

o Tadej,

4 o Simon pobunjeniko thaj

o Juda Iskariotski (savo izdaisarda e Isuse).

5 O Isus bičhaldas akale dešudujen thaj zapovedisardas lenđe: “Na džan ke o okola save či pindžaren e Devle thaj na den ande ni jek Samarijansko gav, 6 nego džan samo ko them save si hasarde bakhre e israelošće. 7 Džan thaj propovedin lenđe kaj si paše o carstvo nebesko. 8 Sastaren e nasvalen thaj okolen saven si guba, vazden e mulen, thaj traden e bilačhe duhonen andar e manuša. Ivija dobisardine, ivija vi den. 9 Na steknin tumenđe ni sunakaj, ni rup, ni bakarne lovora ande tumare pošća, 10 niti dromešći trasta niti aver gada niti još jek paro sandale, niti rovlji palo drom, kaj o radniko zaslužil te dobil piri poćin.

11 A kana den ande varesosko gav, roden e manušes savo si dostojno te ačhen ande lesko ćher sa dok či teljaren majdur andar godova gav. 12 A kana den ande godova ćher, phenen: ‘Miro tumenca.’ 13 Thaj ako godova ćher kamel te primil tumen, neka tumaro miro avel pe leste. Ali ako o ćher či kamel te primil tumen, neka tumaro miro boldel pe tumenđe. 14 A te vareko či primila tumen thaj či čhon kan so phenen lenđe, inkljen andar godova ćher ili godova gav thaj ćhinon o praho katar tumare pungre, te na avel tumen khači lenca. 15 Čače phenav tumenđe: Majloće avela e gavenđe e Sodomaće thaj e Gomoraće ando đes e sudosko nego godole gavešće.”

O Isus phenel kaj avela o progonstvo

(Mk 13,9–13; Lk 21,12–17)

16 O Isus majdur motholas: “Ake me bičhalav tumen sago e bakhren maškar e ruva. Zato aven mudre sago e sapa, a bezopasne sar e goluburja. 17 Len tumen sama, kaj varesave manuša predaina tumen pe sudurja, thaj bičuina tumen ande pire sinagoge. 18 Zbog mande inkalena tumen angle vladarja thaj angle carurja, godova avela prilika te svedočin pale mande okolenđe kaj či pindžaren e Devle. 19 A kana predaina tumen, na daran so phenena, kaj ande godova časo dela pes tumenđe so te phenen. 20 Kaj či ćerena svato tumen, nego o Duho tumare nebesko Dadesko ćerela svato kroz tumende. 21 O phral e phrale predaila te mudaren les, a o dad e čhavres. E čhavra vazdena pes pe pire dada thaj pe pire deja thaj predaina len te aven mudarde. 22 Savora mrzana tumen zato kaj sen mungre učenikurja, ali ko god ačhel verno dži ko krajo avela spasime. 23 Kana progonina tumen ande jek gav, tumen našen ande aver! Čače phenav tumenđe či aresena te završin tumaro poslanje pe sa e izraelske gava majsigo nego so me, o Čhavo e Manušesko, avava.

24 Nijek učeniko naj majbaro katar piro učitelj, niti o sluga katar piro gospodari. 25 Dovoljno si e učenikošće te avel sago lesko učitelj, a e slugašće te avel sago lesko Gospodari. Ako man e domaćine akharenas Veelzevul – Sotona, kozom askal bišukar alavenca akharena tumen mungre ćherutnen?”

Kastar trubun te daran

(Lk 12,2–7)

26 O Isus majdur phendas: “Zato na daran katar okola save pretin tumenđe kaj sa so si garado dićhola thaj sa so si tajno ašundola. 27 Okova so phenav tumenđe ande tama, tumen phenen po svetlo thaj okova so phenel pe tumenđe po kan objavin katar e krovurja. 28 Na daran katar okola save šaj te mudaren samo o telo, a našti mudaren e duša. Nego, daran katar okova savo šaj te uništil o telo thaj e duša ando pakao. 29 Či li bićinen pe duj vrapcurja pale jek kovano lovoro? A ni jek lendar či perel pe phuv, a te pale godova tumaro nebesko Dad či džanel. 30 A tumenđe si vi sa e bal po šoro đinade. 31 Zato na daran! Kaj tumen vredin majbut katar e but e vrapcurja.

E Isusešće učenikurja priznajin e Isuse angle manuša

(Lk 12,8–9)

32 Dakle ko god priznail angle manuša kaj si mungro učeniko, priznaiva vi me les angle mungro Dad nebesko. 33 A ko god odreknil pes mandar anglo them, vi me odrekniva man lestar angle mungro Dad nebesko.”

Ko si dostojno te služil e Isuseše

(Lk 12,51–53; 14,26–27)

34 O Isus nastavisarda te mothol: “Na gndin kaj avilem pe phuv te anav miro. Či avile te anav miro, nego o mačo. 35 Avilem te odvojiv

‘e manuše katar lesko dad,

e čheja katar laći dej,

thaj e borja katar laći sokra.

36 E manušešće dušmaja avena okola save trajin lesa ando ćher.’

37 Ko volil pire dades ili pire deja majbut nego man, naj dostojno te avel mungro učeniko. Ko volil pire čhaves ili pire čheja majbut nego man, naj dostojno te avel mungro učeniko. 38 Ko či lel piro trušul thaj či džal pale mande, naj dostojno te avel mungro učeniko. 39 Ko kamel te zaštitil pesko trajo hasarela les, a ko hasarel piro trajo zbog mande zaštitila les.”

O Del nagradila okolen save primin e učenikonen

(Mk 9,41)

40 “Ko tumen primil, man primil, a ko primil man primil e Devles savo bičhalda man. 41 Ko primil e proroko zato kaj si proroko, primila e proročko nagrada, a ko primil e pravedniko, zato kaj si pravedniko, dobila pravedničko nagrada. 42 Thaj ko napoil jećhe katar akala majcikne vi samo tahtaj šudre pajesa, zato kaj si mungro učeniko, čače phenav tumenđe lešći poćin či propadnila.”

11

O Isus thaj o Jovano savo bolelas

(Lk 7,18–35)

1 Kana o Isus završisarda te del e upute pire dešuduje učenikonenđe, đelotar okotar te sikavel e theme thaj te propovedil pe galilejske gava.

2 A o Jovano savo bolelas ašundas ande tamnica pale čudurja save ćerelas o Hristo, pa bičhaldas pire učenikonen 3 te phučen e Isuse: “Dali san tu okova saves o Del obećisarda kaj bičhalela ili te ažućaras avres?”

4 Askal o Isus phendas lenđe: “Džan thaj phenen e Jovanošće so ašunen thaj so dićhen kaj ćerav: 5 E kore dićhen, e banđe phiren, e gubavcurja saston, e kašuće ašunen, e mule bolden pe ando trajo, a e čorenđe propovedil pe e Bahtali nevimata. 6 Thaj blago okolešće savo či sablaznil pe zbog mande.”

7 Kana e Jovanošće učenikurja đeletar, o Isus počnisarda te mothol e themešće palo Jovano: “So đeline te dićhen ande pustinja? E trska savja ljuljil e balval? Na! 8 Ili so đeline te dićhen? E manušes savo lija pe peste šukar drze? Na! Okola save inđaren pe peste šukar drze bešen pe carenđe dvorurja. 9 Ili so đeline te dićen? E Devlešće prorokos? Ej, me phenav tumenđe, vo si vi majbut katar o proroko! 10 O Jovano si okova pale savo si ramome ando Sveto lil:

‘Ake, me bičhalav angle tute mungre glasnikones

thaj vo lačharela o drom angle tute.’

11 Čače phenav tumenđe: katar sa e manuša save sas ikada bijande, khonik naj majbaro katar o Jovano savo bolelas, a okova savo si majcikno ando Carstvo nebesko majbaro si lestar. 12 Katar e vrjama e Jovanošći savo bolelas dži akana o Carstvo nebesko trpil nasilje thaj e nasilne manuša grabin pe pale leste. 13 Kaj sa e prorokurja thaj o Mojsijesko zakon prorokuinas palo Carstvo sa dok či avilo Jovano. 14 A o Jovano si, ako kamen godova te prihvatin, o Ilija savo trubujas te avel. 15 Ašunen kana već si tumen kan!

16 A kasa te usporediv akava naraštaj? Slično si e čhavrenđe save bešen po trgo, thaj čhon muj jek averešće:

17 ‘Svirosardam tumenđe veselo,

a tumen či ćheldine,

đilabadam tumenđe tužno,

a tumen či rujine.’

18 Kaj o Jovano avilo thaj či halas niti pijelas šukar habe sago e aver manuša, a von phenen: ‘Ande leste si o bilačho duho.’ 19 Avilem me, o Čhavo e Manušesko, savo hav thaj pijav šukar habe, a von phenen: ‘Dik e manušes savo but hal thaj pijel, thaj drugari si e carenikonengo thaj e bezehalengo!’ Okola save prihvatin e Devlešći mudrost sikaven kaj si voj ispravno.”

O Isus ukoril e manušen save či pokajisajle

(Lk 10,13–15)

20 Askal o Isus lijas te koril e manušen andar e gava ande save sas majbut lešće čudurja kaj či pokajisajle.

21 “Teško tumenđe manušalen andar o Horazin! Teško tumenđe andar e Vitsaida! Kaj te ando Tiro thaj Sidono avilesas e čudurja save dogodisajle ande tumende, von već dumut linesas pe peste e drze katar o kostret thaj čhutine sas o praho pe pire šore sar sikadinesas kaj pokajisajle! 22 Ali phenav tumenđe: Kaj po đes e sudosko avela majloće e gavenđe, e Tirošće thaj e Sidonešće nego tumenđe! 23 A tumen andar o Kafarnaum, zar dži ko nebo vazdena tumen? Perena dži ko than e mulengo. Kaj te ande Sodoma avilesas e čudurja save sas maškar tumende, von pokajisajle sas thaj e Sodoma dži ađes ačhili sas. 24 Ali phenav tumenđe kaj avela majloće e Sodomaće ando đes e sudosko nego tumenđe.”

O Dad si objavime ando Čhavo

(Lk 10,21–22)

25 Askal o Isus phendas: “Hvaliv tut Dade, Gospodarina e nebesko thaj e phuvjako, kaj garadan akava katar e mudre thaj katar e umne, a sikadan okolenđe save si sago ciknen čhavra. 26 Ej, Dade, kaj gajda sas ćiri volja te avel.

27 Mungro Dad sa predaisarda manđe. Khonik osim o Dad či pindžarel e Čhaves. Thaj khonik či pindžarel e Dades, samo o Čhavo thaj okola savenđe o Čhavo kamel te objavil les.

28 Aven mande savora save sen umorne thaj opteretime thaj me odmoriva tumen. 29 Len mungro jarmo pe tumende, thaj sićon mandar, kaj me sem krotko thaj ponizno ilesko, thaj araćhena o miro pale tumare duše. 30 Kaj mungro jarmo si blago thaj mungro pharipe si loko.”

12

E Isuse si vlast po savato

(Mk 2,23–28; Lk 6,1–5)

1 Ande godoja vrjama, ande jek savato o Isus naćhelas maškar e njive e đivesa. A lešće učenikurja bokhajle, thaj počnisardine te trgon e klasurja thaj te han.

2 Kana godova dikhline e fariseja, phendine e Isusešće: “Dik ćire učenikurja ćeren savatone, okova so po zakono naj muklo te ćerel pe savatone.”

3 A o Isus phendas lenđe: “Sigurno čitosardine ando Sveto lil so o David ćerda, kana vo thaj okola save sas lesa bokhajle a nas len so te han. 4 Dijas ande Devlesko ćher thaj halas e svete mangre, vi, ako ni vo ni okola save džanas pale leste či tromanas te han lendar, nego samo e rašaja. 5 Sigurno čitosardine ando zakono kaj vi e rašaja ando Hramo kršin o zakon gajda kaj ćeren bući savatone, a ipak najlen doš? 6 A me phenav tumenđe kaj akate si vareko majbaro katar o Hramo! 7 Kana džangline sas so značil: ‘Majbut voliv te aven milosrdne, nego te prinosin manđe žrtve’, či osudisardinesas okolen save naj došale. 8 Kaj me, o Čhavo e Manušesko, gospodari sem e savatosko.”

O Isus sastarel ando savato

(Mk 3,1–6; Lk 6,6–11)

9 Askal o Isus đelotar okotar thaj dijas ande lenđi sinagoga. 10 A okote sas jek manuš e šuće vastesa.

A e fariseja rodenas razlog te optužin e Isuse, zato phučline les: “Dali si muklo te sastarel pe savatone?”

11 A o Isus phendas lenđe: “Ko tumendar či lijasas te inkalel pire jećhe bakhres te savatone pelo ande hv? 12 A kozom si o manuš majvredno katar o bakhro! Zato savatone si muklo te ćerel pe lačhipe.”

13 Askal o Isus phendas godole manušešće: “Inzar ćo vas!” Thaj vo inzardas pesko vas, a lesko vas sastilo thaj postanisardas sasto sago vi okova aver. 14 A e fariseja čim inkljistine andar e sinagoga, dogovorisajle sar te mudaren e Isuse.

O Isus e Devlesko losardo sluga

15 A o Isus doznaisardas pale godova thaj đelotar okotar. A pale leste teljardas o but o them thaj vo sa e nasvalen sastarda 16 thaj upozorilas len te na mothon khonikašće ko si vo. 17 Akava sas te pherdol okova so si phendo kroz o proroko Isaija:

18 “Ake mungro sluga,

saves losardem.

Mungro volime,

o miljeniko mungre dušako.

Pe leste čhava mungro Duho

thaj vo e themenđe objavila e pravda.

19 Či prepirilape niti čhola muj,

lesko glaso či ašundola pe sokača.

20 Ni e banđardi trska či phađela,

niti mudarela o stenko savo tek tinjal,

sa dok e pravda či anel dži ke pobeda.

21 Ande lesko alav pouzdinape e thema.”

E Isusešći vlast si katar o Del

(Mk 3,20–30; Lk 11,14–23; 12,10)

22 Askal andine anglo Isus jećhe manuše ande savo sas o bilačho duho, a sas godova manuš koro thaj nemo. O Isus sastardas les, thaj o nemo manuš šaj dićhelas thaj šaj ćerelas svato.

23 A sa o them sas zurale zadivime thaj phenelas: “Te naj akava o Čhavo e Davidesko?”

24 Kana ašundine pale godova e fariseja, phendine: “Akava tradel e bilačhe duhonen gajda kaj pomožil les o Veelzevul knezo e bilačhe duhonengo.”

25 A o Isus džanglas so gndin thaj phendas lenđe: “Svako carstvo savo si ande peste podelime propadnila thaj svako gav ili ćher savo si ande peste podelime či ačhela. 26 Ako o Satana izgonil e Satanes, askal si vo protiv peste razdelime. Sar askal šaj te ačhel lesko carstvo? 27 Thaj ako me tradav e bilačhe duhonen gajda kaj pomožil man o Veelzevul, uz kašći pomoć traden len tumare sledbenikurja? Zato von dokažina kaj naj sen ando pravo. 28 Ali, ako me e Devlešće Duhosa tradav e bilačhe duhonen, askal avilo tumenđe e Devlesko carstvo.

29 Ili, sar šaj vareko te del ando ćher e zurale manušesko te čorel lešći imovina, a te či majsigo phandel les? Tek askal šaj čorel sa andar o ćher.

30 Ko naj manca, protiv mande si. Thaj ko či ćidel manca rspil. 31 Zato phenav tumenđe: E manušenđe šaj avela jartome svako bezeh thaj e hula ali e hula po Sveto Duho či jartola pe. 32 Ako vareko vareso phenel protiv o Čhavo e Manušesko, šaj avela jartome lešće, a ako vareko vareso phenel protiv o Sveto Duho, či jartola pe lešće ni ande akaja vrjama niti ande vrjama savi avel.

O kaš thaj lesko plodo

(Lk 6,43–45)

33 Uzgojin o lačho kaš, thaj vi lesko plodo avela lačho, ili uzgojin o bilačho kaš thaj vi lesko plodo avela bi lačho, kaj o kaš pindžarel pes pe lešće plodurja. 34 Tumen e sapešće čhavra! Sar šaj tumen te phenen so si lačhe, kana sen vi korkoro bilačhe? Kaj o muj phenel okova sova si pherdo o ilo. 35 O lačho manuš andar e lačhi riznica pire ilešći inkalel lačhipe, a o bilačho manuš andar e bilačhi riznica pire ilešći inkalel bilačhipe. Kaj andar o muj inkljel sova si pherdo o ilo 36 A me phenav tumenđe kaj e manuša pale svako beskorisno alav savo phenen avena odgovorne ando đes e bare sudosko. 37 Kaj, ćire alava opravdina tut ili osudina tut.”

O Isus si majbaro katar o Jona thaj katar o Solomon

(Mk 8,11–12; Lk 11,29–32)

38 Askal phendnine e Isusešće varesave učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e fariseja: “Učiteljina, kamlamas te sikaves amenđe varesavo znako.”

39 A o Isus phendas lenđe: “Samo o bilačho thaj o neverno naraštaj rodel znako, ali či dela pe lešće aver znako osim o znako savo dogodisajlo e prorokošće Jonašće. 40 Sago kaj ‘o Jona sas trin đesa thaj trin raća ando đi e bare mačhesko’, gajda vi me, o Čhavo e Manušesko, avava ando đi e phuvjako trin đes thaj trin raća. 41 E manuša andar e Niniva uštena po sudo akale naraštajesa, thaj osudina les, kaj von pokajisajle pe Jonašći propoved, a tumen či pokaisardine tumen. A tumenca si akate vareko majbaro vi katar o Jona! 42 E carica katar o jugo uštela po sudo akale naraštajesa, thaj osudila les, kaj avili dadural te ašunel e Solomonešći mudrost, a tumenca si akate vareko majbaro vi katar o Solomon.”

O Isus phenel so avela akale naraštajesa

(Lk 11,24–26)

43 O Isus majdur phendas: “Kana o bilačho duho inkljel andar o manuš, lutil e pustinjasa thaj rodel than kaj šaj te odmoril pe, ali či araćhel les. 44 Askal phenel: ‘Boldava man ande mungro ćher andar savo inkljistem.’ Kana boldel pe ande piro ćher andar savo inkljisto, araćhel o ćher čučo, šilado thaj čisto. 45 Askal džal thaj anel efta duhurja majgore pestar, thaj savora von den ando manuš thaj nastanin pes ande leste, thaj gajda po krajo godole manušešće si majgore nego so sas lešće majsigo. Gajda avela vi akale bilačhe naraštaješće.”

Ko si čače e Isusešći familija

(Mk 3,31–35; Lk 8,19–21)

46 Dok o Isus još ćerelas svato e themešće, aresline thaj ačhiline avri lešći dej thaj lešće phral thaj kamenas te ćeren svato lesa. 47 Vareko phendas lešće: “Ake, ćiri dej thaj ćire phral ačhen avri. Kamen te ćeren tusa svato.”

48 A o Isus phendas lešće: “Ko si mungri dej? Thaj ko si mungre phral?” 49 Askal sikadas karingal pire učenikurja, thaj phendas: “Ake mungri dej thaj mungre phral! 50 Kaj phenav tumenđe, ko god ćerel e volja mungre nebesko Dadešći, godova si mungro phral, phen thaj mungri dej!”

13

O Isus phenel e prispodoba palo sejači

(Mk 4,1–9; Lk 8,4–8)

1 Isto godova đes o Isus inkljisto andar o ćher, đelo thaj bešlo pašo jezero te sikavel. 2 Oko leste ćida pe gaći but them, gajda kaj vo moraš te dijas ando čamco thaj bešlo, a sa o them ačhelas pe obala. 3 But godova phenelas lenđe ande paramiče sago kaj si akaja:

“Jek đes inkljisto o sejači te sejol. 4 Dok sejolas, varesavo seme pelo po drom thaj avile e čiriklja thaj sa haline les. 5 Aver seme pelo pe barutni phuv kaj nas but phuv thaj odma inkljisto kaj e phuv nas handuk. 6 Ali kana inkljisto o baro kham, phabilo thaj šućilo kaj nas les handuk koreno. 7 Varesavo seme pelo maškar e kangre. E kangre barile thaj tasadine les. 8 A varesavo seme pelo pe lačhi phuv, thaj bijandas šel drom majbut, šovardeš drom majbut, ili trijanda drom majbut. 9 Ašunen, kana već si tumen kan!”

Sostar o Isus mothol lenđe ande paramiči

(Lk 4,10–12; Lk 8,9–10)

10 E Isuseše učenikurja avile dži leste thaj phučline les: “Sostar mothos e themešće ande paramiče?”

11 A vo phendas lenđe: “Tumenđe si dino te džanen e tajne e nebesko Carstvošće, a lenđe naj dino. 12 Kaj, kas si džanglipe, dela pe lešće thaj avela les još majbut, a kas naj, lela pe lestar vi okova cara so si les. 13 Zato phenav lenđe ande paramiče, kaj dićhen so ćerav, a phandaven e jakha te na dićhen, čhon kan so phenav lenđe, a či ašunen thaj či haćaren. 14 Gajda pherdol pe lende e Isaijasko proročanstvo:

‘Ašunena mungre alava,

a či haćarena;

pire jakhenca dićhena mungre dela,

a našti dićhena len.

15 Kaj barosajle e ile akale themešće,

pire kanenca jedva ašunen,

pire jakha phandadine;

te e jakhenca či dićen,

te e kanenca či ašunen,

te e ileja či haćaren

thaj te obratin pe, te sastarav len.’

16 Ali blago tumare jakhenđe kaj dićhen, thaj blago tumare kanenđe kaj ašunen. 17 Kaj čače phenav tumenđe: e but prorokurja thaj e pravednikurja zurale kamline te dićhen so tumen dićhen, a či dikhline thaj te ašunen so tumen ašunen, ali či ašundine.”

O Isus objasnil e paramiči palo sejači

(Mk 4,13–20; Lk 8,11–15)

18 O Isus majdur phendas: “Ašunen so značil e paramiči palo sejači. 19 Svakonešće savo ašunel o alav pale Devlesko carstvo, a či haćarel, avel o beng thaj čorel so si posadime ande lesko ilo. Godova si okova seme savo si posadime po drom. 20 O seme savo si posadime po barutno than, si okova savo ašunel e Devlesko alav thaj odma e bahtasa prihvatil les, 21 ali sar e Devlesko alav či mukla koreno ande leste, či ačhel dugo. Kana avel e nevolja thaj o progonstvo zbog o alav e Devlesko, vo odma otpadnil. 22 O seme savo si posadime ande kangre, si okova savo ašunel o alav e Devlesko, ali e brige akale trajošće thaj o hohavno barvalipe tasaven o alav thaj ačhel bi plodosko. 23 A okova seme kaj si posadime pe lačhi phuv, godova si okova savo ašunel o alav, haćarel thaj čače anel plodo, šel drom majbut, šovardeš drom majbut ili trijanda drom majbut.”

O Isus phenel e prispodoba palo điv thaj palo o kukolj

24 Askal o Isus phendas lenđe vi aver paramiči: “O Carstvo nebesko si sago o manuš savo posadisardas o lačho seme ande piri njiva. 25 Ali dok savora sovenas, avilo lesko dušmano thaj posadisardas o kukolji maškar o điv thaj đelotar. 26 A kana o seme barilo thaj anda plodo, askal sikadilo vi o kukolj.

27 Askal aviline e sluge ko domaćino thaj phendine lešće: ‘Gospodarina! Zar tu či posadisardan o lačho seme pe ćiri njiva? Katar askal o kukolj?’

28 A vo phendas lenđe: ‘O dušmano ćerda godova.’ A e sluge phučline les: ‘Kames te džas thaj te inkalas o kukolj?’

29 A o domaćino phendas lenđe: ‘Na, kaj te akana inkaldine o kukolji inkalena vi o điv. 30 Mućen te liduj barjon dži ke žetva, thaj ande vrjama e žetvaći phenava okolenđe save ćiden o điv: Majsigo inkalen o kukolj, thaj phanden le ande snopurja te del pe jag, a o điv ćiden thaj čhon les ande mungro skladište.’ ”

O Isus phenel e prispodoba pale gorušicako seme

(Mk 4,30–34; Lk 13,18–21)

31 O Isus phendas lenđe vi aver paramiči: “O Carstvo nebesko si slično sago e gorušicako semeno savo o manuš posardisarda ande piri njiva. 32 Vi ako si majcikno katar sa o seme, kana barjol avel majbaro katar svako povrće. Barjol thaj avel kaš, thaj e čiriklja aven thaj gnezdin pes maškar lešće ranja.”

O Isus phenel e prispodoba palo kvasco

33 Askal o Isus phendas lenđe aver paramiči: “O Carstvo nebesko si sago o kvasco savo lel e manušnji thaj šukljarel les ande biš kile aro, dok sa či vazdel pe.”

34 O Isus sa godova phendas e themešće ande paramiča. Thaj khanči či phenelas lenđe bi e paramičengo: 35 Gajda pherdilo o proročanstvo savo phenel:

“Ande paramiči phenava

thaj objaviva okova so si garado katar o postanko e themesko.”

O Isus objasnil e paramiči palo điv thaj palo kukolj

36 O Isus mukla e but e themes te džaltar thaj dijas ando ćher. E učenikurja aviline leste thaj phendine lešće: “Objasnisar amenđe e paramiči palo kukolj pe njiva.”

37 A vo phendas lenđe: “Okova kaj posadisardas o lačho seme si o Čhavo e Manušesko, 38 a e njiva si o them. O lačho seme si e manuša save pripadin e nebesko Carstvošće, a o kukolji si e manuša e benđešće. 39 O dušmano savo posadisardas o seme si o beng; e žetva si o krajo e themesko, a okola save ćiden o điv si e anđelurja. 40 Sago kaj o kukolji ćidel pe ande snopurja, thaj del pe jag, gajda avela vi po krajo e themesko. 41 A me, o Čhavo e Manušesko, bičhalava mungre anđelen, te izdvoin andar mungro Carstvo savoren save crden avren po bezeh thaj savoren save ćeren bilačhipe. 42 Thaj e anđelurja čhudena len ando jagalo bov, okote avela roipe thaj škripipe e dandenca katar e duk. 43 Askal e pravednikurja sago o kham zasijina ando Carstvo pire Dadesko. Ašunen, kana već si tumen kan!”

O Isus phenel vi e aver paramiče pale Devlesko carstvo

44 “E nebesko Carstvosa si sago e garade barvalipeja ande njiva. Kana o manuš araćhel les, garavel les okote thaj pherdo bah džal thaj bićinel sa so si les thaj ćinel godoja njiva.”

45 Još o Carstvo nebesko si slično sago o trgovco savo rodel šukar biserja. 46 Pa kana araćhel zurale kuč biseri, džal thaj bićinel sa so si les, te ćinel les.

47 Još o Carstvo nebesko si slično sago vi e mreža savi si čhudini ando more ande savi astardile e svakovrsne mačhe. 48 Kana e mreža pherdol e mačhenca, crden lat avri pe obala. Askal e ribarja bešen thaj losaren e lačhe mačhe thaj čhon len ande kante, a e bilačhe mačhen čhuden. 49 Gajda avela po krajo e themesko: avena e anđelurja thaj odvoina e bilačhen katar e pravedne 50 thaj e bilačhen čhudena ando užarime bov, okote avela roipe thaj škripipe e dandenca katar e duk.

O nevo thaj o purano nebo

51 O Isus phučla len: “Dali haćardine sa akava?” A von phendine: “Haćardam.” 52 O Isus phendas lenđe: “Zato si svako učitelj e Mojsiješće zakonestar savo si sikado palo Carstvo nebesko slično sago o domaćino savo andar piri riznica inkalel o nevo thaj vi o purano blago.”

E Isuse či prihvatisardine ando Nazaret

(Mk 6,1–6; Lk 4,16–30)

53 Kana o Isus završisarda akala paramiče, đelotar okotar. 54 Thaj dijas ando piro gav kaj barilo.

Thaj sikavelas okote e theme ande lenđe sinagoge, a von zadivime phenenas: “Katar akales kasavi mudrost thaj moć? 55 Naj li akava e tesaresko čhavo? Či li bučhol lešći dej Marija, a lešće phrala o Jakov, Josif, Simon, thaj o Juda? 56 Thaj zar naj sa lešće pheja akate maškar amende? Katar les askal sa akava?”

57 Thaj odbisardine te paćan ande leste.

A o Isus phendas lenđe: “O proroko si svugde poštujime osim ande piro gav thaj ande piro ćher.”

58 Zbog lengo bipaćipe okote či ćerda but e čudurja.

14

Ake sar mudardine e Jovane savo bolelas

(Mk 6,14–29; Lk 9,7–9)

1 Ande godoja vrjama o Irod, savo sas vladari ande Galileja, ašundas o glaso palo Isus. 2 Askal phendas pire slugenđe: “Godova si o Jovano savo bolelas. Vo uštilo andar e mule, thaj zato ćerel čudurja.” 3 A o Irod godova phendas zato kaj majsigo astardas e Jovane, phangla les, thaj čhuda les ande tamnica zato kaj lijas e Irodijada savi sas romnji lešće phralešći e Filipešći. 4 A o Jovano stalno motholas e Irodešće: “Tut naj pravo te les lat romnjaće!”

5 Zbog godova o Irod kamlas te mudarel les, ali darajlo katar o them, kaj o them smatrilas e Jovane kaj si proroko.

6 Ali kana sas e Irodesko bijando đes, e Irodijaći čhej teljarda te ćhelel angle savorende. E Irodešće godova zurale sviđosajlo, 7 zato halas laće solah kaj dela lat sa so rodela lestar.

8 A voj sikadi katar pešći dej phendas: “Deman akate po tijari o šoro e Jovanesko savo bolelas!”

9 O caro Irod ražalostisajlo, ali zbog godova kaj či kamlas te prekršil e solah angle manuša save sas okote, zapovedisardas te den lat. 10 Thaj bičhaldas e manušen ande tamnica te čhinen tele e Jovanesko šoro. 11 E manuša askal andine e Jovanesko šoro po tijari thaj dine les e Irodijaće čhejaće, a voj inđarda les pire dejaće. 12 Askal e Jovanešće učenikurja aviline, line e Jovanesko telo thaj prahosardine les. Askal đele thaj mothodine e Isusešće so sas.

O Isus pravarel majbut katar pandž milje manušen

(Mk 6,30–44; Lk 9,10–17; Jn 6,1–14)

13 Kana o Isus ašundas godova, dijas ando čamco thaj đelotar okotar po pusto than te avel korkoro. Ali kana godova ašundas o them teljardine phujatar pale leste andar pire gava. 14 Kana o Isus inkljisto andar o čamco, dikhla e bute theme, sažalisajlo pe lende thaj sastardas lenđe nasvalen.

15 Kana peli e rjat avile leste lešće učenikurja thaj phendine lešće: “Akava si pusto krajo, a već si kasno. Muk e theme te džal pe okolne gava te ćinen pešće vareso te han!”

16 A o Isus phendas lenđe: “Či trubun te džan. Tumen den len te han.”

17 Von phendine lešće: “Amen naj akate khanči aver osim pandž mangre thaj duj mačhe!”

18 A o Isus phendas: “Anen godova mande.” 19 Askal zapovedisardas e themešće te bešel pe čar. Lijas e pandž mangre thaj e duj mačhe, dikhla prema o nebo thaj zahvalisarda e Devlešće palo habe. Phaglas o mangro thaj dija pire učenikonenđe, a e učenikurja e manušenđe. 20 Thaj savora haline thaj čaljile. A e učenikurja ćidine još dešuduj pherde korpe katar e kotora save ačhiline. 21 A okola save haline sas pandž milja muškarcurja, a nas đinade e manušnja thaj e čhavra save sas lenca.

O Isus phirel po paj

(Mk 6,45–52; Jn 6,16–21)

22 Odma posle godova o Isus zapovedisardas pire učenikonenđe te den ando čamco thaj te džan angle leste pe okoja rig, dok vo či mućel e theme te džantar. 23 Nakon so mukla e themes te džantar, lija pe opre pe gora, korkoro te molil pe. Kana peli e rjat, vo sas još okote korkoro. 24 A o čamco ande savo sas e učenikurja sas već dur katar e obala, mardo katar e talasurja kaj plovilas suprotno katar e balval.

25 A varekaj katar e trin dži ke šov saturja detharinako, o Isus avilo dži ke učenikurja gajda kaj phirelas po paj ando jezero. 26 Kana e učenikurja dikhline e Isuse sar phirel po paj karingal lende, e darasa čhutine muj: “Godova si o duho!” 27 O Isus odma phendas lenđe: “Na daran! Me sem!”

28 A o Petar phendas lešće: “Gospode, ako san tu, zapovedisar te avav tute po paj!”

29 A o Isus phendas lešće: “Av!” O Petar inkljisto andar o čamco thaj počnisarda te phirel po paj karingal o Isus.

30 Ali kana dikhla kozom si zurali e balval, darajlo thaj teljarda te tonil thaj čhol muj: “Gospode, spasisar man kaj tasadova!”

31 O Isus odma inzarda piro vas, astarda les thaj phendas: “O manušeja cikne paćimava, sostar posumnjisardan?”

32 Kana line pe opre ando čamco, e balval ačhili. 33 A e učenikurja save sas ando čamco peline pe koča angle leste thaj phendine: “Tu san čače o Čhavo e Devlesko!”

O Isus sastarel e bute theme ando Genisaretsko krajo

(Mk 6,53–56)

34 A o Isus thaj lešće učenikurja preplovisardine o jezero, thaj aresline po kopno ando Genisaret. 35 Thaj e manuša andar godova than pindžardine e Isuse, razglasisardine godova pe sasto krajo kaj avilo thaj andine leste sa e nasvalen. 36 Molisardine e Isuse te mućel len te astaren pe samo palo ćoško katar lešći haljina. Thaj savora save dotaknisardine les potpuno sastile.

15

O Isus sikavel sar o manuš trubul te avel čisto andral

(Mk 7,1–23)

1 Askal ko Isus aviline varesave fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar andar o Jerusalim thaj phučline les: 2 “Sostar ćire učenikurja phađen e purane židovske običaja? Či inćaren o obred te thoven pire vas majsigo nego so len te han.”

3 A o Isus phendas lenđe: “A sostar tumen phađen e Devlešći zapovest zbog tumare običaja? 4 Kaj o Del zapovedisardas: ‘Poštuisar ćire dade thaj ćire deja’ thaj: ‘ko del romaja pire dade thaj pire deja, neka avel kaznime po smrto.’ 5 A tumen phenen: ‘Ako vareko phenel pire dadešće ili pire dejaće: našti pomoživ tut kaj halem solah kaj dava e Devlešće okova so dijemas tuće.’ 6 Gajda tumen phenen kaj či trubun te poštujin tumare dade thaj tumare deja zato kaj či vodin briga pale lenđe potrebe. Gajda zanemarin e Devlešće zapovesti zbog tumari predaja. 7 Licemerja! Lačhe pale tumende prorokuisardas o Isaija kana phendas:

8 ‘Akava them poštuil man samo e mujesa,

ali lengo ilo si dur mandar.

9 Uzalud poštuin man

kaj sago mungro sikavipe sikaven e manušenđe zapovesti.’ ”

So meljarel e manušesko duho

10 O Isus akhardas e but e themes thaj phendas lenđe: “Čhon kan thaj probin te haćaren! 11 Či meljarel e manušes okova so del ande manušesko muj, već okova so inkljel andar o muj meljarel e manuše anglo Del.”

12 Askal aviline leste e učenikurja thaj phučline les: “Dali džanes kaj e fariseja uvredisajle pe okova so phendan?”

13 A vo phendas lenđe: “Svako biljka savi či zasadisardas mungro nebesko Dad, inkalela pe e korenosa andar e phuv. 14 Mućen len! Von si kore vođe e korenđe! A kana o koro vodil e kores, liduj peren ande hv.”

15 A o Petar phendas lešće: “Phen amenđe so značil okova so phendan kaj meljarel e manuše anglo Del.”

16 A o Isus phučla len: “Zar tumen još či haćaren? 17 Či li haćaren: kaj sa so del ando muj džal ando đi, thaj inkljel avri. 18 Ali e bilačhe alava inkljen andar o ilo thaj meljarel e manušes anglo Del. 19 Kaj andar o ilo inkljen e bilačhe gndurja, mudaripe, preljub, bludo, čoripe, hohamno svedočanstvo thaj uvrede. 20 Akava meljarel e manušes! Či avela o manuš duhovno melalo anglo Del, ako hal, a te majsigo či obredno thoda pire vas.”

E manušnji savi nas Židovka sikavel o baro paćipe

(Mk 7,24–30)

21 Askal o Isus đelotar okote thaj crda pe andar e Galileja po sever, ando tirsko thaj sidonsko krajo.

22 A jek manušnji, Hanaanejka andar godova krajo, avili dži leste thaj teljarda te čhol muj: “Smiluisar tut manđe Gospode, Čhaveja e Davidesko! Kaj mungri čhej zurale patil pe, zato kaj si ande late o bilačho duho!”

23 Ali o Isus khanči či phendas laće, pa lešće učenikurja aviline đi leste thaj počnisardine te molin les: “Phen laće te džaltar kaj čhol muj pale amende!”

24 A vo phendas lenđe: “Bičhaldo sem samo te pomogniv e Izraelošće themešće save si sago e hasarde bakhre.”

25 A voj avili thaj peli pe koča angle leste thaj phendas: “Gospode, pomožisar manđe!”

26 A vo phendas laće: “Naj lačhe te lel pe o mangro e čhavrendar thaj te čhudel pe e džućhelenđe.”

27 A voj phendas: “Ej, Gospode, kaj čak vi e džućhela han e prušuka save peren katar e sinija lenđe gospodarenđe!”

28 Askal phendas laće o Isus: “Baro si ćiro paćipe, manušnjije! Neka avel tuće sago kaj kames!”

Thaj ando isto časo sastili laći čhej.

O Isus sastarel e bute themes

29 Askal o Isus đelotar okotar dži ko Galilejsko jezero, lija pes pe gora thaj bešlo te sikavel. 30 A leste avilo o but o them thaj pesa andine e banđen, e koren, e sakaten, e mutaven thaj e but avren saven sas razne nasvalimate thaj siđardine te čhon len angle Isusešće pungre, a vo sastarda len, 31 gajda kaj o them zadivisajlo, kana dikhline okolen kaj našti ćerenas svato sar ćeren svato, e sakaten sar si saste, e banđen sar phiren, e koren sar dićhen thaj o but o them hvalilas e Izraelošće Devle.

O Isus pravarel majbut katar e štar milje manuša

(Mk 8,1–10)

32 A o Isus akhardas pire učenikonen thaj phendas lenđe: “Žao manđe e themestar, kaj si već trin đes manca, a najlen so te han. Či kamav te mukav len bokhale te džantar te na malaksin e dromesa.”

33 A e učenikurja phendine lešće: “Kaj ande akaja pustinja te arakhas dosta mangro te pravaras gadići themes?”

34 A o Isus phučla len: “Kozom mangre si tumen?” A von phendine: “Efta mangre thaj cara mačhe.”

35 Askal o Isus zapovedisardas e themešće te bešen pe phuv. 36 Thaj lijas e efta mangre thaj e mačhen, zahvalisarda e Devlešće, phaglas e mangre thaj dija pire učenikonenđe, a e učenikurja dine e themešće. 37 Savora haline thaj čaljile; thaj katar e kotora save ačhiline lenđe pherdine još efta bare korpe. 38 A okola save haline sas štar milje muškarcurja thaj još vi manušnja thaj čhavra save nas đinade.

39 Kana o Isus mukla e theme te džaltar, bešlo ando čamco thaj avilo ande Magadansko krajo.

16

E Fariseja kamen te dićhen e čudurja thaj e znakurja

(Mk 8,11–13; Lk 12,54–56)

1 Ko Isus aviline e fariseja thaj e sadukeja e gindosa te iskušin les thaj manđenas lestar te sikavel lenđe o znako andar o nebo.

2 A vo phendas lenđe: “Kana perel e rjat, phenen: ‘Avela lačhi vrjama kaj si o nebo lolo.’ 3 A detharinako phenen: ‘Ađes avela nevreme kaj si o nebo lolo thaj mutno.’ Džanen te tumačin e nebesko izgled, a či džanen te pindžaren e znakurja e vrjamaće ande save trajin. 4 Samo o bilačho thaj bi paćivalo naraštaj rodel znako, ali či dela pe lešće aver znako osim o znako savo dogodijsajlo e prorokošće Jonašće.

Askal o Isus mukla len thaj đelotar.”

O Isus upozoril pire učenikonen pe fariseja thaj e sadukeja

(Mk 8,14–21)

5 E Isusešće učenikurja teljardine pe okoja rig e jezerošći, ali bistardine te len pesa o mangro.

6 A o Isus phendas lenđe: “Len tumen sama katar e farisejengo thaj e sadukejengo kvasco!”

7 A von počnisardine te raspravin pe maškar peste, thaj phendine: “Godova sigurno phendas zato kaj či lijam o mangro.”

8 O Isus džangla so ćeren svato thaj phendas: “Manušalen cikne paćimava! Sostar raspravin tumen maškar tumende kaj naj tumen mangro? 9 Zar još uvek či haćaren? Zar či den tumen gođi ke okola pandž mangre pale pandž milje manuša thaj kozom pherde korpe ćidine kotora save ačhile? 10 Thaj či den tumen gođi ke efta mangre pale štar milje manuša thaj kozom bare korpe ćidine kotora save ačhile? 11 Sar či haćaren kaj či phendem tumenđe palo mangro kana phendem tumenđe te len tumen sama katar e farisejengo thaj e sadukejengo kvasco?”

12 Askal haćardine kaj či phendas lenđe te len pes sama katar e mangresko kvasco, nego katar e farisejengo thaj e sadukejengo sikavipe.

O Petar priznail kaj o Isus si o Hristo

(Mk 8,27–30; Lk 9,18–21)

13 A kana o Isus avilo ande krajurja oko e Kesareja e Filipešći, phučlas pire učenikonen: “So phenel o them, ko sem me, o Čhavo e Manušesko?”

14 A von phendine lešće: “Jek phenen kaj san o Jovano savo bolelas, aver phenen kaj san o proroko Ilija, a varesave phenen kaj san o Jeremija, ili varesavo katar e aver prorokurja.”

15 Askal o Isus phučla len: “A tumen so tumen phenen ko sem me?”

16 A o Simon Petar phendas: “Tu san o Hristos, Čhavo e džude Devlesko!”

17 O Isus phendas lešće: “Blago tuće, Simone e Jonašće čhaveja kaj godova či sikadas tuće o manuš, nego mungro nebesko Dad. 18 A me phenav tuće: Tu san o Petar, thaj pe godoja stena vazdava mungri Khanđiri, thaj o vudar e Hadosko* či nadvladina lat. 19 Tuće dava e ćije katar o Carstvo nebesko thaj sa so phandes pe phuv avela phanglo po nebo thaj sa so razrešisares pe phuv avela razrešime ando nebo.”

20 Askal o Isus strogo zapretisardas pire učenikonenđe te na phenen khonikašće kaj si vo o Hristos.

O Isus navestisarel piro smrto

(Mk 8,31–9,1; Lk 9,22–27)

21 Katar godoja vrjama o Isus teljardas te objasnil pire učenikonenđe kaj moraš te džal ando Jerusalim thaj kaj okote but trpila e starešinendar, e šorvale rašajendar thaj katar e učitelja e Mojsiješće zakonestar, kaj avela mudardo thaj uštela andar e mule o trito đes.

22 Askal o Petar akharda les pe rig thaj počnisarda te odgovoril les te na ćerel godova. Motholas lešće: “Gospode, arakh Devla! Godova tuće nikada či tromal te dogodil pe.”

23 O Isus bolda pe ko Petar thaj phendas lešće: “Džatar mandar, Sotono! Tu san mungri zamka kaj ćire gindimata naj e Devlešće, nego e manušešće!”

Sar šaj te avas e Hristošće učenikurja

24 Askal o Isus phendas pire učenikonenđe: “Ako vareko kamel te džal pale mande, moraš te odreknil pe korkoro pestar, moraš te lel piro trušul thaj teljarel pale mande. 25 Kaj svako savo kamel te araćhel piro trajo hasarela les; a ko hasarel piro trajo pale mande, araćhela les. 26 So mol e manušešće te dobil sasto them, a hasarel piro trajo? So o manuš šaj del sago zamena pale piro trajo? 27 Kaj me, o Čhavo e Manušesko, uskoro avava ande slava mungre dadešći, mungre anđelenca, thaj askal svakonešće boldava prema lešće dela. 28 Čače phenav tumenđe, varesave maškar tumende save si akate či merena dok či dićhena man, e Čhaves e Manušešće, sar avav mungre Carstvosa.”

17

O Isus sikavel piri slava pe gora

(Mk 9,2–13; Lk 9,28–36)

1 Šov đes majposle o Isus lijas pesa e Petre, e Jakove thaj lešće phrales e Jovano opre pe vuči gora, te aven korkoro. 2 Thaj okote angle lende promenisajlo lesko izgled, o muj lesko phabolas sar o kham, a e haljine pe leste postanisardine parne sago o svetlost. 3 Ande godova pojavisajle o Mojsije thaj o Ilija thaj teljardine te ćeren svato e Isuseja.

4 A o Petar phendas: “Gospode, lačhe si kaj sam akate! Ako kames, ćerava akate trin senice: jek pale tute, jek palo Mojsije thaj jek palo Ilija.”

5 Dok vo još ćerelas svato, učharda len o svetlo oblako thaj o glaso ašundilo andar o oblako: “Akava si mungro volime Čhavo. Vo si mungri bah! Leste čhon kan!”

6 Kana godova ašundine e učenikurja, zurale darajle thaj peline pe koča e mujesa dži ke phuv.

7 O Isus avilo dži lende, čhuta pire vas pe lende thaj phendas: “Ušten thaj na daran!”

8 Von vazdine pešće jakha, ali či dikhline khonikas osim e Isuse.

9 Dok fuljenas tele katar e gora, o Isus zapovedisarda lenđe: “Khonikašće na phenen so dikhline sa dok me, o Čhavo e Manušesko, či vaskrsniv andar e mule.”

10 A e učenikurja phučline les: “Sostar askal e učitelja e Mojsiješće zakonestar phenen kaj o Ilija trubul te avel majsigo nego o Mesija?”

11 A o Isus phendas lenđe: “O Ilija vi čače avel thaj sa palem čhola pe pesko than. 12 Ali phenav tumenđe kaj o Ilija već avilo, ali či pindžardine les, pa ćerdine lesa so kamline. Gajda vi o Čhavo e Manušesko trpila andar lenđe vas.”

13 E učenikurja askal haćardine kaj phenel lenđe palo Jovano savo bolelas.

O Isus sastarel e čhavres ande savo sas o bilačho duho

(Mk 9,14–29; Lk 9,37–43)

14 Kana aviline dži ko but o them, e Isuseste avilo varesavo manuš, pelo tele angle leste pe koča 15 thaj phenelas lešće: “Gospode! Smiluisar tut mungre čhavešće kaj si mesečari thaj but trpil. Često perel te ande jag te ando paj. 16 Andem les ke ćire učenikurja, ali von našti sastardine les.”

17 A o Isus phendas: “Tumen bi paćako thaj rumome naraštajona, kozom još moraš te avava tumenca? Kozom još moraš te trpiva tumen? Anen les mande!”

18 Askal o Isus zapretisardas e bilačhe duhošće thaj vo inkljisto andar o čhavro savo isto časo sastilo.

19 Askal e učenikurja aviline ko Isus thaj pe rig phučline les: “Sostar amen našti tradam godole bilačhe duhos andar o čhavro?”

20 A o Isus phendas lenđe: “Zbog tumaro cikno paćipe. Vi čače phenav tumenđe, te avel tumen paćipe gajda cikno sago kaj si e gorušicako zrno thaj te askal phenen akale goraće: ‘Nak akatar inća’, voj nakhlasas. Khanči či avilosas tumenđe nemoguće. 21 [Samo e molitvava thaj e postosa šaj tradel pe akaja vrsta demonurja.]”

O Isus palem objavil piro smrto

(Mk 9,30–32; Lk 9,43–45)

22 Kana e Isusešće učenikurja ćidine pe ande Galileja, O Isus phendas lenđe: “Me, o Čhavo e Manušesko, avava predaime e manušenđe ande vas. 23 Von mudarena man, ali po trito đes me uštava andar e mule.” Godova zurale rastužisarda e učenikonen.

O Isus sikavel palo hramsko porezo

24 Kana aresline ando Kafarnaum, avile dži ko Petar okola kaj ćidenas o hramsko porezo thaj phučline les: “Tumaro učitelj poćinel o hramsko porez, si gajda?”

25 O Petar phendas: “Poćinel!” Askal dijas ando ćher, a o Isus odma lijasle anglal thaj phučlas: “So gndis, Simone, dali e themešće carurja ćiden e carina ili o porez katar pire ili katar averenđe čhavra?”

26 O Petar phendas lešće: “Katar averenđe čhavra,” a o Isus pe godova phendas lešće: “Askal si lenđe čhavra oslobodime thaj či trubun te poćinen o porezo. 27 Ali te na uvredisaras len, dža dži ko more thaj čhude e udica. Prvo mačhešće saves astares putar lesko muj, thaj araćheja andre lovoro. Le les thaj lesa poćin lenđe o porezo pale mande thaj pale tute.”

18

Ko si majbaro ando nebesko Carstvo

(Mk 9,33–37; Lk 9,46–48)

1 Ande godova časo aviline ko Isus e učenikurja thaj phučline les: “Ko si askal majbaro ando Carstvo nebesko?”

2 Pe godova o Isus akhardas peste e cikne čhavres, thaj čhuta les maškare maškar lende 3 thaj phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, ako či obratin tumen thaj či aven sago cikne čhavra, sigurno či dena ando Carstvo nebesko! 4 Ando Carstvo nebesko, majbaro si okova savo ponizil pes sago akava cikno čhavro. 5 Ko zbog mande prihvatil jećhe kasave čhavre, man prihvatil. 6 Ali ko jećhe katar akala ciknen kaj paćan ande mande crdel po bezeh, avilosas lešće majlačhe te phanden lešće mlinsko bar oko e kor, thaj te tasadol ando more.”

O Isus upozoril kaj avena e kušnje

(Mk 9,42–48; Lk 17,1–2)

7 O Isus majdur phendas: “Teško e manušenđe ando them kaj ćeren okova so navodil po bezeh! No gajda vareso moraš te avel. No teško okolešće prekal kaste avel. 8 Ako ćiro vas ili ćiro pungro crdel tut po bezeh, čhin len thaj čhude len tutar. Kaj si tuće majlačhe te des ando večno trajo kljasto ili bango, nego te liduj vastenca ili pungrenca aves čhudino ande večno jag. 9 Ako ćiri jak crdel tut po bezeh, inkal lat thaj čhude lat tutar! Kaj si tuće majlačhe jećhe jakhasa te des ando večno trajo nego te liduj jakhenca aves čhudino ande paklošći jag.

10 Len sama te na dićhen barikane ni jećhe katar akala cikne. Kaj phenav tumenđe kaj lenđe anđelurja po nebo neprestalno ačhen anglo nebesko Dad. 11 [Kaj me, o Čhavo e Manušesko, avilem te spasiv e hasarden.]”

O Isus phenel e prispodoba palo hasardo bakhro

(Lk 15,3–7)

12 “So gindin? Ako si e manušes šel bakhre thaj jek lendar hasavol, či li mućela okolen injavardeš thaj inja ande gore thaj džal te rodel okole jećhe kaj hasajlo? 13 Čače phenav tumenđe, ako araćhel les, majbut raduilape kaj arakhlas godole jećhe nego okolen injavardeš thaj inja kaj či hasajle. 14 Gajda vi tumaro nebesko Dad či kamel te hasavol thaj te propadnil ni jek katar akala cikne.”

Opomena aver vernikonenđe

(Lk 17,3)

15 “Ako ćiro phral sagrešil protiv tute, le les tusa pe rig thaj prekorisar les. Te čhuta tute kan, palem dobisardan ćire phrales palpale. 16 No ako či čhol kan tute, le tusa još jećhe ili duje phralen, gajda te ‘svako optužba temeljil pes pe alava duje ili trine svedokonenđi’. 17 Ako odbil te čhol kan vi lende, inkal godova angle khanđiri. A ako odbil te čhol kan vi ke khanđiri, inćaren les sago manušes svo či pindžarel e Devles ili sago carenikos.

18 Čače phenav tumenđe, so god phanden pe phuv avela phanglo po nebo, thaj sa so razrešin pe phuv, avela razrešime vi po nebo.

19 Isto gajda phenav tumenđe: ako duj džene tumendar akate pe phuv jećhe ileja zamolin bilo so, mungro nebesko Dad dela tumen godova. 20 Zato okote kaj ćiden pe duj ili trin džene ando mungro alav, okote sem vi me maškar lende.”

O Isus sikavel palo jartipe

21 Askal o Petar avilo ko Isus thaj phendas lešće: “Gospode, kozom drom te jartosarav mungre phralešće savo sagrešisardas protiv mande? Dži ke efta drom?”

22 A o Isus phendas lešće: “Na samo efta drom, nego efta drom po eftavardeš!

23 O Carstvo nebesko si sago kana o caro kamel te poravnil e računurja pire slugenca.

24 Thaj kana teljardine te ćeren obračun, andine leste jećhe savo sas lešće udžile deš milje gone sunakaj. 25 Sar o manuš našti boldelas o dugo, o caro zapovedisardas te bićinen le zajedno lešće romnjava thaj lešće čhavrenca thaj sa okoleja so sas len thaj gajda podmirin o dugo.

26 O sluga pe godova pelas anglo caro pe koča e mujesa dži ke phuv thaj zamolisarda les: ‘Av strpljivo manca thaj sa boldava tuće!’ 27 O caro sažalisajlo pe leste, oslobodisarda les thaj jartosardas lešće o dugo.

28 Ali kana godova sluga inkljisto avri, maladas pire drugares, avre slugo, savo sas lešće udžile cara love. Astarda les pale kor thaj počnisarda te tasavel les, thaj phenel lešće: ‘Bolde manđe so san udžile!’

29 O drugari lesko pelo angle leste pe koča e mujesa dži ke phuv thaj zamolisarda les: ‘Av strpljivo manca thaj boldava tuće!’ 30 A vo či kamlas te ažućarel, nego inđarda les thaj čhuda les ande tamnica dok či boldel o dugo.

31 Kana e aver sluge dikhline so dogodisajlo, zurale ražalostisajle thaj đeletar ko caro thaj obavestisardine les so sas. 32 Pe godova o caro akhardas e slugos savešće jartosardas thaj phendas lešće: ‘Bilačho slugona! Me tuće jartosardem sa so sanas manđe udžile zato kaj zamolisardan man! 33 Zar či vi tu trubujanas te smiluis tut ćire drugarešće sago kaj me smiluisajlem tuće?’ 34 Askal o caro holjajlo thaj predaisarda les e mučiteljenđe dok či boldel sa o dugo.

35 Gajda vi mungro nebesko Dad ćerela tumenca, ako či jarton tumare phralešće saste ileja.”

19

O Isus sikavel palo razvod

(Mk 10,1–12)

1 Kana o Isus sas gata godole alavenca, đelotar andar e Galileja thaj đelo ande judejske krajurja pe aver rig katar e reka Jordan. 2 Pale leste teljardas o silno them, thaj vo okote sastarelas okolen save sas nasvale.

3 Avile leste varesave fariseja thaj phučenas les gajda te probin les: “Dali o manuš tromal te rastavil pe katar piri romnji zbog bilo savo razlog?”

4 A o Isus mothodas lenđe: “Sigurno čitosardine ando Sveto lil kaj o Stvoritelj ando početko ‘stvorisarda muško thaj žensko’ 5 thaj kaj phendas: ‘O manuš mućela pire dades thaj pire deja thaj sjedinila pe pire romnjasa, thaj von duj džene avena jek telo.’ 6 Gajda von duj džene naj majbut duj džene, nego si jek. Dakle, neka nijek manuš či rastavil okova so o Del sastavisardas!”

7 Pe godova von phučline e Isuse: “Sostar askal o Mojsije phendas kaj o manuš trubul samo pire romnja te del rastavno lil thaj te askal mućel lat?”

8 A o Isus phendas lenđe: “O Mojsije mukla tumenđe te šaj mućen tumare romnjen zato kaj sen tvrdoglave, ali ando početko nas gajda. 9 Ali me phenav tumenđe: Ko god rastavil pe katar piri romnji, osim zbog lako bludo, thaj lel aver romnja, ćerel preljub.”

10 Pe godova e Isusešće učenikurja phendine: “Ako si gajda maškar o rom thaj e romnji, askal si majlačhe te na ženil pe!”

11 O Isus phendas lenđe: “Našti godova savora te prihvatin, nego samo okola savenđe o Del godova dijas. 12 Kaj si manuša save si nesposobne katar o bijandipe te ženin pe, si vi okola saven e manuša ćerdine nesposobne te ženin pe, a varesave pire voljasa odlučin kaj či ženina pe zbog o Carstvo nebesko. Ko šaj prihvatil, nek prihvatil!”

O Isus blagoslovil e čhavren

(Mk 10,13–16; Lk 18,15–17)

13 Askal andine lešće e čhavren te čhol pire vas pe lende thaj te pomolil pe pale lende, a e učenikurja godova braninas lenđe.

14 A o Isus pe godova phendas lenđe: “Mućen e čhavren te aven mande thaj na branin lenđe, kaj kasavenđe pripadil o Carstvo nebesko!”

15 Čhuta pire vas pe lende thaj askal đelotar okotar.

O Isus thaj o barvalo manuš

(Mk 10,17–31; Lk 18,18–30)

16 Askal nakhlo dži ko Isus varesavo manuš thaj phučla les: “Učiteljina, savo lačhipe trubul te ćerav te dobiv večno trajo?”

17 A o Isus phendas lešće: “Sostar phučes man palo lačhipe? Samo si jek lačho – o Del! Te kames te des ando večno trajo, inćar e zapovesti!”

18 A vo phučlas: “Save zapovesti”?

A o Isus phendas: “Akala zapovesti: ‘Na mudar, na ćer preljub, na čor, na svedočisar hohamne, 19 poštuisar ćire dade thaj ćire deja’ thaj ‘volisar okoles savo si ćiro pašutno sago korkoro tut.’ ”

20 A o terno phendas lešće: “Godova sa već ćeravas. So još falil man?”

21 A o Isus phendas lešće: “Te kames te aves savršeno, dža thaj bićin so si tut, a e love podelisar e čorenđe thaj avela tut blago ando nebo. Askal av thaj sledisar man!”

22 Kana o terno ašundas godova, ražalostisajlo thaj đelotar, kaj či kamlas te bićinel piro baro barvalipe.

23 A o Isus pe godova phendas e učenikonenđe: “Čače phenav tumenđe, phare o barvalo dela ando Carstvo nebesko! 24 Još phenav tumenđe: Majloće si e kamilaće te naćhel kroz e suvjaće kan nego e barvalešće te del ande Devlesko carstvo!”

25 Kana godova ašundine e učenikurja zurale začudisajle thaj phučenas pe: “Pa ko askal šaj spasil pe?”

26 A o Isus lačhe dikhla pe lende thaj phendas: “E manušenđe si godova potpuno nemoguće, ali na vi e Devlešće. E Devlešće si sa moguće.”

27 Askal o Petar phendas lešće: “Ake, amen sa muklam te šaj džas pale tute. So dobisarasa pale godova?”

28 A o Isus phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, kana o Del obnovila o them, me, o Čhavo e Manušesko, bešava po prestolje mungre slavako, askal vi tumen bešena pe dešuduj prestolja thaj sudina e dešuduj plemenurja e Izraelošće. 29 A svako ko zbog mande mućel piro ćher, ili pire phralen, ili pire phejen, ili pire dades, ili pire deja, ili pire romnja, ili pire čhavren, ili piri phuv, primila šel drom majbut thaj nasledila o večno trajo. 30 Ali, but save si akana prve avena palune, a e palune avena prve.”

20

O Isus phenel e prispodoba pale Devlešći darežljivost

1 “Kaj o nebesko Carstvo si slično e domaćinesa savo detharinako rano inkljisto te unajmil e radnikonen pale piro vinograd. 2 Thaj pogodisajlo e radnikonenca pale jek dnevnica thaj bičhalda len ande piro vinograd. 3 Oko injato sato palem inkljisto po trgo thaj dikhla okote aver manušen sar ačhen bi bućarne, 4 thaj vi lenđe phendas: ‘Džan vi tumen thaj ćeren bući ande mungro vinograd thaj poćinava tumenđe kozom si pravedno.’ 5 Gajda vi von đele te ćeren bući ando vinograd. Varekaj katar o mismeri thaj oko trin saturja ćerda isto. 6 A kana palem inkljisto oko o pandžto sato palo mismeri, arakhlas avren manušen sar ačhen okote bi bućarne. Phendas lenđe: ‘Sostar ačhen akate celo đes thaj bi bućarne?’

7 Von phendine lešće: ‘Khonik či dija men bući.’

A vo askal phendas lenđe, ‘Džan askal vi tumen ando mungro vinograd.’

8 Talerjat o gospodari e vinogradesko phendas pire upravitelješće: ‘Akhar e radnikonen thaj isplatil len redom, katar okola save aviline palune dži ke prve.’

9 E radnikurja save aviline oko o pandž saturja dobisardine sasti dnevnica. 10 Pe godova okola save aviline prve te ćeren bući gndisardine kaj dobina majbut, ali vi von dobisardine isto. 11 Line e love thaj počnisardine te prigovorin protiv o vinogradari. 12 Thaj phendine: ‘Akala palune ćerdine bući samo jek sato, a tu poćindan lenđe isto sago vi amenđe save sasto đes phare ćerdam bući thaj phabilam po kham!’

13 O gospodari e vinogradesko bolda pe ke jek lendar thaj phendas: ‘Manušeja, naj sem nepravedno prema tute. Či li pogodisajlan manca pale gadići? 14 Le so si ćiro thaj džatar. A me kamav te dav akalešće savo avilo paluno isto sago vi tuće. 15 Naj man li pravo te ćerav mungre lovenca so kamav? Ili san zavidno kaj sem lačho prema leste?’

16 Gajda okola save si akana palune avena prve, a e prve avena palune.”

O Isus palem navestil piro smrto

(Mk 10,32–34; Lk 18,31–34)

17 Kana o Isus delas ando Jerusalim, lijas pesa pire dešuduj učenikonen pe rig thaj dromesa phendas lenđe: 18 “Ake, das ando Jerusalim. Okote predaina man, e Čhave e Manušešće, e šorvale rašajenđe, thaj e učiteljenđe e zakonestar, save osudina man po smrto, 19 thaj predaina man okolenđe kaj či pindžaren e Devle te maren muj mandar, te bičuin man, thaj te razapnin man. Ali me o trito đes uštava andar e mule.”

Majbaro si okova savo služil

(Mk 10,35–45)

20 Askal avili dži ko Isus e dej e Zevedejevešće čhavenđi, zajedno pire čhavenca, thaj peli pe koča angle leste te vareso zamolil les.

21 O Isus phučla lat: “So kames?” A voj phendas: “Zapovedisar te mungre čhave ande ćiro Carstvo bešen paše tute, jek pe ćiri desno a aver pe ćiri levo rig.”

22 A o Isus phendas: “Či džanen so roden. Dali šaj pijen andar o tahtaj savo me uskoro pijava?”

A von phendine lešće: “Ej, šaj!”

23 A vo phendas lenđe: “Čače pijena andar mungro tahtaj pherdo patnje, ali naj mungro te odrediv ko bešela pe mungri desno, thaj pe mungri levo rig. Godola thana dena pe okolenđe pale kaste lačhardas mungro Dad.”

24 Kana godova ašundine aver deš učenikurja, holjajle pe duj phrala.

25 Askal o Isus akharda len peste, thaj phendas lenđe: “Džanen kaj e vladarja okolenđe save či pindžaren e Devle okrutno vladin pe lende a e moćnikurja volin te gospodarin pe lende. 26 Ali maškar tumende te či avel gajda! Nego savo kamel te avel majbaro maškar tumende, nek služil tumenđe. 27 Thaj ko kamel te avel majbaro maškar tumende, neka avel tumaro sluga. 28 Baš sago kaj ni me, o Čhavo e Manušesko, či avilem te služin manđe, nego te me služiv averenđe thaj te dav mungro trajo sago poćin pale butende.”

O Isus sastarel e koren ando Jerihon

(Mk 10,46–52; Lk 18,35–43)

29 Kana o Isus thaj e učenikurja inkljenas andar o Jerihon, pale lende teljardas o but o them.

30 Thaj dik, pašo drom bešenas e duj kore manuša, pa kana ašundine kaj o Isus naćhel počnisardine te čhon muj: “Smilujisar tut amenđe Gospode, e Davidešće Čhaveja!”

31 O them čholas muj pe lende te na rknin, ali von čhonas muj još majzurale: “Smiluisar tut amenđe Gospode, e Davidešće Čhaveja!”

32 A kana o Isus godova ašunda, ačhada pe paše lende, akharda len thaj phučla: “So kamen te ćerav tumenđe?”

33 A von phendine lešće: “Gospode, de te šaj dikhas.”

34 O Isus sažalisajlo thaj čhuta pire vas pe lenđe jakha, thaj von ande data šaj dićhenas. Thaj teljardine pale leste.

21

O Isus del ando Jerusalim sago o Mesija

(Mk 11,1–11; Lk 19,28–38; Jn 12,12–19)

1 Kana o Isus thaj e učenikurja aviline paše pašo Jerusalim thaj avile ando gav Vitfaga pe Maslinsko gora, o Isus bičhaldas anglal pire duj učenikonen. 2 Thaj phendas lenđe: “Džan ando gav savo si angle tumende thaj odma araćhena e phangle magarica thaj lasa laće terne magare. Putren len thaj anen mande. 3 A ako vareko phučel tumen vareso, samo phenen: ‘Trubun e Gospodešće’, thaj odma mućena len.”

4 Godova dogodisajlo te pherdol okova so sas phendo prekal o proroko:

5 “Phenen e themenđe andar o Jerusalim:

‘Ake, ćiro caro avel tuće,

ponizno si thaj jašil po magarco,

po terno e magaricako.’ ”

6 E učenikurja đele thaj ćerdine sar o Isus phendas lenđe. 7 Andine e magarica thaj e terne magarco thaj preko lende čhutine pire ogrtača, te šaj o Isus bešel pe lende. 8 O but o them buljarelas tele po drom pire ogrtačurja te sikaven lešće čast, a aver čhinenas e ranja e patrjenca katar e kaš thaj buljarenas po drom.

9 A o them savo džalas angle leste thaj pale leste čhonas muj:

“Hosana* e Davidešće Čhavešće!

Blagoslovime okova savo avel ando alav e Gospodesko!

Hosana e Devlešće ande visine!”

10 Kana o Isus dijas ando Jerusalim, sasto gav uzbunisajlo thaj phučenas pe: “Ko si akava?”

11 A o but o them phenelas: “Akava si o Isus, o proroko andar o Nazaret ande Galileja.”

O Isus tradel e trgovcen andar o Hramo

(Mk 11,15–19; Lk 19,45–48; Jn 2,13–22)

12 Askal o Isus dijas ando Hramo, thaj trada andar leste sa okolen save bićinenas thaj ćinenas ando Hramo. Okolenđe kaj phađenas e love dijas mujal e sinije, a okolenđe save bićinenas e golubonen dijas mujal e klupe.

13 Thaj phenelas lenđe: “Ando Sveto lil ačhel ramome: ‘Mungro Hramo trubul te avel molitveno ćher’, a tumen ćeren lestar than kaj ćiden pe e razbojnikurja!”

14 Askal avile dži ko Isus ando Hramo e kore thaj e banđe thaj vo sastardas len.

15 A kana dikhline e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar e čudurja save ćerda thaj e čhavren ando Hramo sar čhon muj: “Hosana e Davidešće Čhavešće!”, zurale holjajle, 16 thaj phučline les: “Ašunes li tu so akala čhavra čhon muj?”

O Isus phendas lenđe: “Ašunav. Sigurno čitosardine ando Sveto lil:

‘Ćerdan te slavin tut e čhavra thaj e bebe.’ ”

17 Askal mukla len thaj andar o gav Jerusalim bolda pe ando gav savo akhardolas Vitanija, te okote raćarel.

E smokvako kaš šućilo sago kaj o Isus phendas

(Mk 11,12–14, 20–24)

18 Detharinako rano, kana boldelas pe ando Jerusalim, o Isus bokhajlo. 19 Dikhla e smokva pašo drom thaj nakhlo dži late, ali pe late či arakhlas khanči osim patrja.

Zato phendas laće: “Nikada te na avel majbut rodo pe tute!” Thaj e smokva odma šućili.

20 E učenikurja pe godova začudisajle thaj phučline: “Sar e smokva gajda sigo šućili?”

21 A o Isus phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, te paćajine thaj či posumnjin, či ćerena samo godova so me ćerdem e smokvasa, nego te phendine akale planinaće: ‘Vazde tut akatar thaj čhude tut ando more!’, godova vi avela. 22 Sa so zamolin ando paćipe, primina.”

Katar si e Isuse vlast

(Mk 11,27–33; Lk 20,1–8)

23 O Isus đelo ando Hramo. Dok okote sikavelas, avile leste e šorvale rašaja thaj e themešće starešine thaj phučline les: “Savo autoriteto si tut te ćeres akava? Ko dija tut vlast pale godova?”

24 A o Isus phendas lenđe: “Vi me tumen vareso phučava. Ako tumen manđe phenen, vi me phenava tumenđe ko dija man vlast.

25 Dali o Del phendas e Jovanošće te bolel e manušen, ili e manuša phendine lešće te ćerel godova?”

Von ćerenas svato maškar peste: “Te phendam ‘o Del phendas lešće’, phučela men ‘Sostar askal či paćajine lešće.’ 26 A te phendam katar e manuša, dar amenđe katar o but o them kaj savora paćan kaj si o Jovano proroko.”

27 Zato phendine e Isusešće: “Či džanas.”

A o Isus phendas lenđe: “Askal ni me tumenđe či phenava katar man vlast!”

O Isus phenel e prispodoba pale duj čhave

28 “So gndin pale akava: Varesave manušes sas duj čhave. Avilo ko prvo thaj phendas lešće: ‘Čhaveja, dža ađes thaj ćer bući ando vinograd!’ 29 O čhavo phendas: ‘Či kamav!’ Ali maj posle predomislisajlo thaj đelo.

30 Askal o dad isto gajda phendas vi e aver čhavešće. A o čhavo phendas ‘Džava, raja’, ali či đelo.

31 Savo katar akala duj džene ćerda e volja pire dadešći?”

A von phendine: “Okova prvo”.

A o Isus pe godova phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, e bludnikurja thaj e carinikurja dena majsigo tumendar ande Devlesko carstvo! 32 Kaj o Jovano savo bolelas avilo te sikavel tumenđe o pravedno drom, ali tumen či paćaine lešće, a e carinikurja thaj e bludnikurja paćaine. A tumen čak vi kana sa godova dikhline, či predomislisajle thaj či paćajine lešće.”

O Isus phenel e prispodoba pale bilačhe vinogradarja

(Mk 12,1–12; Lk 20,9–19)

33 “Ašunen još jek prispodoba: Varesavo manuš posadisardas vinograd thaj ogradisarda les, hanadas ande leste than kaj ćićidelas pe e drak te ćerel pe e mol thaj vazda stražarsko kula. Askal dijas o vinograd ando najam e vinogradarenđe thaj đelo po drom. 34 Kana avili e vrjama pale berba, bičhaldas e slugen te len lesko deo katar o urodo. 35 Ali e vinogradarja astardine e slugonen, jećhe mardine, a jećhe mudardine, a po trito čhudenas e bara dok či mudardine les.

36 Pale godova vo bičhaldas majbut slugonen nego prvo data, ali e vinogradarja vi lenca ćerdine isto gajda.

37 Po krajo bičhaldas lenđe pire čhaves kaj gndisardas: ‘Mungre čhave poštujina.’

38 Ali kana e vinogradarja dikhline e čhave phendine: ‘Akava si o nasledniko. Hajde te mudaras les, thaj te ačhel amenđe lesko nasledstvo.’ 39 Astardine les, čhudine les avri andar o vinograd thaj mudardine les.”

40 Askal o Isus phučla len: “So gndin, sar o gospodari e vinogradesko ćerela okole vinogradarenca kana boldela pe?”

41 Von phendine lešće: “Godole zlikovconen mudarela bi milako, a o vinograd dela aver vinogradarenđe, save dena les o urodo kana pale godova avela e vrjama.”

42 O Isus phendas lenđe: “Sigurno čitosardine ando Sveto lil:

‘Bar saves e graditeljurja odbacisardine

postanisardas glavno bar e temeljesko.

Godova si e Gospodesko delo,

čudesno ande amare jakha.’

43 Zato phenav tumenđe kaj lela pes tumendar e Devlesko carstvo, thaj dela pe okole themešće save dena lešće plodurja. 44 Thaj ko god perel pe godova bar phađelape, a godova bar smrskola okoles pe kaste perel.”

45 Kana e šorvale rašaja thaj e fariseja ašundine e paramiče thaj haćardine kaj mothol pale lende, 46 kamenas te astaren les, ali daranas katar o them savo paćalas kaj si o Isus proroko.

22

O Isus phenel e paramiči pale okola save si akharde

(Lk 14,15–24)

1 O Isus palem počnisarda te ćerel lenđe svato ande paramiče. 2 “O Carstvo nebesko si sago kana varesavo caro ćerel svaturja pire čhavešće. 3 Thaj bičhalda pire slugonen te akharen okolen save sas akharde pe svaturja, ali von či kamline te aven.

4 Palem bičhaldas aver slugen thaj phendas: Phen e akhardenđe: ‘Dik, pripremisardem tumenđe e gozba. Peklam o majlačho mas. Sa si spremno. Aven pe svaturja!’

5 A von či marisardine thaj đeletar svako pire dromesa, jek ande pire njive, aver đele te trguin. 6 A okola save ačhiline astardine e carošće slugen, mardine len thaj mudardine len.

7 Pe godova o caro holjajlo, thaj bičhaldas piri vojska te mudaren okolen save mudardine lešće slugen thaj te den jag lengo gav.

8 A e slugenđe phendas: ‘Ake e svaturja si spremne, ali e akharde naj dostojne te aven. 9 Askal džan pe droma avri andar o gav thaj akharen pe svaturja kas god araćhen.’ 10 Gajda inkljistine godola sluge pe droma thaj ćidine sa okolen saven arakhline, e bilačhen thaj e lačhen. Thaj e sala pale svaturja pherdili.

11 Ali kana o caro dijas andre te dićhel okolen save sas akharde, dikhla okote jećhe manušes savo nas lačhardo ande svečane svaturjaće drze. 12 Thaj phendas lešće: ‘Manuša, sar avilan akate bi e svaturjenđe drze?’ A o manuš ačhilo bi alavesko.

13 Askal o caro phendas e slugenđe: ‘Phanden lešće vas thaj lešće pungre, thaj čhuden les avri ando majhanduk tunjariko, okote avela o roipe thaj o škripipe e dandenca katar e duk.

14 Kaj but si akharde, ali si cara odabrane.’ ”

O Isus phenel palo porez e carošće

(Mk 12,13–17; Lk 20,20–26)

15 Askal e fariseja đele thaj dogovorisajle sar te astaren e Isuse ando svato. 16 Thaj odlučisardine te bičhalen leste pire učenikonen zajedno e Irodešće manušenca te phučen les:

“Učiteljina, džanas kaj phenes čačipe thaj či inćares khonikašći rig, niti dićhes ko si ko, nego sićares palo čačo drom e Devlesko. 17 Akana phen amenđe so gndis tu? Dali tromal te del pe o porez e rimsko carošće ili te či del pe.”

18 A o Isus džanglas lenđe bilačhe gindurja thaj phendas: “Sostar kamen te crden man ande tumari zamka, licemerja? 19 Sikaven manđe e kovanica savjava poćinen o porez. Thaj phenava tumenđe.” Andine lešće e kovanica. 20 A vo phučlas len: “Kasko si akava liko thaj o alav pe kovanica?”

21 A von phendine lešće: “E carosko.”

Askal phendas lenđe: “Den askal e carošće so si e carosko a e Devlešće trubun te den so si e Devlesko.” 22 Kana godova ašundine zadivisajle, mukline les thaj đeletar.

E sadukeja phučen e Isuse palo vaskrsenje

(Mk 12,18–27; Lk 20,27–40)

23 Godova đes aviline leste e sadukeja, save phenen kaj naj uštipe andar e mule, thaj phučline e Isuse: 24 “Učiteljina, o Mojsije phendas: ‘Ako varesavo manuš savo sas oženime merel, a nas les čhavra, neka lesko phral oženil pe lešće udovicava sar voj bijandasas čhaves savo avela nasledniko e mulesko thaj vazdel lešće potomstvo.’

25 Amende sas efta phrala. Prvo oženisajlo thaj mulo, pa pošto nas les čhavra lesko phral oženisajlo lešće romnjava. 26 Isto gajda sas vi e dujto thaj e trito phralesa, pa sa gajda dži ke eftato phral. 27 A posle savorende muli vi e romnji. 28 Kašći askal voj avela romnji ando đes kana avela o vaskrsenje kana sas udajime pale sa efta phral?”

29 A o Isus phendas lenđe: “Hohaven tumen, kaj či pindžaren o Sveto lil niti e Devlešći sila! 30 Kaj kana avela o vaskrsenje e manuša či ženina pe niti udajina pe, nego avena sar e anđelurja e Devlešće po nebo. 31 Sigurno čitosardine ando Sveto lil so o Del phendas tumenđe palo vaskrsenje andar e mule: 32 ‘Me sem o Del e Avraamesko, e Isakosko, thaj Jakovesko’ save dumut muline. A o Del naj o Del e mulengo, nego e džudengo!”

33 Kana o but o them ašundas godova, čudinas pe lešće sikavipešće.

O Isus sikavel savi si e majvažno zapovest

(Mk 12,28–34; Lk 10,25–28)

34 Kana e fariseja ašundine kaj o Isus pire alavenca phandadas e sadukejengo muj, ćidine pe vi von, 35 a jek lendar savo sas učitelj e zakonesko phučlas e Isuse te crdel les ande zamka: 36 “Učiteljina, savi si majvažno zapovest ande Mojsijesko zakono?”

37 A o Isus phendas lenđe: “ ‘Volisar e Gospode ćire Devle saste ileja, ćire saste dušava, thaj ćire saste gođava!’ 38 Godoja si prvo thaj majvažno zapovest. 39 A e dujto zapovest si isto gajda važno: ‘Volisar ćire pašutnes sago korkoro tut!’ 40 Sa aver zapovesti ande Mojsijesko zakono thaj sa e spisurja e prorokonenđe ačhen pe akala duj zapovesti.”

O Hristo si majbaro katar o caro David

(Mk 12,35–37; Lk 20,41–44)

41 Dok e fariseja sas još zajedno, o Isus phučla len: 42 “So gndin palo Hristo, kasko si vo čhavo?”

A von phendine: “E carosko Davidesko.”

43 A vo askal phučla len: “Sostar askal o David nadahnime e Sveto Duhosa akharda e Hristo pire Gospodesa kana phenel:

44 ‘Phenel o Gospod mungre Gospodešće:

Beš pe mungri počasno desno rig

dok či čhav ćire dušmajen tale ćire pungre’?

45 Pa kana korkoro o David akhardas les pire Gospodeja, sar askal šaj avilosas lesko čhavo?” 46 Thaj khonik či džanglas te odgovoril lešće ni alav. Katar godova đes khonik majbut khanči či usudisajlo te phučel les.

23

O Isus opomenil e verske šorvalen

(Mk 12,38–40; Lk 11,37–52; 20,45–47)

1 Askal o Isus phendas e but e themešće thaj pire učenikonenđe: 2 “E učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e fariseja sikaven e Mojsijesko zakon. 3 Zato ašunen thaj ćeren sa so phenen tumenđe, ali na ćeren okova so von ćeren, kaj von korkoro či ćeren okova so avren sikaven. 4 Von čhon pe manuša phare tereturja, save phare šaj inđarenpe, a korkoro ni e najesa či mrdnon te pomognin te inđaren godova pharipe.

5 Sa so ćeren, ćeren pale godova te e manuša dićhen len. Na primer buljaren pire kutijice e stihonenca andar o Sveto lil po čikat thaj lundžaren e rese pe piro ogrtači. 6 Pe gozbe Volin te bešen pe počasne thana ande sinagoge thaj pe gozbe. 7 Lačhe si lenđe kana e manuša pozdravin len pe javne thana thaj kana akharen len ‘učiteljina.’

8 A tumen na te akharen tumen učiteljenca, kaj si tumen samo jek Učitelj, a savora tumen sen phral thaj pheja. 9 Thaj khonikas pe phuv na akharen tumare dadesa, kaj si tumen samo jek Dad – okova po nebo. 10 Thaj na akharen tumen vođe kaj si tumen samo jek Vođa – o Hristo. 11 Savo si majbaro maškar tumende avela tumenđe sluga! 12 Ko korkoro pes uzvisil, avela ponizime, a ko korkoro pes ponizil, avela uzvisime.

13 Teško tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Tumen phandaven o Carstvo nebesko angle manuša. Korkoro či den ande leste, a či mućen te den ande leste ni okola save godova kamen.

14 [Teško tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Kaj han e udovicenđe ćhera, a ćeren tumen kaj sen pobožne gajda kaj molin lundže molitve anglo them. Pale godova avena majstrože osudime.]

15 Teško tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Putujin e moreja thaj e phuvjava te pridobin jećhe ande tumari vera, a kana postanil tumaro sledbeniko, ćeren lestar te avel manuš savo zaslužil duvar majgore muke ando pakao nego so avela tumen!

16 Teško tumenđe, kore vođe! Tumen phenen: ‘Te vareko hal solah e Hramosa, godova khanči či mol. Ali te vareko hal solah e Hramošće sunakajesa, askal si phanglo godole solahasa.’ 17 Tumen sen dile thaj kore! Pa so si majbaro – o sunakaj ili o Hramo savo posvetil o sunakaj? 18 Thaj još phenen: ‘Te vareko hal solah e žrtvenikosa, godova khanči či mol. Ali te vareko hal solah e darosa savo si po žrtveniko, askal si phanglo godole solahasa.’ 19 Koralen! So si majbaro – o daro ili o žrtveniko savo posvetil o daro? 20 Ko dakle hal solah e žrtvenikosa, hal solah e žrtvenikosa thaj okolesa so si sa pe leste. 21 A ko hal solah e Hramosa, hal solah e Hramosa thaj e Devlesa savo si ande leste. 22 Ko hal solah e nebosa, hal solah e Devlešće troneja thaj e Devleja savo bešel pe leste.

23 Teško tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Kaj redovno den deš posto katar e nana, katar mirođija thaj katar o kimo, a mukline okova so si majvažno ando zakon: pravda, milosrđe thaj paćipe. Trubun te den deš posto, ali či troman te zanemarin majvažne stvarja andar o zakon. 24 Kore vođe! Cedin o paj te či pen e pajesa vi e cincares, a kadre sen, te nakhaven e saste kamila!

25 Teško tumenđe učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Thoven tumaro tahtaj thaj tumaro čaro avrjal, a andral sen pherde pohlepa thaj želja te ugodin korkoro tumenđe. 26 Koro farisejina! Majsigo thov o tahtaj andral thaj avela čisto vi avrjal.

27 Teško tumenđe učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Tumen sen sago okrečime limorja. Avrjal izgledin šukar, a andral sen pherde mulikane kokala thaj svakojako melalipe! 28 Gajda vi tumen e manušenđe avrjal sikaven tumen pravedne, ali andral sen pherde licemerje thaj bezakonje.

29 Teško tumenđe učiteljurja e Mojsiješće zakonestar thaj farisejalen! Licemerja! Tumen e prorokonenđe vazden limorja thaj kitin e spomenikurja e pravednikonenđe, 30 thaj tumen phenen: ‘Te amen trajisardamas ande vrjama amare pradadenđi, či avilosas amen talo lenca ande godova te čhoras o rat e prorokonengo.’ 31 Gajda korkoro protiv tumende svedočin kaj sen potomkurja okolenđe save mudardine e prorokonen. 32 Tumen dovršin, dakle, godova so von započnisardine!

33 Tumen sapenđe čhavra! Otrovno leglona! Sar našena katar e paklošći bari jag? 34 Pale godova, ake, bičhalav tumenđe e prorokonen, e mudracen thaj e učiteljen e Mojsiješće zakonestar. Varesaven lendar mudarena thaj razapnina, a averen bičuina pe sinagoge thaj progonina len katar o gav dži ko gav 35 gajda perela pe tumende o rat sa e pravednikonengo savo si čhordo pe phuv, katar o rat e Aveljesko savo sas pravedno dži ko rat e Zaharijasko, e Varahijinesko čhavesko, saves tumen e Židovurja mudardine maškar e svetinja e hramošći thaj maškar o žrtveniko. 36 Čače phenav tumenđe, kaj sa godova rat perela pe akava naraštaj.”

O Isus rovel palo Jerusalim

(Lk 13,34–35)

37 “Jerusalime, Jerusalime, savo mudares e prorokonen thaj čhudes e bara dži ko smrto pe okola save si e Devlestar bičhalde tuće! Kozom drom lijem te ćidav ćire čhavren, sago e kvočka savi ćidel pire pujen tale pešće phaka, ali tumen či kamline! 38 Ake, akana tumaro ćher ačhela pusto. 39 Kaj phenav tumenđe, či dićhena man majbut dok či phenen: ‘Blagoslovime si okova savo avel ando alav e Gospodesko!’ ”

24

O Isus sikavel so avela

(Mk 13,1–2; Lk 21,5–6)

1 Kana o Isus inkljisto andar o Hramo thaj teljarda majdur, avile leste lešće učenikurja thaj sikadine lešće e hramošće zgrade.

2 A o Isus phendas lenđe: “Dićhen sa akava? Čače phenav tumenđe, či ačhela katar akava ni bar pe bareste. Svako avela harado.”

O Isus sikavel pale početne nevolje save avena

(Mk 13,3–13; Lk 21,7–19)

3 Kana o Isus bešelas pe Maslinsko gora, lešće učenikurja avile leste pe rig thaj phendine lešće: “Phen amenđe kana o hramo avela harado thaj savo avela o znako kana palem aveja thaj kana avela o krajo e themesko.”

4 O Isus phendas lenđe: “Len sama te či vareko hohavel tumen, 5 kaj but avena ande mungro alav thaj phenena: ‘Me sem o Hristo’ thaj e buten hohavena. 6 Kana ašunena pale raturja thaj kaj ćerel pe svato pale raturja, na te uznemirin tumen kaj godova moraš te dogodil pe, ali godova još naj o krajo. 7 Zaratila o them protiv o them thaj o carstvo protiv o carstvo. Avela potresurja ande but e krajurja e themešće thaj zavladila e bari bok. 8 Sa godova si samo o početko e bare mukengo sago kaj si e manušnja kana trubul te bijanel.

9 Askal predaina tumen te aven mučime thaj mudarena tumen, a zbog mande sa o them mrzala tumen. 10 Thaj but o them askal hasarela o paćipe thaj jek avren izdaina thaj mrzana. 11 Avena e but hohamne prorokurja thaj hohavena e bute manušen. 12 Zbog o baro bezakonje e butenđi ljubav šudrola. 13 Ali ko god ačhel verno dži ko krajo avela spasime. 14 E bahtali nevimata palo Carstvo nebesko propovedila pes pe sasti phuv sago svedočanstvo sa e themenđe, a askal konačno avela o krajo.

Bari nevolja

(Mk 13,14–23; Lk 21,20–24)

15 A kana dićhena ‘e grozota savi anel uništenje’ pale savo phendas o proroko Danilo, kaj ačhel po sveto than ando Hramo (ko akava čitol neka svatil) 16 askal okola save si ande Judeja neka našen ande gore. 17 Thaj ko araćhel pe po ćher, neka či fuljel tela ando ćher te lel vareso! 18 A ko araćhela pe ande njive, neka na boldel pe ćhere te lel o ogrtači! 19 Teško e khamne manušnjenđe thaj okolenđe save den čuči e čhavren ande godola đesa. 20 Molin tumen e Devlešće te tumaro našipe či avel ando ivend ili ando savato. 21 Kaj askal avena gajda strašne nevolje save nas katar o postanko e themesko, niti varekana avena. 22 Kana godola đesa či harnjardinesaspe khonik či ačhilosas džudo. Ali zbog okola saven o Del izabirisardas, godola đesa avena harnjarde.”

O Isus phenel pale vrjama kana boldela pe

(Mk 13,24–31; Lk 21,25–33)

23 O Isus majdur phendas: “Ako vareko askal phenel tumenđe: ‘Ake, o Hristo si akate!’ ili: ‘Eketalo, okote si!’, na paćan. 24 Kaj avena e hohamne hristurja thaj e hohamne prorokurja save ćerena čudesne znakurja thaj čudurja sar hohadinesas, ako si moguće, čak vi okolen saven o Del izaberisardas. 25 Ake, anglal upozorisardem tumen. 26 A, te phendine tumenđe: ‘Ake, o Hristo si ande pustinja’, na džan okote. Ili ako phenen: ‘Aketalo ande tajne sobe’, na paćan lenđe. 27 Kaj avela očito sago kana e munja sevnil katar o istoko thaj zasvetlil sa dži ko zapado, gajda avela vi kana me, o Čhavo e Manušesko, avava. 28 Godova avela očito sago kaj ćiden pe e lešinarja okote kaj si o mulo telo.

O dujto avipe e Isusesko

(Mk 13,24–31; Lk 21,25–33)

29 A odma pale nevolje godola đes,

‘o kham kaljola,

thaj o čhonut majbut či sijola,

e čereja perena katar o nebo,

thaj e nebeske sile avena uzdrmome.’

30 Askal po nebo sikadola o znako e Manušešće Čhavesko. Thaj sa e plemenurja pe phuv marena pe ando kolin thaj rovena kana dićhena man, e Čhaves e Manušešće, sar avav pe nebeske oblakurja, e silava thaj e bare slavava. 31 Thaj bičhalava mungre anđelen e glasno trubasa thaj von ćidena okolen saven me losardem katar sa e štar riga sa e themešće, katar jek krajo dži ke aver krajo nebesko.

32 Sićon katar e smokva. Kana laće krandže kovljon thaj mućen pešće patrja, džanen kaj paše si o milaj. 33 Gajda vi tumen kana dićhen sa akala događaja, džanen kaj si vo paše anglo vudar. 34 Čače phenav tumenđe: Akava naraštaj či naćhela dok sa akava či avel. 35 O nebo thaj e phuv naćhena, ali mungre alava či naćhena.

Khonik či džanel e vrjama ni o časo kana avela o Isus

(Mk 13,32–37; Lk 17,26–30, 34–36)

36 A pale godova đes thaj pale godova sato khonik khanči či džanel kana godova avela, ni e anđelurja po nebo, ni o Čhavo, nego samo o Dad. 37 Sago kaj sas ande Nojašći vrjama, gajda avela kana avava me, o Čhavo e Manušesko. 38 Baš sago ande okoja vrjama, majsigo nego so sas o potop, e manuša hanas, pijenas, ženinas pe thaj udajinas pe sa dži ke okova đes kana o Noja dijas ando baro brodo, 39 thaj khanči či haćardine so avela dži kaj god či avilo o potop thaj sa inđarda len, gajda avela vi kana avela o Čhavo e Manušesko. 40 Askal avena duj džene pe njive jek lela pes, a aver mućela pe. 41 Duj manušnja ando mlino meljina o điv, Jek lela pes, a aver mućela pe.

42 Zato aven džungade thaj len sama, kaj či džanen savo đes avela tumaro Gospod. 43 Ali akava džanen: te o domaćino džanglasas ande savi vrjama e raćaći avela o čor, avilosas džungado thaj či muklasas te o čor provalil ande lesko ćher. 44 Pale godova vi tumen aven spremne, kaj me, o Čhavo e Manušesko, avava ando časo kana či očekuin man.”

O Isus ćerel svato e paramiči palo paćivalo thaj bipaćivalo sluga

(Lk 12,41–48)

45 “Paćivalo thaj mudro sluga si okova saves o gospodari čhuta pe sa aver sluge te del len habe ande pravo vrjama. 46 Blago godole slugašće saves lesko gospodari, kana avela, araćhel kaj ćerel gajda. 47 Čače, phenav tumenđe, o gospodari čhola godole slugone te upravljil lešće saste barvalipeja. 48 Ali te o bilačho sluga phenel ande piro ilo: ‘Mungro gospodari či avela gajda brzo’, 49 thaj počnil te marel e aver slugen thaj hal thaj pijel e matarnenca, 50 avela lesko gospodari ande godova đes kana vo či ni gindil thaj ando časo kana vo či ni džanel, 51 thaj strogo kaznila les thaj odredila lesko than maškar e licemerja, okote avela o roipe thaj o škripipe e dandenca.”

25

O Isus mothol e paramiči pale mudre thaj pale dile čheja

1 O Isus askal phendas: “O Carstvo nebesko avela sago kana e deš čheja line pire stenkurja thaj inkljistine anglo mladoženja. 2 Pandž čheja sas dile a pandž mudre. 3 E dile čheja line pesa pire stenkurja, ali či line vi zetino kozom trubulas len. 4 A e mudre čheja line pire stenkurja thaj vi zetino ande pire posude. 5 Sar o mladoženja kasnilas, sa e čhejen lijas e lindri thaj o sovipe.

6 A ande opaš e rjat ašundili e vika: ‘Ake, areslo o mladoženja! Inkljen angle leste!’

7 Askal sa e čheja uštile thaj pripremisardine pire stenkurja.

8 A e dile čheja askal phendine e mudre čhejenđe: ‘Den amen cara katar tumaro zetino, kaj amare stenkurja mudardona.’

9 Ali e mudre phendine lenđe: ‘Nisar! Kaj sigurno či avela dosta vi pale tumende thaj vi pale amende. Džan majlačhe thaj ćinen tumenđe zetino.’

10 Ali, kana von đeletar te ćin zetino, avilo o mladoženja, thaj okola čheja save sas spremne dine lesa andre pe svaturja, a o vudar phandadilo pale lende.

11 Pale godova aviline vi okola aver čheja thaj ačhile te čhon muj: ‘Gospode! Gospode, putar amenđe!’

12 Ali vo mothoda lenđe: ‘Čače phenav tumenđe: Či pindžarav tumen.’

13 Zato aven džungade thaj len sama, kaj či džanen ni o đes ni o sato ande savo avava!”

O Isus phenel e prispodoba pale trin sluge

(Lk 19,11–27)

14 O Isus majdur motholas: “Askal o Carstvosa nebesko avela sago varesavo manušes kana teljarel po drom. Akhardas pire slugen thaj poverisardas lenđe piro barvalipe. 15 Jećheste dija pandž gone sunakaj, ko dujto dijas duj gone, a ko trito dijas jek gono sunakaj, gajda svakonešće dijas prema godova kozom ko sas sposobno, thaj askal đelotar po drom.

16 O sluga savo dobisarda pandž gone sunakaj odma đelo, uložisardas o sunakaj thaj zaradisarda još pandž gone. 17 Isto gajda, okova kaj dobisardas duje gone sunakaj zaradisarda još duj. 18 A o sluga savo dobisardas jek gono, hanadas hv ande phuv thaj ande late garadas e gospodarešće love.

19 Pale lungo vrjama bolda pe o gospodari thaj manglas katar e sluge te položin lešće o računo. 20 Kana avilo leste okova kaj dobisarda pandž gone sunakaj, andas još pandž thaj phendas: ‘Gospodarina, dijan man pandž gone sunakaj. Ake, me zaradisarem lenca još pandž.’

21 A o gospodari phendas lešće: ‘Lačhe, lačho thaj paćivalo slugona! Sanas paćivalo ande cikne stvarja, zato čhava tut te upravis pe majbare stvarja. Av thaj raduisar tut ćire gospodaresa!’

22 Askal avilo leste o sluga savo dobisardas duj gone sunakaj thaj phendas: ‘Gospodarina, manđe poverisardan duj gone sunakaj. Ake, me zaradisardem još duj.’

23 A o gospodari phendas lešće: ‘Lačhe, lačho thaj paćivalo slugona! Sanas paćivalo ande cikne stvarja zato čhava tut te upravis pe majbare stvarja. Av thaj raduisar tut ćire gospodaresa!’

24 Askal avilo leste vi okova sluga savešće dijas jek gono thaj phendas: ‘Gospodarina, Džanglem kaj san pharo manuš, žanjis okote kaj či sijosardan thaj ćides okote kaj či posadisardan. 25 Zato darajlem thaj garadem ćiro gono ande phuv. Ake, le ćiro gono e sunakajesa!’

26 Ali o gospodari phendas lešće: ‘Bilačho thaj leno slugona! Džanglan kaj žanjiv okote kaj či sijosardem thaj kaj ćidav kaj či posadisardem? 27 Trubujanas askal barem te uložis mungre love ande banka thaj kana me boldemas man lijemas mungre love e kamatenca. 28 Zato len lestar e love thaj den okolešće kas si deš gone sunakaj! 29 Kaj okoles kas si, dela pe lešće još, thaj avela les ando izobilje, a okoles kas naj, lela pe lestar vi okova so si les. 30 Zato akale beskorisno slugos čhuden avri ando majhanduk tunjariko. Okote avela roipe thaj škripipe e dandenca.’ ”

O Isus phenel e prispodoba pale Devlesko sudo

31 A o Isus phendas: “Kana avela o Čhavo e Manušesko ande piri slava thaj lesa sa lešće anđelurja, bešela po prestolje pire slavako. 32 Askal sa o them ćidela pe angle leste, a vo sago kaj o pastiri odvoil e bakhren katar e buznja. 33 Gajda odvoila e pravednikonen pe piri desno rig, a averen pe piri levo rig.

34 Askal o caro phenela okolenđe pe desno rig: ‘Tumen, saven mungro Dad blagoslovisarda, aven thaj primin ando nasledstvo o carstvo savo si pripremime pale tumende katar o postanko e themesko! 35 Kaj semas bokhalo, a tumen dine man te hav; semas trušalo, a tumen dine man te pijav; semas stranco, a tumen primisardine man; 36 nango semas, a tumen dine pe mande drze; semas nasvalo, a tumen vodinas e briga pale mande; semas ande tamnica, a tumen aviline mande.’

37 Askal e pravednikurja phenena lešće: ‘Gospode! Kana dikhlam tut kaj sanas bokhalo, thaj dijam tut te has? Ili kana sanas trušalo, thaj dijam tut te pijes? 38 Kana dikhlam tut sago strancone, thaj primisardam tut? Ili bi drzengo thaj dijam pe tute? 39 Kana dikhlam tut kaj sanas nasvalo ili ande tamnica, thaj avilam tute?’

40 A o caro phenela lenđe: ‘Čače phenav tumenđe: Sogod ćerdine jećhešće katar akala mungre majcikne phral, manđe ćerdine!’

41 Askal phenela vi okolenđe kaj si pe lešći levo rig: ‘Džantar mandar proklete ando večno oganj savo si pripremime e benđešće thaj lešće anđelenđe. 42 Kaj semas bokhalo, a tumen či dine man te hav; trušalo semas, a tumen či dine man te pijav; 43 stranco semas, a tumen či primisardine man; nango semas, a tumen či dine pe mande drze; nasvalo semas thaj ando phanglipe, a tumen či vodinas briga pale mande.’

44 Askal vi von phenena lešće: ‘Gospode! Kana dikhlam tut kaj sanas bokhalo ili trušalo, ili sago stranco, ili nango, ili nasvalo ili ande tamnica, thaj či pomognisardam tuće?’

45 A vo phenela lenđe: ‘Čače phenav tumenđe: kana god či ćerdine vareso pale akala majcikne, manđe či ćerdine.’

46 Gajda von džana ande večno kazna, a e pravednikurja ando večno trajo.”

26

E židovske vođe planirin te mudaren e Isuse

(Mk 14,1–2; Lk 22,1–2; Jn 11,45–53)

1 Kana o Isus sas gata sa godole alavenca, phendas pire učenikonenđe: 2 “Džanen kaj si pale duj đes o prazniko e bi kvascošće mangrengo. Askal man, e Čhave e Manušešće, izdaina te čhon man po trušul.”

3 Askal ćidine pe e šorvale rašaja thaj e themešće starešine ando dvoro e bare rašajesko savo akhardolas Kajafa 4 thaj dogovorisajle te astaren e Isuse po hohaipe thaj te mudaren les.

5 Thaj phendine: “Ali či tromas godova te ćeras dok si o prazniko Pasha, te či pobunilpe o them.”

O Isus sas pomažime ande Vitanija

(Mk 14,3–9; Jn 12,1–8)

6 A o Isus sas ande Vitanija ando ćher e Simonesko e gubavcesko. 7 Dok sas pale sinija, avili dži leste varesavi manušnji e vasurjava savi sas ćerdi katar o kuč bar pherdi e kuč mirisosa savo čhordas pe Isusesko šoro.

8 Kana dikhline godova, e učenikurja holjajle thaj phendine: “Sostar kasavo rspipe! 9 Godova miris šaj kuč te bićindasas pe, a e love te den pe e čorenđe.”

10 O Isus džanglas so ćeren svato thaj phendas lenđe: “Sostar zamerin akale manušnjaće? Voj ćerda manđe lačho delo. 11 Kaj e čore manušen uvek avela tumen paše tumende, a man či avela tumenca. 12 Kana čhordas akava mirisno pomast pe mande, ćerda godova pale mungro prahope. 13 Čače phenav tumenđe, kaj po sasto them propovedila pe akaja Bahtali nevimata, ćerela pe svato vi pale akava so voj ćerda, laće palo spomen.”

O Juda dogovoril pe te izdail e Isuse

(Mk 14,10–11; Lk 22,3–6)

14 Askal jek katar e dešuduj apostolurja, akhardo Juda andar o gav Iskariot, đelo ke šorvale rašaja, 15 thaj phendas: “Kozom poćinena manđe te izdajiv tumenđe e Isuse?”

Von đinadine lešće trijanda rupune kovanice. 16 Katar askal o Juda počnisarda te rodel lačhi vrjama te izdail les.

O Isus bičhalel e učenikonen te pripremin e Pasha

(Mk 14,12–21; Lk 22,7–14, 21–23; Jn 13,21–30)

17 Prvo đes kana sas o prazniko bikvascošće mangrengo e učenikurja phučline e Isuse: “Kaj kames te ćeras tuće e pashalno večera?”

18 A vo phendas lenđe: “Džan ando Jerusalim ke okova thaj okova manuš, thaj phenen lešće: ‘O učitelj phenel: Mungri vrjama si paše. Tute slaviva e pasha mungre učenikonenca.’ ”

19 E učenikurja ćerdine sar phendas lenđe o Isus thaj pripremisardine e pashalno večera.

20 A kana peli e rjat, o Isus sas pale sinija e dešuduje učenikonenca.

21 Dok hanas vo phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, jek tumendar izdaila man.”

22 Von zurale ražalostisajle thaj jek pale avreste počnisardine te phučen les: “Te naj sem možda me Gospode?”

23 A vo phendas lenđe: “Okova savo bolel o mangro manca ando čaro, godova izdaila man. 24 Vi čače me, o Čhavo e Manušesko, moraš te merav sago kaj ramol ando Sveto lil. Ali teško okolešće savo izdail man, e Čhaves e Manušešće! Majlačhe avilosas lešće te či ni bijandilosas!”

25 A lesko izdajniko o Juda phučla: “Te naj sem me godova, učiteljina?”

A o Isus phendas lešće: “Korkoro phenes.”

O Isus hal e poslednjo večera e učenikonenca

(Mk 14,22–26; Lk 22,15–20; 1. Kor 11,23–25)

26 Dok hanas o Isus lija o mangro, zahvalisarda pale leste thaj phagla les, askal dijas pire učenikonenđe thaj phendas: “Len, thaj han akava si mungro telo.”

27 Askal lijas o tahtaj mol, zahvalisarda e Devlešće pa dijas e učenikonenđe thaj phendas: “Pijen andar leste savora, 28 kaj akava si mungro rat, o rat savo utemeljil o savezo, thaj čhordol pe pale butende te jartonpe lenđe bezeha. 29 Thaj phenav tumenđe: či majbut pijava mol sa dži ke okova đes kana pijava tumenca nevi mol ando carstvo mungre Dadesko.”

30 Askal đilabadine e psalmurja thaj uputisajle ande Maslinsko gora.

O Isus phenel kaj savora mućena les

(Mk 14,27–31; Lk 22,31–34; Jn 13,36–38)

31 Askal o Isus phendas lenđe: “Arjat savora tumen mućena man, kaj ando Sveto lil ačhel ramome:

‘Dava dab e pastire

thaj e bakhre andar o stado našena.’

32 Ali kana uštava andar e mule, džava angle tumende ande Galileja.”

33 A o Petar phendas lešće: “Te mukline tut savora, me nisar či mukava tut!”

34 A o Isus phendas lešće: “Čače phenav tuće, još akaja rjat, majsigo nego so o bašno zakukuričil, trin drom hohaveja kaj či pindžares man.”

35 O Petar phendas lešće: “Te trubul vi te merav tusa, me nisar či mukava tut.”

A gajda phendine vi e sa aver učenikurja.

O Isus molil pe ande Getsimanija

(Mk 14,32–42; Lk 22,39–46)

36 Askal o Isus đelo e učenikonenca po than savo akhardolas Getsimanija, thaj phendas lenđe “Bešen akate dok me džav inća te molima.”

37 Lijas pesa e Petre thaj e liduj Zevedejevešće čhaven, thaj astarda les e žalost thaj o pharipe. 38 Askal phendas lenđe: “Mungri duša si žalosno dži ko smrto. Ačhen akate thaj aven džungade manca.”

39 Askal đelotar cara majdur lendar, thaj pelo e mujesa dži ke phuv thaj molisajlo e alavenca: “Dade mungreja, te šaj, te naćhel man akava tahtaj patnje! Ali neka či avel mungri volja, nego ćiri volja.”

40 Askal bolda pe ke trin učenikurja thaj arakhla len sar soven, thaj phendas e Petrešće:

“Gajda askal, našti ačhiline džungade manca ni jek sato! 41 Ačhen džungade thaj molin tumen te či peren ande kušnje! Kaj o duho kamel te ćerel okova so si lačhe ali o telo si slabo.”

42 Askal po dujto drom palem đelotar lendar thaj molisajlo e alavenca: “Dade mungreja, ako naj moguće te naćhel man akava tahtaj patnje, neka avel ćiri volja.”

43 A kana bolda pe palem arakhla len sar soven. Lenđe jakha korkoro phandadonas. 44 Palem mukla len thaj đelo po trito drom te molil pe iste alavenca.

45 Askal bolda pe ke učenikurja thaj phendas lenđe: “Još soven thaj odmorin tumen? Ake, avili e vrjama kana me, o Čhavo e Manušesko, avava dino ande vas e bezehalenđe. 46 Ušten! Hajde te džastar! Kaj, ake akate si okova savo izdaila man!”

O Isus izdajime thaj astardo

(Mk 14,43–50; Lk 22,47–53; Jn 18,3–12)

47 Dok o Isus još ćerelas svato, areslo o Juda, jek katar e dešuduj učenikurja. A lesa avilo vi o but o them e mačonenca thaj e rovljenca, saven bičhaldine e šorvale rašaja thaj e themešće starešine.

48 A e Isusesko izdajniko dogovorisajlo lenca kaj dela len znako. Phendas lenđe: “Saves čumidava, godova si. Les astaren.”

49 Vo odma avilo dži ko Isus thaj phendas lešće: “Zdravo, učiteljina!” thaj čumida les.

50 A o Isus phendas lešće: “Drugarina, ćer godova pale soste avilan!”

Askal e manuša aviline dži ko Isus, čhutine e vas pe leste thaj astardine les. 51 Thaj ande data jek katar okola save sas e Isuseja astarda pe palo mačo, inkalda les thaj peklas lesa e bare rašaješće sluga thaj čhinda lesko kan.

52 Askal o Isus phendas lešće: “Bolde ćiro mačo pe lesko than, kaj svako ko astarel pe palo mačo, katar o mačo vi merela. 53 Zar či haćares kaj šaj te zamoliv mungre Dade thaj vo odma bičhaldas manđe majbut milje anđelurja? 54 Ali te ćerdem godova, sar askal pherdilesas e Svete lila, save phenen kaj gajda moraš te avel?”

55 Askal phendas e themešće: “Teljardine pe mande e mačonenca thaj e rovljenca sago po razbojniko! Svako đes bešavas ando Hramo thaj sikavavas, pa ipak či astardine man. 56 Ali, sa akava trubul te avel te pherdol okova so e prorokurja majsigo ramosardine pale mande.” Askal godova sa e učenikurja mukline les thaj našline.

O Isus po sudo angle židovske vođe

(Mk 14,53–65; Lk 22,54–55, 63–71; Jn 18,13–14, 19–24)

57 Okola save astardine e Isuse inđardine les ko baro rašaj o Kajafa, ke savo ćidine pe e učitelja e zakonestar thaj e starešine. 58 A o Petar dadural džalas pale leste dži ke avlija e bare rašaješći, pa dijas andre ande avlija thaj bešlo e slugenca te dićhel so avela.

59 E šorvale rašaja thaj sasto baro veće rodenas hohavne dokazurja protiv o Isus sar šaj te mudardinesas les. 60 Ali či arakhline len vi ako pojavisajle e but e hohavne svedokurja.

Napokon aviline duj džene 61 thaj phendine: “Akava phendas: ‘Me šaj haravav o Hramo e Devlesko thaj pale trin đes palem te vazdav les.’ ”

62 Askal uštilo o baro rašaj thaj phučla e Isuse: “Khanči či pheneja pe akava so phenen protiv tute?”

63 A o Isus samo ačhelas.

A o baro rašaj phendas lešće: “Dav tut solah e džude Devlesa te phenes amenđe dali san tu o Hristo, e Devlesko Čhavo?”

64 A o Isus phendas lešće: “Tu korkoro phenes. Thaj još phenav tumenđe kaj katar akana dićhena man, e Čhave e Manušešće, sar bešav pe desno rig e Svemoćno Devlešće thaj avav pe nebeske oblakurja.”

65 Pe godova o baro rašaj pharadas pe peste o ogrtači thaj phendas: “Hulil po Del! So trubul amen još svedokurja. Ake, akana ašundine lešći hula! 66 So gndin?”

A von phendine: “Zaslužisardas smrto!”

67 Askal čhungarenas e Isuse po muj thaj denas les dab e dumukhenca. A aver denas les dab e palmenca po muj 68 thaj phenenas: “Prorokuisar amenđe, Hriste, ko dija tut dab!”

O Petar hohavel kaj či pindžarel e Isuse

(Mk 14,66–72; Lk 22,56–62; Jn 18,15–18, 25–27)

69 Dok o Petar bešelas avri ande avlija, avili dži leste varesavi sluškinja thaj phendas: “Vi tu sanas e Isuseja andar e Galileja!”

70 A o Petar angle savorende hohadas: “Či džanav so phenes!”

71 A kana đelo prema e kapija, dikhla les jek aver sluškinja, thaj phendas okolenđe save sas okote: “Vi akava sas e Isuseja andar o Nazaret!”

72 Vo palem hohadas thaj još hala solah: “Či pindžarav godole manušes!”

73 A cara pale godova aviline dži leste e manuša save sas okote thaj phendine: “Pa tu san čače jek lendar! Izdail tut o galilejsko naglasko.”

74 Askal o Petar počnisarda te hal solah e alavenca: “Hav solah kaj či pindžarav godole manušes!”

Thaj odma zakukuričisarda o bašno. 75 Vo askal dija pe gođi so phendas lešće o Isus: “Majsigo nego so o bašno zakukuričil, trin drom hohaveja kaj či pindžares man.” Inkljisto andar e avlija thaj zurale rujas.

27

O Isus anglo baro veće

(Dan 1,18–19)

1 Detharinako rano sa e šorvale rašaja thaj e themešće starešine dogovorsajle te mudaren e Isuse. 2 Phangline les, inđardine thaj predaisardine les ko Pilato savo sas rimsko upravniko.

O Juda ungladilo

3 Kana o Juda, e Isusesko izdajniko, dikhla kaj e Isuse osudisardine po smrto, zažalisarda thaj inđardas e trijanda rupune kovanice palpale te boldel len e šorvale rašajenđe thaj e starešinenđe. 4 Askal phendas lenđe: “Ćerdem doš! Izdaisardem e manušes savo naj došalo pale khančeste!”

A von askal phendine lešće: “So amen hal briga pale godova? E doš perela pe tute!”

5 Pe godova o Juda čhuda e rupune kovanice ande svetinja e hramošći, askal đelo thaj ungladilo.

6 E šorvale rašaja ćidine e rupune kovanice thaj phendine: “O zakono či mućel amenđe te čhas akala love ande hramsko blagajna, kaj si ratvale love.”

7 Askal dogovorisajle thaj pale godola love ćindine e Lončarešći njiva, te avel limorja pale strancurja. 8 Zato godoja njiva vi akana akhardol “Ratvali njiva.” 9 Gajda pherdilo okova so sas phendo preko proroko Jeremija:

“Line trijanda rupune kovanice pale leste kaj gadići varesave katar e Izraelcurja phendine kaj lesko trajo mol, 10 thaj godole lovenca ćindine e Lončarešći njiva, sago kaj o Gospod zapovedisardas manđe.”

O Isus anglo Pilato

(Mk 15,2–5; Lk 23,3–5; Jn 18,33–38)

11 O Isus ačhilo anglo rimsko upravniko savo bučholas Pilato. Vo phučla les: “Dali san tu o caro e Židovengo?”

A o Isus phendas lešće: “Tu korkoro phenes.”

12 E šorvale rašaja prnas e Isuse vi palo but aver bilačhipe, ali o Isus khanči či motholas.

13 Askal o Pilato phučla les: “Zar či ašunes so sa svedočin protiv tute?”

14 Ali o Isus či delas lešće odgovor niti jeće alaveja, zato o Pilato zurale začudisajlo.

O Isus osudime po smrto

(Mk 15,6–15; Lk 23,13–25; Lk 18,39–19,16)

15 A e upravniko sas običaj te po prazniko e Pasha mućel pe sloboda jećhe phangle manuše saves o them manglasas. 16 Baš ande godoja vrjama ando phanglipe inćarenas jećhe manuše savo sas pindžardo kriminalaco savo akhardolas Varava. 17 Kana o them ćida pes, o Pilato phučla len: “Kas kamen te mukav tumenđe: e Varava ili e Isuse savo akhardol Mesija?” 18 O Pilato džanelas kaj e Isuse predaisardine zato kaj sas ljubomorne pe leste.

19 Dok o Pilato bešelas pe sudačko stolica, avili lešće e poruka katar lešći romnji: “Inćar tut majdur katar godova pravedno manuš kaj arjat but namučisajlem ando suno zbog leste!”

20 A e šorvale rašaja thaj e starešine pherenas o šoro e themešće te roden te mućel lenđe e Varava, a Isuse te mudaren.

21 A o upravniko phučla e themes: “Kas katar akala duj džene kamen te mukav tumenđe?” Von phendine: “E Varava!”

22 A o Pilato phučla len: “A so te ćerav e Isuseja savo akhardol Hrist?”

A von čhonas muj “Razapnisar les!”

23 A o Pilato phučlas: “Sostar? Savo bilačhipe ćerda?”

Ali o them još majzurale čholas muj: “Razapnisar les!”

24 Kana o Pilato dikhla kaj godoja rasprava či džal nikaj, nego još majbari buna vazdel pe, lijas paj thaj anglo them thoda pire vas thaj phendas: “Me naj sem došalo palo rat akale manušesko – e doš perela pe tumende!”

25 Pe godova sa o them phendas: “Neka lesko rat perel pe amende thaj pe amare čhavra!”

26 O Pilato askal mukla lenđe e Varava, a e Isuse dijas te maren e bičosa thaj te razapnin les.

E vojnikurja maren muj katar o Isus

(Mk 15,16–20; Jn 19,2–3)

27 E Pilatošće vojnikurja inđardine e Isuse ande bari palata thaj ćidine pes pe leste sasti četa vojnikurja. 28 Askal čhudine lestar e drze thaj dine pe leste lolo ogrtači sago kaj inđaren e carurja. 29 Khudine kruna katar e kangre thaj čhutine pe lesko šoro, a ande lesko desno vas čhutine trska sago caresko žezlo. Dine koča angle leste, marenas muj lestar thaj mothonas: “Nek trajil o caro e Židovengo!”

30 Askal čhungarenas pe leste thaj marenas les e trskava po šoro. 31 Kana ačhile te maren muj lestar, čhudine lestar o ogrtači thaj dine pe leste lešće drze. Askal inđardine les te razapnin les.

E Isuse razapnin po trušul

(Mk 15,21–32; Lk 23,26–43; Lk 19,17–27)

32 Dok inđarenas les te razapnin les, dromesa maladine varesošće manuše andar e Kirina savo akhardolas Simon, thaj les tradine te inđarel e Isusesko trušul. 33 Kana aviline dži ko than savo akhardolas Golgota (so značil “o than lobanja”), 34 dine e Isuse te pijel mol hamime e fajrasa, ali kana lija ando muj či kamlas te pijel. 35 Kana razapnisardine les, podelisardine lešće drze maškar pende gajda kaj čhudenas kocka pale lende. 36 Askal bešline okote thaj lenas sama pe leste.

37 Opre angle lesko šoro čhutine lešće tabla pe savi sas ramome lešći doš: “Akava si o Isus, caro e Židovengo.”

38 Askal zajedno lesa razapnisardine vi duje razbojnikonen, jećhe pe lešći desno rig, a avres pe lešći levo rig.

39 A okola save naćhenas okotar vređonas les thaj ćerenas e šoresa 40 thaj mothonas: “Tu savo haraves e svetinja e hramošći thaj vazdes lat ande trin đesa, spasisar korkoro tut! Fulji katar o trušul, ako san Čhavo e Devlesko!”

41 Isto gajda vi e šorvale rašaja, e učitelja e Mojsiješće zakonestar, thaj e starešine, marenas muj lestar thaj phenenas: 42 “Spasisardas avren, a korkoro pes našti te spasil! Vo si caro e Izraelosko! Pa neka akana fuljel katar o trušul, askal amen paćasa ande leste! 43 Paćalas ando Del, pa neka akana o Del spasil les ako kamel! Kaj phenelas: ‘Me sem o Čhavo e Devlesko.’ ” 44 Isto gajda vređonas les vi e razbojnikurja save sas lesa razapnime.

E Isusesko meripe

(Mk 15,33–41; Lk 23,44–49; Jn 19,28–30)

45 A katar o mismeri dži ko trito sato palo mismeri o tunjariko učharda e sasti phuv. 46 A katar o trito sato o Isus čhuta muj andar sasto glaso: “Eli, Eli, lama sabahtani?” (so značil “Devla mungreja, Devla mungreja, sostar muklan man?”).

47 A kana varesave manuša save ačhenas okote ašundine godova, phendine: “Akava akharel e prorokos Ilija!”

48 Jek lendar odma prastaja, lijas o sunđer, bolas les ando šut, čhuta pe trska, thaj ponudisardas e Isuse te pijel.

49 A aver phenenas: “Ačh, te dikhas dali avela o Ilija te spasil les.”

50 A o Isus palem čhuta muj andar sasto glaso, thaj mukla pesko đi.

51 Pe godova e firanglje ande svetinja e hramošći pharadile pe opaš, katar opral dži tele. E phuv ćhinosajli, a e bare bara pharle. 52 E limorja putajle, thaj e telurja e bute svete manušendar uštile andar e mule. 53 Pale godova kana o Isus uštilo andar e mule von inkljistine andar pire limorja thaj đele ando sveto gav Jerusalim thaj sikadine pes e bute manušenđe.

54 Kana dikhla o rimsko kapetano thaj okola save lenas sama po Isus kaj e phuv činosajli thaj sa so dogodisajlo, astarda len e bari dar thaj phendine: “Akava manuš sas čače Čhavo e Devlesko!”

55 A sas okote vi e but manušnja save sa godova dićhenas dadural. Von pratinas e Isuse andar e Galileja thaj služinas lešće. 56 Maškar lende sas e Marija andar e Magdala, e Marija e dej e Jakovešći thaj e Josifešći thaj e dej e Zevedejevešće čhavenđi.

E Isusesko prahope

(Mk 15,42–47; Lk 23,50–56; Jn 19,38–42)

57 A kana peli e rjat, avilo varesavo barvalo manuš andar o gav e Arimateja, savo akhardolas Josif. Vo vi korkoro sas e Isusesko učeniko. 58 Vo đelo ko Pilato thaj manglas e Isusesko telo, a o Pilato zapovedisarda te den les. 59 O Josif lijas o telo e Isusesko thaj paćarda les ande nevo fino pohtan, 60 askal čhuta o telo ando piro nevo limori savo sas ćerdo ande stena. Thaj spidas o baro bar po vudar e limoresko thaj đelotar. 61 A e Marija andar e Magdala thaj e aver Marija bešenas okote thaj dićhenas karingal o limori.

E stražarja len sama po limori

62 Thejara o đes, ando savato, ćidine pe e šorvale rašaja thaj e fariseja ko Pilato, 63 thaj phendine lešće: “Gospodarina, dijam men gođi kaj okova hohamno, dok sas još džudo phendas. ‘Pale trin đesa uštava andar e mule.’ 64 Zato naredisar te lel pe sama po limori, dži ko o trito đes, te na aven lešće učenikurja thaj čoren lesko telo, a askal phenen e themešće: ‘Uštilo andar e mule!’ Te avilo gajda godova poslednjo hohaipe avela majbaro nego okova prvo!”

65 A o Pilato phendas lenđe: “Si tumen stražarja. Džan thaj len sama po limori majlačhe sar džanen.”

66 Askal đele, čhutine pečato po bar thaj čhutine straža.

28

O Isus uštilo andar e mule

(Mk 16,1–8; Lk 24,1–12; Jn 20,1–10)

1 Posle o savato, ande zora savo sas prvo đes ando kurko, avili e Marija andar e Magdala thaj e aver Marija te dićhen o limori.

2 Thaj katar jekhvar sas o baro potres, kaj e Gospodesko anđelo fuljisto andar o nebo, avilo dži ko limori, spidas o bar katar o vudar e limoresko thaj bešlo pe leste. 3 A vo sijalas sago munja, thaj e drze pe leste sas parne sago o iv. 4 E stražarja izdranas e daratar thaj peline ando nesvest kana dikhline les.

5 Askal o anđelo phendas e manušnjenđe: “Tumen na daran! Kaj džanav kaj roden e Isuse savo sas razapnime. 6 Ali vo naj akate! Uštilo andar e mule sago kaj vi phendas tumenđe! Aven te dićhen o than kaj pašljolas, 7 pa sigo džan thaj phenen lešće učenikonenđe: ‘Uštilo andar e mule thaj akana džal angle tumende ande Galileja. Okote dićhena les.’ Ake so sas man phendem tumenđe.”

8 Pherde dar ali vi bahtale, e manušnja sigo teljardine katar o limori thaj prastajine te javin godova lešće učenikonenđe.

9 Katar jekhvar angle lende avilo o Isus thaj phendas lenđe: “Zdravo!”

Von avile majpaše leste, astardine lešće pungre thaj poklonisajle lešće.

10 Askal o Isus phendas lenđe: “Na daran! Džan thaj javin mungre phralenđe te džan ande Galileja. Okote dićhena man.”

E stražarja sas poćinde te hohaven kaj sas čordo e Isusesko telo

11 Dok e manušnja sas po drom karingal e učenikurja, varesave katar e stražarja đele ando gav thaj phendine e šorvale rašajenđe sa so dogodisajlo. 12 Askal e šorvale rašaja sastaisajle e starešinenca thaj dogovorisajle te den e vojnikonenđe but love.

13 Thaj phendine lenđe: “Phenen, ‘Arjat dok amen sovasas aviline e Isusešće učenikurja thaj čordine les.’ 14 A te pale akava ašunel o upravniko, amen ćerasa lesa svato te tumen či avel problemurja.”

15 E vojnikurja line e love thaj ćerdine sago kaj sas lenđe phendo. Gajda akava svato buljilo maškar e Židovurja thaj zadržisajlo sa dži ađes.

O Isus bičhalel e učenikonen te buljaren e Bahtali nevimata

(Mk 16,14–18; Lk 24,36–49; Jn 20,19–23; Dan 1,6–8)

16 E dešujek učenikurja đeletar ande Galileja, pe gora, pe savi naredisarda lenđe o Isus te džan. 17 Kana dikhline e Isuse, poklonisajle lešće. Ali varesave lendar palem posumnjisardine.

18 Askal o Isus avilo dži lende thaj phendas: “Dini si manđe sa e vlast po nebo thaj pe phuv. 19 Zato džan thaj ćeren sa e themen te aven mungre učenikurja! Bolen len ando alav e Dadesko thaj e Čhavesko thaj e Sveto Duhosko, 20 thaj sikaven len te inćaren sa so zapovedisardem tumenđe. Ake me sem tumenca ande sa e đesa, sa dži ko krajo e themesko.”

* 16,18 e Hadosko značil o than kaj si e mule

* 21,9 Hosana doslovno značil: “Spasi amen”.

Marko

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

E Markošći Bahtali Nevimata

1

O Jovano savo bolelas pripremil o drom anglo Gospod

(Mt 3,1–12; Lk 3,1–9, 15–17; Jn 1,19–20)

1 Akava si početko e Bahtale nevimatako katar o Isuso Hristo, Čhavo e Devlesko.

2 Sago kaj ramol ando Sveto lil e prorokosko Isaijasko:

“Ake, me bičhalav angle tute mungre glasnikones

thaj vo lačharela o drom angle tute.

3 Vo si o glaso savo čhol muj ande pustinja:

‘Pripremin o drom palo Gospod,

vorton e staze pale leste!’ ”

4 Gajda avilo o Jovano savo bolelas ande pustinja thaj propovedilas kaj e manuša trubun te obratin pe e Devlešće te jartol lenđe e bezeha thaj te bolen pe. 5 Avenas leste e but manuša andar e sasti Judeja thaj savora andar o Jerusalim, priznainas pire bezeha, a vo bolelas len ande reka jordanošći. 6 Po Jovano sas drze katar e kamilaće bal, a sas les oko maškar morćhaći haravlji. Halas skakavcurja thaj o divljo medo.

7 Vo propovedilas: “Pale mande avel jek majmoćno mandar. Me naj sem dostojno ni te banđijav te putarav e haravlje pe lešće sandale. 8 Me bolav tumen e pajesa, a vo bolela tumen e Sveto Duhosa.”

O Jovano bolel e Isuse

(Mt 3,13–17; Lk 3,21–22)

9 Ande godoja vrjama avilo o Isus andar o Nazaret ande Galileja thaj o Jovano bola les ande reka e Jordanošći. 10 Čim o Isus inkljisto andar o paj, dikhla o putardo nebo thaj e Sveto Duho sar sago golubo fuljel pe leste.

11 A katar o nebo ašundilo o glaso: “Tu san mungro volime Čhavo! Tu san mungri bah.”

O Sotona probil e Isuse po bezeh ande pustinja

(Mt 4,1–11; Lk 4,1–13)

12 Thaj odma o Duho bičhaldas e Isuse ande pustinja. 13 Okote o Isus ačhilo štarvardeš đesa, a o Sotona probilas les po bezeh. Sas maškar e divlje životinje, a e anđelurja služinas lešće.

O Isus ande Galileja araćhel pire prve učenikonen

(Mt 4,12–17; Lk 4,14–15)

14 Nakon so o Jovano sas čhudino ande tamnica, o Isus đelo ande Galileja thaj propovedilas e Devlešći Bahtali nevimata. 15 Motholas: “Avilo o časo! Paše si e Devlesko carstvo! Pokajin tumen thaj paćan ande Bahtali nevimata!”

(Mt 4,18–22; Lk 5,1–11)

16 Dok o Isus naćhelas pašo Galilejsko more, dikhla e Simone thaj lešće phrale e Andrija, sar čhuden e mreže ando more, kaj von sas ribarja.

17 O Isus phendas lenđe: “Aven pala mande thaj me ćerava tumendar ribarja save astarena manušen sago e mačhen!”

18 Thaj von odma mukline pire mreže thaj teljardine pale leste.

19 Kana đelo cara majdur, dikhla e Jakove e Zevedejevešće čhaves thaj lešće phrales e Jovano sar ande lađica lačharen pire mreže. 20 O Isus odma akharda len, thaj von mukline ando čamco pešće dades e Zevedejes e manušenca save ćerenas bući lende, thaj đele pale leste.

O Isus tradel e bilačhe duho andar o manuš

(Lk 4,31–37)

21 Thaj avile ando Kafarnaum, o Isus ando savato dija ande sinagoga thaj teljarda te sikavel e theme. 22 O them čudilas pe lešće sikavipešće, kaj sikavelas sago okova saves si autoriteto, a na sago e učitelja e Mojsiješće zakonestar.

23 Askal okote ande lenđi sinagoga sas jek manuš ande savo sas o bilačho duho thaj katar jekhvar ačhilo te čhol muj thaj te mothol: 24 “So kames amendar, Isuse andar o Nazaret? Avilan te uništis amen? Džanav ko san: Sveco e Devlesko!”

25 A o Isus oštro phendas lešće: “Phandav ćiro muj thaj inklji andar leste!”

26 Askal o bilačho duho zurale ćhinosarda e manušes thaj e riknjimava andar o sasto glaso inkljisto andar leste.

27 Savora sas but začudime, thaj phučenas jek avres: “So si akava? Sosko si akava nevo thaj silno sikavipe. Vo čak vi e bilačhe duhonenđe zapovedil thaj von pokorin pe lešće!”

28 Thaj o glaso pale leste odma ašundilo pe sasti okolina e Galilejaći.

O Isus sastarel e Simonešće sokra thaj e aver nasvalen

(Mt 8,14–17; Lk 4,38–44)

29 Čim inkljistine andar e sinagoga, đele e Jakoveja thaj e Jovanova ando ćher e Simunesko thaj e Andrijasko. 30 A e Simunošći sokra pašljolas nasvali ande groznica, pa čim aresline odma mothodine Isusešće pale late. 31 O Isus avilo dži late, lija lat palo vas thaj vazda lat. A e groznica nakhli latar thaj voj poslužilas len.

32 Tale rjat, kana mukla pe o kham, anenas leste sa e nasvalen thaj okolen ande save sas e bilačhe duhurja. 33 O sasto gav ćida pe anglo vudar. 34 Thaj o Isus sastardas e bute nasvalen katar o razno nasvalipe. Trada e bute bilačhe duhonen andar e manuša, ali či mućelas e bilačhe duhonenđe te ćeren svato kaj džanenas ko si vo.

O Isus mothol o alav e Devlesko pe sasti Galileja thaj sastarel e nasvalen

35 Rano detharinako, dok sas još o tunjariko, o Isus uštilo, inkljisto thaj đelo pe jek pusto than thaj okote molilas pe.

36 A o Simon thaj okola aver kaj sas lesa svugde rodenas les. 37 Thaj kana arakhline les, phendine lešće: “Savora roden tut!”

38 A o Isus phendas lenđe: “Hajde džastar varekaj pe aver pašutne gava te vi okote propovediv, kaj me zbog godova avilem.”

39 Gajda džalas pe sasti Galileja, propovedilas ande lenđe sinagoge thaj tradelas andar e manuša e benđen.

O Isus sastarel e gubavo manušes

(Mt 8,1–4; Lk 5,12–16)

40 Jek gubavco avilo ko Isus thaj počnisarda pe koča te molil les: “Te kames šaj te sastares man katar e guba!”

41 O Isus sažalisajlo, inzarda pesko vas pe leste thaj phendas: “Kamav, av sasto!”

42 Thaj e guba odma peli lestar thaj vo sastilo.

43 O Isus askal odma naredisarda lešće te džaltar thaj strogo phendas lešće: 44 “Le sama te na ćeres svato khonikašće pale akava, nego dža thaj sikav tut e rašaješće thaj prinesisar pale ćiro šilaipe okova so Mojsije odredisardas palo svedočanstvo lenđe.”

45 Ali o manuš, samo so đelotar lestar, ačhilo savorenđe te mothol so dogodisajlo lešće, zbog godova o Isus našti majbut delas javno ando gav, nego moraš te ačhelas pe puste thana. A e manuša avenas leste katar sa e riga.

2

O Isus sastarel e line manušes thaj jartol lešće bezaha

(Mt 9,1–8; Lk 5,17–26)

1 Varekozom đesa majposle, kana o Isus palem dijas ando Kafarnaum, ašundilo kaj si o Isus ćhere, 2 pa ćida pe gadići them kaj nas than čak ni anglo vudar. A o Isus propovedilas lenđe o Alav e Devlesko.

3 Askal avile dži ko Isus varesave štar džene, save anenas leste e nepokretne manušes. 4 Ali, sar katar o but o them našti inđardine les andre ando ćher dži ko Isus, ćerdine hv po krovo opral po than kaj ačhelas o Isus pa mukline e nasvale kroz e hv pe nosilje maškare anglo Isus.

5 Kana o Isus dikhla lengo paćipe, phendas e line manušešće: “Čhaveja, jartonpe tuće ćire bezeha!”

6 A okote bešenas varesave učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj ande peste gndinas: 7 “Sostar akava gajda ćerel svato? Vo vređol e Devle! Ko šaj te jartol e bezeha osim o jedino Del?”

8 A o Isus odma džanglas ande pesko duho kaj von gajda gndin thaj phučla len: “Sostar gajda gindin? 9 So si majloće te phenel pe akale nepokretne manušešće: ‘Jartome si tuće e bezeha’ ili ‘Ušti! Le ćiri nosila thaj dža’? 10 Ali dokaživa tumenđe kaj man, e Čhaves e Manušešće, si vlast pe phuv te jartov e bezeha.” Askal bolda pe ko manuš thaj phendas: 11 “Tuće phenav: Ušti, le ćiri nosila thaj dža ćhere.”

12 Thaj o manuš uštilo, odma lijas e nosilja thaj angle savorende inkljisto avri.

A savora sas zadivime thaj počnisardine te slavin e Devle, e alavenca: “Gajda vareso još či dikhlam!”

O Isus hal thaj pijel e bezehale manušenca

(Mt 9,9–13; Lk 5,27–32)

13 O Isus palem đelo pe obala e jezerošći. A but o them avilo dži leste thaj vo sikavelas len. 14 Sar naćhelas okotar, dikhla e Levije, e Alfejevešće čhave, sar bešel po than kaj poćinelas pe o porezo thaj phendas lešće: “Av pala mande.”

Vo uštilo thaj teljardas pala leste.

15 Dok o Isus halas ande Levijesko ćher, lesa thaj lešće učenikonenca hanas vi e but carinikurja thaj e bezehale, kaj sas but okola save džanas pale leste.

16 A kana varesave učitelja e Mojsiješće zakonestar, save sas fariseja dikhline kaj o Isus hal e bezehalenca thaj e carinikonenca, phučline lešće učenikonen: “Sostar tumaro učitelj hal e carinikonenca thaj e bezehalenca?”

17 O Isus godova ašundas, thaj phendas lenđe: “Naj e sastenđe potrebno o doktori, nego e nasvalenđe. Me či avilem te akharav te pokajin pe e pravednikurja, nego e bezehale.”

E manuša phučen e Isus palo posto

(Mt 9,14–17; Lk 5,33–39)

18 E učenikurja e Jovanošće savo bolelas thaj e fariseja postinas. Varesave manuša aviline ko Isus, thaj phučline les: “Sostar e Jovanošće thaj e farisejenđe učenikurja postin, a ćire učenikurja či postin?”

19 O Isus phendas lenđe: “Šaj li e svaturja te postin dok si o mladoženja lenca? Sa dok si o mladoženja lenca von našti te postin. 20 Ali, avela e vrjama kana otmina lendar e mladoženja. Askal von postina.

21 Khonik či suvel nevo kotor katar o platno pe purani haljina. Kaj te ćerda godova, kana thovela e haljina o nevo kotor ćidela pe thaj pharavela e haljina thaj avela još majbari hv. 22 Khonik či čhol e nevi mol ande purane morćhaće trjaste kaj kana e mol počnila te del vras e purane morćhaće trjaste pharona, a e mol čhordola pe thaj gajda avena uništime vi e morćhaće trjaste vi e mol. Zato e nevi mol čhol pe ande neve morćhaće trjaste.”

O Isus si gospodari e savatosko

(Mt 12,1–8; Lk 6,1–5)

23 Kana o Isus jek savato naćhelas kroz e njive e đivesa, lešće učenikurja počnisardine e dromesa te trgon o điv.

24 Kana e fariseja dikhline godova phendine e Isusešće: “Dik! Ćire učenikurja ćeren savatone, okova so po zakono naj muklo te ćerel pe savatone.”

25 Ali o Isus phendas lenđe: “Sigurno čitosardine ando Sveto lil so o David ćerda, kana vo thaj okola save sas lesa bokhajle, a nas len so te han. 26 Sas godova ande vrjama e Avijatarešći e šorvale rašaješći. O David dijas ande Devlesko ćher thaj halas e posvetime mangre save sas prinesime e Devlešće. A khonik osim e rašaja, či tromanas te han godola mangre, a o David još podelisarda okolenca save sas lesa.”

27 Askal phendas lenđe: “O savato si stvorime te služil e manušešće, a na o manuš e savatošće. 28 Dakle me, o Čhavo e Manušesko, sem Gospodari vi e savatosko.”

3

O Isus sastarel savatone

(Mt 12,9–14; Lk 6,6–11)

1 Kana o Isus palem dija ande sinagoga, okote sas jek manuš e šuće vastesa. 2 Varesave andar e sinagoga inćarenas e jakha pe leste te dićhen dali sastarel lat ando savato te došaren les.

3 O Isus askal phendas e manušešće e šuće vastesa: “Ušti thaj av akate maškare!” 4 Askal phučla e aver manušen: “Dali tromal pe savatone te ćerel pe lačhipe ili bilačhipe, o trajo te spasil pe ili te mudarelpe?”

Ali von khanči či mothonas.

5 O Isus ande holji dikhla pe lende thaj sas zurale žalosno zbog lenđe barune ile, askal phendas e manušešće: “Inzar ćo vas.” Vo inzarda pesko vas thaj lesko vas sas palem sasto.

6 Askal e fariseja inkljistine thaj odma e Irodešće manušenca dogovorinas pe sar te mudaren e Isuse.

O Isus sastarel e bute themes

7 O Isus pire učenikonenca crda pe po Galilejsko jezero, a pala leste teljardas o but o them andar Galileja thaj andar e Judeja, 8 andar o Jerusalim, thaj andar e Idumeja, katar okoja rig e reka Jordanošći, thaj vi andar e okolne thana pašo Tiro thaj pašo Sidon. Sa godova but them avelas leste, zato kaj ašundine sa so vo ćerelas. 9 A kana o Isus dikhla e silno themes kaj avel leste, phendas pire učenikonenđe, te avel o čamco spremno sar či avilosas zgnječime maškar o them, 10 kaj već e bute manušen sastardas, thaj e nasvale manuša ispidenas pe te dotaknin les thaj te saston.

11 Kana e manuša ande save sas e bilačhe duhurja dićhenas e Isuse, perenas pe koča angle leste thaj čhonas muj: “Tu san o Čhavo e Devlesko!”

12 A o Isus strogo phenelas lenđe te na mothon ko si vo.

O Isus losarel e dešuduje apostolen

(Mt 10,1–4; Lk 6,12–16)

13 Askal o Isus đelo pe gora thaj akhardas o kolen saven vo kamlas, thaj von aviline leste. 14 Lendar losarda dešudujen – save još akhardas apostolurja – te aven lesa thaj te bičhalel len te propovedin 15 thaj te avel len vlast te traden e benđen. 16 Akala si e alava e dešudujengo saven o Isus losarda:

o Simon, saves akhardas Petar,

17 o Jakov e Zevedejevesko čhavo

thaj o Jovan o phral e Jakovesko saven akharda Voanirges, so značil “čhave e gromošće”

18 o Andrija,

o Filip,

o Vartolomej,

o Matej,

o Toma,

o Jakov čhavo e Alfejevesko,

o Tadej,

o Simun pobunjeniko,

19 thaj o Juda Iskariot savo izdaisarda e Isuse.

E Isusešći vlast si katar o Del

(Mt 12,22–32; Lk 11,14–23; 12,10)

20 Askal o Isus dijas ando ćher kaj bešelas, a okote palem ćida pes gaći but them kaj našti ni mangro hanas. 21 Kana pale godova ašunda lešći dej thaj lešće phral avile pale leste te inđaren les, kaj gndinas kaj vo naj dži peste.

22 A e učitelja e Mojsiješće zakonestar save avile andar o Jerusalim phenenas: “O Veelzevul, o vladari e benđengo si ande leste, thaj lešće silava izgonil e benđen.”

23 Pe godova o Isus akharda len peste thaj motholas lenđe ande prispodoba: “Sostar o Satana izgonisardasas e Satanes? 24 Ako si varesavo carstvo ande peste podelime, našti te održila pes. 25 Thaj te ande varesavo ćher e familija ačhel jek protiv avreste, godoja familija našti održila pes. 26 Thaj te o Satana uštilo korkoro protiv peste thaj razdelil pes, askal našti ačhel, nego avilo lesko krajo.

27 Ali khonik našti del ando ćher e zurale manušesko te otmil lešće stvarja, a te majsigo či phandel les. Tek askal šaj otmil e stvarja andar lesko ćher.

28 Čače phenav tumenđe: E manušenđe šaj avena jartome sa e bezeha thaj e bilačhe alava save mothon. 29 Ali ko god mothol bilačhe alava po Sveto Duho, godova bezeh či avel lešće jartome nikad, nego avela došalo pale sa e vrjama.”

30 Akava phendas kaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar mothonas: “O bilačho duho si ande leste.”

O Isus phenel ko si lešći čači familija

(Mt 12,46–50; Lk 8,19–21)

31 Ande godova aresline e Isusešći dej thaj lešće e phral. Dok ačhenas avri, bičhaldine leste jećhe manušes te akharel les.

32 A oko leste bešelas o but o them, thaj phendine lešće: “Ake avri roden tut ćiri dej thaj će phral.”

33 Askal o Isus phučla len: “Ko si mungri dej thaj mungre phral?”

34 Askal dikhla pe okola kaj bešenas oko leste ando krugo thaj phendas: “Ake akala si mungri dej thaj mungre phral! 35 Kaj ko god ćerel e Devlešći volja, godova si mungro phral, mungri phen thaj mungri dej.”

4

O Isus phenel e paramiči palo sejači

(Mt 13,1–9; Lk 8,4–8)

1 O Isus palem počnisarda te sikavel e themes pašo jezero. A o silno them ćida pe oko leste gajda kaj vo dija ande lađica po jezero thaj bešlo, a sa o them ačhelas pe obala. 2 Thaj but godova sikavelas len kroz e paramiče. A dok sikavelas len, phendas: 3 “Ašunen! Jek đes inkljisto o sejači te sejol. 4 Dok sejolas, varesavo seme pelo po drom thaj avile e čiriklja thaj sa haline les. 5 Aver seme pelo pe barutni phuv kaj nas but phuv thaj odma inkljisto kaj e phuv nas handuk. 6 A kana inkljisto o baro kham, phabilo thaj šućilo, kaj nas les handuk koreno. 7 A varesavo seme pelo ande kangre, a e kangre barile thaj tasadine les, pa o seme či bijanda plodo. 8 A varesavo seme pelo pe lačhi phuv, niknosardas, barilo thaj dija plodo savo sas trijanda, šovardeš, thaj čak vi šel drom majbut nego so sas posadime.” 9 Askal phendas: “Ašunen kana već si tumen kan.”

O Isus tumačil e paramiči palo sejači

(Mt 13,10–17; Lk 8,9–10)

10 A kana o Isus ačhilo korkoro, okola save sas oko leste thaj e dešuduj učenikurja phučline les so značin godola paramiče. 11 A o Isus phendas lenđe: “Tumenđe si dino te džanen e tajna pale Devlesko carstvo. A okolenđe save si avrjal e Devlešće carstvostar, sa phenav ande paramiče, 12 gajda kaj:

‘E jakhenca lačhe dićhen,

ali či dićhena e dela mungre,

e kanenca lačhe ašunen,

ali či haćarena so phenav,

te či obratin pe

thaj te o Del či jartol lenđe.’ ”

O Isus objasnil e paramiči palo sijači

(Mt 13,18–23; Lk 8,11–15)

13 Askal o Isus phučla len: “Zar či haćaren akaja paramiči? Sar askal haćarena aver paramiče? 14 O sejači si okova manuš savo sejol e Devlešći poruka. 15 Varesave manuša si sago o seme savo si posadime po drom, von si okola manuša save ašunen o alav e Devlesko, ali odma avel o Sotona thaj inđarel o alav e Devlesko savo sas posadime ande lende. 16 A varesave si sago o seme savo si posadime pe barutni phuv. Kana ašunen e Devlesko alav, odma prihvatin les e bahtasa, 17 ali pošto o alav e Devlesko či astarda koreno ande lengo trajo, inćarenpe varesavi vrjama, pa kana aven e nevolje thaj o progon zbog e Devlesko alav, von odma peren katar o paćipe. 18 A varesave si sago o seme savo si posadime ande kangre. Godova si okola save ašunen e Devlesko alav, 19 ali e brige akale themešće, o barvalipe savo si primamljivo thaj e aver požude tasaven o alav thaj o alav e Devlesko ačhel bi plodosko. 20 A varesave si posadime pe lačhi phuv. Godova si okola save ašunen o alav e Devlesko, primin o alav thaj anen plodo – varesave trijanda drom majbut, varesave šovardeš drom majbut a varesave šel drom majbut katar okova so sas posadime.”

O Isus phenel e paramiči pale svetiljka

(Lk 8,16–18)

21 Askal o Isus phučla len: “Dali o stenko anen andre te čhon les talo čaro ili talo kreveto te garaven lesko svetlo? Nipošto! O stenko del pe jag te čhol pe po čirako. 22 Kaj, sogod si tajno, avela javno, thaj so god si garado, inkljela po videlo. 23 Ako varekas si kan, nek ašunel!” 24 Thaj još phendas lenđe: “Len sama so ašunen. Save merasa merin, kasave merasa merila pe tumenđe thaj još dodaila pe tumenđe. 25 Okoles kas si džanglipe, dela pe lešće još majbut, a okoles kas naj, lela pe lestar vi okova so sile.”

O seme savo korkoro barjol

26 O Isus isto phendas lenđe: “E Devlesko carstvo si sago o manuš savo posadisardas o seme ande phuv. 27 Raćava thaj e đesesa, dali sovel ili uštel, o seme niknil thaj barjol, a o manuš či džanel sar. 28 E phuv korkoro pestar anel pesko plodo: majsigo inkljel e stabiljka, o klaso, a askal o klaso pherdo điv. 29 A kana o điv paćol, o manuš odma lel o srpo, kaj avili e vrjama pale žetva.”

Paramiči pale gorušicako zrno

(Mt 13,31–35; Lk 13,18–19)

30 Askal o Isus phendas lenđe: “Sova uporedisaras e Devlesko carstvo? Save paramičasa te objasnisaras les? 31 Vo si sago o seme e gorušicako, majcikno katar sa o seme savo sejol pes pe phuv. 32 Ali kana sejol pe, barjol thaj avel majbaro katar sa e biljke ande bar, thaj mućel gajda bare ranja kaj e čiriklja šaj ćeren gnezdurja ande lesko hlado.”

33 O Isus phenelas kasave paramiče te sikavel e theme e Devlesko alav gaći kozom šaj ašunenas, 34 thaj bi e paramičengo khanči či phenelas lenđe. Ali kana sas korkoro pire učenikonenca, askal sa objasnilas lenđe.

O Isus smiril e oluja

(Mt 8,23–27; Lk 8,22–25)

35 Isto godova đes kana peli e rjat, o Isus phendas pire učenikonenđe: “Džas pe okoja rig e jezerošći.” 36 Mukline e theme thaj dine ande lađica ande savi već bešelas o Isus. A pale lende teljardine vi varesave aver manuša e lađicenca. 37 Thaj vazda pe gajda bari oluja kaj e talasurja pherenas e lađica e pajesa. 38 A o Isus sas po paluno krajo e lađicako thaj sovelas po šerand. E učenikurja džungadine les thaj phendine: “Učiteljina, zar či hal tut e briga kaj tasadivas?” 39 O Isus uštilo thaj oštro phendas e bavlajaće thaj e jezerošće: “Ačh! Smiri tut!” E balval ačhili thaj sas bari tišina. 40 Askal o Isus phendas e učenikonenđe: “Sostar gadići daran? Zar još naj tumen paćipe?” 41 A len lijas e bari dar, thaj phučenas jek avres: “Ko si akava te e balval thaj o jezero pokorin pe lešće.”

5

O Isus sastarel e manuše ande kaste si e benga

(Mt 8,28–34; Lk 8,26–39)

1 Askal avile pe aver rig katar o jezero, ando gerasinsko krajo. 2 Thaj samo so o Isus inkljisto andar e lađica, odma angle leste avilo andar e limorja jek manuš ande savo sas o bilačho duho. 3 Akava manuš trajilas ande limorja thaj khonik majbut našti phandelas les čak ni ande lancurja. 4 But drom phandenas lešće vas thaj lešće pungre ande lancurja, ali vo trgolas e lancurja thaj phađelas e okurja pe pešće pungre, thaj khonik nas gaći zuralo te inćarel les. 5 Stalno, e đesenca thaj e raćenca lutilas pe limorja thaj pe bregurja, rknjilas thaj pećelas korkoro pes e barenca. 6 Kana dadural dikhla e Isuse, prastaja dži leste thaj pelo angle leste pe pešće koča, 7 thaj andar o sa glaso e rknjimava phendas: “So kames mandar, Isuse, Čhaveja e Majbare Devlesko? Dav tut solah e Devleja te na mučis man!” 8 Kaj, o Isus već phendas lešće: “Bilačho duhona, inklji andar o manuš!” 9 Askal phučla les: “Sar bučhos?” A vo phendas lešće: “Mungro alav si legija kaj sam but duhurja ande akava manuš sago vojska.” 10 Thaj uporno molilas e Isuse te na tradel len andar godova krajo. 11 A okote po brego čarjolas o baro krdo bale, 12 thaj e bilačhe duhurja zamolisardine e Isuse: “Bičhal amen ande okola bale, te das ande lende.” 13 O Isus mukhla len thaj e bilačhe duhurja inkljistine andar o manuš thaj dine ande bale. Pe godova o sasto krdo varekaj katar duj milje bale, prastajine e bregostar ando more thaj tasadile.

14 Pe godova e manuša kaj lenas sama pe bale našline ande pašutne gava thaj pe okolne thana thaj phendine pale akava so dikhline, thaj o them avelas te dićel so sas godova. 15 Kana avile ko Isus, dikhline e manušes ande savo sas vojska benga, sar bešel furjardo ande drze thaj sar si sasto ande gođi. E dar askal dija pe lende. 16 A okola kaj lenas sama pe bale phendine lenđe sa so dogodisajlo e manušesa thaj e balenca, 17 thaj e manuša askal zamolisardine e Isuse te džaltar andar lengo krajo. 18 Kana o Isus delas ande lađica, okova manuš ande savo sas e bilačhe duhurja zamolisarda e Isuse te mućel les te džal lesa. 19 Ali o Isus či mukhla les, nego phendas lešće: “Bolde tut ćhere ke ćiri familija thaj phen lenđe so ćerda tuće o Gospod, thaj sošći bari milost dija tut.” 20 O manuš đelotar thaj ačhilo te ćerel svato po Dekapolis e themešće sa so o Isus ćerda lešće. Thaj savora sas zadivime.

O Isus sastarel e Jairošće čhora thaj e nasvale manušnja

(Mt 9,18–26; Lk 8,40–56)

21 Kana o Isus palem nakhlas e lađicava pe aver rig e jezerošći, oko leste ćida pes o but them. Thaj dok sas vo još pašo jezero, 22 avilo leste jek vođa e sinagogako alavesa Jair, thaj kana dikhla e Isuse, pelo pe pešće koča angle lešće pungre e mujesa dži ke phuv 23 thaj zurale molilas les: “Mungri čhejori si po meripe. Av thaj čho ćire vas pe late, te sastol thaj te trajil.” 24 O Isus đelo lesa.

A palo Isus teljardas vi okova but them, savo spidelas pe oko leste. 25 A sas okote maškar lende vi jek nasvali manušnji savi dešuduj brš patilas katar o ratvalipe. 26 But patisajli dok phirelas pe but doktorja, thaj potrošisardas sa so sas lat, ali khanči či pomognisardas laće, nego sas laće sa majgore. 27 Kana ašundas palo Isus, nakhli maškar o them thaj avili leste katar lešće dume thaj dotaknisarda lesko ogrtači, 28 kaj phendas ande peste: “Te dotaknisardem samo lešće drze, avava sasti!” 29 Thaj isto časo o ratvalipe ačhilo latar, a voj haćarda ande pesko telo kaj sastili katar piro baro nasvalipe. 30 O Isus odma haćarda kaj e sila inkljisti andar leste, thaj bolda pe ko them thaj phučlas: “Ko dirda e drze pe mande?” 31 Lešće učenikurja phendine lešće: “Dićhes kaj o them spidel pe oko tute, a tu phučes ko dirda man?” 32 Ali o Isus dićhelas oko peste te dićel ko ćerda godova. 33 A e manušnji, izdralas e daratar kaj džangla kaj sastili, avili angle leste thaj peli pe koča e mujesa dži ke phuv thaj phendas lešće sa o čačipe. 34 A vo phendas laće: “Čhorije ćiro paćipe sastarda tut. Dža ando miro thaj av sasti katar ćiro baro nasvalipe!”

35 Dok o Isus još godova motholas, avile varesave manuša andar e Jairesko ćher thaj phendine: “Ćiri čhej muli. Sostar majbut mučis e učitelje?” 36 Ali o Isus či marilas pale lenđe alava, nego phendas e Jairošće: “Na dara! Samo paća!” 37 Thaj či mukla khonikas te džal pale leste osim e Petar, e Jakove thaj e Jovane e phrale e Jakovešće. 38 Kana aresline ando ćher e sinagogaće vođasko, o Isus dikhla kaj o them rknil, rovel thaj kukil ando baro muj, 39 dija andre thaj phendas lenđe: “Sostar gaći kukin thaj roven? E čhori či muli, samo sovel.” 40 A von asanas lestar. O Isus sa trada len avri, lija pesa samo e čhoraće dade, thaj laće deja thaj okole trin učenikonen kaj sas lesa, thaj dija andre okote kaj pašljolas e čhori. 41 Askal astarda e čhora palo vas thaj phendas laće: “Talita kum!” so značil: “Čhejorije, tuće phenav, ušti!” 42 E čhori odma uštili thaj ačhili te phirel (sas lat dešuduj brš) a von zaprepastisajle katar o čudo. 43 Askal o Isus zurale zapovedisarda lenđe te na mothon khonikašće pale akava, thaj phendas lenđe te den e čhora te hal.

6

E Isuse či prihvatisardine ando Nazaret

(Mt 13,53–58; Lk 4,16–30)

1 Askal o Isus đelotar okotar thaj avilo ando gav ande savo barilo, a lesa aviline vi lešće učenikurja. 2 Kana avilo o savato, vo počnisarda te sikavel e manušen ande sinagoga, a but okola save ašunenas les sas zadivime thaj phenenas: “Katar akale sa gadava? Kaj steknisarda kasavi mudrost? Pe savo način vo pire vastenca ćerel čudurja? 3 Pa vo si samo varesavo stolari, e Marijako čhavo, a e Jakovesko, Josijasko, Judasko thaj e Simunesko phral. Naj li lešće pheja akate maškar amende?” Razočarisajle thaj či prihvatisardine les.

4 Askal o Isus phendas lenđe: “E prorokos poštuin svugde, osim ande lesko gav kaj barilo, maškar lešći familija thaj ande lesko ćher.”

5 Thaj okote našti ćerda ni jek čudo, osim kaj pe varekozom nasvale manuša čhuta pire vas thaj sastarda len. 6 O Isus sas začudime kaj nas len paćipe.

Askal džalas pe okolne gava thaj sikavelas e theme.

O Isus bičhalel e dešudujen apostolen

(Mt 10,1, 5–15; Lk 9,1–6)

7 O Isus akhardas peste e dešuduj učenikonen, dija len vlast te traden andar o them i bilačhe duhonen thaj bičhalda len po duj džene. 8 Zapovedisarda lenđe te na len pesa po drom khanči osim rovlji, ni mangro, ni trjasta, ni bakarne lovora. 9 “Nego len pe tumare pungre e sandale thaj len tumenca samo okola drze save si pe tumende.”

10 Još phendas lenđe: “Kana boravin ande varesosko gav, ačhen ande jek ćher thaj na naćhen andar o ćher ando ćher dok či džan ande aver gav. 11 Ako či primina tumen ande varesavo than thaj či čhona kan tumende, džantar okotar thaj ćhinon o praho katar tumare pungre, sago znako kaj či prihvatisardine o alav e Devlesko.”

12 Gajda e učenikurja đele thaj počnisardine te propovedin kaj e manuša trubun te pokajin pe. 13 Andar e manuša tradine e bute demonen thaj e bute nasvalen sastardine gajda kaj maćhenas len e uljeja.

O smrto e Jovanesko savo bolelas

(Mt 14,1–12; Lk 9,7–9)

14 A pale godova ašundas vi o caro Irod, kaj e Isusesko alav postanisardas pindžardo. Jek phenenas: “Godova si o Jovano savo bolelas. Uštilo andar e mule, thaj zato akana šaj ćerel e silne čudurja.”

15 Aver phendine: “Godova si o proroko Ilija.” A varesave phendine kaj vo si proroko sago jek katar e purane prorokurja.

16 Kana o Irod godova ašundas, phendas: “Me dijem te čhinen e Jovanesko šoro, a vo akana uštilo andar e mule!”

17 Kaj o Irod majanglal zapovedisardas te astaren e Jovane thaj te čhuden les ande tamnica. Ćerda godova zbog e Irodijada, savi sas romnji lešće phralešći e Filipešći. 18 O Irod lija lat romnjaće a o Jovano stalno phenelas lešće: “Či tromas te les pale romnji ćire phralešće romnja!” 19 Zbog godova e Irodijada inćarelas e holji po Jovano thaj kamlas te mudarel les, ali našti ćerelas godova, 20 kaj o Irod daralas lestar. Džanglas kaj si o Jovano pravedno thaj sveto manuš thaj zato štitilas les. Volilas te čhol kan leste vi ako e Jovanešće alava zurale uznemirinas les.

21 Ali e Irodijadaće sikadili lačhi prilika, kana o Irod pale piro rođendan pripremisardas gozba pale pire bare službenikurja, vojne zapovednikurja, thaj pale šorvale andar e Galileja. 22 Kana dija andre e Irodijadaći čhej thaj počnisarda te ćhelel, godova zurale sviđosajlo e Irodešće thaj lešće gostonenđe. Thaj o caro phendas e čhejaće: “Mang mandar sa so kames, thaj dava tut.” 23 Thaj hala laće solah: “Dava tut sa so manđes, čak vi opaš mungro carstvo.”

24 Voj inkljisti thaj phučla pire deja: “So te mangav katar o caro?”

A laći dej phendas laće: “Mang o šoro e Jovanesko savo bolelas.”

25 E čhej odma siđardas ko caro thaj phendas lešće: “Kamav te odma des man pe tacna o šoro e Jovanesko savo bolelas.”

26 O caro zurale ražalostisajlo, ali zbog godova kaj halas solah angle gosturja či kamla te odbil lat. 27 Nego odma naredisarda e dželatošće te anel e Jovanesko šoro. Akava đelo, čhinda lesko šoro ande tamnica, 28 anda les pe tacna thaj dija les e čhejaće, a voj pire dejaće.

29 Kana pale godova ašundine e Jovanošće učenikurja, avile te len e Jovanesko telo thaj te čhon le ando limori.

O Isus pravarel pandž milje manušen

(Mt 14,13–21; Lk 9,10–17; Jn 6,1–14)

30 E apostolurja boldine pe thaj ćidine pe oko Isus thaj phendine lešće sa so ćerdine thaj so sikadine e manušen.

31 Askal o Isus phendas lenđe: “Hajde aven manca pe varesavo čučo than te avas korkoro thaj te cara odmorin tumen.” Godova phendas lenđe zato kaj o but o them džalas thaj avelas thaj nas len kana ni te han.

32 Gajda von korkoro teljardine e čamcosa pe jek čučo than. 33 Ali, but e manuša dikhline len sar džantar thaj odma pindžardine len, pa andar sa e gava siđardine phujatar thaj aresline okote majsigo lendar.

34 Kana o Isus inkljisto andar e lađica, dikhla e bute theme thaj sažalisajlo pe lende, kaj von sas sago e bakhre bi pastiresko, thaj počnisarda te sikavel len but godova.

35 Već sas kasno pa e učenikurja avile dži ko Isus thaj phendine: “Akava si pusto krajo, a već si kasno. 36 Muk e theme te džantar pe okolne thana thaj gava te ćinen pešće vareso te han.”

37 A o Isus phendas lenđe: “Den len tumen te han.” A von phendine lešće: “So? Sar ćinasa gaći mangro? Trubujasas men duj šela rupune lovora te pravaras sa akale manušen.”

38 A o Isus phučla len: “Kozom mangre si tumen? Džan thaj proverin!” Kana đinadine e mangre, phendine: “Si amen pandž mangre thaj duj mačhe.”

39 O Isus askal naredisarda lenđe te bešen ande grupe pe zeleno čar. 40 Thaj o them bešlo ande grupe po šel thaj po pandžvardeš džene.

41 Askal o Isus lijas e pandž mangre thaj e duj mačhe, dikhla opre ando nebo, zahvalisarda e Devlešće askal phaglas e mangre, thaj dijas pire učenikonenđe te čhon anglo them. Gajda podelisarda savorenđe vi e duj mačhe. 42 Savora haline thaj čaljile. 43 E učenikurja još ćidine dešuduj pherde korpe kotora save ačhiline katar e mangre thaj e mačhe. 44 A haline pandž milje muškarcurja.

O Isus phirel po paj

(Mt 14,22–33; Jn 6,16–21)

45 Odma pale godova, o Isus naredisarda pire učenikonenđe te den ande lađica thaj te džan angle leste ande Vitsaida, pe okoja rig e jezerošći, dok vo či mućel e theme te džantar. 46 A kana mukla e theme te džantar, đelo po brego te molil pe.

47 Kana peli e rjat, lešće učenikurja sas ande lađica maškaral po jezero, a o Isus sas korkoro pe phuv. 48 O Isus dikhla sar e učenikurja phare veslin kaj phurdelas e suprotno balval, pa varekaj katar o trito dži ko šovto sato detharinako, o Isus avilo dži lende gajda kaj phirelas po paj. Kamlas te naćhel paše lende, 49 ali kana e učenikurja dikhline sar phirel po paj, gndisardine kaj si duho, thaj počnisardine te čhon muj. 50 Kaj savora izdranas e daratar kana dikhline les,

a o Isus odma phendas lenđe: “Aven hrabre! Me sem! Na daran!”

51 Askal dijas lende ande lađica thaj e balval ačhili. A e učenikurja sas zurale začudime,

52 kaj či haćardine o čudo e mangrenca, kaj lenđe ile zurajle thaj či paćanas.

O Isus sastarel e nasvalen ando Genisaret

(Mt 14,34–36)

53 Kana o Isus thaj lešće učenikurja nakhline pe okoja rig e jezerošći, aresline ando Genisaret thaj okote phandadine o čamco. 54 Čim inkljistine andar o čamco o them odma pindžardas e Isuse, 55 thaj prastajine pe sasto krajo te razglasin kaj avilo o Isus, a o them teljarda te anen e nasvalen pe nosilje okote kaj ašundine kaj si o Isus. 56 Thaj kaj god džalas, ande baro ili cikno gav, o them čholas pire nasvalen pe glavne sokača thaj molinas e Isuse te mućel len te dotakin samo o teluno ćoško katar lesko ogrtači. Thaj savora save dotaknisardine les, sastile.

7

O Isus sikavel te avas andral čiste

(Mt 15,1–20)

1 Oko Isus ćidine pe varesave fariseja thaj e učitelja palo Mojsijesko zakono save aviline andar o Jerusalim. 2 Von dikhline varesave lešće učenikonen kaj han mangro bithode vastenca so značil kaj lenđe vas sas obredno melale. 3 A e Židovurja, posebno e fariseja, či hanas mangro, a te majsigo či laće thodinesas obredno pire vas, pa gajda inćarenas e purane običaja katar pire prapapurja. 4 Thaj kana avenas ćhere katar o pijaco, či hanas, a te majsigo či obredno thodinesas pe. A sas len još majbut purane običaja save inćarenas, sago kaj si: o obred te thoven pe e tahta, e bokalurja thaj e bakrene vasurja.

5 Thaj zbog godova e fariseja thaj e učitelja palo Mojsijesko zakono phučline e Isuse: “Sostar ćire učenikurja či inćaren e purane običaja save mukline amenđe amare prapapurja, nego han e melale vastenca?”

6 A o Isus phendas lenđe: “Licemerja! Lačhe prorokuisardas o Isaija pale tumende sago kaj o Del phendas ando Sveto lil:

Akala manuša samo e alavenca poštuin man,

ali lengo ilo si dur mandar.

7 Ivja lenđe kaj slavin man,

kana e manušenđe zapovesti sikaven sago kaj si mungro sikavipe.

8 E Devlešće zapovesti mukline, a inćaren e manušenđe običaja.”

9 Thaj još phendas lenđe: “Baš šukar tumendar, odbacin e Devlešće zapovesti te šaj inćaren tumare običaja. 10 O Mojsija phendas: ‘Poštuisar ćire dades thaj će deja’ thaj: ‘Ko del romaja pire dade ili pire deja, neka avel kaznime po smrto.’ 11 A tumen phenen: ‘Lačhe si te o manuš phenel pire dadešće ili pire dejaće: “Sa sova šaj pomogniv tut si te prinesiv kurbano – so značil žrtveno daro e Devlešće” ’, 12 gajda tumen či mućen e manušes te vodil briga pale piro dad ili pale piri dej. 13 Thaj gajda odbacin e Devlesko alav tumare običajenca save sikaven avren. Thaj but gajda vareso ćeren.”

O Isus phenel so meljarel e manušes

14 Askal palem akharda e theme peste thaj phendas: “Ašunen man savora thaj haćaren! 15 Khanči so avrjal del ando manuš našti meljarel e manuše andral. Nego okova so inkljel andar o manuš meljarel e manuše andral. 16 [Ako varekas si kan, nek ašunel!]”

17 A kana đelotar e themestar thaj dijas ando ćher, e učenikurja phučline les te objasnil lenđe akaja paramiči.

18 A o Isus phučla len: “Pa ni tumen či haćaren? Sar či haćaren kaj khanči so del avrjal ando manuš našti meljarel e manušes, 19 kaj či džal lešće ando ilo, nego džal ande lesko ođi, thaj inkljel avri andar lesko telo?”

(Gajda o Isus mothodas kaj si sa o hamasko čisto.)

20 Thaj još majdur motholas: “Okova so inkljel andar e manušesko ilo ćerel e manuš te avel melalo anglo Del. 21 Kaj andral, andar e manušesko ilo, aven e bilačhe gindurja, o blud, o čoripe, o mudaripe, 22 o preljub, e pohlepa, o bilačho narav, e prevara, o biladžavipe, e zavist, o vređope, o barikanipe thaj o dilipe. 23 Sa akava bilačhipe inkljel andar o manuš thaj meljarel e manušes anglo Del.”

O Isus pomožil e romnjaće savi nas Židovka

(Mt 15,21–28)

24 Pale godova o Isus andar e Galileja đelo ande tirske thaj sidonske krajurja thaj smestisajlo ande varesosko ćher. Či kamlas te bilo ko džanel kaj si okote, ali našti ačhilo garado. 25 Varesavi manušnji ande kašći čhejori sas o bilačho duho, čim ašunda pale leste avili thaj peli angle lešće pungre pe koča e mujesa dži ke phuv. 26 A godoja manušnji nas Židovka thaj sas bijandi ande sirisko Fenikija. Molilas e Isuse te tradel e benđe andar laći čhej.

27 O Isus phendas laće: “Muk majsigo te čaljon e čhavra, kaj naj lačhe te lel pe o mangro katar e čhavra thaj te čhudel pe e džućhelorenđe.”

28 A voj phendas: “Gajda si, Gospode, ali vi e džućhelora tale sinija han e prušuka kaj peren e čhavrenđe.”

29 Askal o Isus phendas laće: “Zbog godova kaj phendan akava, dža ćhere. O bilačho duho inkljisto andar ćiri čhej.”

30 Kana e manušnji đeli ćhere, arakhla e čhora sar pašljol ando kreveto, a o bilačho duho već inkljisto andar late.

O Isus sastarel e manušes savo si kašuko thaj nemo

31 Askal o Isus đelotar andar e tirske krajurja, thaj preko Sidono areslo dži ko Galilejsko jezero ande dekapoljsko krajo. 32 Okote andine lešće jeće kašuće manuše, savo vi phare ćerelas svato thaj zamolisardine e Isuse te čhol piro vas pe leste. 33 O Isus inđarda les cara majdur katar o them te šaj avel lesa korkoro, čhuta pešće naja ande lešće kan, thaj pešće čhungarava dotaknisardas lešći čhib. 34 Dikhla ando nebo, uzdahnisarda thaj phendas lešće: “Efata!”, so znaćil: “Putar tut!”

35 Thaj odma bolda pe e manušesko sluho, thaj lešći phangli čhib putajli thaj šaj lačhe ćerelas svato.

36 O Isus zabranisarda e themešće te mothon bilo kašće pale akava. Ali so vo majbut branilas lenđe, von sa majbut ćerenas svato pale akava. 37 But divinas pe thaj phenenas: “Sa so ćerel si zurale lačhe – vo ćerel te e kašuće manuša ašunen thaj e neme te ćeren svato!”

8

O Isus pravarel štar milje manuša

(Mt 15,32–39)

1 Ande godoja vrjama palem ćida pes o but o them. A sar nas len so te han, o Isus akhardas peste pire učenikonen thaj phendas lenđe: 2 “Žao si manđe katar o them, kaj si već trin đes manca, a najlen so te han. 3 Ako bičhalav len ćhere bokhalen, malaksina po drom. A varesave lendar avile dadural.”

4 Lešće učenikurja phučline les: “Sar vareko pe akava pusto than šaj arakhla sas dosta mangro pale sa akala manuša te han?”

5 O Isus phučla len: “Kozom mangre si tumen?” A von phendine: “Efta.”

6 Askal o Isus phendas e themešće te bešen tele pe phuv. Lijas e efta mangre, zahvalisarda e Devlešće, phagla e mangre thaj dijas e učenikonenđe, a von podelisardine e themešće. 7 A sas len vi varekozom mačhora. O Isus zahvalisarda pale lende thaj phendas e učenikonenđe te vi len podelin e themešće. 8 E manuša haline thaj čaljile. A e učenikurja ćidine efta korpe kotora katar o okova habe kaj ačhilo. 9 A okote sas varekaj katar štar milje muškarcurja. Askal o Isus mukla len te džantar ćhere. 10 Odma pale godova o Isus dija ande lađica pire učenikonenca thaj uputisajle ande dalmanitsko krajo.

E fariseja roden znako katar o Isus

(Mt 16,1–4)

11 Askal aviline e fariseja thaj počnisardine te raspravin pe e Isuseja thaj te iskušin les, gajda kaj rodenas lestar te sikavel lenđe varesavo znako andar o nebo.

12 Kana o Isus godova ašunda, handuk uzdahnisarda thaj phendas: “Sostar akava naraštaj rodel znako? Čače phenav tumenđe: Nisavo znako či dela pe tumenđe.”

13 Askal đelotar lendar, dijas palem ande lađica thaj otplovisarda pe aver rig e jezerošći.

O Isus upozoril e učenikonen po uticaj e farisejengo thaj e caresko Irodesko

(Mt 16,5–12)

14 A e učenikurja bistardine te len pesa mangro, pa ande lađica sas len samo jek mangro.

15 Dok naćhenas prekal o jezero, o Isus upozorisarda len: “Len tumen sama katar o farisejsko thaj e Irodesko kvasco!”

16 A von počnisardine te raspravin pe maškar peste: “Kava phendas zato kaj či lijam amenca mangro!”

17 O Isus džanglas so gndin thaj phendas lenđe: “Sostar raspravin tumen kaj naj tumen mangro? Još uvek či razumin thaj či haćaren o značenje? Zar tumaro ilo gadići barosajlo? 18 Jakha si tumen, a či dićhen thaj kan si tumen, a či ašunen. Zar či den tumen gođi? 19 Kana phaglem okola pandž mangre thaj prvardem pandž milje muškonen, kozom pherde korpe ćidine kotora save ačhiline?” A von phendine: “Dešuduj.”

20 “A kana phaglem okola efta mangre thaj pravardem štar milje muškonen, kozom pherde bare korpe kotora ćidine?” A von phendine: “Efta.”

21 Pe godova phendas lenđe: “Zar još či haćaren?”

O Isus sastarel e manušes savo bijandilo koro

22 Kana aresline ande Vitsaida, varesave manuša andine ko Isus jećhe kore manuše, thaj zamolisardine les te čhol pire vas pe leste. 23 O Isus lijas e kore manuše palo vas thaj inđarda les avri andar o gav, čhungarda ande lešće jakha thaj čhuta pešće vas pe leste thaj phučla les: “Šaj dićhes vareso?”

24 A o manuš dikhla thaj phendas: “Dikhav e manušen, ličin manđe sago e kaš save phiren.”

25 Askal o Isus palem čhuta pire vas pe lešće jakha, thaj e manušešće godova drom skroz bolda pe o vido. Thaj sa jasno dićhelas.

26 Askal o Isus bičhalda les ćhere thaj phendas lešće te na del ando gav.

O Petar phenel kaj o Isus si o Hristo

(Mt 16,13–20; Lk 9,18–21)

27 Askal o Isus thaj lešće učenikurja đele ande okolne gava oko e Kesarija e Filipešći. Dok sas još po drom, o Isus phučlas pire učenikonen: “So phenel o them, ko sem me?”

28 A von phendine lešće: “Jek phenen kaj san o Jovano savo bolelas, aver e phenen kaj san o proroko Ilija, a varesave phenen kaj san varesavo katar e prorokurja.”

29 Askal phučla len: “A tumen, so gndin ko sem me?” O Petar phendas: “Tu san o Hristo!”

30 O Isus oštro phendas lenđe te či phenen khonikašće akava pale leste.

O Isus phenel pale piri patnja thaj pale piro smrto

(Mt 16,21–23; Lk 9,22)

31 Askal počnisarda te sikavel len e alavenca: “Me, o Čhavo e Manušesko, moraš but te pativa. E starešine, e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar moraš te odbacina man. Avava mudardo thaj pale trin đes uštava andar e mule.” 32 O Isus phendas lenđe godova gajda jasno. Askal o Petar lija les pe rig thaj lijas te ukoril les.

33 O Isus bolda pe, dikhla pe pire učenikurja thaj ukorisarda e Petre alavenca: “Džatar mandar, Sotono, kaj tu či gndis pe okova so si e Devlesko, nego so si e manušesko.”

Pharo si o drom okolengo kaj kamen te sledin e Isuse

(Mt 16,24–28; Lk 9,23–27)

34 Askal akharda peste e theme thaj pire učenikonen thaj phendas lenđe: “Ako vareko kamel te džal pale mande, askal neka odreknil pe korkoro pestar, neka lel piro trušul, thaj neka džal pale mande. 35 Kaj svako ko kamel te spasil piro trajo, hasarela les, a ko hasarel piro trajo zbog mande thaj zbog e Bahtali nevimata, spasila les. 36 Kaj so mol e manušešće te dobil o sasto them, a te hasarel piro trajo? 37 So o manuš šaj del sago zamena pale piro trajo?

38 Kaj ko ladžal mandar thaj katar mungre alava angle akava bipaćivalo thaj bezehalo naraštaj, vi me, o Čhavo e Manušesko, ladžava lestar kana avava ande slava mungre Dadešći e svete anđelenca.”

9

1 O Isus majdur phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, si akate varesave kaj ačhen maškar tumende, von sigurno či merena dok majsigo či dićhena e Devlesko carstvo kaj avel ande sila.”

O Isus sikavel piri slava e učenikonenđe

(Mt 17,1–13; Lk 9,28–36)

2 Šov đes majposle o Isus lija pesa e Petre, e Jakove thaj e Jovane thaj đelo lenca pe vuči gora, kaj sas lenca korkoro thaj okote angle lende promenisajlo e Isusesko izgled. 3 Lešće drze ćerdile blistavo, gajda parne sar ni jek manuš pe phuv našti parnjardasas len. 4 Pe godova angle lende sikadilo o proroko o Ilija thaj o Mojsija thaj line te ćeren svato e Isuseja.

5 A o Petar phendas e Isusešće: “Učiteljina, lačhe si kaj sam akate! Te vazdas trin senice: jek pale tute, jek palo Mojsije thaj jek palo Ilija.”

6 O Petar či džanelas so aver te mothol kaj lija len e bari dar.

7 Askal sikadilo jek oblako thaj učharda len pire senkava thaj askal ašundilo o glaso andar o oblako: “Akava si mungro volime Čhavo! Les ašunen.”

8 Thaj katar jekhar kana e učenikurja dikhline oko peste, majbut khonikas či dikhline osim e Isuse.

9 Thaj kana fuljenas katar e gora, o Isus naredisarda lenđe kaj či troman te mothon khonikašće so dikhline, dok vo, o Čhavo e Manušesko, či uštel andar e mule. 10 Von inćardine godova pale peste, ali ćerdine svato maškar pende so gindilas o Isus kana phendas kaj “uštela andar e mule.”

11 Askal e učenikurja phučline les: “Sostar e učitelja e Mojsiješće zakonestar phenen kaj majsigo katar o Mesija trubul te avel o Ilija?”

12 O Isus phendas lenđe: “Čače o Ilija avela prvo thaj sa obnovila, ali sostar si askal ramome ando Sveto lil palo Čhavo e Manušesko kaj but patila thaj kaj avela odbacime? 13 A me phenav tumenđe: O Ilija već avilo, a von ćerdine lesa sar kamla pe lenđe, sago kaj si pala leste vi ramome.”

O Isus tradel e bilačhe duho andar o čhavro

(Mt 17,14–20; Lk 9,37–43)

14 Kana o Isus thaj lešće okola trin učenikurja boldine pe katar e gora ke aver učenikurja, dikhline e bute themes oko lende thaj e učiteljen e Mojsiješće zakonestar sar traden pe e učenikonenca. 15 A o them kana dikhla kaj avel o Isus, zurale iznenadisajle thaj odma prastajine te pozdravin les.

16 O Isus phučla len: “Oko soste traden tumen lenca?”

17 A jek manuš andar o them phendas lešće: “Učiteljina, andem tute mungre čhaves, savo našti te ćerel svato, kaj si ande leste o bilačho duho thaj zbog godova si nemo. 18 Kana astarel les, čhudel les pe phuv, thaj e spuma del lešće po muj, škripol e dandenca thaj kočil pe. Phučlem ćire učenikonen te traden e nemo duhos andar leste, ali von našti tradine les.”

19 O Isus pe godova phendas lenđe: “O bipaćivalo naraštajona, dži kaj još trubula te avav tumenca? Dži kaj još trpiva tumen? Anen e čhavre mande.”

20 Thaj von andine e čhavres leste. Kana o duho dikhla e Isuse, odma zurale ćhinosarda e čhavres, savo pelo pe phuv thaj ačhilo te valjil pes pe sa e riga, a po muj delas lešće e spuma.

21 O Isus askal phučla lešće dades: “Kozom vrjama si kasavo?”

O dad phendas: “Katar lesko ciknipe. 22 Svako cara o duho čhudel les vi ande jag vi ando paj te mudarel les. Ali te šaj vareso te ćeres, smiluisar tut amenđe thaj pomožisar amen!”

23 O Isus phendas lešće: “Phučes man: ‘Te šaj’? Sa si moguće okolešće savo paćal!”

24 A e čhavesko dad odma čhuta muj: “Paćav! Pomožisar manđe te majbut paćav!”

25 Kana o Isus dikhla kaj sa majbut them prastajas dži lende, strogo ukorisarda e bilačhe duho gajda kaj phendas: “Duhona savo phandaves e manušenđe čhibja te našti ćeren svato thaj lenđe kan te aven kašuće, zapovediv tuće inklji andar leste thaj majbut na te boldes tut ande leste!”

26 Thaj o bilačho duho čhuta muj thaj zurale ćhinosarda e čhavres thaj inkljisto andar leste. A o čhavro ačhilo te pašljol tele sago mulo thaj but džene phendine kaj mulo. 27 Ali o Isus lija les palo vas, vazda les opre thaj o čhavro uštilo.

28 Kana dija andre ando ćher, lešće učenikurja phučline les korkoro pe rig: “Sostar amen našti tradam godole bilačhe duhos?”

29 A o Isus mothodas lenđe: “Akaja vrsta šaj tradel pe samo e molitvava.”

O Isus palem nagovestil piro smrto

(Mt 17,22–23; Lk 9,36–45)

30 Kana đeletar okotar, naćhenas kroz e Galileja. A o Isus či kamla te o them pale godova džanel, 31 kaj sikavelas pire učenikonen gajda kaj phenelas lenđe: “Me, o Čhavo e Manušesko, avava dino ande vas e bilačhe manušenđe thaj von mudarena man, ali pale trin đes me uštav andar e mule.”

32 Ali e učenikurja či haćardine so motholas, a sas lenđe dara te phučen les.

Ko si majbaro ande Devlesko carstvo

(Mt 18,1–5; Lk 9,46–48)

33 Kana o Isus thaj lešće učenikurja aresle ando Kafarnaum thaj kana dine ando ćher, o Isus phučla len: “So godova tradenas tumen dromesa maškar tumende?”

34 A von khanči či mothonas kaj e dromesa tradenas pe jek avresa ko si maškar lende majbaro.

35 Askal o Isus bešlo, akhardas peste e dešuduje apostolen thaj phendas lenđe: “Ko kamel te avel prvo neka avel maškar savorende zadnjo thaj neka avel sluga savorenđe!”

36 Askal lija jećhe čhavre, čhuta les maškar lende, dijale mrtiko thaj phendas: 37 “Ko prihvatil jećhe kasave cikne čhavre zbog mande, man prihvatil. A ko man prihvatil, či prihvatil samo man već e Devles savo bičhalda man.”

O Isus phenel ko naj protiv leste, godova si lesa

(Lk 9,49–50)

38 O Jovano phendas e Isusešće: “Učiteljina, dikhlam jećhe manuše sar ande ćiro alav tradel e bilačhe duhonen. Amen phendam lešće te na ćerel godova kaj či džal pale tute thaj naj jek amendar.”

39 O Isus phendas lenđe: “Na branin lešće, kaj khonik ko ćerel čudo ande mungro alav či mothol bi lačhipe pale mande. 40 Kaj, ko naj protiv amende, godova si pale amende. 41 Kaj, ko del tumen samo vi tahtaj paj zato kaj sen e Hristošće učenikurja, čače phenav tumenđe: godova manuš sigurno dobila piri nagrada.”

O Isus sikavel sar te na peras ando bezeh

(Mt 18,6–9; Lk 17,1–2)

42 “Ko crdel po bezeh jećhe katar kala ciknen save ande mande paćan, majlačhe avilosas lešće te unglaven lešće o mlinsko bar pe kor thaj te čhuden les ando jezero. 43 Te crdel tut ćiro vas po bezeh, čhin ćo vas tutar. Kaj majlačhe si tuće bi vastengo te des ando večno trajo, nego liduj vastenca te džas ande pakao, ande večno jag savi nikad či mudardola, 44 [kaj lengo ćermo či merela thaj e jag či mudardola]. 45 Te crdel tu ćiro pungro po bezeh, čhin ćo pungro tutar. Kaj majlačhe si tuće bi pungrengo te des ando večno trajo, nego liduj pungrenca te aves čhudino ando pakao, 46 [kaj lengo ćermo či merela thaj e jag či mudardola]. 47 Te crdel tu ćiri jakh po bezeh, inkal ćiri jakh tutar. Kaj majlačhe si tuće te des ande Devlesko carstvo jećhe jakhasa, nego te avel tut liduj jakha, a te aves čhudino ando pakao, 48 kaj lengo ćermo či merela thaj e jag či mudardola. 49 Kaj svako avela šilado e jagasa sago kaj si e žrtva šiladi e loneja.

50 O lon si lačho. Ali te o lon hasarel pesko londipe sova lonđarena? Aven sago o lon thaj trajin ando miro jek avresa!”

10

O rom thaj e romnji si jek telo thaj naj lenđe muklo te rastavin pes

(Mt 19,1–12)

1 O Isus đelotar okotar thaj đelo ande judejske krajurja, preko e reka e jordanošći. Thaj palem avilo leste o but o them, a vo sago vi uvek sikavelas len.

2 Avile dži leste varesave fariseja thaj phučline les gajda te iskušin les: “Dali tromal o rom te rastavil pe katar piri romnji?”

3 A o Isus phučla len: “So o Mojsije zapovedisardas tumenđe?”

4 A von phendine: “O Mojsija mukla e romešće te del pešće romnja rastavno lil thaj askal šaj mućel lat.”

5 Askal o Isus phendas lenđe: “O Mojsije ramosarda tumenđe godoja zapoved zbog tumare barune ile. 6 Ali, ando početko kana o Del sa ćerda, ‘ćerda len muško thaj žensko.’ 7 ‘Zato o rom mućela pire dade thaj pire deja thaj avel jek pire romnjasa, 8 thaj von duj džene avena jek telo’ gajda naj majbut duj nego jek telo. 9 Zato o manuš neka či rastavil okova so o Del sastavisarda.”

10 A kana sas palem andre ando ćher, e učenikurja phučline les pale godova. 11 A o Isus phendas lenđe: “Ko rastavil pe katar piri romnji thaj lel aver romnja, ćerel preljub prema piri prvo romnji. 12 Thaj e romnji, ako rastavil pe katar piro rom thaj lel aver rome, ćerel preljub.”

O Isus blagoslovil e čhavren

(Mt 19,13–15; Lk 18,15–17)

13 Varesave manuša anenas anglo Isus pire čhavren te čhol pire vas pe lende thaj blagoslovil len, a e učenikurja godova braninas lenđe.

14 Kana o Isus dikhla so ćeren, holjajlo thaj phendas lenđe: “Mućen e čhavroren te aven mande. Thaj na branin lenđe, kaj kasavenđe pripadil e Devlesko carstvo. 15 Čače phenav tumenđe: ko či primil e Devlesko carstvo sago cikno čhavro, sigurno či dela ande leste.”

16 Askal dijas mrtiko e čhavren, čhuta pire vas pe lende thaj blagoslovisarda len.

Phare si e barvalenđe te den ande Devlesko carstvo

(Mt 19,16–30; Lk 18,18–30)

17 Kana o Isus sas palem po drom, prastajas dži leste varesavo manuš, pelo pe koča angle leste thaj phučla les: “Lačheja učiteljina, so trubul te ćerav te naslediv o večno trajo?”

18 A o Isus phendas lešće: “Sostar man akhares lačheja? Khonik naj lačho osim o jedino o Del. 19 E zapovesti džanes: ‘Na mudar, na ćer preljub, na čor, na svedočisar hohamne, na prevarisar, poštuisar ćire dades thaj ćire deja!’ ”

20 A o manuš phendas lešće: “Učiteljina, sa gadava inćarav katar mungro ternipe.”

21 O Isus dikhla pe leste pherdo ljubavi thaj phendas lešće: “Još samo jek falil tuće: dža thaj bićin sa so si tut, a e love de e čorenđe thaj avela tut barvalipe ando nebo. Askal av thaj sledisar man.”

22 Čim o Isus godova phendas lešće, o manuš mukla po muj. Rastužisajlo thaj đelotar, kaj či kamlas te bićinel piro baro barvalipe.

23 O Isus dikhla oko peste, thaj phendas pire učenikonenđe: “Sar si phare e barvalenđe te den ande Devlesko carstvo!”

24 E učenikurja začudisajle pe godova so phendas. Zato o Isus palem phendas lenđe: “Čhavralen mungralen, sar si phare te den ande Devlesko carstvo. 25 Maj loće si e kamilaće te naćhel kroz e suvjaće kan nego e barvalešće te del ande Devlesko carstvo.”

26 E učenikurja još maj but začudisajle, thaj phučenas jek avres: “Pa ko askal šaj te spasil pes?”

27 A o Isus dikhla pe lende thaj phendas: “E manušenđe si godova nemoguće, ali e Devlešće naj, kaj e Devlešće si sa moguće.”

28 Askal o Petar phendas e Isusešće: “Ake, amen muklam sa thaj teljardam pale tute.”

29 Askal o Isus phendas: “Čače phenav tumenđe, svako ko mukla pesko ćher, ili pe phralen, ili pe phejen, ili pe dade thaj pe deja, ili pe čhavren, ili pe njive pale mande thaj pale Bahtali nevimata, 30 akana, ande akaja vrjama, sigurno dobila šel drom majbut: ćhera, phrala, pheja, deja, čhavra, thaj phuvja. Ali sa godolesa avena vi e progonurja, a ande vrjama savi avela, večno trajo. 31 A but okola save si akana prve, avena poslednje, a okola poslednje avena prve.”

O Isus po trito drom mothol pale piro smrto thaj pale piro vaskrsenje

(Mt 20,17–19; Lk 18,31–34)

32 Kana o Isus thaj lešće učenikurja teljardine karingal o Jerusalim, a o Isus džalas angle lende, e učenikurja sas začudime kaj džal ando Jerusalim, a okolen save džanas pale leste lijas e dar.

O Isus palem lijas e dešuduje učenikonen pe rig thaj motholas lenđe so avela lesa: 33 “Ake das ando Jerusalim. Okote man, e Čhaves e Manušešće, predaina ande vas e šorvale rašajenđe thaj e učiteljenđe e Mojsiješće zakonestar thaj von osudina man po smrto. Askal predaina man ke okola save naj židovurja 34 thaj von marena muj mandar, čhungarena man, bičuina man, thaj mudarena man. Ali me trin đes pale godova uštava andar e mule.”

O Isus sikavel sar te služisaras averenđe

(Mt 20,20–28)

35 Askal avile dži ko Isus o Jakov thaj o Jovano, e Zevedejevešće čhave, thaj phendine lešće: “Učiteljina, kamas te ćeres pale amende sa so zamolisa tut.”

36 A o Isus phučla len: “So kamen te ćerav pale tumende?”

37 A von phendine lešće: “Muk amen te bešas tusa kana deja ande ćiri nebesko slava, pe počasne thana, jek pe ćiri desno rig a aver pe ćiri levo rig.”

38 A o Isus phendas lenđe: “Či džanen so manđen. Dali šaj pijen andar o tahtaj andar savo me pijava ili te bolen tumen sago kaj me bolava man?”

39 A von phendine: “Šaj.” Pe godova o Isus phendas lenđe: “Ej čače pijena andar o tahtaj patnje andar savo me pijava thaj bolena tumen ande patnje sago kaj me bolava man. 40 Ali naj mungro te odrediv ko bešela pe mungri levo ili desno rig. Godola thana pripadin okolenđe pale kaste o Del odredisardas.”

41 Kana godova ašundine e aver deš učenikurja, holjajle po Jakov thaj po Jovano.

42 O Isus akharda len peste thaj phendas lenđe: “Tumen džanen kaj okola save inćaren pe kaj si e manušenđe vladarja, vladin pe lende, thaj okola save si majbare lendar volin te gospodarin lenca. 43 Ali maškar tumende nek či avel gajda, nego savo kamel te avel majbaro maškar tumende, neka avel tumaro sluga. 44 Thaj ko kamel te avel maškar tumende prvo, neka savorenđe avel robo. 45 Kaj ni me, o Čhavo e Manušesko, či avilem te služin manđe nego te me služiv averenđe, thaj te dav mungro trajo sar poćin pale e but manuša.”

O Isus sastarel e kores

(Mt 20,29–34; Lk 18,35–43)

46 Askal aresline ando gav o Jerihon. Kana o Isus, lešće učenikurja thaj o but o them inkljenas andar o Jerihon, pašo drom bešelas o koro prosijako, savo akhardolas Vartimej, so značil e Timejesko čhavo. 47 Kana ašunda kaj godova naćhel o Isus andar o Nazaret, počnisarda te čhol muj: “Isuse e Davidešće Čhaveja, smiluisar tut manđe!”

48 But džene opomeninas les te ačhel, ali vo još majzurale čholas muj: “E Davidešće Čhaveja, smiluisar tut manđe!”

49 O Isus ačhilo thaj phendas: “Akharen les akaring!” Von akhardine e kore manuše thaj phendine lešće: “Hrabro, ušti! O Isus akharel tut.”

50 O koro manuš čhuda pestar o ogrtači, huklo pe pungre thaj avilo anglo Isus.

51 O Isus phučla les. “So kames te ćerav pale tute?” O koro manuš phendas: “Učiteljina, kamav te šaj te dikhav.”

52 A o Isus phendas lešće: “Dža, ćiro paćipe sastarda tut!”

Thaj o koro odma šaj dićhelas, thaj teljarda dromesa palo Isus.

11

O Isus del ando Jerusalim sar o Mesija

(Mt 21,1–11; Lk 19,28–40; Jn 12,12–19)

1 Kana o Isus thaj lešće učenikurja avile majpaše dži ko Jerusalim thaj aresle paše ke gava Vitfaga thaj ke Vitanija, pe maslinsko gora, bičhalda pire duje učenikonen anglal. 2 Phendas lenđe: “Džan ando gav savo si angle tumende. Sar den ande leste, araćhena e phangle magare pe savo khonik či jašisarda. Putaren e magare thaj anen les akaringal. 3 A ako vareko phučel tumen: ‘sostar godova ćeren?’, tumen phenen: ‘Trubul e Gospodešće, ali vo sigo boldela les.’ ”

4 E učenikurja đele thaj arakhline e phangle magare pale kapija, avri po sokako, thaj putardine les.

5 A varesošće manuša save okote ačhenas phučline len: “Sostar putren e magare?”

6 A e učenikurja phendine lenđe gajda sar o Isus phendas lenđe te mothon, thaj e manuša mukline len po miro. 7 Askal andine ko Isus e magare, thaj čhutine prekal leste pire ogrtača, a o Isus bešlo pe leste.

8 But manuša buljarenas pire ogrtača po drom, a varesave katar e manuša buljarenas zelene krandže save čhindine ando polje.

9 E manuša save džanas anglo Isus thaj pale leste čhonas muj:

“ ‘Hosana!*

Blagoslovime okova savo avel ando alav e Gospodesko!’

10 Blagoslovime si o carstvo amare pradadesko e Davidesko savo avel!

‘Hosana e Devlešće ande visina!’ ”

11 Gajda o Isus dijas ando Jerusalim thaj đelo ando Hramo thaj sa razgledilas, ali sar sas već kasno, đelotar e dešuduje apostolenca ande Vitanija.

O Isus del romaja e smokva savi či dija piro plodo

(Mt 21,18–19)

12 Thejara o đes teljardine andar e Vitanija, a o Isus bokhajlo. 13 Dadural dikhla jećhe smokva savi sas sa ande patrja thaj đelo dži late te araćhel vareso pe late te hal. Ali kana avilo late, či arakhlas pe late khanči osim laće patrja, kaj još nas e vrjama te e smokva bijanel pesko plodo.

14 Askal o Isus phendas e smokvaće: “Dži ko veko neka khonik majbut či hal ćiro plodo tutar!” A godova ašundine vi lešće učenikurja.

O Isus tradel e trgovconen andar o Hramo

(Mt 21,12–17; Lk 19,45–48; Jn 2,13–22)

15 Kana avile palem ando Jerusalim, o Isus dijas ande avlija e Hramošći thaj ačhilo te tradel avri andar o Hramo savoren save okote ćinenas thaj bićinenas thaj delas mujal e sinije kolenđe kaj phađenas e love, a kolenđe kaj bićinenas e golubonen haravelas lenđe klupe. 16 Thaj khonikašće či mukla te inđarel vareso kroz e Hramošći avlija te bićinel.

17 Askal lijas te sikavel len: “Naj li ramome ando Sveto lil: ‘Mungro ćher akhardola molitveno ćher pale sa o them?’ A tumen ćerdine lestar than kaj ćiden pe e razbojnikurja!”

18 A kana ašundine pale godova e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar, ačhile te roden način sar te mudaren e Isuse, kaj daranas lestar andar godova kaj sa o them divilas pe lešće sikavipešće.

19 Kana peli e rjat, o Isus thaj lešće učenikurja inkljistine andar o gav.

Sa so mangas ande molitva o Del dela men

(Mt 21,20–22)

20 Kana o Isus thaj lešće učenikurja aver detharin naćhenas paše okoja smokva, line sama kaj e smokva šućili andar o koreno.

21 A o Petar askal dija pe gođi thaj phendas e Isusešće: “Dik učiteljina! Šućili e smokva savja dijan romaja!”

22 O Isus phendas lenđe: “Nek avel tumen paćipe ando Del. 23 Vi čače phenav tumenđe, ko god phenel akale goraće: ‘Vazde tut thaj čhude tut ando more!’ thaj či sumnjil ande piro ilo, nego paćal kaj avela gajda sar phendas – gajda avela lešće. 24 Andar godova phenav tumenđe: sa so roden ande tumare molitve, paćan kaj primina, thaj avela tumenđe dino. 25 Thaj kana len te molin tumen, jartosaren te si tumen vareso protiv varekaste, te vi tumenđe tumaro nebesko Dad jartol tumare bezeha.” 26 [A te tumen či jarton averenđe, askal ni tumaro nebesko Dad či jartola tumenđe.]

E Židovske vođe či paćan kaj e Isuse si vlast katar o Del

(Mt 21,23–27; Lk 20,1–8)

27 Thaj palem o Isus thaj lešće učenikurja avile ando Jerusalim. Kana o Isus phiravelas pes pe avlija e Hramošći, avile dži leste e šorvale rašaja, e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e starešine, 28 thaj phučline les: “Ande kašći vlasti ćeres akava? Ko dija tut vlast te ćeres kasave stvarja?”

29 A o Isus phendas lenđe: “Vi me phučava vareso tumen, te tumen mothodine manđe. Vi me mothava tumenđe ande kašći vlast ćerav akava. 30 Dali o Del phendas e Jovanošće te bolel e manušen, ili e manuša phendine lešće te ćerel godova? Phenen manđe akava!”

31 A von ačhile maškar peste te raspravin: “Te phendam ‘o Del phendas lešće’, phučela men ‘Sostar askal či paćajine lešće?’

32 A či kamas te phenas kaj e manuša phendine lešće. Ipak daranas katar o them, kaj savora inćarenas kaj o Jovano sas čačo proroko.”

33 Andar godova phendine e Isusešće: “Či džanas.”

Askal o Isus phendas lenđe: “Ni me askal či phenava tumenđe ande kašći vlast ćerav akava!”

12

E prispodoba pale bilačhe vinogradarja

(Mt 21,33–46; Lk 20,9–19)

1 Askal o Isus počnisarda te ćerel lenđe svato ande paramiče sago kaj si akaja: “Jek manuš zasadisardas vinograd, ogradisarda les e ogradava, hanadas ande leste than kaj gnječila pe e drak, thaj vazdas stražarsko kula. Askal o vinograd iznajmisardas e vinogradarenđe thaj đelotar dur. 2 Kana avili e vrjama pale berba, bičhaldas pire slugos te lel katar e vinogradarja o deo katar e drak savi pripadil lešće. 3 Ali e vinogradarja astardine e slugos, mardine les thaj tradine les palpale čuče vastenca. 4 O gospodari e vinogradesko bičhaldas aver slugos. Ali e vinogradarja pharadine lesko šoro thaj ladžardine les. 5 Askal bičhalda vi e trito slugos, ali les mudardine. Bičhaldas lenđe vi bute e aver slugen, ali e vinogradarja jećhen mardine, a averen mudardine.

6 Thaj ačhilo les samo još jek: lesko volime čhavo. Po krajo bičhaldas vi les, kaj gindisarda: ‘Mungre čhave sigurno poštuina.’

7 Ali kana e vinogradarja dikhline les phendine jek avrešće: ‘Akava si o nasledniko. Hajde te mudaras les, thaj o nasledstvo ačhela amenđe.’ 8 Astardine les, mudardine les thaj lesko telo čhudine avri andar o vinograd.

9 So akana ćerela o gospodari e vinogradesko? Avela thaj mudarela godole vinogradaren, a o vinograd dela ando najam aver vinogradarenđe.

10 Sigurno čitosardine ando Sveto lil akava:

‘O bar savo e zidarja odbacisarde

postanisarda bar e temeljesko.*

11 O Gospod godova ćerda,

thaj čudesno si ande amare jakha’?”

12 E židovske vođe askal rodenas način sar te astaren e Isuse kaj džangline kaj godoja paramiči si namenime lenđe. Ali daranas katar o them. Andar godova đeletar thaj mukline les.

O Isus ćerel svato palo porez

(Mt 22,15–22; Lk 20,20–26)

13 Pale godova e židovske vođe bičhaldine ko Isus varesave farisejen thaj e Irodešće manušen te šaj optužin e Isuse kaj phendas vareso bilačhe.

14 Von avile leste thaj phendine: “Učiteljina, džanas kaj tu mothos o čačipe, thaj kaj naj san pe khonikašći rig niti dićhes ko si ko, nego čačipeja sikaves e theme palo drom e Devlesko. Dali amen e Židovurja trubul te das e carošće o porez ili či trubul? Dali te poćinas o porez ili te či poćinas?”

15 A o Isus džangla kaj si licemerne thaj phendas lenđe: “Sostar kamen te crden man ande tumari zamka? Anen manđe e kovanica savjava poćinen o porez te dikhav lat thaj phenava tumenđe.”

16 Andine leste e kovanica, a vo phučla len: “Kasko si akava šoro thaj natpiso pe kovanica?” A von phendine lešće, “E carosko.”

17 Askal o Isus phendas lenđe: “Den e carošće so si e carosko, a e Devlešće so si e Devlesko.” Pe godova von zadivisajle lešće.

O Isus sikavel palo uštipe andar e mule

(Mt 22,23–33; Lk 20,27–40)

18 Askal avile ko Isus varesave sadukeja save phenen kaj naj uštipe andar e mule, thaj phučline les: 19 “Učiteljina, o Mojsije ramosarda amenđe te mulo varekasko phral thaj mućel e romnja, a nas len čhavra, lesko phral trubul te oženil pe godole romnjasa sar voj bijandasas čhaves savo avela nasledniko e mulesko thaj te inđarel lesko prezime.

20 Sas gajda efta phrala. O prvo phral oženisajlo thaj mulo, a nas les čhavra. 21 Askal o dujto phral oženisajlo lešće udovicava, ali vi vo mulo, a či mukla čhavren pale peste. Isto dogodisajlo vi e trito phralešće. 22 Thaj ni jek katar e efta phral či mukla pale peste čhavra. Po krajo muli vi e romnji. 23 Thaj kana e manuša uštena andar e mule, kašći romnji voj avela? Kaj, sa e phral sas oženime isto romnjasa.”

24 O Isus phendas lenđe. “Ande zabluda sen, pale godova kaj či haćaren o Sveto lil ni e Devlešći sila. 25 Kaj, kana e manuša uštena andar e mule, či ženina pe niti udajina pe, nego avena sago e anđelurja ando nebo. 26 A palo uštipe andar e mule, sigurno čitosardine ande Mojsiješći knjiga, kaj ramol palo okova grmo, kana o Del phendas e Mojsiješće: ‘Me sem o Del e Avraamesko, e Isakosko thaj e Jakovesko’, save dumut muline. 27 A o Del naj o Del e mulengo, nego o Del e džudengo. Tumen sen prema godova ande bari zabluda.”

O Isus sikavel savi si majvažno zapovest

(Mt 22,34–40; Lk 10,25–28)

28 Varesavo učitelj e zakonesko avilo thaj ašundas lenđi rasprava. Kana dikhla sar o Isus lačhe phendas lenđe, phučla les: “Savi si majvažno zapovest katar sa e zapovesti?”

29 O Isus phendas lešće: “Majvažno si akaja: ‘Ašun, Izraele, o Gospod amaro Del si jedino Del. 30 Voli e Gospode, ćire Devle, saste ćire ileja, ćire saste dušava, ćire saste gođasa thaj ćire saste snagava.’ 31 A dujto si zapovest: ‘Voli ćire pašutne sago korkoro tut.’ Naj majbare zapovesti katar akala duj.”

32 O učitelj e zakonesko phendas lešće: “Lačhe phendan, učiteljina. Si tut pravo kana phenes kaj si samo jek Del thaj kaj naj aver osim leste.” 33 Te volis e Devle ćire saste ileja, saste gođasa, saste snagasa thaj te volis ćire pašutnes sago korkoro tut majvažno si katar sa e žrtve paljenice thaj katar sa aver žrtve.

34 Kana o Isus ašundas sar o manuš mudro ćerel svato, phendas lešće: “Tu naj san dur katar e Devlesko carstvo.” Katar godoja vrjama khonik majbut či usudisajlo khanči te phučel les.

O Hristo si e Davidesko Čhavo thaj lesko Gospod

(Mt 22,41–46; Lk 20,41–44)

35 Kana o Isus sikavelas e theme ando Hramo, phučla len: “Sostar e učitelja e Mojsiješće zakonestar phenen kaj si o Hristo samo čhavo e carosko Davidesko? 36 Korkoro o David pherdo e Sveto Duhosa, phendas:

‘Phenel o Gospod mungre Gospodešće:

Beš pe mungri počasno desno rig

dok či čhav ćire dušmajen tale ćire pungre.’

37 Ako o korkoro David akharda e Hristo pire Gospodeja, sar askal šaj o Hristo te avel lesko potomko?” A o but o them oduševime ašunenas les.

O Isus upozoril pire učenikonen pe zakonešće učitelja

(Mt 23,1–36; Lk 20,45–47)

38 Dok sikavelas len, o Isus phendas lenđe: “Len tumen sama katar e učitelja e zakonešće. Von volin te o them dićhel len ande kuč ogrtačurja thaj te o them časno pozdravil len pe trgurja. 39 Volin te bešen pe počasne thana ande sinagoge thaj pe gozbe. 40 Von čoraren e udovicenđe ćhera thaj godova učharen gajda kaj lungo molin pe e Devlešće. Pale godova avena kaznime majbut katar sa aver.”

E čori udovica ando hramo

(Lk 21,1–4)

41 Pale godova o Isus đelo thaj bešlo ando hramo dži ke kutija kaj ćidenas pe e love thaj dićhelas sar o them čholas ande late love. A e but barvale manuša čhonas but love. 42 Askal avili jek čori udovica thaj čhuta andre duj bakarne lovora save vredinas zurale cara.

43 Askal o Isus akhardas peste pire učenikonen, thaj phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe: akaja čori udovica čhuta andre majbut love nego savora aver. 44 Kaj, savora von dine katar piro viško, a voj gajda čori dijas sa so sas lat.”

13

O Isus majanglal mothol okova so avela

(Mt 24,1–2; Lk 21,5–6)

1 Kana o Isus inkljelas andar o Hramo, jek katar lešće učenikurja phendas lešće: “Učiteljina, Dik! Čefal šukar bara katar o Hramo thaj sošći šukar građevina!”

2 A o Isus phendas lešće: “Dićhes akala bare građevine? Čače phenav tumenđe, či ačhela katar akava ni bar pe bareste. Sa avela harado.”

O Isus phenel e učenikonenđe kana teljarena e nevolje

(Mt 24,3–14; Lk 21,7–19)

3 Kana o Isus bešelas pe Maslinsko gora, pe okoja rig katar o Hramo, o Petar, o Jakov, o Jovan thaj o Andrija phučline les pe rig: 4 “Phen amenđe, kana godova avela thaj savo znako si kaj sa akava pherdola?”

5 A o Isus ačhilo te mothol lenđe: “Len sama te na vareko hohavel tumen. 6 But džene avena ande mungro alav thaj phenena: ‘Me sem o Mesija’ thaj e bute manušen hohavena. 7 Kana ašunena pale raturja thaj e glasurja pale raturja, na daran, kaj sa godova moraš te avel, ali godova još naj o krajo. 8 Kaj o them uštela po them thaj o carstvo uštela po carstvo. E phuv ćhinola pes pe razne riga thaj avela bok. Akava si samo o početko e mukengo sago kana e manušnji džal te bijanel.

9 Ali tumen len sama pe tumende! Kaj avena dine pe sudurja thaj marena tumen ande sinagoge. Inkalena tumen angle vladarja thaj angle carurja andar godova kaj sen mungre sledbenikurja. Godova avela tumenđe prilika te svedočin pale mande. 10 E Bahtali nevimata trubul majsigo te propovedil pe sa e themenđe. 11 A kana inđarena tumen te sudin tumenđe, na han briga majanglal so phenena, kaj avela tumenđe dino so te phenen. Mothon okova so avela tumenđe dino ande godova časo kaj či ćerena svato tumen, nego o Sveto Duho.

12 O phral e phrale dela po mudaripe, a o dad pire čhavre. E čhavra uštena pe pire dada thaj pe pire deja thaj dena len po mudaripe. 13 Savora mrzana tumen zbog mande, ali ko god ačhel verno dži ko krajo avela spasime.

Bari nevolja

(Mt 24,15–28; Lk 21,20–24)

14 A kana dićhena ‘e grozota savi anel uništenje’ sar ačhel po than kaj či tromajasas te avel askal okola save si ande Judeja, neka našen ande gore. (Ko akava čitol neka haćar so phenel pe!) 15 Ko avela opre po ćher, nek na fuljel te del ando ćher te lel vareso, 16 thaj ko avela ande njiva, neka na boldel pe te lel o ogrtači! 17 Teško e khamne manušnjenđe thaj okolenđe save još den čuči e čhavren ande godola đesa! 18 Nego molin tumen te tumaro našipe či avel ando ivend. 19 Kaj ande godola đesa avela nevolje save nas sar o Del stvorisarda o them sa dži akana, niti posle avela. 20 Thaj te o Gospod či harnjarel o brojo godole đesengo, khonik či ačhilosas džudo. Ali harnjarda godola đesa, zbog okola manuša saven o Del losardas.

21 A te askal vareko phendas tumenđe: ‘Ake o Hristo si akate!’ ili: ‘Eke okote si!’, na paćan. 22 Kaj uštena e but hohamne mesije thaj e hohamne prorokurja thaj ćerena znakurja thaj čudurja te šaj hohaven, ako si moguće, vi e Devlešće izabrane manušen. 23 Len sama pe tumende! Kaj ake sa majanglal phenav tumenđe!

O avipe e Devlešće Čhavesko

(Mt 24,29–35; Lk 21,25–33)

24 A ande godola đesa – posle akale nevolje –

‘O kham kaljola,

thaj o čhonut majbut či sijola.

25 E čereja perena katar o nebo

thaj e nebeske sile avena uzdrmome’.

26 Askal e manuša dićhena e Čhave e manušešće sar avel ande oblakurja e silava thaj e bare slavava. 27 Vo askal bičhalela e anđelen thaj ćidela pire losarde manušen katar sa e štar riga e themešće, katar o krajo e phuvjako dži ko krajo e nebesko.”

O Isus mothol paramiči pale smokva

28 “Sićon katar e smokva. Kana laće krandže kovljon thaj mućen pešće patrja, džanen kaj paše si o milaj. 29 Gajda vi tumen kana dićhen kaj si akate sa akava so phendem tumenđe, džanen kaj si vo paše anglo vudar. 30 Čače phenav tumenđe: akava pokoljenje či naćhela dok sa akava či avela. 31 O nebo thaj e phuv naćhena, ali mungre alava či naćhena.”

O đes thaj e vrjama savi či džanel pe

(Mt 24,36–44)

32 “A savo si godova đes thaj vrjama khonik či džanel, ni e anđelurja po nebo, pa čak niti o Čhavo, već samo Dad. 33 Aven džungade thaj len sama, kaj či džanen kana avela godoja poslednjo vrjama. 34 Godova si sago kana o manuš džaltar po drom, a pesko ćher mućel te vodin lešće sluge. Askal sa jek slugašće zapovedil so trubun te ćere, a e manušešće kaj lelas sama po vudar phendas te čhol straža. 35 Dakle aven džungade, kaj či džanen kana o gospodari avela ćhere – dali avela talerjat, ili ande opaš e rjat, ili kana e bašne ašundona, ili ande detharin – 36 te na avel iznenada thaj te na araćhel tumen sar soven.

37 A so phenav tumenđe, savorenđe phenav: ačhen džungade!”

14

Zavera protiv o Isus

(Mt 26,1–5; Lk 22,1–2; Jn 11,45–53)

1 Sas duj đesa dži ke pasha thaj dži ko prazniko e bikvascošće mangrengo. E šorvale rašaja thaj e učitelja e zakonešće rodenas sar te astaren e Isuse po hohaipe thaj te mudaren les. 2 Phenenas: “Či tromas te ćeras godova dok si o prazniko, te či pobunil pe o them.”

E manušnji pripremil e Isusesko telo palo prahope

(Mt 26,6–13; Jn 12,1–8)

3 A o Isus sas ande Vitanija thaj halas ando ćher e Simonesko saves sas guba. Askal avili dži leste jek manušnji e ćuposa savo sas ćerdo katar o kuč bar, ande savo sas zurale kuč mirisno ulje savo sas ćerdo katar o čisto nard. Putardas o ćupo thaj čordas o ulje pe Isusesko šoro.

4 A varesave katar e učenikurja holjajle zbog godova thaj ačhile maškar pende te mothon: “Sostar akava mirisno ulje gajda rspil pe? 5 Godova ulje šaj bićinda pe pale majbut katar jek bršešći poćin,* a e love šaj dine sas pe e čore manušenđe.”

Thaj čhutine muj pe late.

6 A o Isus phendas: “Mućen lat po miro! Sostar ćeren te avel laće neprijatno? Voj ćerda manđe lačho delo. 7 Kaj čore manušen uvek avela tumen maškar tumende thaj šaj te pomožina lenđe kana got kamena, a man či avela tumen uvek tumenca. 8 Voj ćerda so voj šaj: majanglal makhlas mungro telo palo prahope. 9 Čače phenav tumenđe: kaj god po them propovedila pe e Bahtali nevimata, mothola pe vi pale akava so voj ćerda, sago uspomena pe late.”

O Juda ćerel plano sar te izdail e Isuse

(Mt 26,14–16; Lk 22,3–6)

10 Askal o Juda Iskariotski, jek katar e dešuduj učenikurja, đelo ke šorvale rašaja te izdail lenđe e Isuse. 11 A von, kana ašundine, raduisajle thaj obećisardine kaj dena les love. Katar askal o Juda počnisarda te rodel lačhi vrjama te izdail les.

O Isus bičhalel e duje učenikonen ando Jerusalim te pripremin e pasha

(Mt 26,17–25; Lk 22,7–14, 21–23; Jn 13,21–30)

12 Po prvo đes kana sas o prazniko e bikvascošće mangrengo, kana delas pe čhurjasa o pashalno bakhro, e učenikurja phučline e Isuse: “Kaj kames te džas te pripremisaras tuće te has e pashalno večera?”

13 O Isus askal bičhaldas pire duj učenikonen e alavenca: “Džan ando gav ando Jerusalim okote malavena manušes savo inđarel ando ćupo paj. Džan pale leste, 14 pa ande savo ćher del andre, tumen phenen godole domaćinešće: ‘O Učitelj phučel ande savi soba šaj te hal e pashalno večera pire učenikonenca?’ 15 Vo sikavela tumenđe bari soba opre po sprato savi si pripremime. Okote spremin amenđe e večera.”

16 E učenikurja đele ando gav thaj arakhline sa sar o Isus phendas lenđe thaj okote ćerdine e pashalno večera.

O Juda izdail e Isuse

17 Talerjat, o Isus avilo e dešuduje učenikonenca.

18 Dok hanas pale sinija, o Isus phendas lenđe: “Čače phenav tumenđe, kaj jek tumendar savo akana hal manca, izdaila man.”

19 E učenikurja zurale ražalostisajle thaj jek pale avreste phučenas les: “Te naj sem me godova?”

20 A o Isus phendas lenđe: “Godova si jek tumendar e dešudujendar, savo bolel o mangro manca ando isto čaro. 21 Kaj o me o Čhavo e Manušesko, moraš te merava sago kaj ramol pale mande ando Sveto lil. Ali teško okolešće savo izdail man e Čhaves e Manušešće. Pale leste avilosas majlačhe te nikada či ni bijandilosas.”

Poslednjo večera

(Mt 26,26–30; Lk 22,15–20; 1. Kor 11,23–25)

22 Dok hanas, o Isus lija o mangro, zahvalisarda pale leste thaj phagla les, askal dijas pire učenikonenđe thaj phendas: “Len, akava si mungro telo.”

23 Askal lijas tahtaj mol, zahvalisarda e Devlešće thaj dijas pire učenikonenđe thaj savora piline andar o tahtaj.

24 Thaj phenelas lenđe: “Akava si mungro rat, rat savo potvrdil o savezo thaj savo čhordol pale butende. 25 Čače phenav tumenđe: či majbut pijava mol sa dži ke okova đes kana pijava tumenca nevi mol ande Devlesko carstvo.”

26 Askal e điljenca slavisardine e Devle thaj teljardine karingal e maslinsko gora.

O Isus mothol kaj o Petar izdaila les

(Mt 26,31–35; Lk 22,31–34; Jn 13,36–38)

27 A o Isus phendas lenđe: “Savora tumen mućena man, kaj o Del phenel ando Sveto lil:

‘Mudarava e pastire thaj e bakhre našena.’

28 Ali kana uštava andar e mule, džava angle tumende ande Galileja.”

29 A o Petar phendas lešće: “Vi ako savora mućen tut, me či mukava tut!”

30 A o Isus phendas lešće: “Čače phenav tuće ađes, još akaja rjat, maj sigo nego so o bašno dujto data zakukuričil, trin drom hohaveja kaj či pindžares man.”

31 Ali o Petar još maj odlučno phendas: “Čak vi ako trubul te merav tusa, nikada či odrekniva man tutar!” A gajda mothonas vi savora aver.

O Isus molil pe ande Getsimanija

(Mt 26,36–46; Lk 22,39–46)

32 Askal aviline ando masleniko savo akhardolas Getsimanija. A o Isus phendas pire učenikonenđe: “Bešen akate dok me džav te molima!” 33 Pesa inđarda e Petre, e Jakove, thaj e Jovano. Askal lija les e bari žalost thaj sas lešće pharo. 34 Thaj phendas lenđe: “Mungri duša si žalosno dži ko smrto. Ačhen akate, na soven thaj stražarin.”

35 Askal đelo cara majdur, pelo e mujesa dži ke phuv thaj molisajlo, te ako si moguće, či naćhel kroz e patnja savi ažućarel les.

36 Molisajlo: “Abba! Dade! Tu sa šaj. Le mandar akava tahtaj patnje! Ali neka či avel mungri volja, nego ćiri.”

37 Askal bolda pe ke pire učenikurja, arakhla len sar soven thaj phendas e Simone Petrešće: “Soves li Simone? Našti ačhilan džungado ni jek sato te stražaris? 38 Ačhen džungade, stražarin thaj molin tumen, te na peren ando iskušenje. O duho si spremno ali o telo si slabo.”

39 O Isus palem đelotar lendar thaj molisajlo iste alavenca. 40 Kana palem bolda pe ke učenikurja, arakhla len sar soven. Lenđe jakha phandadonas thaj či džangline so te phenen lešće.

41 Kana bolda pe po trito drom, phendas lenđe: “Zar još soven thaj odmorin tumen? Dosta sas! Avilo o časo! Ake man, e Čhave e Manušešće, predain ande vas e bezehalenđe. 42 Ušten! Ake, mungro izdajniko avel!”

Aviline te astaren e Isuse

(Mt 26,47–56; Lk 22,47–53; Jn 18,3–12)

43 Dok o Isus još motholas, areslo o Juda, jek katar e dešuduj učenikurja, a lesa avilo vi o but o them, e mačonenca thaj e rovljenca, saven bičhaldine e šorvale rašaja, e učitelja e zakonešće thaj e starešine. 44 O Juda, lesko izdajniko, majanglal dija len znako: “Okova saves čumidav, godova si. Astaren les thaj inđaren les e stražarenca.”

45 Thaj čim avilo dži ko Isus, o Juda phendas lešće: “Učiteljina” thaj čumida les.

46 Pe godova e manuša čhutine pire vas po Isus thaj astardine les. 47 A jek katar e učenikurja, savo ačhelas okote paše, inkalda o mačo thaj peklas e bare rašaješće slugos thaj čhinda lesko kan.

48 A o Isus phendas lenđe: “Aviline pe mande sago po razbojniko e mačonenca thaj e rovljenca te astaren man. 49 A svako đes semas tumenca ando Hramo thaj sikavavas, ali či astardine man. Sa akava sas te pherdol okova so ramol pale mande ando Sveto lil.”

50 Pe godova sa e učenikurja mukline e Isuse thaj našline.

51 A pale leste džalas jek terno manuš savo sas nango thaj učhardo samo e kuč čaršapeja. Kana vi les line te astaren, 52 vo čhudas pestar o čaršapo thaj našlo nango.

O Isus anglo Baro sudo

(Mt 26,57–68; Lk 22,54–56, 63–71; Jn 18,13–14, 19–24)

53 E Isuse andine anglo baro rašaj, thaj okote ćidine pe sa e šorvale rašaja, e starešine thaj e učitelja e zakonešće. 54 A o Petar dadural džalas pale leste thaj dija ande avlija e bare rašaješći. Bešlo okote zajedno e slugenca thaj tatolas paše jag.

55 A e šorvale rašaja thaj o sasto veće rodenas varesavo dokaz protiv o Isus, te šaj osudin les po smrto, ali či arakhline khanči protiv leste. 56 But manuša hohamne svedočinas protiv leste, ali lengo svedočanstvo či slažolas pe.

57 Askal uštiline varesave manuša thaj počnisardine hohave te svedočin protiv leste: 58 “Ašundam les sar mothol: ‘Haravava akava Hramo, saves ćerdine e manušenđe vas, thaj pale trin đes vazdava aver, save či ćerena e manušešće vas.’ ”

59 Ali ni godova lengo svedočanstvo či slažolas pe.

60 O baro rašaj askal ačhilo maškare maškar lende, thaj phučla e Isuse: “Sostar khanči či mothos? So akava akala manuša svedočin protiv tute?”

61 A o Isus samo ačhelas thaj khanči či motholas.

O baro rašaj palem phučla les: “San tu o Hristo, Čhavo e Blagoslovime Devlesko?”

62 A o Isus phendas: “Sem. Thaj dićhena man, e Čhave e Manušešće, sar bešav pe desno počasno rig e Svemoguće Devlešći thaj avav pe nebeske oblakurja.”

63 Pe godova o baro rašaj pharada pe peste e drze thaj phučlas: “So trubul men majbut svedokurja? 64 Ašundine les sar hulil! So mothon?”

A von savora phendine kaj si došalo thaj kaj zaslužisarda smrto.

65 Varesave počnisardine te čhungaren les, te učharen lesko muj thaj denas le dab dumukhenca thaj marenas muj lestar: “Proreknisar ko dija tut dab?”

Askal astardine les e sluge thaj mardine les e palmenca po muj.

O Petar odreknil pe katar o Isus

(Mt 26,69–75; Lk 22,56–62; Jn 18,15–18, 25–27)

66 Dok o Petar sas tele ande avlija, avili jek sluškinja e bare rašaješći. 67 Kana dikhla e Petre sar tatol paše jag, lačhe dikhla pe leste thaj phendas: “Vi tu sanas okole Isuseja andar o Nazaret!”

68 A o Petar hohada: “Či džanav niti haćarav so phenes.” Thaj inkljisto ando prvo deo e avlijako. A o bašno askal zakukuričisarda.

69 Kana e sluškinja dikhla les, palem phendas okolenđe save okote ačhenas: “Okova manuš si jek lendar!”

70 A o Petar palem phenelas kaj naj. Cara majposle, vi okola aver manuša save sas okote mothonas e Petrešće: “Tu san čače jek lendar, kaj san vi tu andar e Galileja!”

71 A o Petar ačhilo te del pe romaja thaj te hal solah: “Či pindžarav godole manuše pale savo phenen.”

72 Thaj odma pale godova o bašno po dujto drom zakukuričisarda, a o Petar dija pe gođi so phendas lešće o Isus: “Maj sigo nego so o bašno duj data zakukuričil, trin drom odreknija tut mandar.” Thaj askal ačhilo zurale te rovel.

15

E Isuse anen anglo Pilato

(Mt 27,1–2, 11–14; Lk 23,1–5; Jn 18,28–38)

1 Thaj odma rano ande detharin ćerdine svato maškar phende e šorvale rašaja, e starešine, e učitelja palo Mojsijesko zakon thaj o sasto Baro veće. Phangline e Isuse thaj inđardine les ko Pilato savo sas rimsko upravniko.

2 O Pilato phučla les: “Dali san tu o caro e Židovengo?” A o Isus phendas lešće: “Tu korkoro phenes.” 3 A e šorvale rašaja došarenas e Isuse pale but godova.

4 O Pilato palem phučla les: “Naj tut khanči te phenes pe akava? Dik pale so sa došaren tut.”

5 Ali o Isus majbut khanči či motholas lešće, gajda kaj o Pilato but začudisajlo.

O Isus si osudime po smrto

(Mt 27,15–26; Lk 23,13–25; Jn 18,39–19,16)

6 A o Pilato svako brš po prazniko mućelas andar o phanglipe jećhe manušes saves o them rodasas lestar. 7 Ando phanglipe askal sas vi varesavo manuš savo akhardolas Varava zajedno e razbojnikonenca save ande pobuna ćerdine mudaripe. 8 O them avilo thaj rodenas katar o Pilato te ćerel okova so vo obično ćerelas po prazniko.

9 A o Pilato phučla len: “Dali kamen te mukav tumenđe e Židovsko caro?”

10 Džanelas kaj e šorvale rašaja predaisardine leste e Isuse andar e zavist.

11 Ali e šorvale rašaja pherdine e manušengo šoro te roden te mućel lenđe majradije e Varava.

12 A o Pilato palem phučla len: “A so kamen te ćerav akalesa saves akharen caro e Židovengo?”

13 A von čhutine muj: “Razapnisar les!”

14 “Ali andar soste?” Phučlas o Pilato: “Sosko bilačhipe ćerda?” Ali von još majzurale čhonas muj: “Razapnisar les!”

15 A o Pilato, zbog godova kaj kamlas te ugodil e themešće, mukla andar o phanglipe e Varava, a e Isuse dija te izbičujin thaj te razapnin les po trušul.

E vojnikurja maren muj e Isusestar

(Mt 27,27–31; Jn 19,2–3)

16 Askal e vojnikurja inđardine e Isuse ande palata, pindžardi sago pretorijum, thaj ćida pes okote sasti četa vojnikurja. 17 Dine po Isus grimizno ogrtači, a po šoro čhutine lešće khuvdi kruna katar e kangre. 18 Askal marenas muj lestar thaj mothonas: “Nek trajil o caro e Židovengo!” 19 Denas les dab e trskasa po šoro, čhungarenas pe leste, perenas pe koča thaj ćerenas pe kaj klanjinpe lešće. 20 Kana ačhiline te maren muj lestar, askal fuljardine lestar o grimizno ogrtači thaj dine pe leste lešće drze thaj inđardine les te razapnin les po trušul.

E Isuse razapnin po trušul

(Mt 27,32–44; Lk 23,26–43; Jn 19,17–27)

21 Varesavo manuš andar e Kirinija naćhelas okotar kaj boldelas pe andar e njive. Vo akhardolas Simon thaj sas dad e Aleksandresko thaj e Rufosko. E vojnikurja tradine les te inđarel e Isusesko trušul. 22 Askal andine e Isuse dži ko than savo akhardol Golgota (so značil “lobanja”). 23 Denas les mol hamime e smirnava te loćaren lešće e duk, ali vo či kamlas te pel. 24 Askal razapnisardine les, a lešće drze razdelisardine gajda kaj čhudine kocka pale lende, te dićhen ko so lela. 25 Sas inja saturja ande detharin kana razapnisardine les. 26 Okote sas o natpis pe savo ramolas lešći doš: “Caro e Židovengo”. 27 Zajedno lesa razapnisardine vi duje razbojnikonen, jećhe katar lešći desno rig a avres katar lešći levo rig. 28 [Godolesa ispunisajlo okova so sas ramome ando Sveto lil: “Dićhenas pe leste sago pe zločincurja.”]

29 E manuša kaj naćhenas okotar kušenas les. Ćerenas e šoresa pe leste thaj mothonas: “Ej, tu kaj haraves o Hramo thaj ande trin đes vazdes les, 30 spasisar akana korkoro tut thaj fulji katar o trušul.”

31 Gajda marenas muj lestar vi e šorvale rašaja thaj e učitelja palo Mojsijesko zakon thaj jek avrešće phenenas: “Averen spasisardas, a korkoro pes našti spasil! 32 Neka akana godova Hristo, Caro e Izraelosko, fuljel katar o trušul, te dikhas thaj te paćas!”

Gajda vređonas les čak vi okola kaj sas lesa razapnime.

O Isus merel po trušul

(Mt 27,45–56; Lk 23,44–49; Jn 19,28–30)

33 Ando mismeri mukla pe o tunjariko pe sasti phuv thaj sas sa dži ke trin saturja palo mismeri.

34 Ande trin saturja o Isus ando baro glaso čhuta muj: “Eloi, Eloi, lama sabahtani?”, so značil: “Devla mungreja, Devla mungreja, sostar muklan man?”

35 A kana varesave kaj ačhenas okote ašundine akava, phendine: “Dićhen, akharel e proroko Ilija!”

36 A jek manuš prastaja te bolel o sunđer ando šut, čhuta les pe trska, dija e Isuse te pel thaj motholas: “Ažućaren te dikhas dali avela o Ilija te fuljarel les!”

37 A o Isus čhuta muj andar o baro glaso, thaj mukla pesko đi.

38 Askal e firanglja ande svetinja e hramošći pharadili po opaš, katar opral dži tele.

39 Kana o rimsko kapetano savo ačhelas anglo Isus ašundas sar o Isus čhuta muj thaj gajda mukla pesko đi, phendas: “Akava manuš vi čače sas Čhavo e Devlesko!”

40 A sa godova dadural dićhenas vi varesave manušnja. Maškar lende sas e Marija andar e Magdala, e Marija e dej e majterne Jakovešći thaj o Josije, thaj e Saloma. 41 Von džanas pale leste thaj pomožinas les dok sas ande Galileja. Akate sas vi but aver manušnja save avile lesa ando Jerusalim.

E Isusesko prahope

(Mt 27,57–61; Lk 23,50–56; Jn 19,38–42)

42 Kana već skoro perelas o tunjariko, pošto sas đes kana ćerenas pe e pripreme, godova sas đes majsigo o savato, 43 o Josif andar e Arimateja, savo sas ugledno člano andar o Baro veće savo vi korkoro ažućarelas e Devlesko carstvo, bi darako đelo anglo Pilato thaj manglas lestar e Isusesko telo. 44 O Pilato sas začudime kaj o Isus već mulo thaj akhardas e kapetano te phučel les kozom si sar o Isus mulo. 45 Kana ašunda godova katar o kapetano askal dijas e Isusesko mulo telo e Josifešće. 46 O Josif ćindas čaršapo, fuljarda e Isusesko telo katar o trušul, paćarda les ando čaršapo thaj čhuta les ando limori savo sas isklesime ande stena. Askal čhuta o bar po vudar e limoresko. 47 A e Marija andar e Magdala thaj e Marija e dej e Josiješći dićhenas kaj čhutine e Isusesko telo.

16

O Isus uštel andar e mule

(Mt 28,1–8; Lk 24,1–12; Jn 20,1–10)

1 Kana nakhlo o savato, e Marija andar e Magdala, e Marija e deja Jakovešći thaj e Saloma ćindine mirisno pomast te maćhen e Isusesko telo. 2 Pa detharinako rano prvo đes ando kurko čim inkljisto o kham, đele po limori.

3 Thaj dromesa phučenas jek avrja: “Ko lela amenđe o bar majdur katar o vudar e limoresko?”

4 Ali kana aresline, dikhline kaj o bar sas već spidino majdur katar o limori vi ako sas godova zurale baro bar. 5 Kana dine andre ando limori, dikhline pe desno rig terne manuše ande parne haljina sar bešel. E manušnja darajle.

6 A vo phendas lenđe: “Na daran! Tumen roden e razapnime Isuse andar o Nazaret. Vo naj akate. Uštilo andar e mule! Ake dićhen o than kaj pašljolas. 7 Ali tumen džan thaj phenen lešće učenikonenđe, thaj e Petrešće: ‘O Isus džal angle tumende ande Galileja. Okote dićhena les, sago vi kaj phendas tumenđe.’ ”

8 E manušnja inkljistine andar o limori thaj našline okotar kaj astarda len o izdrape thaj e dar gajda khonikašće khanči či phendine, kaj daranas.*

[Ande varesave katar e majpurane rukopisurja naj akala stihurja 9–20.]

O Isus sikadol pire učenikonenđe

(Mt 28,9–10; Jn 20,11–18)

9 [Kana o Isus uštilo andar e mule detharinako rano prvo đes ando kurko, majsigo sikadilo e Marijaće andar e Magdala, andar savi majsigo trada efta bilačhe duhonen.

10 Voj đeli thaj javisarda godova okolenđe save sas lesa, a save akana tugujin thaj roven. 11 Kana von ašundine kaj si o Isus džudo thaj kaj voj dikhla les, či paćajine.

O Isus sikavel pe e duje učenikonenđe

(Lk 24,13–35)

12 Pale godova e Isusesko izgled promenisajlo thaj sikadilo pire duje učenikonenđe dok džanas ande aver gav. 13 Kana pindžardine les, boldine pe thaj godova javisardine aver učenikonenđe, ali ni lenđe či paćajine.

E učenikonengo poslanje

(Mt 28,16–20; Lk 24,36–49; Jn 20,19–23; Dap 1,6–8)

14 Pale godova o Isus sikadilo e dešuduje apostolenđe dok hanas pale sinija. Thaj ukorisarda len pale lengo bipaćipe thaj lenđe zurale ile kaj či paćajine okolenđe save dikhline les nakon so uštilo andar e mule.

15 Askal phendas lenđe: “Džan pe sasto them thaj propovedin e Bahtali nevimata sa e themešće! 16 Ko paćala thaj bolel pe, spasila pe, a ko či paćala, osudila pe. 17 A akala čudesne znakurja pratina okolen save paćan: ande mungro alav tradena e bilačhe duhonen andar e manuša, ćerena svato neve čhibjenca, 18 lena e sapen ande vas, ako vareso otrovno pijen, či naudila lenđe, čhona pire vas pe nasvale manuša thaj von sastona.”

O Isus vazdino ando nebo

(Lk 24,50–53; Dap 1,9–11)

19 Pale godova kana o Gospod Isus godova phendas lenđe, sas vazdino ando nebo thaj bešlo pe Devlešći desno rig.

20 E učenikurja đele thaj propovedinas e Bahtali nevimata pe sa e thana. A o Gospod pomožilas lenđe thaj prekal lende potvrdilas pire alava e čudesne znakonenca save pratinas len.]

* 11,9 Hosana ando hebrejsko originali značil: “Spasisar amen, molisaras tut”.

* 12,10 Ando orginali ramol: “zaglavno bar”

* 14,5 Ando orginalno teksto ramol: “trin šela denarja”

* 16,8 Varesave katar e majpurane grčke rukopisurja akate završin. Varesave rukopisurja save aven majposle silen akava majharno završetko: “Ali ubrzo avile e manušnja thaj sa mothodine e Petrešće thaj e aver učenikonenđe. Pale godova o Isus korkoro bičhaldas e učenikonen katar o istok dži ko zapad e sveto porukasa savi nikada či propadnila, te e manuša zauvek šaj aven spasime!”

Luka

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

E Lukašći bahtali nevimata

1

Uvod

1 Poštuime Teofile, ramov tuće zbog godova kaj but džene line te ramon okola događajurja save o Del obećisarda majsigo prekal e prorokurja, a save dogodisajle maškar amende. 2 Von godova ramosardine prema okova so majanglal phendine e očevicurja thaj sluge e Alavešće. 3 Zato vi me odlučisardem Teofile, te ramov tuće sa po redo, pošto pomno sa katar o početko istražisardem, 4 gajda aveja sigurno kaj si okova sikavipe savo primisardan pouzdano.

O anđelo navestil kaj bijandola o Jovano savo bolela

5 Ande vrjama kana vladilas o Judejsko caro o Irod, sas varesavo rašaj savo akhardolas Zaharije andar e Avijasko rašajesko redo. A lešći romnji sas isto andar e Aronosko pleme. Lako alav sas Jelisaveta. 6 A liduj sas pravedne anglo Del, thaj trajinas sa po zakono thaj pe okova so sas odredime anglo Gospod, bi manako. 7 A nas len čhavra, kaj e Jelisaveta našti ačhelas khamni, a liduj već phurile.

8 Jek đes kana o Zaharija služilas e Devlešće ando Hramo kaj po dužnost avilo o redo kana lešći grupa rašaja trubunas te služin, 9 prema e rašajengo običaj odabirisardine les gajda kaj čhudine e kocka te del ando Svetište e Gospodesko te kadil. 10 Pale vrjama kana kadilas pe ando Hramo, sa o them sas avri thaj molinas pe.

11 A e Zaharijašće sikadilo o anđelo e Gospodesko savo ačhelas pe desno rig e žrtvenikosko katar savo kadilas pe. 12 Kana dikhla les o Zaharije, zurale darajlo.

13 A o anđelo phendas lešće: “Na dara, Zaharija! Kaj si ašundi ćiri molitva: ćiri romnji e Jelisaveta bijanela tuće čhave thaj tu de les alav Jovan. 14 Zbog leste aveja bahtalo thaj radosno thaj e buten raduila lesko bijandipe, 15 kaj avela baro anglo Gospod. Či pijela mol niti pimo savo matarel. Pherdola e Sveto Duhosa još ando đi pire dejako. 16 Vo boldela e but Izraelconen e Gospodešće lenđe Devlešće. 17 Džala anglo Gospod sago glasniko pherdo duho thaj sila, sago o proroko Ilija. Pomirila e daden lenđe čhavenca a e nepokorne umurja boldela gajda te prihvatin o razumnost okolengo save si pravedne. Pripremila e theme pale e vrjama kana o Gospod avela.”

18 A o Zaharija phendas e anđelošće: “Sar me džanava kaj godova avela čače? Kaj me sem purano thaj e romnji mungri dija ande pire purane brš.”

19 A o anđelo phendas lešće: “Me sem o anđelo Gavrilo, savo ačhav anglo Del te služiv thaj bičhaldo sem te ćerav svato tusa thaj te javiv tuće akaja bahtali nevimata. 20 A akana andar godova kaj či paćajan zanemija thaj našti ćereja svato dži ko đes dok či avel e vrjama pale godova thaj mungre alava či pherdon.”

21 A o them ažućarelas avri e Zaharija thaj začudisajle so gaći zadržisajlo ando svetište e Hramosko. 22 A kana napokon inljisto, našti ćerelas svato, nego e znakonenca probisarda te phenel lenđe so sas ando Hramo thaj von haćardine kaj sas les viđenje ando svetište e Hramosko.

23 Thaj kana završisajle e đesa lešće službaće ando Hramo o Zaharije đelotar ćhere. 24 A posle godola đesa, lešći romnji e Jelisaveta ačhili khamni thaj pandž čhon či inkljelas avri andar piro ćher thaj motholas: 25 “O Gospod milostivo dikhla pe mande kaj fuljardas mandar o ladžavo anglo them.”

O anđelo navestisarel kaj bijandola o Isus Hristo

26 Kana e Jelisaveta sas khamni šov čhon, o Del bičhaldas e anđele Gavrilo ando cikno galilejsko gav savo akhardolas Nazaret, 27 ke Marija savi sas još čhej thaj sas mangli palo manuš, savo akhardolas Josif, savo sas potomko e carosko Davidosko.

28 Kana o anđelo dijas late andre phendas laće: “Raduisar tut, kaj o Del si pherdo milosti prema tute! O Gospod si tusa.”

29 Pe godola alava e Marija uznemirisajli thaj počnisarda te gindil so značil godova pozdrav.

30 A o anđelo phendas laće: “Na dara Marija! Kaj o Del iskažisardas tuće piri ljubav.” 31 Ake ačheja khamni thaj bijaneja čhave saves deja alav Isus. 32 Vo avela baro thaj akhardola Čhavo e Majbare Devlesko thaj o Gospod Del dela les autoriteto te vladil sago o caro David savo sas lesko prapapo. 33 Vo vladila e Jakovešće plemenova dži ko veko thaj lešće carstvošće či avela krajo.

34 A e Marija phendas e anđelošće: “Sar godova avela kana sem još čhej?”

35 A o anđelo phendas laće: “O Sveto Duho fuljela pe tute thaj e sila e Majbare Devlešći avela pe tute thaj zasenila tut. Zato vi okova savo bijandola avela sveto thaj akhardola o Čhavo e Devlesko. 36 Ake vi ćiri bibi e Jelisaveta, ačhili khamni ande piri purani vrjama thaj avela lat čhavo. Okoja isto manušnji pale savi phenenas kaj našti avel lat čhavra, već si šov čhon khamni. 37 Kaj, e Devlešće khanči naj nemoguće!”

38 A e Marija phendas lešće: “Ake, sluškinja sem e Gospodešći, neka avel manđe pe ćire alava.”

Thaj o anđelo đelotar latar.

E Jelisaveta pindžardas kaj o čhavro ande Marijako đi si o Mesija

39 Varesave đesa majposle e Marija siđardas ande gorsko krajo e Judejako. 40 Kana aresli okote dija ande Zaharijasko ćher thaj pozdravisajli e Jelisavetava.

41 Kana e Jelisaveta ašunda e Marijako pozdrav, o čhavro huklo ando lako đi, a e Jelisaveta pherdili e Sveto Duhosa. 42 Pale godova e bahtatar čhuta muj e bare glasosa: “Majblagoslovime san tu, Marijo, katar sa e manušnja thaj blagoslovime o čhavro ande ćiro đi. 43 Savi čast si man, te tu e dej mungre Gospodešći aves mande! 44 Kaj ake čim ćiro pozdrav avilo dži ke mungre kan, e bahtatar o čhavro huklas ande mungro đi. 45 Blago tuće kaj paćajan kaj pherdola okova so phendas tuće o Gospod!”

E Marija slavil e Devle

46 E Marija askal phendas:

“Barjarel e duša mungri e Gospode!

47 Thaj raduil pe o duho mungro e Devlešće mungre Spasitelješće.

48 Kaj milostivo dikhla pe mande pe piri ponizno sluškinja,

katar akana sa e manuša akharena man blagoslovime.

49 Kaj o silno Del, savesko si alav sveto,

ćerda manđe baro lačhipe.

50 Kaj o Del si milostivo;

e milost lešći si katar e čang dži ke čang okolenđe save daran lestar.

51 Pire moćno vastesa ćerel silne dela

thaj odbacisardas pestar okolen save si barikane ande pire ile.

52 Čhudas tele katar o prestolje e vladaren,

a vazdas e poniznen.

53 E bokhalen čaljarda e lačhipeja,

a e barvalen mukla čuče vastenca.

54 Huklo ando pomoć pire slugenđe e Izraelconenđe

thaj či bistardas te avel milostivo

55 sago kaj obećisarda amare prapaponenđe,

e Avramešće thaj lešće potomkonenđe dži ko veko.”

56 A e Marija ačhili ke Jelisaveta varekaj katar trin čhon thaj askal bolda pe ćhere.

Bijandilo o Jovano savo bolelas

57 A e Jelisavetaće avili e vrjama te bijanel thaj bijanda čhaves. 58 Kana ašundine laće komšije thaj laći familija kaj o Gospod sas gajda lačho thaj milostivo prema late, raduisajle zajedno lasa. 59 A kana e čhavres sas ohto đes o them ćida pes po obred te obrezin e čhavre. Thaj line te den les alav Zaharija, sago kaj bučhol lesko dad.

60 Ali e Jelisaveta phendas: “Na! Lesko alava avela Jovan!”

61 A von phendine laće: “Pa khonik ande ćiri familija či bučhol gajda.” 62 Zato e znakonenca phučline e čhavrešće dades sar vo kamel te del alav e čhavres.

63 O Zaharija manglas e pločica pe savi šaj te ramol thaj ramosarda: “Jovan si lesko alav.”

Thaj savora začudisajle.

64 Thaj odma o Del putardas lesko muj thaj oslobodisardas lešći čhib thaj o Zaharija počnisarda te ćerel svato thaj te slavil e Devle.

65 A e Devlešći dar lija sa lenđe komšijen po gorsko krajo e judejako thaj ćerelas pe svato pale akala događaja. 66 Thaj savora save ašundine pale akala događaja, gndinas thaj phučenas pe ande peste: “So avela katar akava čhavro? Čače si o vas e Gospodesko pe leste.”

E Zaharijasko proročanstvo

67 O Zaharije, o dad e čhavresko, pherdilo e Sveto Duhosa, thaj prorokuisardas alavenca:

68 “Blagoslovime o Gospod o Del e Izraelosko

kaj avilo thaj izbavisarda pire theme!

69 Vazdas amenđe silno spasitelje

andar o potomstvo pire slugasko e Davidesko,

70 sago kaj dumut obećisarda

po muj pire svete prorokonengo

71 kaj izbavila men katar amare dušmaja

thaj andar e vas savorenđe save mrzin men.

72 Sas milostivo amare pradadenđe

thaj ispunisardas piro sveto savezo,

73 e solah savi dija e Avramešće amare pradadešće.

74 Izbavisarda men andar amare dušmajenđe vas,

te šaj služisaras lešće bi darako,

75 ando svetost thaj ande pravda angle leste dokle god sam džude.

76 A tu, Jovane čhaveja mungreja, akhardoja proroko e Majbare Devlesko

kaj džaja anglo Gospod te lačhares lesko drom.

77 Sikaveja e Devlešće theme sar te pindžaren o spasenje

kroz o jartipe lenđe bezehendar.

78 Zbog e bari milost amare Devlešći,

osvanila amenđe andar e visine e nevi detharin

79 te anel svetlo okolenđe save trajin ando tunjariko thaj ande dar katar o smrto

thaj te upravisares amare korakurja po drom e mirosko.”

80 A o čhavro Jovano barjolas thaj zuravolas ando duho. Kana barjilo, trajilas ande pustinja sa dok či započnisardas e javno služba angle Izraelcurja.

2

E Isusesko bijandipe

(Mt 1,18–25)

1 Ande godoja vrjama kana bijandilo o Jovano, inkljisti e zapoved katar o rimsko caro Avgusto te sa o them savo trajilas ando Rimsko carstvo avel ramome ando popis stanovništva. 2 Akava sas o prvo zapis kana o Kvirinije vladilas e Sirijava. 3 Sa e manuša teljardine ande pire gava te ramon pe palo popis.

4 Gajda vi o Josif teljardas andar o gav Nazaret andar e galilejsko regija, ando Vitlejem e judejsko regija kaj sas o David bijando, kaj o Josif sas potomko e carosko Davidesko 5 te prijavil pe palo zapis zajedno pire verenicasa e Marijasa savi sas khamni. 6 Dok sas ando Vitlejem avili laći vrjama te bijanel, 7 thaj bijandas pire prvo čhaves, paćarda les thaj čhuta les ande jasle kaj nas than ande gostijonica.

E anđelurja navestisaren e pastirenđe e Isusesko bijandipe

8 Ande godoja isto regija savi sas paše pašo Vitlejem sas e pastirja save inćarenas e raćaći straža pe pašnjakurja ke pire bakhre. 9 Andar jekhvar o anđelo e Gospodesko ačhilo maškar lende thaj obasjaisarda len e slava e Gospodešći, a von zurale darajle.

10 A o anđelo phendas lenđe: “Na daran! Kaj ake, anav tumenđe e Bahtali nevimata pe bari bah sa e themešće. 11 Kaj ađes bijandilo tumenđe o Spasitelj, savo si o Gospod Hrist ando gav kaj bijandilo o caro David! 12 Ake o znako pe savo pindžarena les: araćhena e čhavre paćarde sar pašljol ande jasle.”

13 Ande data e anđelošće pridružisajli e bari vojska anđelurja thaj slavinas e Devle alavenca:

14 “Slava e Devlešće ande nebeske visine,

thaj pe phuv miro e themešće savenca si o Del zadovoljno!”

15 Čim e anđelurja boldine pe ando nebo, e pastirja phenenas jek avrešće: “Hajde džas dži ko Vitlejem, te dikhas so godova okote dogodisajlo, so phendas amenđe o Gospod.”

16 Sigo aviline ando than o Vitlejem thaj arakhline e Marija, thaj e Josife thaj e čhavres savo pašljol ande jasle. 17 A kana dikhline e čhavres, e pastirja phendine savorenđe sa so o anđelo phendas lenđe palo čhavro. 18 A savora save ašunenas e pastiren divisajle okolešće so phenenas pale godova čhavro. 19 A e Marija sa akala alava araćhelas ande piro ilo thaj stalno gindilas pale lende 20 Pale godova e pastirja boldine pe palpale, hvalinas thaj slavinas e Devle pale sa so dogodisajlo sago kaj vi phendas lenđe o anđelo.

21 A kana avilo o ohtoto đes sar o čhavro bijandilo, trubujine te obrezin e čhavres, thaj dine les alav Isus, sago kaj phendas o anđelo dok još e Marija či ačhili khamni.

O Isus thaj e Marija ando Hramo te pheren o zakono

22 Kana navršisajle e đesa katar lengo šilaipe prema e Mojsijesko zakon o Josif thaj e Marija inđardine e čhavres ando Jerusalim te predain les e Gospodešće 23 (sago kaj si ramome ando zakono e Gospodesko: “Svako prvo bijando, a muško čhavo neka posvetil pe e Gospodešće”) 24 thaj den e žrtva (sago kaj phenel e Gospodesko zakon: “duj grlice ili duj terne goluburja”).

O Simeon dićhel e Mesija thaj prorokuil

25 Ande godoja vrjama trajilas ando Jerusalim varesavo manuš savo akhardolas Simeon. Vo sas zurale pravedno thaj pobožno manuš thaj ažućarelas te avel o Mesija te spasil e Izraelcen. O Sveto Duho sas pe leste 26 thaj objavisarda lešće kaj či merela dok či dićhel e Gospodešće Mesija. 27 Potaknime katar o Sveto Duho avilo ando Hramo baš kana o dad thaj e dej anenas e čhavre e Isuse te izvršin okova so rodelas o Mojsijesko zakon. 28 O Simeon lija e čhavres ande pire vas thaj hvalisarda e Devle alavenca:

29 “Akana, Gospode, šaj me ćiro sluga te merav ando miro

sago kaj phendan.

30 Kaj e jakha mungre dikhline o spasenje ćiro,

31 savo pripremisardan angle sa o them,

32 o svetlo te prosvetlil aver themen

pe slava ćire themešći e Izraelošći.”

33 E Isusesko dad thaj lešći dej divisajle okolešće so o Simeon phenelas pale leste.

34 O Simeon askal blagoslovisarda len thaj phendas e Isusešće dejaće e Marijaće: “O Del odredisardas pale akava čhavro te e but e manušenđe ando Izrael avel palo propast thaj butenđe palo vaskrsenje. Vo si odredime te avel e Devlesko znako, ali o but o them odbacila les. 35 Akava avela sar te sikadon e gindimata save si garade ande but e ile. A vi tuće korkoraće o mačo hvarela ćiro ilo.”

E Ana hvalil e Devles palo Mesija

36 A okote sas vi e Devlešći proročica savi akhardolas Ana, e Fanuilovešći čhej, voj sas andar e Asiresko pleme thaj sas zurale purani. Trajilas pire romesa samo efta brš, 37 a pale godova trajilas korkoro sar udovica dži ke ohtovardeš thaj štar brš. Voj sas stalno ando Hramo, služilas e Devlešće đeseja thaj e raćava, postilas thaj molilas pe. 38 Thaj samo so o Simeon završisarda vi voj avili thaj hvalilas e Devles thaj phenelas palo Isus savorenđe save ažućarenas te o Del otkupil o Jerusalim.

39 Kana o Josif thaj e Marija dine gata so sas po zakono e Gospodesko, boldine pe ande Galileja ando piro gav Nazaret. 40 A o čhavro Jovano barjolas thaj zuravolas thaj pherdolas mudrost, a e milost e Devlešći sas pe leste.

E Marija thaj o Josif roden e Isuse ando Hramo

41 E Isusesko dad thaj lešći dej svako brš džanas ando Jerusalim ande đesa kana sas o prazniko Pasha. 42 A kana sas e Isuse dešuduj brš, von aviline Lesa ando Jerusalim te slavin o prazniko. 43 Kana sas gata godola đesa, thaj kana boldenas pe ćhere, o čhavro Isus ačhilo ando Jerusalim, a o Josif thaj e čhavrešći dej e Marija či džangline kaj si vo. 44 Nego gndisardine kaj si e društvosa anglal. Kana nakhlo već jek đes phiripe počnisardine te roden les maškar e familija thaj maškar okola kasa džanenas. 45 Sar či arakhline les boldine pe ando Jerusalim te roden les. 46 Thaj o trito đes arakhline les ando Hramo sar bešel maškar e učitelja thaj čholas kan lende thaj phučelas len. 47 A savora save ašunenas les divisajle lešće gođaće thaj lešće odgovorenđe.

48 Kana dikhline les začudisajle, a lešći dej phendas lešće: “Čhaveja! Sostar ćerdan amenđe gadava? Ake me thaj ćiro dad e darasa rodam tut.”

49 A o Isus phendas lenđe: “Sostar rodine man zar či džangline kaj me trubul te avav ando ćher mungre Dadesko?”

50 Ali von či haćardine so o Isus kamlas te phenel lenđe.

51 Askal bolda pe lenca ando Nazaret thaj čholas kan lende. A e dej lešći lelas sama pe sa akala događajurja ande piro ilo. 52 A o Isus napreduilas ande mudrost thaj barjolas ande milost anglo Del thaj anglo them.

3

O Jovano savo bolelas pripremil o drom palo Isus

(Mt 3,1–12; Mk 1,1–8; Jn 1,19–28)

1 Sas dešupandžto brš sar vladilas o caro Tiberija e rimske carstvosa, o Pontije Pilato vladilas e judejava, o Irod vladilas e galilejava, a lesko phral o Filip vladilas ande Itureja thaj ande Trahonitada, o Lisanije vladilas ande Avilina, 2 o Ana thaj o Kajafa sas e šorvale rašaja, a o Del askal objavisarda piro alav e Jovanošće e Zaharijašće čhavešće ande pustinja. 3 Thaj o Jovano savo bolelas nakhlas e sasti okolina oko e reka e Jordan thaj propovedilas e themešće kaj e manuša trubun te obratin pe e Devlešće te jartol lenđe bezeha thaj te bolen pe. 4 Sago kaj ramol ando Sveto lil e prorokosko Isaijasko:

“Vo si o glaso savo čhol muj ande pustinja:

‘Pripremin o drom palo Gospod,

vorton e staze pale leste!

5 Neka svako dolina pherdol

a svako gora neka slegnilpe!

Sa e banđe droma neka ispravin pe

thaj e grbave droma postanina ravne.

6 Thaj svako manuš dićhela o spasenje savo avel katar o Del.’ ”

7 O Jovano phenelas okolenđe save avenas te bolen pe: “Tumen e sapešće čhavra! Koli upozorisarda tumen te našen katar e Devlešći bari holji savi avel? 8 Sikaven tumare trajosa thaj tumare delenca kaj odvoisajle katar o bezeh thaj kaj obratisajle e Devlešće. Na hohaven tumen kaj si tumenđe dosta te phenen: ‘Amen sam e Avramešće potomkurja,’ kaj phenav tumenđe kaj o Del šaj vi katar akala bara te vazdel čhavra e Avramešće.” 9 Kaj o tover e Devlešće sudosko već si čhutino po koreno e kaštesko. Svako kaš savo či bijanel lačhe plodurja čhinela pe thaj čhudela pes ande jag.

10 Askal o them phučla les: “So askal te ćeras?”

11 A o Jovano phendas lenđe: “Kas si duj gada neka del jek okole kas naj. Thaj kas si habe neka del okoles kas naj.”

12 Aviline vi e carinikurja te o Jovane bolel len thaj phendine lešće: “Učiteljina, so amen te ćeras?”

13 A o Jovane phendas lenđe: “Na roden majbut porezo nego so odredil tumenđe e vlast.”

14 E vojnikurja isto phučline: “A amen so te ćeras?”

A vo phendas lenđe: “Khonikastar na len love pe sila, na optužin khonikas hohamne thaj aven zadovoljno tumare poćinava.”

15 Ande godoja vrjama o them ažućarelas e Mesija thaj savora ande pire ile phučenas pe te naj možda o Jovano Mesija. 16 Zato o Jovano phendas savorenđe: “Me bolava tumen e pajesa, ali avel vareko pale mande ko si majmoćno mandar, kašće me naj sem dostojno ni e haravlja pe sandale te putrav. Vo bolela tumen e Sveto Duhosa thaj e jagasa. 17 Vo si spremno te losarel o kućin e đivesko katar e pleva. O điv ćidela thaj spremila ande piri žitnica, a e pleva dela jag e jagasa savi našti mudardol.” 18 Thaj but kasave opomene o Jovano phendas e themešće thaj navestilas lenđe e Bahtali nevimata.

19 A o Irod o vladari kas o Jovano ukorisarda zato kaj lijas e Irodijada savi sas romnji lešće phralešći, thaj pale sa aver bilačhimata save ćerda, 20 pe sa godova još vi e Jovane čhuda ande tamnica.

O Jovano bolel e Isuse

(Mt 3,13–17; Mk 1,9–11)

21 Kana o Jovano bolelas sa e themes, bolape vi o Isus. Dok o Isus molisajlo, putajlo o nebo, 22 thaj fuljisto pe leste o Sveto Duho ando telesno obliko sago golubo, thaj andar o nebo ašundilo o glaso savo phendas: “Tu san mungro voljeno Čhavo. Tu san mungri bah!”

E Isusesko poreklo

(Mk 1,1–17)

23 Kana o Isus započnisardas e javno služba katar o Del, sas les varekaj katar trijanda brš. Inćarelas pe kaj si o Isus čhavo e Josifesko.

O Josif sas e Ilijesko čhavo,

24 o Ilija sas e Matatesko čhavo,

a o Matat e Levijesko čhavo,

o Levije sas e Melhijesko čhavo,

o Melhi sas e Janajesko čhavo,

o Janaj e Josifesko čhavo,

25 o Josif sas e Matatesko čhavo,

o Matatija sas e Amosesko čhavo,

o Amos sas e Naumasko čhavo,

o Naum sas e Eslijesko čhavo,

o Eslija sas e Nangejesko čhavo,

26 o Nangej sas e Maatesko čhavo,

o Maat sas e Matatijesko čhavo,

o Matatija sas e Semeinasko čhavo,

o Semein sas e Josihesko čhavo,

o Josih sas e Jodasko čhavo,

27 o Joda sas e Joananesko čhavo,

o Joanan sas e Risasko čhavo,

o Risa sas e Zorovavelesko čhavo,

o Zorovavel sas e Salatilesko čhavo,

o Salatiil sas e Nirijasko čhavo,

28 o Niri sas e Melhijesko čhavo,

o Melhi sas e Adijasko čhavo,

o Adi sas e Kosamesko čhavo,

o Kosam sas e Elmadamesko čhavo,

o Elmadam sas e Iresko čhavo,

29 o Ir sas e Isusesko čhavo,

o Isus sas e Eliezeresko čhavo,

o Eliezer sas e Jorimesko čhavo,

o Jorim sas e Matatesko čhavo,

o Matat sas e Levijesko čhavo,

30 o Levije sas e Simeonesko čhavo,

o Simeon sas e Judasko čhavo,

o Juda sas e Josifesko čhavo,

o Josif sas e Jonamesko čhavo,

o Jonam sas e Eliakimesko čhavo,

31 o Eliakim sas e Melejasko čhavo,

o Meleja sas e Menasko čhavo,

o Mena sas e Matatesko čhavo,

o Matata sas e Natanesko čhavo,

o Natan sas e Davidesko čhavo,

32 o David sas e Jesejesko čhavo,

o Jesej sas e Jovidesko čhavo,

o Jovid sas e Voozesko čhavo,

o Vooz sas e Salmonesko čhavo,

o Salmon sas e Naasonesko čhavo,

33 o Naason sas e Aminadavesko čhavo,

o Aminadav sas e Adminesko čhavo,

o Admin sas e Arnijesko čhavo,

o Arni sas e Esromesko čhavo,

o Esrom sas e Faresesko čhavo,

o Fares sas e Judasko čhavo,

34 o Juda sas e Jakovesko čhavo,

o Jakov sas e Isakosko čhavo,

o Isak sas e Avraamesko čhavo,

o Avram sas e Taresko čhavo,

o Tara sas e Nahoresko čhavo,

35 o Nahor sas e Seruhesko čhavo,

o Seruh sas e Ragavesko čhavo,

o Ragav sas e Falekesko čhavo,

o Falek sas e Everesko čhavo,

o Ever sas e Salasko čhavo,

36 o Sala sas e Kainamesko čhavo,

o Kainam sas e Arfaksadesko čhavo,

o Arfaksad sas e Simesko čhavo,

o Sim sas e Nojesko čhavo,

o Noje sas e Lamehesko čhavo,

37 o Lameh sas e Matusalinesko čhavo,

o Matusalin sas e Enohesko čhavo,

o Enoh sas e Jaretesko čhavo,

o Jaret sas e Malaleilesko čhavo,

o Malaleil sas e Kainamesko čhavo,

38 o Kainam sas e Enosesko čhavo,

o Enos sas e Sitesko čhavo,

o Sit sas e Adamesko čhavo,

o Adam sas e Devlesko čhavo.

4

O beng iskušil e Isuse

(Mt 4,1–11; Mk 1,12–13)

1 O Isus, pherdo e Sveto Duhosa, bolda pe katar e reka Jordan thaj o Sveto Duho inđardale ande pustinja, 2 okote o beng iskušilas les štarvardeš đesa thaj khanči či hala pale godoja vrjama, a kana nakhline godola đesa vo bokhajlo.

3 A o beng phendas lešće: “Ako san Čhavo e Devlesko, phen akale barešće te postanil mangro.”

4 A o Isus phendas lešće: “Ando Sveto lil ačhel ramome: ‘Či trajil o manuš samo katar o mangro.’ ”

5 O beng inđarda les pe vuči gora thaj sikadas lešće sa e carstvurja akale themešće ando treno e jakhako. 6 Thaj phendas lešće o beng: “Tuće dava sa akaja vlast thaj e slava lenđi, kaj si manđe predaime thaj me šaj te dava len kašće me kamav. 7 Ako peres pe koča angle mande thaj slavis man, sa avela ćiro.”

8 A o Isus phendas lešće: “Ando Sveto lil ačhel ramome: ‘De koča samo anglo Gospod ćiro Del, thaj jedino les slavi.’ ”

9 Thaj o beng inđarda les ando Jerusalim thaj čhuta les po vrho e Hramosko thaj phendas lešće: “Ako san tu Čhavo e Devlesko, čhude tut katar tele 10 kaj ando Sveto lil ramol:

‘Pire anđelenđe zapovedila pale tute

te len sama pe tute’,

11 thaj:

‘von pe vas inđarena tut

te či pećes e pungresa ando bar.’ ”

12 A o Isus phendas lešće: “Ramome si vi akava: ‘Na iskušisar e Gospode ćire Devle.’ ”

13 Thaj kana o beng završisarda te iskušil les, đelotar lestar pale varesošći vrjama.

O Isus bolda pe ande galilejako krajo

(Mt 13,53–58; Mk 6,1–6)

14 O Isus bolda pe ando galilejako krajo pherdo e Sveto Duhošće silava thaj o glaso pale leste buljilo pe sasto godova krajo. 15 Sikavelas pe lenđe sinagoge, thaj savora šukar mothonas pale leste.

O Isus sas tradino andar o Nazaret

(Mt 13,53–58; Mk 6,1–6)

16 Thaj avilo ando gav savo akhardolas Nazaret kaj barilo thaj pe piro običaj ando savato dija ande sinagoga thaj uštilo te čitol, 17 a dine les o lil katar o proroko Isaija, putardas o lil thaj arakhla o than kaj si ramome:

18 “O Duho e Gospodesko si pe mande

zato makhlas mungro šoro e uljeja thaj bičhalda man

te anav e Bahtali nevimata e čorenđe,

bičhalda man te propovediv e phanglenđe kaj avena oslobodime,

thaj e korenđe kaj dićhena,

a e mučime kaj avena oslobodime

19 thaj te proglasiv o brš milosti e Gospodesko”.

20 Phandada o Lil, dija les ko sluga thaj bešlo te sikavel, a savora save sas ande sinagoga dićhenas pe leste. 21 Thaj počnisarda te phenel lenđe: “Ađes akava Lil savo ašundine tumare kanenca pherdilo.”

22 Savora phenenas sa majšukar pale leste thaj divinas pe e šukar alavenđe kaj inkljenas andar lesko muj thaj phenenas:

“Naj li akava o čhavo e Josifesko?”

23 Askal phendas lenđe: “Tumen manđe bi sumnjako mothona akaja poslovica: ‘Doktorina! Sastar korkoro tut!’ Ćer vi akate ande ćiro gav kaj barilan so ašundam kaj ćerdan ando Kafarnaum.”

24 Askal ačhilo majdur te mothol: “Čače phenav tumenđe: ‘Nijek proroko či lačhe avilo ande piro gav kaj bajrilo.’

25 A čače phenav tumenđe: E but udovice sas ando Izrael ande vrjama kana sas o Ilija proroko, askal o nebo phandadilo pe trin brš thaj šov čhon thaj sas bari bok pe sasti phuv e Izraelošći. 26 Ali nijećhaće lendar nas bičhaldo o Ilija osim varesave udovicaće ando gav Sarepta, savo sas ando Sidonsko krajo. 27 Thaj but gubavcurja sas ando Izrael pale vrjama kana sas o Jelisej proroko ali ni jek lendar či sastilo nego samo o Neman andar e Sirija.”

28 Thaj savora ande sinagoga zurale holjajle kana ašundine akava. 29 Uštile thaj tradine les avri andar o gav thaj inđardine les po vrho e gorako kaj sas sazidome lengo gav te čhuden les opral. 30 Ali vo nakhlo maškar lende thaj đelotar.

O Isus tradel e nečiste duhos

(Mk 1,21–28)

31 Thaj avilo ando galilejsko gav savo akhardolas Kafarnaum thaj sikavelas len ando savato. 32 A o but o them čudilas pe lešće sikavipešće kaj lesko svato sas pherdo sile.

33 Ande sinagoga sas varesavo manuš ande savo sas bilačho duho e benđesko, vo čhuta muj zurale glasosa: 34 “So kames amendar, Isuse andar o gav Nazaret? Avilan te uništis men? Džanav ko san: Sveco e Devlesko.”

35 A o Isus zapovedisardas lešće: “Phande ćiro muj thaj inklji andar leste!”

Askal o demono harada les angle savorende, inkljisto andar leste thaj ni cara či naudisardas lešće.

36 Savora sas but začudime thaj phenenas jek avrešće: “Sosko si godova svato, te ando autoriteto thaj ande sila zapovedil e bilačhe duhonenđe thaj von inkljen!”

37 Thaj o glaso pale leste buljilo pe sa e okolne thana.

O Isus sastarel e Simonešće sokra

(Mt 8,14–17; Mk 1,29–39)

38 Kana inkljisto andar e sinagoga thaj đelo ande Simonesko ćher. E Simonešće sokra sas e bari jag thaj ćhinolas lat e groznica, pa zamolisardine les te sastarel lat. 39 Vo banđilo paše late thaj zapovedisardas e jagaće te mućela thaj e jag nestanisardas. Voj odma uštili thaj ačhili te služil len.

O Isus sastarel e buten nasvalen

40 Kana nakhlas o savatosko đes, sa e nasvalen katar razne nasvalimata, anenas ko Isus, a vo pe savorende čholas pire vas thaj von sastonas.

41 A vi e bilačhe duhurja inkljenas andar e but e manuša thaj čhonas muj thaj phenenas: “Tu san Čhavo e Devlesko!”

A vo pretilas lenđe thaj zabranisarda lenđe te na ćeren svato, kaj von džanenas kaj si vo o Hristo.

42 A kana svanosardas o đes, inkljisto thaj đelotar po pusto than. A o them rodelas les. Kana arakhline les avile leste thaj kamline te ačhaven les te na džaltar lendar.

43 A vo phendas lenđe: “Vi e manušenđe andar e aver gava trubul te anav e Bahtali nevimata pale Devlesko carstvo, kaj zato o Del bičhalda man.”

44 Thaj nastavisarda te propovedil pe judejske sinagoge.

5

O Isus akharel e učiteljen te sledin les

(Mt 4,18–22; Mk 1,16–20)

1 Jekhvar kana o Isus ačhelas pe obala ko galilejako jezero, o them spidelas pes pe leste te ašunen o alav e Devlesko. 2 O Isus lija sama e duj čamcurija kaj ačhenas pe obala andar save inkljistine e ribarja thaj halavenas pire mreže. 3 Thaj dija ande jek katar o čamco savo sas e Simonesko thaj zamolisarda les te spiden les cara majdur katar e obala. Bešlo andre thaj počnisarda te sikavel e theme andar o čamco.

4 A kana o Isus ačhilo te ćerel svato e themešće, phendas e Simonešće: “Otplovisar okote kaj si handuk o paj thaj čhude e mreže ćire thaj astar e mačhen.”

5 A o Simon phendas lešće: “Učiteljina! Sasti rjat trudisajlam thaj khanči či astardam, ali ako tu gajda phenes, čhudava e mreže.”

6 Kana ćerdine godova, astardine but mačhe, gaći kaj pharjonas lenđe mreže. 7 Dine znako pire drugarenđe ando aver čamco te aven te pomožin len. Kana von aviline, pherdine e liduj čamcurija gajda kaj gata potonisardine.

8 A kana dikhla o Simon Petar, pelo pe pire koča angle Isusešće pungre thaj phendas: “Džatar mandar, Gospode! Me sem bezehalo manuš.”

9 Thaj sas ando čudo o Petar thaj savora save sas lesa zbog e bute e mačhe kaj astardine. 10 A gajda vi o Jakov thaj o Jovano sas ando čudo. Von sas e čhave e Zevedeješće thaj e drugarja e Simonešće.

A o Isus phendas e Simonešće: “Na dara! Katar akana e manušen astareja sago e mačhen.”

11 Thaj crdine e čamcurja pe phuv, mukline sa thaj teljardine pale leste.

O Isus sastarel e manuše katar e guba

(Mt 8,1–4; Mk 1,40–45)

12 Kana sas o Isus ande jek gav, dijas pe jek manuš savo sas sa ande guba. Dikhla e Isuse thaj pelo angle leste e mujesa dži ke phuv, thaj zamolisarda les: “Gospode! Te kames šaj te sastares man katar e guba.”

13 Vo čhuta po vas pe leste thaj phendas: “Kamav, av sasto!”

Thaj e guba odma peli lestar.

14 A o Isus zapovedisardas lešće: “Na phen khonikašće, nego dža thaj sikav tu e rašaješće thaj prinesisar ćiri žrtva palo ćiro sastipe, sar odredisardas o Mojsije. Godova avela sago dokazo e manušenđe.”

15 A o glaso pale leste još majbut buljolas thaj o but o them ćidelas pe te ašunen les thaj te sastarel len katar lenđe nasvalimata. 16 A vo đelotar ande pustinja te molil pe e Devlešće.

E Isuse si vlast te jartol e bezeha

(Mt 9,1–8; Mk 2,1–12)

17 Jek đes dok o Isus sikavelas e themes, bešenas lesa e fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar save aviline andar sa e galilejske gava, judejske thaj andar o Jerusalim. A e sila e Gospodešći sas e Isuseja te sastarel e nasvalen. 18 Askal aviline varesošće manuša save inđarenas pe nosilje e manušes savo sas lino. Kamline te anen les andre thaj te čhon les anglo Isus. 19 Ali, sar katar o but o them našti dine lesa andre, line pe po krovo e ćheresko thaj kroz o krovo mukline les tele zajedno e nosiljasa maškare anglo Isus.

20 Kana o Isus dikhla lengo paćipe, phendas e line manušešće: “Manušeja, jartompe tuće ćire bezeha.”

21 E fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar počnisardine te gndin: “Ko si akava kaj hulil po Del? Ko šaj te jartol e bezeha osim o Del?”

22 A o Isus džangla lenđe gindimata thaj phendas lenđe: “Sostar gajda gndin ande tumare ile? 23 So si majloće te phenel pe: ‘Jartime si tuće ćire bezeha’ ili te phenel pe: ‘Ušti thaj phir’? 24 Dokaživa tumenđe kaj man, e Čhaves e Manušešće, si vlast pe phuv te jartosarv e bezeha.” Askal phendas e line manušešće: “Tuće phenav: ‘Ušti, le ćire nosilje thaj džatar tuće ćhere!’ ”

25 Vo odma uštilo angle lende thaj lija pe soste pašljolas thaj đelotar pire ćherešće thaj hvalilas e Devle. 26 Savora sas ando čudo, slavinas e Devle thaj pherde dar phenenas: “Čudurja ađes dikhlam!”

O Isus akharel e Levije (savo akhardolas vi Matej)

(Mt 9,9–13; Mk 2,13–17)

27 Pale godova o Isus inkljisto thaj dikhla e cariniko savo bučholas Levije kaj bešel po than kaj poćinelas pe o porezo thaj phendas lešće: “Av pale mande.” 28 O Levije mukla sa, uštilo thaj teljarda pale leste.

29 Pale godova o Levije ćerda lešće ande piro ćher bari gozba. Leja pale sinija bešenas but carinikurja thaj vi aver manuša. 30 Askal e fariseja thaj lenđe učitelja e Mojsiješće zakonestar počnisardine te mrmljan pe leste thaj phendine lešće učenikonenđe: “Sostar han thaj pijen e carinikonenca thaj e bezehalenca?”

31 A o Isus phendas lenđe akaja izreka: “ ‘Či trubun e saste manuša e doktore nego e nasvale’. 32 Gajda vi me či avilem te akharav e pravednikonen, nego e bezehalen te bolden pe katar pire bezeha ko Del.”

E Isuse phučen palo posto

(Mt 9,14–17; Mk 2,18–22)

33 Von askal phendine lešće: “Sostar e Jovanošće učenikurja često postin thaj molin pe, isto gajda vi e farisejenđe učenikurja, a ćire či postin nego han thaj pijen?”

34 A o Isus phendas lenđe: “Tugujin li e svaturja dok si o džamutro lenca? Nisar! 35 Nego avela o đes kana otmina lendar e džamutre thaj askal postina ande godola đesa.”

36 O Isus phendas lenđe još jek paramiči ande slike: “Khonik či čhinel o nevo kotor katar e nevi haljina te suvel pe purani haljina. Ako godova ćerel, e nevi haljina čhindola, a e purane haljinaće či ačhela o kotor katar e nevi haljina. 37 Khonik či čhol e nevi mol ande purani morćhaći trasta, kaj e nevi mol pharavela e trasta thaj e mol čhordola, a e morćhaći trasta propadnila. 38 Nego e nevi mol ande nevi morćhaći trasta trubul te čhol pe. 39 Thaj khonik ko pijel e purani mol, či kamel e nevi, kaj phenel e purani mol si majlačhi.”

6

O Čhavo o Manušesko si majbaro katar o savato

(Mt 12,1–8; Mk 2,23–28)

1 Jek savato kana o Isus naćhelas maškar e njive, lešće učenikurja trgonas o điv e vastenca thaj hanas.

2 A varesave katar e fariseja phendine e Isusešće: “Sostar ćeren, okova so po zakono naj muklo te ćerel pe savatone?”

3 A o Isus phendas lenđe: “Sigurno čitosardine ando Sveto lil so o David ćerda, kana vo thaj okola save sas lesa bokhajle a nas len so te han. 4 Dijas ande Devlesko ćher thaj lijas e svete mangre save či tromal te hal khonik osim e rašaja, hala thaj dija vi okolenđe save džanas pale leste.”

5 Thaj phendas lenđe: “Kaj me, o Čhavo e Manušesko, gospodari sem e savatosko.”

O Isus sastarel savatone

(Mt 12,9–14; Mk 3,1–6)

6 A jek aver savato, o Isus dija ande sinagoga thaj sikavelas, a okote sas jek manuš e šuće vastesa. 7 E fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar inćarenas e jakha pe leste te dićhen dali sastarel lat ando savato te došaren les.

8 A vo džanglas e gindimata lenđe thaj phendas e manušešće e šuće vastesa: “Ušti thaj ačh maškare.” A vo uštilo thaj ačhilo angle manuša.

9 A o Isus phendas lenđe: Te phučav tumen: “Dali tromal pe savatone te ćerel pe lačhipe ili bilačhipe, o trajo te spasil pe ili te hasarelpe?” A von samo ačhenas.

10 O Isus dikhla pe lende savorende thaj phendas e manušešće e šuće vastesa: “Inzar ćo vas.” A vo ćerda gajda thaj o vas lesko sastilo thaj sas sasto sago vi aver. 11 A e fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar holjajle thaj ćerdine svato maškar pende so te ćeren e Isuseja.

O Isus akharel e apostolen

(Mt 10,1–4; Mk 3,13–19)

12 Ande godoja vrjama o Isus đelo pe gora te molil pe. Okote ačhilo sasti rjat thaj molilas pe e Devlešće. 13 Thaj kana avilo o đes, akhardas pire e učenikonen thaj losarda maškar lende e dešudujen, thaj akharda len apostolurja a lenđe alava sas:

14 O Simon (saves akharenas Petar), thaj

o Andrija (e Petresko phral),

o Jakov thaj

o Jovan,

o Filip thaj

o Vartolomej,

15 o Matej thaj

o Toma,

o Jakov (savo sas čhavo e Alfejevesko) thaj

o Simon (savo sas pobunjeniko),

16 o Juda (čhavo e Jakovesko), thaj

o Juda (andar o gav Iskariot, savo izdaisarda les).

Blago okolenđe save pouzdin pe ando Del

(Mt 4,23–5,12)

17 Pale godova o Isus fuljisto lenca tele katar e gora thaj ačhilo po ravno than. Okote sas baro brojo lešće učenikurja thaj o silno them andar o krajo e judejako, andar o Jerusalim, andar e tirske thaj andar e sidonske gava pašo more. 18 Von aviline te ašunen les thaj te sastarel len katar lenđe nasvalimata, a avenas vi okola saven mučinas e bilačhe duhurja, a o Isus oslobodilas len. 19 Thaj sa o them rodelas te čhon pire vas pe leste, kaj andar leste inkljelas e sila thaj von sa sastonas.

20 Vo dikhla pe pire učenikurja thaj phendas:

“Blago tumenđe save sen čore,

kaj si tumaro e Devlesko carstvo.

21 Blago tumenđe save sen akana bokhale,

kaj čaljona.

Blago tumenđe save akana roven,

kaj asana.

22 Blago tumenđe kana e manuša mrzana tumen,

kana odbacina tumen, kana ladžarena tumen,

thaj kana phenena pale tumende kaj sen bilačhe,

zbog godova kaj paćan ande mande, ando Čhavo e Manušesko!

23 Radujin tumen ande godola đesa thaj ćhelen e bahtatar, kaj bari si tumari nagrada po nebo! Kaj sa godova bilačhipe isto gajda amaro them ćerelas amare prorokonenđe ande lenđi vrjama.

24 Ali teško tumenđe save sen akana barvale,

kaj već primisardine e uteha tumari.

25 Teško tumenđe kaj sen akana čaljarde,

kaj bokhavona.

Teško tumenđe kaj asan akana,

kaj rovena thaj tugujina.

26 Teško tumenđe kana savora lačhe mothona pale tumende,

kaj isto gajda amaro them ćerelas amare hohamne prorokonenđe ande lenđe vrjama.”

Aven bare ileja okolenđe save mrzan tumen

(Mt 5,38–48; 7,12)

27 “Ali tumenđe save ašunen phenav: Volin tumare dušmajen! Ćeren lačhipe okolenđe save mrzan tumen! 28 Blagoslovin okolen kaj den tumen romaja! Molin tumen e Devlešće pale okola save vređon tumen. 29 Ako vareko pećel tut pe jek rig e muješći, bolde lešće vi aver rig. Ako vareko lijas ćiro ogrtači, de les vi ćiro gad. 30 Ko manđel tutar vareso, de les. A okolestar kaj otmil ćiro, na rode palpale. 31 Thaj askal sar kamen te ćeren e manuša tumenđe, gajda ćeren vi tumen lenđe.

32 Ako volin samo okolen save tumen volin, sošći avela tumari nagrada? Kaj vi e bezehale volin samo okolen save len volin. 33 Thaj ako ćeren lačhipe samo okolenđe kaj tumenđe ćeren lačhipe, sošći avela tumari nagrada? Kaj vi e bezehale ćeren gajda. 34 Thaj te den udžile samo okolen katar save ažućaren te bolden tumenđe, sošći avela tumari nagrada? Kaj vi e bezehale den e bezehalen udžile te šaj palem dobin palpale.

35 Volin tumare dušmajen, ćeren lenđe lačhipe, den len udžile thaj na ažućaren khanči te bolden tumenđe. Ako ćeren gajda, avela bari tumari poćin, thaj avena čhave e Majbarešće, kaj si vo lačho čak vi okolenđe kaj si nezahvalne thaj vi e bilačhenđe. 36 Aven dakle bare ileja sago kaj si vi tumaro nebesko Dad bare ileja.”

O Isus sikavel te na avas licemerne

(Mt 7,1–5)

37 Na sudin thaj či sudila pe tumenđe. Na osudin thaj či avena osudime. Jartosaren thaj jartola pe tumenđe. 38 Den thaj dela pe tumenđe. Čhordola pe tumenđe ande angalja lačhi mera, nabime, ćhinosardi thaj preobilno kaj sošće merava merin kasave merava merila pe tumenđe.

39 Thaj phendas lenđe akaja paramiči ande slike: “Dali šaj o koro e kore te vodil? Či li perena liduj ande hv? 40 Nijek učeniko naj majbaro katar piro učitelj. Svako savo si sikado dži ko krajo, avela sago vi o učitelj lesko.

41 Sostar dićhes e kaštešći prušuk ande jak ćire phralešći, kana či haćares o baro kaš ande ćiri jak? 42 Sar šaj phenes ćire phralešće: ‘Phrala, ažućar te inkalav e kaštešći prušuk savi si ande ćiri jak’, kana ni korkoro či haćares o baro kaš ande ćiri jak? Licemernona! Majsigo inkal o baro kaš andar ćiri jak thaj majlačhe dićheja e kaštešći prušuk te inkal les andar ćire phralešći jak.”

Sova si pherdo ilo godova inkljel po muj

(Mt 7,17–20; 12,34–35)

43 Lačho kaš či bijanel bilačhe plodurja, a bilačho kaš či bijanel lačhe plodurja. 44 Kaj svako kaš pe piro plodo pindžarel pes. E smokva thaj e drak či kušen pe katar e kangre. 45 O lačho manuš andar e lačhi riznica pire ilešći inkalel lačhipe, a o bilačho manuš andar piro bilačho ilo inkalel o bilačhipe, kaj andar o muj inkljel sova si pherdo o ilo.

O gođaver si paćivalo e Isusešće alavenđe

(Mt 7,24–27)

46 “Sostar akharen man: ‘Gospode! Gospode!’ A naj sen paćivale okolešće so phenav tumenđe? 47 Sikavava tumenđe pe kaste anel svako savo avel mande, ašunel mungre alava thaj si paćivalo mungre alavenđe: 48 Slično si sago o manuš savo agajda ćerda piro ćher: hanadas handuk thaj čhuta o temelji pe stena. Kana avili e poplava, o paj navalisarda po ćher, ali našti harada les kaj sas lačhe sagradime.

49 A okova savo ašundas mungre alava a naj paćivalo mungre alavenđe, vo si sago o manuš savo vazdas piro ćher pe phuv bi temeljesko, pe savo navalisarda o paj, odma harada o ćher thaj katar godova ćher sas bari ruševina.”

7

E kapetanesko paćipe

(Mt 8,5–13; Jn 4,43–54)

1 Kana o Isus dija gata sa godola alava anglo them, dija ando gav Kafarnaum. 2 Varesave rimske kapetano sas robo savo sas nasvalo po smrto, a vo sas lešće but drago. 3 A kana o kapetano ašundas palo Isus, bičhaldas lešće e židovske starešinen thaj molisarda les te avel te sastarel lešće slugo.

4 A von aviline ko Isus thaj počnisardine ilestar te molin les alavenca: “Zaslužisarda te ćeres lešće godova, 5 kaj volil amare theme thaj vo vazdas amenđe e sinagoga.”

6 A o Isus teljarda lenca.

Thaj kana sas već paše ko ćher, bičhalda o kapetano pire drugaren leste te phenen lešće: “Gospode! Na trudi tu, kaj Naj sem dostojno te des ande mungro ćher. 7 Zato vi či inćara man dostojno te avav angle tute, nego samo phen alav thaj o sluga mungro sastola. 8 Kaj, vi me sem manuš tale vlast thaj si man tale mande vojnikurja. Thaj kana phenav jećhešće: ‘Dža!’, vo džaltar. Thaj kana phenav averešće: ‘Av!’, vo avel. Thaj kana phenav mungre robošće: ‘Ćer godova!’ vo ćerel.”

9 A kana godova ašundas o Isus, zadivisajlo e kapetanošće thaj bolda pe ko them savo džalas pale leste thaj phendas: “Phenav tumenđe: kasavo paćipe či arakhlem ke nijek manuš ando Izrael!”

10 A kana okola kaj sas bičhalde katar o kapetano boldine pe ćhere, arakhline e robo kaj si sasto.

O Isus vazdel andar e mule e udovicaće čhaves

11 Pale godova o Isus teljarda ando gav savo akhardolas Nain. Pale leste džans e učenikurja thaj o but o them. 12 Kana avilo paše ke gavesko vudar, baš askal inkalenas e mule, čhave savo sas jedinco pire dejako savi sas udovica. Lava sas o but o them andar o gav.

13 Kana dikhla lat o Gospod, sažalisajlo pe late thaj phendas laće: “Na rov!”

14 Pale godova avilo ko mohto, čhuta pire vas pe leste thaj okola kaj inđarenas o mohto ačhiline. A vo phendas: “Čhaveja, tuće phenav: Ušti!”

15 O mulo vazda pe, bešlo thaj počnisarda te ćerel svato. A o Isus dija les lešće dejaće.

16 A savora zadivisajle thaj počnisardine te hvalin e Devle alavenca: “Baro proroko avilo maškar amende!” thaj: “O Del avilo ando pomoć pire themešće!”

17 Thaj godova glaso pale leste buljilo pe saste judejske krajurja thaj pe sasti okolina.

O Isus ćerel svato palo Jovano savo bolel

(Mt 11,2–19)

18 E Jovanošće učenikurja javisardine e Jovanošće so o Isus ćerda. A vo akhardas pire dujen učenikonen 19 thaj bičhalda len ko Gospod te phučen les: “Dali san tu okova saves o Del obećisarda kaj bičhalela les ili te ažućaras avres?”

20 Kana akala duj manuša aresline leste, phendine: “O Jovano savo bolel bičhalda amen tute te phučas tut: ‘Da li san tu okova saves obećisarda o Del kaj trubul te avel, ili te ažućaras avres?’ ”

21 O Isus baš ande godova časo sastarelas e buten katar lenđe muke, razne nasvalimata thaj katar e bilačhe duhurja thaj e bute kore manušenđe boldas o vido.

22 A o Isus phendas lenđe: “Džan thaj phenen e Jovanošće so upravo dikhline thaj so ašundine: e kore dićhen, e banđe phiren, e gubavcurja saston, e kašuće ašunen, e mule bolden pes ando trajo, a e čorenđe propovedil pe e Bahtali nevimata. 23 Blago okolešće savo či sablaznil pe zbog mande.”

24 A Kana e Jovanošće učenikurja đeletar, o Isus počnisarda te mothol e themešće palo Jovano: “So đeline te dićhen ande pustinja? E trska, savja ljuljil e balval? Na! 25 So đeline te dićhen? Manušes savo lija pe peste šukar drze? Na! E manuša save inđaren pe peste e šukar drze thaj trajin ando raskoš, von si ande carošće dvorurja. 26 So dakle inkljistine te dićhen? E proroko? Ej, me phenav tumenđe, vo si majbut vi katar o proroko. 27 Kaj o Jovano si okova pale savo o Del phendas ando Sveto lil:

‘Ake, me bičhalav angle tute mungre glasniko

savo pripremila o drom angle tute.’

28 Phenav tumenđe: katar sa e manuša save sas ikada bijande, khonikal naj majbaro katar o Jovano savo bolelas, a okova savo si majcikno ande Devlesko carstvo majbaro si lestar.”

29 Kana sa o them thaj vi e carinikurja save sas bolde e Jovanošće boldimasa, ašundine e Isuse sar ćerel svato priznaisardine kaj si e Devlesko sikavipe ispravno. 30 A e fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar, či kamenas te bolel len o Jovano. Von odbisardine so o Del planirisarda pale lende.

31 O Isus phendas: “Kasa te usporediv e manušen katar akaja generacija? Kašće si slične? 32 Lenca si sago e čhavrenca save bešen po sokako thaj jek avrešće čhon muj:

‘Svirosardam tumenđe veselo,

a tumen či ćheldine,

đilabadam tumenđe tužno,

a tumen či rujine!’

33 Gajda avilo o Jovano savo bolelas. Niti halas mangro niti pijelas mol, a tumen phenen: ‘O bilačho duho si ande leste!’

34 Avilem me, o Čhavo e Manušesko. Vi hav vi pijav, a tumen phenen: ‘Dik, o manuš halapljivo thaj matarno, drugari e carinikonengo thaj e bezehalengo.’ 35 Savora save prihvatin e Develešći mudrost sikaven kaj si voj čači.”

O Isus šaj te jartol e bezeha

36 Varesavo farisejo zamolisarda e Isuse te hal leste. O Isus dija ande farisejsko ćher thaj lijas than pale sinija. 37 Kana ake avili varesošći manušnji savi sas bezehali ando gav. Ašunda kaj si o Isus pale sinija ande farisejsko ćher, avili thaj andas e alabasterosko čaroro ande savo sas kuč mirisno ulje. 38 Ačhili pale lešće pungre, rovelas thaj e jasvenca thovelas lešće pungre a pire balenca khoselas len. Čumidelas len thaj maćhelas len e mirisne uljeja.

39 Kana godova dikhla o fariseji savo akharda e Isuse ande piro ćher, gndisardas ande peste: “Kana akava avilosas proroko, džanglasas ko si thaj sošći si akaja manušnji, savi diril les, kaj si bezehali.”

40 O Isus phendas lešće: “Simone, si man vareso te phenav tuće.”

A vo phendas: “Phen, učiteljina.”

41 O Isus majdur motholas: “Sas varesavo manuš savo delas averenđe udžile love. Gajda sas duj džene save sas lešće udžile. Jek sas lešće udžile pandž šela rupune lovora, a aver pandžvardeš. 42 Sar našti te boldine e love save sas lešće udžile, vo jartosardas liduj dženenđe o dugo. Savo lendar majbut volila les?”

43 O Simon phendas: “Gndiv kaj okova savešće si majbut jartome.” A o Isus phendas lešće: “Lačhe phenes.”

44 Gajda bolda pe ke manušnji thaj phendas e Simonešće: “Dićhes akala manušnja? Dijem ande ćiro ćher, a tu ni paj či dijan man te thovav mungre pungre, a voj pire jasvenca thoda mungre pungre thaj pire balenca khosla len. 45 Tu či ni čumidan man, a voj, sar dija andre, či ačhili te čumidel mungre pungre. 46 Uljeja mungro šoro či makhlan, a voj e mirisne kuč uljeja mungre pungre makhlas. 47 Zato, phenav tuće: ‘Voj sikadas but ljubav kaj si laće jartome e but e bezeha, a majcara ljubav sikadas okova savo si majcara svesno kaj si lešće jartome lešće bezeha.’ ” 48 A o Isus phendas e manušnjaće: “Jartome si tuće ćire bezeha.”

49 A okola save sas pale sinija počnisardine te mothon maškar pende: “Ko si akava kaj vi e bezeha jartol?”

50 A vo phendas e manušnjaće: “Zbog ćiro paćipe tu san spasime. Dža ando miro!”

8

E manušnja sledin e Isuse

(Mt 13,1–9; Mk 4,1–9)

1 Pale godova o Isus džalas pe sa e bare thaj cikne gava, propovedilas thaj navestilas e Bahtali nevimata palo o carstvo e Devlesko. Pale leste džanas e dešuduj apostolurja 2 thaj varesave manušnja saven o Isus oslobodisardas katar e bilačhe duhurja thaj sastarda len katar e nasvalimata: e Marija andar e Magdala, andar savi trada efta demonurja, 3 e Jovana, romnji e Huzošći savo sas e Irodosko upravitelj, e Suzana, thaj but aver save pomožinas e Isusešće thaj e dešuduje apostolenđe pire lovenca thaj okoleja so sas len.

O Isus mothol e paramiči palo sijači

4 Dok još ćidelas pe o but o them andar e razne gava, o Isus phendas lenđe akaja paramiči: 5 “Jek đes inkljisto o sejači te sejol. Dok sijolas, varesavo seme pelo po drom thaj o them uštada les a e čiriklja aviline thaj haline les. 6 Aver seme pelo pe barutni a kana inkljisto odma šućilo kaj nas les dosta vlage. 7 Varesavo seme pelo maškar e kangre thaj e kangre tasadine les sar barjonas zajedno lesa. 8 A varesavo napokon pelo pe lačhi phuv, niknosarda thaj bijanda šel drom majbut.”

Kana phendas godova thaj čhuta muj: “Ašunen kana već si tumen kan!”

O Isus objasnisarel e paramiči palo sijači

(Mt 13,10–17; 13,18–23; Mk 4,10–12; 4,13–20)

9 E učenikurja phučline e Isuse so značil godoja paramiči.

10 A vo phendas lenđe: “Tumenđe si dino te džanen e tajne e Devlešće carstvošće, a averenđe si dino samo ande paramiča, kaj ando Sveto lil ačhel ramome:

‘vi ako dićhen

či primetin,

vi ako čhon kan

či haćaren.’

11 A akava si so značil e paramiči: O seme si sago o alav e Devlesko. 12 Okova seme savo pelo po drom si sago e manuša save ašunen o alav, ali avel o beng thaj inđarel o alav e Devlesko andar lenđe ile te na paćan thaj te či spasin pe. 13 A varesave si sago o seme savo si posadime pe barutni phuv. Kana ašunen e Devlesko alav, odma prihvatin les e bahtasa, ali najlen koreno. Varesavi vrjama paćan, ali kana aven e kušnje von peren katar o paćipe. 14 A okova seme savo pelo ande kangre si sago e manuša save ašunen o alav, ali još pe lengo drom e trajošće brige tasaven len e barvalipeja thaj akale trajošće nasladenca thaj či anen lačho plodo. 15 Okova seme savo pelo pe lačhi phuv si sago e manuša save ašunen o alav thaj inćaren les ando lačho thaj plemenito ilo thaj ustrain dok či anen plodo.”

Ko ašunel e Isusesko sikaipe barjola lesko duhovno haćaripe

(Mk 4,21–25)

16 “Khonikal kana del jag o stenko či čhol les talo čaro niti talo kreveto, nego čhon les po čirako, te dićhen o svetlo okola save den andre. 17 Sa so si garado thaj ćerdo tajno avela sikado javno thaj inkljela po videlo. 18 Len sama sar ašunen, kaj kas si dela pe lešće, a kas naj lela pe lestar vi okova so gindil kaj si les.”

Ko si e Isusešći dej thaj lešće phral

(Mt 12,46–50; Mk 3,31–35)

19 Ko Isus aviline lešći dej thaj lešće phral, ali katar o but o them našti ćerdine lesa svato.

20 A vareko javisarda e Isusešće: “Ćiri dej thaj ćire phral ačhen avri thaj kamen te dićhen tu.”

21 O Isus phendas lenđe: “Mungri dej thaj mungre phral si okola save ašunen thaj izvršisaren o alav mungre Devlesko.”

O Isus smiril e oluja

(Mt 8,23–27; Mk 4,35–41)

22 Jek đes o Isus phendas pire dešuduj učenikonenđe: “Hajde te nakhas pe koja rig e jezerošći.”

O Isus thaj lešće učenikurja dine ando čamco thaj isplovisardine. 23 Dok plovinas, e Isuse lija e lindri. Ande godova mukla pe e oluja po jezero. E lađica počnisarda te pherel pe e pajesa a von arakhline pe ande bari briga pale piro trajo.

24 Aviline ko Isus, džungadine les thaj čhutine muj: “Učiteljina, učiteljina, tasadosa!”

Vo džungadilo, thaj zapovedisarda e bavlajaće thaj e talasenđe thaj e talasurja smirosajle thaj nastanisarda tišina.

25 A o Isus phendas lenđe: “Kaj tumaro paćipe?”

A von ande dar thaj ando čudo phučenas jek avres: “Ko si akava te zapovedil e paješće thaj e bavlajaće, a von te pokorin pe lešće?”

O Isus tradel andar o manuš e bilačhe duhonen

(Mt 8,28–34; Mk 5,1–20)

26 Askal o Isus thaj lešće učenikurja otplovisardine pe obala ke gerasinsko krajo, savo si pe koja rig katar o Galilejako jezero. 27 Dok o Isus inkljelas pe obala, avilo angle leste o manuš ande savo sas e bilačhe duhurja. Već dugo či inđarelas e drze pe peste, niti trajilas ando ćher nego trajilas ande limorja.

28 Kana o manuš dikhla e Isuse, čhuda pes pe koča angle leste thaj ande sasto glaso čhuta muj: “So kames mandar, Isuse, majbare Devlešće čhaveja? Moliv tut na muči man!” 29 (Kaj o Isus zapovedisardas e bilačhe duhošće te inkljel andar godova manuš. Kaj već lungo vrjama o bilačho duho inćarelas les ande piri vlast, Čak vi kana phandenas les ande lancurja thaj ande okurja, o manuš trgolas e lancurja thaj o beng inđarelas les ande pustinja.)

30 O Isus pe godova phučla les: “Sar bučhos?”

Vo phendas: “Legija”, kaj ande leste dine e but bilačhe demonurja. 31 Thaj zamolisardine e Isuse te na naredil lenđe te džantar ando bezdan.

32 A okote ande gora sas bari gomila bale save čarjonas. Askal e demonurja zamolisardine e Isuse te mućel len te den ande bale. Thaj vo mukla len. 33 Askal e bilačhe demonurja inkljistine andar o manuš thaj dine ande bale. Thaj e bale pojurisardine niz o brego ando jezero thaj tasadile.

34 A kana dikhline okola manuša kaj lenas sama pe bale so sas, našline thaj phendine pe gava thaj pe okoline thana so dikhline. 35 A o them inkljisto te dićhel so sas. Avile dži ko Isus thaj dikhline e manuše andar savo inkljistine e bilačhe demonurja sar bešel dži ke Isusešće pungre, furjardo ande drze thaj saste gođasa e dar askal dijas pe lende. 36 A okola kaj lenas sama pe bale phendine averenđe, sar o Isus oslobodisardas e manuše ande savo sas e demonurja. 37 Askal e Isuse zamolisarda sa o them andar e gerasinsko krajo te džaltar lendar kaj lija len e bari dar. O Isus dija ando čamco thaj teljarda palpale ande Galileja.

38 A o manuš andar savo o Isus trada e bilačhe demonen, zamolisarda e Isuse te šaj ačhel lesa, ali o Isus phendas lešće: 39 “Bolde tut ćhere thaj phen sa so ćerda tuće o Del.”

Thaj o manuš đelotar thaj razglasisarda pe sasto gav so ćerda lešće o Isus.

O Isus sastarel e manušnja thaj vazdel e mule čhora

(Mt 9,18–26; Mk 5,21–43)

40 A kana o Isus bolda pe palpale pe koja rig e jezerošći, malada les o them kaj željno ažućarenas les. 41 Thaj dik, avilo o manuš kasko alav sas Jair, savo sas jek katar e vođe ande sinagoga. Thaj pelo pe pire koča angle Isusešće pungre thaj zamolisarda les te del ande lesko ćher 42 kaj sas po meripe lešći jedino čhej savja sas varekaj katar dešuduj brš.

Dok o Isus džalas ande Jairesko ćher oko leste ćićidelas pe sa o them katar sa e riga. 43 A maškar o them sas jek manušnji savi sas nasvali katar o godova kaj dešuduj brš thavdelas o rat latar. Sa so sasla dija pe doktorja thaj khonik našti te sastarelas lat. 44 Nakhli palal leste thaj astarda pe e ćoškostar katar e Isusešći haljina, thaj o rat odma ačhilo latar.

45 A o Isus phendas: “Ko astarda pe pale mungri haljina?”

Savora počnisardine te branin pe, a o Petar phendas: “Učiteljina, o but o them ćićidel tut thaj spidel pe, a tu phučes ko astarda pe pale mande.”

46 A o Isus phendas: “Vareko astarda pe pale mande. Haćardem sar e sila inkljisti andar mande thaj vareko sastilo.”

47 Kana e manušnji dikhla kaj či ačhili neprimetno, izdralas e daratar thaj peli pe koča angle leste thaj angle sasto them phendas sostar astarda pe pale leste thaj sar odma sastili. 48 A vo phendas laće: “Čhejo, ćiro paćipe sastarda tut. Dža ando miro!”

49 Dok o Isus još ćerelas svato e manušnjasa, avilo vareko andar e Jairesko ćher ko Jair savo sas vođa ande sinagoga thaj phendas: “Ćiri čhej muli. Na mučisar majbut e učitelje.”

50 Ašunda godova o Isus thaj phendas: “Na dara! Samo paća thaj voj trajila!”

51 Kana o Isus areslo ando ćher, či mukla khonikašće te den andre lesa osim o Petre, o Jovane, o Jakov thaj e čhorako dade thaj laće deja. 52 A savora save sas ando ćher rovenas thaj žalinas pale čhori. A o Isus phendas lenđe: “Na roven! Či muli, nego samo sovel!”

53 A von asanas lestar kaj džangline kaj muli. 54 O Isus astarda lat palo vas thaj čhuta muj: “Čhorije, ušti!” 55 Thaj lako duho bolda pe ande late thaj voj odma uštili, a vo naredisarda te denla te hal. 56 A lako dad thaj laći dej čudisajle, a vo zapovedisarda lenđe te na phenen khonikašće so sas.

9

O Isus bičhalel e dešuduj apostolen

(Mt 10,5–15; Mk 6,7–13)

1 O Isus akhardas e dešuduj apostolen thaj dija len moć thaj vlast pe sa e bilačhe duhurja thaj te sastaren katar e nasvalimata. 2 Bičhalda len te navestin e Devlesko carstvo thaj te sastaren e nasvalen.

3 Thaj phendas lenđe: “Na len tumenca po drom ni rovlji, ni trasta ni so hana, ni love thaj na te avel tumen tumenca po duj haljine! 4 Kana den ande varesosko gav, ačhen ande jek ćher dok či džan ande aver gav. 5 Ande savo gav či primin tumen, inkljen andar godova gav thaj ćhinon o praho katar tumare pungre. Godova avela znako kaj mukline les lešće sudošće.”

6 Thaj e učenikurja teljardine majdur: obilazinas e gava, navestinas e Bahtali nevimata thaj sastarenas e nasvalen.

O Irod si zbunime

(Mt 14,1–12; Mk 6,14–29)

7 Kana ašunda o vladiri o Irod so dogodisajlo, sas zbunime, kaj varesave phenenas kaj o Jovano savo bolelas uštilo andar e mule. 8 Aver phenenas pojavisajlo pe phuv o Ilija, a aver palem phendine: “Uštilo andar e mule varesavo proroko andar e purani vrjama.”

9 A o Irod phendas: “Me čhindem e Jovanesko šoro. Ko si askal akava pale kaste gaći ašunav?”

Thaj rodelas prilika te dićhel e Isuse.

O Isus pravarel e but theme

(Mt 14,13–21; Mk 6,30–44; Jn 6,1–14)

10 Kana e apostolurja boldine pe katar e okolne krajurja, phendine e Isusešće sa so ćerdine. Askal o Isus inđarda len pesa te avel lenca korkoro, paše pašo gav savo akhardol Vitsaida. 11 Ali kana godova ašunda o them, teljarda pale leste. Vo primisarda len thaj phenelas lenđe pale Devlesko carstvo thaj sastardas savoren ko trubuja sastipe.

12 Kana avilo majpaše o krajo e đesesko kasno mismere avile ko Isus majpaše e dešuduj učenikurja thaj phendine e Isusešće: “Akava si pusto krajo, a već si kasno. Muk e theme te džal pe okolne gava thaj e thana te ćinen pešće vareso te han! kaj sam akate ando samotno krajo?”

13 A o Isus phendas lenđe: “Tumen den len te han!”

A von phendine, “Naj amen majbut katar pandž mangre thaj duj mačhe, osim te džas te ćinas hamasko pale sa o them.” 14 A sas varekaj katar pandž milje muškarcurja (či đinavenas pe e manušnja thaj e čhavra).

O Isus phendas pire učenikonenđe: “Phenen lenđe te bešen ande skupine po pandžvardeš džene.” 15 Thaj savora bešline. 16 A o Isus lijas e pandž mangre thaj e duj mačhe, dikhla prema o nebo thaj blagoslovisarda len. Askal phagla o mangro pa dija pire učenikonenđe te podelin e themešće. 17 Savora haline thaj čaljile. Thaj katar okova so ačhilo e themešće ćidine dešuduj pherde korpe kotora mangre thaj mačhe.

O Petar haćarda kaj o Isus si o Hristo

(Mt 16,13–19; Mk 8,27–29)

18 Jekhvar dok o Isus crda pe po korkoro than te molil pe, lesa sas samo lešće dešuduj učenikurja. Pale godova phučla len: “So phenel o them, ko sem me?”

19 Von phendine: “Varesave phenen kaj san o Jovano savo bolelas, aver kaj san o proroko Ilija, a trite palem kaj uštilo andar e mule varesavo katar aver purane prorokurja.”

20 A vo phučla len: “A tumen, so tumen phenen, ko sem me?”

A o Petar phendas: “Hristo Pomazaniko e Devlesko!”

O Isus phenel pale piro smrto

(Mt 16,21–28; Mk 8,31–9,1)

21 A o Isus zapovedisardas lenđe te na phenen khonikašće kaj si vo o Mesija. 22 Thaj phendas: “Me, o Čhavo e Manušesko, trubul but te trpiv. E starešine, e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar odbacina man. Mudarena man, a me o trito đes uštava andar e mule.”

So o manuš trubul te ćerel te avel e Isusesko učeniko

23 Pale godova o Isus phendas savorenđe: “Ako vareko kamel te avel mungro sledbeniko, neka odreknil pe korkoro pestar, nek svako đes lel piro trušul thaj nek džal pale mande. 24 Kaj svako ko kamel te spasil piro trajo, hasarela les; a ko hasarel piro trajo zbog mande, godova spasila les. 25 Savi korist si e manušes, ako zadobil sa o them, a korkoro pes hasarel ili pešće naudil?” 26 Ko ladžal mandar thaj mungre alavendar, lestar vi me, o Čhavo e Manušesko, ladžava kana avava ande slava mungri thaj e slava mungre Dadešći thaj e svete anđelenđi. 27 “Čače phenav tumenđe: ‘Varesave save si akate tumendar či merena dok či dićhena e Devlesko carstvo.’ ”

O Del phenel e trin učenikonenđe kaj si o Isus pomazaniko

(Mt 17,1–8; Mk 9,2–8)

28 A kana nakhla varekaj katar ohto đes katar godola alava o Isus lijas pesa e Petre, e Jovano thaj e Jakove ande gora te molin pe. 29 Dok molilas pe, lesko muj promenisajlo, a e drze pe leste postanisardine parne thaj sjajne. 30 Ande godova pojavisajle duj manuša thaj ćerenas svato e Isuseja. Sas godova o Mojsija thaj o Ilija. 31 Pojavisajle ande slava thaj ćerenas lesa svato pale lesko smrto savo trubuja te podnesil ando Jerusalim te pherdol o Lil.

32 E Petre thaj lešće drugaren lija e lindri. Kana džungadile, dikhline lešći slava thaj duj manušen save ačhenas lesa. 33 Thaj dok godola duj džene džanastar lestar, o Petar phendas e Isusešće: “Učiteljina, lačhe kaj sam kate. Te ćeras trin senice: jek pale tute, jek palo Mojsije thaj jek palo Ilija.” Či džanelas so phenel. 34 Dok vo još ćerelas svato, pojavisajlo o oblako thaj zasinisarda len. Kana o oblako učharda len, lija len e bari dar.

35 Askal andar o oblako ašundilo o glaso savo phendas: “Akava si mungro Čhavo saves odabirisardem! Leste čhon kan.” 36 Baš kana ašundilo o glaso, o Isus ačhilo korkoro. E učenikurja ačhenas thaj askal još khonikašće khanči či phendine pale okova so dikhline.

O Isus sastarel e čhave jedinco ande savo sas o bilačho duho

(Mt 17,14–18; Mk 9,14–27)

37 A kana thejara o đes o Isus thaj lešće učenikurja fuljistine katar e gora, avilo angle leste o but o them. 38 Askal varesosko manuš savo sas maškar o them čhuta muj: “Učiteljina, moliv tut dik mungre čhave, kaj si manđe jedinco. 39 Inćarel les o bilačho duho. Andar jekhvar počnil te čhol muj; čhudel pes thaj e spuma del lešće po muj. Gata nikada či mućel les thaj uništil les. 40 Molisardem ćire učenikonen te traden e bilačhe duho andar leste avri ali von našti tradine les.”

41 A o Isus phendas lenđe: “O bilačhe thaj bi paćako manušalen! Kozom semasa tumenca, a tumen či paćan. Phuča man kozom još trpiva tumen! An akaring ćire čhave!” 42 Dok o čhavro avelas paše, o bilačho duho harada les pe phuv thaj ćhinosarda les. A o Isus zapretisardas e bilačhe duhošće thaj odma sastarda e čhave thaj dijale lešće dadešće. 43 Savora divisajle okolešće so o Isus ćerda.

O Isus dujto drom po dujto drom phenel pale piro smrto

(Mt 17,22–23; Mk 9,30–32)

Thaj dok savora čudinas pe okolešće so ćerelas o Isus, o Isus phendas pire učenikonenđe: 44 “Lačhe zapamtin so phenav tumenđe: Me, o Čhavo e Manušesko, avava dino ande vas e manušenđe.” 45 Ali e učenikurja či haćardine so motholas, kaj nas lenđe dino te haćaren, o značenje sas lendar garado, a daranas te phučen les te objasnil lenđe.

Ko si majbaro ande Devlesko carstvo?

(Mt 18,1–5; Mk 9,33–37)

46 E učenikurja počnisardine te raspravin pe ko maškar lende šaj avilosas majbaro. 47 O Isus džangla so si ande lenđe ile thaj lija e cikne čhavre, čhuta les paše peste 48 thaj phendas lenđe: “Ko god primil akale cikne čhavre zbog mande, man primil. A ko man primil, primil e Devles savo bičhalda man. O Del smatril kaj si majvažno okova savo si majponizno maškar tumende!”

Ko naj protiv tumende tumenca si

(Mk 9,38–40)

49 Askal o Jovano phendas e Isusešće: “Učiteljina, dikhlam jećhe manuše sar ande ćiro alav tradel e bilačhe duhonen. Amen phendam lešće te na ćerel godova, kaj či džal pale tute.”

50 A o Isus phendas lešće: “Na branin lešće! Kaj ko naj protiv tumende, pale tumende si!”

O Isus po drom palo Jerusalim kroz e Samarija

51 Kana avili majpaše e vrjama te o Isus boldel pe ando nebo, vo zurale odlučisarda te džan ando Jerusalim. 52 Thaj bičhalda e glasnikonen angle peste. Von đele thaj dine ande varesosko samarijsko gav te pripremin lešće than kaj raćarela. 53 No okote o them či kamlas te primin les kaj sas po drom palo Jerusalim. 54 Kana godova dikhline lešće učenikurja o Jakov thaj o Jovano, phučline les: “Gospode! Kames te amen phenas te fuljel o oganj andar o nebo thaj uništil len?” 55 A o Isus bolda pe lende thaj phendas lenđe kaj či gndin lačhe. 56 Thaj đeletar ande aver gav.

O Isus kamel te mukas sa thaj te teljaras pale leste

(Mt 8,19–22)

57 Dok džanas dromesa, varesosko manuš phendas e Isusešće: “Džava pale tute kaj god tu te džas.”

58 A o Isus phendas lešće: “E lisicen si lenđe jazbine, thaj e čirikljen lenđe gnezdurja, a man e Čhave e Manušešće naj kaj mungro šoro te čhav.”

59 Varesave avrešće phendas o Isus: “Teljar pale mande!”

A vo phendas lešće: “Gospode, muk man majsigo te džav te prahov mungre dade.”

60 O Isus phendas lešće: “Muk e mulen te prahon pire mulen, a tu dža thaj navestisar e Devlesko carstvo.”

61 Još vareko phendas: “Me džava pale tute Gospode, ali muk man te džav prvo te jartoman katar mungri familija.”

62 A o Isus phendas lešće: “Ni jek savo lel o plugo ande pire vas te oril thaj askal dićhel palpale, naj dostojno pale Devlesko carstvo.”

10

E učenikurja buljaren o carstvo e Devlesko

1 Pale godova o Gospod odredisarda aver eftavardeš thaj duj učenikonen thaj bičhalda len po dujen angle peste ande svako gav thaj ande svako than kaj kamlas te džal.

2 Majsigo so bičhalda len phendas lenđe: “E žetva si bari, a radnikurja si cara. Molisaren e Gospodare katar e žetva te bičhalel e radnikonen ande piri žetva. 3 Džan! Ake, bičhalav tumen sago e bakhroren maškar e ruva. 4 Na inđaren tumenca ni love, ni trasta, ni so pođina. Dromesa na te hasaren tumari vrjama gajda kaj pozdravina e theme thaj ćerena svato lenca.

5 Ande savo god ćher den, prvo phenen: ‘Miro akale ćherešće!’ 6 Te avilo okote vareko dostojno palo tumaro miro, tumaro miro ačhela pe leste. A ako naj khonik dostojno tumaro miro boldela pe tumende. 7 Kana aven ande varesosko ćher, na naćhen andar o ćher ande aver ćher, ačhen pe jek than han thaj pijen sa so inkalen angle tumende. Kaj o radniko zaslužil piri poćin.”

8 Kana den ande savo gav thaj primin tumen, han so ponudin tumen. 9 Sastaren e nasvalen save si ande godova gav thaj phenen lenđe: Akaleja pašilo tumenđe e Devlesko carstvo! 10 A kana den ande varesavo gav thaj či primin tumen, inkljen pe lešće sokača thaj phenen: 11 Čak vi o praho andar tumaro gav, savo astarda pe pale amare pungre, khosas amendar sago o znako kaj o Del sudila tumenđe. Ali kava džanen: Pašilo tumenđe e Devlesko carstvo! 12 Phenav tumenđe: Ando đes e sudosko majloće avela e themešće andar e Sodoma nego e themešće andar akava gav.

O Isus upozoril e manušen andar e neposlušne gava

(Mt 11,20–24)

13 Teško tumenđe manušalen andar o gav Horazin! Teško tumenđe manušalen andar o gav Vitsaida! Kaj te e čudurja save dogodisajle tumende dogodisajle sas ando rumome gava o Tiro thaj o Sidon, e manuša andar godola gava već dumut obratisajlesas thaj bešline sas ande hrapavo thaj neudobne drze ando praho sago znako palo pokajanje. 14 Ali e manušenđe andar o gav Tiro thaj andar o Sidon po sudo avela majloće nego tumenđe. 15 Vi tumen manušalen andar o Kafarnaum! Zar dži ko nebo avena vazdine? Dži ko than kaj si e mule haradona kaj si o tunjariko thaj e jag.

16 Pale godova phendas e učenikonenđe: “Ko tumende čhol kan, mande čhol kan. Ko tumen odbacil man odbacil, a ko man odbacil, odbacil okoles savo bičhalda man.”

O Isus sikavel e učenikonen so si majvažno

17 Kana e eftavardeš thaj duj učenikurja boldine pes bahtale phendine: “Gospode, čak vi e bilačhe duhurja pokorin pe angle amende ande ćiro alav!”

18 A o Isus phendas lenđe: “Dikhlem e benđenđe poglavica sar perel sar e munja andar o nebo. 19 Ake dijem tumen vlast te uštaven pe sapa thaj pe škorpijonurja thaj pe sa e sila e dušmaješći thaj khanči či naškodila tumenđe. 20 Ali na raduin tumen kaj e bilačhe duhurja pokorin pe tumenđe, Ali raduin tumen zbog godova kaj si tumare alava ramome ande Devlesko svitak ando nebo.”

O Isus objavisarel kaj o Dad sa predajisardas lešće ande vas

(Mt 11,25–27; 13,16–17)

21 Ande godova časo o Isus pherdo bah ando Sveto Duho phendas: “Slaviv tut, Dade, tut savo san Gospodari e nebesko thaj e phuvjako, kaj garadan ćiro čačipe katar okola save smatrin pes mudre thaj umne, a objavisardan e ciknenđe. Ej Dade! Gajda tuće sviđosajlo.

22 Mungro Dad sa dija man thaj khonik či džanel ko si o Čhavo, nego samo o Dad; niti ko si o Dad osim o Čhavo thaj okova kašće o Čhavo godova kamel te objavil.”

23 Askal bolda pe ke učenikurja kana sas korkoro lenca thaj phendas lenđe: “Blago e manušenđe save dićhen okova so tumare jakha dićhen! 24 Phenav tumenđe: But prorokurja thaj e carurja kamline te dićhen man thaj te ašunen man, ali či dikhline man thaj či ašundine man!”

O Isus sikavel sar te zadobis večno trajo

25 Jekhvar uštilo jek učitelj e Mojsiješće zakonestar te probil e Isuse thaj phučlas: “Učiteljina, so trubul te ćerav te dobiv večno trajo?”

26 A vo phendas lešće: “So ramol ando Mojsijesko zakono? So okote čitosardan?”

27 Askal o manuš phendas “Čumide e Gospode Devle ćire saste ileja, ćire saste dušava, ćire saste snagasa ćire saste gođasa, thaj volisar ćire pašutne sago kaj volis korkoro tut!”

28 Pe godova phendas lešće o Isus: “Lačhe phendan. Godova ćer thaj avela tut večno trajo.”

29 Ali vo lija te sikavel pes pravedno, thaj phučla e Isuse: “A ko si mungro pašutno?”

30 A o Isus phendas: “Varesosko manuš fuljelas andar o Jerusalim ando gav savo akhardolas Jerihon. Thaj astardine les e razbojnikurja. Von čhudine lestar e drze, mardine les thaj đeletar. O manuš ačhilo te pašljol opaš mulo.

31 Slučajno godole dromesa naćhelas varesosko židovsko rašaj, dikhla les thaj nakhlo gajda kaj zaobiđisarda les. 32 A gajda vi o levito e rašajesko pomoćniko: nakhlo okotar, dikhla les thaj nakhlo paše leste.

33 Varesosko putniko Samarijanco areslo dži leste, dikhla les, thaj sažalisajlo pe leste. 34 Avilo dži leste thaj thoda e rane lešće e uljesa thaj e molasa thaj paćarda len. Thaj čhuta les pe piro magarco, inđardale ande gostijonica thaj pobrinisajlo pale leste. 35 Thejara o đes inkalda duj rupune lovora, dija len e gostijoničarešće thaj phendas: ‘Le sama pe leste. Ako so majbut potrošil, poćinava tuće kana boldava man.’ ”

36 Askal o Isus phučla les: “So phenes, savo katar akala ponašisajlo sago pašutno prema okova saves astardine e razbojnikurja?”

37 A vo phendas: “Okova savo pomognisarda lešće.”

Pe godova o Isus phendas lešće: “Dža thaj vi tu ćer gajda!”

Majvažno si te ašunas e Isusesko alav

38 Dok o Isus thaj lešće učenikurja gajda putuinas majdur prema o Jerusalim, dine ande varesosko gav. Okote sas varesavi manušnji savi akhardolas Marta, primisarda len ande piro ćher. 39 A sas lat phen savi akhardolas Marija. Voj bešelas dži ke Gospodešće pungre thaj ašunelas o alav lesko. 40 A e Marta sas but zauzmime godolesa kaj poslužilas. Voj avili leste thaj phendas: “Gospode! Zar či maris kaj mungri phen mukla man korkoro te posluživ? Phen laće te pomožil man.”

41 A o Gospod phendas laće: “Marta, Marta! Na ha holji thaj uznemiri tut pale but godova, 42 a samo jek si važno. E Marija godova svatisardas thaj godova či lava latar.”

11

O učeniko phučel e Isuse te sikavel len sar te molin pe

(Mt 6,9–15; 7,7–11)

1 Jekhvar kana o Isus završisarda e molitvava, avilo dži leste jek katar e učenikurja thaj phendas lešće: “Gospode, sikav men te moli men sago kaj o Jovano savo bolelas sikada pire učenikonen.”

2 O Isus phendas lenđe: “Kana molin tumen, phenen:

‘Dade amareja ando nebo! Neka avel sveto ćiro alav!

Neka avel ćiro carstvo!

3 Mangro amaro de amen svako đes!

4 Thaj jarto amenđe amare e bezeha,

sago kaj amen jartosaras svakonešće ko sagrešil protiv amende

thaj na de te peras ande kušnja!’ ”

5 Askal o Isus phendas lenđe: “Zamislin te džan ke tumaro drugari ande opaš e rjat thaj phenen lešće: ‘Drugarina, deman udžile trin mangre. 6 Kaj avilo mungro drugari katar o drom, a naj man so te čhav angle leste te hal!’ 7 A okova andral phenel lešće: ‘Na dosadisar manđe! O vudar si već phandado, a e čhavrora si manca ando kreveto thaj soven. Našti uštav te dav tut.’ 8 Phenav tumenđe: Ako či ni uštel te de les kaj si lesko drugari, uštela te del les zbog godova kaj lešće drugare naj ladžavo te avel uporno.

9 Isto gajda phenav tumenđe: Manđen thaj dela pe tumenđe! Roden thaj araćhena! Maren po vudar thaj putrela pe tumenđe! 10 Kaj ko god manđel, primil. Ko rodel, araćhel. Ko marel po vudar, putrel pe lešće.

11 Savo dad maškar tumende kana o čhavro lesko manđel lestar mačho, del les umesto mačho sap? 12 Ili kana manđel angro, zar dela les škorpijono? 13 Ako tumen, vi ako sen bilačhe, džanen te den lačhe darurja tumare čhavrenđe, kozom majbut tumaro nebesko Dad dela Sveto Duho okolen save manđen lestar!”

E Isusešći sila avel katar o Del

(Mt 12,22–30; Mk 3,20–27)

14 Jekhvar o Isus trada e bilačhe duho andar o manuš savo sas nemo. Kana inkljisto o bilačho duho, o nemo manuš počnisarda te ćerel svato. Thaj o but o them divisajlo.

15 A varesave lendar phendine: “Vo tradel e bilačhe duhonen e Veelzevulešće silava, savo si e benđengo knezo.”

16 A aver iskušisardine e Isuse gajda kaj rodenas lestar varesosko znako andar o nebo kaj o Del bičhalda les.

17 Ali o Isus džangla lenđe gindimata thaj phendas lenđe: “Ako e manuša andar isto carstvo borin pes maškar peste von uniština piro carstvo. Vi ako e familijaće članurja borin pes maškar pende, uniština piri familija. 18 Ako si o beng ande peste podelime, sar ačhela lesko carstvo? A tumen phenen kaj me e Veelzevulešće silava tradav e bilačhe duhonen andar e manuša. 19 Ako me e Veelzevulešće silava tradav e bilačhe duhonen andar e manuša, kašće silava askal tumare učenikurja traden len? Gajda von korkoro dokažina kaj naj sen ando pravo. 20 Ali ako me e Devlešće silava tradav e bilačhe duhonen, čače avilo tumende o carstvo e Devlesko.”

21 O Isus još phendas: “Dži kaj god o zuralo manuš, lačhe naoružime, araćhel piro ćher, lesko barvalipe si sigurno. 22 Ali te avel o majzuralo lestar, svladila les thaj otmil lešće sa lesko oružje ande savo uzdilaspe, a o pleno razdelila.”

23 Zato ko naj manca protiv mande si. Thaj ko manca či ćidel, rspil.

Kana o bilačho duho palem boldel pe

(Mt 12,43–45)

24 Askal o Isus phendas: “Kana o bilačho duho inkljel andar o manuš, lutil pe puste thana thaj rodel pešće than kaj šaj te odmoril pes. A kana či araćhel o than, phenel: ‘Boldava man ande mungro ćher, ando manuš andar savo inkljistem.’ 25 Thaj kana areslo o bilačho duho arakhlas e manuše savo si sago o čučo ćher, šilado thaj lačhardo. 26 Askal džal thaj lel pesa efta aver duhurja, majgore lestar thaj del andre thaj okote nastanil pe. Po krajo godole manušešće avela majgore nego kaj sas lešće po početko.”

Blagoslovime si okova savo si paćivalo e Devlešće

27 Dok o Isus godova phenelas, varesošći manušnji kaj sas maškar o but o them čhuta muj: “Blagoslovime o đi ćire dejako savo inđarda tu thaj e čuča save pilan!”

28 O Isus phendas: “Još majblagoslovime si okova savo ašunel o alav e Devlesko thaj ačhel paćivalo!”

O Isus si majbaro katar Jovano thaj o Solomon

(Mt 12,38–42; Mk 8,12)

29 A vo phendas laće: “Tumen manušalen save trajin ande akaja vrjama sen bilačhe manuša. Tumen roden znako. Ali aver znako či dela pe tumenđe osim e čudurja save o Del ćerda palo Jona. 30 Kaj okova so sas e Jonasa sas znako e manušenđe save trajinas ando gav savo akhardolas Niniva, ande savo o Del bičhalda les. Gajda okova so manca dogodila pe avela znako kaj man, e Čhave e Manušešće, o Del bičhaldas akale themešće.

31 Po đes kana avela e Devlesko sudo, e carica savi dumut vladilas e južno phujava, savi akhardolas Saba, uštela thaj osudila e manušen save si ađes džude. Kaj dadural avili te ašunel e care Solomone savo sas zurale mudro, a akate si vareko majbaro vi katar o Solomon, a tumen či kamen te čhon kan leste! 32 E manuša save majsigo trajinas ando gav savo akhardolas Niniva, uštena po đes kana avela e Devlesko sudo thaj osudina e manušen save akana trajin. Kaj von pokajisajle kana o Jona propovedilas, a ake, akate si vareko majbaro katar o Jona, a tumen još či pokajisajle!”

E Isusesko sikavipe si svetlost e manušenđe

(Mt 5,15; 6,22–23)

33 O Isus majdur sikavelas: “Khonik či del jag o stenko te čhol les po garado than, niti tale korpa, nego po čirako te okola kaj den andre dićhen o svetlo. 34 Ćiri jak si stenko ćire telošće. Kana si ćiri jak sasti, sasto ćiro telo si ando svetlost. Ali, ako si ćiri jak nasvali, ćiro telo si ande tama. 35 Zato le sama te okova so gndis kaj si ande tute svetlost naj li tama. 36 Ako si sasto ćiro telo osvetlime thaj ni cara tama naj ande tute, askal sasto aveja prosvetlime, sago kana o stenko pire svetlosa osvetlil tut.”

O Isus opomenil e vođen save si pobožne samo avrjal

(Mt 23,1–36; Mk 12,38–40; Lk 20,45–47)

37 Kana o Isus dija gata o svato, avilo leste varesavo fariseji thaj akharda les ande piro ćher te hal. Vo dija andre thaj lijas than pale sinija. 38 Kana godova dikhla o farisej, začudisajlo kaj o Isus bešlo pale sinija majsigo nego so thoda pire vas sago kaj trubujas prema e židovengo običaj.

39 A o Gospod phendas lešće: “Tumen e fariseja gadići trudin tumen te thoven tumaro tahtaj thaj o čaro avrjal, a andral sen pherde pohlepe thaj e bilačhipe. 40 Bi gođavalen! Naj li o Del okova kaj stvorisarda e manušes thaj pindžarel les andral sago vi avrjal? 41 Zato den okova so si andral andar e tahta thaj andar e čare so handžvale inćaren samo pale tumende, okolenđe savenđe si majpotrebno sago milostinja thaj saste avena čiste andral thaj vi avrjal.

42 Ali teško tumenđe, farisejalen! Kaj den deš posto katar sa e začinurja thaj katar o povrće, a či marin pale pravda e manušenđi thaj pale ljubav e Devlešći so si majvažno. Trubun te den deš posto, ali či troman te zanemarin majvažne stvarja andar o zakono.

43 Jao tumenđe farisejalen! Kaj volin te bešen pe prve thana ande sinagoge thaj te e manuša pozdravin tumen pe javne thana. 44 Teško tumenđe farisejalen kaj sen sago e limorja, save naj obeležime, pe save e manuša phirena, a či džanen kaj si okote o limori thaj postanin duhovno melale!”

45 Askal varesosko katar e učitelja e Mojsiješće zakonestar phendas e Isusešće: “Učiteljina, dok gajda phenes, vi amen vređos.”

46 A o Isus phendas: “Jao vi tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar! Kaj čhon pe manuša o pharipe gajda kaj den len pravilo save našti te inđaren, a tumen korkoro ni e najesa či mrdnon te pomognin lenđe te inđaren godova pharipe.

47 Teško tumenđe, kaj vazden e prorokonenđe spomenikurja, a tumare pradada mudardine len. 48 Godolesa kaj či trajin so e prorokurja sikavenas svedočin kaj odobrin okova so ćerdine tumare pradada: von mudardine len, a tumen spomenikurja vazden lenđe! 49 Zato vi o Del mudro phendas: ‘Bičhalava lende e prorokonen thaj e apostolen. Varesaven lendar mudarena, a varesaven progonina.’

50 Zato tumaro naraštaj smatrila pe došalo palo rat kaj sas čhordo e prorokonengo katar o postanko e themesko, 51 katar o rat e prvo prorokosko dži ko rat e poslednjo prorokosko, e Aveljesko dži ko rat e Zaharijasko, savo sas mudardo maškar o žrtveniko thaj o svetište. Ej phenav tumenđe, kaj rodela pe o računo katar akaja generacija tumaro naraštaj avela odgovorno pale godova rat savo sas čhordo!

52 Jao tumenđe, učiteljurja e Mojsiješće zakonestar! Kaj line e ćija katar o džanglipe pale Devlesko carstvo thaj garadine katar e manuša. Korkoro či den andre ando carstvo, a či mućen te den andre okola save kamen te den.”

53 Kana o Isus inkljisto okotar, e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e fariseja počnisardine zurale te holjavon pe leste thaj navalisardine pe leste te phučen les but vareso. 54 Von dićhenas te astaren les ande varesavo pogrešno alav sar optužisardinesas les.

12

O Isus sikavel pire učenikonen te na aven dvolične

1 Askal ćida pes majbut milje manuša, gajda kaj jek avrešće uštavenas e pungre. Ali o Isus prvo phendas pire učenikonenđe: “Len tumen sama kaj o farisejsko licemerje buljol sago o kvasco savo šukljarel sasto humer. 2 Kaj avel e vrjama kana sa so si garado avela arakhado thaj sa so si tajno ašundola angle savorende. 3 Zato, sa so phendine ande tama ašundola po svetlo thaj sa so phendine varekašće po kan ande sobe, katar e krovurja propovedila pe.”

Na daran kaj sen dragoceno e Devlešće

(Mt 10,28–31)

4 O Isus nastavisarda: “Phenav tumenđe mungre drugarenđe na daran katar okola save šaj te mudaren samo o telo, a pale godova našti ćeren tumenđe khanči. 5 Ali phenava tumenđe kastar trubun te daran: daran katar o Del savo, šaj lel o trajo thaj askal čhudel les ando pakao. Lestar daran!

6 Pa či li bićinen pe pandž čiriklja pale samo duj lovora? Pa palem ni jećhe lendar o Del či bistrel. 7 A tumenđe si svako bal po šoro đinado. Zato na daran! Kaj sen e Devlešće majvredne nego but e čiriklja!”

E učenikurja priznain e Isuse angle manuša

(Mt 10,32–33; 12,32; 10,19–20)

8 “Ko akate pe phuv anglo them priznail kaj pripadil manđe, pale leste me o Čhavo e Manušesko phenava, angle anđelurja e Devlešće kaj pripadil manđe. 9 Ali okova savo odreknil pe mandar angle manuša akate pe phuv, gajda vi me odrekniva man lestar angle anđelurja e Devlešće. 10 Ali phenav tumenđe ko mothol vareso protiv o Čhavo e Manušesko, jartola pe lešće. Ali okolešće ko hulil po Sveto Duho, či jartola pe lešće.

11 A kana anena tumen po sudo thaj ande sinagoge, angle poglavarja thaj angle vlast, na vodin briga so phenena te branin tumen! 12 Kaj o Sveto Duho ande godova časo sikavela tumen so te phenen.”

O Isus sikavel te či avas pohlepne

13 Vareko maškar o them phendas lešće: “Učiteljina, phen mungre phralešće te podelil manca so mukla amenđe amaro dad.”

14 Pe godova o Isus phendas lešće: “Manušeja, ko čhuta man te avav tumaro sudco ili deliv maškar tumende?”

15 Askal phendas savorenđe: “Len tumen majdur katar svako pohlepa, kaj o čačo trajo či avel katar okova so si tumen.”

16 Askal o Isus phendas lenđe akaja usporedba: “Varesave barvale manušešće e phuv but bijanda 17 thaj ačhilo te gindil ande peste: ‘So te ćerav? Kaj naj man kaj te čhav sa akava so bijanda manđe e phuv.’ 18 Thaj phendas: ‘Ake so ćerava! Haravava mungre žitnice thaj vazdava majbare thaj okote čhava sa mungro điv thaj mungro lačhipe. 19 Askal phenava korkoro manđe ake situ ande zalihe but lačhipe pale but e brš kaj aven. Dušo mungrije, akana odmori tut, ha, pi thaj veselitu!’

20 Ali o Del phendas lešće: ‘Bigođavereja! Već arjat mereja! A sa so ćidan, kasko avela?’

21 Gajda avela okoleja kaj ćidel pešće barvalipe, a či ćidel o barvalipe savo si vredno ande Devlešće jakha.”

O Del del okolenđe save paćan okova so si lenđe potrebno

(Mt 6,25–34; 19–21)

22 Askal o Isus phendas pire učenikonenđe: “Zato phenav tumenđe, na daran pale tumaro trajo so hana, ni palo telo so lena pe tumende. 23 Kaj o trajo si majvredno katar o habe, a o telo katar e drze. 24 Dićhen pe gavranurja! Niti sadin niti ćiden, najlen spremište ni žitnice, thaj tumaro Dad nebesko pravarel len. Kozom sen tumen majvredne nego e čiriklja! 25 A ko tumendar šaj e brigenca te lunđarel piro trajo samo pale jek đes? 26 Dakle, ako tumen našti ćeren ni okova so si majcara, sostar askal stalno han holji pale sa aver?

27 Lačhe dićhen e divlje luluđa sar barjon! Či trudin pe niti suven pešće drze. A phenav tumenđe kaj ni o caro Solomon ande sa piro barvalipe či inđarelas pe peste gajda šukar drze sago akala divlje luluđa. 28 Ako o Del gajda šukar furjarel e poljsko čar, savi ađes si, a već thejara čhudel pe ando bov te phabon, kozom majbut šukar furjarela tumen. Tumen cara paćivalen! 29 Zato vi tumen na samo gndisaren pe godova dali si tumen dosta te han thaj te pijen. Na uznemirin tumen zbog godova! 30 Sa godova roden e manuša save či pindžaren e Devles. Tumaro nebesko Dad džanel kaj sa godova trubul tumen. 31 Nego roden e Devlesko carstvo, a sa godova nadodaila pe tumenđe!

32 Na dara mungro cikno stado! Kaj si e volja tumare Dadešći te del tumen o Carstvo.

33 Bićinen okova so si tumen thaj e love den e čorenđe! Gajda ćidena tumenđe trjaste save či phurjon thaj barvalipe savo či propadnila, večno blago savo si ando nebo kaj o čor či avel thaj kaj o moljco či hala les. 34 Zato, kaj si ćiro barvalipe, okote avela vi ćiro ilo.”

O Isus mothol pale godova kaj palem boldela pes pe phuv

(Mt 24,45–51)

35 O Isus phendas lenđe vi akava: “Aven spremne te služin thaj tumare stenkurja neka phabon. 36 Aven sago okola kaj ažućaren pire gospodare kana boldel pe andar e svaturja te odma putren lešće čim aresel thaj marel po vudar, 37 Blago okole slugonenđe saven o gospodari, kana avela, araćhel džungade! Čače phenav tumenđe, kaj korkoro o gospodari čhola len pale sinija te bešen thaj čhola pe peste o keceljko, te poslužil len. 38 O gospodari šaj te boldel pe ande opaš e rjat ili ande zora a blago e slugenđe saven o gospodari araćhela kaj si još džungade thaj ažućaren les.

39 Ali akava džanen: te o domaćino džanglasas ande savo časo avela o čor, či muklasas te o čor provalil ande lesko ćher. 40 Vi tumen aven spremne, kaj me, o Čhavo e Manušesko, avava ando časo kana či očekuina man.”

41 Pe godova o Petar phendas: “Gospode, phenes li godoja usporedba samo pale amende ili vi pale savorende?”

42 A o Gospod Isus phendas: “Ko si okova verno thaj razumno upravniko saves o gospodari čhola te vladil pe lešće sluge thaj te del len habe ande pravo vrjama? 43 Blago godole slugašće saves lesko gospodari, kana avela, araćhel kaj ćerel gajda. 44 Čače, phenav tumenđe, o gospodari čhola godole slugone te upravljil lešće saste barvalipeja.

45 Ali ako godova sluga phenel ande piro ilo: ‘Mungro gospodari či avela gajda sigo’ thaj ačhel te marel e slugonen thaj e sluškinjen, te hal, te pijel thaj te matol, 46 avela lesko gospodari ande godova đes kana vo či očekuil thaj ando časo kana vo či ni džanel, thaj strogo kaznila les thaj odredila lesko than maškar okola save či paćan,

47 O sluga savo pindžarel e volja pire gospodarešći, a khanči či ćerda te pripremil pe pale vrjama kana boldela pe lesko gospodari, avela strogo kaznime. 48 A okova sluga kaj či džanglas e gospodarešći volja, a ćerda vareso so zaslužil kazna, cara avela mardo. A katar okola kašće but dijas lendar majbut vi rodela. Okolestar kašće si but poverime lestar but vi rodela pe.”

Zbog o paćipe ando Isus avela razdor

(Mt 10,34–36)

49 Askal o Isus phendas: “Me avilem te čhudav jag e sudošći pe phuv! Sar volisardemas te već počnisarda te phabol! 50 Ali majsigo trubul te pretrpiv e muke thaj o smrto, zurale si manđe pharo dok godova či avel gata! 51 Gndisaren kaj me avilem te anav miro pe phuv maškar o them? Nisar. Avilem te anav razdor. 52 Kaj katar akana e familija rspila pe: trin džene avena pe mungri rig, a aver duj protiv ili duj pe mungri rig, a trin protiv mande. 53 Boldela pe o dad protiv o čhavo, thaj o čhavo protiv o dad, e dej protiv e čhej, thaj e čhej protiv e dej, e sokra protiv e bori thaj e bori protiv e sokra.”

O Isus sikavel kaj trubun te pindžaren lešće znakurja

(Mt 16,2–3; 5,25–26)

54 A e bute themešće o Isus phendas: “Kana dićhen kaj o kalo oblako avel katar o zapad, odma phenen: ‘Dela o bršnd!’ Thaj gajda si. 55 Kana dićhen kaj phurdel e balval katar e pustinja po jugo, phenen: ‘Avela tati vrjama’, thaj gajda avela. 56 Licemerja! Džanen te prosudin o izgled e nebesko thaj e phuvjako. Sar askal či pindžaren mungre znakurja save trubuinesas te pindžaren!

57 Tumen korkoro trubuinesas te pindžaren so si ispravno! 58 Sago vi ako vareko prl tumen zbog o dugo savo či poćindine thaj kamel te inđarel tumen po sudo, još e dromesa den sa tumendar te e nagodbasa rešin tumen lestar, te či inkalel tumen anglo sudo. O sudco dela tumen ko stražari, a o stražari čhudela tumen ande tamnica. 59 Phenav tuće: či inkljeja okotar dok či poćines sa so san udžile dži ko poslednjo lovoro.”

13

O Isus sikavel kaj trubul te pokaji men pale amare bezeha

1 Askal aviline varesave manuša thaj phendine e Isusešće kaj o Pilato savo sas rimsko upravniko dijas naredba te mudaren pe varesave manuša andar e Galileja. Thaj sas mudarde ando jerusalimsko Hramo dok anenas e žrtve. 2 O Isus phendas lenđe: “Dali si godova dokaz kaj godola Galilejcurja save nasradisardine sas majbut bezehale katar aver Galilejcurja? 3 Nisar! Phenav tumenđe: vi tumen gajda avena duhovno hasarde ako či obratin tumen ko Del! 4 Ili gndin kaj okola dešuohto, pe save haradili e Siloamsko kula thaj mudarda len sas majbut bezehale katar sa e manuša save trajinas ando Jerusalim? 5 Nisar! Phenav tumenđe: vi tumen gajda avena duhovno hasarde ako či obratin tumen ko Del.”

O Isus kroz e usporedba sikavel kaj si amen još cara vrjama te pokaji men

6 Askal o Isus phendas lenđe akaja usporedba: “Varesave manuše sas zasadime smokva ande lesko vinograd. Avelas te rodel plodo pe late, ali či arakhla. 7 Zato phendas e vinogradarešće: ‘Ake, već trin brš avav thaj rodav plodo pe akaja smokva thaj či arakhav les. Čhin lat. Sostar te crpil e phuv?’

8 A o vinogradari phendas lešće: ‘Gospodarina, mukla još akava brš, a me hanavava oko late thaj čhava oko late o štalsko gunoj. 9 Možda ipak pe okova brš bijanel. A ako či bijanel askal čhineja lat.’ ”

O Isus sastarel ando savato

10 Jek savato dok o Isus sikavelas ande jek sinagoga. 11 Okote sas varesavi manušnji savi dešuohto brš sas grbavo thaj našti uspravilaspe. Ande late sas o bilačho duho savo ćerelas te avel nasvali. 12 Kana o Isus dikhla lat, akharda lat peste thaj phendas: “Manušnjije, oslobodime san katar ćiro nasvalipe!” 13 Thaj čhuta pire vas pe late, a voj odma uspravisajli thaj počnisarda te slavil e Devle.

14 A okova savo sas vođa ande sinagoga holjajlo kaj o Isus sastardas ando savato, thaj phendas e themešće: “Šov si đes ando kurko kana trubul te ćerel pe bući! Ande godola đesa aven thaj saston, a na ande savatosko đes!”

15 O Gospod askal phendas lešće: “Licemerja! Vi tumen ćeren bući savatone. Zar či svako tumendar savatone odrešil pire guruve ili magarco katar e jasle thaj inđarel les po paj te napoil les? 16 Naj li vi voj čhej andar e Avraamesko plemeno, savja o Sotona phangla već dešuohto brš, či li trubujasas vi lat o Del te odrešil katar godova nasvalipe savo si laće okurja ande savatosko đes?” 17 Pe godova sa lešće protivnikurja ladžajle, a sa aver raduisajle e šukar delenđe save o Isus ćerda.

E Devlesko carstvo barjol sago e gorušicako zrno thaj buljol sago o kvasco.

(Mt 13,31–33; Mk 4,30–32)

18 Pale godova o Isus phendas: “Sova si slično e Devlesko carstvo? Sova te usporediv les? 19 Slično si e gorušicaće zrnosa savo si zurale cikno, kana o manuš lel les thaj čhude les ande piri bar. Barjol thaj ćerdol ando kaš thaj e čiriklja ćiden pe thaj ćeren gnezdurja ande lešće ranja.”

20 Thaj palem phučla len: “Sova te usporediv e Devlesko carstvo? 21 Vo si sago o kvasco savo lel e manušnji thaj šukljarel les ando but aro, dok sa či vazdel pe.”

O Isus sikavel kaj si phare te den ande Devlesko carstvo

(Mt 7,13–14, 21–23)

22 Gajda o Isus naćhelas kroz e gava thaj kroz e varošice, sikavelas thaj putuilas ando Jerusalim. 23 Askal vareko phendas lešće: “Gospode, dali si cara okola kaj spasin pe?”

A o Isus phendas lenđe: 24 “O vudar nebesko si usko. Trudin tumen te den andre kroz leste, kaj phenav tumenđe, but rodena te den kroz leste, ali našti dena. 25 Kana o gospodari e ćheresko zaključil o vudar avela prekasno. Askal ačhena avri marena po vudar thaj phenena: ‘Gospode, putar amenđe!’ Vo phenela tumenđe: ‘Či džanav ko sen, ni katar sen.’

26 Askal počnina te phenen: ‘Pa amen tusa halam thaj pilam, a tu sikavejas pe amare sokača!’

27 A vo phenela tumenđe: ‘Či džanav ko sen. Džantar mandar savora save nepravda ćeren!’

28 okote avela o roipe thaj o škripipe e dandenca kaj avena gajda holjarike kana dićhena e Avraame, e Isako, e Jakove thaj sa e prorokonen ande Devlesko carstvo, a tumen avena čhudine avri. 29 Askal avela o but o them katar o istok thaj katar o zapad, katar o severo thaj katar o jugo thaj bešena pale sinija ande Devlesko carstvo. 30 Thaj dik, okola save si akana prve askal avena pe poslednjo than, a okolen save akate smatrin kaj si poslednje avena majbare.”

E Isusešće si phare palo Jerusalim

(Mt 23,37–39)

31 Ande godova časo aviline varesave fariseja thaj phendine e Isusešće: “Inklji thaj džatar akatar, kaj o caro Irod kamel te mudarel tut.”

32 A o Isus phendas lenđe: “Džan thaj phenen godole lisicaće: ‘Ake, tradav e bilačhe duhonen thaj sastarav ađes thaj thejara, thaj trito đes avava gata.’ 33 Ali ađes, thejara thaj overthara moraš te nastaviv o drom, kaj valda e prorokurja našti aven mudarde avrjal o Jerusalim.

34 Jerusalime, Jerusalime, savo mudares e prorokonen thaj čhudes e bara dži ko smrto pe okola save si e Devlestar bičhalde tuće! Kozom drom lijem te ćidav ćire čhavren, sago e kvočka savi ćidel pire pujen tale pešće phaka, ali tumen či kamline! 35 Ake akana, tumaro ćher avela pusto! Thaj phenav tumenđe, či dićhena man dok či avel o časo kana phenena: ‘Blagoslovime o okova savo avel ando alav e Gospodesko!’ ”

14

O Isus palem sastarel ando savato

1 Jek savato avilo o Isus ando ćher ke jek vođa e farisejengo te hal lesa. Okola save sas okote lačhe lenas sama pe leste so ćerela. 2 Kaj pojavisajlo anglo Isus varesavo manuš savo sas nasvalo gajda kaj sas les paj thaj šuljolas lestar.

3 Pe godova o Isus phučla e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e farisejen: “Dali si muklino prema e Mojsijesko zakono te savatone sastarel pe o manuš ili naj?”

4 A von khanči či phendine.

Askal o Isus čhuta pire vas po nasvalo manuš, sastarda les thaj phendas lešće kaj šaj džaltar. 5 A o Isus phendas: “Ko tumendar savatone či ćerel bući? Ako varekašće tumendar o čhavro ili o guruv perel ande haing, zar či odma inkalena les?”

6 Pe godova nas len so te phenen.

O Isus sikavel te avas ponizne

7 Kana o Isus dikhla sar okola kaj si akharde pe gozba len pešće prve thana te bešen, phendas lenđe e usporedba: 8 “Kana vareko akharel tut pe svaturja, na beš po prvo than kaj so ako si akhardo vareko ko si majvažno tutar? 9 Te či o domaćino savo akhardas tut thaj vi les phenela tuće: ‘Ušti thaj de o than okole manušešće.’ Askal ladžavoja, ušteja thaj bešeja po paluno than.

10 Nego kana vareko akharel tut dža thaj beš pe paluno than, thaj kana avela okova kaj akharda tut, phenel tuće: ‘Drugarina pripremisardem tuće majlačho than!’ Askal aveja počastime angle sa save si akharde. 11 Kaj, svako ko korkoro pes uzvisil, avela ponizime, a ko korkoro pes ponizil, avela uzvisime.”

12 A askal o Isus bolda pes ko domaćino thaj phendas lešće: “Kana ćeres habe ili večera, na akhar ćire drugaren, ni ćire phralen, ni ćire familija, ni ćire barvale komšijen, te či vi von možda tut akhardinesas thaj pe akava način boldinesas tuće. 13 Nego kana ćeres gozba akhar e čoren, sakaten, banđen, thaj koren. 14 Kaj len naj sova te bolden tuće. Gajda aveja blagoslovime kaj o Del pale godova nagradila tut kana vo vaskrsnila e pravedne manušen andar e mule.”

O Isus phenel pale bari gozba ande Devlesko carstvo

(Mt 22,1–10)

15 Kana godova ašunda jek katar e manuša pale sinija, phendas e Isusešće: “Blago okolešće savo hala ande Devlesko carstvo!”

16 A o Isus phendas lešće: “Varesosko manuš ćerda bari večera thaj akhardas e but e themes. 17 Kana e večera sas gata, bičhaldas e sluga te phenel e gostonenđe: ‘Sa si gata. Aven!’

18 A von jek pale avreste phendine kaj našti te aven. O prvo phendas lešće: ‘Ćindem njiva thaj trubul te džav te dikhav lat. Moliv tut, jartosar man ke godova manuš.’ 19 Aver phendas: ‘Ćindem deš guruva, thaj trubul te džav te isprobiv len dali si lačhe. Moliv tut, jartosar man ke godova manuš.’

20 O trito phendas: ‘Upravo ženisajlem thaj zato našti te avav.’ 21 O sluga bolda pe thaj javisarda godova pire gospodarešće. Askal o gospodari holjajlo thaj phendas e slugašće: ‘Inklji brzo pe sokača e gavešće thaj an akaring e čoren, sakaten, koren thaj e banđen.’

22 Kana o sluga gajda ćerda, javisardas e Gospodarešće: ‘Gospodarina, ćerdo si so phendan thaj još si than.’

23 O gospodari phendas e slugašće: ‘Inklji pe droma avrajl o gav thaj trade len te aven te pherdol mungro ćhere e themesa. 24 Kaj phenav tumenđe: Ni jek katar okola manuša save sas majsigo akharde či hana ni zalogaj katar e gozba savi ćerdem.’ ”

E manuša trubun te aven potpuno predaime e Isusešće

(Mt 10,37–38)

25 E Isuseja putuilas o silno them. O Isus bolda pe thaj phendas lenđe: 26 “Ako vareko kamel te avel mungro učeniko, moraš te volil man majbut nego pire dade, deja, romnja, čhavren, phralen, phejen, pa majbut vi katar piro trajo. Inače našti avel mungro učeniko! 27 Ko či lel piro trušul thaj či džal pale mande thaj naj spremno te merel pale mande, našti avel mungro učeniko!

28 Kaj khonik tumendar, kana kamel te sagradil e kula, či prvo bešel thaj proračunil e troškurja te dićhel dali si les sova te završil. 29 Inače, šaj dogodisajlo sas lešće te uspil samo te čhol o temelji thaj najles dosta love te završil, a askal savora save godova dikhline sas mardinesas muj lestar 30 thaj phenena: ‘Akava manuš počnisarda te gradil, a našti završil!’

31 Ili savo caro teljardasas ando rato aver caronenca, a te majsigo či bešel thaj gindil dali šaj pire deš milje vojnikonenca te svladil okoles savo avel pe leste pire biš milje vojnikonenca? 32 Ako procenil kaj našti te svladil len, bičhalela pire manušen te roden miro dok si lenđe protivnikurja još dur po drom. 33 Zato khonikal našti postanil mungro učeniko savo či mućel sa so si les zbog mande.”

E Isusešće učenikurja si korisne sago o lon

(Mt 5,13; Mk 9,50)

34 Askal o Isus još phendas lenđe: “O lon si lačho. Ali ako o lon naj londo, sova askal lonđarela pe? 35 O bilondo lon naj lačho ni pale phuv, ni palo gnoište, nego samo te čhudel pes. Ašunen kana već si tumen kan!”

15

Prispodoba pale hasardi bakhri

(Mt 18,12–14)

1 Oko o Isus ćida pes e but e carinikurja thaj e bare bezehale manuša te ašunen les sar sikavel. 2 Zato e fariseja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar mrmljinas: “Družilpe e bezehalenca thaj još čak vi hal lenca!”

3 Pe godova o Isus phendas lenđe akaja usporedba: 4 “Ko tumendar, ako si les šel bakhre thaj hasarel jećhe či mućela okolen injavardeš thaj inja ande divljina, thaj či đelosas te rodel godole jećhe dok či araćhel les? 5 A kana araćhelas, pherdo bah čhol les pe dume 6 thaj boldel les ćhere thaj čim aresel ćhere akharel pire komšijen thaj pire drugaren thaj phenel lenđe: ‘Raduin tumen manca! Arakhlem mungre hasarde bakhres.’ 7 Phenav tumenđe, gajda savora ando nebo avena majbahtale pale jek bezehalo manuš savo pokajil pe nego pale injavardeš thaj inja save gndin kaj si pravedne thaj kaj o pokajanje naj lenđe potrebno.”

E usporedba pale manušnji savi hasardas e love

8 O Isus phendas lenđe: “Savi godoja manušnji, ako si lat deš rupa thaj jek hasarel, či del jag o stenko, lačhe šilavel o ćher thaj rodel dok či araćhel les? 9 A kana araćhel les, akharel pire komšinicen thaj pire drugaricen thaj phenel lenđe: ‘Raduin tumen manca! Arakhlem o rup savo hasardem.’ 10 Phenav tumenđe, kaj gajda e Devlešće anđelurja raduinape pale jek bezehalo savo obratil pe.”

Prispodoba palo hasardo čhavo

11 Thaj o Isus nastavisarda te ćerel svato: “Varesave manuše sas duj čhave. 12 O majterno phendas pire dadešće: ‘Dade, deman akana mungro nasledstvo savo pripadil manđe.’ Thaj o dad podelisarda o barvalipe.

13 Kana nakhline varesave đesa o majterno čhavo ćida sa piro thaj otputuisarda ande dur phuv thaj okote potrošisarda sa piro barvalipe pire bilačhe trajosa. 14 Kana potrošisarda sa, dija e bari bok ande godoja phuv, thaj nas les so te hal. 15 Askal đelo thaj zaposlisajlo sago sluga ke jek manuš ande godoja phuv thaj čarjarelas lešće balen. 16 O čhavo sas gajda bokhalo kaj rado halasas vi e ljuske katar e maune save hanas e bale, ali khonikal či delas len lešće.

17 Kana napokon avilo peste, phendas: Ke mungro dad e najamnikonen si habe gaći kaj uvek vi ačhel, a me akate merav bokhatar! 18 Uštava, teljarava ke mungro dad thaj phenava lešće: ‘Dade, sagrešisardem protiv tute thaj protiv o Del ando nebo! 19 Naj sem majbut dostojno te akhara man ćire čhavesa. Primi man sago jećhe katar ćire najamnikurja.’

20 Uštilo thaj teljarda ke piro dad. Dok sas još dur katar piro ćher, lesko dad dikhla les dok sas još po drom thaj sažalisajlo pe leste thaj prastajas angle leste, dija les mrtiko thaj čumida les. 21 A o čhavo phendas lešće: ‘Dade, sagrešisardem protiv tute thaj protiv o Del! Naj sem majbut dostojno te akhara man ćire čhavesa.’

22 A o dad phendas e slugenđe: ‘Brzo inkalen e majšukar haljina thaj den pe leste! Čhon lešće e angrušći po naj thaj e sandale pe lešće pungre! 23 Anen e majthule guruve thaj denle čhurjasa, pa te pogostime thaj te veselime. 24 Kaj, akava mungro čhavo sas mulo thaj akana bolda pe ando trajo, hasardo sas thaj akana arakhadilo!’ Thaj počnisardine te veselin pe.

25 Pale godoja vrjama lesko majpurano čhavo ćerelas bući ande njive. A kana bolda pe thaj sas već paše, andar o ćher ašundolas e muzika thaj o ćhelipe. 26 Pa akhardas jećhe slugo te phučel so si godova.

27 A o sluga phendas: ‘Bolda pe ćiro phral thaj ćiro dad dija čhurjasa e thule guruve te proslavil kaj lesko čhavo bolda pe džudo thaj sasto.’

28 O majpurano phral holjajlo thaj či kamla te del andre. Askal o dad inkljisto thaj počnisarda te molil les te del andre. 29 A vo phendas pire dadešće: ‘Me ake gaći brš služiv sago robo tuće thaj nikada či obisardem te ćerav so phendan manđe, a tu nikada ni jarco či dijan man te proveselima mungre drugarenca. 30 A kana avilo kava ćiro čhavo savo e bludnicenca haljarda sa ćiro barvalipe, tu dijan lešće čhurjasa majthule guruve.’

31 Pe godova o dad lesko phendas lešće: ‘Čhaveja, tu san uvek manca thaj sa mungro vi ćiro si. 32 Ali trubul te raduji men thaj veselimen kaj akava ćiro phral sas mulo thaj akana bolda pes ando trajo, hasardo thaj arakhadilo!’ ”

16

E Paramiči palo neposlušno upravniko

1 O Isus askal phendas pire učenikonenđe e usporedba: “Sas varesavo barvalo manuš saves sas upravitelj saves e manuša prnas kaj rspil o barvalipe pire gospodaresko.

2 O barvalo manuš akharda pire upravitelje thaj phendas lešće: ‘So godova ašunav pale tute? Sikav manđe o računo kaj ramosardan sar vodijas e briga pale mungro barvalipe zato kaj majbut našti aves mungro upravitelj!’

3 Pe godova o baro sluga phendas ande peste: ‘So te ćerav kana mungro gospodari či del više te ćerav bući pale leste? Te džav te hanavav naj man snaga. Te prosiv? Ladžavo si manđe. 4 Džanav so ćerava! Thaj kana gajda ćerava e manuša lačhe primina man ande pire ćhera, kana majbut či avava e gospodaresko upravitelj.’

5 Askal akhardas jećhe po jećhe katar o okola save sas udžile lešće gospodarešće. Thaj phučla e prvo manuše savo sas udžile: ‘Kozom san udžile mungre gospodarešće?’ 6 ‘Šel bačve maslinsko zetino’, phendas o okova savo sas udžile.

A o baro sluga phendas lešće: ‘Le ćiro računo beš thaj odma ramosar pandžvardeš.’

7 Pale godova phendas e aver manušešće: ‘A tu, kozom san tu udžile?’

A vo phendas lešće: ‘Šel mere điv.’ Phendas vi lešće: ‘Le ćiro računo thaj ramosar pe ohtovardeš.’

8 Thaj o gospodari pohvalisarda e bilačhe upravitelje kaj sas snalažljivo. Kaj e manuša akale themešće majsnalažljivo postupin prema okola save si lenđe slične, nego e manuša katar o svetlost. 9 A me phenav tumenđe, steknin tumenđe drugaren gajda kaj ispravno koristin akale themesko barvalipe thaj kana o barvalipe majbut či avela korisno o Del primila tumen ande večne stanurja ando nebo.

10 Ako šaj paćas e manušešće ande cikne buća, askal šaj paćas lešće vi ande bare buća thaj ako našti paćas e manušešće ande cikne buća askal našti paćas lešće ni ande bare buća. 11 Ako naj senas paćivale ande e themesko barvalipe, sar o Del poverila tumenđe duhovno barvalipe te upravin lesa? 12 Thaj ako ande averesko barvalipe naj senas paćivale, sar o Del dela tumen tumaro?

13 Ni jek sluga našti robujil duje gospodarenđe ande isto vrjama. Kaj jećhe mrzala, a averes volila; ili jećhešće avela paćivalo a avres prezirila. Našti služin e Devlešće thaj e barvalipešće ande isto vrjama.”

14 Sa gadava ašundine e fariseja save sas pohlepne pale love thaj marenas muj katar o Isus. 15 A o Isus phendas lenđe: “Tumen ćeren tumen kaj sen pravedne anglo them, ali džanel o Del tumare ile. Kaj so e manuša smatrin vredno, e Devlešće grjacolpe.”

E Devlesko zakon važil zauvek

16 Askal o Isus phendas lenđe: “E Mojsijesko zakono thaj e knjige save ramosardine e purane prorokurja važinas sa dok či avilo o Jovano savo bolelas, a katar askal navestilas pe e Bahtali nevimata palo carstvo e Devlesko. Thaj katar askal nagovorisaras savoren te den ande Devlesko carstvo. 17 Ali godova či značil kaj e Mojsijesko zakon majbut či vredil kaj majloće nestanila o nebo thaj e phuv, nego te propadnil jek tačkica andar o zakono.

18 Sago kaj ramol ando zakon: svako ko rastavil pe katar piri romnji thaj lel avrja, ćerel preljub; thaj ko oženil pe e romnjasa savi si rastanime, preljub ćerel.”

E paramiči palo čoro Lazar thaj o barvalo manuš

19 Askal o Isus nastavisarda: “Sas varesosko barvalo manuš, savo lelas pe peste majšukar thaj majkuč drze, trajilas svako đes raikane thaj veselilas pe. 20 A angle lesko vudar pašljolas varesavo čoro manuš savo sas sa ande čirurja. Lesko alav sas Lazar, 21 thaj čeznilas samo te čaljol e prušukenca save perenas katar e barvalešći sinija. Dok gajda pašljolas avenas e džućhela thaj čarnas e čirurja pe leste.

22 A kana mulo o čoro, e anđelurja inđardine les ande Avramešće angalja. Pale godova mulo vi o barvalo manuš, thaj prahosardine les. 23 A lešći duša đeli po than kaj si e mule, thaj dok sas ande bare muke vazda pire jakha thaj dadural dikhla e Lazare ande Avramešće angalja.

24 Thaj čhuta muj: ‘Dade Avraame, smiluitu manđe thaj bičhal e Lazare te umočil piro naj ando paj thaj šudrjarel mungri čhib kaj zurale muči man ande akava plameno.’

25 Pe godova phendas o Avram: ‘De tut gođi, čhaveja, kaj tu pale ćiro trajo primisardan ćiro lačhipe, a gajda vi o Lazar piro bilačhipe. Akana vo akate tešil pe, a tu mučis tut. 26 Osim godova, maškar amende thaj tumende si bari provalija thaj vi okola save kamline sas našti naćhen okotar akaring, niti akatar okoring.’

27 Pe godova o barvalo manuš phendas: ‘Moliv tut askal, dade, bičhal e Lazare ando ćher mungre dadesko. 28 Kaj si man pandž phral pa neka džal thaj upozoril len te na vi von aven akaring ande kava than e mukengo.’

29 A o Avram phendas lešće: ‘Opomenil len o Mojsija thaj e prorokurja ande pire zapisurja. Neka čiton thaj čhon kan lende.’

30 A vo phendas: ‘O na, dade Avraame! Nego te avilo lende vareko andar e mule, obratina pe.’

31 A vo phendas lešće: ‘Ako či ašunen e Mojsija thaj e prorokonen, či paćana sa vi te uštel thaj avel lenđe vareko andar e mule.’ ”

17

O Isus sikavel e učenikon te aven poslušne e Devlešće

(Mt 18,6–7, 21–22; Mk 9,42)

1 O Isus phendas pire učenikonenđe: “O iskušenje moraš te avel, ali teško e manušešće kroz savo avel o iskušenje. 2 Kasave manušešće avilosas majlačhe te phanden lešće mlinsko bar oko e kor, thaj te čhuden les ando more, nego te crdel po bezeh jećhe katar akala manuša saven si cara paćipe. 3 Upozoriv tumen! Ako ćiro phral savo si verniko pogrešil, ukori les thaj jartosar lešće ako pokajil pe. 4 Pa ako vi efta drom po đes sagrešil protiv tute thaj efta drom po đes avel thaj phenel tuće: ‘Jartosar manđe. Pogrešisardem!’, jartosar lešće.”

5 E apostolurja phendine e Gospodešće: “Trubul amen majbut paćipe. Phen amenđe sar te dobis!”

6 O Gospod phendas lenđe: “Te avel tumen paćipe gajda cikno sago kaj si e gorušicako zrno, phendinesas akale dudošće: ‘Inkaltu e korenosa thaj presadi tut ando more!’, thaj vo presadisajlo sas.

7 Ko tumendar phenela pire slugašće savo oril ili lel sama pe stoka, kana boldela pes andar o polje thaj del ando ćher: ‘Av brzo thaj beš pale sinija?’ 8 Či umesto godova phenena lešće gajda: ‘Ćer manđe večera! Čhov e keceljko pe tute thaj služisar man dok hav thaj pijav, pale godova tu haja thaj peja?’ 9 E slugašće pale godova či zahvalil pe kaj vo samo ćerel piri bući. 10 Gajda vi tumen: kana sen poslušne e Devlešće, phenen: ‘Sluge sam save či zaslužin pohvala! Ćerdam samo so samas udžile te ćeras!’ ”

O Isus sastarel e deš manušen saven sas morćhako nasvalipe

11 Gajda dok putuilas majdur prema o Jerusalim, o Isus naćhelas maškar e Samarijaći thaj e Galilejaći regija. 12 Kana delas ande varesosko gav, angle leste avile deš gubavcurja. Ačhiline cara majdur 13 thaj počnisardine te čhon muj: “Isuse, Učiteljina, smiluisar tut amenđe!”

14 Kana o Isus dikhla len, phendas lenđe: “Džan thaj sikaven tumen e rašajenđe te dićhen tumen thaj phenen dali sen saste!” Thaj dok džanas dromesa sastile katar e guba.

15 Jek lendar dikhla kaj sastilo, bolda pe thaj slavisarda e Devle andar sasto glaso. 16 Čhuda pes pe koča angle Isusešće pungre thaj zahvalisarda lešće. A sas godova varesavo manuš andar e Samarija.

17 O Isus phučla: “Či li sastile deš džene? Kaj si okola inja? 18 Dali nijek lendar či bolda pe te del slava e Devlešće osim akava tuđinco?”

19 Askal phendas e manušešće savo sastilo: “Ušti thaj dža. Ćiro paćipe ande mande spasisarda tut!”

O Isus phenel kaj si e Devlesko carstvo maškar amende

(Mt 24,23–28, 37–41)

20 Jekhvar kana e fariseja phučline e Isuse kana avela e Devlesko carstvo, O Isus phendas lenđe: “E Devlesko carstvo či avela e znakonenca save šaj dićhen pe. 21 Našti phenela pe: ‘Aketalo akate!’, ili: ‘Eketalo okote!’ Ake e Devlesko carstvo si maškar tumende!”

22 Pale godova phendas e učenikonenđe: “Avela e vrjama kana kamena te dićhen jek katar e đesa kana me, o Čhavo e Manušesko, vladiva sago o caro, ali či dićhena godova đes. 23 Askal phenena tumenđe: ‘Eketalo okote, aketalo akate!’ Ali na džan thaj na prasten inća! 24 Kaj sago e munja kaj sevil pe jek krajo e nebesko thaj rasvetlil sa dži ke aver krajo, gajda avela vi manca, e Manušešće Čhavesa, ando mungro đes. 25 Ali majsigo trubuv but te pretrpiv thaj akava naraštaj trubula te odbacil man.

26 Thaj sago kaj sas ande Nojašći vrjama gajda avela vi ando đes kana avava me o Čhavo e Manušesko. 27 E manuša hanas, pijenas, ženinas pe thaj udajinas pe dži ko đes dok o Noje či dijas ando baro brodo, thaj avilo o potop thaj uništisardas sa so nas ando baro brodo.

28 Askal avela sago kaj sas dumut kana trajilas o Lot: Kana e manuša ando gav savo akhardolas Sodoma, hanas thaj pijenas, ćinenas thaj bićinenas, sadinas thaj gradinas, 29 sa dži ke detharin kana o Lot inkljisto andar o gav Sodoma, a askal andar o nebo zapljuštisarda e jag thaj o sumpor thaj uništisardas sa okolen save ačhiline ando gav. 30 Isto gajda iznenada avela ando đes kana boldava man me o Čhavo e Manušesko. 31 Gajda ande okova đes, ko avela po krovo, a lešće stvarja si ando ćher, neka na fuljel te lel len. Thaj ko si ande njive, neka či boldel pes palpale te lel vareso pesa. 32 Den tumen gođi sar muli e Lotošći romnji! 33 Kaj ko lela sama pe piro trajo te araćhe les, hasarela les; a ko hasarel piro trajo zadobila les palo večnost. 34 Phenav tumenđe, ande koja rjat kana me boldava man avena duj džene ande jek kreveto. Jek lela pes, aver mućela pe. 35 Duj manušnja zajedno meljina o điv; jek lela pes, a aver mućela pe. 36 Duj džene avena ando polje; jek avela lino, a aver ačhela.”

37 Pe godova e učenikurja phučline les: “A kaj godova Gospode?”

A o Isus phendas lenđe: “Avela očito sago vi akaja poslovica: ‘kaj ćiden pes e lešinarja okote kaj si o mulo telo.’ ”

18

O Isus sikavel kaj ustrajno trubul te moli men

1 Askal o Isus phendas e učenikonenđe e usporedba te sikavel len sar uvek trubun te molin pe thaj sar nikada či trubun te odustanin. 2 Thaj phendas: “Ande jek gav sas jek sudija savo či daralas e Devlestar a e themestar či ladžalas. 3 A ande godova gav sas vi jek udovica savi stalno avelas leste thaj molilas les: ‘Deman pravda angle mungro protivniko.’ 4 O sudija varesavi vrjama či marilas pale godova, ali napokon phendas: ‘Vi ako či darav katar o Del thaj či mariv pale manuša, 5 ali dava pravda akale udovica, kaj, ako či dav lat pravda, dosadila manđe dok či dobil piro pravo, kaj stalno dosadil man!’ ”

6 Askal phendas o Gospod Isus: “Dićhen sar ispravno postupisarda o nepravedno sudija. 7 Kaj o Del strpljivo čhola kan ke lenđe molitve thaj pobrinila pe te dobin pravda okola save pripadin lešće thaj vapin lešće o đes thaj e rjat. 8 Phenav tumenđe kaj brzo dela len pravda. Ali kana me, o Čhavo e Manušesko, boldava man pe phuv, dali arakhava kasavo paćipe?”

O Del opravdil e poniznen

9 Askal o Isus phendas još akaja usporedba varesavenđe save sas uverime ande piri vlastito pravednost, a averen prezirisarenas: 10 “Duj manuša đele ando Hramo te molin pe. Jek sas fariseji a aver cariniko. 11 O fariseji ačhelas thaj molilas pe pale peste: ‘Devla, nais tuće kaj naj sem sago aver manuša, grabežljivo, nepravedno, preljubniko, ili sago akava cariniko. 12 Me postiv duvar ando kurko; dav deš posto katar sa so si man.’

13 A o cariniko, ačhelas majdur, thaj či usudilas pe ni pe jakha te vazdel prema o nebo, nego pećelas pe ando kolin te sikavel piri tuga thaj phenelas: ‘Devla av milostivo manđe bezehalešće!’

14 Phenav tumenđe: vo bolda pe ćhere pravedno anglo Del, a na o fariseji! Kaj svako ko korkoro pes uzvisil, avela ponizime, a ko korkoro pes ponizil, avela uzvisime.”

E Devlesko carstvo pripadil okolenđe save si ponizne sago čhavra

(Mt 19,13–15; Mk 10,13–16)

15 A e Isusešće anenas vi e cikne čhavren te čhol pire vas pe lende te blagoslovil len, a kana godova dikhline e učenikurja braninas lenđe. 16 A o Isus akharda len thaj phendas: “Mućen e čhavren te aven mande thaj na branin lenđe, kaj kasavenđe pripadil e Devlesko carstvo.” 17 “Čače, phenav tumenđe, savo či primil e Devlesko carstvo sago cikno čhavro, či dela ande leste.”

Khanči či tromal te avel majbitno katar godova te služis e Devlešće

(Mt 19,16–30; Mk 10,17–31)

18 Varesavo židovsko vođa phučlas e Isuse: “Lačhe učiteljina, so trubul te ćerav te dobiv o večno trajo?”

19 A o Isus phendas lešće: “Sostar man akhares lačheja? Khonikal naj lačho, nego li samo o jedino Del. 20 A e zapovedi andar o Mojsijesko zakon džanes: ‘Na ćer preljub’, ‘Na mudar’, ‘Na čor’, ‘Na svedočisar hohamne’, ‘Poštuisar ćire dades thaj ćire deja.’ ”

21 A vo phendas: “Sa gadava ćerav katar mungro ternipe.”

22 Kana godova ašunda o Isus, phendas lešće: “Još jek ačhilo tut: sa so si tut bićin thaj podelisar e čorenđe thaj avela tu barvalipe ando nebo. A askal av thaj dža pale mande.”

23 Kana vo godova ašundas, ražalostisajlo kaj sas zurale barvalo thaj či kamlas te bićinel sa so sas les.

24 O Isus dikhla pe leste thaj phendas: “Sar si phare e barvalešće te del ande Devlesko carstvo! 25 Majloće si e kamilaće te naćhel kroz e suvjaće kan nego o barvalo te del ande Devlesko carstvo.”

26 Okola save godova ašundine, phendine: “Pa ko askal šaj spasil pe?”

27 A o Isus phendas: “So si nemoguće e manušenđe, moguće si e Devlešće.”

28 Askal o Petar phendas: “Ake, amen muklam sa amaro thaj teljardam pale tute te sledis tut.”

29 A o Isus phendas lenđe: “Čače, phenav tumenđe, naj godova savo muklasas piro ćher, ili pire romnja, ili pire phralen, ili pire dade thaj pire deja, ili pire čhavren zbog e Devlesko carstvo, 30 a te či već pe akava them primila majbut nego so mukla, a pe okova them savo avel vi večno trajo.”

O Isus po trito drom spominjil piro smrto thaj o vaskrsenje

(Mt 20,17–19; Mk 10,32–34)

31 O Isus ćida oko peste e dešuduj apostolen thaj phendas lenđe: “Ake das ando Jerusalim, a okote dogodila pe sa so e prorokurja ramosardine ando Sveto lil, pale mande e Čhave e manušešće. 32 Von predaina man ande vas e nevernikonenđe, save marena muj mandar, ladžarena man, vređona man, 33 bičuina man thaj mudarena man, ali me o trito đes uštava andar e mule.”

34 A e učenikurja khanči katar godova so o Isus phendas či haćardine. O značenje godole alavengo sas lendar garado thaj našti haćardine so o Isus phenelas lenđe.

O Isus sastarel e kore manuše

(Mt 20,29–34; Mk 10,46–52)

35 A kana o Isus avilo paše dži ko gav o Jerihon, varesavo koro manuš bešelas po drom thaj prosilas.

36 A kana o koro manuš ašunda kaj naćhel okotar o but o them, phučlas so si godova. 37 Phendine lešće: “Naćhel o Isus andar o Nazaret.”

38 A vo pe godova čhuta muj: “Isuse e Davidešće Čhaveja, smiluitu tut manđe!”

39 A okola kaj džanas anglal o Isus ačhavenas e kore manuše te na čhol muj, ali vo još majzurale čholas muj: “E Davidešće Čhaveja, smiluitu manđe!”

40 Kana o Isus ašunda les ačhilo thaj phendas te anen les leste. Kana e kore manuše andine majpaše o Isus phučla les: 41 “So kames te ćerav tuće?” A vo phendas:

“Gospode, te šaj dikhav.”

42 A o Isus phendas lešće: “Akana šaj te dićhes! Ćiro paćipe sastarda tut.”

43 E kore manušešće jakha odma putajle thaj počnisarda te dićhel, uputisajlo dromesa palo Isus thaj počnisarda te slavil e Devles. A sa o them savo godova dikhla dija slava e Devlešće.

19

O Isus thaj o Zakej

1 O Isus dijas ando Jerihon. Dok naćhelas kroz o gav, 2 angle leste avilo o manuš savo akhardolas Zakej. Vo sas glavno cariniko thaj sas zurale barvalo. 3 Probilas te dićhel e Isuse, ali sas zurale cikno manuš thaj našti dikhla les katar o but o them savo sas oko leste. 4 Vo zato prastaja anglal, thaj lija pe opre pe smokva paše savi o Isus trubujas te naćhel te šaj dićhel les.

5 Kana o Isus areslo pe godova than, dikhla opre thaj phendas lešće: “Zakej, brzo fulji tele! Ađes trubul te avav gosto ande ćiro ćher.”

6 O Zakej brzo fuljisto tele katar e smokva thaj pherdo bah ugostisarda les ande piro ćher. 7 A sa save godova dikhline počnisardine te mrmljan: “Đelo ando ćher e bezehalesko!”

8 A o Zakej ačhilo thaj phendas e Gospodešće: “Gospode ake, opaš mungro barvalipe dava e čorenđe! Thaj ako varekas hohadem, boldav štar drom majbut.”

9 Pe godova o Isus phendas lešće: “Ađes ande akava ćher avilo o spasenje kaj si vi akava manuš e Avraamesko čhavo! 10 Me o Čhavo e Manušesko avilem te rodav thaj te spasiv okova so si hasardo!”

O manuš trubul te avel verno dok ažućarel e Devlesko carstvo

(Mt 25,14–30)

11 O but o them sa godova ašunelas, a o Isus phendas lenđe još jek usporedba zato kaj sas o Isus paše pašo Jerusalim thaj gndinas kaj odma pojavila pe e Devlesko carstvo. 12 Thaj phendas: “Sas varesavo ugledno manuš savo trubuja te otputuil ande dur phuv te okote okrunin les sago caros, a askal te boldel pe. 13 Zato akhardas pire deš slugonen, dija len svakones po opaš kila rup so sas štar čhonenđi poćin thaj phendas lenđe: ‘Trguin akale rupesa dok či boldav man.’

14 A e manuša andar lešći phuv mrzanas les thaj bičhaldine pale leste e poslaniko te phenen e majbare carošće: ‘Či kamas te akava caruisarel pe amende.’

15 Kana vo primisarda piro carstvo thaj bolda pe palpale, naredisarda te anen lešće okolen slugen savenđe dijas o rup te ašunel kozom zaradisardine.

16 O prvo sluga avilo thaj phendas: ‘Gospodarina, o iznos savo dijan man ćerdem te avel deš drom majbut.’

17 Phendas lešće: ‘But lačhe! Lačho san sluga, zato kaj sanas verno ande cikno, dava tut te vladis pe deš gava!’

18 Aver sluga avilo thaj phendas: ‘Gospodarina o iznos savo dijan man ćerdem te avel pandž drom majbut.’

19 Phendas lešće: ‘Lačhe! Vladi pe pandž gava!’

20 A o trito sluga avilo bi zaradako thaj phendas: ‘Gospodarina, ale tuće ćiro rup, savo dijan man. Arakhavas les garado ando dikhloro. 21 Daravas tutar kaj san strogo manuš. Les so či uložisardan, thaj žanjis so či sadisardan.’

22 Phendas lešće: ‘Pe ćire alava aveja osudime, bilačho slugona! Džanglan kaj sem strogo manuš, kaj lav so či uložisardem thaj kaj ćidav kaj či sadisardem? 23 Sostar askal či uložisardan mungre love ande banka? Gajda barem dobisardemas e kamatenca.’

24 Pe godova o caro phendas kolenđe save sas okote ćidine: ‘Len lestar o rup thaj den okolešće saves si deš.’

25 Phendine lešće: ‘Ali gospodarina, pa les već si deš kile rup!’

26 O caro phendas lenđe: ‘Phenav tumenđe: Okoles kas si, dela pe lešće još majbut, a okoles save naj, lela pes lestar vi okova cara so si les. 27 A mungre dušmajen okolen save či kamline man te me avav caro, anen len akaring thaj mudaren len angle mande.’ ”

O Isus del ando Jerusalim sago caro

(Mt 21,1–11; Mk 11,1–11; Jn 12,12–19)

28 Nakon so phendas lenđe godova, o Isus teljarda majdur karingal o Jerusalim.

29 Kana avilo paše dži ke gava e Vitfaga thaj e Vitanija save sas pe Maslinsko gora, bičhalda anglal pire duj učenikonen 30 thaj phendas lenđe: “Džan ando gav savo si angle tumende. Čim den ande leste, araćhena phangle terne magarco saves još khonik či jašisarda. Putren les thaj anen les. 31 Ako vareko phučel tumen: ‘Sostar putren e magare?’ Gajda phenen: ‘Trubun e Gospodešće’, thaj odma mućena len.”

32 Von đele thaj arakhline e magarco sago kaj o Isus phendas lenđe.

33 Thaj dok e učenikurja putrenas e magare, e magaresko gospodari phendas lenđe: “Sostar putren e magare?”

34 A von phendine: “Trubul e Gospodešće.” 35 Andine e magare ko Isus thaj čhutine pire haljine po magarco thaj o Isus bešlo pe leste.

36 Thaj dok O Isus gajda džalas po magarco, e manuša buljarenas pire ogrtačurja po drom angle leste te sikaven lešće čast.

37 A kana već avilo paše te fuljel katar e Maslinsko gora, e but e manuša save džanas pale leste počnisardine pe sa o glaso te zahvalin e Devlešće pale sa e čudurja save dikhline. 38 Phenenas:

“Blagoslovime o Caro,

savo avel ando alav e Gospodesko!

Miro po nebo

thaj slava e Devlešće ande visine!”

39 Pe godova varesave fariseja save sas maškar o them phenenas e Isusešće: “Učiteljina, phen ćire učenikonenđe te na phenen godova.”

40 O Isus phendas: “Phenav tumenđe, ako von ačhen, e bara slavina!”

E Isusešće si pharo pale manuša andar o Jerusalim

41 Kana o Isus avilo paše dži ko Jerusalim thaj dikhla o gav, o Isus rujas pale manuša andar leste. 42 Thaj phendas: “Sar volisardemas te ađes arakhline sas o drom e mirosko! Ali akana si kasno, thaj o miro si garado tumendar. 43 Avena e đesa kana o dušmano zauzmila ćire zidurja, okolina tut thaj ćićidena tu katar sa e riga. 44 O Jerusalime, sravnina tut e phuvjasa thaj vi ćire čhavren ande tute. Či ačhela tutar ni bar pe bareste kaj či pindžardan e vrjama kana o Del avilo te spasil tut.”

O Isus či mućel te trguin ando Hramo

(Mt 21,12–17; Mk 11,15–19; Jn 2,13–22)

45 Kana o Isus dijas ando Hramo, počnisarda te tradel andar leste e trgovcen. 46 Thaj phendas lenđe: “Ando Sveto lil ramol: ‘Mungro Hramo trubul te avel o ćher pale molitva’, a tumen pretvorisardine les ande razbojničko pećina!”

47 Pale godova o Isus svako đes sikavelas ando Hramo, a e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar zajedno e gavešće šorvalenca gndinas sar te mudaren les, 48 ali či arakhline o način sar te ćeren godova kaj o them pažljivo čholas kan ke lesko sikavipe.

20

E židovske vođe či priznain e Isuse sago autoriteto

(Mt 21,23–27; Mk 11,27–33)

1 Jek đes dok o Isus sikavelas e theme ando Hramo thaj navestilas e Bahtali nevimata, aviline leste e šorvale rašaja, e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj vi aver e židovske starešine 2 thaj phučline les: “Phen amenđe ko dija tut vlast te ćeres godova? Ko ovlasitisarda tut pale godova?”

3 A o Isus phendas: “Vi me tumen vareso phučava: Phenen manđe 4 Dali o Del phendas e Jovanošće te bolel e manušen, ili e manuša phendine lešće te ćerel godova?”

5 A von počnisardine te raspravin pe maškar peste: “Te phendam katar o Del, phenela amenđe sostar askal či paćaine lešće? 6 A te phendam katar o manuš, sa o them čhudelape barenca pe amende dok či mudaren men. Kaj o them paćal kaj sas o Jovano proroko.”

7 Zato phendine e Isusešće kaj či džanen kastar avilo e Jovanesko autoriteto te bolel.

8 A o Isus phendas lenđe: “Askal ni me či phenava tumenđe katar man vlast!”

O Isus usporedil e židovske vođen e bilačhe vinogradarenca

(Mt 21,33–46; Mk 12,1–12)

9 Pale godova o Isus phendas e themešće akaja usporedba: “Varesavo manuš zasadisardas o vinograd thaj iznajmisarda les e vinogradarenđe. A askal otputuisarda pe lungo vrjama. 10 Kana avili e vrjama pale berba, bičhaldas pire slugo ke vinogradarja te den les katar o plodo e drakako. Ali e vinogradarja mardine les thaj bičhaldine les palpale čuče vastenca. 11 Pe godova vo bičhalda lenđe aver slugo. Ali von vi godole mardine, mardine muj lestar thaj bičhaldine le palpale čuče vastenca. 12 Bičhaldas lenđe vi e trito. A von vi les izranisardine thaj tradine les.

13 Pe godova o gospodari e vinogradesko phendas: ‘So te ćerav? Bičhalava lenđe mungre voljeno čhaves. Les valda poštuina kaj si mungro čhavo.’

14 Ali kana e vinogradarja dikhline e čhaves, počnisardine te ćeren svato maškar pende: ‘Akava si o nasledniko. Ajde te mudaras les thaj o nasledstvo avela amaro.’ 15 Tradine les avri andar o vinogrado thaj mudardine les.

So gndin so ćerela lenca o gospodari e vinogradesko kana ašunela so sas? 16 Avela thaj mudarela godole vinogradaren, a o vinograd dela aver vinogradarenđe ando najam.”

A okola save ašunenas e Isuse phendine: “Amen vareso gajda nikad či ćerdamas!”

17 A o Isus lačhe dikhla pe lende thaj phendas: “A so askal značil okova odlomko savo ramol ando Sveto lil:

‘O bar saves čhudine e graditeljurja

postanisardas o bar zaglavno?’

18 Te ko god perel pe godova bar phađela pes, a godova bar smrskola okoles pe kaste perel.”

19 E učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj e šorvale rašaja kamline odma te astaren les kaj lačhe džangline kaj godoja usporedba odnosil pes pe lende, ali daranas katar o them.

Palo porez

(Mt 22,15–22; Mt 12,13–17)

20 Katar askal počnisardine te vrebin les thaj bičhaldine e špijunen save ćerenas pe kaj si iskrene te šaj optužin e Isuse kaj phendas vareso bilačhe thaj te predain les e rimske upravitelješće.

21 Thaj phučline e Isuse: “Učiteljina! Džanas kaj phenes čačipe thaj sikaves ispravno, thaj či dićhes ko si ko, nego čače sikaves e Devlesko drom. 22 Phen amenđe dali trubul te amen e Židovurja das e carošće o porez ili te či das?”

23 A o Isus dikhla kaj kamen te astaren les ande zamka thaj phendas lenđe: 24 “Sikaven manđe e kovanica savjava poćinen o porez. Kasko si akava liko thaj o alav pe late?”

A von phendine: “E carošći.”

25 “Askal den e carošće so si e carosko, a e Devlešće so si e Devlesko.” 26 Gajda našti arakhline doš ande okova so o Isus phendas anglo them, nego ačhiline zadivime lešće naukava thaj ačhiline bi alavesko.

O Isus sikavel kaj si čače vaskrsenje andar e mule

(Mt 22,23–33; Mk 12,18–37)

27 Askal aviline leste varesave saduceja, save phenen kaj naj uštipe andar e mule. Thaj phučline e Isuse: 28 “Učiteljina, o Mojsije ramosarda amenđe te mulo varekasko phral saves sas romnji, a nas les čhavra, neka lesko phral lel lešće romnja sar voj bijandas lešće čhavo savo nasledila e imovina okolešći savo mulo thaj te inđarel lesko prezime. 29 Gajda sas efta phral. Prvo phral oženisajlo thaj mulo, a nas les čhavra. 30 Aver phral oženisajlo lešće romnjasa ali vi vo mulo, 31 askal o trito thaj gajda vi sa efta muline, a či mukline čhavra. 32 Po krajo muli vi e romnji. 33 Kašći romnji askal voj avela kana e manuša uštena andar e mule kana sas romnji sa efta phralenđi?”

34 O Isus phendas lenđe: “E manuša akale themešće udajina pe thaj ženina pe. 35 Ali okolen saven o Del dićhel kaj si dostojne te ušten andar e mule thaj trajina ande okova them savo avela, či ženina pe niti udajina pe. 36 Von majbut našti ni merena, kaj avena slične sar e anđelurja. Von si čhave e Devlešće kaj vo bolda len palpale andar e mule. 37 A kaj e mule uštena, godova čak vi o Mojsije potvrdisarda ando odlomko po than kaj phabolas o grmo kaj e Gospode akhardas e Avraamešće Devleja, e Isakošće Devleja thaj e Jakovešće Devleja dumut nakon so von muline. 38 A o Del naj Del e mulengo nego o Del e džudengo, kaj si savora ande leste džude.”

39 Pe godova phendine lešće varesave učitelja e Mojsiješće zakonestar: “Učiteljina! Lačhe phendan!”

40 Thaj khonik majbut či usudisajlo te vareso phučel les.

O Mesija si majbaro katar o caro David

(Mt 22,41–46; Mk 12,35–37)

41 Askal o Isus phučla len: “Sostar phenel pe kaj si o Hristo samo potomko e carosko Davidesko? 42 Pa korkoro o David phenel ande knjige psalmurja:

‘Phenel o Gospod mungre Gospodešće:

Beš pe mungri počasno desno rig

43 dok či čhav ćire dušmajen tale ćire pungre.’

44 Korkoro o David akhardas les pire Gospodeja. Sar askal avilosas samo lesko potomko?”

O Isus upozoril pe učitelja e Mojsiješće zakonestar

(Mt 23,1–36; Mk 12,38–40; Lk 11,37–54)

45 Askal anglo sa o them, o Isus phendas pire učenikonenđe: 46 “Len tumen sama katar e učitelja e Mojsiješće zakonestar, save volin te phiraven pe ande lundže haljine, volin te e manuša pozdravin len pe javne thana, thaj te bešen pe prve thana ande sinagoge, thaj e počelja pe gozbe. 47 Bi ladžavesko len katar e udovice okova so silen thaj hohamne molin pe dugo e Devlešće. Von avena majstrogo osudime.”

21

E udovica del e Devlešće sa so saslat

(Mk 12,41–44)

1 O Isus ando Hramo dikhla e barvalen sar čhon ande riznica love sago daro e Devlešće. 2 A dikhla vi varesošće čore udovica savi čhuta okote samo duj majcikne kovanice. 3 Thaj phendas: “Čače, phenav tumenđe akaja čori udovice čhuta majbut savorendar. 4 Kaj savora von dine katar piro viško, a voj katar piro čoripe dijas sa so sila.”

O Isus majanglal mothol kaj o Hramo avela uništime

(Mt 24,1–2; Mt 13,1–2)

5 Dok varesave učenikurja ćerenas svato pale godova sar si o Hramo šukar ukrasime e barenca thaj e ukrasenca save e manuša andine e Devlešće, a o Isus phendas: 6 “Avela e vrjama kana katar akava so dićhen či ačhela ni bar pe bareste. Svako avela harado.”

Znakurja thaj progonurja

(Mt 24,3–14; Mk 13,3–13)

7 E učenikurja phučline les: “Učiteljina, a kana godova avela? Thaj sar džanasa kaj godova uskoro avela?”

8 A vo phendas lenđe: “Len sama te na aven hohade kaj but džene avena ande mungro alav thaj phenena korkoro pale peste kaj si von o Mesija thaj phenena: ‘avili e vrjama’. Na džan pale lende! 9 Kana ašunena pale raturja thaj pale pobune, na daran. Kaj sa godova trubul te avel, ali godova još naj odma o krajo.”

10 Askal još phendas lenđe: “O them borila pe protiv aver them, thaj e carurja protiv aver carurja. 11 Pe sa e riga e themešće avena e potresurja, bokhalipe thaj nasvalipe. Po nebo avena čudesne znakurja savendar dela e dar pe sa o them.

12 Ali, majsigo nego godova sa avel astarena tumen thaj progonina tumen. Zbog mande predaina tumen e manušenđe ande sinagoge te sudin tumenđe. Inđarena tumen angle carurja thaj angle upravitelja zato kaj sledin man. 13 Godova avela tumari prilika te den svedočanstvo. 14 Zato zapamtin na majanglal te gndin so phenena ande tumari obrana! 15 Me dava tumen alava thaj kasavi mudrost savjaće našti proturečila niti te odupril pe ni jek tumaro protivniko. 16 A izdaina tumen čak vi tumare dada, deja, phrala, drugarja thaj tumari familija. Varesaven tumendar vi mudarena. 17 Savora mrzana tumen zato kaj sledin man. 18 Ali či perela ni jek bal katar tumaro šoro. 19 Tumare duše spasina pe zbog godova, ako či odustanin.”

O Isus phenel kaj o Jerusalim avela uništime

(Mt 24,15–21; Mk 13,14–19)

20 O Isus nastavisarda te phenel lenđe: “A kana dićhena kaj e vojska opkolisardas o Jerusalim, askal džanen kaj avili paše e vrjama kaj avela opustošime. 21 Askal okola save si ande Judeja neka našen ande gore thaj save si ando gav neka inkljen andar leste, a ni o okola save si ando polje neka či bolden pe ando gav. 22 Kaj ande godola đesa avela e Devlešći kazna te pherdol sa so ramol ando Sveto lil.

23 Teško e khamne manušnjenđe thaj okolenđe save den čuči e čhavren ande godola đesa! Kaj avena e bare nevolje pe phuv, thaj e Devlesko gnjevo pe akala manuša. 24 Avena mudarde katar o oštro mačo, thaj avena inđarde ando robstvo pe sasto them. A o Jerusalim uštavena okola save či džanen palo Del dok či isteknil e vrjama okolenđi save či džanen palo Del.”

O Isus ćerel svato kaj boldela pes pe phuv

(Mt 24,29–35; Mk 13,24–31)

25 O Isus phendas: “Pojavina pe e znakurja po kham thaj po čhonut thaj pe čereja. A e theme pe phuv astarela o očaj zbog e huka thaj e talasurja andar o more. 26 O them merela e daratar thaj katar godova kaj ažućarena so avela pe akava them, kaj vi e nebeske sile avena uzdrmome. 27 Askal dićhena man, e Čhave e Manušešće, sar avav pe nebeske oblakurja e silava thaj e bare slavava. 28 Kana počnila sa godova te avel, ušten thaj vazden tumare šore kaj o Del uskoro oslobodila tumen.”

29 Pale godova o Isus phendas lenđe e usporedba: “Dićhen e smokva ili bilo savo aver kaš. 30 Kana dićhen kaj mućen e patrja, korkoro već džanen kaj paše si o milaj. 31 Gajda vi tumen kana dićhen sa akala događaja, džanen kaj si paše o carstvo e Devlesko. 32 Čače, phenav tumenđe, kaj akava naraštaj sigurno či naćhela dok sa akava či avel. 33 O nebo thaj e phuv naćhena, ali mungre alava či naćhena nikad.”

O Isus sikavel te avas uvek spremne pale leste

34 O Isus phendas lenđe: “Len sama te či zuravol tumaro ilo ando handžvali pe palo habe thaj ando matipe ili ande trajošće brige thaj te či iznenadil tumen godova đes, 35 savo avela sago zamka, pe sa e manuša save trajin pe sasti phuv. 36 Zato stražarin thaj molin tumen e Devlešće te šaj naćhen sa akava so trubul te avel thaj te ačhen sago pobednikurja angle mande, anglo Čhavo e Manušesko.”

37 O Isus svako đes sikavelas ando Hramo, a raćava inkljelas thaj raćarelas pe Maslinsko gora. 38 A sa o them već katar e rano detharin avenas leste ando Hramo te ašunen les.

22

O Juda ugovoril e Isusešći izdaja

(Mt 26,1–5, 14–16; Mt 14,1–2, 10–11; Jn 11,45–53)

1 Avili paše e Pasha savi sas prvo đes katar o prazniko e bi kvascošće mangrengo. 2 E šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar rodenas sar te mudaren e Isuse. Ali daranas katar o them.

3 Askal o beng dijas ando Juda andar o gav Iskariot, jek katar e dešuduj e Isusešće apostolurja. 4 Vo đelo thaj dogovorisajlo e šorvale rašajenca thaj e Hramske stražarenca sar te predail lenđe e Isuse. 5 A von, kana ašundine, raduisajle thaj obećisardine kaj dena les love. 6 O Juda pristanisardas thaj katar askal počnisarda te rodel lačhi vrjama te izdail e Isuse lenđe, a te na dićhel o them.

Priprema pale pashalno večera

(Mt 26,17–25; Mt 14,12–21; Jn 13,21–30)

7 Kana avilo o prvo đes katar o prazniko e bikvascošće mangrengo, ande savo trubujasas te žrtvujil pe o bakhro palo prazniko e pasha, 8 o Isus bičhalda e Petre thaj e Jovano thaj phendas lenđe: “Hajde džan thaj pripremin amenđe te has e pasha.”

9 A e učenikurja phučline les: “Kaj kames te pripremis lat?”

10 A vo phendas lenđe: “Ake, čim den ando gav malavela tumen o manuš savo inđarel paj ando ćupo. Teljaren pale leste ando ćher savo vo del 11 thaj roden e domaćine ande godova ćher thaj phenen lešće: ‘O učitelj phučel ande savi soba šaj hal e pashalno večera pire učenikonenca?’ 12 Vo sikavela tumenđe e bari soba po sprato. Okote pripremin.”

13 E učenikurja đele ando gav thaj arakhline sa sar o Isus phendas lenđe thaj okote pripremisardine e pashalno večera.

O Isus del Nevo Savezo

(Mt 26,26–30; Mk 14,22–26; 1. Kor 11,23–25)

14 Kana avili e vrjama pale večera, o Isus lija than pale sinija e apostolenca.

15 Askal phendas lenđe: “Saste ileja čeznisardem te hava tumenca akaja pashalno večera majsigo nego so aven mungre muke. 16 Kaj phenav tumenđe, či majbut hava e pashalno večera dok či pherdol laći svrha ande Devlesko carstvo.”

17 Lijas o tahtaj e molasa, zahvalisarda e Devlešće thaj phendas: “Len thaj razdelin maškar tumende. 18 Kaj, phenav tumenđe: či majbut pijava mol sa dži ke okova đes kana pijava tumenca nevi mol ando carstvo mungre Dadesko.”

19 Askal o Isus lija o mangro, zahvalisarda e Devlešće pale leste, phagla les thaj dija pire učenikonenđe thaj phendas: “Akava si mungro telo savo del pe pale tumende. Akava ćeren manđe po spomen.”

20 Gajda lija vo o tahtaj posle e večera thaj phendas: “Akava tahtaj si Nevo savez ande mungro rat, savo čhordol pale tumende.”

21 “Ali ake, mungro izdajniko bešel manca pale sinija. 22 Me o Čhavo e Manušesko, moraš te merav sar si odredime, ali jao okolešće savo izdaila man!”

23 A e učenikurja pe godova počnisardine te phučen pe ko maškar lende šaj avilosas godova.

Ko kamel te avel vođa e Devlešće manušengo trubul te služil averenđe

24 Askal e učenikurja počnisardine te prepirin pe maškar pende ko si lendar majbaro.

25 A o Isus phendas lenđe: “E carurja akale themešće gospodarin pe pire thema thaj okola saven si vlast pe thema kamen te o them phenel pale lende kaj si lačhe. 26 Ali tumen na ćeren gajda! Naprotiv, okova savo si majbaro maškar tumende, neka avel majcikno, a o vođa sago okova kaj služil. 27 Kaj ko si majbaro? Okova savo bešel pale sinija ili okova savo služil les? Dali naj okova savo si pale sinija? A me ake služiv maškar tumende. 28 Ačhiline manđe verne ande mungre kušnje. 29 Zato dav tumen ando nasledstvo e carosko čast kaj man dija lat mungro Dad 30 te han thaj te pijen pale mungri sinija ande mungro Carstvo thaj te bešen pe prestolja te sudin e dešuduj plemenurja e Izraelošće.”

O Isus phenel kaj o Petar izdaila les

(Mt 26,31–35; Mt 14,27–31; Jn 13,36–38)

31 A o Isus phendas: “Simone! Simone! Ake o Sotona rodel katar o Del te probil tumaro paćipe ande mande. Zato rešetila tumen sago o điv kroz o sito. 32 Ali me molisajlem pale tute te ćiro paćipe ande mande ačhel. A kana palem boldeja tu mande, učvrsti ćire phralen.”

33 O Petar phendas lešće: “Gospode, spremno sem tusa te džav vi ande tamnica vi ando smrto.”

34 A o Isus phendas lešće: “Phenav tuće Petre, ađes ni o bašno či oglasila pes a tu trin drom hohaveja kaj či pindžares man.”

35 Thaj phendas: “Kana bičhaldem tumen po drom bi lovengo, bi trastako thaj bi sandalengo, dali falilas tumenđe vareso?”

A von phendine: “Khanči či falilas amenđe.”

36 Ali akana phendas lenđe: “Kas si love, neka lel len pesa! Isto gajda vi e trasta! A kas naj mačo, neka bićinel pire gada thaj nek ćinel pešće mačo. 37 Kaj phenav tumenđe, moraš te pherdol pe mande okova so si ramome ando Sveto lil:

‘Ubrojime si maškar e zločincurja.’

kaj sa so e prorokurja ramosardine pale mande pherdola pe.”

38 Von phendine lešće: “Gospode, ake akate si amen duj mačurja!”

A o Isus phendas lenđe: “Dosta si!”

O Isus molil pes pe maslinsko gora

(Mt 26,36–46; Mk 14,32–42)

39 Askal inkljisto okotar thaj po običaj uputisajlo pe maslinsko gora. Pale leste teljardine vi lešće učenikurja.

40 Kana areslo okote phendas lenđe: “Molin tumen te na peren ande kušnja!”

41 Pale godova đelo majdur lendar kozom šaj čhudel pe o bar thaj pelo pe pire koča thaj molisajlo: 42 “Dade! Ako kames, le mandar akava tahtaj patnje. Ali na te avel mungri nego ćiri volja!”

43 A askal sikadilo lešće o anđelo andar o nebo te ohrabril les. 44 A o Isus sa majzurale molilas pe, ande smrtno muka, a o znojo pe leste postanisardas sago kapljice e ratešće save perenas pe phuv.

45 Uštilo katar e molitva, bolda pe ke učenikurja thaj arakhla len sar soven, iscrpime katar e žalost. 46 Pa phendas lenđe: “Sostar soven? Ušten! Molin tumen te na peren ande kušnje!”

O Juda izdail e Isuse

(Mt 26,47–56; Mk 14,43–50; Jn 18,3–11)

47 Dok o Isus još ćerelas svato, avilo o them thaj angle lende o Juda jek katar e dešuduj učenikurja. Vo avilo paše ko Isus thaj kamla te čumidel les. 48 A o Isus phendas lešće: “Juda, zar e poljupceja kames te izdais man, e Manušešće Čhave?”

49 A kana e ostale učenikurja dikhline so si, phučline: “Gospode, te napadnis len e mačesa?” 50 A jek lendar zamahnisardas e mačesa pe šorvale rašajesko sluga thaj čhinda lesko desno kan.

51 A o Isus phendas: “Mućen len te ćeren godova! Na oduprin tumen majbut!” Askal čhuta o vas pe lesko kan thaj sastarda les.

52 Askal o Isus phendas e manušenđe save aviline te astaren les, e šorvale rašajenđe, e hramske stražarenđe thaj e židovske starešinenđe: “Sago po pobunjeniko aviline pe mande e mačonenca thaj e rovljenca! 53 Sostar či astardine man ando Hramo? Svako đes semas okote tumenca. Ali akava si tumaro časo thaj vladil e tama.”

O Petar odreknil pe katar o Isus

(Mt 26,57–58, 69–75; Mk 14,53–54, 66–72; Jn 18,12–18, 25–27)

54 Astardine e Isuse thaj inđardine les ando ćher e šorvale rašajesko. A o Petar dadural džalas pale leste. 55 A e stražarja maškare ande avlija astardine jag thaj bešline okolo late. A o Petar bešlo maškar lende.

56 Varesavi sluškinja dikhla les kaj bešel paše jag, oštro dikhla pe leste thaj phendas: “Vi akava sas e lesa!”

57 A o Petar hohadas: “Manušnjije pa me či pindžarav les.”

58 Nedugo pale godova još vareko lija les sama thaj phendas: “Vi tu san jek lendar!”

A o Petar phendas: “Naj sem, manušeja!”

59 Kana nakhlo varekaj katar jek sato, vareko aver odlučno phendas: “Vi akava sas čače lesa! Pa Galilejco si!”

60 A o Petar phendas: “Manušeja, či džanav so phenes!” Isto časo dok još motholas, oglasisajlo o bašno. 61 Askal o Gospod bolda pe thaj dikhla po Petar, a o Petar dija pe gođi ke alava e Gosodešće, save phendas lešće: “Phenav tuće još akaja rjat majsigo nego so o bašno ašundol, trin drom hohaveja kaj či pindžares man.” 62 O Petar inkljisto andar e avlija thaj zurale rujas.

E čuvarja maren muj katar o Isus

(Mt 26,67–68; Mk 14,65)

63 A e čuvarja počnisardine te maren e Isuse thaj te maren muj lestar

64 Učhardine lešće jakha thaj phenenas lešće: “Prorokuisar ko dija tut dab!”

65 Thaj but aver podrugljive alava phenenas lešće.

O Isus po sudo angle židovske vođe

(Mt 26,59–66; Mk 14,55–64; Jn 18,19–24)

66 A kana svanosardas o đes, ćida pes o starešinstvo e themesko, e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar thaj andine e Isuse anglo baro židovsko veće.

67 Von phendine lešće: “Ako san tu o Hristo, phen amenđe godova!”

A o Isus phendas lenđe: “Ako phenav tumenđe, či paćana manđe. 68 Ako phučav tumen dali sem me o Hristo, či odgovorina manđe. 69 Ali katar akana me, o Čhavo e Manušesko, bešava po počasno than pašo svemogućo Del.”

70 Pe godova savora phendine: “Tu dakle tvrdis kaj san o Čhavo e Devlesko!”

Vo phendas lenđe: “Tumen korkoro pravo phenen! Me sem!”

71 Pe godova von phendine: “Či trubul amen majbut dokaz. Korkoro ašundam andar lesko muj!”

23

O Isus anglo Pilato

(Mt 27,1–2, 11–14; Mk 15,1–5; Jn 18,28–38)

1 Askal sa e manuša save sas ando židovsko baro veće uštiline thaj inđardine e Isuse ko Pilato savo sas rimsko upravitelj 2 thaj optužisardine les: “Astardam les sar zavodil e theme thaj phenel lenđe te na poćinen o porez e carošće, a pale peste phenel kaj si vo o Hristo, amaro caro.”

3 O Pilato phučla les: “Dali san tu o caro e Židovengo?”

A o Isus phendas lešće: “Gajda si sago kaj tu phenes!”

4 Askal o Pilato phendas e šorvale rašajenđe thaj e themešće: “Nisošći doš či arakhav pe akava manuš!”

5 Ali von počnisardine još majbut te navalin: “Bunil e theme pire naukava ande sasti phuv e židovenđi. Počnisarda ande regija e galilejaći thaj avilo sa dži akaring ando Jerusalim!”

O Isus anglo Irod

6 Kana godova ašundas o Pilato, phučla len, dali si godova manuš galilejco. 7 Kana potvrdisardine godova, o Pilato bičhaldas e Isuse ko Irod, savo vladilas ande galilejaći regija. A o Irod baš askal arakhadilo ando Jerusalim.

8 A kana o Irod dikhla e Isuse, zurale raduisajlo kaj dumut već lija te dićhel les zbog okova kaj ašundas pale leste thaj nadisajlo kaj lestar dićhela varesosko čudo. 9 Thaj but phučlas e Isuse, ali vo khanči či phendas lešće. 10 A e šorvale rašaja thaj e učitelja e Mojsiješće zakonestar ačhenas thaj žestoko prnas les. 11 O Irod zajedno pire vojnikonenca marda muj lestar. Dijas pe leste e carske haljine thaj bičhalda le palpale ko Pilato. 12 Godova đes o Irod thaj o Pilato pomirisajle kaj sas majsigo dušmaja.

O Isus osudime po smrto

(Mt 27,15–26; Mk 15,6–15; Jn 18,39–19,16)

13 O Pilato akhardas e šorvale rašajen, e vođen thaj e themes 14 thaj phendas lenđe: “Andine manđe akale manušes e optužbava kaj vo vazdel e themes pe buna. Me ake phučav les angle tumende thaj či arakhlem ni jek doš pe leste pale savi prn les. 15 A či arakhla e doš pe leste, ni o Irod thaj zato bičhalda les palpale amende. Ake, vo či ćerda khanči sova zaslužisardas smrto. 16 Zato dava naredba te bičuin les thaj askal mukava les.” 17 [A svako brš kana sas o prazniko Pasha, mućenas lenđe po jećhe phangles]

18 A sa o them ande jek glaso čhuta muj alavenca: “Mudar les a muk amenđe e Varava!” 19 (O Varava sas ande tamnica kaj mudardas, thaj kaj vazdas e buna ando Jerusalim.) 20 O Pilato probisarda te odgovoril len kaj kamelas te mućel e Isuse. 21 Ali o them čholas muj: “Razapnisar les! Razapnisar les!”

22 Phučla len o Pilato trin drom: “Ali savo zločino vo ćerda? Me khanči či arakhav pe leste sova zaslužisardas smrto. Zato dava te bičuin les thaj mukava les.”

23 A o them čholas muj thaj navalinas te razapnin e Isuse. Thaj čhonas muj sa majzurale thaj majzurale. 24 O Pilato presudisarda te udovoljil lenđe. 25 Thaj mukla o kole savo sas čhudino ando phanglipe zbog e pobuna thaj zbog o mudaripe, a e Isuse dijas ande vojnikonenđe vas te ćeren lesa okova so o them kamlas.

E Isuse razapnin po trušul

(Mt 27,32–44; Mk 15,21–32; Jn 19,17–27)

26 Dok inđarenas e Isuse, astardine varesave Simone andar o gav e Kirinija, savo boldelas pe andar o polje thaj čhutine pe leste o trušul te inđarel palo o Isus. 27 Palo Isus džalas o but them thaj e manušnja save rovenas thaj kukinas pale leste. 28 O Isus bolda pe lende thaj phendas lenđe: “Manušnjalen andar o Jerusalim, na roven pe mande, nego roven pe tumende thaj pe tumare čhavra. 29 Kaj ake aven e đesa kana phenela pe: ‘Blago e nerotkinjenđe, blago e điješće savo či bijanda thaj blago e čučenđe save či pravardine.’ 30 Askal e manuša molina e gore te peren pe lende thaj e bregonen te učharen len. 31 Kaj ako gajda ćerel pe e zelene kaštenca, so tek avela e šuće kaštenca?”

32 E Isuseja po mudaripe inđarenas vi aver duj zločinconen. 33 Kana aviline po than savo akhardolas Lubanja, okote razapnisardine e Isuse, a paše leste vi godole zločinconen, jećhe pe lešći desno rig, a avre pe lešći levo rig.

34 A o Isus phenelas: “Jartosar lenđe, Dade Devla, kaj či džanen so ćeren!” Pale godova e vojnikurja čhudine e kocka thaj gajda podelisardine maškar peste lešće drze.

35 O them ačhelas okote thaj dićhelas, a e verske vođe marenas lestar muj e alavenca: “Averen spasisardas, neka akana spasisarel korkoro pes ako si vo čače o Hristo e Devlesko izabraniko!” 36 Vi e vojnikurja marenas muj lestar, avenas paše leste thaj nudinas les e mol savi sas hamime e šuteja 37 thaj phenenas: “Ako san tu o caro e židovengo, spasi korkoro tut!”

38 A opral lesko šoro čhutine vi natpis pe savo ramolas: “Akava si o caro e židovengo.”

39 Jek katar o razapnime zločinco vređolas e Isuse thaj phenelas: “Naj san li tu o Hristo? Pa spasi tut thaj vi amen!”

40 Askal aver phendas: “Zar či daras e Devlestar? Trpis isto kazna sago vi vo? 41 Ali pravedno si te amen trpis kaj primisardam so zaslužisardam amare trajosa, a akava manuš khanči bilačhe či ćerda.” 42 Askal phendas: “Isuse, kana počnija te vladis sago caro, de tut gođi pe mande thaj av manđe milostivo.”

43 A o Isus phendas lešće: “Čače phenav tuće: ađes aveja manca ando rajo!”

E Isusesko smrto

(Mt 27,45–56; Mk 15,33–41; Jn 19,28–30)

44 Kana već avilo o mismeri, pe sasti phuv nastanisarda o tunjariko thaj sas dži ke o trito sato mismere, 45 kaj o kham pomračisajlo, a e firanglje ando Hramo pharadile pe opaš.

46 A o Isus još jekhvar čhuta muj andar sasto glaso: “Dade Devla, ande ćire vas predaiv mungro duho!” Godova phendas, thaj izdahnisarda.

47 Kana o rimsko stotniko dikhla so dogodisajlo, ačhilo te slavil e Devle thaj phendas: “Akava manuš sas čače pravedniko!”

48 Nakon godova sa o them savo ćida pes te dićhel godova prizor dikhline so sas, boldenas pe ćhere thaj marenas pe katar e tuga ando kolin. 49 Majdur ačhenas sa okola kaj pindžarenas e Isuse thaj e manušnja save džanas pale leste andar e Galileja thaj promatrinas.

E Isusesko prahope

(Mt 27,57–61; Mk 15,42–47; Jn 19,38–42)

50 Sas varesavo manuš savo akhardolas Josif. Vo sas versko većniko. Thaj sas lačho thaj pravedno manuš 51 andar e Arimateja, gav savo si ande Judeja. Vo či složisajlo e odlukava thaj e postupkosa so ćerdine e Isusešće, nego ažućarelas te avel e Devlesko carstvo. 52 Vo đelo ko Pilato thaj rodas lestar e Isusesko telo. 53 Pale godova fuljardine les katar o trušul, paćardine les ando pohtan thaj čhutine les ando isklesime limori ande savo još khonik nas čhutino. 54 Godova sas đes kana o them pripremilas pe palo savato, savo uskoro započnila.

55 A godova sa pratinas e manušnja save aviline e Isuseja andar e Galileja. Thaj dićhenas sar čhonas e Isusesko telo ando limori. 56 Pale godova boldine pe ćhere te pripremin e miomirisurja thaj o pomast savo koristilas pe palo prahope. A kana godova završisardine, već sas o savato pa sasto đes našti khanči ćerdine kaj poštuinas e odredba andar o zakon.

24

E Isusesko vaskrsenje

(Mt 28,1–10; Mk 16,1–8; Jn 20,1–10)

1 Prvo đes ando kurko, detharinako rano, e manušnja aviline po limori e miomirisenca save von korkoro ćerdine. 2 A kana aresline dži ko limori arakhline o bar spidino katar o limori. 3 Dine andre, ali či arakhline o telo e Gospode Isusesko. 4 Thaj dok ačhenas gajda zbunime, angle lende pojavisajle duj manuša ande blistavo parne haljine. 5 E manušnja darajle thaj poklonisajle e mujesa dži ke phuv, a e duj manuša phendine lenđe: “Sostar roden e džude maškar e mule? 6 Naj akate, nego uštilo andar e mule! Den tumen gođi sar phendas tumenđe dok još sas ande Galileja: 7 ‘Me o Čhavo e Manušesko moraš te avava dino ande vas e bezehalenđe thaj razapnina man, ali me o trito đes uštava andar e mule.’ ”

8 Askal e manušnja dine pe gođi kaj o Isus phendas godova. 9 Thaj boldine pe katar o limori thaj sa godova javisardine e dešujek apostolenđe thaj savorenđe averenđe. 10 A godola manušnja sas e Marija andar e Magdala, e Jovana, e Marija dej e Jakovešći, thaj još varesošće manušnja. Von sa godova so sas phendine e apostolenđe. 11 A e apostolenđe sa gadava činisajlo sago kaj umislisardine, thaj či paćaine e manušnjenđe. 12 A o Petar ipak, uštilo thaj prastaja karingal o limori. Kana areslo, provirisarda andre thaj dikhla andre o pohtan katar o lano sar pašljol ando limori. Pale godova bolda pes ćhere ando čudo savo dogodisajlo.

O Isus sikadol e duje učenikonenđe po drom palo Emaus

(Mk 16,12–13)

13 Godova đes e Isusešće duj sledbenikurja putuinas ando gav savo akhardolas Emaus, savo sas majdur katar o Jerusalim dešujek kilometrja. 14 Dromesa ćerenas svato maškar pende pale sa so sas. 15 Thaj dok gajda ćerenas svato thaj raspravinas, avilo dži lende o Isus thaj džalas lenca. 16 Ali nas dino lenđe jakhenđe te pindžaren les.

17 O Isus phučla len: “So godova raspravin dromesa?”

Von ačhiline phađe katar e tuga. 18 Jek lendar, savo akhardolas Kleopa, phendas lešće: “Zar san tu jedino stranco ando Jerusalim savo či džanel so sas ando Jerusalim akala đesa?”

19 A o Isus phučla: “So sas godova?”

A von phendine lešće: “Pa okova so dogodisajlo e Isuseja andar o Nazaret. Vo sas proroko, silno pe dela thaj ande alava anglo Del thaj angle sa o them: 20 Ali amare šorvale rašaja thaj e vladarja predaisardine les te avel osudime po smrto thaj te razapnin les. 21 A amen nadisajlam kaj si vo okova savo izbavila o Izrael osim godova, akava si već trito đes sar gadava dogodisajlo. 22 A još vi varesave manušnja, save sas maškar amende, zbunisardine men: čim svanosardas đele po limori, 23 ali okote či arakhline lesko telo pa aviline thaj phendine amenđe kaj sikadile lenđe e anđelurja thaj phendine lenđe kaj si o Isus džudo. 24 Varesave amarendar prastajine po limori thaj arakhline sa sar e manušnja phendine, ali les či dikhline.”

25 A o Isus pe godova phendas lenđe: “O sar sen nerazumne, nisar te paćan ande okova so phendine e prorokurja! 26 Dali či von prorokuisardine kaj o Hristo sa godova moraš te pretrpila majsigo nego so o Del proslavila les?” 27 Askal o Isus započnisardas te objasnil lenđe sa so sas ramome ando Sveto lil, katar o Mojsije dži ke e prorokurja.

28 Pe godova avile paše dži ko gav ande savo džanas, a lenđe pričinisajo sago kaj o Isus kamelas te nastavil majdur o drom. 29 Ali von nagovorinas les: “Ačh amenca! Kaj već peli e rjat, a o đes naćhel!” Vo ačhilo thaj dijas lenca ando ćher. 30 Kana o Isus lijas te hal lenca, lijas o mangro, blagoslovisarda les, phagla les thaj dija len. 31 Pe godova putajle lenđe jakha thaj pindžardine les, ali vo nestanisardas angle lenđe jakha.

32 Askal von phendine jek avrešće: “Či li phabolas amaro ilo ande amende dromesa dok ćerelas amenđe svato, thaj dok tumačilas amenđe o Sveto lil?” 33 Odma spremisajle thaj boldine pe ando Jerusalim. Okote arakhline e dešujek apostolen thaj vi averen e Isusešće sledbenikonen, 34 save phendine lenđe: “O Gospod čače uštilo andar e mule thaj sikadilo e Simonešće!” 35 Askal von phendine sar maladine e Gospode po drom palo Emaus thaj sar pindžardine les kana phaglas o mangro.

O Isus sikadol e učenikonenđe

(Mt 28,16–20; Mk 16,14–18; Jn 20,19–23; Dap 1,6–8)

36 Dok von ćerenas svato pale godova, o Isus katar jekhvar ačhilo maškar lende thaj phendas lenđe: “Miro tumenđe!” 37 Von, zbunime thaj darade, gndisardine kaj dićhen e duho. 38 A o Isus phendas lenđe: “Sostar darajle? Sostar kasavi sumnja dija ande tumare ile? 39 Dićhen mungre vas thaj mungre pungre! Me sem gadava! Pipnin man thaj dićhena! E duho naj kokala ni mas sago kaj dićhen kaj man si!” 40 Kana godova phendas lenđe, sikada lenđe e ožiljkurja pe pire vas thaj pire pungre.

41 Katar o čuđenje thaj katar e bah našti paćaine. A vo phučla len: “Si tumen vareso hamasko?” 42 Von dine les kotor peko mačho. 43 Vo lija les thaj halas anglal lende.

44 Askal phendas: “Pale akava phenavas tumenđe dok još semas tumenca: Trubul te pherel pe sa so si ande Mojsijesko zakono, ande proročke lila thaj ande psalmurja ramome pale mande.” 45 Askal putardas lenđi gođi te haćaren o Sveto lil. 46 Thaj phendas lenđe: “Ramome si ande Svete lila: O Hristo trpila thaj merela, a o trito đes uštela andar e mule. 47 Ande lesko alav propovedila pe sa e manušenđe kaj trubun te pokajin pe gajda te o Del jartol lenđe e bezeha. A počnila katar o Jerusalim. 48 Tumen sen svedokurja pale godova.

49 A me bičhalava tumenđe e Sveto Duho, baš sago kaj mungro Dad obećisarda. Zato ačhen ando gav dok či len pe tumende e sila opral.”

O Isus si vazdino ando nebo angle učenikurja

(Mt 16,19–20; Dap 1,9–11)

50 Pale godova o Isus inđarda len paše dži ko gav Vitanija. Okote vazdas pire vas thaj blagoslovisarda len. 51 Gajda sar blagoslovisarda len, durilo lendar thaj sas lino ando nebo. 52 Von peline pe koča angle leste thaj askal bare bahtasa boldine pe ando Jerusalim. 53 Thaj svako đes ando Hramo slavinas e Devle.

Jovan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

E Jovanošći Bahtali nevimata

1

O Isus si e Devlesko Alav

1 Ando početko sas o Alav,

thaj o Alav sas ko Del.

Thaj o Alav sas o Del.

2 Vo sas ando početko ko Del.

3 Kroz leste sa postanisarda

thaj bi leste či postanisardas khanči so postoil.

4 Ande leste sas o trajo,

thaj godova trajo sas svetlo e manušenđe.

5 O svetlo svetlil ande tama,

thaj e tama či nadvladisarda les.

6 Pojavisajlo manuš, bičhaldo katar o Del, e alavesa Jovan. 7 Vo avilo te svedočil palo svetlost, te savora kroz leste paćan. 8 O Jovano nas svetlo, nego svedočilas palo svetlo. 9 O čačutno svetlost, savo prosvetlil svako manuše – avilo po them.

10 Sas po them,

thaj o them kroz leste postanisardas,

ali o them či pindžarda les.

11 Avilo ande piro them,

ali lešće manuša či primisardine les.

12 A savorenđe save primisardine les,

save paćan ande lesko alav,

dijas pravo te postanin čhavra e Devlešće,

13 čhavra bijande na e prirodno dromesa,

ni e telošće voljatar,

ni e romešće voljatar, već bijande e Devlestar.

14 Thaj o Alav postanisardas manuš thaj avilo te trajil maškar amende.

Dikhlam lešći slava,

slava savi si les sago jedino bijando savo avilo katar o Dad,

pherdo milost thaj čačipe.

15 O Jovano svedočil pale leste thaj čholas muj: “Akava si okova pale savo phendem tumenđe: Okova savo avel pale mande, majbaro si mandar, kaj postoilas majsigo mandar.”

16 Katar lešći punina savora primisardam, thaj godova milost pe milost. 17 Kaj, o Zakono si dino prekal o Mojsije, a e milost thaj o čačipe avile prekal o Isuso Hristo. 18 E Devles nikad khonik či dikhla, osim o jedino bijando Čhavo savo si vi korkoro Del. Vo si e Dadešće majpaše thaj vo sikadas amenđe sosko si o Del.

Svedočanstvo e Jovanesko

(Mt 3,1–12; Mk 1,2–8; Lk 3,15–17)

19 A kava si e Jovanesko svedočanstvo. E Židovurja andar o Jerusalim bičhaldine leste e rašajen thaj e Leviten te phučen les: “Ko san tu?” 20 O Jovano jasno phendas lenđe thaj či garadas khanči: “Me naj sem o Hristo.”

21 Askal phučline les: “Pa ko san tu askal? San tu o proroko Ilija?”

Vo phendas: “Naj sem.”

“San tu o proroko saves ažućaras?”

Vo phendas: “Naj sem.”

22 Askal phendine lešće: “Phen amenđe ko san tu, te šaj phenas okolenđe save amen bičhaldine. So tu phenes pale tute?”

23 Vo phendas lenđe:

“Me sem ‘o glaso savo čhol muj ande pustinja:

Vorton o drom te avel spremno kana avela o Gospod!’

sago kaj prorokuisarda o proroko Isaija.”

24 A varesave katar godola manuša save sas bičhalde sas fariseja. 25 Von phučline les: “Sostar askal boles ako naj san o Hristo, ni o Ilija, ni proroko savo trubul te avel?” 26 O Jovano phendas: “Me bolav e pajesa, ali maškar tumende ačhel jek saves tumen či pindžaren. 27 Vo avel pale mande, a me naj sem dostojno e haravlje te putarav pe lešće sandale.”

28 Godova sas ande Vitanija, katar e istočno rig e reka jordanošći, kaj o Jovano bolelas.

O Isus si e Devlesko bakhro

29 Thejara đes o Jovano dikhla e Isuse sar avel leste, thaj phendas: “Ake o Bakhro e Devlesko, savo lel e bezeha themešće! 30 Akava si okova pale savo me phendem: ‘Pale mande avel o manuš savo si majbaro mandar, kaj postoilas majsigo mandar.’ 31 Me či pindžaravas les, ali avilem te bolav e pajesa, te vo šaj objavil pe e izraelsko themešće.”

32 Askal o Jovano gajda svedočisardas: “Dikhlem e Sveto Duho sar fuljel andar o nebo sago golubo thaj ačhel pe leste. 33 Me či pindžardemas les ko si vo, ali phendas manđe okova savo bičhalda man te bolav e pajesa: ‘Pe kaste dićhes kaj o Duho fuljel thaj pe leste ačhel, godova si okova savo bolel e Sveto Duhosa.’ 34 Thaj me dikhlem thaj svedočiv kaj si akava Čhavo e Devlesko.”

E Isusešće prve učenikurja

35 Thejara đes o Jovano palem sas okote pire duje učenikonenca.

36 Kana dikhla e Isuse sar naćhelas okotar, phendas: “Ake o Bakhroro e Devlesko!”

37 Kana okola duj učenikurja ašundine so phendas, teljardine palo Isus.

38 O Isus bolda pe thaj dikhla len kaj džan pale leste, thaj phučla len: “So kamen?”

Von phendine lešće: “Rabbi” (so značil – Učiteljina) “kaj trajis?”

39 Vo phendas lenđe: “Aven thaj dićhen.”

Von đeline thaj dikhline kaj trajilas thaj godova đes ačhiline leste. Sas varekaj katar e štar saturja mismere.

40 Jek katar akala duj džene save ašundine e Jovane thaj teljardine palo Isus sas o Andrija, o phral katar o Simon Petar. 41 Vo odma arakhlas pire phrales e Simone thaj phendas lešće: “Arakhlam e Mesija” (so značil – e Hristo). 42 Thaj andas e Simone ko Isus.

O Isus dikhla pe leste thaj phendas: “Tu san Simon, čhavo e Jovanesko. Akhareja tu Kifa” (so značil – Petar – “baro bar”).

43 Thejara o đes o Isus odlučisarda te džal ande regija Galileja. Arakhlas e Filipe thaj phendas lešće: “Teljar pale mande.”

44 O Filip sas andar e Vitsaida, andar e Andrijasko thaj e Petresko gav.

45 O Filip arakhlas e Natanaile thaj phendas lešće: “Arakhlam okoles pale savo ramolas o Mojsije ando Zakono thaj pale kaste ramonas e prorokurja. Godova si o Isus, čhavo e Josifesko, andar o gav Nazaret.”

46 O Natanail phučla: “Šaj li vareso lačhe te avel andar o Nazaret?”

A o Filip phendas lešće: “Av thaj dik.”

47 O Isus dikhla e Natanaile sar avel leste, thaj phendas pale leste: “Ake o pravo Izraelco ande savo naj hohaipe!”

48 O Natanail phučla les: “Katar pindžares man?”

A o Isus phendas lešće: “Dikhlem tut dok sanas još tale smokva, majsigo nego so o Filip akharda tut.”

49 Pe godova o Natanail phendas lešće: “Rabi, tu san Čhavo e Devlesko! Tu san o Caro e Izraelosko!”

50 O Isus phendas lešće: “Paćas andar godova kaj phendem tuće kaj dikhlem tut tale smokva! Dićheja vi majbare stvarja katar akala.”

51 Askal phendas: “Čače, čače phenav tumenđe: dićhena putardo o nebo thaj e Devlešće anđelen sar den ando nebo thaj fuljen po Čhavo e Manušesko.”

2

E svaturja ande Kana Galilejsko

1 O trito đes sas e svaturja ando gav Kana Galilejaći. Okote sas e Isusešći dej, 2 a pe svaturja sas akharde vi o Isus thaj lešće učenikurja.

3 Kana nas len majbut mol, e Isusešći dej phendas lešće: “Najlen majbut mol.”

4 A o Isus phendas laće: “Drago manušnjije, so si man tusa? Još či avilo mungro časo!”

5 Lešći dej phendas e slugenđe: “Ćeren sa so phenel tumenđe.”

6 A okote sas šov bare barune ćupurja palo paj, saven e Židovurja koristinas palo obredno thoipe. Thaj ande svako lendar šaj ačhelas katar ohtovardeš dži ke šel thaj biš litre.

7 O Isus phendas e slugenđe: “Pheren e ćupurja e pajesa!” Thaj von pherdine len dži ko vrho.

8 Askal phendas lenđe: “Akana len cara thaj inđaren ko manuša savo si zadužime palo habe thaj pipe.” Thaj von ćerdine gajda.

9 O manuš probisarda o paj savo postanisardas mol, ali či džanglas katar si. Godova džangline samo e sluge save line o paj. O manuš askal akhardas e džamutre 10 thaj phendas lešće: “Svako manuš prvo inkalel e majlačhi mol, a kana e gosturja maton, askal e majslabo mol. A tu araćhejas e lačhi mol sa dži akana.”

11 Gajda o Isus piro prvo čudesno znako ćerda ande Kana Galilejaći thaj javno sikadas piri slava, pa lešće učenikurja paćaine ande leste.

12 Pale godova o Isus đelo pire dejava, phralenca, thaj e učenikonenca ando gav Kafarnaum, kaj ačhiline varesave đesa.

O Isus tradel e trgovconen andar o Hramo

(Mt 21,12–13; Mk 11,15–17; Lk 19,45–46)

13 Paše sas o židovsko prazniko Pasha, pa o Isus đelo ando Jerusalim. 14 Ande hramošći avlija arakhlas e trgovcen save bićinenas e guruven, bakhren thaj e golubonen. Okote arakhlas vi e menjačen sar bešen thaj menjin e love. 15 O Isus ćerda bičo katar e dori thaj trada sa e trgovcen andar o Hramo, zajedno e bakhrenca thaj e guruvenca, a e menjačenđe rspisardas e love thaj prevrnisardas lenđe sinije, 16 a okolenđe kaj bićinenas e golubonen phendas: “Inđaren gadava akatar thaj na ćeren pijaca katar o ćher mungre Dadesko.”

17 Lešće učenikurja askal dine pe gođi kaj si ramome ando Sveto lil:

“Hala man e revnost pale ćiro ćher.”

18 Askal varesave katar e Židovske vođe phučline les: “Save čudesne znakova dokažija amenđe kaj si tu pravo te ćeres godova?”

19 A o Isus phendas lenđe: “Haraven akava hramo thaj me palem vazdava les pale trin đes.”

20 A e Židovurja phendine: “Akava Hramo vazdelas pe štarvardeš thaj šov brš, a tu vazdeja les pale trin đes?”

21 Ali o hramo pale savo o Isus phenelas sas lesko telo. 22 Kana uskrsnisardas andar e mule, lešće učenikurja dine pe gođi ke godola alava thaj paćajine ande okova so ramolas ande Svete lila thaj ande alava save o Isus phendas.

23 Dok o Isus sas ando Jerusalim ande vrjama kana sas o prazniko Pasha, but džene paćajine ande leste kaj dikhline e čudesne znakurja save ćerelas. 24 Ali korkoro o Isus či paćalas lenđe kaj sa pindžarelas len. 25 Khonikal či trubujas te phenel lešće sošće si kaj pindžarelas e manušengo ilo.

3

O Isus thaj o Nikodem

1 Varesavo ugledno manuš, savo akhardolas Nikodem, sas fariseji thaj jek katar e vodeće manuša maškar e Židovurja.

2 Vo avilo ko Isus raćava thaj phendas lešće: “Učiteljina, džanas kaj san tu učitelj saves o Del bičhaldas. Kaj khonik našti ćerel kasave čudesne znakurja save tu ćeres, a te o Del naj lesa.”

3 A o Isus phendas lešće: “Čače, čače phenav tuće: ako o manuš či bijandol palem, našti dićhel e Devlesko carstvo.”

4 O Nikodem phučla les: “Sar šaj o manuš te bijandol kana si već phuro? Našti valda, po dujto data te del ando đi pire dejako thaj palem te bijandol?”

5 O Isus phendas lešće: “Čače, čače phenav tuće: ako o manuš či bijandol katar o paj thaj katar o Duho, našti del ande Devlesko carstvo. 6 So si bijando e manušestar – manuš si, a so si bijando e Duhostar – duho si. 7 Na čudisar tut kaj phendem kaj trubun palem te bijandon. 8 E balval phurdel kaj kamel. Ašunes lako šumo, ali či džanes katar avel niti kaj džal. Gajda si svakonesa savo si bijando katar o Duho.”

9 A o Nikodem phučla e Isuse: “Sar šaj godova te avel?”

10 O Isus phendas lešće: “Tu san poštuime učitelj ando Izrael, a godova či džanes? 11 Čače, čače phenav tuće: phenas okova so džanas, thaj svedočisaras pale okova so dikhlam, ali tumen či prihvatin amaro svedočanstvo. 12 Ako či paćan manđe kana phenav tumenđe pale stvarja save si pe phuv, sar paćana kana phenav tumenđe pale stvarja save si po nebo? 13 Kaj nikad khonik či đelo po nebo thaj bolda pe osim o Čhavo e Manušesko savo fuljisto katar o nebo. 14 Thaj sago kaj o Mojsije ande pustinja vazdas pe rovlji e sapes katar e bronza, gajda moraš te avel vazdino vi o Čhavo e Manušesko, 15 te svako savo paćal ande leste avel les večno trajo.”

16 Kaj, o Del gadići volilas akava them kaj dija pire jedino bijande Čhave te ko god paćal ande leste, či propadnil, nego te avel les večno trajo. 17 Kaj o Del či bičhaldas pire Čhaves po them te sudil e themešće, nego te o them spasil pe kroz leste.

18 Ko paćal ande leste, naj osudime, a ko či paćal već si osudime, kaj či paćaja ando alav e jedino bijande Devlešće Čhavesko. 19 A pale akava sudilpe lenđe kaj o svetlo avilo po them, ali o them volilas e tama umesto o svetlo, kaj lenđe dela sas bilačhe. 20 Ko god ćerel bilačhipe, mrzil o svetlo thaj či inkljel po svetlo, te lešće dela či inkljen po videlo. 21 A ko ćerel so si čačipe, inkljel po svetlo te sikadon pe kaj si lešće dela ćerde kroz o Del.

O Jovano savo bolelas del čast e Isusešće

22 Pale godova o Isus đelotar pire učenikonenca ande Judejske gava. Okote ačhilo lenca thaj bolelas. 23 A o Jovano isto bolelas ando than Enon, paše ko gav Salim, kaj okote sas but paj thaj e manuša avenas thaj bolenas pe. 24 O Jovano askal još nas čhudino ande tamnica.

25 A maškar e Jovanošće učenikurja thaj varesavo aver Židovo avilo dži ke čingara zbog o obredno thoipe. 26 Askal e učenikurja avile ko Jovano thaj phendine lešće: “Učiteljina, okova kaj sas tusa pe istočno rig katar e reka Jordan, pale savo tu svedočisardan, eke bolel e manušen thaj savora džan leste umesto amende.”

27 A o Jovano phendas: “Khonik našti ćerel khanči, ako godova naj lešće dino katar o Del. 28 Tumen korkoro sen mungre svedokurja kaj phendem: ‘Me naj sem o Hristo, nego bičhaldo sem angle leste.’ 29 Pe svaturja samo o džamutro ženil pe, a o ćirvo, savo ažućarel thaj čhol kan, pherdo si bah dok ašunel e džamutresko glaso. Askal godoja bah si mungri thaj akana si potpuno. 30 Vo trubul te avel sa majbaro, a me sa majcikno.”

31 Okova savo avel opral, pe savorende si; a okova savo si katar akaja phuv, pripadil e phuvjaće, thaj ćerel svato pale akale phuvjaće stvarja. Ali okova savo avel andar o nebo, pe savorende si. 32 Vo svedočil pale okova so dikhla thaj so ašundas, ali khonik či prihvatil lesko svedočanstvo. 33 Ko prihvatil lesko svedočanstvo, potvrdil kaj si o Del čačutno. 34 Okoles saves o Del bičhaldas, e Devlešće alava mothol, kaj o Del del les Duho ando izobilje. 35 O Dad volil e Čhaves thaj sa dija ande lešće vas. 36 Ko paćal ando Čhavo, si les večno trajo, a okova savo naj paćivalo e Čhavešće, či primila večno trajo, nego pe leste ačhel e Devlešći holji.

4

O Isus thaj e manušnji andar e Samarija

1 Kana o Isus saznaisarda kaj e fariseja ašundine kaj vo pridobil thaj bolel majbut učenikonen nego o Jovano 2 – vi ako korkoro o Isus či bolelas, nego lešće učenikurja – 3 đelotar andar e Judeja thaj bolda pe ande Galileja.

4 Po drom karingal e Galileja moraš te nakhlas kroz e Samarija. 5 Gajda avilo ando Samarijansko gav savo akhardol Sihar, paše phuv savi o Jakov dija pire čhavešće e Josifešće. 6 Okote sas vi e Jakovešći haing. O Isus sas umorno katar o drom thaj bešlo paše haing. Godova sas varekaj katar o mismeri.

7 Kana varesavi manušnji savi sas Samarijanka avili te astarel o paj, o Isus phendas laće: “De man te pijav”, 8 kaj lešće učenikurja već majsigo đele ando gav te ćinen hamasko.

9 E manušnji phendas lešće: “Zar tu, Židovo, manđes paj mandar savi sem Samarijanka?” E Židovurja či družinaspe e manušenca andar e Samarija.

10 Pe godova o Isus phendas laće: “Kana samo džanglanas e Devlesko daro thaj ko si okova savo phenel tuće: ‘De man te pijav’, zamolisardanas man, thaj me dijemas tut paj savo del trajo.”

11 A e manušnji phendas lešće: “Gospodarina! Pa tut naj čak ni sova te astares o paj, a e haing si handuk. Katar tut askal džudo paj? 12 Dali gndis kaj san tu majbaro katar amaro pradad o Jakov, savo dija amen akaja haing thaj pilas andar late vo, lešće čhave thaj lešći stoka?”

13 A o Isus phendas laće: “Ko god pijel katar akava paj palem trušavola. 14 A ko pijela o paj savo me dava les, nikada majbut či trušavola. O paj savo me dava les postanila ande leste o izvori e pajesko savo anela lešće večno trajo.”

15 A e manušnji phendas lešće: “Gospodarina, de vi man godova paj pa te ni me majbut či avav trušali thaj te naj moraš te avav akaring palo paj!”

16 O Isus phendas laće: “Dža thaj akhar ćire romes, pa bolde tut akaringal.”

17 A e manušnji phendas lešće: “Naj man rom”.

A o Isus phendas laće: “Lačhe phendan: ‘Naj man rom.’ 18 Kaj sas tut pandž roma, a okova saveja san akana naj ćiro rom.”

19 E manušnji phendas lešće: “Gospodarina, dikhav kaj san proroko! 20 Amare samarijanske pradada klanjinaspe e Devlešće pe akaja gora, a tumen e Židovurja phenen kaj trubul te klanjilpe lešće ando Jerusalim.”

21 O Isus phendas laće: “Paća manđe manušnjije, kaj avela e vrjama kana či klanjina tumen e Devlešće samo pe akaja gora ni samo ando Jerusalim. 22 Tumen e Samarijancurja či džanen kašće klanjin tumen, a amen e Židovurja džanas kašće te klanjimen kaj o spasenje avel katar e Židovurja. 23 Ali avel e vrjama thaj već si akate – kana okola save čače klanjinpe, klanjinape e Dadešće ando duho thaj ando čačipe, kaj o Dad o Del baš kasave klaniteljen kamel. 24 O Del si Duho thaj okola save klanjinpe lešće, trubun ando duho thaj ando čačipe te klanjinpe lešće.”

25 E manušnji phendas: “Džanav kaj avela o Mesija, savo akhardol Hristos. Kana vo avela sa objasnila amenđe.”

26 A o Isus phendas laće: “Godova sem me, savo ćerav svato tusa.”

27 Pe godova boldine pe lešće učenikurja, thaj začudisajle kaj o Isus ćerel svato e manušnjasa. Ali khonik či phučla les: “So rodes latar?” ili “Sostar ćeres lasa svato?”

28 Askal e manušnji mukla piro ćupo, đeli ando gav thaj phendas savorenđe: 29 “Aven te dićhen e manuše savo phendas manđe sa so ćerdem. Te naj li vo o Hristo?”

30 E manuša teljardine andar o gav te dićhen e Isuse.

31 Pale godoja vrjama e učenikurja molisardine e Isuse: “Učiteljina, ha vareso!”

32 A vo phendas lenđe: “Man si habe pale savo tumen khanči či džanen.”

33 Askal e učenikurja phendine jek avrešće: “Dali vareko andas lešće vareso te hal?”

34 A o Isus phendas lenđe: “Mungro habe si te ćerav e volja okolešći savo bičhalda man thaj te završiv o zadatko savo poverisarda manđe. 35 Zar tumen či phenen: ‘Još štar čhon thaj ake e žetva?’ A me phenav tumenđe: putren e jakha thaj dićhen kaj si e manuša sago e njive! Već si paće pale žetva. 36 Okova savo ćidel o điv već primil e poćin thaj ćidel o plodo, a o plodo si e manuša save dobina večno trajo, te o sejači thaj vi okova savo ćidel o điv zajedno radujin pe. 37 Čači si e izreka savi phenel: ‘Jek sijol, a o dujto ćidel o plodo.’ 38 Me bičhaldem tumen te ćiden okova oko soste tumen či trudisajle. Aver trudisajle, a tumen ćidine e plodurja lenđe trudosko.”

39 E but Samarijancurja andar godova gav paćajine ando Isus zbog e alava e manušnjaće savi svedočisarda: “Phendas manđe sa so ćerdem.”

40 Kana e manuša andar e Samarija aviline leste, zamolisardine les te ačhel lende. Thaj okote ačhilo duj đes. 41 Askal još majbut paćaine lešće zbog lešće alava.

42 A e manušnjaće phendine: “Akana paćas kaj vi korkoro ašundam les sar ćerel svato, a na zbog o okova so tu phendan amenđe. Džanas kaj si vo čače Spasitelj e themesko.”

O Isus sastarel e činovnikošće čhave

(Mt 8,5–13; Lk 7,1–10)

43 Pale duj đes, o Isus đelotar lendar thaj zaputisajlo ande Galileja. 44 O Isus već majsigo svedočilas pale godova kaj e proroko či poštuin ande ando than kaj bajrilo. 45 Kana areslo ande Galileja, e manuša andar e Galileja šukar primisardine les, ali samo zato kaj dikhline sa e čudurja save ćerda ando Jerusalim pale vrjama kana sas o prazniko Pasha, kaj vi von sas okote.

46 O Isus palem đelo ando gav Kana ande regija e Galilejaći, kaj pretvorisardas o paj ande mol. A cara majdur ando gav Kafarnaum sas jek caresko službeniko savesko čhavo pašljolas nasvalo. 47 Kana ašundas kaj o Isus avilo andar e Judeja ande Galileja, avilo dži leste thaj zamolisarda les te džal ando Kafarnaum thaj sastarel lešće čhaves, kaj si po meripe.

48 A o Isus phendas lešće: “Kasave sen tumen e manuša! Dok či dićhen e znakurja thaj e čudurja, či paćan.”

49 E caresko službeniko phendas lešće: “Gospode, moliv tut, av majsigo nego so mungro čhavo merel!”

50 O Isus phendas lešće: “Dža ćhere, ćiro čhavo trajila.”

O manuš paćaja ande okova so o Isus phendas lešće thaj đelotar.

51 Dok sas još po drom, angle leste aviline lešće sluge thaj phendine lešće: “Ćiro čhavo si džudo thaj sasto.” 52 Vo phučla len kana lešće čhavešće teljardas te avel majlačhe, a von phendine lešće: “E groznica mukla les araći varekaj katar jek sato mismere.”

53 E čhavesko dad dija pe gođi kaj baš ande godoja vrjama o Isus phendas lešće: “Ćiro čhavo avela džudo thaj sasto.” Thaj askal paćaja ando Isus – vo thaj vi savora save trajinas lesa ando ćher.

54 Godova sas dujto čudesno znako savo o Isus ćerda sar avilo andar e Judeja ande Galileja.

5

O Isus sastarel e banđe manušes ando savato

1 Posle akava, o Isus đelo opre ando Jerusalim po židovsko prazniko. 2 Ando Jerusalim, ke Bakhrani kapija, sas bazeno savo pe židovsko čhib akhardolas Vitezda. Okote sas pandž terase. 3 Tale godola terase pašljonas but nasvale manuša: kore, banđe thaj paralizime. [Ažućarenas te o paj zatalasil pe, 4 kaj o anđelo e Gospodesko, fuljelas ando bazeno ande određeno vrjama thaj talasilas o paj. O prvo manuš savo nakon godova dija sas ando paj sastilosas katar bilo savo nasvalipe.]

5 A sas okote jek manuš savo sas bango trijanda thaj ohto brš.

6 Kana o Isus dikhla les sar pašljol thaj džanelas kaj već lungo vrjama si nasvalo, phučla les: “Kames te aves sasto?”

7 O nasvalo phendas lešće: “Gospode, naj man khonik te mućel man ando bazeno kana o paj lel te talasilpe. Dok me avav dži inća, vareko aver del andre majsigo mandar.”

8 O Isus phendas lešće: “Ušti, le ćiri nosilja thaj phir!”

9 O manuš odma sastilo, lijas piri nosilja thaj ačhilo te phirel. A godova đes sas o savato. 10 Pa e židovske vođe phendine e sastile manušešće: “Ađes si o savato, thaj naj tuće muklo te inđares ćiri nosilja!”

11 Vo phendas lenđe: “Okova savo sastarda man phendas manđe: ‘Le ćiri nosilja thaj phir!’ ”

12 A von phučline les: “Ko si o manuš savo phendas tuće: ‘Le ćiri nosilja thaj phir!’?”

13 O sastilo manuš či džanglas ko sas godova kaj sastarda les, kaj o Isus hasajlo lestar maškar o but o them savo sas pe godova than.

14 Majkasnije o Isus arakhlas e sastile manušes ande hramošći avlija thaj phendas lešće: “Ake, sastilan. Na ćer majbut bezeh, te na avel tuće vareso još majgore.”

15 Askal o manuš đelotar thaj mothodas e Židovske vođenđe kaj si o Isus okova savo sastarda les.

O Isus mothol kaj si vo e Devlesko Čhavo

16 Andar godova kaj ćerda gajda vareso ando savato, e Židovske vođe počnisardine te progonin e Isuse.

17 A o Isus phendas lenđe: “Mungro Dad stalno ćerel bući, gajda vi me slediv lesko primer.”

18 Andar godova e Židovske vođe još majbut kamenas te mudaren les, kaj či prekršisardas samo o zakon ando savato nego vi e Devles akhardas pire Dadesa thaj gajda ćerelas pe kaj si jednako e Devlesa.

19 A o Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe: O Čhavo korkoro pestar našti ćerel khanči; vo ćerel samo okova so dikhla kaj o Dad ćerel. So o Dad ćerel godova isto ćerel vi o Čhavo. 20 Kaj o Dad volil e Čhaves thaj sikavel lešće sa so ćerel. A sikavela lešće vi majbare dela katar akala thaj čudina tumen. 21 Kaj, sago kaj o Dad vazdel e mulen thaj del len trajo, gajda vi o Čhavo del trajo kašće vo kamel. 22 Kaj o Dad či sudil khonikašće, nego dijas e Čhave pravo te sudil svakonešće, 23 te savora poštujin e Čhaves sago kaj poštujin e Dade. Ko či poštuil e Čhave, či poštuil ni e Dade, savo bičhalda les.

24 Čače, čače phenav tumenđe, svako savo ašunel mungre alava thaj paćal okolešće savo bičhalda man, si les večno trajo, thaj či avela osudime, nego već nakhla andar o smrto ando trajo. 25 Čače, čače phenav tumenđe: avel o časo thaj već avilo, kana e mule ašunena o glaso e Devlešće Čhavesko, thaj save ašunen les, godola trajina. 26 Sago kaj e Dade si trajo ande peste, gajda vi e Čhavešće dijas te ave les trajo ande peste. 27 Thaj dija les vlast te sudil, kaj si vo o Čhavo e Manušesko.

28 Na čudin tumen godolešće. Kaj, avel e vrjama kana sa e mule ande limorja ašunena o glaso e Devlešće Čhavesko, 29 thaj inkljena andar pire limorja. Okola save ćerenas lačhipe, uštena thaj primina večno trajo, a okola save ćerenas bilačhipe uštena thaj primina osuda. 30 Me korkoro mandar našti ćerav khanči, me sudiv gajda sar ašunav katar o Dad. Mungro sudo si pravedno kaj či rodav te ćerav mungri volja, nego e volja okolešći savo bičhalda man.”

Svedočanstvo palo Isus

31 “Ako me svedočiv korkoro pale mande, mungro svedočanstvo naj dovoljno. 32 Vareko aver svedočil pale mande thaj me džanav kaj okova so vo svedočil pale mande si dovoljno. 33 Tumen bičhaldine e manušen ko Jovano savo bolelas, a vo svedočisardas tumenđe o čačipe. 34 Manđe či trubul svedočanstvo e manušestar, nego mothav tumenđe akava palo Jovano te spasin tumen. 35 O Jovano sas svetiljka savi phabolas thaj svetlilas, a tumen kamline pe harni vrjama te uživin ande lesko svetlo.

36 Ali man si svedočanstvo pale mande majbaro katar e Jovanesko: e dela save ćerav. O Dad dija man te ćerav len thaj von svedočin pale godova kaj o Dad bičhalda man. 37 Thaj vi o Dad savo bičhalda man svedočil pale mande. Lesko glaso nikad či ašundine, niti dikhline lesko liko. 38 Lesko alav naj ande tumende kaj či paćan okolešće saves vo bičhalda. 39 Tumen sićon e Svete lila, kaj gndin kaj kroz lende si tumen večno trajo, a godola lila svedočin pale mande. 40 A tumen ipak či kamen te aven mande te avel tumen večno trajo.

41 Me či prihvativ slava e manušendar. 42 Ali pindžarav tumen thaj džanav kaj naj tumen ande tumende e Devlešći ljubav.

43 Me avilem ando alav mungre Dadesko, ali tumen či prihvatin man. Ako vareko avel ande piro alav, les prihvatin. 44 Sar paćana kana prihvatin slava jek avrestar, a či roden slava e jedino Devlestar?

45 Na gndin kaj me prva tumen anglo Dad. Tumen prl o Mojsije, ande savo uzdin tumen. 46 Kaj te paćainesas e Mojsijašće, paćainesas vi manđe, kaj vo pale mande ramolas. 47 A pošto či paćan ande okova so vo ramosarda, sar paćana ande mungre alava?”

6

O Isus pravarel majbut katar pandž milje manuša

(Mt 14,13–21; Mk 6,30–44; Lk 9,10–17)

1 Pale godova o Isus bolda pe ande Galileja pa đelo pe istočno rig katar o Galilejsko jezero, (savo akhardol vi Tiverijadsko jezero). 2 A pale leste teljardas o silno o them, kaj dikhline e čudesne znakurja save ćerda kana sastardas e nasvalen. 3 A o Isus lijapes opre pe gora thaj okote bešlo pire učenikonenca. 4 A avelas paše e Pasha o židovsko prazniko.

5 Kana o Isus vazda pire jakha thaj dikhla e silno themes sar avel leste, phučlas e Filipe: “Kaj šaj te ćinas mangro pale sa akala manuša te han?”

6 Godova phendas te probil les, kaj već džanglas so ćerela.

7 A o Filip phendas lešće: “Ni duj šela rupune lovora či avilosas dosta te ćinel pe dosta mangro te svako dobil barem kotororo!”

8 A jek aver učeniko savo akhardolas Andrija, o phral katar o Simon Petar, phendas e Isusešće: 9 “Akate si jek čhavro saves si pandž mangre katar o ječam thaj duj mačhora. Ali so si godova pale gadići them?”

10 O Isus phendas lenđe: “Neka o them bešel tele!” Pe godova than sas but čar, pa e manuša bešline. Sas okote varekaj katar pandž milje muškarcurja.

11 Askal o Isus lijas godola mangre, zahvalisarda e Devlešće thaj podelisardas e themešće save bešenas pe čar. A gajda ćerda vi e mačhenca, thaj savora haline kozom kamline.

12 Kana savora čaljile, o Isus phendas pire učenikonenđe: “Ćiden e kotorora save ačhiline, te khanči či propadnil.”

13 Gajda e učenikurja ćidine dešuduj korpe kotorora save ačhiline katar okola pandž ječmene mangre save o them halas.

14 Kana o them dikhla o čudesno znako savo o Isus ćerda, phendine: “Akava si čače o Proroko savo trubul te avel po them!”

15 A o Isus džanglas kaj kamen te aven, te astaren les thaj pe sila te čhonle te avel lengo caro, pa palem crda pe ande gora te avel korkoro.

O Isus phirel po paj

(Mt 14,22–27; Mk 6,45–52)

16 Kana peli e rjat, e Isusešće učenikurja fuljistine dži ko jezero. 17 Ali sar peli e rjat, a o Isus još či bolda pe, dine andre ande lađica thaj teljardine pe okoja rig e jezerošći, karingal o Kafarnaum. 18 Phurdelas e bari balval thaj vazdenas pe e bare talasurja. 19 Kana e učenikurja otplovisardine varekaj katar pandž dži ke šov kilometrja katar e obala, dikhline e Isuse sar phirel po paj thaj avel sa majpaše ke e lađica, a len astarda dar.

20 A o Isus phendas lenđe: “Me sem! Na daran!”

21 Askal line les ande lađica, thaj e lađica ande data arakhadili pe obala prema savi plovinas.

O Isus si mangro e trajosko

22 Thejara o đes o them savo ačhilo pe okoja rig e jezerošći primetisardine kaj si pe okoja rig samo jek lađica thaj kaj o Isus či dijas ande lađica pire učenikonenca, nego kaj von đeletar korkore. 23 A varesave lađice andar e Tiverijada avile paše dži ke okova than kaj haline o mangro nakon so o Gospod zahvalisarda e Devlešće. 24 Kana o them dikhla kaj ni o Isus a ni lešće učenikurja naj okote, dine ande lađice thaj teljardine ando Kafarnaum te roden e Isuse.

25 Kana arakhline les pe okoja rig e jezerošći, phučline les: “Učiteljina, kana avilan akate?”

26 A o Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe: Či roden tumen man zbog godova kaj haćardine e čudesne znakurja, nego zbog o mangro savo haline thaj čaljile. 27 Ćeren bući, ali na palo habe savo si propadljivo, nego ćeren bući palo habe savo ačhel palo večno trajo, a les dela tumen o Čhavo e manušesko, kaj les ovlastisardas o Dad o Del.”

28 Von phučline les: “So trubul te ćeras, a te avel okova so o Del kamel te ćeras?”

29 A o Isus phendas lenđe: “Akava si o delo savo o Del kamel te ćeren: te paćan ande okova saves vo bičhaldas.”

30 Von askal phučline les: “Savo tu čudesno znako ćereja, te kana dikhas les paćas ande tute? So dakle ćereja? 31 Amare pradada haline mangro ande pustinja savo akhardolas mana, sago kaj si ramome ando Sveto lil: ‘Dija len mangro andar o nebo te han.’ ”

32 O Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe. Či dija tumen o Mojsije mangro andar o nebo, nego mungro Dad, a akana del tumen o čačutno mangro andar o nebo. 33 Kaj, o mangro savo del o Del si o okova savo avel andar o nebo thaj del trajo e themešće.”

34 Askal phendine lešće: “Gospode, de amen uvek godova mangro.”

35 A o Isus phendas lenđe: “Me sem o mangro e trajosko. Ko avel mande, či bokhavola thaj ko paćal ande mande nikada či trušavola. 36 Ali sago kaj phendem tumenđe, dikhline man, ali ipak či paćan. 37 Sa saven o Dad del man, avena mande, a okolen save aven mande či odbaciva. 38 Kaj, či fuljistem andar o nebo te ćerav mungri volja, nego e volja okolešći savo bičhalda man. 39 A akava si e volja okolešći savo bičhalda man: te či hasarav ni jećhe katar okola saven vo dija man, nego te vazdav len andar e mule ando Poslednjo đes. 40 Kaj, akava si e volja mungre Dadešći: ko god dićhel man, e Čhave thaj paćal ande mande, te avel les večno trajo thaj te me vazdav les andar e mule ando Poslednjo đes.”

41 Askal e Židovurja počnisardine te mrmljin protiv o Isus zato kaj phendas: “Me sem o mangro savo fuljisto andar o nebo.”

42 Phenenas: “Zar godova naj o Isus, e Josifesko čhavo? Zar či pindžaras lešće dade thaj lešće deja? Sar akana phenel: ‘Fuljistem andar o nebo’?”

43 Pegodova o Isus phendas lenđe: “Na mrmljan maškar tumende! 44 Khonikal našti avel mande ako či crdel les o Dad savo bičhalda man, a me vazdava len andar e mule ande Poslednjo đesa. 45 E prorokurja ramosardine: ‘O Del sikavela sa e themen.’ Svako ko čhol kan ko Dad thaj sićol lestar, avel mande. 46 Ipak, khonikal či dikhla e Dade, osim okova savo avilo katar o Del. Vo dikhla e Dade. 47 Čače, čače phenav tumenđe: ko paćal ande mande, si les večno trajo. 48 Me sem o mangro e trajosko. 49 Tumare pradada haline e mana ande pustinja thaj ipak muline. 50 A akava si o mangro savo fuljel andar o nebo te kogod hal lestar či merel. 51 Me sem o džudo mangro savo fuljisto andar o nebo. Ko hala katar akava mangro, trajila zauvek. O mangro savo me dava si mungro telo, savo dava te e manuša po them šaj trajin.”

52 Askal e Židovurja počnisardine maškar peste te raspravin pes e alavenca: “Sar akava šaj del amen piro telo te has?”

53 O Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe, ako či han o telo e manušešće Čhavesko thaj či pijen lesko rat, naj tumen večno trajo ande tumende. 54 Ko hal mungro telo thaj pijel mungro rat, si les večno trajo thaj me vazdava les andar e mule ando Poslednjo đes. 55 Kaj mungro telo si čačo habe thaj mungro rat čačo pipe. 56 Ko hal mungro telo thaj pijel mungro rat, ačhel ande mande thaj me ačhav ande leste. 57 Sago kaj man bičhaldas o džudo Dad, thaj me trajiv zbog o Dad, gajda vi okova savo man hala trajila zbog mande. 58 Akava si o mangro savo fuljisto andar o nebo, thaj vo naj sago okova saves haline tumare pradada ande pustinja thaj muline. Ko hal akava mangro, trajila zauvek.”

59 Akava o Isus phendas dok sikavelas ande sinagoga ando Kafarnaum.

Zbog e Isusesko sikavipe but džantar lestar

60 Kana akava ašundine, but lešće učenikurja phendine: “Phare si akala alava. Ko šaj prihvatil len?”

61 O Isus korkoro pestar džanglas kaj lešće učenikurja mrmljin thaj phendas lenđe: “Dali akava sikavipe navodil tumen te odustanin? 62 A so phendinesas kana dikhline sas man, e Čhave e manušešće sar džav opre ando nebo, okote kaj semas vi majsigo? 63 O Duho e Devlesko si okova savo del o trajo, a o telo našti te del les. E alava save me phendem tumenđe, von si o Duho thaj o trajo. 64 Ali si maškar tumende okola save či paćan manđe.” O Isus katar o početko džanglas save si okola save či paćana thaj savo si okova savo izdaila les.

65 Askal phendas: “Pale godova vi phendem tumenđe kaj khonik našti avel mande ako naj lešće dino katar o Dad.”

66 Askal but lešće učenikurja mukline les thaj či majbut džanas pale leste.

67 Askal o Isus phučlas e dešuduje učenikonen: “Te či kamen vi tumen te džantar?”

68 A o Simon Petar phendas lešće: “Gospode, kaste te džas? Samo tut si alava palo večno trajo. 69 Amen paćas thaj džanas kaj san tu o Sveco e Devlesko!”

70 A o Isus phendas lenđe: “Zar či me losardem tumen dešudujen? A palem jek tumendar si o beng.” 71 O Isus phendas godova palo Juda savo sas čhavo e Simonesko andar o gav Kariot, kaj vo sas godova savo izdaila les, vi ako sas jek katar e dešuduj učenikurja.

7

E Isusešće phral či paćan ande leste

1 Posle godova o Isus phirelas pe regija e Galilejaći. Či kamlas te džal ande Judeja, kaj e židovske vođe rodenas prilika te mudaren les.

2 Ali kana avilo paše o židovsko Prazniko senica, 3 e Isusešće phral phendine lešće: “Muk e Galileja thaj dža ande Judeja, te ćire učenikurja dićhen e čudurja save ćeres. 4 Khonik ko kamel te avel pinđardo, či garavel okova so ćerel. Kana već sa godova ćeres, sikav tut e themešće.”

5 Kaj čak ni lešće phral či paćanas ande leste.

6 A o Isus phendas lenđe: “Mungri vrjama još či avili, ali tumen šaj džan kana kamen kaj svako vrjama pale tumende si lačhi. 7 Tumen o them našti mrzal, ali man mrzal andar godova kaj me phenav e manušenđe ande akava them kaj si lenđe dela bilačhe. 8 Tumen džan po prazniko, a me još či džava inća, kaj još či pherdili mungri vrjama.” 9 Godova o Isus phendas thaj ačhilo ande Galileja.

O Isus javno sikavel ando Hramo

10 Ali kana lešće phral đele po prazniko, đelo vi vo pale lende, ali na javno nego tajno.

11 A e židovske verske šorvale rodenas e Isuse po prazniko thaj stalno phučenas e themes: “Dali vareko dikhla les?”

12 A maškar o them but ćerelas pe svato pala leste. Gajda varesave phenenas: “Lačho si!” A aver palem phenenas: “Naj lačho, nego zavodil e themes.” 13 Ali khonik, či tromalas javno te ačhel pe lešći rig kaj daranas katar e židovske verske šorvale.

14 A kana već nakhlas o opaš prazniko o Isus đelo ando Hramo thaj ačhilo te sikavel themes.

15 Askal e Židovurja začudisajle thaj phendine: “Katar akava džanel e Svete lila, a či sićolas andar lende?”

16 O Isus askal phendas lenđe: “Akava sikavipe či avel mandar, nego katar okova savo bičhalda man. 17 Ko kamel te ćerel okova so o Del kamel, džanela dali akava sikavipe avel katar o Del ili me ćerav svato korkoro mandar. 18 Ko ćerel svato korkoro pale peste, pešće rodel slava. A ko rodel slava pale okova savo bičhalda les, vo si pošteno thaj ande leste naj nepravda. 19 Či li o Mojsije dija tumen o Zakono? A palem khonik tumendar či postupil po Zakono. Sostar kamen te mudaren man?”

20 O them phendas lešće: “O bilačho duho dijas ande tute! Ko kamel te mudarel tut?”

21 A o Isus phendas lenđe: “Ćerdem jek čudo thaj savora čudin tumen. 22 Ali vi tumen ćeren bući ando savato kana obrezin e manušes sago kaj phendas tumenđe o Mojsije. Godova običaj si, zapravo, majpurano katar e Mojsijesko Zakono, a avel katar e pradada. 23 Ako dakle o pravo časo palo obrezanje tumare čhavengo perel ando savato, tumen izvršina o obrezanje te na avel prekršime o Mojsijesko zakono. Sostar askal gaći holjavon pe mande kaj potpuno sastardem okole manuše ando savato. 24 Na sudin prema okova so dićhen avrjal, nego sudin pravedno.”

Dali si o Isus Mesija?

25 Askal varesave manuša andar o Jerusalim ćerenas svato maškar pende: “Naj li akava okova saves kamen te mudaren? 26 A ake, vo javno ćerel svato thaj khonik khanči či phenel lešće. Te či amare šorvale vičače haćardine kaj si vo o Hristo? 27 Ali amen džanas katar si akava, a kana o Hristo avela, khonik či džanela katar si.”

28 Dok sikavelas e themes ando Hramo, O Isus čhuta muj: “Ej, tumen pindžaren man! Thaj džanen katar sem! Či avilem korkoro mandar. Ali o čačutno si Okova savo bičhalda man, saves tumen či pindžaren. 29 A me pindžarav les, kaj sem lestar thaj vo bičhalda man.”

30 Askal e židovske poglavarja dićhenas te astaren e Isuse, ali khonik či čhuta o vas pe leste, kaj lesko časo još či avilo.

31 A but džene maškar e manuša paćaine ande leste thaj phenenas: “Kana avela o Hristo, zar ćerela majbare čudesne znakurja, nego so ćerda akava?”

32 E fariseja ašundine so them šapućilaspe palo Isus thaj ando dogovor e šorvale rašajenca bičhaldine e stražaren te astaren e Isuse.

33 Askal o Isus phendas: “Još cara vrjama sem tumenca thaj askal džavtar okolešće savo bičhalda man. 34 Rodena man, ali či araćhena man, thaj kaj sem me, tumen našti aven.”

35 Askal e židovske vođe phendine maškar pende: “Kaj godova vo kanil te džal, a te amen či arakhasa les? Te či kanil te džal ke Židovurja save trajin rasejime maškar okola kaj naj Židovurja thaj te len sikavel. 36 So gndisardas godolesa kana phendas: ‘Rodena man, ali či araćhena man’ thaj ‘kaj sem me tumen našti aven’?”

O Isus obećil o džudo paj

37 Poslednjo thaj majvažno đes e praznikosko, o Isus ačhilo anglo them thaj čhuta muj: “Ako si vareko trušalo, neka avel mande thaj neka pijel! 38 Ko god paćal ande mande, sago kaj phenel o Sveto lil, andar leste poteknina reke džude pajesko.”

39 Akava phendas palo Sveto Duho save sas te primin okola kaj paćanas ando Isus. A o Duho ande godoja vrjama još či fuljisto, andar godova kaj o Isus nas još vazdino ande piri slava.

Varesave paćan a varesave či kaj si o Isus Mesija

40 Kana varesave manuša andar e bari gomila ašundine akala Isusešće alava, phendine: “Akava si čače o proroko saves ažućaras.”

41 A aver phenenas: “Akava si o Hristo!”

A e trite palem phenenas: “Na, vo našti avel o Hristo! Zar o Hristo avela andar e Galileja? 42 Či li phenel o Sveto lil kaj o Hristo avela andar e caresko Davidesko potomstvo, thaj andar o gav Vitlejem, katar sas o David?”

43 Gajda zbog Isus avilo dži ke podela maškar e manuša. 44 Varesave kamline te astaren les, ali khonik či čhuta o vas pe leste.

45 Askal e stražarja boldine pe ke šorvale rašaja thaj ke fariseja, a von phučline len: “Sostar či andine Isuse?”

46 A e stražarja phendine lenđe: “Khonik nikada či ćerelas gajda svato sago akava manuš.”

47 A e fariseja phendine lenđe: “Zar vi tumen diljardas? 48 Dali vareko katar e šorvale ili katar e fariseja paćajine ande leste? Či. 49 Nego, akala manuša si proklete, kaj či pindžaren e Mojsijesko zakono!”

50 Askal phučla len o Nikodem, okova kaj sas majranije ko Isus thaj savo sas jek lendar: 51 “Zar amaro zakono osudil e manušes majsigo nego so ašunel les thaj utvrdil so ćerda?” 52 A von phendine lešće: “Dali san vi tu jadno Galilejco? Proučisar thaj dićheja kaj nijek proroko či avel andar e Galileja.”

[Ande majpurane rukopisurja naj akala stihurja 7,53–8,11.]

53 [Askal svako đelo pire ćherešće,

8

O Isus jartol e bezehale manušnjaće

1 A o Isus đelo pe Maslinsko Gora, 2 pa detharin palem avilo ando Hramo. Sa o them ćida pes oko leste. Vo bešlo thaj teljarda te sikavel len.

3 A e zakonešće učitelja thaj e fariseja andine jećhe manušnja savi sas astardi ando preljub thaj čhutine lat maškare anglo them. 4 Askal phendine e Isusešće: “Učiteljina, akaja manušnji si astardi kana ćerda preljub. 5 O Mojsije ando zakon zapovedisardas amenđe te kasave manušnjen mudaras gajda kaj čhudasa bara pe lende. So tu phenes pe godova?”

6 Godova phučline te iskušin les, sar avilosas len vareso pale soste te optužin les.

A o Isus samo banđilo thaj teljarda te ramol vareso e najesa pe phuv.

7 Ali, sar von vi majdur phučenas les, o Isus uspravisajlo thaj phendas lenđe: “Ko tumendar nikada či ćerda bezeh, neka prvo čhudel o bar pe late.”

8 Askal palem banđilo thaj nastavisarda te ramol pe phuv.

9 Kana godova ašundine, teljardine te džantar jek po jek; e majpurane đeletar prve. Po krajo o Isus ačhilo korkoro e manušnjasa savi još uvek ačhelas angle leste.

10 Askal o Isus uspravisajlo thaj phučla lat: “Manušnjije, kaj si akala? Zar khonik či osudisarda tut?”

11 A voj phendas: “Khonik, Gospode.”

Askal o Isus phendas laće: “Ni me či osudiva tut. Dža thaj katar akana na ćer majbut bezeh!”]

O Isus si svetlo e themesko

12 O Isus palem phendas e themešće: “Me sem svetlo e themesko. Ko džal pale mande, nikada majbut či phirela ando tunjariko, nego avela les svetlo e trajosko.”

13 Askal e fariseja phendine lešće: “Tu korkoro pale tute svedočis. Ćiro svedočanstvo naj dovoljno!”

14 A o Isus phendas lenđe: “Čak vi ako svedočiv korkoro pale mande, mungro svedočanstvo si dovoljno, kaj džanav katar avilem thaj kaj džav. A tumen či džanen katar avilem ni kaj džav. 15 Tumen sudin pe manušenđi mera, a me či sudiv khonikašće. 16 A vi ako sudiv, mungro sudo si čačo, kaj naj sem korkoro, nego sudiv e Dadesa savo bičhalda man. 17 Pa vi ande tumaro zakono ramol kaj kana duj džene svedočin o svedočanstvo si dovoljno. 18 Me svedočiv pale mande, a pale mande svedočil vi o Dad savo bičhalda man.”

19 Pa von phučline les: “Kaj si ćiro Dad?” A o Isus phendas:

“Tumen či pindžaren ni man ni mungre Dade. Kaj te džangline sas ko sem me, džangline sas vi ko si mungro Dad.”

20 O Isus sa godova phendas paše kutijice kaj ćidenas pe e love dok sikavelas e manušen ando Hramo, thaj khonik či astarda les kaj lesko časo još či avilo.

E Židovurja phučen e Isuse ko si vo

21 O Isus palem phendas lenđe: “Me džavtar, a tumen rodena man thaj merena ande tumaro bezeh. Kaj me džav, tumen našti aven.”

22 Askal e Židovske vođe phendine: “Te či kamel te mudarelpe kana phenel: ‘Kaj me džav, tumen našti aven’?”

23 A o Isus askal phendas lenđe: “Tumen sen akatar tele, katar e phuv, a me sem opral, andar o nebo. Tumen sen katar akava them, a me naj sem katar akava them. 24 Zato phendem tumenđe kaj merena ande tumare bezeha. Ako či paćan kaj Me sem, merena ande tumare bezeha.”

25 Von phučline les: “Pa ko san tu askal?”

A o Isus phendas lenđe: “Pa so katar o početko phenav tumenđe. 26 But godova šaj phendemas pale tumende pe tumari osuda. Ali me e themešće phenav samo okova so ašundem katar okova savo bičhalda man, a vo phenel čačipe.”

27 Von či haćardine kaj phenel lenđe palo Dad.

28 Askal o Isus phendas lenđe: “Kana vazdena man, e Čhaves e Manušešće, askal džanena kaj Me sem thaj kaj či ćerav khanči korkoro mandar, nego kaj phenav samo okova so o Dad sikada man. 29 A okova savo bičhalda man, manca si. Či mukla man korkoro kaj me uvek ćerav okova so si lešće drago.”

30 Dok o Isus godova phenelas, but džene paćaine ande leste.

O Isus thaj o Avraam

31 Askal o Isus phendas e Židovenđe save paćaine ande leste: “Ako tumen inćaren mungro sikavipe, čače sen mungre učenikurja. 32 Pindžarena o čačipe thaj o čačipe oslobodila tumen.”

33 A von phendine lešće: “Amen sam e Avraamešće potomkurja thaj nikada khonikašće či robuisardam. Sar askal tu phenes: ‘Avena slobodne’?”

34 A o Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe: svako ko ćerel bezah, robo si e bezehesko. 35 O robo či ačhel zauvek ando ćher savo služil, ali o čhavo zauvek pripadil ando ćher. 36 Ako o Čhavo oslobodil tumen, askal čače avena slobodne. 37 Džanav kaj sen e Avraamešće potomkurja, ali tumen ipak kamen te mudaren man, kaj či prihvatin mungro sikavipe. 38 Me phenav tumenđe pale okova so dikhlem ke mungro Dad, a tumen ćeren okova so ašundine katar tumaro dad.”

39 A von phendine lešće: “Amaro dad si o Avraam.”

A o Isus pe godova phendas lenđe: “Te tumen čače avilinesas e Avraamešće čhavra, pherdine sas okova so ćerelas o Avraam. 40 A tumen akana kamen te mudaren man, zato kaj phendem tumenđe čačipe savo ašundem katar o Del. O Avraam gajda vareso či ćerelas. 41 Tumen ćeren okova so ćerel tumaro dad.”

Von phendine lešće: “Amen naj sam čhavra save či džanen ko si lengo dad. Amen si samo jek dad – o Del!”

42 A o Isus phendas lenđe: “Kana o Del avilosas tumaro dad, tumen volisardinesas man, kaj me avilem katar o Del thaj akana sem akate. Či avilem korkoro mandar nego vo bičhalda man. 43 Sostar či haćaren so phenav tumenđe? Zato kaj našti prihvatin mungre alava. 44 Tumen sen e benđešće čhavra. Vo si tumaro dad thaj tumen kamen te ćeren e volja tumare dadešći. Vo sas ubica katar o početko, thaj či ačhel ando čačipe, kaj ande leste naj čačipe. Kana hohavel, sikavel sosko si. Vo si hohamno thaj o dad e hohaimasko. 45 A manđe zato kaj phenav tumenđe o čačipe, či paćan. 46 Ko tumendar šaj dokažil manđe bezeh? Ako phenav tumenđe čačipe, sostar askal či paćan manđe? 47 Ko si katar o Del, čhol kan ke Devlešće alava. A tumen či čhon kan leste zato kaj naj sen katar o Del.”

48 E Židovurja pe godova phendine lešće: “Naj sam li amen ando pravo kana phenas kaj san tu Samarijanco thaj kaj si ande tute o bilačho duho?”

49 O Isus phendas: “Naj ande mande o bilačho duho, nego me poštuiv mungre Dade, a tumen či poštuin man. 50 Me či rodav slava pale mande. Vareko aver kamel te proslavil man, a vo vi sudil. 51 Čače, čače phenav tumenđe: ko inćarel mungro alav, nikada či dićhela o meripe.” 52 A e Židovurja phendine lešće: “Akana džanas kaj si ande tute o bilačho duho. O Avraam mulo, sago vi e prorokurja, a tu phenes: ‘Ko inćarel mungro alav, nikada či dićhela o meripe!’ 53 Naj san valda majbaro katar amaro dad o Avraam, savo mulo? A vi e prorokurja muline. So tu gndis ko san tu?”

54 Askal o Isus phendas lenđe: “Ako me korkoro man proslaviv, mungri slava naj khanči. Man proslavil mungro Dad, pale savo tumen phenen kaj si tumaro Del. 55 Tumen či pindžaren les, ali me pindžarav les. Kana phendemas kaj či pindžarav les, avilemas hohavno sago vi tumen. Ali me pindžarav les thaj inćarav lesko alav. 56 Tumaro dad o Avraam raduilaspe kaj dićhela o đes kan me avava. Dikhla les thaj sas bahtalo.”

57 Askal e Židovurja phučline les: “Sar šaj dikhlan e Avraame? Naj tut još ni pandžvardeš brš, a phenes kaj dikhlan e Avraame!”

58 O Isus phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe, majsigo nego so o Avraam bijandilo, Me sem!” 59 Pe godova von line e bara te čhuden len pe leste, ali o Isus lija pe majdur thaj inkljisto andar o Hramo.

9

O Isus sastarel e manuše savo sas koro katar o bijandipe

1 Kana o Isus naćhelas okotar, dikhla e manušes savo sas koro katar piro o bijandipe.

2 A lešće učenikurja phučline les: “Učiteljina, sostar akava manuš bijandilo koro? Zbog pire bezeha ili zbog e bezeha kaj ćerdine lesko dad thaj lešći dej?”

3 A o Isus phendas: “Naj vo koro zato kaj ćerdine bezeh vo, lesko dad ili lešći dej. Vo bijandilo koro te pe leste sikadol e Devlešći bari sila. 4 Dok si o đes, trubul te ćeras buća katar okova savo bičhalda man. Kaj avel e rjat, kana khonik našti ćerela bući. 5 A dok sem po them, svetlo sem e themesko.”

6 Kana godova phendas, čhungarda pe phuv thaj katar e čhungara ćerda čik, thaj godole čikasa makhlas e kore manušešće jakha.

7 Askal phendas lešće:

“Dža thaj thov ćo muj ando Siloamsko bazeno!” (Siloam značil “Bičhaldo”.) O manuš đelo, thoda piro muj thaj bolda pe ćhere gajda kaj šaj dićhelas.

8 A lešće komšije thaj okola kaj majsigo dićhenas les kaj prosilas phučline: “Naj li godova okova koro manuš savo akate bešelas thaj prosilas?”

9 varesave phenenas: “Ej, vo si godova!”, a aver phenenas: “Naj, samo anel pe leste.”

A vo phendas: “Ej, me sem godova manuš.”

10 Askal phučline les: “Sar putajle će jakha te šaj dićhes?”

11 A vo phendas: “O manuš savo akhardol Isus ćerda čik, makhlas mungre jakha thaj phendas: ‘Dža thov ćo muj ando Siloamsko bazeno.’ Me đelem, thodem mungro muj thaj mungre jakha putajle katar o koripe.”

12 Von phučline les: “Kaj si akana godova manuš?” A vo phendas: “Či džanav.”

13 Askal e manušes savo sas varekana koro, inđardine ke fariseja. 14 A godova đes kana o Isus ćerda čik thaj putardas e kore manušešće jakha, sas savato. 15 E fariseja isto gajda phučline les sar putajle lešće jakha. A vo phendas lenđe: “Makhlas mungre jakha e čikasa, thodem mungro muj thaj akana dikhav!”

16 Varesave katar fariseja phendine: “Akava manuš naj katar o Del, kaj ćerel bući ando savato.” A aver phendine: “Sar o bezehalo manuš šaj ćerel kasave čudesne znakurja?” Thaj gajda maškar lende avilo dži ko razdor.

17 Askal palem phučline godole manuše savo sas varekana koro: “So tu phenes pale godova manuš savo boldas tuće o vido?” O manuš phendas: “Proroko si.”

18 A e Židovske vođe či paćanas kaj o manuš sas čače koro thaj kaj putajle lešće jakha, sa dok či akhardine lešće dade thaj lešće deja. 19 Askal lendar phučline: “Dali si akava tumaro čhavo pale savo tvrdin kaj bijandilo koro? Sar godova te akana dićhel?”

20 Lesko dad thaj lešći dej phendine: “Džanas kaj si akava amaro čhavo thaj kaj bijandilo koro, 21 ali či džanas sar akana šaj dićhel thaj ko putardas lešće jakha. Phučen lestar. Dosta si purano te korkoro phenel pale peste.”

22 Lesko dad thaj lešći dej gajda phendine, kaj sas lenđe dar katar e židovske vođe save odlučisardine kaj andar e sinagoga isključina svakone savo priznail e Isuse palo Hristo. 23 Andar godova lesko dad thaj lešći dej phendine: “Dosta si purano te phenel korkoro pale peste. Les phučen!”

24 Askal po dujto data akhardine e manuše savo sas koro, thaj phendine lešće: “Obećisar anglo Del kaj pheneja čačipe! Amen džanas kaj si godova manuš bezehalo.”

25 A o manuš phendas lenđe: “Me či džanav da li si vo bezehalo. Jek džanav kaj semas koro, a akana dikhav!”

26 Von phučline les: “So ćerda tuće? Sar putardas će jakha?”

27 A vo phendas lenđe: “Već phendem tumenđe, a tumen či čhonas kan mande. Sostar kamen palem te ašunen? Te či kamen vi tumen te aven lešće učenikurja?”

28 Askal von vređonas les thaj phendine lešće: “Tu san lesko učeniko, a amen sam e Mojsiješće učenikurja. 29 Amen džanas kaj o Del motholas e Mojsijašće, a pale akava či džanas ni katar si!”

30 O manuš phendas lenđe: “Baš godova si čudno kaj či džanen katar si, a vo putardas mungre jakha. 31 Džanas kaj o Del či čhol kan ke bezehale, nego čhol kan ke okola save poštuin les thaj ćeren okova so si lešći volja. 32 Nikada či ašunda pe kaj vareko putardas e kore manušešće jakha savo sas koro katar o bijandipe. 33 Te akava manuš či avilosas katar o Del, našti khanči ćerdasas.”

34 Von phendine lešće: “Tu amen sikaveja, a sasto san bijando ando bezeh!” Askal čhudine les avri andar e sinagoga.

Duhovno koripe

35 Kana o Isus ašundas kaj tradine e manušes andar e sinagoga, arakhla les thaj phučline les: “Dali paćas ando Čhavo e Manušesko?”

36 A o sastilo manuš phendas lešće: “Phen manđe ko si vo, Gospode, te šaj paćav ande leste.”

37 A o Isus phendas lešće: “Već dikhlan les. Vo si godova kaj upravo ćerel tusa svato.”

38 A o manuš phendas: “Paćav, Gospode”, thaj dija koča angle leste.

39 A o Isus phendas: “Me avilem pe akava them te e themešće šaj sudilpe. Avilem te putrav e jakha okolenđe kaj či dićhen, a te ačhen kore okola save gndin kaj dićhen.”

40 Varesave fariseja save sas lesa ašundine godova thaj phučline les: “Te najsam vi amen kore?”

41 O Isus phendas lenđe: “Kana priznaisardinesas kaj sen kore, či avilinesas došale palo bezah. Ali pošto phenen kaj dićhen, e doš si vi majdur pe tumende.”

10

O lačho pastiri thaj lešće bakhre

1 O Isus majdur motholas: “Čače, čače phenav tumenđe: Ko či del ke bakhre kroz o vudar, nego čordane preko zido, čor si thaj razbojniko. 2 A ko del kroz o vudar, pastiri si e bakhrengo. 3 O stražari, savo ačhel po vudar, putrel lešće, a e bakhre ašunen lesko glaso. Vo pire bakhren akharel po alav thaj inkalel len avri. 4 Kana inkalel pire bakhren, džal angle lende, a e bakhre džan pale leste, kaj pindžaren lesko glaso. 5 E bakhre nikada či džana pale okova saves či pindžaren, nego našen lestar, kaj či pindžaren lesko glaso.”

6 O Isus phendas lenđe akaja paramiči, ali von či haćardine so kamlas te phenel lenđe. 7 Zato o Isus još phenelas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe: me sem o vudar e bakhrenđe. 8 Savora save aviline majsigo mandar čora si thaj razbojnikurja. Ali e bakhre či čhutine kan lende. 9 Me sem o vudar. Ko del prekal mande spasila pes. Dela andre thaj inkljela avri thaj araćhela zeleno čar pe savi čarjola. 10 O čor avel samo te čorel, del čhurjasa thaj mudarel. Me avilem te dav len trajo thaj godova trajo te avel len ando izobilje.

11 Me sam o lačho pastiri, a o lačho pastiri del piro trajo pale pire bakhre. 12 O najamniko naj pastiri; e bakhre naj lešće. Zato kana dićhel e ruve kaj avel, mućel e bakhren thaj našel. A o ruv askal napadnil len thaj e bakhre raspršin pes. 13 Kaj, vo si samo najamniko thaj les naj briga pale bakhre.

14 Me sem o lačho pastiri. Pindžarav mungre bakhren thaj von pindžaren man. 15 Isto gajda, mungro Dad pindžarel man thaj me pindžarav mungre Dade. Me mungro trajo dav pale bakhre. 16 Si man vi aver bakhre, save naj andar akava stado. Moraš vi len te anav thaj vi von ašunena mungro glaso thaj avena jek stado jećhe pastiresa. 17 Zato o Dad volil man, kaj mungro trajo dav te palem lav les palpale. 18 Khonik či lel mungro trajo mandar, nego me korkoro mandar dav les. Si man pravo te dav mungro trajo, thaj si man pravo palem vi te lav les. Gajda zapovedisardas manđe o Dad.”

19 Kana phendas godova, e Židovurja palem podelisajle ande pire gindimate. 20 But lendar phenenas: “Ande leste si o bilačho duho thaj buncil. Sostar čhon kan leste?” 21 A aver phenenas: “Pa či ćerel svato sago kaj si o bilačho duho ande leste. Zar o bilačho duho šaj boldasas e kore manušešće o vido?”

O Isus phenel kaj si e Devlesko Čhavo

22 Ando Jerusalim askal slavilas pe o Prazniko kana posvetilas pe o Hramo thaj sas o ivend. 23 O Isus phirelas kroz o Hramo, pe Solomonešći terasa. 24 A e židovske vođe okružisardine les thaj phučline les: “Dži kaj inćareja amen ando bi džanglipe? Ako san tu o Hristo, askal phen amenđe godova!”

25 O Isus phendas lenđe: “Već phendem tumenđe ali tumen či paćan manđe. E dela save ćerav ando alav mungre Dadesko von svedočin pale mande. 26 Ali tumen či paćan kaj naj sen katar mungre bakhre. 27 Mungre bakhre ašunen mungro glaso, me pindžarav len thaj von džan pale mande. 28 Me dav len večno trajo thaj von či propadnina nikada, niti vareko otmila len andar mungre vas. 29 Mungro Dad, savo dija len manđe, majbaro si savorendar, thaj khonik našti otmil len andar e Dadešće vas. 30 Me thaj o Dad sam jek.”

31 Askal e Židovurja palem line e bara te čhuden pe ande leste te mudaren les. 32 A o Isus phendas lenđe: “Sikadem tumenđe but lačhe dela save aven katar o Dad. Pale save katar godola lačhe dela kamen te čhuden tumen e barenca ande mande?” 33 E židovske vođe phendine lešće: “Či kamas te čhudas men e barenca ande tute pale lačhe dela, nego kaj hulis po Del. Obično san manuš, a ćeres tut kaj san o Del.” 34 O Isus phendas lenđe: “Či li ande tumaro zakon ramol kaj o Del phendas: ‘Tumen sen devla!’ 35 Ako akhardas ‘devlenca’ okolen savenđe si e Devlesko alav uputime – a o Sveto lil našti menjilpe – 36 sar šaj askal pale okova saves o Dad posvetisardas thaj bičhaldas po them te phenen: ‘Hulis po Del’ zato kaj phendem kaj sem Čhavo e Devlesko? 37 Ako či ćerav e dela mungre Dadešće, na paćan manđe. 38 Ali ako čače ćerav len, paćan barem ande godola dela kana već či paćan manđe, gajda konačno džanena kaj si o Dad ande mande thaj me ande leste.” 39 Askal von palem kamline te astaren les, ali vo izmaknisajlo andar lenđe vas.

40 O Isus askal palem bolda pes pe aver rig ke reka jordanošći, po than kaj o Jovano varekana bolelas, thaj okote ačhilo.

41 A o but o them avilo leste thaj phendine: “O Jovano či ćerda ni jek čudesno znako, ali sa so phendas pale akava manuš, si čače.”

42 Thaj okote but džene paćajine ande leste.

11

O Lazar merel

1 Varesavo manuš po alav Lazar sas nasvalo. Vo sas andar e Vitanija, andar o gav kaj trajilas e Marija thaj laći phen e Marta. 2 E Marija sas okoja manušnji savi čhorela mirisno ulje pe Gospodešće pungre thaj khosela len, pire balenca. O Lazar savo sas nasvalo sas lako phral.

3 Gajda e pheja, e Marija thaj e Marta, poručisardine e Isusešće: “Gospode, nasvalo si okova saves tu volis.”

4 Kana o Isus godova ašundas, phendas: “Akava nasvalipe či avela po meripe, već pe slava e Devlešće, te kroz late proslavilpe o Čhavo e Devlesko.”

5 O Isus volilas e Marta, laće pheja thaj lenđe phrale e Lazare. 6 Ali kana o Isus ašundas kaj si o Lazar nasvalo, ačhilo okote kaj sas još duj đes. 7 Askal phendas pire učenikonenđe: “Hajde džas palem ande Judeja!”

8 A e učenikurja phendine lešće: “Učiteljina, či nakhlo but sar e židovske vođe kamenas okote te mudaren tut e barenca, a tu palem kames te džas inća?”

9 A o Isus phendas: “Naj li o đes lungo dešuduj saturja? Ko phirel e đeseja, godova či spotaknilpe te perel, kaj si les o svetlo akale themesko. 10 Ali, ko phirel e raćava, godova spotaknilpe thaj perel, kaj najles svetlo te osvetlil lešće o drom.” 11 Phendas godova thaj lijas te mothol lenđe majdur: “Amaro drugari o Lazar sovljardilo, ali me džava te džungavav les.”

12 E učenikurja phendine pe godova: “Gospode, ako sovel, značil kaj sastola.” 13 Ali o Isus gindilas pe lesko smrto, a e učenikurja haćardine kaj o Lazar čače sovel.

14 Askal o Isus jasno mothodas lenđe: “O Lazar mulo. 15 Thaj zbog tumende si manđe drago kaj naj semas okote kaj akana paćana. Ali hajde akana džas leste!”

16 Pe godova o Toma, saves akharenas Blizanco, phendas aver učenikonenđe: “Hajde vi amen te meras lesa!”

O Isus phenel kaj si Vo o vaskrsenje thaj o trajo

17 Kana o Isus avilo ande Vitanija, phendine lešće kaj o Lazar pašljol već štar đes mulo ando limori. 18 A e Vitanija sas dur katar o Jerusalim varekaj majcara katar trin kilometra, 19 a e but Židovurja aviline okotar ke Marta thaj ke Marija te utešin len zbog lengo phral. 20 Kana e Marta ašundas kaj o Isus avel, đeli angle leste, a e Marija ačhili ćhere.

21 E Marta phendas e Isusešće: “Gospode, te avilanas akate, mungro phral či mulosas. 22 Ali me akana džanav kaj o Del dela tut sa so manđes lestar.”

23 A o Isus phendas laće: “Ćiro phral uštela andar e mule.”

24 A e Marta phendas lešće: “Džanav kaj uštela andar e mule ando Poslednjo đes kana vi aver uštena.”

25 O Isus phendas laće: “Me sem o vaskrsenje thaj o trajo. Ko paćal ande mande, ako vi merela, trajila. 26 Thaj kogod trajil thaj paćal ande mande, nikada či merela. Paćas li ande gadava, Marta?”

27 Voj phendas: “Ej Gospode, paćav kaj san tu o Hristo, e Devlesko Čhavo savo trubuja te avel pe phuv.” 28 Kana phendas godova, đeli thaj akharda pire pheja e Marija pe rig thaj phendas laće: “O Učitelj si akate thaj akharel tut.”

29 Kana e Marija godova ašundas, brzo uštili thaj teljardas leste.

30 A o Isus još či dija ando gav, već ačhilo po than kaj malada les e Marta. 31 A e Židovurja save sas e Marijasa ando ćher thaj tešinas lat, kana dikhline e Marija kaj ando siđaripe uštili thaj inkljisti te varekaj džal, teljardine pale late, kaj gndinas kaj džal po limori te okote rovel.

32 Kana e Marija avili dži ko than kaj sas o Isus thaj kana dikhla les, peli pe koča angle leste thaj phendas: “Gospode, te tu avilanas akate, mungro phral či mulosas!”

33 Kana o Isus dikhla e Marija thaj e Židoven save avile lasa, sar roven, uznemirisajlo thaj sas lešće pharo ando ilo. 34 Askal phučla len: “Kaj čhutine e Lazare?”

Phendine lešće: “Gospode, av thaj dik.”

35 E Isusešće askal teljardine e jasva.

36 A e Židovurja phendine: “Dićhen, kozom volilas les!”

37 A varesave maškar lende phendine: “Zar vo, savo e kore manušešće boldas o vido, našti ćerda te o Lazar na merel?”

O Isus vazdel e Lazare andar e mule

38 Askal o Isus palem but uznemirisajlo thaj đelo pe Lazaresko limori savo sas ćerdo ande pećina, a po ulaz sas čhutino o baro bar.

39 O Isus phendas: “Len majdur o bar!” A e Lazarešći phen e Marta phendas: “Gospode, moraš kaj već zurale khandel, kaj već si štar đes ando limori!”

40 O Isus phendas laće: “Či li phendem tuće kaj dićheja e slava e Devlešći ako paćas?”

41 Askal spidine o bar majdur, a o Isus vazda pire jakha ando nebo thaj phendas: “Dade, najs tuće kaj ašundan man ande molitva. 42 Džanav kaj uvek ašunes man kana moliv man tuće, ali akava phendem zbog o them savo ačhel akate, te šaj paćan kaj tu bičhaldan man.”

43 Kana o Isus godova phendas, zurale čhuta muj: “Lazare, inklji avri!”

44 O mulo Lazar inkljisto. Lešće pungre thaj lešće vas sas motime ande zavoje, a lesko muj sas učhardo e laneno čaršapeja.

O Isus phendas lenđe: “Putren godova lestar thaj mućen les te džal!”

Zavera protiv o Isus

(Mt 26,1–5; Mk 14,1–2; Lk 22,1–2)

45 Kana e but Židovurja save avile ke Marija, dikhline so o Isus ćerda teljardine te paćan ande leste. 46 Ali varesave katar godola manuša đele ke fariseja thaj mothodine lenđe so o Isus ćerda.

47 Askal e šorvale rašaja thaj e fariseja ćidine e manušen andar o Baro veće thaj phendine: “So te ćeras? Akava manuš ćerel but čudesne znakurja. 48 Te muklam les te nastavil agajda, savora ačhena te paćan ande leste. Askal avena e Rimljanurja thaj uniština vi amaro Hramo thaj vi amaro them.”

49 A jek lendar, o Kajafa, savo sas godova brš baro rašaj, phendas lenđe: “Khanči tumen či džanen! 50 Zar či haćaren kaj si majlačhe te jek manuš merel palo them, nego te sa amaro them avel mudardo?”

51 O Kajafa či phendas godova korkoro pestar, nego sar vo sas godova brš baro rašaj, gajda prorokuisarda kaj o Isus merela palo sasto židovsko them. 52 Thaj na samo palo židovsko them, nego vi pale godova te ćidel e Devlešće rspime čhavren te aven sago jek.

53 Godova đes e židovske vođe odlučisardine te mudaren e Isuse. 54 Andar godova o Isus majbut či sikadolas maškar e židovske vođe, nego đelotar okotar ando krajo paše ke pustinja, ando gav savo akhardolas Efrem. Okote ačhilo e učenikonenca.

55 A sas paše o židovsko prazniko Pasha thaj e but Židovurja andar pire krajurja aviline ando Jerusalim, te obredno šilaven pe majsigo nego so avel o prazniko Pasha. 56 Askal rodenas e Isuse thaj dok ačhenas ando Hramo phučenas jek avres: “So gndin? Dali avela pe Pasha?”

57 A e šorvale rašaja thaj e fariseja već dine naredba te svako ko džanel kaj si o Isus, te godova javin, te šaj astaren les.

12

E Isusesko pomazanje ande Vitanija

(Mt 26,6–13; Mk 14,3–9)

1 Šov đes majsigo nego o prazniko Pasha, o Isus đelo ande Vitanija, kaj trajilas o Lazar, saves uskrsnisardas andar e mule. 2 Okote pripremisardine lešće večera. E Marta poslužilas, a o Lazar sas e Isuseja thaj averenca pale sinija. 3 Askal e Marija lijas varekaj katar e opaš litra o kuč miris katar o čisto nard, makhlas leja e Isusešće pungre, thaj khosla len pire balenca. Thaj sasto ćher pherdilo e mirisosa.

4 Ali o Juda andar o gav Kariot, jek katar e Isusešće učenikurja – savo majposle izdaisarda les, phendas: 5 “Sostar godova miris či bićinda pe pale trin šela rupune lovora thaj e love razdelisajle e čorenđe?”

6 Či phendas godova zato kaj ačhilo lešće pale čore, nego zato kaj sas čor. Vo sas zadužime pale kutijica ande savi sas e zajedničke love thaj često čorelas andar late.

7 Askal o Isus phendas: “Mućen lat po miro! Lačhe ćerda kaj araćhelas godova miris sa dži ađes, kaj si akava đes priprema pale mungro prahope. 8 Kaj čore manušen uvek avela tumen tumenca, a me či avava uvek tumenca.”

Zavera protiv o Lazar

9 But e Židovurja andar o Jerusalim saznaisardine kaj si o Isus ande Vitanija. Teljardine inća te dićhen e Isuse, ali vi e Lazare. O Lazar sas okova manuš saves o Isus vazdas andar e mule. 10 Askal e šorvale rašaja odlučisardine te mudaren vi e Lazare 11 kaj zbog leste but e Židovurja mućenas len thaj paćanas ando Isus.

O Isus del ando Jerusalim

(Mt 21,1–11; Mk 11,1–11; Lk 19,28–40)

12 Thejara o đes o but o them save aviline po prazniko Pasha, ašundine kaj o Isus avel ando Jerusalim, 13 line e palmenđe krandže, teljardine angle leste thaj čhonas muj:

“Hosana!

Blagoslovime si okova savo avel ando alav e Gospodesko!

Nek avel blagoslovime o Caro e Izraelosko!”

14 A o Isus arakhlas terne magarco thaj uzjašisarda les, sago kaj si ramome ando Sveto lil:

15 “Na daran, manušalen andar o Jerusalim!

Ake, avel ćiro caro gajda kaj jašil e terne magarco!”

16 Lešće učenikurja askal či haćardine godova, ali kana o Isus sas vazdino ande piri slava, dine pe gođi kaj ando Sveto lil ramol pale leste baš okova so askal ćerdine lešće.

17 A o them savo sas e Isuseja kana akhardas e Lazare te inkljel andar o limori thaj vazda les andar e mule, svedočinas pale godova. 18 Zato o but o them vi inkljisto angle leste, kaj ašundine kaj si vo godova savo ćerda o čudesno znako.

19 Askal e fariseja phendine jek avrešće: “Dićhen kaj khanči či vredil! Eke sa o them džal pale leste!”

O Isus mothol pale piro meripe

20 Maškar o okola save aviline ando Jerusalim te pokloninpe e Devlešće po prazniko Pasha sas vi Grkurja. 21 Von aviline ko Filip, savo sas andar e Vitsaida ande Galileja, thaj zamolisardine les e alavenca: “Raja, kamlamas te dikhas e Isuse.”

22 O Filip đelo thaj phendas godova e Andrijašće, askal o Andrija thaj o Filip đeline thaj phendine godova e Isusešće.

23 A o Isus phendas lenđe: “Avili e vrjama te o Čhavo e manušesko primil piri slava. 24 Čače, čače phenav tumenđe, ako e đivešći kućin či perel pe phuv thaj či merel, ačhel korkoro. A ako merel, anel but plodurja. 25 Ko volil piro trajo pe akava them hasarela les. A ko mrzal piro trajo pe akava them, araćhela les palo večno trajo. 26 Ko kamel te služil manđe neka džal pale mande. Kaj sem me, okote avela vi mungro sluga. Okolešće savo služil manđe, mungro Dad dela les čast.

27 Mungri duša si akana uznemirime, thaj so te phenav? Dali te phenav: ‘Dade, spasi man katar akaja patnja?’ Na, kaj baš pale godova vi avilem. 28 Dade, proslavi ćiro alav.”

Askal andar o nebo ašundilo o glaso: “Me već proslavisardem mungro alav thaj palem proslaviva les.”

29 A e manuša save okote ačhenas, ašundine o glaso thaj phendine kaj zagrmisardas.

A aver phendine: “O anđelo mothol lešće.”

30 A o Isus phendas lenđe: “Akava glaso či avilo zbog mande, nego zbog tumende. 31 Akana si e vrjama palo sudo akale themesko. Akana o vladari akale themesko avela čhudino avri. 32 A kana me avava vazdino katar e phuv, sa e theme crdava mande.”

33 Godova phendas te označil save smrtosa merela.

34 Askal o them phendas lešće: “Amen andar o zakon sićilam kaj o Hristo trajila zauvek. Sar askal phenes kaj o Čhavo e manušesko trubul te avel vazdino te merel? Ko si godova Čhavo e manušesko?”

35 Askal o Isus phendas lenđe: “O svetlo či avela još dugo maškar tumende. Zato phiren dok si tumen još svetlo, te či nadvladil tumen o tunjariko. Kaj, ko phirel ando tunjariko, či džanel kaj džal. 36 Paćan ando svetlo, dok još si tumen svetlo te aven čhave e svetlošće!”

Pale godova o Isus đelotar thaj garadilo lendar.

Varesave Židovurja vi majdur či paćan ando Isus

37 Vi ako o Isus ćerda sa godola čudesne znakurja angle lende, von ipak či paćanas lešće 38 te pherdol o alav savo phendas o proroko Isaija:

“Gospode, ko paćaja ande amari poruka

thaj kašće sikadilo o snažno vas e Gospodesko?”

39 Zbog akava našti paćajine, kaj o Isaija isto gajda phendas:

40 “O Del korarda lenđe jakha

thaj zurardas lenđe ile,

te e jakhenca či dićhen,

a e ileja či haćaren,

thaj či obratin pe,

te sastarav len.”

41 O Isaija phendas godova, kaj dikhla e Isusešći slava thaj ćerelas svato pale leste.

42 Ipak, e but šorvale paćajine ande leste, ali či priznainas godova zbog e fariseja, te či aven isključime andar e sinagoga. 43 Kaj, majbut volisardine e manušenđi slava nego e Devlešći.

44 A o Isus čhuta muj e alavenca: “Ko paćal ande mande, či paćal samo ande mande, nego ande okova savo bičhalda man. 45 Thaj ko man dićhel, dićhel okoles savo bičhalda man. 46 Me, o svetlo, avilem po them te savora save paćan ande mande či ačhen majbut ando tunjariko.

47 Ako vareko ašunel mungre alava, a či inćarel len, me či sudiv lešće. Kaj, či avilem te sudiv e themešće, nego te spasiv les. 48 Ko man odbacil thaj či prihvatil mungre alava, avela les lesko sudco. E alava save phendem tumenđe von sudina lešće ando Posledno đes. 49 Kaj me či phenavas korkoro mandar, nego korkoro o Dad, savo bičhalda man zapovedisardas manđe so te phenav. 50 A džanav kaj lešći zapoved anel večno trajo. Dakle, okova so me phenav, phenav gajda sar o Dad phendas manđe.”

13

O Isus thovel e pungre e učenikonenđe

1 Sas akava anglo prazniko Pasha. O Isus džanelas kaj avilo o časo kana mućela akava them thaj džala ke piro Dad. Volilas okolen save sas lešće ande akava them, a volilas len dži ko piro smrto.

2 O Isus thaj lešće učenikurja hanas zajedno večera. A o beng e Judašće andar o gav Kariot, e Simonešće čhavešće, već čhuta ando ilo te izdail e Isuse. 3 O Isus džanglas kaj o Dad sa e vlast dija ande lešće vas thaj kaj vo katar o Del avilo thaj kaj leste boldel pe. 4 Askal o Isus uštilo katar e večera thaj fuljarda pestar o ogrtači, lijas o peškiri thaj phangla les angle peste. 5 Askal čhuta paj ando lavori thaj ačhilo te thovel e pungre pire učenikonenđe thaj te khosel len e peškiresa savo sas angle leste.

6 Askal avilo dži ko Simon Petar, savo phendas lešće: “Gospode, tu manđe e pungre te thoves!”

7 A o Isus phendas lešće: “Tu akana či džanes so me ćerav, ali haćareja jek đes.”

8 Pe godova o Petar phendas lešće: “Či thoveja tu mungre pungre nikad!” A o Isus phendas lešće: “Ali te či thodem ćire pungre, našti aves jek katar mungre.”

9 Askal o Simon Petar phendas lešće: “Gospode, na thov samo mungre pungre, nego vi mungre vas thaj vi mungro šoro!”

10 A o Isus phendas lešće: “Kolešće savo si najardo trubul samo te thoven pe e pungre, kaj već si sasto čisto. Tumen sen čiste, ali na savora.”

11 O Isus džanelas ko izdaila les thaj andar godova phendas: “Naj sen savora čiste.”

12 Kana thoda lenđe pungre, lijas pe peste piro ogrtači thaj bolda pe ke sinija. Askal phučla len: “Dali haćaren so ćerdem tumenđe? 13 Tumen akharen man Učitelj thaj Gospod. Lačhe phenen kaj godova vi sem! 14 Pa ako me, o Gospod thaj Učitelj thodem tumenđe e pungre, vi tumen askal trubun te thoven e pungre jek avrešće. 15 Dijem tumen primer: ćeren gajda sago kaj me ćerdem tumenđe. 16 Čače, čače phenav tumenđe: naj o sluga majbaro katar piro gospodari niti si o poslaniko majbaro katar okova savo bičhalda les. 17 Akana, kana džanen godova, blago tumenđe te gajda vi ćeren!”

O Isus phenel kaj avela izdajime

(Mt 26,20–25; Mk 14,17–21; Lk 22,21–23)

18 “Či phenav pale sa tumende. Me džanav saven losardem. Ali o Sveto lil moraš te pherdol kana phenel:

‘Okova savo halas manca,

vazdel pe protiv mande.’

19 Phenav tumenđe akana, majsigo nego so godova avela, te kana godova avela šaj paćan kaj Me sem. 20 Čače, čače phenav tumenđe, ko primil okole saves me bičhalav, man primil, a ko primil man, primil Okoles savo bičhalda man.”

21 Kana phendas godova, o Isus zurale uznemirisajlo ando duho thaj phendas lenđe: “Čače, čače phenav tumenđe: jek tumendar izdaila man!”

22 Lešće učenikurja dikhline jek pe avreste thaj phučenas pe, pale kaste godova phenel. 23 Jek katar e učenikurja, saves o Isus but volilas, bešelas odma pašo Isus. 24 Lešće o Simon Petar dijas znako thaj phendas: “Phuč les pale kaste phenel.” 25 Akava učeniko avilo e Isuseste majpaše thaj phučla les: “Ko si godova, Gospode?”

26 O Isus phendas: “Okova si kašće dav kotor mangro boldo ando čaro.” Bolda kotor mangro ando čaro thaj dija e Judašće, e Simonešće čhavešće andar o gav Kariot. 27 Čim o Juda halas godova kotor mangro, o Satana dijas ande leste.

A o Isus phendas lešće: “Odma ćer okova so manđes te ćeres!” 28 Khonik katar učenikurja save sas pale sinija či haćardine sostar o Isus phendas lešće godova. 29 A sar lenđe zajedničke love sas ko Juda, varesave gndinas kaj o Isus phendas lešće te džal te ćinel vareso hamasko palo prazniko ili te del vareso love e čore manušenđe. 30 O Juda, nakon so lijas kotor mangro, odma đelotar. A sas e rjat.

O Isus phenel kaj o Petar izdaila les

31 Kana o Juda đelotar, o Isus phendas: “Akana si proslavime o Čhavo e manušesko thaj o Del si proslavime ande leste. 32 Ako o Del si proslavime ande leste, vi o Del proslavila les ande peste, thaj proslavila les odma. 33 Čhavralen, još sem samo harni vrjama tumenca. Rodena man, ali sago kaj majsigo phendem e židovske vođenđe, akana phenav vi tumenđe: ‘Okote kaj me džav tumen našti aven.’ 34 Nevi zapoved dav tumen: te volin jek avres. Sago kaj me volivas tumen, gajda tumen volin jek avres. 35 Te avilo tumen ljubav jek pale avreste, savora džanena kaj sen mungre učenikurja.”

O Isus majanglal phenel kaj o Petar izdaila les

(Mt 26,31–35; Mk 14,27–31; Lk 22,31–34)

36 O Simon Petar phučlas e Isuse: “Gospode, kaj džas?”

A o Isus phendas lešće: “Akana našti džas pale mande okote kaj me džav, ali aveja majposle.”

37 O Petar phučla les: “Gospode, sostar našti džav tusa akana? Spremno sem te merav pale tute!”

38 O Isus phučla les: “Dali san vi čače spremno te meres pale mande? Čače, čače phenav tuće: majsigo so o bašno ašundola, trin drom hohaveja kaj či pindžares man.”

14

O Isus si o drom dži ko Dad

1 O Isus majdur motholas: “Neka tumare ile či aven uznemirime. Paćan ando Del thaj paćan ande mande. 2 Ando ćher mungre Dadesko si but stanurja. Te či avilosas gajda dali phendemas tumenđe: ‘Džav te lačharav tumenđe o than’? 3 Kana džavatar thaj lačharava tumenđe than, palem avava thaj lava tumen mande te vi tumen aven okote kaj sem me. 4 A kaj me džav, tumen već džanen o drom.”

5 A o Toma phendas: “Gospode, či džanas kaj tu džas. Sar šaj te džanas o drom?”

6 O Isus phendas lešće: “Me sem o Drom, Čačipe thaj Trajo. Khonikal či avel ko Dad osim preko mande. 7 Ako džangline sas man askal džanena vi mungre Dade. Tumen katar akana pindžaren les thaj dikhline les.”

8 O Filip phendas lešće: “Gospode, sikav amenđe e Dades thaj godova avela amenđe dosta!”

9 O Isus phendas lešće: “Gadići vrjama sem tumenca a tu, Filipe, još či pindžares man? Ko dikhla man, dikhla vi e Dades. Sar šaj askal phenes: ‘Sikav amenđe e Dades’? 10 Zar či paćas kaj sem me ando Dad thaj kaj si o Dad ande mande? E alava save me phenav tumenđe, či phenav korkoro mandar, nego o Dad savo trajil ande mande ćerel pire dela kroz mande. 11 Paćan manđe kaj sem me ando Dad thaj kaj si o Dad ande mande. Ako či paćan zbog varesoste avreste, paćan bar zbog e dela save dikhline kaj ćerav.

12 Čače, čače phenav tumenđe, ko paćal ande mande, ćerela e dela save me ćerav, pa čak vi majbare dela ćerena, kaj me džav ko Dad. 13 Thaj sogod zamolin ande mungro alav, me godova ćerava te proslavilpe o Dad ando Čhavo. 14 Sogod te zamolin man ande mungro alav, me ćerava godova.”

O Isus obećil e Sveto Duho

15 O Isus majdur phendas: “Ako volin man, inćarena mungre zapovedi, 16 a me moliva e Dade thaj vo bičhalela tumenđe aver Zastupniko te avel tumenca zauvek. 17 Vo si Duho čačimasko, saves o them našti primil, kaj či dićhel les thaj či pindžarel les. Tumen pindžaren les, kaj si tumenca thaj trajila ande tumende. 18 Či mukava tumen sago čoren. Palem avava tumende. 19 Još cara thaj o them majbut či dićhela man, ali tumen dićhena man. Kaj, me trajiv, thaj vi tumen trajina. 20 Godova đes saznaina kaj sem me ande mungro Dad thaj kaj sen tumen ande mande, a me ande tumende. 21 Ko prihvatil mungre zapovedi thaj inćarel len, godova volil man, a ko volil man, les volila mungro Dad. Thaj vi me voliva les thaj objaviva man lešće.”

22 O Juda (na okova andar o gav Kariot) phučla les: “Gospode, sar godova kaj sikaveja tu samo amenđe, a na vi e themešće?”

23 O Isus phendas lešće: “Ako vareko volil man, inćarela mungro sikavipe thaj mungro Dad volila les. Mungro Dad thaj me avasa leste thaj trajisa lesa. 24 Ko či volil man, či inćarel mungro sikavipe, vi ako o sikavipe savo ašunen naj mungro, nego katar o Dad savo bičhalda man.

25 Akava phendem tumenđe akana, dok sem još tumenca. 26 A o Zastupniko – o Sveto Duho – saves o Dad bičhalela te zastupil man, sikavela tumen sa thaj dela tumen gođi so phenavas tumenđe. 27 Mukav tumenđe mungro miro, mungro miro dav tumen. Ali, či dav les gajda sago kaj o them del les. Neka či uznemirilpe tumaro ilo thaj neka či daral.

28 Ašundine so phendem tumenđe: ‘Džavtar thaj boldava man tumende.’ Te volisaren man raduisardinesas tumen kaj džav ko Dad, kaj si o Dad majbaro mandar. 29 Phendem tumenđe sa akava majsigo nego so avel, te paćan kana godova avela.

30 Či ćerava tumenca više but svato, kaj avel o vladari akale themesko. Les naj vlast pe mande, 31 ali o them trubul te džanel kaj me voliv e Dade thaj zbog godova ćerav gajda sar o Dad zapovedisarda manđe.

Ušten, džastar akatar.”

15

O Isus si o čačutno čokot a amen sam e loza

1 O Isus phendas: “Me sem o čačutno čokot, a mungro Dad si vinogradari. 2 Vo čhinel pe mande svako loza savi či bijanel plodo, a svako loza savi bijanel plodo vo obrezil thaj šilavel te anel još majbut plodo. 3 A tumen sen već šlade zbog e alava save phenavas tumenđe. 4 Ačhen ande mande thaj me ačhava ande tumende. Sago kaj e loza našti anel plodo korkoro pestar te či ačhili po čokot, gajda ni tumen našti anena plodo te či ačhiline ande mande.

5 Me sem o čokot, a tumen sen e loza. Ko ačhel ande mande thaj me ande leste, but plodo anela. Kaj bi mango našti ćeren khanči. 6 Ako vareko či ačhel ande mande, čhudel pe avri sago e čhindi loza thaj šućola. A kasavi loza ćidel pe thaj čhudel pe ande jag te phabol. 7 Ako ačhen ande mande thaj mungre alava ačhen ande tumende, roden sogod kamen thaj dela pe tumenđe. 8 Akaleja proslavilpe mungro Dad: te anen but plodurja thaj te aven mungre učenikurja.

9 Sago kaj o Dad volilas man, gajda vi me volivas tumen. Ačhen ande mungri ljubav. 10 Te inćaredine tumen ke mungre zapovesti, ačhena ande mungri ljubav, sago kaj vi me inćaravas e zapovesti mungre Dadešće thaj ačhav ande lešći ljubav.

11 Akava phendem tumenđe te mungri bah avel ande tumende thaj te tumari bah avel potpuno. 12 Akaja si mungri zapovest: te volin jek avres sago kaj me volivas tumen. 13 Naj majbari ljubav nego te vareko del pesko trajo pale pešće drugarja. 14 Tumen sen mungre drugarja, ako ćeren okova so zapovediv tumenđe. 15 Majbut či akharav tumen sluge, kaj o sluga či džanel so ćerel lesko gospodari. Me akharav tumen mungre drugarenca, kaj phendem tumenđe sa so ašundem katar mungro Dad. 16 Či losardine tumen man, nego me losardem tumen thaj čhutem tumen te džan thaj te anen plodo thaj tumaro plodo ačhel, gajda te o Dad del tumen sa so roden lestar ande mungro alav. 17 Akava zapovediv tumenđe: volin jek avres!”

O them mrzal e učenikonen

18 “Ako o them mrzal tumen, džanen kaj vi man mrzalas majsigo tumendar. 19 Te avilinesas katar akava them, o them volisardasas tumen sago piren. Ali sar naj sen katar akava them, nego me losardem tumen andar akava them, zato o them mrzal tumen. 20 Den tumen gođi so phendem tumenđe: ‘O sluga naj majbaro katar piro gospodari.’ Ako progoninas man, progonina vi tumen. Ako inćardine mungre alava, inćarena vi tumare. 21 Sa akava ćerena protiv tumende zbog mungro alav, kaj či pindžaren Okoles savo bičhalda man. 22 Te či avilemas thaj te či mothavas lenđe, či avilesas došale palo bezeh. Ali akana najlen izgovor palo piro bezeh. 23 Ko man mrzal, mrzal vi mungre Dade. 24 Te či ćerdem maškar lende dela, save khonik aver či ćerda, či avilesas došale palo bezeh. Ali dikhline e dela save ćerdem, a ipak mrzan vi man vi mungre Dade. 25 Ali, trubul te pherdol okova so si ramome ande lengo zakono: ‘Mrzanas man, a nas len andar soste.’

26 A kana avela o Zastupniko, saves bičhalava tumenđe katar o Dad – e Duho čačimasko savo inkljel katar o Dad – vo pale mande svedočila. 27 A svedočina vi tumen, kaj sen katar o početko manca.”

16

1 O Isus još phendas: “Godova phendem tumenđe te či peren katar o paćipe. 2 Isključina tumen andar e sinagoga. Thaj avela e vrjama kana svako ko mudarel tumen gindila kaj gajda služil e Devlešće. 3 A godova ćerena zato kaj či pindžaren ni e Dade ni man. 4 Akava phendem tumenđe te kana avela godoja vrjama, den tumen gođi kaj phenavas tumenđe pale godova. Ando početko akava či phendem tumenđe, kaj semas tumenca.”

O Sveto Duho po delo

5 “Ali akana džavtar ke okova savo bičhalda man, a khonik tumendar či phučel man: ‘Kaj džas?’ 6 Nego, zato kaj akava phendem tumenđe, e žalost pherda tumare ile. 7 Ali me phenav tumenđe čačipe: pale tumende si majlačhe te me džavtar. Kaj, ako me či džavtar, či avela tumenđe o Zastupniko. A ako džavtar bičhalava les tumenđe. 8 A kana vo avela, dokažila e themešće so si čače bezeh, pravednost thaj sudo. 9 Vo dokažila e themešće kaj si bezehale zato kaj či paćan ande mande. 10 Thaj dokažila e themešće so si pravednost zato kaj džav ko Dad thaj okote majbut našti dićhena man. 11 Thaj dokažila e themešće so si o sudo zato kaj o vladari akale themesko si već osudime.

12 Još but godova avilosas man te phenav tumenđe, ali akana godova našti te inćaren. 13 Ali kana avela vo, o Duho čačimasko, uputila tumen ande sasto čačipe. Vo či ćerela svato korkoro pestar, nego phenela tumenđe okova so ašundas thaj objavila tumenđe okova so avela. 14 Vo proslavila man, kaj lela mandar so si mungro thaj objavila tumenđe. 15 Sa so si e Dades, mungro si. Zato phenav tumenđe: ‘Lela mandar so si mungro thaj objavila tumenđe.’

16 Još samo cara, thaj džavatar thaj majbut či dićhena man. Thaj palem cara naćhela, thaj palem dićhena man.”

E žalost pretvorilape ande bah

17 Askal varesave katar e Isusešće učenikurja phučline jek avres: “So si godova kaj phenel amenđe: ‘Još samo cara, thaj či dićhena man, a askal još cara thaj palem dićhena man’, thaj: ‘Zato kaj džav ko Dad’?” 18 Thaj phenenas: “So si godova kaj phenel: ‘Još cara’? Či džanas so phenel.”

19 A o Isus džanglas kaj kamen te phučen les pale godova thaj phendas lenđe: “Phučen tumen maškar tumende pale okova kaj phendem: ‘Još cara thaj či dićhena man, a askal još cara thaj dićhena man’. 20 Čače, čače phenav tumenđe: Tumen rovena thaj tugujina, a o them raduilape. Avena žalosne, ali tumari žalost pretvorilape ande bah. 21 E manušnji si ande dukha dok bijanel, kaj avilo lako časo. Ali, kana o čhavro bijandol, voj majbut či del pe gođi ke muke. Voj si bahtali kaj andas manušes po them. 22 Gajda sen vi tumen akana žalosne, ali me palem dikhava tumen thaj tumaro ilo raduilape thaj khonik našti lela tumendar godoja bah. 23 Thaj godova đes khanči či phučena man. Čače, čače phenav tumenđe: sogod zamolin e Dades ande mungro alav, dela pe tumenđe. 24 Dži akana khanči či molisardine ande mungro alav. Molin, thaj dobina – te tumari bah avel pherdi.”

O Isus pobedisardas o them

25 “Akava phenavas tumenđe ande paramiče. Avel e vrjama kana majbut či mothava tumenđe ande paramiče, nego jasno mothava tumenđe palo Dad. 26 Godova đes molina e Dade ande mungro alav. Či phenav tumenđe kaj me moliva e Dade pale tumende. 27 O Dad vi korkoro volil tumen kaj tumen volisardine man thaj paćaine kaj avilem katar o Del. 28 Me inkljistem katar o Dad thaj avilem pe akava them. Akana mukav o them thaj džav ke mungro Dad.”

29 Askal lešće učenikurja phendine lešće: “Ake, akana jasno phenes amenđe, thaj či phenas amenđe ande paramiče. 30 Akana džanas kaj tu sa džanes, thaj kaj džanes so phučasa tut majsigo nego so phučas tut. Zato paćas kaj avilan katar o Del.”

31 A o Isus phendas lenđe: “Da li akana paćan? 32 Ake, avel o časo – thaj već si akate – kana našena svako pe piri rig, a man mućena korkores. Ali me naj sem korkoro, kaj manca si o Dad. 33 Akava phendem tumenđe te ande mande avel tumen miro. Ande akava them si tumen nevolje, ali aven hrabre – me pobedisardem o them.”

17

E Isusešći molitva

1 Kana godova phendas, o Isus dikhla ando nebo thaj phendas: “Dade, avilo o časo: proslavisar ćire Čhaves, te o Čhavo proslavil tut. 2 Kaj, tu dijan les vlast pe sa e manuša, te savorenđe saven tu dijan les vo del večno trajo. 3 A akava si večno trajo: te pindžaren tut, e jedino čačutne Devle, thaj okoles saves tu bičhaldan – e Isuse Hristos. 4 Me tut proslavisardem pe phuv gajda kaj završisardem sa so phendan manđe te ćerav. 5 Akana tu, Dade, proslavisar man tute e slavava savi sas man tute majsigo nego so postoilas o them.”

E molitva pale učenikurja

6 “Me objavisardem ćiro alav e manušenđe save dijan man andar akava them. Sas ćire, a tu dijan len manđe thaj von inćarenas ćire alava. 7 Akana džanen, kaj avel tutar sa so dijan man. 8 Kaj dijem len ćire alava save tu dijan manđe thaj von prihvatisardine thaj džanen kaj si čače kaj me tutar avilem thaj paćan kaj tu bičhaldan man. 9 Pale lende moliv. Či moliv pale manuša andar akava them, nego pale okola save tu dijan man, kaj si ćire. 10 Sa so si mungro, ćiro si, thaj so si ćiro, mungro si, a me ande lende proslavisajlem. 11 Me naj sem majbut ando them, ali von si ando them, a me avav tute. Sveto Dade, arakh len ande ćiro alav, okolen save dijan man, te aven jek sago kaj sam amen jek. 12 Dok semas lenca, lavas pe lende sama ande ćiro alav savo dijan man. Lavas len sama thaj ni jek lendar či hasajlo, osim o okova savo sas odredime pale propast, te pherdol o Sveto lil.

13 Akana avav tute, ali akava phenav dok sem još ando them, te avel len pherdi bah savi si man. 14 Dijem len ćiro alav, a o them zamrzisarda len andar godova kaj von naj andar akava them, sago kaj naj sem ni me. 15 Či moliv tut te les len katar akava them, nego te araćhes len katar o Bilačho. 16 Von či pripadin akale themešće, sago kaj ni me naj sem katar akava them. 17 Posvetisar len e čačimasa te služin tuće. Ćiro Alav si čačipe. 18 Sago kaj tu man bičhaldan ando them, gajda vi me bičhaldem len ando them. 19 Me korkoro man posvetiv pale lende, te vi von aven posvetime e čačimasa.”

Molitva pale savorende save paćan

20 “Ali či moliv tut samo pala lende, nego vi pale okola save pe lenđe alava paćana ande mande, 21 te savora aven jek sago kaj san tu, Dade, ande mande thaj me ande tute. Neka vi von aven ande amende, te o them paćal kaj tu bičhaldan man. 22 Dijem len slava savi tu dijan man, te aven jek sago kaj sam amen jek 23 – me ande lende, a tu ande mande – te aven savršeno ujedinime, te o them džanel kaj tu bičhaldan man thaj kaj len volisardan sago kaj volisardan man.

24 Dade, kamav te okola save tu dijan man aven manca okote kaj sem me thaj te dićhen mungri slava, slava savi tu dijan man, kaj volisardan man majsigo nego so o them postoilas. 25 Pravedno Dade, vi ako o them či pindžarel tut, me pindžarav tut, a vi akala džanen kaj tu bičhaldan man. 26 Me objavisardem lenđe ćiro alav, a objaviva les vi majdur, te e ljubav saveja volisardan man avel ande lende, thaj me ande lende.”

18

O Isus si izdajime thaj astardo

(Mt 26,47–56; Mk 14,43–50; Lk 22,47–53)

1 Kana phendas godova, o Isus đelotar pire učenikonenca pe okoja rig e potokošći ando Kedron. Okote sas jek maslinsko vrto, pa vo thaj lešće učenikurja dine ande leste. 2 A o Juda, izdajniko, džanglas pale godova than kaj o Isus okote često araćhelas pe pire učenikonenca. 3 Askal o Juda lija pesa četa vojnikurja thaj e hramošće stražaren saven dine les e šorvale rašaja thaj e fariseja. Aresline ando maslinsko vrto e svetiljkenca, e bakljenca thaj e oružjesa.

4 O Isus džanglas sa so avela lesa, inkljisto korako angle lende thaj phučla: “Kas roden?”

5 Von phendine lešće: “E Isuse andar o Nazaret.”

A o Isus phendas lenđe: “Me sem.”

Lenca ačhelas vi o Juda lesko izdajniko. 6 Kana o Isus phendas lenđe “Me sem”, von crdine pe palpale thaj peline pe phuv.

7 Askal o Isus palem phučla len: “Kas roden?”

Von palem phendine: “E Isuse andar o Nazaret.”

8 O Isus phendas lenđe: “Phendem tumenđe: Me sem. Ali, ako man roden, mućen akalen save si manca te džantar.” 9 Gajda phendas te pherdol okova so majsigo phendas: “Či hasardem nijećhe katar okola saven dijan man.”

10 A e Simone Petre sas mačo, pa inkaldale andar e fotrola thaj lesa peklas e šorvale rašaješće slugo thaj čhinda lesko kan. O sluga akhardolas Malh.

11 Ali o Isus phendas e Petrešće: “Bolde o mačo ande lešće korice. Dali te či pijav andar o tahtaj e patnje savi o Dad dija man?”

O Ana ispituil e Isuse

(Mt 26,57–58; Mk 14,53–54; Lk 22,54)

12 Askal e četa vojnikurja, zajedno pire zapovednikosa thaj e hramošće stražasa astardine e Isuse thaj phangline les, 13 pa prvo inđardinele ko Ana, savo sas e Kajafasko sokro, a o Kajafa sas baro rašaj godova brš. 14 O Kajafa sas okova savo savetuilas e židovske vođen kaj si majlačhe te jek manuš merel pale sasto them.

O Petar prvo data odreknil pe katar o Isus

(Mt 26,69–70; Mk 14,66–68; Lk 22,55–57)

15 O Simon Petar thaj još jek aver učeniko džanas palo Isus. Godole učeniko o baro rašaj lačhe pindžarelas, pa gajda šaj dijas andre ande avlija zajedno e Isuseja, 16 a o Petar ačhilo avri angle kapija. O aver učeniko saves pindžarelas o baro rašaj askal inkljisto thaj ćerda svato e sluškinjasa savi lelas sama ko vudar pa voj mukla e Petre andre ande avlija. 17 Askal e sluškinja savi lelas sama po vudar phučla e Petre: “Naj san li vi tu jek katar okole manušešće učenikurja?”

O Petar phendas: “Naj sem.”

18 A e sluge thaj e stražarja čhonas angar pe jag thaj ačhenas paše late te taton, kaj sas šil. Pa vi o Petar ačhelas okote lenca thaj tatolas.

O baro rašaj ispituil e Isuse

(Mt 26,59–66; Mk 14,55–64; Lk 22,66–71)

19 A ande godoja vrjama o baro rašaj počnisarda te ispituil e Isuse pale lešće učenikurja thaj pale okova so sikavelas len. 20 O Isus phendas lešće: “Me javno mothavas e manušenđe. Uvek sikavavas ande sinagoge thaj ando Hramo kaj ćiden pe e Židovurja. Khanči či phendem čordane. 21 Sostar phučes man? Phuč okolen save ašundine so phenavas lenđe. Von sigurno džanen so phenavas!”

22 Kana o Isus godova phendas, jek katar e stražarja, savo ačhelas okote paše, peklale e palmasa prekal o muj thaj phendas: “Dali gajda ćerel pe svato e bare rašajesa?”

23 A o Isus phendas lešće: “Ako phendem vareso pogrešno, dokažisar kaj si pogrešno. A ako si godova kaj phendem ispravno sostar askal des man dab?”

24 Askal o Ana bičhalda e Isuse phangle ko baro rašaj Kajafa.

O Petar po dujto drom odreknil pe katar o Isus

(Mt 26,71–75; Mk 14,69–72; Lk 22,58–62)

25 Dok o Simon Petar ačhelas paše jag thaj tatolas, phučline les: “Te naj san vi tu jek katar lešće učenikurja?”

A o Petar hohada: “Naj sem.”

26 Jek katar e bare rašaješće sluge, savo sas familija okole manušeja savešće o Petar čhinda o kan, phendas: “Či li dikhlem tut e Isuseja okote ando Maslinsko vrto?”

27 A o Petar palem hohada kaj nas thaj o bašno odma zakukuričisarda.

O Isus anglo Pilato

(Mt 27,1–2, 11–14; Mk 15,1–5; Lk 23,1–5)

28 Detharinako rano e Isuse inđardine andar e Kajafesko ćher ande palata ko rimsko upravniko. A e židovske vođe či dine ande palata, te či postanin obredno melale angle pashalno večera.

29 Zato o Pilato inkljisto angle lende thaj phučla: “Pale soste prn akale manuše?”

30 A von phendine lešće: “Te akava manuš či avilosas zločinco, či predaisardamas les tuće.” 31 Askal o Pilato phendas lenđe: “Len les tumen thaj sudin lešće pe tumaro zakon.”

A e Židovurja phendine lešće: “Amen či tromas khonikas te mudaras.” 32 Akava dogodisajlo te pherdol okova so o Isus phendas palo meripe saveja trubuja te merel.

33 Pale godova o Pilato bolda pe ande palata, akharda e Isuse, thaj phučla les: “Dali san tu caro e Židovengo?”

34 O Isus phendas: “Dali phenes godova korkoro tutar ili godova aver phendine tuće pale mande?”

35 O Pilato phendas: “Dali sem me Židovo? Ćiro them thaj e šorvale rašaja predaisardine tut manđe. Sostar? So ćerdan?”

36 O Isus phendas: “Mungro carstvo naj katar akava them. Kana mungro carstvo avilosas katar akava them, mungre sluge borisajlesas te či avav predaime e Židovske vođenđe. Ali mungro carstvo naj akatar!”

37 Askal o Pilato phendas lešće: “Znači tu san o caro!”

A o Isus phendas: “Gajda si sago kaj phenes: caro sem. Me pale akava bijandilem thaj pale akava avilem po them: te svedočiv palo čačipe. Ko god si katar o čačipe, ašunel mungro glaso.”

38 O Pilato phučla les: “A so si čačipe?”

O Isus osudime po smrto

(Mt 27,15–31; Mk 15,6–20; Lk 23,13–25)

Askal palem inkljisto angle Židovske vođe thaj phendas lenđe: “Me či arakhav nisošći doš pe leste! 39 A tumaro si običaj te mukav tumenđe varekas kana si o prazniko Pasha. Dali kamen te mukav tumenđe e židovske caro?”

40 Ali von pe godova čhutine muj: “Na les, nego e Varava!” A o Varava sas razbojniko.

19

O Isus si osudime po smrto

1 Askal o Pilato dija te izbičuin e Isuse. 2 A e vojnikurja khudine kruna katar e kangre, čhutine e Isusešće po šoro thaj dine pe leste grimizno ogrtači. 3 Askal avenas leste thaj phenenas: “Nek trajil o caro e Židovengo!” Gajda marenas muj lestar thaj denas les dab e palemnca po muj.

4 O Pilato palem inkljisto avri thaj phendas e Židovenđe: “Ake inkalav les angle tumende, ali te džanen kaj či arakhlem lešće nisošći doš.”

5 Askal o Isus inkljisto avri, po šoro inđarelas khuvdi kruna katar e kangre thaj grimizno ogrtači pe dume, a o Pilato phendas: “Ake o manuš!”

6 Kana dikhline les e šorvale rašaja thaj e hramošće stražarja, čhonas muj: “Razapnisar les! Razapnisar les!”

A o Pilato phendas lenđe: “Tumen len les thaj razapnin les, kaj me či arakhlem pe leste nisošći doš.”

7 A e Židovske vođe phendine lešće: “Amen si amaro zakon, thaj pe amaro zakon vo moraš te merel, kaj tvrdilas kaj si e Devlesko Čhavo.”

8 Kana o Pilato ašundas godova, još majbut darajlo. 9 Bolda pe palem ande palata thaj phučla e Isuse: “Katar san?”

Ali o Isus pe godova či phendas lešće khanči.

10 O Pilato askal phendas lešće: “Manca či kames te ćeres svato? Či džanes kaj si man vlast te mukav tut ili te razapniv tut po trušul?”

11 O Isus phendas lešće: “Či avilosas tut nisošći vlast pe mande te či avilosas tuće dini e Devlestar. Andar godova si majbaro bezeh okolesko savo tuće ande vas dija man.”

12 Katar askal o Pilato dićhelas te oslobodil les.

Ali e Židovske vođe čhonas muj: “Te muklan godole manušes, naj san drugari e rimsko carošće! Ko god phenel pala peste kaj si caro, protivil pe e rimsko carošće.”

13 Kana godova ašundas, o Pilato inkalda e Isuse avri thaj bešlo pe sudačko stolica, po than savo akhardol Baruno pločnik, pe židovsko čhib: Gavata. 14 A sas o đes kana pripremilas pe pale Pasha, varekaj katar o mismeri.

O Pilato phendas e Židovenđe: “Ake tumaro caro!”

15 A e Židovurja čhonas muj: “Mudar les, mudar les! Razapnisar les po trušul!”

O Pilato phučla len “Te tumare caro razapniv po trušul?”

A e šorvale rašaja phendine lešće: “Amen naj aver caro. Amaro caro si o rimsko caro!”

16 Askal o Pilato dija e Isuse ke vojnikurja te razapnin les po trušul. Askal e vojnikurja line e Isuse.

E Isuse vazden po trušul

(Mt 27,32–44; Mk 15,21–32; Lk 23,26–43)

17 O Isus korkoro inđarelas pesko trušul dži ko than savo akhardolas Lobanja, a pe židovsko čhib akhardo Golgota. 18 Okote razapnisardine e Isuse po trušul. A lesa sas razapnime po trušul još duj džene, jek katar lešći jek rig, aver katar lešći aver rig, a o Isus sas maškare.

19 O Pilato dija te ramol pe natpis thaj te čhol pe po trušul. Po natpis sas ramome: “Isus Nazarećanin, caro e Židovengo.” 20 Akava natpis čitosardine e but Židovurja, kaj o than kaj o Isus sas razapnime po trušul sas paše ko gav. O natpis sas ramome pe židovsko, latinsko thaj grčko čhib.

21 E židovske šorvale rašaja phendine e Pilatošće: “Na te ramos: ‘caro e Židovengo’, nego phen: kaj vo korkoro pale peste phenelas kaj si caro e Židovengo.”

22 A o Pilato phendas lenđe: “So ramosardem – ramosardem!”

23 Kana razapnisardine e Isus po trušul, e vojnikurja line lešće drze thaj podelisardine pe štar delurja – pale svako vojniko po kotor. Line vi lesko gad, ali pe leste nas šavurja, kaj sas ćerdo katar opral dži tele ande jek kotor.

24 Askal phendine jek avrešće: “Ajde te na pharavas o gad, nego te čhudas kocka pale leste te dikhas kasko avela.” Akava sas te pherdol so sas ramome ando Sveto lil:

“Mungre drze podelisardine maškar pende

thaj čhudine e kocka pale mungre patave.”

Thaj e vojnikurja gajda ćerdine.

25 A paše Isusesko trušul ačhenas lešći dej, laći phen, e Marija e Klopešći romnji thaj e Marija andar e Magdala.

26 Kana o Isus dikhla pire deja thaj e učeniko saves but volilas sar ačhel paše late, phendas pire dejaće: “Manušnjije, ake tuće čhavo.”

27 Askal phendas e učenikošće: “Ake tuće dej.”

Thaj katar godova časo o učeniko lija lat ande piro ćher.

E Isusesko smrto

(Mt 27,45–56; Mk 15,33–41; Lk 23,44–49)

28 Posle godova, o Isus džanelas kaj si sa gata. Ali te potpuno pherdol so sas ramome ando Sveto lil, phendas: “Trušalo sem.”

29 A okote, ačhelas o čaro pherdo šut. Line o sunđer savo ćinđardine ande godova šut, pusadine pe stabiljka katar o isop thaj čhutine ke Isusesko muj.

30 Kana o Isus okusisarda o šut, phendas: “Gata si.” Askal haradilo lesko šoro thaj mukla pesko đi.

31 A sar sas Đes pale priprema, e židovske vođe zamolisardine e Pilato, te okolenđe kaj sas vazdine po trušul te phađen pe lenđe pungre te majsigo meren thaj fuljaren pe katar o trušul, sar lenđe tela či ačhilesas po trušul prekal o savato. Godova savato sas Baro prazniko. 32 Thaj e vojnikurja aviline thaj phagline e pungre e prvo thaj vi e dujto manušešće save sas razapnime e Isuseja. 33 Kana aviline dži ko Isus, dikhline kaj već mulo, thaj či phagline lešće pungre, 34 nego jek katar e vojnikurja e kopljesa pusadas lešće pašvare. Thaj andar e rana odma teljardas o rat thaj o paj.

35 Godova svedočil okova savo godova dikhla thaj lesko svedočanstvo si čačutno. Vo džanel kaj mothol čačipe, thaj svedočil te vi tumen paćan. 36 Akava sas te pherdol o Sveto lil: “Nijek kokalo či avela lešće phago.”

37 A pe jek aver than o Sveto lil phenel: “Dićhena okoles saves pusadine.”

E Isusesko prahope

(Mt 27,57–61; Mk 15,42–47; Lk 23,50–56)

38 Posle godova o Josif andar e Arimateja manglas katar o Pilato te inđarel e Isusesko telo. O Josif sas e Isusesko učeniko, ali na javno kaj daralas katar e židovske vođe. O Pilato dija les thaj gajda o Josif avilo thaj inđardas e Isusesko telo. 39 A avilo vi o Nikodem, okova savo majsigo avilo e Isuseste raćava, thaj andas varekaj katar trijanda literja hamime smirna thaj aloja. 40 Askal line e Isusesko telo thaj paćardine les ando mirisno pohtan sago kaj sas o židovsko običaj kana prahonas e mulen. 41 A ko than kaj sas o Isus razapnime sas o vrto, thaj ando vrto nevo limori ande savo još khonik nas prahome. 42 Zbog godova kaj sas o židovsko Đes pale priprema, trubujine te siđaren a zato kaj sas o limori paše, čhutine e Isusesko telo ande leste.

20

E Isusesko vaskrsenje

(Mt 28,1–10; Mk 16,1–8; Lk 24,1–12)

1 Detharinako rano prvo đes ando kurko, dok sas još tunjariko e Marija andar e Magdala avili po limori thaj dikhla kaj si o bar katar o ulazo po limori lino majdur. 2 Askal prastaja dži ko Simon Petar thaj ko aver učeniko saves o Isus but volilas thaj phendas lenđe: “Inđardine e Gospodesko telo andar o limori thaj či džanav kaj čhutine les!”

3 Askal o Petar thaj okova aver učeniko inkljistine thaj teljardine karingal o limori. 4 Liduj džene prastenas zajedno, ali okova aver učeniko sas majbrzo katar o Petar thaj prvo areslo dži ko limori. 5 Banđilo thaj dikhla andre o pohtan katar o lano sar pašljon ando limori, ali či dijas andre. 6 Askal pale leste areslo vi o Simon Petar, pa dija ando limori thaj vi vo dikhla o pohtan savo pašljolas okote, 7 thaj o dikhloro savo sas pe Isusesko šoro či pašljolas zajedno e pohtanesa, nego sas odvojime thaj paćardo pe jek rig. 8 Askal dija andre vi okova aver učeniko, savo prvo areslo po limori, dikhla thaj paćajas. 9 Kaj von još či haćardine andar o Sveto lil kaj o Isus trubul te uštel andar e mule. 10 Pale godova e učenikurja boldine pe ke pire manuša.

O Isus sikadilo e Marijaće andar e Magdala

(Mk 16,9–11)

11 A e Marija ačhelas avri anglo limori thaj rovelas. Sa ande jasva, zavirisarda ando limori 12 thaj dikhla e duj anđelurja sa ando parno sar bešen po than kaj sas e Isusesko telo, jek po than kaj sas e Isusesko šoro a aver po than kaj sas lešće pungre.

13 E anđelurja phučline lat: “Manušnjije, sostar roves?”

A e Marija phendas lenđe: “Inđardine mungre Gospode thaj či džanav kaj čhutine les!”

14 Kana phendas godova, bolda pe thaj dikhla e Isuse sar ačhel, ali či pindžarda kaj si godova vo.

15 O Isus phučla lat: “Manušnjije, sostar roves? Kas rodes?”

Voj gndisarda kaj si godova o baštovano, thaj phendas: “Raja, ako tu inđardan les, phen manđe kaj čhutan les, me džava pale leste thaj lava les.”

16 Askal o Isus phendas laće: “Marijo!”

Voj bolda pe thaj phendas lešće pe židovsko čhib: “Raboni!”, so značil: “Učiteljina!”

17 O Isus phendas laće: “Na inćar man akate, kaj još či đelem opre, ko Dad. Nego dža ke mungre phral thaj phen lenđe: ‘Džav opre, ke mungro Dad thaj ke tumaro Dad, ke mungro Del thaj ke tumaro Del.’ ”

18 Thaj e Marija andar e Magdala đeli thaj javisardas e učenikonenđe: “Dikhlem e Gospode.”

Thaj phendas lenđe okova so o Isus phendas laće.

O Isus sikadilo angle učenikurja

(Mt 28,16–20; Mk 16,14–18; Lk 24,36–49)

19 Talerjat, godova prvo đes ando kurko, ando ćher ande savo sas e učenikurja zajedno, sa e vudara sas phandade e daratar katar e Židovske vođe. O Isus pojavisajlo, ačhilo maškar lende thaj phendas lenđe: “Miro tumenđe!”

20 Kana godova phendas lenđe, sikada lenđe e ožiljkurja pe pire vas thaj pe pire pašvare. E učenikurja raduisajle kana dikhline e Gospode.

21 Askal o Isus palem phendas lenđe: “Miro tumenđe! Sago kaj o Dad bičhaldas man, gajda vi me bičhalav tumen.”

22 Kana phendas godova, phurdas pe lende thaj phendas: “Primin e Sveto Duho! 23 Thaj kašće jarton e bezeha, jartome si lenđe, a kašće či jarton e bezeha, naj lenđe jartome.”

O Isus pojavisajlo anglo Toma

24 A o Toma, jek katar e Dešuduj učenikurja, saves akharenas Blizanco, nas lenca kana avilo o Isus.

25 Aver učenikurja phendine lešće: “Dikhlam e Gospode!”

A o Toma phendas lenđe: “Či paćava sa dok či dikhav e ožiljkurja katar e krafina ande lešće vas, thaj ande lende čhav mungro naj, thaj dok či čhav mungro naj ande lešće pašvare.”

26 Ohto đes majposle, lešće učenikurja sas palem zajedno ando ćher thaj vi o Toma sas lenca.

Vi ako sas o vudar zaključime, o Isus avilo, ačhilo maškar lende thaj phendas lenđe: “Miro tumenđe!”

27 Askal phendas e Tomašće: “Čho ćiro naj akaring thaj dik mungre vas! Inzar ćiro vas thaj čho ćiro naj ande mungre pašvare! Thaj na av majbut bi paćivalo, nego paća!”

28 A o Toma phendas lešće: “Mungro Gospod thaj mungro Del!”

29 Askal o Isus phendas lešće: “Tu paćas zato kaj dikhlan man. Ali blago okolenđe save paćan a či dikhline man.”

30 A o Isus angle pire učenikurja ćerda još but aver čudesne znakurja save naj ramome ande akava lil. 31 Ali akava si ramome te paćan kaj o Isus si o Hristo, Čhavo e Devlesko thaj te gajda kaj paćan ande leste, avel tumen večno trajo ande lesko alav.

21

O Isus sikadilo angle efta učenikurja

1 O Isus posle godova palem sikada pe pire učenikonenđe po Tiverijadsko jezero. A sikadilo lenđe agajda: 2 O Simon Petar, o Toma akhardo Blizanco, o Natanail andar o gav Kana Galilejaći, e Zevedejevešće čhave thaj još aver duj e Isusešće učenikurja sas zajedno.

3 O Simon Petar phendas lenđe: “Džav te astarav mačhe.”

A von phendine: “Džas vi amen tusa.”

Inkljistine avri, dine ando čamco, ali godoja rjat khanči či astardine.

4 A rano ande detharin, o Isus ačhelas pe obala, ali e učenikurja či pindžardine kaj si godova vo.

5 Askal o Isus phučla len: “Čhavoralen, dali astardine vareso?”

A von phendine: “Či astardam khanči.”

6 A o Isus phendas lenđe: “Čhuden e mreža pe desno rig katar o čamco thaj astarena.”

Von ćerdine gajda thaj astardine gaći mačhe kaj našti crdenas e mreža katar e but mačhe save astardine.

7 Askal okova učeniko saves o Isus but volilas phendas e Petrešće: “Godova si o Gospod.”

Kana o Simon Petar ašundas kaj si godova o Gospod, učharda pe kaj sas gata nango, thaj huklas ando jezero. 8 A okola aver učenikurja avile e čamcosa. Crdenas e mreža e mačhenca pe obala, kaj e obala nas lendar dur, varekaj katar šel meterja. 9 Kana inkljistine pe obala, dikhline već ćerdi jag katar o angar thaj pe late čhutino mačho thaj mangro.

10 O Isus phendas lenđe: “Anen varekozom e mačhe katar akala save akana astardine.” 11 Askal o Simon Petar dija ando čamco thaj inkalda pe obala e mreža savi sas pherdi bare mačhe, šel thaj pandžvardeš thaj trin kotora. Ali vi ako sas gaći but, e mreža či pharadili.

12 A o Isus phendas lenđe: “Aven doručkujin”, a ni jek učeniko či usudisajlo te phučel les: “Ko san tu?” kaj džanenas kaj si vo o Gospod. 13 Askal o Isus avilo majpaše, lijas o mangro thaj dija len, a gajda vi o mačho. 14 Sas godova trito data sar o Isus sikadilo pire učenikonenđe sar uštilo andar mule.

O Isus ćerel svato e Petresa

15 Kana haline, o Isus phučlas e Simone Petre: “Simone, čhaveja e Jovanesko, dali volis man majbut katar akala?”

A o Petar phendas “Ej, Gospode, tu džanes kaj voliv tut.”

A o Isus phendas lešće: “Pravar mungre bakhroren.”

16 Askal o Isus phučla les po dujto drom: “Simone, čhaveja e Jovanesko, dali volis man?”

A o Petar phendas lešće: “Ej, Gospode, tu džanes kaj voliv tut.”

A o Isus phendas lešće: “Le sama pe mungre bakhre.”

17 Askal o Isus phučla les po trito drom: “Simone, čhaveja e Jovanesko, dali volis man?”

O Petar sas žalosno kaj po trito drom phučel les: “Volis man?” thaj phendas lešće: “Gospode, tu sa džanes thaj džanes kaj voliv tut.”

A o Isus phendas lešće: “Pravar mungre bakhren. 18 Čače, čače phenav tuće: kana sanas majterno korkoro šaj phandavejas ćiri haravlji thaj džajas kaj kamejas. Ali, kana aveja phuro, buljareja ćire vas thaj aver phandavena tut thaj inđarena tut okoring kaj tu či kameja.” 19 O Isus akava phendas te sikavel save smrtosa o Petar proslavila e Devles. Askal phendas lešće: “Av pale mande!”

20 A o Petar bolda pe thaj dikhla e učeniko saves o Isus but volilas sar džalas pale lende, okoles savo pe večera avilo e Isuseste majpaše thaj phučla les: “Gospode, ko si ćiro izdajniko?” 21 Sar o Petar dikhla les, phučlas e Isuse: “Gospode, a so avela lesa?”

22 O Isus phendas lešće: “Ako me kamav te vo ačhel džudo dok me či boldav man, so godova tut hal briga? Tu samo av pale mande.”

23 Gajda maškar e phral buljarda pe o svato kaj godova učeniko či merela. Ali o Isus či phendas kaj vo či merela, nego: “Ako me kamav te vo ačhel džudo dok me či boldav man, so godova tut hal briga?”

24 Akava si o učeniko savo svedočil pale akava, vo akava ramosarda thaj amen džanas kaj lesko svedočanstvo si čačutno. 25 A si još but godova so o Isus ćerda, a kana sa po redo avilosas ramome, gndiv kaj ando sasto them či ačhile sas e knjige save avile sas ramome.

Dela

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Dela e Apostolenđe

1

Obećanje e Sveto Duhosko

1 Poštuime Teofile, ande mungri prvo knjiga ramosardem sa so o Isus počnisarda te ćerel thaj te sikavel, 2 sa dži ko đes kana sas vazdino ando nebo, pošto kroz o Sveto Duho dijas upute pire apostolenđe save izaberisardas. 3 Nakon piro smrto o Isus dijas but dokazurja kaj si džudo. Sikavelas pe e apostolenđe štarvardeš đesa thaj motholas lenđe pale Devlesko carstvo.

4 Jekhar, dok sas još lenca, o Isus zapovedisardas lenđe: “Na durjon andar o Jerusalim, nego ažućaren te pherdol e Dadesko obećanje pale savo majsigo mothavas tumenđe. 5 Kaj o Jovano bolelas e pajesa, a tumen pale varekazom đesa avena bolde e Sveto Duhosa.”

O Isus vazdino ando nebo

6 Askal okola kaj sas ćidine oko leste phučline les: “Gospode, dali tu akana ande akaja vrjama obnovija o Izraelsko carstvo?”

7 A o Isus phendas lenđe: “Naj tumaro te džanen e vrjame ili e datume save o Dad odredisardas ande piri vlast. 8 Ali kana fuljela pe tumende o Sveto Duho, primina sila te svedočin pale mande ando Jerusalim, thaj pe sasti Judeja thaj ande Samarija thaj sa dži ko krajo e phuvjako.”

9 Thaj kana phendas godova, sas vazdino po nebo angle lenđe jakha, a o oblako garadale lenđe jakhendar. 10 Thaj dok još sas lenđe jakha vazdine ando nebo kaj o Isus džalas, andar jekhar ačhile paše lende duj manuša ande blistavo parne drze.

11 Phendine lenđe: “Manušalen andar e Galileja, sostar ačhen akate thaj dićhen ando nebo? Akava Isus, savo si tumendar vazdino ando nebo, boldela pe isto gajda sago kaj dikhline kaj đelotar po nebo!”

O Matija sas losardo te avel apostol umesto Juda

12 Askal boldine pe ando Jerusalim katar e gora, savi akhardolas Maslinsko, a sas dur katar o Jerusalim varekaj katar jek kilometar. 13 Kana aresline ando ćher kaj bešenas, line pe opre ande soba, a sas okote o Petar, o Jovan, o Jakov, o Andrija, o Filip, o Toma, o Vartolomej, o Matej, o Jakov (e Alfejevesko čhavo), o Simon (saves akharenas pobunjeniko) thaj o Juda (e Jakovesko čhavo). 14 Savora von istrajno thaj jek dušava molinas pe zajedno još varesave manušnjenca. Maškar lende sas vi e Isusešće dej thaj lešće phral.

15 Godola đesa uštilo o Petar maškar e učenikurja, a sas ćidino o them varekaj katar šel thaj biš manuša thaj phendas:

16 “Phralalen, trubuja te pherdol okova so si ramome ando Sveto lil palo Juda, savo andas okolen kaj astardine e Isuse. Kaj godova dumut phendas o Sveto Duho kroz e carosko Davidesko muj. 17 Kaj o Juda sas jek amendar thaj sas les talo ande apostolsko služba.”

18 (O Juda e lovenca save dobisardas pale pesko bilačho delo steknisardas njiva, ali pelo tele po šoro thaj lesko telo pharlo pe opaš thaj lešće pora čhordile. 19 Akava si pindžardo sa e manušenđe save trajin ando Jerusalim, gajda kaj godoja njiva sas akhardi pe lenđi čhib Akeldamah so značil: “Ratvali njiva.”)

20 “Kaj ramome si ande knjiga e psalmenđi:

‘O ćher lesko neka avel pusto,

neka khonik či trajil ande leste!’

thaj:

‘Neka lešći služba dobil aver manuš.’

21 Trubul, dakle, te izabirisaras jećhe katar okola manuša kaj sas amenca sa e vrjama, katar o đes kana o Gospod Isus avilo maškar amende thaj dži ko o đes kana đelotar amendar, 22 katar e vrjama kana o Jovano teljardas te bolel, pa dži ko đes kana o Isus sas vazdino amendar po nebo. Kasavo manuš nek avel amenca svedoko kaj o Isus uštilo andar e mule.”

23 Askal line duje manušen: e Josife saves akharenas Varsava, a savo sas pindžardo vi po alav Just, thaj e Matija. 24 Askal molisajle e Devlešće akale alavenca: “Gospode, tu pinđares savorenđe ile. Sikav amenđe saves izaberisardan katar akala duj 25 te lel akaja apostolsko služba savi o Juda mukla – thaj đelo okote kaj pripadil.”

26 Askal čhudine kocka pale lende thaj e kocka peli po Matija, savo sas đinado sago dešudujto apostol.

2

O Sveto Duho fuljisto pe apostolurja

1 Kana avilo o prazniko Pedesetnica, o pandžvardešto đes palo prazniko Pasha, sa e apostolurja sas ćidine pe jek than. 2 Katar jekhar andar o nebo ašundili varesavi huka, sago kana phurdel e bari balval, thaj pherdas sasto ćher ande savo bešenas. 3 Thaj dikhline vareso slično sago jagaće čhibja, save podelisajle thaj fuljistine pe svakoneste lendar. 4 Thaj savora pherdile e Sveto Duhosa thaj počnisardine te ćeren svato aver čhibjenca, sar o Duho delas len te ćeren svato.

5 A ande godoja vrjama ando Jerusalim sas e pobožne Židovurja save aviline andar svako krajo e themesko talo nebo. 6 Kana ašundine godova zvuko, o but o them ćida pes okote zbunime. Kaj svako lendar ašundas sar ćeren svato lešće čhibjava.

7 Savora sas zadivime, thaj začudime phučenas: “Dik, naj li akala kaj ćeren svato sa Galilejcurja? 8 Pa sar askal svako amendar ašunas len kaj ćeren svato pe amari čhib. 9 A akate maškar amende si amen Parćanurja, Međanurja, Elamcurja, manuša andar e Mesapotamija, Judeja, Kapadokija, Ponta, Cikni Azija, 10 Frigija, Pamfilija, Egipto thaj andar e libijske krajurja oko e Kirina, thaj okola andar o Rimo 11 – e Židovurja thaj okola save obratisajle pe židovsko paćipe – e Krićanurja thaj e Arapurja. Savora amen ašunas akale manušen sar pe amare čhibja ćeren amenđe svato pale Devlešće bare dela!”

12 Savora sas zadivime, thaj zbunime phučenas jek avres: “So akava značil?”

13 A aver palem marenas muj e alavenca: “Ma, matile von katar e gugli mol!”

O Petar propovedil

14 Askal o Petar inkljisto anglal, zajedno e dešujeće apostolenca thaj glasno phendas lenđe: “Židovurja thaj vi tumen savora save sen ando Jerusalim, čhon kan ke mungre alava. Thaj akava te džanen: 15 Akala manuša naj mate, sago kaj tumen gndin, kaj tek si inja saturja detharinako rano. 16 Nego akava so dićhen si okova pale soste phenelas o proroko Joil:

17 Phenel o Del: ‘Ande poslednje đesa,

izliva mungro Duho pe sa e manuša.

Tumare čhave thaj tumare čheja prorokuina,

thaj tumare terne čhaven avela vizije,

a tumare phure dićhena sune.

18 Ande godola đesa izliva mungro Duho

vi pe mungre sluge thaj pe mungre sluškinje

thaj vi von prorokuina.

19 Ćerava čudurja opre po nebo

thaj e znakurja tele pe phuv:

o rat, e jag thaj e oblakurja katar o thuv.

20 O kham pretvorila pe ando tunjariko,

a o čhon avela lolo sago o rat

majsigo nego so avela o baro thaj o pindžardo đes e Gospodesko.

21 Thaj svako ko akharel ando pomoć o alav e Gospodesko

avela spasime.’

22 Manušalen andar o Izrael, ašunen akala alava: O Isus andar o Nazaret sas manuš saves o Del bičhaldas, thaj godova jasno potvrdisarda e bare delenca, e čudenca thaj e znakonenca, save sar vi korkoro džanen, o Del kroz leste ćerda maškar tumende. 23 Godova manuš, o Isus, sas predaime ande tumare vas e Devlešće odlukava thaj prema e Devlesko plano saves majanglal zamislisardas. A tumen, zajedno e bidevlešće manušenca, prikuisardine les po trušul thaj mudardine les. 24 Ali o Del vazda les andar e mule thaj oslobodisarda les katar e bare smrtne muke. Kaj o smrto našti inćarda les ande piri vlast. 25 O caro David palo Isus phendas:

‘O Gospod si uvek angle mungre jakha.

Pošto si vo pe mungri desno rig,

khanči či uznemirila man.

26 Zato mungro ilo raduil pe,

thaj mungri čhib e bahtatar čhol muj.

Čak vi mungro telo trajila ande nada.

27 Kaj či mućeja mungri duša maškar e mule,

niti deja te ćiro sveco ćernjol.

28 Sikadan manđe e droma e trajošće.

Pherdo bah angle tute avava.’

29 Phralalen mungralen, pouzdano šaj phenav tumenđe pale amaro pradad o David: vo mulo thaj prahome si. Lesko limori si akate maškar amende sa dži ađes. 30 Ali sar o David sas proroko, džanglas kaj o obećanje savo o Del dija les kroz e solah, kaj jek đes čhola pe lesko prestolje jećhe katar lešće potomkurja. 31 Vo godova majanglal dikhla thaj phendas pale Hristosko vaskrsenje:

‘Vo naj muklino maškar e mule

niti lesko telo ćernjilo ando limori.’

32 O Del godole Isuse vazdas andar e mule, a savora sam svedokurja pale godova. 33 Thaj akana si vazdino pe počasno desno rig e Devlešće, vo e Dadestar primisardas o obećanje e Sveto Duhos te izlil les pe amende. Thaj akana godova dićhen thaj ašunen. 34 Kaj o David nas vazdino ando nebo, nego korkoro phenel:

‘Phenel o Gospod mungre Gospodešće:

“Beš pe mungri počasno desno rig

35 dok či čhav ćire dušmajen tale ćire pungre. ” ’

36 Zato neka sa o them andar o Izrael pouzdano džanel kaj godova Isus, saves tumen razapnisardine, o Del ćerda te avel Gospod thaj Hristo!”

37 Kana e manuša godova ašundine, zurale čhinda len ando ilo thaj phučline e Petre thaj e aver apostolen: “Phralalen, so te ćeras?”

38 O Petar phendas lenđe: “Pokajin tumen katar o bezeh thaj neka svako tumendar bolel pe ando alav e Isuse Hristosko te aven jartome tumare bezeha, thaj te primina o daro e Sveto Duhos. 39 Kaj o Del akava obećisarda tumenđe thaj tumare čhavrenđe thaj pale sa okola save si dur, saven amaro Gospod o Del akharel peste.”

40 O Petar još vi aver alavenca strogo opominjilas len thaj molilas len e alavenca: “Spasin tumen katar o sudo savo avel pe akava rumome naraštaj!”

41 Askal okola save prihvatisardine lešći poruka boldine pe, a godova đes pridružisajlo e vernikonenđe varekaj katar trin milje manuša.

Okola save paćajine ćidenas pe zajedno

42 Thaj sa e učenikurja ačhiline paćivale ande apostolsko sikavipe, družinas pe, phađenas o mangro thaj molinas pe. 43 Thaj e dar lija svakone manuše, zato kaj o Gospod kroz e apostolurja ćerelas but čudurja thaj znakurja. 44 A savora okola save paćajine sas zajedno thaj delinas sa so sas len. 45 Bićinenas sa so sas len thaj e love delinas svakonešće kozom kas trubulas. 46 Thaj svako đes zajedno jek dušava ćidenas pe ando Hramo. A pe ćhera ćidenas pe te phađenas o mangro thaj zajedno hanas iskreno thaj e bahtale ileja. 47 Hvalinas e Devles thaj poštuilas len sa o them. A o Gospod svako đes anelas lenđe okolen save spasisajle.

3

O Petar sastarel e banđe manušes

1 Kana jekhar o Petar thaj o Jovano džanas ando Hramo pe molitva, ande trin saturja palo mismeri, 2 varesave manuša inđarenas jećhe manušes savo sas bango katar piro bijandipe. Svako đes čhonas les anglo Hramosko vudar savo akhardolas Divna, te prosil katar okola manuša kaj avenas ando Hramo. 3 Kana dikhla e Petre thaj e Jovane kaj kamen te den ando Hramo, manglas lendar love.

4 A o Petar e Jovanova lačhe dikhla pe leste thaj phendas lešće: “Dik pe amende.”

5 O bango manuš lačhe dikhla pe lende, kaj ažućarelas te vareso dobil lendar.

6 A o Petar phendas lešće: “Naj man ni rup ni sunakaj, ali okova so si man godova dav tut: ando alav e Isuse Hristosko andar o Nazaret, ušti thaj phir!”

7 O Petar askal astardas e manušes palo desno vas thaj vazda les. Ande godova časo e manušešće stopala thaj lešće zgloburja pe pungre odma zurajle, 8 a o manuš huklo pe pešće pungre thaj ačhilo te phirel. Askal dija lenca ando Hramo, phirelas, hutelas thaj slavilas e Devles. 9 Sa e manuša dikhline les sar phirel thaj ašunenas sar slavil e Devles. 10 Kana pindžardine kaj si vo okova isto manušes savo bešelas pašo Hramsko vudar savo akhardolas Divna thaj prosilas, sas but začudime thaj zadivime zbog godova so sas lešće.

11 Sar o manuš či durjolas katar o Petar thaj katar o Jovano, sa o them začudime prastajine lende ando Solomonosko tremo.

O Petar propovedil ando Hramo

12 Kana o Petar godova dikhla phendas e themešće: “Izraelcurja, sostar akava čudil tumen? Sostar dićhen ande amende sago kaj amen amare snagava ili godoleja kaj sam pobožne ćerdam te akava manuš phirel? 13 O Del e Avraamesko, e Isakosko thaj e Jakovesko, o Del amare pradadengo, proslavisarda pire slugas e Isuse, saves tumen dine te avel mudardo thaj odreknisardine tumen lestar anglo Pilato kana vo već odlučisarda te mućel les. 14 Odreknisardine tumen katar o Isus savo sas Sveco thaj Pravedniko, a mangline te mućel pe tumenđe o ubica. 15 Tumen mudardine e Isuse kastar avel o trajo, ali o Del vazda les andar e mule, pale soste sam amen svedokurja. 16 Zbog o paćipe ande Isusesko alav zurajlo akava manuš saves tumen pindžaren thaj kas akana dićhen. O paćipe ando Isus ćerda akale manušes te avel potpuno sasto, sago kaj vi korkoro šaj dićhen.

17 Phralalen, džanav kaj tumen sago vi tumare poglavarja ćerdine akava e Isuseja ando bidžanglipe. 18 O Del gajda pherdas okova so majsigo phendas kroz o muj sa e prorokonengo – kaj lesko Hristos patila. 19 Zato pokajin tumen thaj obratin tumen e Devlešće te jartol pe tumenđe tumare e bezeha, 20 askal avela tumenđe katar o Gospod e vrjama palo duhovno odmor thaj o Gospod palem bičhalela tumenđe e Isuse, saves već odredisardas te avel Hristo. 21 Vo moraš te ačhel ando nebo sa dok či avel e vrjama kana o Del sa obnovila. Pale godova o Del još dumut mothodas kroz pire svete prorokurja. 22 Kaj o Mojsije phendas:

‘O Gospod, tumaro Del, vazdela tumenđe

prorokos katar tumaro them

sago kaj sem me.

Leste čhon kan ande sa

so phenel tumenđe!

23 A ko god či čhola kan ke godova proroko,

neka avel iskorenime andar o them!’

24 Thaj sa e prorokurja save mothonas, katar o Samuilo thaj katar okola posle leste, najavinas akala đesa. 25 Tumen sen naslednikurja palo obećanje saves o Del dijas prekal e prorokurja thaj tumen sen učesnikurja ando savez saves o Del sklopisardas tumare pradadenca, kaj o Del phendas e Avraamešće:

‘Ćiro potomko avela blagoslov

sa e themenđe pe phuv.’

26 O Del vazdas pire slugas e Isuse thaj prvo bičhalda les tumenđe te blagoslovil tumen thaj te odvratil tumen katar tumaro bilačhipe.”

4

O Petar thaj o Jovano anglo veće

1 Dok o Petar thaj o Jovano još ćerenas svato e themešće, aviline dži lende e rašaja, o zapovedniko e hramošće stražako thaj e sadukeja. 2 Holjajle pe lende kaj o Petar thaj o Jovano sikavenas thaj objavinas kaj kroz o Isus si o vaskrsenje andar e mule. 3 Astardine len thaj čhudine len ande tamnica dži thejara o đesa, kaj sas već e rjat. 4 A but katar okola save ašundine e Petrešći poruka paćajine thaj gajda o brojo okolengo save paćanas barilo varekaj dži ke pandž milje samo muškarcurja.

5 Thejara o đes ando Jerusalim sastaisajle e židovske šorvale, e starešine thaj e učitelja e zakonestar. 6 Okote sas vi o prvo rašaj o Ana, o Kajafa, o Jovano, o Aleksandar thaj vi aver andar e prvo rašajenđi familija. 7 Von inkaldine e apostolen angle peste thaj phučline len: “Save snagava thaj ande kasko alav akava ćerdine?”

8 Askal o Petar pherdo e Sveto Duhosa phendas lenđe: “E themešće starešinenđe thaj e šorvalenđe! 9 Ako sam amen ađes inkalde angle tumende te ispituin amen pale godova kaj ćerdam lačho delo e nasvale manušešće thaj phučen men sar vo sastilo, 10 askal džanen tumen, thaj sasto Izraelsko them kaj akava manuš ačhel angle tumende zato kaj sastilo prekal o alav e Isuse Hristosko andar o Nazaret, saves tumen razapnisardine, a saves o Del vazdas andar e mule.

11 O Isus si:

‘bar saves tumen e zidarja odbacisardine,

a savo postanisardas e temeljesko bar.’

12 Thaj naj spasenje ni ande jek aver alav, kaj e manušenđe naj dino ni jek aver alav pe sasti phuv prekal savo šaj spasi men.”

13 Kana dikhline kaj o Petar thaj o Jovano či daran thaj kana haćardine kaj si von obične manuša save nas posebno sikade kroz o sveto Lil, začudisajle. Džangline kaj von sas e Isuseja, 14 ali sar dikhline kaj o manuš savo sastilo ačhelas okote lenca, ačhiline bi alavesko. 15 Askal naredisardine e Petrešće thaj e Jovanošće te inkljen avri andar o Veće thaj počnisardine te dogovorin pe maškar pende.

16 Phendine: “So te ćeras akale manušenca? Kaj, savora save trajin ando Jerusalim džanen kaj kroz lende dogodisajlo baro čudo thaj amen našti phenas kaj nas godova. 17 Ali, te akava sikavipe či buljol još majbut maškar o them, zapretisa lenđe te khonikašće majbut či ćeren svato ande godova alav.”

18 Askal akhardine len, thaj naredisardine lenđe te nipošto majbut ni o muj či putren thaj sikaven ande Isusesko alav.

19 Ali o Petar thaj o Jovano phendine lenđe: “Zar smatrin kaj si pravo anglo Del te čhas kan tumende, a na ko Del? 20 A amen našti te či ćeras svato pale okova so dikhlam thaj so ašundam.”

21 E manuša andar e većnica palem zapretisardine lenđe, thaj mukline len. Pošto našti odlučisardine sar te kaznin len kaj sa o them slavilas e Devle pale okova so dogodisajlo. 22 Kaj, o manuš savo čudesno sastilo sas les majbut katar štarvardeš brš.

E vernikurja molin pe palo hrabrost

23 Čim mukline e Petre thaj e Jovane von boldine pe ke aver vernikurja thaj phendine lenđe sa so phendine lenđe e prve rašaja thaj e starešine. 24 Kana e vernikurja godova ašundine, savora zajedno ande jek glaso molisajle e Devlešće: “Gospode, tu stvorisardan o nebo, e phuv, o more thaj sa so si ande lende. 25 Tu e Sveto Duhosa, prekal amaro pradad o David, ćiro sluga phendan:

‘Sostar bunin pe e manuša save či pindžaren e Devles,

a o them ivja zavere ćerel?

26 Ušten e carurja e phuvjaće

thaj e vladarja udružisajle protiv o Gospod

thaj protiv lesko Pomazaniko.’

27 Ej, čače o caro Irod thaj o vladari Pontije Pilato ande akava gav udružisajle okolenca save či pindžaren e Devle thaj e Izraelošće themesa protiv ćiro sveto sluga o Isus, ćiro pomazaniko. 28 Von ćerdine okova so tu ćire voljava thaj ćire silava majanglal odredisardan te avel. 29 A akana, Gospode, ašun lenđe pretnje thaj de amenđe ćire slugenđe hrabrost te bi darako mothos averenđe pale ćiro alav. 30 Inzar ćiro moćno vas, te avel o sastipe, znakurja thaj čudurja – ando alav ćire sveto slugasko e Isusesko.”

31 Kana završisardine e molitva, ćhinosajlo o than pe savo sas ćidine thaj savora pherdile e Sveto Duhosa pa počnisardine hrabro te mothon pale Devlesko alav.

E manuša save paćan delin maškar peste sa so silen

32 Savora okola save paćanas sas sago jek ileja thaj jek dušava. Thaj khonikal či phenelas kaj si vareso so si les samo lesko, nego delinas maškar peste sa so sas len. 33 A e apostolurja e bare silava svedočinas palo vaskrsenje e Gospode Isusesko, thaj e bari milost sas pe lende savorende. 34 Khonikašće lendar khanči či falilas. Kaj okolen saven sas phuv ili ćher, bićinenas len thaj e dobime love, 35 denas e apostolenđe, a katar godova delas pe svakonešće kozom kas trubulas.

36 Gajda vi varesavo Levito savo akhardolas Josif, bijando ando Kipar, saves e apostolurja akharenas Varnava (so značil kaj sas manuš savo ohrabrilas), 37 les sas njiva savi bićinda thaj e love dijas e apostolenđe.

5

O Ananija thaj e Safira hohaven e Sveto Duhošće

1 A varesavo manuš po alav Ananija zajedno pešće romnjava e Safirava bićinda piri phuv. 2 Thaj ando džanglipe pire romnjako ačhada pale peste jek deo e lovendar, a okova so ačhilo dija ke apostolurja.

3 Askal o Petar phendas lešće: “Ananija, sostar muklan te o Satana pherel ćiro ilo, te hohaves e Sveto Duhošće thaj te ačhaves pale tute jek deo e lovendar save lijan pale phuv. 4 Či li e phuv ačhilisas ćiri te či bićindanas lat? A kana već bićindan lat, zar godole lovenca našti ćerdan so kamlan? Sostar ande ćiro ilo odličisardan te ćeres gajda vareso? E Devlešće hohadan, a na e manušenđe.”

5 Kana o Ananija ašundas sa akala alava, pelo tele mulo. A e bari dar dijas ande sa okola save ašundine pale akava. 6 Askal varesave terne čhave uštile, paćardine lesko telo ando pohtan, inklaldine les thaj prahosardine les.

7 A kana nakhlo varekaj katar trin saturja, dijas andre vi lešći romnji, savi či džanglas so sas.

8 O Petar phučla lat: “Phen manđe, dali pale gaći love bićindine e phuv?”

A e manušnji phendas: “Ej baš pale gaći love.”

9 Askal o Petar phendas laće: “Sostar dogovorisajle te iskušin e Gospodešće Duhos? Ake, anglo vudar si okola kaj prahosardine ćire romes. Vi tut inkalena!”

10 Thaj vi voj odma peli tele muli dži ke lešće pungre. Askal dine andre okola terne čhave thaj arakhline lat muli, thaj vi lat inkaldine thaj prahosardine paše lako rom. 11 E saste khanđirja thaj sa okolen save ašundine pale akava lijas e bari dar.

E apostolurja sastaren e bute themes

12 Prekal e apostolurja dogodinas pe e but znakurja thaj čudurja maškar o them. Sa e vernikurja jećhe dušava ćidenas pe ande Solomonosko tremo. 13 Khonik avrendar či tromaja te pridružil pe lenđe, ali o them šukar motholas pala lende. 14 A ipak sa majbut thaj majbut manuša thaj manušnja paćanas ando Gospod thaj priključinas pe e vernikonenđe. 15 Kana o Petar naćhelas, e manuša inkalenas pire nasvalen pe sokača. Čhonas len pe ležaljke thaj pe nosilje gajda te lešći senka barem perel pe lende. 16 Avenas vi but manuša andar e okolne gava oko o Jerusalim thaj anenas pire nasvalen thaj okolen saven mučinas e bilačhe duhurja. Thaj savora sastile.

Progonin e apostolen

17 Askal o baro rašaj thaj sa okola save sas lesa andar e sadukejenđi stranka sas but ljubomorne 18 thaj astardine e apostolen thaj čhudine len ando glavno phanglipe.

19 Ali e Gospodesko anđelo raćava putardas o vudar katar e tamnica, inkalda len avri thaj phendas lenđe: 20 “Džan ando Hramo thaj mothon e themešće sa pale akava nevo Trajo.”

21 Kana e apostolurja godova ašunde, đele ando Hramo detharinako ande zora thaj sikavenas e themes.

Kana avilo o baro rašaj thaj okola save sas lesa, ćidine sa okolen andar o Baro veće thaj sa e starešinen andar o Izraelsko them thaj dine naredba te anen pe e apostolurja andar o phanglipe.

22 Ali, kana e stražarja aresle ando phanglipe, či arakhline len okote, gajda kaj boldine pe palpale thaj phendine: 23 “O vudar katar e tamnica sas pe ćija lačhe phandado, a e stražarja ačhenas anglo vudar. Ali kana putardam o vudar či arakhlam andre khonikas!”

24 A kana o zapovedniko pe hramošće stražarja thaj e šorvale rašaja ašundine akava so mothodine, sas zbunime thaj phučenas pe so šaj avel akava.

25 Pe godova vareko avilo thaj phendas lenđe: “Eke okola manuša saven araći čhudine ando phanglipe ando Hramo si thaj sikaven e themes!”

26 Askal o zapovedniko pale hramsko straža đelo e stražarenca thaj andine e apostolen, ali na pe sila kaj daranas te o them či čhudel bara pe lende. 27 Kana andine len, čhutine len anglo Baro veće thaj o baro rašaj phučelas len:

28 “Či li strogo mothodam tumenđe te na sikaven ando alav godole manušesko? A tumen pherdine o sasto Jerusalim tumare sikavipeja thaj kamen te čhon e doš pe amende palo smrto godole manušesko!”

29 A o Petar thaj e apostolurja phendine lenđe: “E Devlešće trubul te avas paćivale majsigo nego e manušenđe! 30 O Del amare pradadengo vazdas e Isuse andar e mule, saves tumen mudardine gajda kaj čhutine les po trušul. 31 Ali o Del uzvisisarda les thaj čhuta les pe piri desno rig sago Princos thaj Spasiteljes, te e manušenđe andar o Izrael del prilika te obratin pes thaj te jarton pe lenđe e bezeha. 32 Amen sam svedokurja pale sa godova thaj o Sveto Duho saves o Del dijas okolenđe save pokorin pe lešće.”

33 Kana e manuša andar o Baro veće ašundine akava, gaći holjajle kaj kamenas te mudaren len.

34 Askal ando Baro veće uštilo jek učitelj palo Mojsijesko zakon, savo akhardolas Gamalilo, fariseji saves sa o them poštuilas. Vo phendas te inkalen e apostolen cara avri. 35 Askal phendas: “Manušalen andar o Izrael, lačhe gndin tumare šoresa so kamen te ćeren akale manušenca. 36 Kaj majsigo varesavi vrjama pojavisajlo o Tevda savo motholas pale peste kaj si vo vareko thaj vareso. Lešće pridružisajle štar šela manuša, ali vo sas mudardo, a sa lešće manuša našline thaj katar godova nas khanči. 37 Pale leste, ande vrjama kana sas o popis stanovništva, pojavisajlo o Juda Galilejco thaj vazdas e theme pe buna. Ali vi vo sas mudardo, a sa lešće manuša našline.

38 Zato pale akava phenav tumenđe: mućen tumen akale manušendar thaj den len te džantar. Kaj, te si lengo naum ili lengo delo katar e manuša, vi godova propadnila.

39 A te si e Devlestar, našti uniština len, kaj gajda avena sago okola kaj borin pe protiv o Del.”

Thaj von složisajle lesa. 40 Askal akhardine e apostolen andre, izbičuisardine len, thaj zabranisardine lenđe te sikaven ande Isusesko alav, askal mukline len. 41 A e apostolurja đeletar andar o Baro veće bahtale, kaj sas dostojne te han ladžavo zbog e Isusesko alav. 42 Thaj či prestainas svako đes ando Hramo thaj pe ćhera te sikaven thaj navestin kaj si o Isus o Mesija.

6

E apostolurja losaren e efta dženen

1 Godola đesa, sar o brojo e učenikonengo sa majbut barjolas, e Židovurja save ćerenas svato grčki počnisardine te žalin pes pe aver Židovurja. Phenenas kaj lenđe udovice si zanemarime kana delil pe svako đes o habe. 2 Askal e dešuduj apostolurja akhardine peste sa e učenikonen thaj phendine lenđe: “Naj lačhe te amen zanemaris te propovedisaras e Devlesko alav thaj te delis o habe. 3 Zato, phralalen, araćhen maškar tumende efta manušen save si po lačho glaso, thaj pherde e Sveto Duhosa thaj mudrost. Len čhasa pale godova, 4 a amen posvetisa men e molitvaće thaj te propovedisaras andar o alav e Devlesko.”

5 Godova predlog sviđosajlo savorenđe. Thaj losardine e Stefane, manuše savo sas pherdo paćipe thaj Sveto Duhosa, e Filipe, e Prohore, e Nikanore, e Timone, e Parmene thaj e Nikola andar e Antiohija savo majsigo obratisajlo po židovsko paćipe. 6 Askal andine len angle apostolurja, von čhutine pire vas pe lende thaj pomolisajle pale lende.

7 Gajda e Devlesko alav buljolas. A o brojo e učenikonengo ando Jerusalim but barjolas, a vi e but židovenđe rašaja počnisardine te paćan.

O Stefano anglo Baro veće

8 O Stefan sas manuš pherdo milosti thaj sila thaj ćerelas e bare čudurja thaj znakurja maškar o them. 9 Ali, pobunisajle protiv leste varesave andar e Sinagoga okolenđi save sas oslobodime roburja, e Židovurja andar e Kirina, Aleksandrija, thaj varesave anda e Kilikija thaj e Cikni Azija, thaj počnisardine te raspravin pe e Stefanesa. 10 Ali khonik lendar našti protivisajlo protiv e mudrost thaj e Duhošće saveja ćerelas svato. 11 Askal nagovorisardine varesave manušen te phenen: “Ašundam les sar vređol e Mojsija thaj e Devle.”

12 Gajda pobunisardine e theme, e starešinen thaj e učiteljen e zakonestar, pa navalisardine pe leste, astardine les thaj inđardine les anglo Baro veće. 13 Andine vi e hohavne svedokonen save phendine: “Akava manuš neprestalno mothol protiv o Hramo thaj protiv e Mojsijesko zakon. 14 Ašundam les kaj phenel sar godova Isus andar o Nazaret haravela o Hramo thaj promenila e običaja save dija men o Mojsija.”

15 A savora save bešenas ando Baro veće lačhe dikhline po Stefano thaj dikhline o muj lesko sas sago e anđelosko.

7

E Stefanesko svato anglo veće

1 Askal o baro rašaj phučlas e Stefane: “Dali si gajda akava so mothon?”

2 A o Stefano phendas: “Phralalen thaj dadalen, ašunen man! O slavno Del sikadilo amare pradadešće e Avraamešće kana sas ande Mesopotamija, majsigo nego so doselisajlo ando Haran 3 thaj phendas lešće: ‘Muk akaja phuv thaj ćire familija maškar savi trajis thaj dža ande phuv savi sikavava tuće.’

4 Thaj o Avraam gajda mukla e phuv e Haldejenđi thaj doselisajlo ando Haran. Nakon so mulo lesko dad, o Del anda les ande akaja phuv kaj tumen akana trajin. 5 Ali či dija les ande late ni jek majcikno kotor phuv ando nasledstvo, nego obećisarda kaj dela e phuv lešće thaj lešće potomkonenđe posle leste, vi ako e Avraame još nas čhavra. 6 O Del gajda phendas lešće: ‘Ćire potomkurja avena strancurja ande averenđi phuv. Okote avena roburja thaj avena mučime štar šela brš.’ 7 Ali o Del phendas: ‘Me sudiva e themes kašće von robuina, a posle godova inkljena andar godoja phuv thaj avena te služin man pe akava than.’ 8 Askal o Del ćerda savez e Avraameja thaj dija les obrezanje sago znako godole savezosko. E Avraamešće askal bijandilo o Isak saves obrežisarda ohtoto đes katar lesko bijandipe. O Isako gajda ćerda pire čhaveja e Jakoveja, a o Jakov pire dešuduje čhavenca save sas patrijahurja katar save postanisardas amaro them.

9 A e Jakovešće čhave, e patrijarhurja, sas ljubomorne pe pesko phral po Josif, thaj zbog godova bićindine les sago robo ando Egipto. Ali o Del sas lesa, 10 thaj inkhalelas les andar svako lešći nevolja. O Del dija les mudrost, thaj naklonost e faraonešći, e egipatsko carošći, savo čhuta les te avel upravniko po sasto Egipto thaj pe sasto lesko dvoro.

11 Askal ande sasti egipatsko phuv thaj ando Hanaan avili e bok thaj bari nevolja, gajda kaj amare pradada našti araćhenas hamasko. 12 Kana o Jakov ašundas kaj ando Egipto si điv, bičhaldas okote amare pradaden po prvo data. 13 Kana đeline po dujto drom, o Josif phendas pire phralenđe ko si vo. Gajda o faraon ašundas pale Josifešći familija. 14 O Josif askal bičhaldas pale pesko dad palo Jakov thaj pale sasti piri familija save sas eftavardeš thaj pandž džene. 15 Gajda o Jakov đelo tele ando Egipat kaj mulo vo thaj amare pradada. 16 Lenđe telurja sas inđarde ando Sihem thaj okote sas prahome ando limori savo o Avraam ćindas pale odredime svota love katar Emorošće čhave.

17 Sar avelas paše e vrjama te perdol so o Del obećisarda e Avraamešće, amaro them ando Egipto barjolas thaj množilas pe, 18 sa dok či zavladisardas ando Egipto o nevo caro, savo či pindžarelas e Josife. 19 Vo lukavo postupilas amare themeja: mučilas amare pradaden thaj tradelas len te mućen pire tek bijande čhavren avri te meren.

20 Ande godoja vrjama bijandilo o Mojsije, savo sas zurale šukar čhavro ande Devlešće jakha. Trin čhon sas barjardo ande pe dadesko ćher. 21 Kana mukline les avri, e faraonešći čhej lija les thaj barjarda les sago pire čhaves. 22 O Mojsije sas sikado ande sasti e Egipatsko mudrost thaj sas silno ande alava thaj pe dela.

23 Kana sas lešće štarvardeš brš, crdelas les o ilo te džal te dićhel pire phralen e Izraelsko themes. 24 Kana dikhla kaj varesavo Egipćano mučil e Izraelco, ačhilo ande lešći obrana thaj osvetisarda les gajda kaj mudardas e Egipćanos. 25 Gindilas kaj lešće phral haćarena kaj o Del preko leste bičhalel lenđe oslobođenje, ali von godova či haćardine.

26 Thejara đes palem dija pe duj Izraelcurja sar marens pe. Probisarda te pomiril len gajda kaj phendas lenđe: ‘Manušalen, phrala sen! Sostar ćeren zlo jek avrešće?’

27 Ali okova kaj marelas pire pašutnes, spida e Mojsija thaj phendas lešće: ‘Ko čhuta tut te aves amaro vladari thaj amaro sudija? 28 Kames vi man te mudares sago kaj araći mudardan okole Egipćanos?’ 29 Kana o Mojsije godova ašundas našlo ande midjansko phuv thaj okote trajilas sago stranco, kaj bijandile lešće duj čhave.

30 Posle štarvardeš brš sikadilo lešće o anđelo ande pustinja paše ke Sinajsko gora ando grmo savo phabolas. 31 Kana o Mojsije dikhla godova, zadivisajlo godolešće so dićhel. Ali kana avilo majpaše te majlačhe dićhel, ašunda e Gospodesko glaso: 32 ‘Me sem o Del ćire pradadengo, o Del e Avraamesko, e Isakosko, thaj e Jakovesko.’ O Mojsije izralas e daratar thaj či tromaja e jakha te vazdel te dićhel.

33 O Gospod phendas lešće: ‘Fuljar e sandale katar ćire pungre! Kaj o than pe savo ačhes, si sveto. 34 Dikhlem e muka mungre themešći ando Egipat thaj ašundem lengo jauk. Andar godova fuljistem te inkalav len okotar. A akana, ajde dža, me bičhalav tut ando Egipat!’

35 Akale Mojsija saves e Židovurja odbacisardine kana phendine: ‘Ko čhuta tut te aves amaro vladari thaj amaro sudija?’, o Del baš akana les bičhaldas prekal o anđelo savo sikadilo lešće ando grmo te avel vladari thaj izbavitelj. 36 Vo inkalda len okotar gajda kaj ćerelas čudurja thaj znakurja ande egipatsko phuv, po Lolo more thaj štarvardeš brš ande pustinja.

37 Isto godova Mojsije phendas e Izraelošće themešće: ‘O Del vazdela tumenđe prorokos sago kaj sem me andar tumaro them.’ 38 Isto godova Mojsije si okova savo sas posredniko maškar amare pradada ande pustinja thaj maškar o anđelo savo dija les o alav e trajosko pe Sinajsko gora te predail godola alava amenđe. 39 Amare pradada či kamline te pokorin pe lešće, nego odbacisardine les thaj e ileja palem boldine pe ando Egipat. 40 Phendine e Aronešće: ‘Ćer amenđe devlen save džana angle amende! Kaj či džanas so si okole Mojsijava savo inkalda men andar o Egipat.’ 41 Godola đesa ćerdine kipo ando oblik terne guruvesko, dine lešće žrtva thaj slavinas godova so ćerdine pire vastenca. 42 Askal o Del bolda pes lendar thaj mukla len te klanjin pe e khamešće thaj e čerejenđe, sago vi kaj ačhel ramome ando lil e prorokonengo:

‘Zar manđe dijan žrtve thaj darurja

ande pustinja štarvardeš brš, manušalen andar o Izrael?

43 Na, nego inđarenas o šator e Molohosko e hohamne devlesko

thaj e čerain katar tumaro del o Refan;

kipurja save ćerdine te klanjin tumen lenđe.

Zato inđarava tumen ando progonstvo’, majdur katar o Vavilon!

44 Amare predaden sas Šator svedočanstva ande pustinja. O Del phendas e Mojsijašće sar te ćerel o šator thaj o Mojsija ćerda o šator gajda sar sas lešće sikado. 45 Kana amare pradada primisardine o Šator, inđardine les pesa ande phuv, savi line katar o them saven o Del angle lende trada, a o Isus Navin sas lengo vođa. O Šator ačhilo okote sa dži e vrjama e carošći Davidešći. 46 O David arakhlas milost ko Del thaj zamolisarda e Devle te šaj sagradil Hramo palo Del e Jakovesko, 47 ali tek o Solomon vazdas lešće o Hramo.

48 Ipak o majbaro Del či trajil ande Hramurja save si ćerde e manušenđe vastenca, sago kaj phenel o proroko:

49 ‘O nebo si mungro prestolje,

a e phuv si tale mungre pungre:

Sosko ćher vazdena manđe? Phenel o Gospod,

thaj kaj si o than kaj me odmoriva?

50 Či li sa akava mungro vas stvorisarda?’

51 O tumen tvrdoglave manušalen save či pindžaren e Devle thaj či čhon kan leste! Tumen uvek protivin tumen e Sveto Duhošće, sago kaj godova ćerenas vi tumare pradada! 52 Kas katar e prorokurja tumare pradada či progonisardine? Mudardine čak vi okolen save majsigo phendine kaj avela o Pravedniko, saves tumen izdaisardine thaj mudardine. 53 Prekal o anđelo dobisardine o zakon, ali či inćardine les!”

E Stefane mudaren e barenca

54 Kana godova ašundine e židovske vođe, gajda holjajle po Stefan kaj počnisardine te škripin e dandenca pe leste.

55 A o Stefano pherdo e Sveto Duhosa, vazda pire jakha po nebo thaj dikhla e slava e Devlešći thaj e Isuse sar ačhel pe desno rig e Devlešći. 56 Askal phendas: “Ake dikhav o nebo putardo thaj e Čhave e Manušešće sar ačhel pe desno rig e Devlešći.”

57 Pe godova von učhardine pire kan e vastenca thaj počnisardine te čhon muj andar sasto glaso, thaj savora sar jek navalisardine pe leste. 58 Inkaldine les andar o gav thaj čhudenas bara pe leste. A e svedokurja protiv o Stefano mukline pire ogrtačurja jeće terne manušešće savo akhardolas Savle te lel sama pe lende.

59 Dok čhudenas bara pe leste te mudaren les, o Stefano zavapisardas: “Gospode Isuse, primisar o mungro duho!”

60 Askal pelo pe pire koča thaj čhuta muj andar sasto glaso: “Gospode, na le lenđe kava palo bezeh!” Sar godova phendas, mukla pesko đi.

8

O Savle progonil okolen save paćan

1 A o Savle odobrisardas e Stefanesko mudaripe. Godova đes počnisarda o baro progonstvo pe Khanđiri ando Jerusalim. Pa sa e vernikurja, osim e apostolurja, raspršisajle pe judejske thaj pe samarijanske krajurja. 2 A varesave pobožne manuša prahosardine e Stefane thaj zurale rovenas pale leste. 3 A o Savle saste silava trudilas pe te uništil e Khanđiri. Džalas andar o ćher dži ko ćher thaj inkalelas avri e manušen thaj e manušnjen thaj čhudelas len ando phanglipe.

O Filip propovedil ande Samarija

4 A okola vernikurja save raspršisajle, buljarenas e Bahtali nevimata kaj god džanas. 5 Gajda o Filip avilo ande jek samarijansko gav, thaj okote propovedilas e themešće palo Hristo. 6 Kana o them ašundas thaj dikhla e čudurja save ćerelas, savora pažljivo čhonas kan so phenelas. 7 E bilačhe duhurja zurale rknjinas kana inkljenas andar e but manuša ande save sas, a sastonas vi but okola save sas line thaj banđe. 8 Thaj ande godova gav gajda zavladisardas e bari bah.

9 A ande godova gav sas vi varesavo manuš, savo akhardolas Simon, vo već varesavi vrjama okote drabarelas. E manuša save trajinas ande Samarija divinas pe lešće, a vo phenelas pale peste kaj si vo baro manuš. 10 Thaj savora pažljivo čhonas kan leste katar o majcikno dži ko majbaro thaj phenenas: “Akava manuš si čače sila e Devlešći, savi akhardol bari sila.”

11 A čhonas kan leste zato kaj već lungo vrjama zadivilas len pire ćirimatenca. 12 Ali kana paćaine e Filipešće, savo propovedilas e Bahtali nevimata pale Devlesko carstvo thaj palo alav e Isuse Hristosko, bolenas pe e manuša thaj e manušnja. 13 Čak vi o Simon korkoro paćaja, bola pe thaj ačhilo e Filipeja. Zadivime dićhelas e znakurja thaj e bare čudurja save dogodinas pe.

14 Kana e apostolurja ando Jerusalim ašundine kaj ande Samarija prihvatisardine e Devlesko alav, bičhaldine lenđe e Petre thaj e Jovano. 15 Kana von duj džene aresline pomolisajle pale lende te vi von primin e Sveto Duho. 16 Kaj o Sveto Duho još či fuljisto pe nijećheste lendar pošto sas bolde samo ando alav e Gospodesko Isusesko. 17 Askal e apostolurja čhutine pire vas pe lende, thaj von primisardine e Sveto Duhos.

18 Kana o Simon dikhla kaj e manuša primin e Sveto Duhos, čim e apostolurja čhutine pire vas pe lende, ponudisarda e apostolenđe love 19 thaj phendas lenđe: “Den vi man godoja moć te svako pe kaste čhav mungre vas primil e Sveto Duhos!”

20 A o Petar phendas lešće: “Neka propadnin ćire love zajedno tusa, kaj gndis kaj e lovenca šaj ćines e Devlesko daro! 21 Tu našti sudeluis ande akaja služba, kaj ćiro ilo naj ispravno anglo Del. 22 Zato pokaji tut thaj muk tut katar ćiro bilačhipe. Moli tut e Gospodešće te jartol tuće kaj sas tu kasavi gindimata. 23 Kaj dikhav kaj san pherdo gorčine thaj robo e bezehešće.”

24 A o Simon phendas: “Tumen molin tumen pale mande e Gospodešće te či aresel man khanči katar godova so phendine.”

25 Nakon so svedočisardine lenđe palo Isus thaj objavisardine lenđe e Gospodesko alav, von boldine pe ando Jerusalim. E dromesa naćhenas kroz e but e samarijanske gava thaj navestinas e Bahtali nevimata.

O Filip svedočil e manušešće andar e Etiopija

26 O anđelo e Gospodesko phendas e Filipešće: “Ušti thaj teljar po jugo e dromesa savo inđarel kroz e pustinja thaj mućel pe tele andar o Jerusalim ande Gaza.”

27 O Filip spremisajlo thaj teljardas. Dromesa maladas varesave evnuho, manuše andar e Etiopija – savo sas dvoraniko e Kandako, e etiopske caricako thaj upravniko e riznicako. Sas ando Jerusalim te poklonil pe e Devlešće, 28 thaj kana boldelas pe ćhere. Bešelas ande piri kočija thaj po glaso čitolas andar o lil e proroko Isaijasko.

29 Askal o Sveto Duho phendas e Filipešće: “Dža paše dži ke godoja kočija thaj ačh uz late!”

30 O Filip prastaja dži ke kočija thaj ašundas sar o manuš čitol andar o proroko Isaija thaj phučla les: “Dali haćares so čitos?”

31 A o manuš phendas: “Sar šaj te haćarav ako khonik či objasnil manđe?” Thaj akhardas e Filipe te lel pe opre ande kočija thaj te bešel paše leste.

32 A o odlomko andar o Sveto lil savo čitosardas sas akava:

“Inđardine les sago e bakhre tale čhuri.

Thaj sago o bakhroro nemo angle okola save randen les,

gajda ni vo či putrelas piro muj.

33 Sas ponizime thaj uskratime katar e pravda.

Ko ćerela svato pale lešće potomkurja

kaj lesko trajo lija pe katar e phuv.”

34 O dvoraniko askal phučla e Filipe: “Moliv tut, phen manđe ko si godova pale kaste phenel o proroko? Dali godova o proroko phenel pale peste ili pale varekaste avreste?”

35 Askal o Filip teljardas te sikavel les katar godova than andar o Lil thaj te objasnil lešće e Bahtali nevimata palo Isus.

36 Thaj dok gajda džanas e dromesa, aresline dži ke varesavo paj, pa o dvoraniko phendas: “Dik, ake o paj! So sprečil man te bolav man?” 37 *[A o Filip phendas lešće: “Šaj ako paćas ćire saste ileja.” A o dvoraniko phendas: “Paćav kaj si o Isuso Hristo Čhavo e Devlesko.”]

38 Askal o dvoraniko zapovedisarda te ačhel e kočija thaj liduj džene fuljistine dži ko paj, thaj o Filip bolda les.

39 A kana inkljistine andar o paj, e Gospodesko Duho otmisarda e Filipe thaj o dvoraniko majbut či dikhla les thaj bahtalo nastavisarda pire dromesa.

40 A o Filip arakhadilo ando gav Azot, thaj e dromesa dok putuilas propovedilas e Bahtali nevimata pe sa e gava sa dok či areslo ande Kesarija.

9

O Savle obratisajlo

(Dap 22,6–16; 26,12–18)

1 A o Savle, vi majdur e holjasa pretilas kaj mudarela e Gospodešće učenikonen. Andar godova đelo ko Baro rašaj 2 thaj manglas lestar lila pale sinagoge ando Damask te šaj astarel inća svakones savo sledil e Gospodesko drom, bilo te si manuš ili manušnji thaj te phangle šaj anel len ando Jerusalim.

3 Kana avilo paše dži ko Damask, katar jekhar o baro svetlo andar o nebo zasvetlisarda les. 4 Askal pelo pe phuv thaj ašunda o glaso savo motholas lešće: “Savle! Savle! Sostar progonis man?”

5 O Savle phučla les: “Ko san tu, Gospode?”

A o glaso phendas: “Me sem o Isus saves tu progonis. 6 Nego, ušti akana thaj dža ando gav! Okote phenela pe tuće so trubul te ćeres.”

7 A okola manuša kaj džanas e Savleja ačhile bi alavesko, kaj ašundine o glaso, ali či dikhline khonikas. 8 Kana o Savle uštilo katar e phuv, putardas pešće jakha, ali khanči našti dićhelas. Zato astardine les palo vas thaj andine les ando Damask. 9 Trin đesa našti dićhelas, a pale godoja vrjama či halas ni pijelas.

10 Ando Damask trajilas varesavo učeniko savo akhardolas Ananija. Lešće o Gospod phendas ando viđenje: “Ananija!”

A o Ananija phendas: “Akate sem, Gospode.”

11 A o Gospod phendas lešće: “Ušti, thaj dža ando sokako savo akhardol Pravo, ande Judasko ćher, thaj okote rode e manušes savo akhardol Savle andar o Taršiš! Eke vo akana molil pe.” 12 O Savle ando viđenje dikhla jećhe manušes savo akhardolas Ananija sar del andre thaj čhol pire vas pe leste te šaj dićhel.

13 O Ananija phendas: “Gospode, ašundem e bute manušendar kaj akava manuš ćerda but bilačhipe ćire svete manušenđe ando Jerusalim! 14 Čak vi pale akate si les vlast katar e bare rašaja te phandel ande okurja sa okolen save paćan ande ćiro alav.”

15 O Gospod phendas lešće: “Dža kaj godole manušes lijem te preko leste ašunen pale mande e aver thema, e carurja, thaj o izraelsko them. 16 Me sikavava lešće kozom trubul te trpil pale mungro alav.”

17 O Ananija đelo, dijas ande godova ćher thaj čhuta pire vas po Savle thaj phendas lešće: “Phrale Savle! O Gospod Isus, savo sikadilo tuće po drom akaring, bičhalda man te šaj dićhes thaj te pheres tut e Sveto Duhosa.”

18 Isto treno katar lešće jakha pelo vareso sago ljuske, thaj šaj dićhelas. Askal uštilo thaj sas boldo. 19 Askal hala vareso thaj bolda pe lešći snaga.

O Savle ando Damask thaj ando Jerusalim

O Savle ačhilo varekazom đesa e učenikonenca ando Damask. 20 Thaj odma ačhilo te propovedil pe sinagoge kaj o Isus si Čhavo e Devlesko.

21 Thaj savora save ašunenas les, sas začudime thaj phučenas pe: “Pa naj li akava okova isto manuš savo ando Jerusalim kamlas te uništil okolen save paćan ande godova alav? Zar či avilo akate te astarel len thaj te phangle inđarel len angle šorvale rašaja?”

22 A e Savlesko propovedanje sas sa majsilno, gajda kaj mućelas e Židoven andar o Damask bi alavengo. Dokažilas kaj o Isus si o Hristo.

23 Nakon so nakhline but đesa, e židovske vođe odlučisardine te mudaren e Savle. 24 Ali o Savle saznajisardas pale lengo gindo. A e Židovurja lenas sama đesenca thaj e raćenca pe gavesko vudar te šaj mudaren les. 25 Ali e učenikurja e raćava mukline les ande bari korpa prekal e gavesko zido.

26 Kana o Savle avilo ando Jerusalim, kamla te pridružil pes e učenikonenđe, ali savora daranas lestar, kaj či paćanas lešće kaj si vi vo učeniko. 27 Askal o Varnava prihvatisarda les thaj inđarda les ke apostolurja. O Varnava ćerda svato e apostolenđe sar o Savle po drom dikhla e Gospode savo motholas lešće thaj sar ando Damask hrabro propovedilas ande Isusesko alav. 28 Gajda o Savle ačhilo lenca, phirelas po Jerusalim thaj hrabro propovedilas ande Gospodesko alav. 29 Ćerelas svato thaj raspravilas pe e Židovenca save ćerenas svato grčki, ali von dićhenas te mudaren les. 30 Kana ašundine pale godova e vernikurja, inđardine les ande Kesarija thaj bičhaldine les ćhere ando Tars.

31 Gajda e khanđiri ande sasti Judeja, Galileja thaj ande Samarija sas ando miro. E khanđiri zuravolas ande dar e Gospodešći thaj brojčano barjolas ande uteha e Sveto Duhošći.

O Petar sastarel e Enejes thaj e Tavita

32 Kana o Petar naćhelas maškar akala regije, avilo vi ke Devlešće manuša ando gav savo akhardolas Lida. 33 Okote arakhlas jećhe manuše savo akhardolas Enej, savo pašljolas ohto brš bango ando kreveto.

34 O Petar phendas lešće: “Enej, o Isus Hrist sastarel tut. Ušti thaj lačhar ćiro kreveto!” Thaj o Enej odma uštilo! 35 Kana dikhline e Enejes, sa e manuša save trajinas ande Lida thaj ando Saron, obratisajle e Gospodešće.

O Petar vazdel e Tavita andar e mule

36 Ande Jopa, trajilas jek učenica savi akhardolas Tavita (so značil: “Košuta”). Voj uvek ćerelas lačhipe thaj pomožilas e čore manušen. 37 Baš ande godoja vrjama voj nasvajli thaj muli. Najardine lat thaj čhutine lat ande soba po sprato. 38 Ali kana ašundine kaj si o Petar paše ando gav Lida, bičhaldine leste duj manušen thaj zamolisardine les: “Av odma amende!”

39 Zato o Petar odma teljarda lenca. Thaj čim areslo inđardine les ande soba savi sas opre po sprato. Okote okružisardine les e udovice save rovenas thaj sikavenas lešće e ogrtača thaj e aver drze save ćerda lenđe e Tavita dok sas lenca. 40 Ali o Petar trada len sa avri andar e soba. Dija koča thaj pomolisajlo e Devlešće.

Askal bolda pe ko mulo telo thaj phendas: “Tavita, ušti!”

Voj putardas pire jakha, dikhla e Petre thaj bešli. 41 Vo astarda lat palo vas thaj vazda lat. Askal akharda e vernikonen thaj e udovicen thaj sikada lenđe kaj si džudi.

42 Pale akava ašundine sa e stanovnikurja andar e Jopa, thaj but lendar paćajine ando Gospod. 43 O Petar ačhilo ande Jopa još varesavi vrjama, ando ćher jećhe manušesko savo sas kožari, a akhardolas Simon.

10

O Kornelije akharel e Petre

1 Ande Kesarija trajilas varesavo manuš savo akhardolas Kornelije. Vo sas rimsko kapetano e četako savi akhardolas Italijansko. 2 Vo sas pobožno manuš thaj daralas e Devlestar, sago vi savora save trajinas lesa ando ćher, delas milostinja e čore Židovenđe thaj stalno molilas pe e Devlešće.

3 Jek đes varekaj katar e trin saturja mismere, sas les vizija ande savi jasno dikhla sar avel leste e Devlesko anđelo thaj phenel lešće: “Kornelije!”

4 O Kornelije dikhla pe leste e darasa thaj phučlas: “So kames Gospode?”

A o anđelo phendas lešće: “Ćire molitve thaj e milostinje aviline anglo Del sago žrtva thaj vo dija pe gođi tute. 5 Akana bičhal e manušen ande Jopa te anen e Simone saves akharen Petar. 6 Vo si gosto ko Simon savo si kožari, kasko ćher si pašo more.”

7 Kana o anđelo savo motholas lešće đelotar, o Kornelije akhardas e duje slugen thaj jećhe pobožno vojniko savo sas jek katar lešće pomoćnikurja, 8 thaj phendas lenđe sa so sas thaj bičhalda len ande Jopa.

O Petar dikhla vizija

9 Thejara o đes, varekaj katar o mismeri, dok von sas još po drom thaj sas već paše ke Jopa, o Petar lija pe opre po krovo te molil pe. 10 Bokhajlo thaj kamlas vareso te hal. Ali dok andre pripreminas lešće o habe, les sas vizija. 11 Dikhla sar o nebo putavol, a vareso sago baro čašapo phanglo pe štar ćoškurja mućel pes pe phuv. 12 Ande leste sas svakojake vrste životinje pe štar pungre, gmizavcurja thaj e čiriklja.

13 Askal varesavo glaso phendas lešće: “Ušti Petre, de čhurjasa thaj ha!”

14 A o Petar phendas: “Nisar, Gospode! Me nikada či halem khanči nečisto so zabranil amaro Zakon!”

15 A o glaso palem phendas lešće. “Na phen kaj si zabranime okova so o Del phenas kaj si čisto!”

16 Akava sas trin drom thaj katar jekhvar o čašapo vazda pe palpale po nebo.

E Korneliješće manuša ko Petar

17 Dok o Petar sas još zbunime so godoja vizija šaj te značil, e manuša saven o Kornelije bičhaldas phučenas kaj si e Simonesko ćher, thaj već aresline angle kapija. 18 Akhardine thaj phučline dali si akate ande goste o Simon saves akharen Petar.

19 Dok o Petar još gindilas pale okova so dikhla ando viđenje, o Sveto Duho phendas lešće: “Ake roden tut trin manuša. 20 Ušti, fulji tele thaj dža lenca. Na oklevisar kaj me bičhaldem len.”

21 O Petar fuljisto thaj phendas lenđe: “Me sem okova saves roden. Sostar aviline?”

22 A von phendine: “Bičhalda men o rimsko kapetano o Kornelije. Vo si pravedno thaj daral e Devlestar, manuš saves poštuin sa e Židovurja. O sveto anđelo phendas lešće te akharel tut ande piro ćher thaj te čhol kan so si tut te phenes lešće.”

23 Askal o Petar akharda len te den andre ando ćher thaj ugostisarda len. Thejara o đes spremisajlo thaj teljarda lenca, a lesa teljardine vi varesave phral andar e Jopa.

O Petar ande Kornelijesko ćher

24 Aver đes aresline ande Kesarija. A o Kornelije ažućarelas len zajedno pire familijava thaj e majpaše drugarenca. 25 A kana o Petar dijas ando ćher, o Kornelije inkljisto angle leste, pelo dži ke lešće pungre thaj poklonisajlo lešće.

26 Ali o Petar vazda les thaj phendas lešće: “Ušti, kaj vi me sem samo manuš.

27 Sar ćerelas svato leja, gajda dija andre thaj dikhla e bute manušen save ćidine pe.”

28 O Petar phendas lenđe: “Tumen lačhe džanen kaj e Židovenđe o Zakon či mućel te družin pe tumenca save naj sen Židovurja ili te den ande tumare ćhera. Ali manđe o Del sikada te khonikas či smatriv kaj si nečisto thaj pogano. 29 Zato avilem bi alavesko čim akhardine man. A akana phenen manđe sostar akhardine man.”

30 Pe godova o Kornelije phendas: “Majsigo štar đesa, ande isto akaja vrjama, ande trin saturja mismere, semas ande mungro ćher thaj molisajlem. Andar jekhvar angle mande pojavisajlo o manuš ande sjajne drze 31 thaj phendas manđe: ‘Kornelije, o Del ašundas ćiri molitva thaj dija pe gođi ke ćiri milostinje e čorenđe. 32 Zato bičhal varekas ande Jopa te akharel e Simone saves akharen Petar. Vo si gosto ando ćher e Simonesko savo si kožari pašo more.’ 33 Gajda odma bičhaldem pale tute, thaj lačhe si kaj avilan. Akana savora ačhas akate anglo Del te ašunas sa so o Gospod zapovedisarda tuće te phenes amenđe!”

O Petar propovedil ande Kornijelesko ćher

34 Askal o Petar počnisarda te mothol: “Akana čače haćarav kaj o Del či ćerel razlika maškar o them. 35 Dikhav kaj andar o svako them prihvatil okolen save daran lestar thaj ćeren so si pravedno. 36 O Del bičhaldas o alav e izraelošće themešće thaj objavisarda lenđe e Bahtali nevimata palo miro kroz o Isuso Hristo, savo si Gospod sa e manušenđe.

37 Tumen džanen so sas pe sasti Judeja, a sa započnisardas ande Galileja nakon so o Jovano savo bolelas propovedilas palo bolipe. 38 Ašundine palo Isus andar o Nazaret saves o Del izabirisarda thaj pherdas e Svete Duhosa thaj e silava. Vo džalas okolo, ćerelas lačhipe thaj sastarelas savoren saven o beng inćarelas ande piri vlast, kaj o Del sas lesa.

39 Amen sam svedokurja pale sa so vo ćerda ando Jerusalim thaj pe sasti phuv e židovenđi, a von mudardine les gajda kaj čhutine les po trušul, 40 ali o Del o trito đes vazda les andar e mule thaj dija les te sikavel pe e manušenđe. 41 Ali či dikhla les sa o them, nego samo e svedokurja saven o Del majanglal izabirisarda. Godova sam amen save halam thaj pilam lesa nakon so uštilo andar e mule. 42 A vo zapovedisarda amenđe te propovedisaras e themešće thaj svedočisaras kaj si vo godova saves o Del odredisarda te sudil e džudenđe thaj mulenđe. 43 Sa e prorokurja svedočin pale leste, te svako ko paćal ande leste, kroz lesko alav primil jartipe katar e bezeha.”

O Sveto Duho fuljel pe okola save naj Židovurja

44 Dok o Petar još ćerelas svato, o Sveto Duho fuljisto pe savorende save ašunenas e poruka. 45 A e židovske vernikurja, save aviline e Petresa, sas zaprepastime kana dikhline kaj o Del izlisarda o daro e Sveto Duhos vi pe okola save nas Židovurja, 46 kaj ašundine len sar ćeren svato ande aver čhibja thaj barjaren e Devle.

Askal o Petar phendas: 47 “Akala manuša primisardine e Sveto Duho isto sago vi amen. Dali šaj vareko te zabranil lenđe te bolen pe e pajesa?”

48 Thaj zapovedisarda lenđe te bolen pe ando alav e Isuse Hristosko. Askal von zamolisardine e Petre te ačhel lenca još varesavi vrjama.

11

O Petar objasnil piro postupko e khanđirjaće ando Jerusalim

1 E apostolurja thaj e phral ande sasti Judeja ašundine kaj čak vi okola save naj Židovurja prihvatisardine e Devlesko alav. 2 Kana o Petar bolda pe ando Jerusalim, varesave katar e obrezime vernikurja kritikujinas les. 3 Mothonas: “Dijan ando ćher e neobrezime manušengo thaj vi halan lenca!”

4 Askal o Petar ačhilo te objasnil lenđe sa so sas: 5 “Semas ando gav Jopa thaj molivas ma. Dok molivas ma, sas man vizija: dikhlem vareso sago baro čašapo savo pe pire štare ćoškurja mućel pe katar o nebo thaj avel dži mande. 6 Kana majlačhe lijem sama, dikhlem andre razne životinje pe štar pungre, divlje zveri, gmizavcurja thaj čirikljen. 7 Askal ašundem o glaso savo phendas manđe: ‘Ušti, Petre, de čhurjasa thaj ha!’

8 Ali me phendem: ‘Nisar, Gospode! Nikada vareso nečisto so zabranil amaro Zakon či čhutem ande mungro muj te hav.’

9 O glaso andar o nebo po dujto data phendas manđe: ‘Na phen kaj si zabranime okova so o Del phendas kaj si čisto!’

10 Akava sas trin drom, thaj askal sas sa godova crdino po nebo. 11 Baš ande godova časo avile trin manuša thaj ačhile anglo ćher ande savo me samas. Von sas bičhalde andar e Kesarija te aven pale mande. 12 O Sveto Duho phendas manđe te džav lenca thaj te na gndiv man khanči. Manca teljardine vi akala šov phrala, thaj gajda dijam ando ćher godole manušesko. 13 Vo mothodas amenđe kaj dikhla e anđele ande piro ćher savo phendas: ‘Bičhal e manušen ande Jopa palo Simon saves akharen Petar. 14 Vo phenela tuće alava kroz save aveja spasime tu thaj savora save trajin tusa ando ćher.’

15 Kana ačhilem te ćerav svato, o Sveto Duho fuljisto pe lende isto sago kaj fuljisto ando početko pe amende. 16 Askal dijem man gođi so phendas o Gospod: ‘O Jovano bolelas e pajesa, a tumen avena bolde e Sveto Duhosa.’ 17 Pa, ako o Del dija len isto daro sago vi amenđe kana paćajam ando Gospod Isuso Hristo, ko sem me te šaj ačhav e Devlešće po drom?”

18 Kana ašundine godova, smirosajle thaj počnisardine te slavin e Devle. Phenenas: “O Del dakle, vi okole manušenđe save naj Židovurja dija pokajanje savo inđarel ando večno trajo!”

E Khanđiri ande Antiohija thaj ande Sirija

19 Ande godoja vrjama okola vernikurja save dine pe ando našipe zbog e nevolja savi avili kana sas o Stefan mudardo, aresle sa dži ke Fenikija, dži ko Kipar thaj dži ke Antiohija. O alav e Devlesko či propovedinas khonikašće osim e Židovenđe. 20 Ali varesave katar godola vernikurja sas andar o Kipar thaj andar e Kirinija. Kana von aresle ande Antiohija počnisardine te propovedin vi okole manušenđe save naj Židovurja palo Gospod Isus. 21 O vas e Gospodesko sas lenca, thaj but manuša paćajine thaj obratisajle e Gospodešće.

22 Kana e khanđiri ando Jerusalim ašundas so akala ćeren ande Antiohija line thaj bičhaldine e Varnava ande Antiohija. 23 Kana areslo thaj kana dikhla savi milost sikada lenđe o Del, raduisajlo thaj ohrabrilas e vernikonen te ačhen paćivale e Gospodešće pire saste ileja, 24 kaj o Varnava sas čestito manuš, pherdo e Sveto Duhosa thaj e paćimava. Thaj but e manuša avile e Gospodešće.

25 Pale akava o Varnava đelo ando Tars te rodel e Savle. 26 Kana arakhla les inđarda les ande Antiohija. Okote sasto brš araćhenas pe e manušenca andar e khanđiri thaj sikavenas e bute themes. A e učenikurja prvo data sas ande Antiohija akharde Hrišćanurja.

27 Ande godola đesa avile andar o Jerusalim ande Antiohija varesave prorokurja. 28 Jek lendar savo akhardolas Agav, uštilo, thaj nadahnime e Sveto Duhostar prorokuisardas, kaj ando sasto Rimsko carstvo avela bari bok. Godova vi dogodisajlo kana vladilas o caro Klaudije. 29 Andar godova e učenikurja andar e Antiohija odlučisardine te svako lendar kozom ko šaj, bičhalen pomoć e phralenđe ande Judeja. 30 Gajda vi ćerdine thaj po Varnava thaj po Savle bičhaldine pomoć e starešinenđe ande Judeja.

12

O Irod Agripa progonil e khanđiri

1 Ande godoja vrjama o caro Irod počnisarda te mučil varesave vernikonen andar e khanđiri. 2 Naredisarda te e mačesa mudaren e Jakove, e Jovanešće phrale, 3 pa kana dikhla kaj si godova drago e židovske vođenđe, naredisarda te astaren vi e Petre. Godova sas ande vrjama kana sas o prazniko e bikvascošće mangrengo. 4 A kana o Irod astarda e Petre, čhuda les ande tamnica thaj naredisarda te len pe leste sama štar straže po štar vojnikurja. Kamlas te inkalel les posle o prazniko Pasha anglo them te sudin lešće.

5 Dok o Petar sas ando phanglipe, e khanđiri zurale molilas pe e Devlešće pale leste.

6 Godoja rjat majsigo nego so o Irod kamlas te inkalel les anglo them te sudin lešće, o Petar phanglo duple lanconenca, sovelas maškar e duj vojnikurja, a e stražarja anglo vudar araćhenas e tamnica.

O Petar čudesno sas izbavime andar e tamnica

7 Katar jekhvar pojavisajlo o anđelo e Gospodesko thaj o baro svetlo obasjaisarda e ćelija ande savi sas o Petar.

A o anđelo poloćore dija dab e Petre pe pašvare, džungada les thaj phendas lešće: “Brzo ušti!”

Thaj e lancurja odma peline katar e Petrešće vas. 8 Askal o anđelo phendas lešće: “Le pe tute thaj le e sandale pe ćire pungre!”

Thaj o Petar ćerda godova.

Askal o anđelo phendas lešće: “Akana le pe tute o ogrtači thaj teljar pale mande!”

9 O Petar teljarda palo anđelo avri, ali či džanglas kaj si godova čače, nego gndisardas kaj si les vizija. 10 Kana nakhline paše prvo thaj paše dujto straža, aresline dži ke sastruni kapija savi inđarel ando gav. Voj korkoro putajli angle lende thaj von inkljistine avri, a kana nakhline kroz jek sokako askal o anđelo katar jekhvar nestanisardas lestar.

11 Askal o Petar avilo peste thaj phendas: “Akana džanav kaj o Gospod čače bičhaldas pire anđele thaj izbavisarda man andar e Irodešće vas thaj katar sa okova so o židovsko them ažućarelas te avel manđe!”

12 Kana godova haćardas, đelo dži ko ćher e Marijako, savi sas dej e Jovanešći saves akharenas Marko, kaj but džene ćidine pe thaj molinas pe. 13 A kana o Petar mardas pe avlijako vudar, e sluškinja savi akhardolas Roda avili te putrel o vudar. 14 Kana pindžardas e Petresko glaso, e bahtatar či putardas lešće o vudar, nego prastajas ando ćher thaj javisardas kaj o Petar ačhel anglo vudar.

15 A von phendine laće: “Tu san dili!” Ali sar voj vi maj dur tvrdilas kaj si gajda, von phendine: “Godova si lesko anđelo.”

16 A o Petar vi majdur marelas pe kapija. Kana putardine e kapija thaj dikhline e Petre, sas avrjal peste katar o čudo. 17 Vo e vastesa dija len znako te ačhen thaj phendas lenđe sar o Gospod inkalda les andar o phanglipe thaj phendas lenđe: “Akava javin e Jakovešće thaj e aver phralenđe.”

Askal inkljisto thaj đelotar pe aver than.

18 A kana svanosardas o đes e vojnikurja zurale uznemirisajle. Phučenas pe so sas e Petresa. 19 O Irod naredisarda te roden les, pa kana či arakhla les, akhardas e stražaren te ispituil len, thaj zapovedisarda te mudaren len. Pale godova o Irod đelotar andar e Judeja ande Kesarija thaj okote ačhilo varesavi vrjama.

E carosko Irodosko smrto

20 O caro Irod sas zurale holjariko pe okola save trajinas ando Tiro thaj o Sidon, pa von udružisajle thaj zajedno aviline angle leste. Pošto zadobisardine e carošće pomoćniko savo akhardolas Vlasta, molisardine e caro Irode palo miro, kaj lenđi phuv uvozilas o hamasko andar e carošći phuv.

21 Ando dogovorime đes, o Irod lija pe peste e carske drze, bešlo pe piro prestolje thaj počnisarda angle savorende te mothol lenđe.

22 A o them čholas muj: “Akava si e devlesko glaso, a na e manušesko!”

23 Isto časo e Gospodesko anđelo pekla e Irode e nasvalimasa, kaj či dijas slava e Devlešće. Mulo gajda kaj haline les e ćerme.

24 A e Devlesko alav sa majbut buljolas thaj o brojo e vernikonengo sas sa majbaro. 25 Kana o Varnava thaj o Savle završisardine piro zadatko ando Jerusalim thaj boldine pe ande Antiohija, andine pesa e Jovane saves akharenas Marko.

13

O Pavle thaj o Varnava po prvo misionarsko drom

1 Maškar e prorokurja thaj maškar e učitelja ande Antiohisko khanđiri sas o Varnava, o Simeon saves akharenas Niger, o Lukije andar e Kirina, o Manain savo barilo e Irodesa savo sas vladari, thaj o Savle. 2 Dok jekhar slavinas e Gospode thaj postinas, o Sveto Duho phendas lenđe: “Odvojin manđe akana e Varnava thaj e Savle palo delo savo si man pale lende.” 3 Von askal, nakon so postisardine thaj molisardine, čhutine e vas po Varnava thaj po Savle thaj askal bičhaldine len po drom.

E apostolurja propovedin ando Kipro

4 O Savle thaj o Varnava sas bičhalde e Sveto Duhostar ande Seleukija, a okotar đeline e lađicava ando Kipar. 5 Kana aresle ando gav savo akhardolas Salamina, navestinas e Devlesko alav ande židovske sinagoge. O Jovano saves akharenas Marko sas lengo pomoćniko.

6 Kana nakhline o sasto ostrvo aresline dži ko gav savo akhardolas Paf. Okote maladine varesaves vračares thaj hohavne prorokos, savo sas Židovo e alaveja Varisus. 7 Vo sas ando društvo e upravnikosko e gođaver manušesa savo akhardolas Sergije Pavlo. Vo akhardas peste e Varnava thaj e Savle thaj zamolisarda len te phenen lenđe e Devlesko alav. 8 Ali lenđe usprotivisajlo o Elima o vračari (gajda prevodil pe lesko alav) thaj ačhilo te nagovoril e upravniko te na paćal ando alav e Devlesko.

9 Askal o Savle, saves akharenas vi Pavle, ispunime e Sveto Duhosa, dikhla vorta ando Varisus Elim 10 thaj phendas lešće: “Tu san čhavo e benđesko thaj dušmano pe sa so si pravedno! Pherdo san svako prevara thaj bilačhipe. Zar či ačheja te banđares e ispravne droma e Gospodešće? 11 Ake, akana o vas e Gospodesko vazdel pes pe tute: koravoja thaj varesavi vrjama našti dićheja o svetlo e đesesko.”

Thaj odma o baro tunjariko dijas pe lešće jakha thaj vo pipolas naokolo, thaj rodelas varekas te vodila les. 12 Kana o upravniko dikhla so sas, paćajas thaj sas zadivime e Gospodešće sikavipeja.

O Pavle propovedil ande Antiohija Pisidijsko

13 Nakon godova o Pavle thaj okola kaj džanas lesa otplovisardine e lađicava andar o Paf thaj aresline ando Pergu ande Pamfilija. Okote o Jovan saves akharenas Marko mukla len thaj bolda pes ando Jerusalim. 14 O Pavle thaj o Varnava đeletar andar o Pergu ande Pisidijsko Antiohija. A ando savato đeline ande sinagoga thaj bešline. 15 Posle kana čitosardine andar o Zakon thaj andar e knjige e prorokonenđe, e vođe e sinagogaće bičhaldine varekas te phenel lenđe: “Phralalen, te si tumen vareso te mothon palo ohrabrenje e themešće, phenen!”

16 Pe godova o Pavle uštilo, vazdas piro vas thaj phendas: “Manušalen andar o Izrael thaj vi tumen savora aver save daran e Devlestar, ašunen:

17 O Del akale Izraelsko themesko, izabirisardas amare pradaden thaj umnožisardas amare themes pale vrjama dok trajinas sago strancurja ando Egipat. Thaj pire zurale vastesa inkalda len andar godoja phuv. 18 Štarvardeš brš strpljivo podnosilas len ande pustinja. 19 Kana uništisarda ande Hanaansko phuv efta themen, dija lenđi phuv e Izraelconenđe ando nasledstvo. Sa akava sas kroz štar šela thaj pandžvardeš brš. 20 Posle godova, o Del dija len sudijen, sa dži ko proroko Samuilo. 21 Askal e manuša rodine te avel len caro, thaj o Del dija len e Saule, e Kisosće čhaves, andar o Venijaminesko pleme, savo vladilas štarvardeš brš. 22 A kana harada e Saules katar o prestolje, vazda lenđe e Davides palo caro, pale savo korkoro posvedočisardas: ‘Arakhlem e Davides e čhaves e Jeseješće, manušes savo si pe mungro ilo. Vo ćerela sa so me kamav.’

23 Andar o Davidesko potomstvo o Del sago kaj obećisarda, vazdas e Izraelošće Spasiteljes – e Isuse. 24 Majsigo nego so avilo o Isus, o Jovano savo bolelas propovedilas sa izraelošće themešće kaj moraš te obratin pe e Devlešće thaj te bolen pe. 25 Kana o Jovano završisarda piri služba phendas: ‘Pale kaste tumen inćaren man? Me naj sem okova pale savo gndin kaj sem. Ali ake, pale mande avel okova kašće me naj sem dostojno te putrav e sandale pe pungre.’ 26 Phralalen, čhavra e Avraamešće thaj vi savora tumen aver save daran e Devlestar, amenđe si bičhaldi akaja poruka palo spasenje! 27 E manuša save bešen ando Jerusalim thaj lenđe šorvale vođe či pindžardine e Isuse, nego osudisardine les. Gajda pherdine e alava e prorokošće save čiton pe svako savato, a či haćaren len. 28 Vi ako či arakhline nisošći doš zbog savi zaslužilas te avel mudardo, von mangline katar o Pilato te mudarel les.

29 A kana pherdine sa so si pale leste ramome, fuljardine les katar o trušul thaj čhutine les ando limori. 30 Ali o Del vazda les andar e mule, 31 thaj vo but đesa sikavelas pe okolenđe save avile lesa andar e Galileja ando Jerusalim, thaj akana von si lešće svedokurja anglo Izraelosko them.

32 Amen akana mothas tumenđe e Bahtali nevimata: o obećanje savo o Del dijas amare pradadenđe 33 akana pherdas godova amare čhavrenđe godoleja kaj vazdas e Isuse andar e mule. Sago kaj si ramome ando dujto psalmo:

‘Tu san mungro Čhavo,

ađes postanisardem ćiro Dad.’

34 A pale godova kaj o Del vazda les andar e mule, te nikad či ćernjol, agajda phendas:

‘Dava tumen svete thaj pouzdane blagoslovurja,

save obećisardem e Davidešće.’

35 Gajda vi pe aver than phenel:

‘Tu či deja te ćernjol ćiro sveco.’

36 Kaj o David poslužisardas ande Devlešći namera ande piri vrjama. Kana mulo, sas prahome paše pire pradada, thaj lesko telo ćernjilo. 37 Ali o Isus saves o Del vazdas andar e mule, či ćernjilo ando limori.

38 Gajda džanen, phralalen, kaj kroz o Isus mothol pe tumenđe o jartipe katar tumare bezeha, thaj katar sa aver katar soste našti opravdin tumen ande Mojsijesko zakono. 39 E Isuseja opravdila pes svako savo paćal. 40 Zato len sama te či avel tumenđe okova so o Del ramomosardas kroz e Prorokurja:

41 ‘Dićhen, tumen save maren muj,

čudin tumen thaj propadnin,

kaj ćerava vareso ande tumare đesa,

ande soste či paćainesas,

te vareko phendasas tumenđe.’ ”

42 Kana o Pavle thaj o Varnava inkljenas andar e sinagoga, e manuša zamolisardine len te vi aver savato ćeren lenđe svato pale akava. 43 Kana o sastanko sas gata e but Židovurja thaj e pobožne manuša save obratisajle po židovsko paćipe, teljardine palo Pavle thaj palo Varnava, save ćerenas lenca svato thaj poticinas len te ustrajno paćan ande Devlešći milost.

O Pavle džal ke poganurja

44 Ande aver savato gata o sasto gav ćida pe te ašunel o alav e Gospodesko. 45 Kana e Židovske vođe dikhline o but o them, sas ljubomorne, thaj vređonas e Pavle gajda kaj mothonas protiv okova so vo motholas.

46 A o Pavle thaj o Varnava hrabro phendine lenđe: “Trubuja majsigo te o alav e Devlesko avel tumenđe e Židovenđe mothodo. Ali sar tumen odbacisardine o alav thaj smatrin kaj sen nedostojne e večno trajošće, akana džastar okolenđe save naj Židovurja. 47 Kaj, agajda o Gospod korkoro zapovedisardas amenđe:

‘Ćerdem tut te aves svetlo okolenđe kaj naj Židovurja,

te anes spasipe dži ko krajo e phuvjako.’ ”

48 Kana ašundine godova, okola save nas Židovurja raduinas pe thaj slavinas e Gospodesko alav. Thaj okola kaj sas odredime palo večno trajo paćaine. 49 A o alav e Gospodesko buljilo pe sasto godova krajo.

50 A e židovske vođe vazdine pe buna varesave ugledne thaj pobožne manušnjen thaj e gavešće poglavaren te progonin e Pavle thaj e Varnava thaj te traden len andar pire krajurja. 51 A von duj džene ćhinosarde o praho katar pire pungre protiv lende sago znako kaj o Del sudila lenđe, thaj đeline ande Ikonija. 52 A e učenikurja pherdile bahtasa thaj e Svete Duhosa.

14

O Pavle thaj o Varnava ande Ikonija

1 Sago vi ande aver thana, gajda vi ande Ikonija o Pavle thaj o Varnava dine ande židovsko sinagoga thaj propovedinas, gajda kaj o but o them počnisarda te paćal, e Židovurja thaj okola save nas Židovurja. 2 Ali varesave Židovurja či paćajine, pobunisardine thaj ogorčisardine okolen save nas Židovurja protiv e phral. 3 Askal o Pavle thaj o Varnava ačhiline okote još dosta dugo thaj hrabro ćerenas svato palo Gospod, savo potvrdilas o alav pale piri milost thaj dija len te ćeren znakurja thaj čudurja.

4 Askal sa o them savo trajilas ande godova gav podelisajle, jek sas pale Židovurja a aver pale apostolurja. 5 Varesave save nas Židovurja thaj vi e Židovurja, zajedno pire vođenca, udružisajle protiv o Pavle thaj protiv o Varnava. Kamline te maltretirin len thaj te čhuden e bara pe lende te mudaren len. 6 Kana o Pavle thaj o Varnava ašundine pale godova, našline ande likaonske gava ande Listra thaj e ande Derva thaj lenđi okolina. 7 Thaj okote nastavisardine te propovedin e Bahtali nevimata.

O Pavle thaj o Varnava ande Listra

8 Ande Listra bešelas varesavo manuš savešće pungre sas line. Vo sas nepokretno katar piro bijandipe thaj nikada či phirelas.

9 Dok ašunelas e Pavle sar propovedil, o Pavle pažljivo dikhla pe leste thaj dikhla kaj si les paćipe kaj šaj te avel sasto, 10 thaj e bare glasosa phendas lešće: “Ušti pe pungre uspravno!”

Thaj o manuš odma huklo pe pire pungre thaj počnisarda te phirel.

11 Kana e manuša dikhline so ćerda o Pavle, andar o sasto glaso čhutine muj pe likaonsko čhib: “E devla line e manušengo liko thaj fuljistine maškar amende!”

12 Palo Varnava phendine kaj si grčko del o Zevs, a o Pavle Hermesija kaj o Pavle vodilas o glavno alav. 13 A o rašaj andar e Zevsesko hramo, savo sas odma pašo gav, anda e guruven thaj vencurja pe kapija thaj kamlas zajedno e themesa te prinesil e Pavlešće thaj e Varnavašće žrtve.

14 Kana e apostolurja o Varnava thaj o Pavle ašundine pale godova, čhindine pe peste pire drze, pa prastajine maškar o them thaj čhonas muj: 15 “Manušalen, so ćeren godova? Vi amen sam samo manuša sago vi tumen. Amen avilam te phenas tumenđe e Bahtali nevimata, te bolden tumen katar godola bezvredne buća ko džudo Del savo stvorisarda o nebo, e phuv, o more thaj sa so si ande lende! 16 O Del ande okoja vrjama mukla sa e theme te džan pire dromesa, 17 ali nikada či mukla tumen te či džanen okova so si čačipe pale leste: vo ćerel tumenđe lačhipe, del tumen o bršnd andar o nebo, thaj plodne brša, čaljarel tumen e habeja thaj pherel tumaro ilo e bahtasa.”

18 Ali vi ako phenenas godova jedva nagovorisardine e themes te na prinesin lenđe žrtve.

19 Askal aresline varesave Židovurja andar e Antiohija thaj andar e Ikonija thaj pobunisardine e theme te čhuden pe e barenca ando Pavle thaj crdine les avrjal o gav, kaj gndisardine kaj si mulo. 20 A kana e učenikurja ćidine pe oko leste, vo uštilo thaj bolda pe palpale ando gav, a thejara o đes zajedno e Varnavasa đelo ando gav Derva.

O Pavle thaj o Varnava bolden pe ande sirisko Antiohija

21 Kana navestisardine e Bahtali nevimata ande Derva thaj steknisardine but e učenikon, boldine pe ande Listra, Ikonijum thaj ande Antiohija. 22 Okote zurardine e učenikonen thaj ohrabrisardine len te ačhen ando paćipe thaj phenelas lenđe kaj ande Devlesko carstvo trubun te den kroz e but nevolje. 23 Ande svako khanđiri o Pavle thaj o Varnava čhutine starešinen. Molinas pe thaj postinas, a askal dine len pe briga e Gospodešće, ande savo paćanas.

24 Pale godova nakhline kroz e Pisidija thaj aresline ande Pamfilija. 25 Nakon so propovedinas o Alav e Devlesko ande Perga, askal đeline ande Atalija. 26 Okotar otplovisardine ande Antiohija, kaj sas majsigo poverime ande milost e Devlešći pale služba savi ćerdine. 27 Kana aresline ande Antiohija, ćidine e khanđiri thaj phendine sa so o Del ćerda prekal lende, thaj sar vi e manuša andar e aver thema putren o vudar te paćan. 28 Thaj dugo ačhiline okote e učenikonenca.

15

Apostolsko sastanko ando Jerusalim

1 A varesave manuša avile andar e Judeja ande Antiohija thaj ačhile te sikaven e phralen save nas Židovurja: “Ako či obrežin tumen prema e Mojsijesko običaj, našti spasina tumen.”

2 Sar o Pavle thaj o Varnava zurale suprotivisajle lenđe avilo dži ke bari rasprava maškar lende. Zbog godova o Pavle, o Varnava thaj još varesave phral sas bičhalde te džan ando Jerusalim thaj te okote inkalen akava problemo angle apostolurja thaj angle starešine. 3 E khanđiri gajda bičhalda len po drom, a von sar naćhenas kroz e Fenikija thaj kroz e Samarija, ćerenas svato sa po redo sar obratisajle okola save nas Židovurja, a sa e phral sas bahtale zbog godova.

4 Kana aresle ando Jerusalim, primisarda len e khanđiri, e apostolurja thaj e starešine. Askal o Pavle thaj o Varnava mothonas lenđe okova so o Del ćerda preko lende.

5 Askal uštile varesave vernikurja andar e farisejenđi stranka thaj phendine: “Okola kaj naj Židovurja, trubun te obrežin pe thaj trubul te naredil pe lenđe te inćaren o Mojsijesko zakono.”

6 Askal e apostolurja thaj e starešine arakhline pe zajedno te ćeren svato pale akava. 7 Kana nakhlo o lungo svato maškar lende, uštilo o Petar thaj phendas: “Phralalen, džanen katar prve đesa kaj o Del man akhardas maškar tumende te okolenđe save naj Židovurja, mothav e Bahtali nevimata thaj te vi von paćan. 8 O Del, savo pindžarel e manušenđe ile, potvrdisarda kaj prihvatil len gajda kaj vi len dijas Sveto Duho, baš sago kaj dijas vi amen. 9 Vo či ćerda nisošći razlika maškar lende thaj maškar amende, kaj vi lenđe ile šilada e paćimava. 10 Sostar dakle, akana iskušin e Devle gajda kaj čhon e učenikonenđe o pharipe pe kor save našti inđarenas ni amare pradada niti amen? 11 Amen paćas kaj sam spasime prekal e milost amare Gospodešći e Isusešći sago vi von.”

12 Pe godova savora smirosajle thaj ašunenas e Varnava thaj e Pavle, save mothonas pale znakurja thaj čudurja save o Del ćerda preko lende maškar okola save naj Židovurja.

13 Kana o Pavle thaj o Varnava phendine so sas len, o Jakov askal phendas: “Phralalen, čhon kan mande. 14 O Simon Petar ćerda amenđe svato sar o Del prvo data sikadas piri ljubav okole themenđe kaj naj Židovurja thaj varesave lendar izabirisarda sago them pale peste. 15 Akaleja složin pe vi e alava e prorokošće, sago kaj si ramome:

16 ‘Posle godova boldava man

thaj vazdava e Davidesko harado šator;

andar e ruševine vazdava les thaj

obnoviva les,

17 te vi aver manuša roden e Gospode,

okola saven akhardem te aven mungre andar sa e thema.

Gajda phenel o Gospod, savo ćerel akava’,

18 ‘a pindžardo si katar e dumutni vrjama.’

19 Zato me inćarav kaj či trubul te uznemirisaras okolen kaj naj Židovurja thaj save obratin pe e Devlešće. 20 Umesto godova, neka ramol pe lenđe te na han habe savo si žrtvujime e idolenđe, te len pe majdur katar o bludo, te na han mas katar e mule životinje niti o rat. 21 Kaj, ande svako gav si okola save još katar e dumutuni vrjama sikaven godola Mojsiješće zakonurja, save čiton pe svako savato ande sinagoge.”

Apostolsko lil okolenđe save naj Židovurja

22 Askal e apostolurja thaj e starešine e saste khanđirava odlučisardine te maškar pende odvojin varesave manušen saven bičhalena e Pavlesa thaj e Varnavasa ande Antiohija. Gajda sas izabrano o Juda saves akharen Varsava thaj o Sila. Von sas vodeće manuša maškar e phrala. 23 Preko lende bičhaldine akava lil ande savo ramolas:

“Amen e apostolurja thaj e starešine, tumare phral, pozdravisaras sa amare phralen andar aver nacija ande Antiohija, ande Sirija, thaj ande Kilikija!

24 Ašundam kaj avile tumende varesave amendar, saven nas amari dozvola thaj zbunisardine tumen pire alavenca thaj uznemirisardine tumen, 25 gajda amen savora složisajlam te las varesave manušen thaj te bičhalas len tumende zajedno e volime phralenca e Varnavasa thaj e Pavlesa, 26 save pire trajurja čhutine pe kocka palo alav amare Gospodesko e Isuse Hristosko. 27 Gajda bičhalas tumenđe e Juda thaj e Sila thaj von phenena tumenđe vi e alavenca isto akava so amen ramosardam. 28 Odlučisardam, o Sveto Duho thaj amen, te na čas pe tumende aver pharipe sem akava so trubul: 29 na han katar o mas savo si žrtvuime e idolenđe, na han o rat thaj o mas e mule životinjengo, thaj na ćeren bludo. Te line tumen sama katar akava, lačhe ćerena.

Ačhen saste!”

30 Gajda dakle ispratisardine len po drom thaj von đeline ande Antiohija. Okote ćidine e themes thaj predaisardine lenđe o lil. 31 Kana čitosardine o lil, sas bahtale zbog e poruka savi ohrabrisarda len. 32 A o Juda thaj o Sila, save vi korkoro sas prorokurja, ohrabrinas thaj učvrstinas e phralen e bute alavenca. 33 Sar ačhiline okote varesavi vrjama, e phrala ando miro ispratisardine len palpale ke okola save bičhaldine len. 34 [Ali o Sila dikhla kaj si majlačhe te ačhel okote, a o Juda bolda pes ando Jerusalim.] 35 O Pavle thaj o Varnava ačhiline ande Antiohija, sikavenas e themes thaj e bute aver manušenca propovedinas o alav e Gospodesko.

O Pavle thaj o Varnava džan svako pire dromesa

36 Posle varesavi vrjama o Pavle phendas e Varnavešće: “Hajde te boldas amen thaj te obiđisaras e phralen ande sa e gava kaj propovedisardam o alav e Gospodesko thaj te dikhas sar si!”

37 O Varnava kamlas pesa te inđarel vi e Jovane saves akharenas Marko, 38 ali o Pavle gindilas kaj si majlačhe te na inđaren pesa okoles savo mukla len ande Pamfilija thaj či nastavisarda lenca o delo. 39 Gajda avilo dži ke bari čingar andar savi razdvojisajle jek avrestar: O Varnava lijas pesa e Marko thaj otplovisarda palo Kipar, 40 a o Pavle lijas pesa e Silas thaj đelotar, pošto e phral poverisardine les ande milost e Gospodešće. 41 O Pavle naćhelas kroz e Sirija thaj kroz e Kilikija thaj zuravelas e khanđirja.

16

O Pavle po dujto drom džal ande misija

1 Gajda o Pavle areslo ando gav savo akhardol Derva, a askal ande Listra, kaj trajilas o učeniko savo akhardolas Timotej. Vo sas čhavo e Židovkako savi sas vernica, a lesko dad nas Židovo. 2 O Timotej sas po lačho glaso maškar e phral ande Listra thaj ande Ikonija. 3 Pa o Pavle kamla te o Timotej džal lesa po drom, pa zato obrezisarda les sar prihvatisardinesas les e Židovurja save trajinas ande godola thana, kaj savora džanenas kaj lesko dad nas Židovo. 4 Džanas andar o gav ando gav thaj phenenas e manušenđe e odluke save andine e apostolurja thaj e starešine ando Jerusalim thaj rodenas lendar te poštuin godola odluke. 5 Gajda e khanđirja zuravonas ando paćipe thaj lengo brojo barjolas svako đes sa majbut.

O Pavle si akhardo ande Makedonija

6 A von nakhline kroz e regija Frigija thaj Galatija, kaj o Sveto Duho zabranisarda lenđe te propovedin e Devlesko Alav ande Cikni Azija. 7 Kana aresline dži ke Mizisko granica, kamline te den ande Vitinija, ali e Isusesko Duho či mukla len. 8 A kana nakhline e Mizija, đeline ande Troada.

9 Godoja rjat e Pavle sas viđenje: dikhla jek manuše andar e Makedonija savo ačhelas angle leste thaj molilas les e alavenca: “Av akaring ande Makedonija thaj pomožisar amenđe!”

10 Pale godova viđenje dikhlam so majsigo te teljaras ande Makedonija, zato kaj samas uverime kaj o Del akharel men okote te mothas lenđe e Bahtali nevimata.

E Lidijako obraćenje

11 Andar e Troada otplovisardam pravo po otoko savo akhardolas Samotrak, a thejara o đes đelam ando Neapolj, 12 pa okotar ande Filipe, savo si rimsko kolonija thaj važno gav ande godova deo e Makedonijako. Ande godova gav ačhilam varekozom đesa.

13 Ando savato inkljistam avrjal o gav thaj đelam dži ke reka, kaj gndisardam kaj okote ćidel pe o them te molin pe. Okote bešlam thaj počnisardam te ćeras svato e ćidine manušnjenca. 14 A čholas kan amende vi jek pobožno manušnji savi akhardolas Lidija, savi bićinelas kuč lole pohtana andar o gav Tijatira. O Gospod putardas lako ilo te lačhe čhol kan ke okova so o Pavle phenelas.

15 A kana bolda pe voj thaj savora save trajinas ande lako ćher, zamolisarda men: “Ako gndin kaj čače paćav ando Gospod, aven thaj ačhen ande mungro ćher.” Thaj nagovorisarda men te ačhas late.

O Pavle thaj o Sila ando phanglipe

16 Jekhvar dok džasas po than kaj molilas pe, maladam men varesave ropkinja. Voj sas opsednutime e bilačhe duhosa savo majanglal phenelas laće so avela. Pe godova način voj anelas bari zarada pire gospodarenđe.

17 Voj teljarda palo Pavle thaj pale amende thaj čholas muj: “Akala manuša si sluge e majbare Devlešće! Aviline te navestin tumenđe o drom sar te spasin tumen!”

18 Gajda ćerelas đesenca, pa kana e Pavlešće godova dojadisarda, bolda pe late thaj phendas e duhošće savo sas ande late: “Zapovediv tuće ando alav e Isuse Hristosko: inklji andar late!”

Thaj o duho odma inkljisto.

19 A kana laće gospodarja dikhline kaj propadnisarda lenđi nada ande zarada, astardine e Pavle thaj e Sila thaj crdine len po trgo, angle šorvale. 20 Thaj kana andine len angle upravnikurja, phendine: “Akala manuša save si Židovurja uznemirin amaro gav, 21 thaj propovedin e običaja save amen, e Rimljanurja, či tromas te prihvatis niti te inćaras.”

22 Askal o them navalisarda po Pavle thaj po Sila, a e upravnikurja godole gavešće pharadine pe lende e drze thaj naredisardine te išibin len. 23 Nakon so zurale išibisardine len, čhudine len ando phanglipe, thaj naredisardine e stražarešće te lačhe lel sama pe lende. 24 Nakon so dobisarda kasavi naredba, vo čhuda len andre ande majzabacime deo e tamnicako, a lenđe pungre čhuta ande kaštune okurja.

25 Kana varekaj katar e opaš e rjat o Pavle thaj o Sila molinas pe, đilabenas thaj slavinas e Devle, a aver okola save sas ando phanglipe ašunenas len. 26 A katar jekhvar nastanisarda gajda zuralo zemljotres kaj e phanglipešće temeljurja ćhinosajle. Odma sa e vudara pe tamnica putajle, thaj savorenđe peline e okurja! 27 O stražari džungadilo andar o suno, pa kana dikhla kaj si o vudar e tamnicako putardo, inkalda o mačo thaj kamlas te mudarel pe kaj gndisarda kaj e phangle našline.

28 Ali o Pavle andar sasto glaso čhuta lešće muj: “Na ćer tuće nisosko bilačhipe! Savora sam akate!”

29 Askal o tamničari naredisarda te anen e lampe thaj prastaja andre. Ćhinolas pe e daratar thaj pelo pe koča anglo Pavle thaj anglo Sila.

30 Askal inkalda len avri thaj phučla len: “Rajalen, so trubul te ćerav te spasiv man?”

31 A von phendine lešće: “Paća ando Gospod Isus, thaj spasija tut, tu thaj vi savora andar ćiro ćher!”

32 Askal navestisardine o Alav e Gospodesko lešće thaj savorenđe ande lesko ćher. 33 Još isto časo ande godoja rjat o stražari lijas e Pavle thaj e Sila thaj thoda lenđe rane. Thaj odma pale godova vo thaj savora andar lesko ćher boldine pe. 34 Askal anda len ande piro ćher, dija len te han thaj raduisajlo zajedno savorenca save trajinas lesa ando ćher zato kaj paćaine ando Del.

35 Kana svanosardas, e upravnikurja bičhaldine e službenikonen ko stražari e porukasa: “Oslobodisar godole duj manušen!”

36 Askal o stražari phendas e Pavlešće: “E upravnikurja phendine te mukas tumen. Akana inkljen thaj džan ando miro!”

37 A o Pavle phendas: “Javno mardine men, a či dokažisardine amenđe e doš. Čhudine men ande tamnica vi ako sam rimske građanurja, a akana kamline sas čordane te mućen amen te džastar! Nipošto! Neka korkoro aven thaj inkalen amen!”

38 Kana e službenikurja phendine e upravikonenđe so phendas o Pavle thaj kana akala saznaisardine kaj si o Pavle thaj o Sila rimske građanurja, darajle, 39 pa aviline lende te jarton pe, inkaldine len avri thaj zamolisardine len te džantar andar o gav. 40 Kana o Pavle thaj o Sila inkljistine andar e tamnica đeline ande Lidijako ćher, te dićhen pe e phralenca thaj te ohrabrin len, pa đeletar andar o gav.

17

O Pavle propovedil ando Soluno

1 Kana o Pavle thaj o Sila nakhline kroz e gava Amfipolj thaj kroz e Apolonija, avile ando Soluno, kaj sas e židovsko sinagoga.

2 O Pavle, pe piro običaj, dijas lende ande sinagoga, pa gajda trin savaturja raspravilas lenca pale Svete lila. 3 Vo objasnilas thaj dokažilas lenđe: “E Hristo trubuja te mudaren thaj te vo uštela andar e mule. A godova Hristos si o Isus saves me objavisarav tumenđe.”

4 Varesave katar e Židovurja paćajine thaj pridružisajle e Pavlešće thaj e Silašće, a gajda vi e but pobožne Grkurja thaj but ugledne manušnja. 5 Ali e Židoven astarda e ljubomora thaj andar godova line varesaven bilačhe manušen katar o trgo, ćidine e bute themes thaj ćerdine pobuna ando gav. Askal dine po Jasonesko ćher thaj rodenas e Pavle thaj e Sila te inkalen len te sudil pe lenđe.

6 A kana či arakhline e Pavle thaj e Sila, astardine e Jasone thaj još varesave phralen, crdine len angle gavešće šorvale manuša thaj čhonas muj: “Vi akate avile okola kaj uzbunisardine o sasto carstvo, 7 a o Jason primisarda len ande piro ćher! Savora von ćeren protiv e carošće uredbe, gajda kaj mothon kaj postojil aver caro – o Isus!”

8 Kana o them thaj e gavešće šorvale ašundine akava, uznemirisajle, 9 ali mukline len pe sloboda tek kana line katar o Jason thaj katar aver phrala zalog.

O Pavle thaj o Sila ande Verija

10 Čim peli e rjat, e phrala bičaldine e Pavle thaj e Sila ande Verija. Kana aresline okote, počnisardine te džan ande židovsko sinagoga. 11 Okote e Židovurja sas majplemenite katar okola andar o Soluno thaj spremno prihvatisardine o alav e Devlesko. Svako đes istražinas e Svete lila te dićhen dali si godova čače gajda sar phenen o Pavle thaj o Sila. 12 Askal e but Židovurja paćajine, a gajda vi but ugledne Grkinje thaj baro brojo Grkurja.

13 Kana e Židovurja andar o Soluno ašundine kaj o Pavle vi ande Verija propovedil o alav e Devlesko, avile thaj vi okote uznemirisardine thaj pobunisarde e themes. 14 Askal e phral odma bičaldine e Pavle ando primorje, a o Sila thaj o Timotej ačhiline ande Verija. 15 A okola kaj pratinas e Pavle, đele leja dži ke Atina thaj askal boldine pe ande Verija. Preko lende o Pavle bičhaldas poruka e Silašće thaj e Timoteješće te so majsigo aven leste.

O Pavle propovedil ande Atina

16 Dok o Pavle ažućarelas len ande Atina, sas zurale uznemirime kaj dićhelas o gav kaj si pherdo idolurja. 17 E Židovenca thaj e pobožno Grkonenca raspravilas ande sinagoga thaj svako đes po glavno trgo okolenca save okote maladinesas pe.

18 Gajda astardine te raspravin pe e Pavlesa varesave epikurejcurja thaj e stojičke filozofurja.

Jek phenenas: “So akava brbljivco kamel te phenel?”

A aver phenenas: “Izgledil kaj propovedil e averenđe devlen” – kaj propovedilas e Bahtali nevimata palo Isuso thaj palo uštipe andar e mule.

19 Askal line les thaj inđardine les po sastanko anglo veće po Areopag thaj phendine lešće: “Šaj li phenes amenđe te džanas, sosko si godova nevo sikavipe savo sikaves? 20 Čhos ande amare kan čudne stvarja. Pa kamlamas te džanas so godova trubujasas te značil.”

21 A sa e manuša andar e Atina thaj e strancurja save trajinas maškar lende či provodinas e vrjama ni ande soste aver osim te ćeren svato thaj te ašunen o nevipe.

22 O Pavle ačhilo maškare ando Areopag thaj phendas: “Manušalen andar e Atina! Dikhav kaj sen ande svako vas zurale religiozne. 23 Dok phiravas po gav pažljivo dikhavas tumare svetinje, a arakhlem vi jek žrtveniko pe savo sas ramome: ‘E bipindžarde Devlešće.’ Okova so dakle tumen či pindžaren, a poštujin – godole Devle me objavisarav tumenđe.

24 O Del savo stvorisarda o them thaj sa ande leste, Gospodari si e nebesko thaj e phuvjako thaj zato či trajil ande hramurja save si ćerde e manušenđe vastenca. 25 Niti trubun te poslužin les e manušenđe vas, sago kaj si lešće vareso potrebno. Kaj vo si godova savo savorenđe del o trajo, o daho thaj sa aver. 26 O Del katar o jek manuš stvorisarda sa e manušen te pheren e sasti phuv thaj majanglal odredisardas lenđe e vrjama thaj o than kaj bešena. 27 O Del ćerda godova te e manuša roden les, či li varesar inzardinesas pire vas prema leste thaj te araćhen les, vi ako vo naj dur ni katar jek amendar. 28 ‘Kaj, ande leste trajisaras, phiras thaj postojisaras’, sago kaj phendine vi varesave katar tumare pesnikurja: ‘Vi amen sam lešće potomkurja.’

29 Sar sam amen, dakle, e Devlesko potomstvo, či tromas te gndisaras kaj si o Del sago o kipo ćerdo katar o sunakaj ili rup ili katar o bar save ćerdine e manušenđe vas thaj lenđi mašta. 30 O Del či lel ando obzir e vrjama kana senas ando bidžanglipe, ali o Del akana zapovedil sa e manušenđe pe svako than te pokajin pe, 31 kaj odredisarda o đes kana pravedno sudila sa e themenđe prekal o Manuš saves odredisardas. Godova potvrdisarda angle sa e manuša kana vazda les andar e mule.”

32 Kana ašundine kaj spomenil o uštipe andar e mule, varesave marenas muj, a aver phendine: “Pale akava čhasa tute kan aver data!”

33 Gajda o Pavle đelotar lendar. 34 Ipak, varesave manuša pridružisajle lešće thaj paćajine, a maškar lende sas vi o Dionisije savo sas člano ande baro veće po Areopag, thaj e manušnji alaveja Damara thaj aver manuša.

18

O Pavle ando Korint

1 Pale godova o Pavle đelo andar e Atina ando Korint. 2 Okote arakhlas varesave Židovo savo akhardolas Akila, savo sas bijando ando Ponto, thaj nas but vrjama sar avilo andar e Italija zajedno pire romnjasa savi akhardolas Priskila, kaj o caro Klaudije zapovedisarda te sa e Židovurja džantar andar o Rimo. O Pavle đelo lende, 3 sar ćerenas isto bući sago vi vo – ćerenas šatorja, o Pavle ačhilo lende thaj ćerelas bući zajedno lenca. 4 A svako savato o Pavle raspravilas ande sinagoga thaj kamlas te uveril e Židoven thaj e Grkonen.

5 Kana o Sila thaj o Timotej aresline andar e Makedonija, o Pavle posvetisajlo te propovedil thaj svedočil e Židovenđe kaj o Isus si o Hristo.

6 Ali, kana e Židovurja počnisardine te protivin pe lešće thaj te vređon les, o Pavle ćhinosarda o praho katar pire drze sago znako kaj o Del sudila lenđe, thaj phendas lenđe: “Tumaro rat perela pe tumare šore. Me naj sem došalo. Katar akana džav te propovediv okolenđe save naj Židovurja.”

7 Thaj đelotar okotar, pa dija ando ćher ke jek manuš savo daralas e Devlestar thaj akhardolas Titije Just, kasko ćher sas odma paše sinagoga. 8 A o Krisp o vođa e sinagogako, paćaja ando Gospod saste pire ćheresa. A paćaine thaj bolajle vi but manuša andar o Korint save ašundine les.

9 Jek rjat o Gospod phendas e Pavlešće ande vizija: “Na dara, nego ćer svato thaj na ačh! 10 Kaj, me sem tusa thaj khonik či napadnila tut niti naudila tuće, kaj ande akava gav si but okola save pripadin manđe.”

11 Gajda o Pavle ačhilo okote jek brš thaj šov čhon thaj sikavelas e manušen e Devlesko alav.

12 A kana sas o Galion upravniko ande pokrajina Ahaje, e Židovurja složno navalisardine po Pavle thaj inđardine les po sudo. 13 Thaj phendine: “Akava manuš nagovoril e manušen te protiv o zakono poštuin e Devle.”

14 A kana o Pavle kamlas vareso te phenel, o Galion phendas e Židovenđe: “Židovurja, čhutemas kan tumende, te avilosas o svato pale varesavi nepravda ili bilačhipe. 15 Ali, sar si akaja rasprava zbog tumaro sikavipe, alava thaj tumaro zakon, rešin godova korkoro. Me ande godova či kamav te avav sudco.”

16 Thaj trada len andar e sudnica.

17 Askal von astardine e Sostene, e sinagogaće vođa, thaj počnisardine te maren les anglo sudo. A o Galion či marisarda pale godova ni cara.

O Pavle boldel pes ande sirisko Antiohija

18 O Pavle ačhilo ando Korinto još but đesa, a pale godova jartosajlo katar e phral, pa e Priskilava thaj laće romeja e Akilava otplovisarda prema e Sirija. Ande Kenhreja čhinda pešće bal, zato kaj ćerda zavet. 19 Kana aresline ando gav Efes, vo mukla len thaj korkoro dija ande sinagoga thaj počnisarda te raspravil pe e Židovenca. 20 Von zamolisardine les te ačhel još varesavi vrjama, ali vo či pristanisarda, 21 nego jartosajlo lendar thaj phendas lenđe: “Te dija o Del boldava man tumende.”

Thaj otplovisardas andar o Efes. 22 Kana areslo ande Kesarija, đelo opre ando Jerusalim te pozdravil e khanđirja, a pale godova đelo ande Antiohija.

23 Pošto sas ande Antiohija varesavi vrjama, đelotar okotar, thaj džalas katar o than dži ko than kroz e regija Galatija thaj Frigija thaj zuravelas e učenikonen ando paćipe.

O Apolos ando Efes

24 A ando Efes areslo varesavo Židovo savo akhardolas Apolos. Vo sas lačho govorniko andar e Aleksandrija thaj lačhe pindžarelas e Svete lila. 25 Vo sas sikado pale Gospodesko drom, thaj e bare žarosa ćerelas svato thaj tačno sikavelas palo Isus vi ako džanelas samo pale Jovanesko bolipe. 26 Vo počnisarda hrabro te ćerel svato ande sinagoga, pa kana ašundine les o Priskila thaj e Akila, akhardine les peste thaj majlačhe objasnisardine lešće o Drom e Devlesko.

27 Kana o Apolos odlučisarda te džal ande Ahaja, e phral ohrabrisardine les thaj ramosardine e vernikonenđe te šukar primin les. Kana areslo okote, but pomognisardas okolenđe save prekal e milost e Devlešći postanisardine vernikurja, 28 kaj ande javne rasprave snažno dokažilas e Židovenđe prekal o Sveto lil kaj o Isus si Hristo.

19

O Pavle ando Efes

1 Dok sas o Apolos ando Korint, o Pavle putuilas kroz e unutarnje thana godole phuvjaće thaj avilo ando Efes.

Okote arakhla varesave učenikonen, 2 thaj phučla len: “Dali primisardine e Sveto Duho kana paćaine?”

A von phendine lešće: “Či ni ašundam kaj si Sveto Duho.”

3 A o Pavle phučla len: “Savo bolipe askal primisardine?”

A von phendine: “E Jovanesko bolipe.”

4 O Pavle phendas: “O Jovano bolelas e bolipeja palo pokajipe. Motholas e Izraelconenđe te paćan ande okova savo avela pala leste – ando Isus.”

5 Kana godova ašundine bolajle ando alav e Gospodesko e Isusesko. 6 A kana o Pavle čhuta pire vas pe lende, o Sveto Duho fuljisto pe lende thaj von ačhile te ćeren svato ande aver čhibja thaj te prorokujin. 7 A sas sa zajedno varekaj katar dešuduj manuša.

E Pavlošći služba ando Efes

8 Askal o Pavle džalas ande sinagoga thaj trin čhon hrabro propovedilas, raspravilas thaj uverilas e themes palo Devlesko carstvo. 9 Ali, sar sas varesave lendar tvrdoglave thaj nepokorne thaj angle savorende kaljarenas e Gospodesko drom, o Pavle mukhla len, lijas pesa e učenikonen thaj svako đes vodilas rasprava ande učionica jeće manušešći savo akhardolas Tiranin. 10 Godova sas duj brš, gajda kaj sa e stanovnikurja andar e Cikni Azija, e Židovurja thaj okola kaj nas Židovurja, ašundine o Alav e Gospodesko.

11 O Del preko e Pavlešće vas ćerelas but bare čudurja. 12 Gajda kaj vi e dikhlora thaj e haravlje save o Pavle dirdas sas inđarde ke nasvale thaj von sastonas katar piro nasvalipe, a e bilačhe duhurja inkljenas andar lende.

13 A varesave Židovurja save džanas katar o than dži ko than thaj tradenas e bilačhe duhonen andar e manuša, probisarde pe okola ande save sas e bilačhe duhurja te akharen o alav e Gospodesko Isusesko. Phenenas: “Ando alav e Isusesko saves o Pavle propovedil, zapovediv tumenđe inkljen avri!”

14 Godova ćerenas e efta čhave katar varesavo šerutno židovsko rašaj savo akhardolas Skeva. 15 Ali o bilačho duho phendas lenđe: “E Isuse pindžarav, a vi e Pavle džanav, ali ko sen tumen?”

16 Thaj o manuš ande savo sas o bilačho duho, huklo pe lende, svladisarda len thaj gajda zurale marda len kaj našline andar godova ćher nanđe thaj ratvale. 17 Akava ašundine sa e Židovurja thaj okola save nas Židovurja save trajinas ando Efes. Sa len astarda e dar thaj barjarenas o alav e Gospodesko Isusesko.

18 But okolendar save paćaine avenas thaj priznainas pire bilačhe buća. 19 A but lendar savenđi bući sas te drabaren, andine pire čarobne knjige thaj angle savorede dine len jag. A kana đinadine kozom molas e čarobne knjige, arakhline kaj monas pandžvardeš milje rupune lovora. 20 Gajda e Gospodešće snagava o Alav buljolas thaj zuravolas.

Pobuna ando Efes

21 Posle sa akava so sas, o Pavle ando Duho odlučisardas te naćhel kroz e Makedonija thaj kroz e Ahija, a okotar te džal ando Jerusalim. O Pavle phendas: “Posle godova moraš te džav vi ando Rimo.”

22 Askal bičhaldas ande Makedonija pire dujen pomoćnikon, e Timoteje thaj e Eraste, a vo još varesošći vrjama ačhilo ande Cikni Azija.

23 Ande godoja vrjama avilo dži ke bari buna protiv o Drom e Gospodesko. 24 Kaj varesavo kovači alaveja Dimitrije, savo ćerelas cikne Artemidaće hramurja katar o rup thaj gajda e zanatlijenđe anelas bari zarada.

25 Vo ćida sa e zanatlijen thaj aver bućarne manušen e slično bućava thaj phendas: “Manušalen, tumen džanen kaj amaro barvalipe avel katar akaja bući. 26 Vi korkoro dićhen thaj ašunen kaj akava Pavle uverisardas thaj diljardas e but e themes na samo ando Efes nego gata vi ande sasti Cikni Azija gajda kaj mothol kaj e devla save si ćerde e manušenđe vastenca naj devla. 27 Si opasnost na te samo o ugled amare bućako avel po bilačho glaso, već vi godova te o hramo e bare boginjako e Artemidako hasarel piro značaj thaj te piro veličanstvo hasarel e boginja savja slavil e sasti Cikni Azija, thaj sa o them!”

28 Kana akala ašundine akava, lija len e bari holji, thaj čhonas muj: “Bari si e efeško Artemida!”

29 Askal o sasto gav uzbunisajlo thaj sa zajedno prastajine ando pozorište, thaj crdine pesa e dujen manušen save putuinas e Pavlesa, e Gaje thaj e Aristarhes andar e Makedonija. 30 O Pavle lijas te inkljel anglo them, ali e učenikurja či dine les.

31 Čak vi varesave ugledne manuša andar e Cikni Azija save sas e Pavlešće drugarja, poručisardine lešće thaj zamolisardine les te na avel ando pozorište.

32 Andre ando pozorište jek čhonas muj jek, a aver čhonas muj aver, kaj o ćidino them sas zbunime thaj či ni džanenas sostar ćidine pe. 33 E Židovurja spidine e Aleksandre te inkljel anglal o them, a varesave phendine lešće so te phenel. O Aleksandar e vastesa zamolisarda te čhon kan leste kaj kamlas te obranil pe anglo them. 34 Ali kana haćardine kaj si Židovo, savora duj saturja čhonas glasno muj: “Bari si e efeško Artemida!”

35 Askal e gavesko pisari smirosarda e themes thaj phendas: “Manušalen andar o Efes! Dali si manuš savo či džanel kaj o gav Efes lel sama po hramo e bare Artemidako thaj pe lako kipo savo pelo katar o nebo? 36 Sar godova naj sporno, tumen trubun te smiron tumen thaj te khanči či brzopleto ćeren. 37 Kaj andine akale manušen akaring vi ako či čordine andar o hramo thaj či vređosardine amare boginja. 38 Ako dakle o Dimitrije thaj e zanatlije save si lesa kamen varekas te prn, e sudurja si putarde, a akate si vi e upravnikurja – pa nek prn pes. 39 A te roden vareso majbut, godova rešila pe ande zakonito skupština. 40 Kaj pretil amenđe opasnost te avas optužime pale pobuna savi sas ađes, a naj nijek razlogo sar šaj te opravdisaras akava nered.”

41 Thaj kana godova phendas mukla e themes te džaltar.

20

O Pavle ande Makedonija thaj ande Grčka

1 Kana e pobuna smirisajli, o Pavle bičhaldas pale učenikurja, thaj ohrabrisarda len, pozdravisajlo lenca thaj đelotar ande Makedonija. 2 Naćhelas kroz godola krajurja thaj ohrabrilas e učenikonen e bute alavenca. Gajda areslo ande Grčka, 3 thaj ačhilo okote trin čhon. A baš kana trubuja te otplovil palpale ande Sirija, ašunda kaj e Židovurja čhutine lešće zamka, pa odlučisarda te boldel pe kroz e Makedonija. 4 A pale leste teljardine o Sopater, e Pirosko čhavo andar e Verija, o Aristarh thaj o Sekund andar o Soluno, o Gaj andar e Derva, o Tihik thaj o Trofim andar e Cikni Azija, thaj o Timotej. 5 Von teljardine majsigo amendar thaj ažućardine men ande Troada. 6 A amen isplovisardam andar e Filipe palo o Prazniko e bikvascošće mangrengo. Pandž đes majposle pridružisajlem lenđe ande Troada thaj okote ačhilam efta đes.

O Pavle po poslednjo drom ande Troada

7 A o prvo đes ando kurko, kana ćidam men pe Gospodnjo večera, o Pavle motholas lenđe. Sar kanisarda thejara o đes te otplovil, propovedilas sa dži ke opaš e rjat. 8 A opre ande soba kaj samas ćidine sas but svetiljke. 9 A varesavo terno čhavo savo akhardolas Evtih bešelas pe pendžera. Sar o Pavle ćerelas dugo svato, les lija e lindri. Kana o suno skroz svladisarda les, vo pelo katar o trito sprato pe phuv, a kana vazdine les vo sas već mulo.

10 O Pavle fuljisto tele, dija koča pašo čhavo, dijale mrtiko thaj phendas: “Na uznemirin tumen, džudo si!”

11 Pale godova lija pe opre, te podelil e Gospodnjo večera thaj halas lenca. Dugo ande rjat još ćerelas lenđe svato sa dok či svanosardas, a askal đelotar. 12 A e terne čhave andine ćhere džude, thaj savora sas utešime.

O Pavle malada e starešinen andar o Efes

13 Amen teljardam anglal e lađicava thaj otplovisardam ando Asos, okotar trubuja te inđaras e Pavle. Vo gajda odredisardas, kaj kamlas te džal korkoro, phujatar. 14 A kana maladilam lesa ando Asos, lijam les ande lađica thaj areslam ande Mitilina. 15 Thejara o đes isplovisardam andar o Mitilina thaj areslam paše pašo otoko Hios. Aver đes areslam dži ko otoko Samosa, a đes pale godova areslam vi ando Milit. 16 Kaj o Pavle odlučisarda te či naćhel kroz o Efes, a či kamlas te zadržil pe ande Cikni Azija kaj siđarelas, te aresel ako si moguće ando Jerusalim dži ko prazniko Pedesetnica.

17 Andar o Milit bičhaldas ando Efes pale khanđirjaće starešine. 18 Kana aviline, phendas lenđe: “Tumen džanen sar trajivas sasti vrjama dok semas tumenca, katar o prvo đes kana areslem ande Cikni Azija. 19 Služisardem e Gospodešće ponizno, ande jasva thaj ande kušnje save aresline man zbog e židovenđe zamke. 20 Nikada či ačhilem te phenav tumenđe sa so si korisno pale tumende thaj te sikavav tumen javno thaj pe tumare ćhera. 21 Upozorivas e Židoven thaj okolen save nas Židovurja te mućen pe katar piro bezeh te obratin pe e Devlešće thaj te paćan ande amaro Gospod o Isus.

22 A akana, ake, zato kaj o Sveto Duho tradel man, džav ando Jerusalim, a so okote ažućarel man či džanav. 23 Samo džanav kaj ande svako gav o Sveto Duho upozorilas thaj phenelas kaj ažućarel man o phanglipe thaj nevolje. 24 Ali manđe ni cara či ačhilo dži ko trajo, samo te završiv mungri trka thaj e služba savi primisardem katar o Gospod Isus – te svedočiv e Bahtali nevimata pale Devlešći milost.

25 Akana, ake, džanav kaj khonik tumendar, maškar save putuisardem thaj phenavas pale Devlesko carstvo, majbut či dićhena man. 26 Zato ađes jasno phenav tumenđe: naj sem došalo ako vareko tumendar propadnil. 27 Kaj či ačhilem te navestiv tumenđe e sasti Devlešći volja. 28 Len sama pe tumende thaj pe sa okola saven o Sveto Duho poverisarda tumenđe pe briga. Tumen sen pastirja, a von si tumaro stado – e Devlešći khanđiri, savja o Del otkupisarda pire rateja. 29 Džanav kaj, pale mande kana me džavatar, maškar tumende avena e opasne ruva save či štedina o stado. 30 Čak vi maškar tumende avena varesave save banđarena o sikavipe te crden e učenikonen pale peste. 31 Zato len tumen sama! Thaj den tumen gođi kaj semas tumenca trin brš thaj neprestalno, đesenca thaj e raćenca, opominjivas tumen ande jasva.

32 A akana dav tumen e Devlešće pe briga, thaj e porukaće pale lešće milosti savi šaj te bajrarel tumen thaj te del tumen nasledstvo maškar sa okola save si posvetime. 33 Nikada či kamlem ande mungro ilo khonikasko rup, sunakaj ili e drze. 34 Vi korkoro džanen, kaj akale mungre vastenca ćeravas bući pale okova so trubul man thaj okolen save sas manca. 35 Ande sa so ćeravas semas tumenđe primer, sar trubun te trudin tumen, thaj te aven ando pomoć okolenđe save si ande nevolje. Sikadem tumen te pamtin so korkoro o Gospod Isus phendas: ‘Maj blagoslovime si te del pe nego te lel pe.’ ”

36 Kana godova phendas, o Pavle dija koča thaj zajedno savorenca pomolisajlo. 37 Askal savora line te roven, te den mrtiko e Pavle thaj čumiden les, 38 majbut sas žalosne zbog godova kaj phendas lenđe kaj majbut či dićhena les. A pale godova otpratisardine les pe lađica.

21

E Pavlesko drom ando Jerusalim

1 Pale godova oprostisajlam lendar, isplovisardam thaj plovisardam vorta dži ko otok Kos, a thejara đes otplovisardam po otok Rodos, a okotar ando gav Patar. 2 Inća arakhlam lađa savi džalas pale Fenikija, dijam ande lađa thaj otplovisardam. 3 Kana dikhlam o Kipar, nakhlam katar amari levo rig thaj teljardam majdur prema e Sirija. Areslam ando than Tiro, kaj okote trubuja katar e lađa te fuljarel pe tele o tereto. 4 Okote arakhlam e učenikonen, thaj ačhilam lenca efta đesa. A von, kroz o Duho phenenas e Pavlešće te na džal ando Jerusalim. 5 Ali kana nakhline e đes save samas okote, ipak đelamtar majdur po drom, a von savora e romnjeca thaj e čhavrenca ispratisardine men dži avri andar o gav. Okote pe obala dijam koča thaj molisajlam. 6 Kana pozdravisajlam jek avrenca, dijam ande lađica, a von boldine pe ćhere.

7 Andar o Tiro nastavisardam e plovidba thaj areslam ande Ptolemaida. Okote pozdravisardam e phralen thaj ačhilam lenca jek đes. 8 Thejara đes đelamtar okotar thaj areslam ande Kesarija. Okote ačhilam ando ćher e Filipesko, savo sas propovedniko e Bahtale nevimatako – jek katar efta manuša saven e vernikurja ando Jerusalim odabirisardine te vodil e briga pale udovice. 9 Les sas štar čheja save nas udajime thaj save prorokuinas.

10 Sar samas okote but đesa, andar e Judeja areslo varesosko proroko savo akhardolas Agav. 11 Vo avilo amende, lija e Pavlesko pojas, thaj phanglas pire vas thaj pire pungre thaj phendas: “Akava phenel o Sveto Duho: ‘Gajda e Židovurja ando Jerusalim phandena e manušes savesko si akava pojas thaj predaina les okolenđe save naj Židovurja ande vas.’ ”

12 Kana ašundam godova počnisardam vi amen thaj vi e manuša kaj trajinas okote te molisaras e Pavle te na džal ando Jerusalim.

13 Askal o Pavle phendas: “Sostar roven thaj phađen mungro ilo? Palo alav e Gospodesko Isusesko me sem spremno na samo te avav phanglo, nego vi te merav ando Jerusalim.”

14 Ali sar či dijas te nagovorisaras les, vazdam e vas thaj phendam: “Nek avel sar o Gospod kamel.”

15 Pale godova spremisajlam thaj đelam ando Jerusalim. 16 Amenca teljardine vi varesave učenikurja andar e Kesarija thaj andine men ando ćher e Mnasonesko andar o Kipar. Vo sas jek katar e prve učenikurja, te avas lešće gosturja.

O Pavle aresel ando Jerusalim

17 Kana areslam ando Jerusalim, e phrala šukar primisardine men. 18 Thejara o đes o Pavle teljarda amenca ko Jakov, kaj sas prisutne vi sa e starešine andar e Jerusalimsko khanđiri. 19 O Pavle pozdravisarda len thaj sa po redo mothodas lenđe sa so o Del ćerda maškar okola save naj Židovurja kroz lešći služba.

20 Kana von godova ašundine, dine slava e Devlešće thaj phendine e Pavlešće: “Dićhes phrala, dešenca milje Židovurja si save paćaine thaj sa revno sledin e Mojsijesko zakono? 21 A pale tute ašundine kaj sa e Židoven save trajin maškar okola kaj naj Židovurja, sikaves te či poštuin e Mojsijesko zakono thaj te na obrezin pire čhavren thaj te na inćaren amare običaja. 22 So akana te ćeras? Von sigurno ašunena kaj avilan, 23 pa zato ćer gajda sar phenas tuće. Amende si štar manuša save zavetuisajle e Devlešće. 24 Le len thaj obredno šlav tut zajedno lenca thaj poćin pale lende o obred te šaj randen pesko šoro. Gajda savora džanena kaj naj čače okova so ašundine pale tute, nego kaj vi tu korkoro inćares e Mojsijesko Zakon thaj trajis prema leste. 25 A pale okola manuša save naj Židovurja, a save postanisardine vernikurja, amen lenđe bičhaldam akaja amari odluka: te na han habe savo si žrtvujime e idolenđe, te na han rat thaj mas e mule životinjengo thaj te na ćeren bludo.”

O Pavle si astardo

26 Thejara o đes o Pavle lijas okole manušen, pa zajedno lenca izvršisarda o obredno šilaipe. Askal dijas ando Hramo te mothol kana inkljena e obredne đesa palo šilaipe thaj kana avena prinesime e žrtve pale savorende lendar.

27 Kana akala efta đesa skoro nakhline, varesave Židovurja andar e Cikni Azija dikhline e Pavle ando Hramo, vazdine e themes pe leste thaj astardine les.

28 Čhonas muj: “Manušalen andar o Izrael, pomognin! Akava si okova kaj posvuda sikavel sa e manušen protiv amaro them, protiv amaro zakon thaj protiv akava than! Čak vi okolen save nas Židovurja anda andre ando Hramo thaj gajda poganil akava than!”

29 Akava phendine kaj majsigo, dikhline e Trofime andar o Efes e Pavlesa ando gav thaj gndinas kaj o Pavle anda les andre ando Hramo.

30 O sasto gav vazda pe thaj o them prastaja katar sa e riga. Astardine e Pavle thaj crdine les avri andar o Hramo. A o vudar odma phandadilo. 31 Dok von kamenas te mudaren e Pavle, aresli e poruka e šerutne zapovednikošće pe rimsko četa kaj o sasto Jerusalim si ande buna. 32 O zapovedniko odma lijas e vojnikonen thaj e kapetanen thaj prastaja dži lende. Kana e Židovurja dikhline e zapovedniko thaj e vojnikonen, či marenas majbut e Pavle.

33 O zapovedniko avilo ko Pavle, astarda les thaj zapovedisardas te phanden les ande duj lancurja. Askal phučla ko si vo thaj so ćerda. 34 A varesave manuša andar e gomila čhonas muj jek, a aver vareso dujto. Sar o zapovedniko našti khanči katar e bari buka te saznajil, naredisarda te inđaren e Pavle ande kasarna. 35 Kana o Pavle areslo dži ke stepenice, o them sas gajda nasilno kaj e vojnikurja moraš te inđarenas e Pavle. 36 O silno them džalas pale lende thaj čholas muj: “Mudar les!”

O Pavle propovedil e bute themešće

37 Kana trubuja te inđaren e Pavle ande kasarna, vo phučla e zapovedniko: “Tromav vareso te phenav tuće?”

O zapovedniko phučla les: “Zar tu džanes grčki? 38 Te naj san tu askal okova Egipćano savo majsigo varesavi vrjama vazda pobuna thaj inđarda pesa ande pustinja štar milje manušen save inđarenas čhurja?”

39 O Pavle phendas lešće. “Me sem Židovo andar o Tarso, građanino sem e pindžarde gavesko ande Kilikija. Moliv tut, muk man te phenav vareso e themešće.”

40 Kana o zapovedniko mukla les te ćerel svato, o Pavle askal ačhilo pe stepenice, dijas znako e vastesa kaj kamel te ćerel svato thaj nastanisarda tišina. Vo askal lija te mothol lenđe pe židovsko čhib:

22

1 “Phralalen thaj dadalen, ašunen akana so si man te phenav tumenđe ande mungri odbrana.”

2 Kana ašundine kaj ćerel lenđe svato pe židovsko čhib, sas još majbari tišina.

Askal o Pavle phendas: 3 “Me sem Židovo. Bijando sem ando Tarso ande Kilikija, ali barjilem akate ande akava gav. Semas e Gamalilesko učeniko thaj vo tačno sikada man o zakon amare pradadengo. Saste ileja služisardem e Devlešće sago vi tumen ađes. 4 Progonivas thaj mudaravas okolen save sledinas akava Drom, astaravas e manušen thaj e manušnjen thaj čhavas len ande tamnica. 5 Pale godova šaj te posvedočin vi e šorvale rašaja thaj sa e starešine. Lendar dobisardem o lil pale phral ando Damask, thaj teljardem te okolen save sas okote anav phanglen ande lancurja ando Jerusalim te aven kaznime.

O Pavle ćerel svato sar paćaja ando Isus

(Dap 9,1–19; 26,12–18)

6 Dok putuivas thaj semas već paše te dav ando Damask, varekaj katar o mismeri katar jekhvar obasjaisarda man o zuralo svetlost andar o nebo.

7 Pelem pe phuv thaj ašundem o glaso savo phenelas manđe: ‘Savle, Savle, sostar progonis man?’

8 A me phučlem: ‘Ko san tu Gospode?’, a o glaso phendas manđe: ‘Me sem o Isus andar o Nazaret saves tu progonis.’

9 E manuša save sas manca dikhline o svetlo, ali či haćardine o glaso okolesko savo motholas.

10 A me phučlem: ‘So trubul te ćerav, Gospode?’ A o Gospod phendas manđe: ‘Ušti thaj teljar ando Damask. Okote phenela pe tuće so si tuće odredime te ćeres.’

11 Katar o baro svetlo korajlem thaj okola save sas manca inđarenas man palo vas, pa gajda dijam ando Damask.

12 Okote sas varesavo pobožno manuš savo akhardolas Ananija. Vo verno inćarelas o Zakon thaj sas po lačho glaso maškar e Židovurja save trajinas okote. 13 Vo avilo dži mande, ačhilo thaj phendas: ‘Phrala Savle, dik!’ A me isto časo dikhlem pe leste thaj šaj dikhlem les.

14 O Ananija phendas manđe: ‘O Del amare pradadengo majanglal losarda tut te pindžares lešći volja, te dićhes e Pravedniko thaj te ašunes o glaso andar lesko muj. 15 Kaj, tu angle savorende svedočija pale leste thaj pale okova so dikhlan thaj ašundan. 16 A akana, so ažućares? Ušti thaj bol tut, thaj thov ćire bezeha gajda kaj akhareja lesko alav.’

17 Kana bolde man ando Jerusalim thaj molisajlem ando Hramo, sas man vizija. 18 Dikhlem e Isuse sar phenel manđe: ‘Siđar, odma thaj džatar andar o Jerusalim, kaj o them akate či prihvatila okova so kames te phenes lenđe pale mande.’

19 A me phendem: ‘Gospode, von džanen kaj čhudavas ande tamnica thaj kaj maravas pe sinagoge okolen save paćanas ande tute. 20 A kana čhordolas o rat ćire svedokosko e Stefanesko, vi me ačhavas okote, odobrisardem godova thaj lavas sama pe drze okolenđe save mudarenas les.’

21 A vo phendas manđe: ‘Dža, kaj bičhalava tut dur maškar okola save naj Židovurja.’ ”

O Pavle phendas kaj si rimsko državljanin

22 E Židovurja čhonas kan ko Pavle sa dži ke akala alava, a askal čhutine muj: “Istrebi kasaves katar e phuv! Godova či zaslužil te trajil!”

23 Gajda dok čhonas muj, čhudenas pestar e ogrtača thaj čhudenas o praho ando vazduh. 24 A o zapovedniko naredisarda te e Pavle inđaren ande kasarna te bičuin les, sar saznaisardasas sostar e Židovurja gaći čhonas muj pe leste.

25 A kana pašljardine les thaj phangline les e haravljenca te bičuin les, o Pavle phučlas e kapetano savo sas okote: “Dali troman te bičuin okole savo si rimsko državljanin, a či ni sudisardine lešće?”

26 Kana o kapetano godova ašundas, avilo dži ko zapovedniko thaj phendas lešće: “So ćeres godova? Pa akava manuš si rimsko državljanin!”

27 O zapovedniko nakhlo dži ko Pavle thaj phučla les: “Phen manđe, dali san tu čače rimsko državljanin?”

A o Pavle phendas: “Sem.”

28 Askal o zapovedniko phendas: “Me but love dijem te dobiv rimsko državljanstvo.”

A o Pavle pe godova phendas: “A me lesa bijandilem.”

29 A e vojnikurja, save spremisajle te bičuin e Pavle odma crdine pe lestar. A o zapovedniko zato kaj phangla e Pavle zurale darajlo kana ašundas kaj si o Pavle rimsko državljanin.

O Pavle anglo Baro veće

30 Thejara o đes o zapovedniko oslobodisarda e Pavle, a pošto kamlas pouzdano te ašunel sostar e Židovurja optužin e Pavle, naredisarda e šorvale rašajenđe thaj savorenđe andar o Baro veće te sastanin pe. Askal inkalda e Pavle angle lende.

23

1 O Pavle dikhla pe manuša andar o Baro veće thaj phendas: “Phralalen, me sa dži ađes trajivas anglo Del ande čisto savest.”

2 Pe godova o Baro rašaj o Ananija naredisarda okolenđe save ačhenas paše leste te den les dab prekal o muj.

3 A o Pavle phendas lešće: “Tut o Del dela dab, kaj san dvolično, okrečime zidona! Tu bešes akate te sudis manđe po Zakono, a protivno e zakonešće des naredba te den man dab!”

4 A okola kaj sas prisutne okote phendine: “Sar tromas te kudis e Devlešće bare rašajes!”

5 A o Pavle phendas. “Či džanglem, phralalen, kaj si vo o baro rašaj. Kaj ando Sveto lil ačhel ramome: ‘Na motho bilačhipe palo poglavari ćire themesko.’ ”

6 Sar o Pavle džanelas kaj si varesave manuša andar o Baro veće sadukeja, a aver fariseja, vo čhuta muj: “Phralalen! Me sem fariseji thaj potomko sem e farisejengo! Akate sudil pe manđe andar godova kaj si man nada ando uštipe andar e mule.”

7 Thaj kana godova phendas, avilo dži ke čingara maškar e fariseja thaj maškar e sadukeja, gajda kaj o ćidino them podelisajlo. 8 E sadukeja inćaren kaj naj uštipe andar e mule, niti anđelurja niti duho, a e fariseja paćan ande sa godova.

9 Gajda avilo dži ko baro rknjipe, a varesave učitelja e Mojsiješće zakonestar save sas andar e farisejenđi stranka uštile thaj zurale usprotivisajle gajda kaj, mothonas: “Či arakhas kaj akava manuš ćerda nisosko bilačhipe. Kaj so te motholas lešće o duho ili o anđelo?”

10 E čingar maškar lende sas gajda zurali kaj o zapovedniko daralas te na pharaven e Pavle pe kotora. Andar godova naredisarda e vojnikonenđe te pe sila len e Pavle katar o them thaj te inđaren les ande kasarna.

11 Aver rjat o Gospod ačhilo anglo Pavle thaj phendas lešće: “Av zuralo. Kaj sar pale mande svedočisardan ando Jerusalim, gajda trubul te svedočis vi ando Rimo!”

Zavera protiv o Pavle

12 Kana đesajlo, e Židovurja ćerdine zavera thaj dine pe solah kaj či hana ni pijena dok či mudaren e Pavle. 13 A sas majbut katar štarvardeš džene okola save ćerdine e zavera.

14 Von đele ke šorvale rašaja thaj ke starešine thaj phendine: “Zurale halam solah kaj khanči či čhasa ando muj dok či mudaras e Pavle. 15 Zato tumen akana e manušenca andar o Baro veće, manđen katar o zapovedniko te palem anen e Pavle tumende. Phenen kaj kamen majlačhe te phučen les pale godova so ćerel. A amen mudarasa les po drom dži akaring.”

16 Ali e Pavlešće phejako čhavo ašundas pale akaja zavera thaj đelo ande kasarna te godova mothol e Pavlešće.

17 O Pavle akhardas jećhe kapetano thaj phendas lešće: “Inđar akale terne ko zapovedniko, kaj sile vareso te mothol lešće.”

18 O kapetano lija thaj inđarda les ko zapovedniko thaj phendas: “O Pavle kaj si phanglo akhardas man thaj phendas te akale terne manušes anav tute, kaj si les vareso te phenel tuće.”

19 O zapovedniko lija les palo vas, inđarda les pe rig thaj phučla les: “So si tut te mothos manđe?”

20 Vo phendas: “E Židovurja dogovorisajle te zamolin tut pale thejara te palem anes e Pavle ando Baro veće, sago izgovor kaj kamen majlačhe te ašunen pale lesko slučaj. 21 Na de te hohaven tut, kaj si majbut katar štarvardeš manuša save garade ažućaren les. Dine pes solah kaj či hana niti pijena dok či mudaren les. Već si spremne, samo ažućaren te tu pristanis.”

22 O zapovedniko askal mukla e terne te džaltar thaj zapovedisardas lešće: “Khonikašće na phen kaj akava phendan manđe.”

Bičhalen e Pavle ande Kesarija

23 Askal akhardas duj kapetanen thaj phendas: “Pripremin duj šela vojnikonen, thaj eftavardeš manušen pe grasta thaj duj šela manušen e kopljenca, te arjat ande inja saturja teljaren ande Kesarija. 24 Palo Pavle pripremin e životinjen pe save jašila thaj inđaren les ko upravniko Feliks džude thaj saste.”

25 Askal ramosarda lil palo upravniko ande savo ramolas:

26 “Katar o Klaudije Lisija, e poštuime upravnikošće e Feliksošće, pozdrav.

27 Akale manušes astardine e Židovurja thaj kamline te mudaren les, ali kana ašundem kaj si vo rimsko državljano avilem mungre vojnikonenca thaj spasisardem les. 28 Andem les askal anglo Baro veće te ašunav pale soste si došalo. 29 Arakhlem kaj došaren les pale vareso so naj muklo ande lengo zakono thaj kaj naj došalo pale khanči andar soste trubujasas te avel mudardo ili čhutino ando phanglipe. 30 A kana ašundem kaj si protiv leste ćerdine zavera, odma bičhaldem les tute. A okolenđe kaj prnas les phendem te angle tute inkalen pale soste prn les.”

31 Askal e vojnikurja ćerdine sago kaj sas lenđe zapovedime. Line e Pavle thaj raćava inđardine les ando gav Antipatrida. 32 A thejara đes mukline e manušen pe grasta te džan lesa majdur, a von boldine pe ande kasarna. 33 Kana aresline ande Kesarija, dine e upravnikošće o lil thaj andine e Pavle angle leste. 34 O upravniko čitosarda o lil thaj phučlas e Pavle andar savi si pokrajina.

Kana ašunda kaj si andar e Kilikija, 35 phendas: “Čhava kan tut thaj odlučiva kana aresena okola save prn tut.” Askal dija naredba te o Pavle avel tale straža ande Irodešći palata.

24

O Pavle anglo Feliks

1 Pandž đes pale godova, ande Kesarija areslo o šorvalo rašaj Ananija varesave starešinenca thaj e advokatosa savo akhardolas Tertul. Von inkaldine anglo upravniko pire optužbe protiv o Pavle.

2 Kana akhardine e Pavle te del andre, o Tertul počnisarda te optužil les, e alavenca: “Poštuime Feliks, zahvalne sam tuće, kaj amen uživis ando miro, a ćiri briga palo them andas lačhipe e themešće. 3 Amen godova, pe svako način thaj pe svako than priznaisaras ande bari zahvalnost. 4 Ali te či majbut dosadisarav tuće, moliv tut te ande ćiro lačhipe čhos cara kan amende.

5 Utvrdisardam, kaj akava manuš ćerel amenđe bare nevolje. Vazdel e pobuna maškar e Židovurja ando sasto carstvo thaj vođa si ande nazaretsko sektako. 6 Kamlas te oskrnavil čak vi amaro Hramo, ali astardam les. 7 [Ali avilo o zapovedniko Lisija e bare vojskasa thaj e silava otmisarda les amendar.] 8 Ako phučes les, vi korkoro šaj saznais lestar sa pale soste amen optužisaras les.”

9 A vi e Židovurja složisajle lešće alavenca. Tvrdinas kaj si čače sa so phendas o Tertul.

10 Kana o upravniko dija znako e Pavle te ćerel svato, o Pavle phendas: “Džanav kaj san već but brš sudco akale themesko, zato e mirno dušava inkalav mungri odbrana. 11 Šaj proveris kaj naj majbut katar dešuduj đes sar areslem ando Jerusalim te pokloniman e Devlešće. 12 Či arakhline man nikada kaj prepiriv man ando Hramo, niti kaj buniv e theme ande sinagoge ili ando gav. 13 Akala manuša našti dokažin godova pale soste akana prn man. 14 Ali, akava priznajiv tuće: me služiv e Devlešće savešće služinas amare pradada thaj slediv o Drom, saves okola save prn man akharen sekta. Paćav ande sa so ramol ando Mojsijesko Zakon thaj ande proročke knjige. 15 Vi man si nada ando Del, isto sago vi len – kaj avela uštipe andar e mule pale okola savi si pravedne thaj vi pale nepravedne. 16 Zato uvek trudiv man te avel man čisto savest anglo Del thaj anglo them.

17 Već bršenca naj semas ando Jerusalim, a akana avilem te mungre themešće anav pomoć pale čore thaj te prinesiv žrtve e Devlešće. 18 Dok godova ćeravas arakhline man ando Hramo, thaj askal semas obredno čisto, ali okote nas ćidino o them niti sas buka. 19 Godova sas varesave Židovurja andar e Cikni Azija, pa vi von trubujine te aven akate te svedočin angle tute thaj optužin man, ako si len vareso protiv mande. 20 Ili, neka akala akate korkoro phenen savi doš arakhline pe mande kana ačhavas anglo Baro veće, 21 osim ako godova naj zbog godova kaj čhutem muj dok ačhavas maškar lende: ‘Tumen ađes sudin manđe zato kaj paćav ando uštipe andar e mule!’ ”

22 Pe godova o Feliks, savo sas lačhe obavestime palo Drom, odgodisarda o saslušanje thaj phendas lenđe: “Kana avela o zapovedniko Lisija, rešiva tumaro slučaj.”

23 Askal naredisarda e kapetanošće te len sama po Pavle ando phanglipe, ali te den les varesavi sloboda thaj te či branin khonikašće katar lešće te vodin e briga pale leste.

24 A pale varesave đesa majposle avilo o Feliks pire romnjava e Drusilava, savi sas Židovka. Naredisarda e vojnikonenđe te anen lešće e Pavle thaj čhuta leste kan sar ćerelas svato palo paćipe ando Isus Hristo. 25 A askal o Pavle počnisarda te ćerel svato pale pravednost, uzdržljivost, thaj palo sudo savo avel. O Feliks darajlo thaj phendas: “Akana šaj džastar, a kana avela man majbut vrjama, bičhalava pale tute.”

26 A uz godova nadisajlo kaj o Pavle dela les love pa zato često akharelas les thaj ćerelas lesa svato.

27 Nakhline duj brš, a e Felikse po than e upravnikosko nasledisardas o Porkije Fest. A pošto kamlas te ugodil e Židovenđe, o Feliks mukla e Pavle ando phanglipe.

25

O Pavle branil pe anglo Fest

1 Trin đesa nakon so o Fest avilo ande pokrajina, đelotar andar e Kesarija ando Jerusalim. 2 Okote e šorvale rašaja thaj e židovske starešine inkaldine lešće pire optužbe protiv o Pavle thaj zamolisardine les 3 te ćerel lenđe usluga thaj te e Pavle premestil ando Jerusalim – pošto ćerdine zaseda po drom te mudaren les.

4 Ali o Fest phendas kaj e Pavle inćaren phandade ande Kesarija thaj kaj vi vo uskoro džala inća.

5 Askal phendas: “Neka varesave katar tumare vođe teljaren manca thaj neka prn godole manušes te si pale varesoste došalo.”

6 Nakon so o Fest ačhilo lende varekaj katar ohto ili deš đesa, đelo ande Kesarija. Već thejara đes bešlo pe sudačko stolica thaj zapovedisarda te anen e Pavle. 7 Kana o Pavle dija andre, e židovske vođe andar o Jerusalim ačhile oko leste thaj inkalenas protiv leste but phare optužbe save našti dokažinas.

8 A o Pavle agajda branilas pe: “Či ćerdem khanči so si protiv o židovsko Zakono, niti protiv o Hramo, niti protiv o caro.”

9 Pe godova o Fest, pošto kamlas te ugodil e Židovenđe, phučlas e Pavle: “Dali kames te džas ando Jerusalim, te okote sudil pe tuće angle mande?”

10 A o Pavle phendas: “Me ačhav anglo Cezaresko sudo thaj akate trubul te sudil pe manđe. E Židovenđe či ćerdem nisosko bilačhipe, sago kaj vi korkoro lačhe džanes. 11 Te sem vareso došalo ili te ćerdem vareso so zaslužil te avav mudardo, či našav katar godova. Ali te akava so čhon pe mande naj čačipe, khonik našti del man lende po sudo. Mangav te sudil pe manđe anglo Cezar!”

12 Pošto ćerda svato pire savetnikonenca, o Fest phendas lešće: “Manglan te sudil pe tuće anglo Cezar, ko Cezar vi džaja.”

O Pavle anglo caro Agripa

13 Varekazom đesa majkasnije avilo ande Kesarija o caro Agripa thaj e Vernika te posetin e Feste.

14 Sar ačhile okote majbut đesa, o Fest phučla e caro te del les savet palo Pavle: “Akate si jek manuš saves o Feliks ačhada ando phanglipe. 15 Kana semas ando Jerusalim, e šorvale rašaja thaj e židovske starešine čhutine optužbe protiv leste thaj manđenas te avel osudime. 16 Me phendem lenđe kaj e Rimljanen naj običaj te izručin varekas majsigo nego so sudin lešće. O prme manuš majsigo trubul te suočil pe okolenca save prnas les thaj te dobil prilika te branil pe katar e optužbe. 17 Zato či gndivas man kana avile akaringal manca, nego odma thejara đes bešlem pe sudačko stolica thaj naredisardem te anen godole manušes. 18 Kana e manuša kaj prnas les uštile te ćeren svato, či prnas les pale nisosko bilačhipe, sago kaj me ažućaravas. 19 Nego tradenas pe lesa pale lenđi vlastito religija thaj pale varesosko Isus savo mulo, ali pale savo o Pavle tvrdil kaj si džudo. 20 Sar me semas hasardo ande kasavi rasprava, phučlem les, dali kamel te džal ando Jerusalim te okote sudil pe lešće pale godova. 21 Ali sar o Pavle kamla te ačhel ando phanglipe dok či odlučil amaro veličanstveno Cezar, naredisardem te inćaren les ando phanglipe dok či bičhalav les ko Cezar.”

22 Askal o Agripa phendas e Festošće: “Kamlemas vi me te ašunav godole manušes.”

A akava phendas: “Thejara ašuneja les.”

23 Thejara đes o Agripa thaj e Vernika avile ando baro raskoš zajedno e zapovednikonenca thaj e gavešće ugledne manušenca, dine ande sala, a o Fest naredisarda te anen e Pavle.

24 Askal o Fest phendas: “Caro Agripa, thaj savora tumen save sen akate, dićhen akale manušes! Zbog leste aviline mande sa e Židovurja ando Jerusalim thaj vi akatar thaj rknjimava mothonas kaj vo či trubul majbut te trajil. 25 Ali me či arakhlem kaj vo ćerda vareso so zaslužil smrto. Ali sar vo korkoro manglas te sudil pe lešće anglo Cezar, odlučisardem te bičhalav les ando Rimo. 26 Ali naj man khanči odredime te ramov pale leste e Cezarošće, zato andem les angle tumende, a posebno angle tute carona Agripa, te avel man posle akaja istraga so te ramov. 27 Gndiv, kaj naj razumno te bičhalel pe o phanglo manuš ko Cezar, a te či ramol pe so si lešći doš.”

26

O Pavle branil pe anglo caro Agripa

1 Askal o Agripa phendas e Pavlešće: “Muklino si tuće te ćeres svato ande ćiri odbrana.”

O Pavle vazda piro vas thaj phendas: 2 “Carona Agripa, inćarav man kaj sem bahtalo kaj ađes angle tute braniva man katar sa okova pale soste e Židovurja prn man, 3 a majbut pale godova kaj tu pindžares sa e židovske običaja thaj okova ande soste naj složne. Zato moliv tut te strpljivo čhos kan mande!

4 Sa e Židovurja lačhe džanen mungro trajo, sar trajivas katar mungro majrano ternipe maškar mungro them thaj ando Jerusalim. 5 Katar dumut pindžaren man thaj ako kamen, šaj te svedočin kaj sago farisejo trajivas pe majstrože pravilurja ande amaro paćipe. 6 A akana sudin manđe zato kaj nadiv man kaj o Del pherela piro obećanje savo dija amare pradadenđe. 7 Amare dešuduj plemenurja, nadin pe kaj o Del pherela o obećanje thaj pale godova predano služin e Devlešće o đes thaj e rjat. Pale godoja isto nada, carona, e Židovurja prn man! 8 Sostar smatrin nemoguće kaj o Del vazdel e manušen andar e mule?

9 Vi me gndisardem kaj sa e silenca trubul te boriv man protiv okola save sledin e Isuse andar o Nazaret. 10 Ake so ćeravas ando Jerusalim kana dobisardem vlast katar e šorvale rašaja: but e Devlešće svete manušen čhudavas ande tamnica. A kana mudarenas len, me godova odobrivas. 11 Thaj pe sa e sinagoge često mučivas len thaj gajda tradavas len te hulin po Isus. Gaći semas holjariko pe lende kaj progonivas len čak vi pe aver gava.”

O Pavle mothol sar malada e Isuse

(Dap 9,1–19; 22,6–16)

12 “Gajda me kana dobisardem vlast thaj odobrenje katar e šorvale rašaja đelem ando Damask. 13 Kana varekaj katar o mismeri, carona, dok putuivas, dikhlem svetlo andar o nebo, savo sas majzuralo katar o kham, pa obasjaisarda man thaj okolen save džanas manca. 14 Savora pelam pe phuv, a me ašundem o glaso savo pe židovsko čhib phendas: ‘Savle, Savle, sostar progonis man? Samo korkoro tuće anes šteta dok boris tut protiv mande.’

15 Me phučlem: ‘Ko san tu, Gospode?’

A o Gospod phendas manđe: ‘Me sem o Isus saves tu progonis. 16 Ali ušti, vazde tu pe pungre! Sikadilem tuće te aves mungro sluga thaj mungro svedoko. Ćereja svato pale okova so dikhlan thaj pale okova so sikavava tuće. 17 Me izbaviva tut katar ćiro židovsko them thaj vi katar okola save naj Židovurja, savenđe bičhalav tut. 18 Tu putreja lenđe jakha, thaj boldeja len katar e tama karingal o svetlo, katar e sotonsko vlast karingal o Del thaj po paćipe ande mande primin jartipe pale pire bezeha thaj o nasledstvo maškar e svete.’

19 Zato, carona Agripa, naj semas bi paćivalo okolešće so dikhlem andar o nebo. 20 Nego prvo propovedivas okolenđe ando Damask, askal ando Jerusalim, thaj pe sasti Judeja, a vi okolenđe save naj Židovurja, kaj trubun te pokajin pe thaj te bolden pe ko o Del thaj te ćeren e dela save dokažina kaj pokajisajle.

21 Zbog godova e Židovurja astardine man ando Hramo thaj line te mudaren man. 22 Ali o Del pomognisarda manđe thaj pomožil manđe sa dži ađes ađeste. Gajda ake akana, ačhav akate thaj svedočiv savorenđe pale okova so dikhlem. Či phenav khanči nevo, nego okova so e Prorokurja thaj o Mojsije phendine kaj avela: 23 kaj o Hristo patila thaj kaj avela prvo savo uštela andar e mule, thaj navestila o svetlo e Židovenđe thaj vi okolenđe save naj Židovurja.”

24 Dok o Pavle gajda phenelas ande piri odbrana, o Fest čutas muj: “Pavle, tu san dilo! Dilajlan katar o baro džanglipe.”

25 O Pavle phendas: “Naj sem dilo, poštuime Feste, nego phenav okova so si čače thaj razumno. 26 O caro Agripa si lačhe uputime ande gadava thaj lešće šaj phenav slobodno. Či paćav kaj si lešće bilo so katar akava bi džanglo, kaj godova či dogodisajlo varekaj ande varesavo garado ćoško e phuvjako. 27 Carona Agripa, dali paćas ande okova so phendine e prorokurja? Me džanav kaj paćas.”

28 Askal o Agripa phendas e Pavlešće: “Još cara thaj ubedija man te avav hršćano!”

29 A o Pavle phendas lešće: “Još cara ili but, me molima e Devlešće te na samo tu nego vi savora akala save ađes ašunen man aven sago vi me, samo bi akala okurja!”

30 Pe godova o caro uštilo, a lesa vi o upravniko, Vernika thaj okola save bešenas lesa. 31 Dok inkljenas avri, počnisardine te phenen jek avrešće: “Akava manuš či ćerda khanči so zaslužil smrto ili phanglipe.”

32 A o Agripa phendas e Festešće: “Akava manuš već šaj avilosas oslobodime te či manglasas te sudil pe lešće anglo Cezar.”

27

O Pavle plovil ando Rimo

1 Kana sas odlučime te otplovisaras ande Italija, e Pavle thaj aver manušen andar o phanglipe predaisardine ko kapetano pe Cezarošći četa, savo akhardolas Julije. 2 Dijam ande jek lađa andar o gav Adramiteja, savi džalas dži ke cikne azijske thana ando primorje thaj otplovisardam. Amenca sas vi o Aristarh, o Makedonco andar o Soluno. 3 Thejara đes avilam ando Sidon, a o kapetano Julije, sago manuš postupilas e Pavlesa, mukla les te džal dži ke pire drugarja te pobrininpe pale okova so trubulas les.

4 Kana đelam okotar, plovisardam severno uz o Kipar maškar o ostrvo thaj o kopno kaj phurdelas e protivno balval te avas zaštitime. 5 Preplovisardam o more uz e obala Kilikija thaj Pamfilija thaj areslam ando gav Mira Likijsko. 6 Okote o kapetano arakhlas jek lađa andar e Aleksandrija savi džalas ande Italija, gajda kaj dijam ande godoja lađa.

7 But đesa plovisardam zurale sporo thaj jedva areslam paše dži ko than Knid. Pošto e balval či delas amen te plovisaras majdur, zato plovisardam e južno Kritaće rigava te štitil men katar e balval dži ko than Salmona. 8 Phares plovisardam uz e obala, areslam dži ke varesavo than savo akhardolas “Lačhe pristaništa”, paše ko than Laseja.

9 But vrjama sas hasardi, a e plovidba postanisardas opasno, a vi o židovsko posto sas već gata, pa o Pavle upozorisarda len:

10 “Manušalen, dikhav kaj e plovidba avela opasno thaj pe bari šteta – na samo palo tereto thaj pale lađa, nego vi pale amare trajurja.”

11 Ali o kapetano majbut paćalas e manušešće savo tradelas e lađa thaj kolešće kašći sas e lađa, nego e Pavlešće. 12 Pošto e luka nas lačhi te ačhel pe okote prekal o ivend, majbut džene odlučisardine te otplovisaras okotar dži ko Feniks te avilo moguće thaj te okote ačhel pe prekal o ivend. O Feniks si luka pe Krita, savi dićhel karing o jugozapad thaj karing o severozapad.

E oluja po more

13 Kana phurdas e cikni južno balval, pelo lenđe pe gođi kaj avela lenđe gajda sago kaj kamenas, vazdine o sidro thaj plovinas uz e obala Krita. 14 Ali či nakhlo but katar godova, kana ačhili te phurdel katar o ostrvo e olujno balval akhardi severoistočnjak. 15 Astardas e lađa, savi našti oduprisajli gajda kaj muklam te inđarel men e balval. 16 Dok plovisardam uz varesavo cikno ostrvo savo akhardolas Klauda te avas zaštitime katar e balval, e phare mukava astardam o čamco savo crdam pale amende. 17 Kana vazdine o čamco, e šolenca učvrstisardine e lađa te na rspil pe. Daranas te na zaglavin pes ando plitko paj pe Sirta zato mukline o cikno sidro thaj e balval inđarelas len majdur.

18 Sar astarda men e bari oluja, thejara đes ačhile te čhuden o tereto katar e lađa te avel e lađa majloći, 19 a o trito đes čhudine čak vi e oprema. 20 Sar o kham thaj e čerenja či sikadonas but đesa, a e oluja marelas e lađa, hasardam svako nada kaj spasisarasa men.

21 A sar već dugo khonik khanči či hala, o Pavle ačhilo angle lende thaj phendas: “Manušalen, trubujine te čhon kan mande thaj te na isplovin katar e Krita. Askal či avilosas tumen akaja nevolja thaj šteta. 22 Ali vi akana phenav tumenđe te na daran, kaj khonik tumendar či hasarela pesko trajo, samo e lađa avela uništime. 23 Araći pe rjat sikadilo manđe o anđelo e Devlesko kašće pripadiv thaj kašće služiv, 24 thaj phendas manđe: ‘Na dara, Pavle. Tu trubus te ačhes anglo Cezar. Thaj ake, o Del obećisarda tuće kaj zbog tute spasila savoren save plovin tusa.’ 25 Andar godova, na te daran, manušalen, kaj paćav e Devlešće kaj avela sago kaj sas manđe mothodo. 26 Samo trubul te zaglavi men ando plitko paj pe varesavo ostrvo.”

O Pavle doživil brodolom

27 Mukhla pes e dešu štarto rjat, a e balval inđarelas men još e Sredozemno moreja, a varekaj katar e opaš e rjat e mornarja gndinas kaj si o kopno paše. 28 Izmerisardine kozom sas o paj handuk e šoleja pe savo sas phanglo o tego. Izmerisardine kaj sas o paj handuk trijanda thaj efta meterja. Cara majposle palem izmerisardine e handuk thaj o paj sas handuk biš thaj ohto meterja. 29 Sar daranas te na pekas ande podvodne stene, čhudine štar sidrurja ando paj katar e paluni rig e lađaći thaj molisajlam te đesavol.

30 E mornarja kamenas te našen, gajda kaj mukline o čamco ando paj thaj ćerenas pešće muj kaj moraš te mućen e sidrurja vi katar e angluni rig e lađaći. 31 Ali o Pavle phendas e kapetanošće thaj e vojnikonenđe: “Ako akala manuša či ačhen pe lađica, tumen či spasina tumen!”

32 Pe godova e vojnikurja čhindine o šolo thaj mukline te o čamco perel ando paj.

33 Kana počnisarda te đesavol, o Pavle motholas savorenđe te len te han vareso. Phenelas: “Ađes si dešuštarto đes sar ažućaren ande neizvesnost bi habesko, thaj khanči či čhutine ando muj. 34 Akana moliv tumen te han vareso kaj si godova pale tumaro lačhipe. A nijećešće tumendar či perela ni bal katar o šoro.”

35 Sar akava phendas, lijas o mangro thaj angle lende zahvalisarda e Devlešće, phagla thaj lijas te hal. 36 Savora sas ohrabrime thaj line te han. 37 A pe lađa sas ukupno duj šela thaj eftavardeš thaj šov manuša. 38 Kana čaljile ačhile te loćaren e lađa, gajda kaj čhudenas o điv ando more.

39 Kana đesajlo, či pindžardine o kopno, ali dikhline varesavo zaliv e pristupačno obalava thaj kamenas te avilo moguće, okote te uplovin e lađava. 40 Putardine e šole katar e sidrurja te peren ando more thaj ande isto vrjama mukline e kormilurja ando paj te šaj upravin e lađasa. Askal vazdine o angluno jedro karingal e balval thaj teljardine karingal e obala. 41 Ali e lađa dija dab ando pesko kaj sas o cikno paj thaj ačhili. O angluno deo e lađako zaglavisajlo thaj našti pomaknilaspe, dok o paluno deo e lađako phađolas e zurale talasendar.

42 Askal e vojnikurja kamenas te mudaren e phangle manušen, te na varesavo lijasas te plivil thaj našel. 43 Ali o kapetano kamlas te spasil e Pavle thaj či mukla te ćeren godova. Naredisarda te prvo okola manuša save džanenas te plivin huten ando paj thaj inkljen pe obala, 44 a aver manuša neka plutin pe phalja ili pe vareso aver so ačhilo katar e lađa. Gajda savora džude aresline pe phuv.

28

O Pavle pe Malta

1 Kana gajda spasisajlam, saznaisardam, kaj godova ostrvo akhardol Malta. 2 E manuša save trajinas okote sas neobično ljubazne prema amende. Astardine e jag thaj primisardine men oko late, kaj delas o bršnd thaj sas šil. 3 O Pavle ćida naramko šuće krandže thaj čhuta len pe jag, ali katar jekhvar zbog o tatipe andar e krandže inkljisto o sap thaj astarda pe pale lešće vas.

4 Kana okola save trajinas okote dikhline sar o sap visil pe Pavlesko vas, phendine: “Akava manuš si sigurno ubica. Spasisajlo katar o more, ali e božica savi akhardolas Pravda či del les te trajil.”

5 A o Pavle ćhinosarda e sape katar piro vas ande jag, thaj nas lešće khanči. 6 A e manuša ažućarenas te šuljola ili te katar jekhar perel tele mulo. Kana pale lungo vrjama sar ažućarenas, dikhline kaj khanči neobično či dogodisajlo lešće, predomislisajle thaj počnisardine te phenen kaj si vo del.

7 A paše godova than sas o imanje savo sas katar o poglavari godole ostrvosko savo akhardolas Publije. Vo primisarda men ande piro ćher thaj trin đes ljubazno ugostisarda men. 8 A e Publijesko dad pašljolas, kaj mučilas les e groznica thaj e dizenterija. O Pavle dijas andre, čhuta pire vas pe leste thaj pomolisajlo, thaj o manuš sastilo. 9 Pale godova avenas vi e aver nasvale manuša save trajinas pe godova ostrvo thaj sastonas. 10 Zato sikadine amenđe bari čast, a kana teljardam te džastar, čhutine amenđe ande lađa sa so trubulamen palo drom.

O Pavle areslo ando Rim

11 Kana nakhlo trin čhon, dijam ande varesavi aleksandrisko lađa savi sas sasto ivend po ostrvo, thaj pe savi sas zaštitno znako e blizancengo e Kastrosko thaj e Poluksosko. 12 Areslam ando Sirakuza, okote ačhilam trin đes. 13 Okotar otplovisardam thaj areslam ande Regijum. A thejara o đes počnisarda te phurdel e balval katar o jugo thaj pale duj đesa areslam ando Puteole. 14 Okote arakhlam e phralen, save zamolisardine men te ačhas lende efta đes. Agajda areslam vi ando Rimo: 15 Kana e phral ando Rimo ašundine kaj amen avas, aviline angle amende sa dži ke Apijevesko trgo thaj dži ke Trin birturja. Kana dikhla len o Pavle zahvalisarda e Devlešće thaj ohrabrisajlo. 16 A kana dijam ando Rimo, e Pavle dine te trajil posebno, zajedno e vojnikosa savo lelas les sama.

O Pavle propovedil ando Rimo tale straža

17 Trin đes majposle, o Pavle akharda e židovske vođen, pa, kana savora ćidine pe phendas lenđe: “Phralalen, vi ako či ćerdem khanči protiv amaro them niti protiv e običaja amare pradadenđe, ipak phangline man ando Jerusalim thaj predaisardine man e Rimljanenđe. 18 E Rimljanurja ispituisardine man thaj kamline te oslobodin man kaj khančeja či zaslužisardem smrtno kazna. 19 Ali kana e Židovurja godolešće usprotivisajle, semas prisilime te mangav te sudil pe manđe anglo Cezar. Ali ni pale khančeste či optuživ mungre theme. 20 Zato vi kamlem te dikhav tumen thaj te ćerav svato tumenca: ande akala lancurja sem upravo pale godova kaj paćav ande nada e Izraelošći.”

21 E židovske vođe phendine e Pavlešće: “Či primisardam andar e Judeja nisosko lil pale tute, thaj khonik katar e phral save aresline okotar či pale tute javisardine ili phendine vareso bilačhe. 22 Ali, volisardamas te tutar ašunas so tu gndis, kaj džanas kaj protiv gadaja sekta svugde ćerel pe svato.”

23 Gajda odredisardine jek đes, pa još majbut džene aviline ando ćher kaj sas o Pavle. A vo phenelas lenđe thaj svedočilas pale Devlesko carstvo thaj katar e detharin dži ke rjat andar knjige e Mojsiješće zakonestar thaj andar e Prorokurja uverilas len ande sa so značilas palo Isus. 24 Varesave paćaine ande okova so phenelas, dok aver či kamline te paćan. 25 Thaj sar našti složisajle maškar peste line te džantar, a o Pavle phendas lenđe još kava: “Lačhe phendas o Sveto Duho tumare pradadenđe prekal o proroko Isaija:

26 ‘Dža ke akava them thaj phen lenđe:

Ašunena mungre alava,

a či haćarena;

pire jakhenca dićhena mungre dela,

a našti dićhena len.

27 Kaj barosajle e ile akale themešće,

pire kanenca jedva ašunen,

pire jakha phandadine;

te e jakhenca či dićen,

te e kanenca či ašunen,

te e ileja či haćaren thaj obratin pe,

te sastarav len.’

28 Zato, trubun te džanen: o Del bičhalel akava spasenje okolenđe save naj Židovurja. Von čhona kan leste.” 29 [A kana akava phendas, e Židovurja đeletar gajda kaj tradenasa pe maškar pende.]

30 O Pavle duj pherde brš ačhilo okote ande piro unajmime ćher. Okote primilas savoren save avenas leste. 31 Propovedilas pale Devlesko carstvo thaj hrabro sikavelas palo Gospod Isus Hrist thaj khonik či sprečilas les.

* 8,37 Ande majpurane rukopisurja akava stih naj.

Rimljanenđe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Lil e Rimljanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov tumenđe me, o Pavle, o sluga e Isuse Hristosko, savo sem odvoime te avav apostoli thaj savo sem bičhaldo te propovediv e Devlešći Bahtali nevimata, 2 savja o Del majanglal obećisarda prekal pire prorokurja ande Svete lila. 3 Akaja Bahtali nevimata mothol pale lesko Čhavo, savo postanisardas manuš gajda kaj bijandilo sago potomko e carsko Davidesko, 4 a kroz o Duho savo posvetil thaj pire uštimava andar e mule, sikadilo kaj si Čhavo e Devlesko ande sila. Vo si o Isuso Hristo, amaro Gospod. 5 Kroz leste dobisardam milost te avas apostolurja, te ande lesko alav anas e manušen andar svako them dži ke poslušnost thaj dži ko paćipe. 6 Maškar akala sen vi tumen saven akhardas o Isuso Hristo.

7 Ramov savorenđe ando Rimo save sen drage e Devlešće thaj save sen akharde te aven svete:

Milost thaj miro tumenđe katar o Del, amaro Dad, thaj katar o Gospod Isus Hrist.

O Pavle kamel te posetil e vernikonen ando Rimo

8 Majsigo katar sa, dav najs mungre Devlešće kroz o Isuso Hristo pale savorende tumende, kaj palo tumaro paćipe ćerel pe svato po sasto them. 9 O Del, kašće mungre duhosa služiv gajda kaj propovediv e Bahtali nevimata lešće Čhavešći, svedoko si manđe kaj či ačhav te moliv man pale tumende. 10 Uvek ande mungre molitve moliv man te avili gajda e Devlešći volja te napokon šaj avav tumende.

11 Kaj čezniv te dikhav tumen thaj te dav tumen varesavo duhovno daro te zuravon, 12 godova si, te amare zajedničko paćimava ohrabrisaras jek avres kana sem tumenca. 13 A či kamlemas te na džanen, phralalen, kaj but data sas man gindo te avav tumende, te vi maškar tumende kušav varesosko duhovno plodo baš sago kaj ćerdem vi maškar aver manuša save naj Židovurja, ali semas sa dži akana sprečime.

14 Udžile sem te propovediv okolenđe save si civilizovane thaj okolenđe save naj civilizovane, e mudre manušenđe thaj kolenđe save naj mudre. 15 Gajda kaj but kamav te vi tumenđe ando Rimo propovediv e Bahtali nevimata.

E Bahtali nevimata si sila palo spasenje

16 Me či ladžav katar e Bahtali nevimata, kaj voj si e sila e Devlešći palo spasenje savorenđe save paćan – majsigo e Židovešće, a askal vi okolešće savo naj Židovo. 17 Kaj ande late sikadolpe e pravednost e Devlešći, savi primilpe e paćimava, thaj samo e paćimava, sago kaj si ramome ande Sveto lil: “O pravedniko trajila katar o paćipe.”

Savora sagrešisardine

18 Kaj, e Devlešći bari holji sikadolpe andar o nebo pe svako bezbožno trajo thaj pe svako nepravda e manušenđi, save pire nepravedne trajosa garaven o čačipe. 19 Kaj okova so palo Del šaj džanel pe, pindžardo si lenđe, kaj o Del ćerda te avel godova lenđe očigledno. 20 A e Devlešće nevidljive osobine – lešći večno sila thaj lesko božanstvo, šaj jasno dićhel pe katar o postanko e themesko pe okova so stvorisarda. Zato khonikas naj izgovor pale piro bezah.

21 Kaj, vi ako džanenas kaj o Del postoil, či sikavenas lešće sago e Devlešće čast thaj zahvalnost, nego dilajle ande pire gindurja thaj lengo nerazumno ilo kaljilo. 22 Mothonas kaj si mudre, a postanisardine dile, 23 pa e slava e besmrtno Devlešći zamenisardine e slikava thaj e oblikosa katar o smrtno manuš thaj katar e čiriklja, katar e životinje pe štar pungre thaj katar e gmizavcurja.

24 Zato o Del ande požude lenđe ilenđe predaisarda len e nemoralno melalipešće, te ćeren ladžavne buća jek avresa. 25 Von e hohaimasa zamenisardine e Devlesko čačipe, pa slavinas thaj služinas okolešće so si stvorime, a na e Stvoritelješće savešće pripadil e slava pale uvek. Amin.

26 Zbog godova o Del mukla len lenđe ladžavne požudenđe. Gajda lenđe romnja o prirodno polno odnos zamenisardine okoleja savo naj prirodno. 27 Isto gajda vi e muškarcurja mukline o prirodno polno odnos e romnjenca thaj ande požuda phabonas jek pe avreste. E muškarcurja e muškarconenca ćerenas ladžavne buća thaj gajda primisardine pe peste e zasluženo kazna pale pire perverzne buća.

28 Thaj zato kaj či inćarenas vredno te pindžaren e Devle, o Del predaisarda len lenđe bezvredne gođaće, te ćeren okova so si nedolično. 29 Von si pherde svako vrsta nepravda, zloba, pohlepa, bilačhipe, zavist, mudaripe, čingara, lukavstvo thaj zlo namera. Von si okola kaj ćeren spletke, 30 klevetin avren, mrzan e Devle, bezobrazne si, ohole, barikane, izmislin sar te ćeren bilačhipe, nepokorne pire dadešće thaj pire dejaće, 31 nerazumne, nepouzdane, bezosećajne, nemilosrdne. 32 Vi ako džanen pale Devlesko upozorenje kaj smrto zaslužin okola save gajda ćeren, von na samo kaj godova ćeren nego ohrabrin vi avren gajda te ćeren.

2

E Devlesko pravedno sudo

1 Zato naj tut izgovor, manušeja savo sudis, ma ko god te san. Kaj, korkoro godoleja kaj sudis varekašće avrešće, korkoro tut osudis, kaj vi tu savo sudis ćeres godova isto. 2 A amen džanas kaj si e Devlesko sudo pravedno prema okola save ćeren gajda. 3 Dali gndis, manušeja savo sudis okolenđe save ćeren godova, a vi tu ćeres godova isto, kaj našeja katar e Devlesko sudo? 4 Ili či maris palo barvalipe lešće lačhimasko, trpljivost thaj strpljenje? Či haćares kaj lesko lačhipe kamel te vodil tut dži ko pokajanje?

5 Ali, zbog ćiri tvrdoglavost thaj kaj ćiro ilo naj promenime sa majbut crdes pe tute e Devlešći holji, po Đes kana o Del objavila piri pravedno presuda, 6 pa svakonešće boldela prema lenđe dela. 7 Dela večno trajo okolenđe save roden e slava, čast thaj trajo bi smrtosko, thaj trudin pe uvek te ćeren lačhipe, 8 a e bare holjasa kaznila okolen save si handžvale thaj či pokorin pe e čačipešće, a pokorin pe e nepravdaće. 9 E nevolja thaj e muka aresela svakone ko ćerel bilačhipe, majsigo e Židove, a askal vi okole savo naj Židovo. 10 A e slava, čast thaj miro avela svakone ko ćerel lačhipe, majsigo e Židovenđe, a askal okolenđe save naj Židovurja, 11 kaj o Del či dićhel ko si ko.

12 Okola saven si e Mojsijesko Zakon, ćeren bezah isto sago vi okola save nikada či ašundine palo Zakon. Ako okola saven naj Zakon ćeren bezah, isto gajda vi bi e Zakonesko avena hasarde. A ako okola save silen o Zakon ćeren bezah, lenđe avela sudime po Zakon. 13 Kaj anglo Del naj pravedne okola save ašunen o Zakon, nego avena opravdime okola save izvršin o Zakon. 14 Kaj varesave, save naj Židovurja thaj či pindžaren e Mojsijesko Zakon prirodno ćeren okova so mothol o Zakon. Zato, vi ako najlen Zakon, ande lenđe ile silen o Zakon. 15 Von sikaven kaj si lenđe ande ile ramome okova so o Zakon rodel lendar, a pale godova svedočil lenđi savest thaj lenđi gođi savi jekhar prl len a jekhvar čak vi branil len. 16 Sa godova avela okova Đes kana o Del prekal o Hristo Isus sudila e manušenđe tajne, prema e Bahtali nevimata savi me objaviv.

E Židovurja thaj o Zakon

17 A tu, savo phenes pale tute kaj san Židovo oslonistu po Zakon thaj hvalis tut e Devlesa. 18 Džanes e Devlešći volja thaj prosudis so si majlačhe, kaj godova sikavel tut o Zakono. 19 Uverime san kaj san vođa e korenđe, svetlo okolenđe save si ando tunjariko, 20 kaj sikaves okolen save či džanen, thaj te aves učitelj e čhavrenđe, kaj si tut o Zakon, saves si potpuno džanglipe thaj čačipe. 21 Sostar, askal tu savo sikaves averen, korkoro tut či sikaves? Tu savo propovedis kaj či trubul te čorel pe, korkoro čores. 22 Tu savo phenes te či ćerel pe preljub, korkoro ćeres preljub. Tu savešće si odvratne e idolurja, koristis e čordane predmeturja andar lenđe hramurja. 23 Tu savo hvalis tut kaj pindžares e Devlesko Zakon, sostar vređos e Devle gajda kaj phađes o Zakon? 24 Sago kaj ramol ando Sveto lil: “Zbog tumende maškar okola save naj Židovurja vređol pe e Devlesko alav.”

25 O obrezanje koristil tuće samo ako poštuis o Zakon, ali ako phađes o Zakon askal sago kaj ni naj san obrezime: kaj o Zakon či ćerel tut te aves khanči majlačho katar okola save naj obrezime. 26 Ali ako o manuš savo naj obrezime inćarel okova so phenel o Zakon, godova đinavelpe lešće sago kaj si obrezime. 27 Zato tuće, savo pindžares okova so ramol ando Zakon thaj san obrezime, a phađes o Zakon, sudila o manuš savo naj obrezime telesno, a inćarel e zapovedi e Zakonešće. 28 Kaj naj Židovo okova savo si godova samo avrjal, niti si pravo obrezanje avrjal po telo. 29 Nego, Židovo si okova savo si godova andral, a pravo obrezanje si o obrezanje e ilesko, a godova ćerel o Duho, a na o slovo e Zakonesko. Kasave manuše či hvalin e manuša, nego o Del.

3

O Del si verno thaj pravedno

1 Savi, askal, prednost si e Židoven? Ili savi korist si katar o obrezanje? 2 Bari ande svako pogled. Majsigo, e Židovenđe si poverime e Devlešće alava. 3 A so ako varesave lendar či paćanas? Zar lengo bipaćipe ačhavela e Devlešći vernost? 4 Nisar! Nego o Del ačhela verno, vi ako si sa e manuša hohamne, sago kaj ando Sveto lil ramol:

“Te aves ando pravo kana ćeres svato

thaj te pobedis kana došaren tut.”

5 A ako amari nepravda sikavel e Devlešći pravednost, so te phenas pe godova? Kaj o Del si nepravedno – kana sikavel piri bari holji? Mothav gajda sago kaj e manuša gndin. 6 Nisar! Sar askal o Del šaj pravedno sudil e themešće? 7 Ali, ako si e Devlesko čačipe zbog mungro hohaipe još majočigledno pe lešći slava, sostar vi majdur sudilpe manđe sago e bezehalešće? 8 Thaj sostar te na “ćeras bilačhipe te avel lačhipe”, sago kaj varesave hohaven pe amende thaj tvrdin kaj amen gajda phenas. Lenđi osuda avela pravedno!

9 So askal? Dali sam amen Židovurja majlačhe avrendar? Nisar! Kaj, već optužisardam vi e Židoven thaj vi okolen save naj Židovurja kaj si o talo bezeh.

Khonik naj pravedno

10 Sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Naj pravedno – nijek;

11 naj khonik ko haćarel,

naj khonik ko e Devle rodel.

12 Savora banđardine e Devlešće dromestar,

sa zajedno postanisardine beskorisne.

Naj khonik ko ćerel lačhipe,

naj ni jek.”

13 “O muj lengo putardo limori si,

e čhibja lenđi hohaipe mothol.”

“E sapengo otrovo si pe lenđe vuš.”

14 “O muj lengo pherdo si romaja thaj gorčina.”

15 “E pungre lenđe siđaren te čhoren o rat,

16 kaj god džan, inđaren propast thaj e beda,

17 a o drom e mirosko von či pindžaren.”

18 “Dar e Devlestar naj angle lenđe jakha.”

19 Ali džanas sa so o Zakon phenel, phenel okolenđe save si talo Zakono, te svako muj phandadol thaj te o sasto them avel angle Devlesko sudo. 20 Kaj khonik anglo Del našti opravdila pe gajda kaj inćarel e Mojsijesko Zakon, kaj o Zakon anel e manuše dži ko džanglipe kaj si bezehalo.

Si amen pravednost prekal o Isus

21 A akana, odvojime katar o Zakon, sikadili e Devlešći pravednost – pale savi svedočin o Zakon thaj ande knjige e Prorokonenđe. 22 Anglo Del sam opravdime kroz o paćipe ando Isuso Hristo. Godova odnosil pes pe sa save paćan kaj naj razlika maškar e manuša: 23 savora sagrešisardine thaj hasardine e slava e Devlešći, 24 ali ivja si opravdime, lešće milava, kroz o Hristo Isus, savo otkupisarda men gajda kaj lijas pe peste amare bezeha. 25 Les o Del čhuta te pire ratesa avel žrtva pomirno savi prihvatilpe e paćimava. Gajda o Del kamlas te sikavel piri pravednost. Kaj, vo ande piri strpljivost či kaznilas e majsigo ćerde bezeha, 26 a ande akaja vrjama sikavel piri pravednost te korkoro avel pravedno thaj te opravdil okoles savo paćal ando Isus.

27 Prema godova, si li varekas razlog te hvalil pe korkoro pesa? Godova si isključime. Sošće zakoneja? E zakoneja savo rodel e dela? Na, nego e zakoneja savo rodel o paćipe. 28 Amen, dakle, inćaras kaj o manuš opravdil pe zato kaj paćal, a na zato kaj vršil e dela e Zakonešće. 29 Ili si o Del samo o Del e Židovengo? Naj li vi okolengo save naj Židovurja? Ej, vi okolengo save naj Židovurja. 30 Kaj, samo jek Del si thaj opravdila e paćimava okolen save si obrezime, a okolen save naj obrezime kroz o paćipe. 31 Da li amen e paćimava čhinas o Zakono? Nisar! Nego, e paćimava inćares e rig e Zakonešći.

4

E Avraamesko primer palo paćipe

1 So šaj phenas kaj arakhlas o Avraam, amaro pradad ando telo? 2 Kaj, ako si o Avraam opravdime prekal pire dela, si les sova te hvalil pe, ali na anglo Del. 3 Kaj ramol ando Sveto lil: “O Avraam paćaja e Devlešće thaj godova đinada pe lešće ande pravednost.”

4 Okolešće savo ćerel bući, e poćin či đinavelpe sago daro, nego sago okova so si lešće udžile. 5 A okolešće savo či ćerel bući, a paćal ando Del savo opravdil e bezehales, o paćipe đinavelpe sago pravednost. 6 Gajda vi o David phenel kaj si bahtalo o manuš savešće o Del đinavel e pravednost bi lešće pravedne dela:

7 “Blago okolenđe savenđe si bilačhe dela jartome

thaj e bezeha učharde.

8 Blago e manušešće

savešće o Gospod či đinavel o bezah.”

9 Dali si akaja bah samo pale okola save si obrezime ili vi pale okola save naj obrezime? Phendam kaj o paćipe e Avraamešće đinada pe sago pravednost. 10 A kana godova đinada pe lešće? Dok sas obrezime ili dok još nas obrezime? Na dok sas obrezime, nego dok nas obrezime! 11 A o obrezanje primisarda sago znako, thaj pečato pale pravednost savi steknisarda e paćimava dok još nas obrezime. Zbog godova si vo duhovno dad savorenđe save paćan, a naj obrezime, te vi von aven đinade ande pravednost. 12 A o Avraam si dad vi okolenđe save naj samo obrezime nego save sledin lesko paćipe savo sikada dok još nas obrezime.

E Devlešće obećanje primin pes e paćimava

13 Kaj, o obećanje savo si dino e Avraamešće ili lešće potomkošće kaj nasledila o them či avilo po Zakon, nego pe pravednost savi si rezultato e paćipasko. 14 Ako si e naslednikurja okola save trajin po Zakon, askal o paćipe naj vredno, a o obećanje či mol khanči. 15 Kaj, o Zakon anel e Devlešći holji, a kaj naj o Zakon, či ni phađelpe o Zakon.

16 Gajda vi e Devlesko obećanje temeljil pe po paćipe sar avilosas pe Devlešći milost thaj te vredil pale sa e Avraamešće potomkurja, na samo pale okola save inćaren o Zakono, nego vi pale okola saven si paćipe sago e Avraame. Vo si dad savorenđe amenđe, 17 sago kaj ramol ando Sveto lil: “Ćerdem tut te aves dad e bute themengo” – anglo Del, ande savo paćajas, savo džudarel e mulen thaj pire alavenca ćerel te postanil okova so či postojil.

18 Kana e Avraame nas nada kaj avela les čhavra, o Avraam ande nada paćaja. Thaj postanisarda dad e bute themengo prema okova so si phendo: “Gaći baro avela ćiro potomstvo.” 19 O Avraam lačhe džanelas kaj nakhli e vrjama kaj šaj avel les čhavra, kaj sas les skoro šel brš, isto gajda džanelas kaj e Sara našti bijanel, ali lesko paćipe či oslabisardas. 20 Ažućarelas te o Del pherel piro obećanje thaj či sumnjilas, nego zuravolas ando paćipe thaj hvalilas e Devle. 21 Potpuno sas uverime kaj o Del šaj ćerel so obećisarda. 22 Zato vi “đinada pe lešće ande pravednost.”

23 A e alava: “si lešće uračunime”, naj ramome samo pale leste, 24 nego vi pale amende. Amaro paćipe avela prihvatime te opravdil men anglo Del. Godova avela vi amenđe save paćas ando Del savo vazdas andar e mule amare Gospode e Isus 25 savo si dino te avel mudardo pale amare bezeha thaj vazdino andar e mule te avas opravdime.

5

O pouzdanje ando Hristo anel lačho plodo

1 Pošto sam, dakle, akana opravdime e paćimava, si amen miro e Devlesa kroz amaro Gospod Isus Hrist. 2 Kroz leste, e paćimava, si amen pristup ke akaja milost ande savi ačhas thaj raduji men, kaj si amen nada ande Devlešći slava. 3 Thaj na samo godova, nego raduji men vi ande nevolja, kaj džanas kaj e nevolja anel strpljenje. 4 O strpljenje zuravel amaro karakter, a o zuralo karakter anel nada. 5 A e nada či ladžarela men kaj e ljubav e Devlešći čhordili ande amare ile e Sveto Duhosa savo si dino amenđe.

6 Kaj, ande pravo vrjama, dok samas još bespomoćne, o Hristo mulo pale amende save samas bidevlešće manuša. 7 Phare kaj vareko kamlasas te merel palo pravedno manuš, vi ako pale zurale lačho manuš šaj te vareko vi kamlasas te merel. 8 Ali o Del sikada piri ljubav prema amende gajda kaj o Hristo mulo pale amende dok samas još bezehale manuša.

9 Kozom majbut akana, kana sam opravdime lešće ratesa, avasa spasime katar e Devlešći bari holji? 10 Pa, kana izmirisajlam e Devlesa kroz o smrto lešće Čhavesko dok samas još e Devlešće dušmaja, kozom majbut avasa spasime lešće trajosa akana kana sam izmirime lesa. 11 Thaj na samo godova, nego vi raduji men ando Del kroz amaro Gospod Isus Hrist, kroz savo akana primisardam pomirenje.

O Adam andas smrto a o Hristo trajo

12 Prema godova, sago kaj o bezeh dija ando them kroz o jek manuš, a kroz o bezeh o smrto, gajda vi o smrto avilo pe sa e manuša, kaj savora ćerdine bezeh. 13 O bezeh sas ando them majsigo katar o Zakono, ali o bezeh khonikašće či đinavelpe kana naj zakon. 14 Ipak, katar o Adam dži ko Mojsije, o smrto vladilas vi pe okola save či prekršisardine e jasno Devlešći zapoved sago o Adam, savo si slika Okolešći savo avela.

15 Ali o milosno daro naj sago o prestup e Adamesko. Kaj ako but muline zbog o prestup jećhe manušesko, kozom majbut izlisajli e Devlešći milost thaj o daro savo avilo kroz e milost jećhe manušešći, e Isuse Hristošći pe butende. 16 Thaj godova daro naj sago okova so avilo prekal okova manuš savo sagrešisardas. Kaj, posle jek prestup avilo o sudo savo andas osuda, a o milosno daro avilo posle but prestupurja thaj andas opravdanje. 17 Kaj, ako zbog o prestup jećhe manušesko vladilas o smrto kroz o bezeh godole jećhe manušesko, kozom majsigo okola save primin ando butipe e milost e Devlešći thaj o daro e Devlesko te aven pravedne, vladina ando trajo kroz o jek manuš, Isus Hrist.

18 Prema godova, sago kaj, o prestup jećhe manušesko andas dži ke osuda sa e manušen, gajda o pravedno delo jećhe manušesko andas dži ke pravednost savi del trajo sa e manušen. 19 Sago kaj zbog o neposluh jećhe manušesko but postanisardine bezehale, gajda vi zbog e poslušnost jećhe manušešći but postanina pravedne. 20 A o Zakon si dodaime te umnožil pe o prestup. Ali, kaj umnožisajlo o bezeh, e milost umnožisajli još majbut, 21 te, sago kaj o bezeh vladilas kroz o smrto, gajda vi e milost vladil kroz e pravednost savi vodil ando večno trajo kroz o Isuso Hristo, amaro Gospod.

6

Mule palo bezah a džude ando Hristo

1 So te phenas? Te ačhas ando bezah te umnožil pe e milost? 2 Nisar! Sar šaj amen save mulam e bezehešće vi majdur te trajis ande leste? 3 Ili, či džanen kaj savora amen save sam bolde ando Hristo Isus, ande lesko smrto sam bolde? 4 E boldimasa sam zajedno lesa prahome ande lesko smrto, te šaj trajis neve trajosa, sago kaj o Hristo uštilo andar e mule lešće Dadešće slavno snagasa. 5 Kaj, ako sam gajda lesa ujedinime ando smrto sago kaj vo mulo, avasa ujedinime vi ande o uštipe andar e mule sago kaj vo uštilo. 6 Akava džanas: amari purani narav si razapnime zajedno e Hristosa sar o bezeh hasardasas e vlast pe amaro trajo te majbut či robuis e bezehešće 7 kaj ko mulo, oslobodime si katar o bezeh.

8 Pa ako mulam e Hristosa, paćas kaj lesa vi trajisa. 9 Džanas kaj o Hristos nakon so uštilo andar e mule, či majbut merela. E smrto majbut naj nisošći moć pe leste. 10 O smrto saveja o Hristo mulo, mulo te phađel e sila e bezehešći jekhvar thaj pale sa e vrjama, a o trajo saveja trajil, trajil palo Del.

11 Gajda vi tumen smatrin korkoro tumen mulen palo bezeh, a džude e Devlešće ando Hristo Isus. 12 Pale godova o bezeh majbut či tromal te vladil tumare smrtno telosa, pa te pokorin tumen tumare bezehale željenđe. 13 Na den tumare telošće delurja palo oružje saveja ćerena bezeh thaj bilačhipe. Umesto godova, predain korkoro tumen e Devlešće sago okola save muline thaj palem džudile andar e mule thaj tumare delurja e telošće den e Devlešće pale pravednost. 14 Kaj, o bezeh majbut či vladila tumenca kaj majbut či trajin talo Zakon, nego tale Devlešći milost.

Trubul te avas roburja pale pravda

15 Dali godova značil kaj trubul te grešis zato kaj najsam talo Zakono, nego tale milost? Nisar! 16 Ili, zar či džanen kaj sen sluge okolešće kašće pokorin tumen, okolešće kašće sago sluge predain tumen te aven lešće pokorne – bilo te si bezehešće, savo inđarel ando smrto, ili šaj aven roburja ande poslušnost e Devlešće, so inđarel ande pravednost. 17 Ali najs e Devlešće kaj vi ako senas majsigo sluge e bezehešće, ipak katar o ilo čhutine kan ko sikavipe savo dija pe tumenđe. 18 Oslobodime sen katar o bezah thaj postanisardine sluge pale pravednost.

19 Sago obično manuš phenav tumenđe, pale slabosti tumare telošće. Kaj sago kaj varekana dine tumare delurja e telošće te robuin e duhovno melalipešće thaj e bezakonešće, so inđarel ande još majbaro bezakonje, gajda akana predain tumare delurja e telošće te služin ande pravednost, savi inđarel ando posvećenje. 20 Kaj dok senas sluge e bezehešće, senas slobodne katar e pravednost. 21 Thaj save plodurja kasave trajošće sas tumen? Ćerenas okova pale soste akana ladžan, a posledica pale godova si o smrto. 22 A akana, kana sen oslobodime katar o bezah thaj kana postanisardine e Devlešće sluge, o plodo savo anen inđarel karingal o posvećenje, a po krajo o rezultato pale godova si o večno trajo. 23 Kaj e poćin palo bezeh si o smrto, a o daro e Devlesko si o večno trajo ande amaro Gospod Hrist Isus.

7

Slobodne sam katar o Zakon

1 Ili či džanen, phralalen – phenav okolenđe save pindžaren o Zakon – kaj e Zakone si vlast po manuš samo dok si džudo. 2 Gajda si vi e udajime romnji phangli e Zakoneja pale piro rom dok si vo džudo. Ali, te mulo lako rom, naj majbut podložno e Zakonešće savo phangla lat pale lako rom. 3 Gajda, te e romnji lija aver romes dok si lako rom još džudo, avela akhardi preljubnica. Ali, te lako rom mulo, slobodno si katar o Zakono thaj naj preljubnica te lijas aver romes.

4 Gajda vi tumen phralalen, muline e Zakonešće, godoleja kaj o Hristo dija piro trajo pale amende te pripadin averešće, Okolešće savo uštilo andar e mule, te anas plodurja e Devlešće. 5 Majsigo, dok trajisarasas e purane trajosa, amenca vladinas amare bezehale želje ande amare delurja e telošće save avenas prekal o Zakono. Von ande amende anenas duhovno smrto. 6 Ali, akana sam slobodne katar godova Zakono pošto mulam okolešće so inćarelas amen ando robstvo. Akana služis e Devlešće po nevo način e Duhosa, a na po purano način savo si e ramome pravilurja e Zakonešće.

O Zakon thaj o bezeh

7 So te phenas? Dali si o Zakono bezeh? Nisar! Ipak, me či džangle mas so si bezeh te či avilosas o Zakono. Kaj či džangle mas so si požuda te o Zakono či phendas: “Na poželisar.” 8 A o bezeh lija prilika thaj kroz godoja zapovest ande mande andas svako vrsno požuda. Kaj bi e zakonesko o bezeh si mulo. 9 Varekana trajivas bi o Zakono, a kana avili e zapovest, o bezeh džudilo, 10 a me mulem. Gajda e zapovest savi trubuja te vodil man ando trajo, anda man dži ko smrto. 11 Kaj o bezeh lija prilika prekal e zapovest, hohada man thaj mudarda man. 12 O Zakono si sveto thaj e zapovest si sveto, pravedno thaj lačho.

13 Značil li, askal, godova kaj o lačhipe andas manđe smrto? Nisar! O bezeh iskoristisardas godova so si lačho te pe mande crdel e smrtno osuda. O bezeh si dakle majbaro bilačhipe: koristil e Devlešće laćhe zapovesti ande bilačhe svrhe.

14 Džanas, naime, kaj o Zakon si duhovno, a me sem telesno thaj sago kasavo ando robstvo e bezehešće. 15 Či haćarav so ćerav, kaj či ćerav okova so kamav, nego ćerav okova so mrzav. 16 Pa, ako ćerav okova so či kamav, složiv man kaj o Zakon si lačho. 17 A godova či ćerav majbut me, nego o bezeh savo trajil ande mande. 18 Džanav kaj ande mande, godova si ande mungro telo, či trajil o lačhipe. Si man želja te ćerav lačhipe, ali naj sem ando stanje godova te ćerav. 19 Kaj či ćerav lačhipe savo kamav, nego bilačhipe savo či kamav. 20 Ali ako ćerav okova so či kamav, askal godova či ćerav me, nego o bezeh savo trajil ande mande.

21 Gajda haćarav akava zakon: kana kamav te ćerav lačhipe, nametnilpe manđe o bilačhipe. 22 Ande mungro biće andral oduševime sem e Devlešće Zakoneja, 23 ali ande mungre delurja e telošće dikhav jek aver zakon, savo vodil o rato protiv o zakon mungre gođako thaj zarobil man e zakoneja te avav talo bezeh, savo si ande mungre delurja e telošće. 24 Jadno sem me manuš! Ko man šaj izbavila katar akava smrtno telo? 25 Najs e Devlešće kaj izbavil man prekal o Isuso Hristo amaro Gospod! Gajda, dakle, me mungre gođasa služiv e Devlešće Zakonešće, a mungre telosa e zakonešće savo čhol man talo bezeh.

8

Okola save paćan trajin ando Duho

1 Zato akana naj majbut osuda pale okola save si ando Hristo Isus, 2 kaj o zakon e Duhosko savo anel trajo ando Hristo Isus, oslobodisarda man katar o zakon e bezehesko thaj katar o smrto. 3 Kaj o Zakon našti pomognisardas amenđe zbog e slabost amare telošći. Ali, o Del ćerda okova so o Zakon našti ćerda: pire Čhaves dija telo isto sago kaj si vi amaro, saveja ćeras bezeh thaj bičhalda les pe Phuv te pire smrtosa poćinel o bezeh. Gajda o Del upotrebisardas e manušesko telo te ande leste uništil o bezeh, 4 te okova pravedno so rodel o Zakono pherdol ande amende save majbut či trajisaras po telo, nego po Duho.

5 Kaj, okola save trajin palo telo, gndin pe okova so si telesno, a okola save trajin po Duho, gndin pe okova so si duhovno. 6 Ako o telo upravil tumare gođasa, inđarel tumen ando smrto. Ali ako tumare gođasa upravil o Sveto Duho, avela tumen trajo thaj miro. 7 Kaj kana e gindimata upravil e telosa, o manuš protivil pe e Devlešće, kaj či pokoril pe e Devlešće Zakonešće, a ni našti pokoril pe lešće. 8 Okola savenca još vladil lengo telo, našti udovoljin e Devlešće.

9 Ali tumenca majbut či vladil o telo, nego o Duho, ako čače e Devlesko Duho trajil ande tumende. Okova ande savo naj e Hristosko Duho, či pripadil e Hristošće. 10 A ako si o Hristo ande tumende, askal si tumaro telo mulo zbog o bezeh, ali si tumaro duho džudo zato kaj sen opravdime anglo Del. 11 Thaj vi ako ande tumende trajil e Devlesko Duho, savo vazda e Isuse andar e mule, o Del savo e Hristo vazda andar e mule, džudarela vi tumare smrtne telurja pire Duhosa, savo si ande tumende.

12 Zato, phralalen, naj sam udžile te ćeras okova pe soste tradel amen o telo. 13 Kaj ako trajin gajda te čhon kan ko telo, propadnina, ali ako e Duhosa usmrtin e telesne dela, trajina. 14 Kaj, okola saven vodil e Devlesko Duho, e Devlešće si čhavra. 15 O Duho saves primisardine či inđarda tumen ando robstvo te moraš palem te daran, nego ćerda tumen te aven e Devlešće čhavra save vapin “Abba, Dade!” 16 O Duho zajedno amare duhosa svedočil kaj sam e Devlešće čhavra. 17 Pa ako sam e Devlešće čhavra askal sam vi e Devlešće naslednikurja zajedno e Hristosa, ako čače e Hristosa trpisaras sago kaj vo trpisarda, askal zajedno lesa primisarasa slava.

O Sveto Duho anel sloboda thaj slava

18 Smatriv kaj amare patnje save si amen akana naj khanči naspram e slava savi trubul te objavilape pe amende. 19 Kaj, sa o stvorenje željno ažućarel te objavilpe e slava e Devlešće čhavenđi. 20 A sa so si stvorime postanisardas bezvredno, ali na amare voljava, nego e Devlešće voljava, ande nada. 21 kaj ande slavno sloboda e Devlešće čhavrenđi thaj sa o stvorenje avela oslobodime katar o robstvo savo inđarel ande raspadljivost.

22 Džanas, kaj sa so si stvorime dži akana jecil thaj mučilpe ande dukha sago kana e manušnji bijanel. 23 Ali na samo vo nego vi amen saven već si o Duho sago prvo deo katar e Devlešće darurja, isto jecis thaj ažućaras te o Del usvojil men, odnosno te oslobodil amare telurja. 24 Kaj, ande godoja nada sam spasime. A e nada savi dićhel pe naj nada, kaj ko nadil pe okolešće so dićhel? 25 Ali ako nadi men okolešće so či dikhas, askal godova strpljivo ažućaras.

26 Isto gajda o Sveto Duho pomožil amenđe ande amare slabosti. Amen či džanas sar trubul te moli men, ali o korkoro Sveto Duho molil pe pale amende e uzdisajenca save alavenca našti phenenpe. 27 A o Del savo džanel e manušenđe ile, džanel vi e namera e Duhošći, kaj o Duho pe Devlešći volja molil pe pale Devlešće manuša.

28 Džanas kaj o Del ande sa ćerel palo lačhipe okolengo save volin les, okolenđe saven vo akharda pire planova. 29 O Del savo pindžarda len anglal thaj majanglal odabirisarda len te aven sago lesko Čhavo, te lesko Čhavo avel prvo bijando maškar e but phral. 30 A okolen saven majanglal odabirisarda, godolen vi akharda, a saven akharda godolen vi ćerda te aven pravedne angle leste, a saven ćerda te aven pravedne godolen vi dijas piri slava.

E Devlešći ljubav si majbari katar sa

31 So askal šaj te phenas pe godova? Ako si o Del pale amende, ko šaj protiv amende? 32 O Del, savo či poštedisardas ni pire rođeno Čhaves, nego predaisarda les te merel pale amende savorende, zar či lesa dela vi sa aver? 33 Ko šaj optužil okolen saven o Del izabirisarda? Khonik! Kaj o Del si godova savo opravdil len. 34 Ko osudila len? Khonik! Kaj o Hristo Isus mulo, ali još majvažno si godova kaj uštilo andar e mule thaj kaj akana bešel pe Devlešći počasno desno rig thaj molil pe pale amende. 35 Ko rastavil men katar e Hristošći ljubav? O pharipe, e nevolje, o progonstvo, e bok, o čoripe, o opasnost ili o meripe? 36 Sago kaj ramol ande Svete lila:

“Zbog tute mudaren men đes palo đes,

smatrin men sago e bakhren pale čhuri.”

37 Ali, ande sa godova amen nadmoćno pobedisaras kroz Okova savo zavolisarda men. 38 Čvrsto paćav kaj ni o smrto ni o trajo, ni e anđelurja ni e demonurja, ni okova so si akana ni okova so avela, ni e sile, 39 ni visine, ni e dubine, ni bilo so aver so si stvorime, našti odvojil amen katar e Devlešći ljubav savi si ando Hristo Isus, amaro Gospod.

9

O Del či odbacisardas e Židoven

1 Čačipe phenav ando Hristo, či hohavav – svedoko si manđe mungri savest ando Sveto Duho: 2 mungri žalost si bari thaj si man duk ando ilo savi či ačhel. 3 Kaj kamlemas te avav prokleto thaj odvojime katar o Hristo pale mungre phral thaj mungro them, kana godova šaj pomognisardas lenđe. 4 Von si Izraelcurja: O Del usvoisarda len te aven lešće čhave thaj objavisarda lenđe piri slava, e savezurja, o Zakon, služba e Devlešći thaj e obećanja. 5 Lenđe pradada sas bare Devlešće manuša, thaj lendar avel o Hristo sago Židovo po telesno poreklo, savo si Del pe savorende. Lešće slava pale uvek. Amin.

6 Ali, godova či značil kaj o Del či inćarda piro obećanje. Kaj naj savora save si potomkurja e Izraelcošće,* čače Izraelcurja. 7 Thaj naj savora e Avraamešće čače čhavra samo zato kaj si lešće potomkurja. O Del phendas e Avraamešće: “Ćiro potomstvo đinavela pe e Isaakostar.” 8 Godova značil kaj naj sa e Avraamešće potomkurja save si bijande e telostar e Devlešće čhavra, nego sago lesko potomstvo đinaven pe samo e čhavra save o Del obećisarda e Avraamešće. 9 A akala si e alava savenca si dino o obećanje: “Boldava man tute ande akaja vrjama po brš, thaj e Sara avela čhavo.”

10 A na samo godova: vi e Reveka ačhili khamni amare pradadestar e Isaakostar thaj inđarelas blizancurja. 11 Ali majsigo nego so e čhave bijandile thaj ćerdine vareso lačhe ili bilačhe, voj primisardas poruka katar o Del. Godoja poruka si dokaz kaj o Del losarel prema piro vlastito plano, a na prema amare lačhe ili bilačhe dela. 12 Nego zavisil katar okova savo akharel. O Del phendas laće: “O purano čhavo služila e terne čhavešće.” 13 Sago kaj si ramome ando Sveto lil: “E Jakove zavolisardem, a e Isave zamrzisardem.”

14 So te phenas? Kaj o Del si nepravedno? 15 Nisar! Kaj, o Del phendas e Mojsiješće: “Smiluiva man kašće me kamav te smiluiv man thaj sažaliva man pe kaste me kamav te sažaliv man.” 16 Gajda, dakle, či zavisil katar okova savo kamel, niti katar okova savo trudilpe, nego katar o milostivo Del. 17 Kaj, ando Sveto lil o Del phenel e Faraonešće: “Andar godova vazdem tut te pe tute sikavav mungri sila thaj te mungro alav džanel pes pe sasti phuv.” 18 Prema godova, o Del smiluilpe kašće kamel, thaj ćerel tvrdoglavo kas kamel.

19 Akana tu phučeja man: “Sostar askal vi majdur došarel men? Ko te odupril pe lešće voljaće?” 20 Ali, ko san tu, manušeja, te trades tut e Devlesa? Zar okova so si stvorime phenela pire stvoritelješće: “Sostar gajda ćerdan man?” 21 Pa naj li e manuše savo ćerel bući e glinava vlast te katar e isto smesa ćerel jek čaro pale čast, a jek palo ladžavo?

22 A so ako o Del kamla te sikavel piri bari holji thaj te objavil piri sila? Ande bari strpljivost podnosilas okolen pe save sas holjariko thaj save sas pripremime palo uništenje, 23 te sikavel o barvalipe pire slavako pe okola save primin o milosrđe, saven majanglal pripremisarda pale slava. 24 Amen sam godola saven akharda na samo maškar e Židovurja, nego vi maškar okola save naj Židovurja? 25 Sago kaj o Del phenel ando Sveto lil ando Osije:

“Okolen save naj mungro them akharava mungre themesa

thaj voliva okolen save majsigo či volivas”

26 thaj:

“Po okova than kaj sas lenđe mothodo:

‘Naj sen mungro them’,

avena akharde ‘čhave e džude Devlešće.’ ”

27 A o proroko Isaija phenel palo Izrael:

“Vi ako si o Izraelsko them brojno sago morsko pesko,

ipak o cikno brojo spasila pe.

28 Kaj o Gospod uskoro thaj potpuno pherela piro alav pe phuv.”

29 Isto sago kaj o Isaija prorokuisardas:

“Te o Gospod pe vojske

či mukla amenđe potomstvo,

avilamas uništime sago e Sodoma

thaj ličisardamas pe Gomora.”

E Izraelosko bipaćipe

30 So te phenas? Kaj okola save naj Židovurja thaj save či rodenas pravednost, steknisardine pravednost – pravednost savi avel katar o paćipe. 31 A o Izrael, savo manđelas pravednost katar o Zakono, či dostiginsardas godova Zakono. 32 Sostar? Zbog godova kaj či trudilaspe te dostignil les e paćimava, nego kroz e dela. Gajda peline po bar pe savo e manuša spotakninpe. 33 Sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Dićhen, po Sion čhav bar

pe save e manuša spotakninpe,

stena zbog savi perena,

ali okova savo paćal ande leste,

či ladžavola.”

10

1 Phrala len, e želja mungre ilešći thaj mungri molitva e Devlešće pale Izraelcurja si te aven spasime. 2 Me šaj te svedočiv pale lende kaj si len revnost palo Del, ali najlen ispravno haćaripe. 3 Ali sar či pindžarenas e pravednost savi avel katar o Del, kamline te steknin piri pravednost thaj či pokorisajle ande pravednost savi avel katar o Del. 4 Kaj, o Hristo pherdas thaj završisarda o Zakon, te avel opravdime svako ko paćal.

5 Kaj, pale pravednost savi avel katar o Zakon, o Mojsije ramol: “Okova savo inćarel e zapovedi e Zakonešće, avela les trajo ande lende.” 6 A pale pravednost savi avel katar o paćipe phenel akava: “Na phen ande ćiro ilo: ‘Ko lela pes po nebo?’ ” (godova si, te fuljarel e Hristo katar o nebo pe phuv). 7 Ili: “ ‘Ko fuljela ando than e mulengo?’ ” (godova si, te inkalel e Hristo andar e mule). 8 Nego so phenel? “O alav si tuće paše, ande ćiro muj thaj ande ćiro ilo” – godova si, o alav paćimasko savo propovedisaras.

9 Kaj, ako ćire mujesa priznais kaj si o Isus Gospod, thaj e ileja paćas kaj o Del vazda les andar e mule, aveja spasime. 10 Kaj e ileja paćalpe palo opravdanje, a e mujesa priznajipe palo spasenje. 11 Sago kaj ramol ando Sveto lil: “Ko god paćal ande leste, či ladžavola.” 12 Zato kaj naj razlike maškar e Židovurja thaj okola save naj Židovurja andar godova kaj o Gospod si jek thaj isto pale sa e manuša. Vo barvale blagoslovil okolen save akharen les. 13 Kaj, “ko god akharel o alav e Gospodesko, avela spasime.”

14 Ali sar te akharen Okoles ande savo či paćan? A sar te paćan ande Okova pale savo či ašundine? Thaj sar te ašunen ako khonik či propovedil lenđe pale leste? 15 Thaj sar te propovedin ako naj bičhalde katar o Del? Sago kaj si ramome ando Sveto lil: “Sar si šukar te dićhel pe e glasniko savo inđarel e Bahtali nevimata.”

16 Ali či sa e Izraelcurja čhutine kan ke Bahtali nevimata, kaj o proroko Isaija phenel: “Gospode, ko paćaja ande amari poruka?” 17 O paćipe avel kana čhos kan e Bahtali nevimata a godoja Bahtali nevimata si e poruka palo Hristo. 18 A me phučav: zar e manuša či ašundine? Naravno kaj ašundine!

“Pe sasti phuv odjeknisardas o glaso

thaj lenđe alava ašundile sa dži ko krajo e themesko.”

19 A me palem phučav: zar e Izraelcurja či haćardine? Ej, haćardine, kaj još ande Mojsiješći vrjama o Del phendas:

“Ćerava tumen te aven ljubomorne

e themeja savo naj them,

holjarava tumen e themeja save naj razumne.”

20 A o Isaija hrabro phenel ande Devlesko alav:

“Arakhline man okola save či rodenas man,

objavisajlem okolenđe save pale mande či phučline.”

21 A pale manuša andar o Izrael phenel:

“Uvek inzaravas mungre vas

prema okola save si neposlušne thaj tvrdoglave.”

11

O Del či odbacisarda piro them

1 Phučav dakle: zar o Del odbacisardas pire theme? Nisar! Pa vi me sem Izraelco, e Avraamesko potomko andar e Venijaminesko pleme. 2 O Del či odbacisardas pestar pire themes, save majanglal losardas. Ili zar či džanen so o prorok Ilija phenel ando Sveto lil, kana žalilaspe e Devlešće po Izrael? 3 “Gospode, ćire prorokonen mudardine thaj ćire žrtvenikurja haradine. Samo me ačhilem, a vi man kamen te mudaren.” 4 Thaj savo sas e Devlesko odgovor? “Muklem manđe efta milje manuša save či banđardine e koča anglo hohavno del o Vaal.” 5 Gajda, o Del vi ande akaja vrjama losardas nekolicina manušen pe piri milost. 6 Pa ako si pe milost, askal naj pe dela, inače e milost či avilisas milost.

7 So, askal? O Izrael rodel okova so či dobisarda, ali e Devlestar losarde Židovurja dobisardine, a averenđe zurardas e ile, 8 sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“O Del ćerda te aven zbunime,

e jakhenca te či dićen,

thaj e kanenca te na ašunen

sa dži ađesko đes.”

9 A o David phenel:

“Nek lenđi gozba postanil zamka thaj klopka,

neka peren thaj nek aven kaznime,

10 neka o tunjariko perel pe lenđe jakha te na dićhen,

a tu e pharipeja banđar lenđe zeja zauvek.”

O spasenje avilo vi themešće save naj Židovurja

11 Phučav, dakle: zar spotaknisajle te potpuno džan ande propast? Nisar! Nego, zbog lengo bezah o spasenje avilo vi okolenđe save naj Židovurja te o Izrael avel ljubomorno. 12 Pa ako lengo bezeh značil barvalipe palo them thaj lenđi šteta barvalipe pale okola save naj Židovurja, kozom majbarvalo blagoslov primina kana e Židovurja postanina gajda sar o Del kamel lendar te aven.

13 A tumenđe, save naj sen Židovurja, phenav: pošto sem apostol pale okola save naj Židovurja, hvaliv mungri služba, 14 či li varesar ćerdemas mungre themes te avel ljubomorno thaj varesave lendar gajda spasin pe. 15 Kaj, ako o Del, kana e Židovurja odbacisardine o spasenje, ponudisardas pomirenje sa e themešće, sar šukar avela godova spasenje kana e Židovurja prihvatina e Devle? E mule uštena! 16 Ako si o prvo kotor e humeresko posvetime e Devlešće, askal si o sasto humer sveto; ako si o koreno sveto, askal si vi e krandže svete.

17 Pa vi ako si varesave krandže phađe, a tu savo naj san Židovo sago divljo maslinaći krandža prispojisajlan pe lende thaj akana si tut udeo ando koren thaj ande sočnost e maslinaći, 18 či tromas te hvalis tut pe phađe krandže. A te ipak hvalisajlan, de tu gođi kaj či inđares tu o koreno, nego o koreno tut. 19 Pheneja: “E krandže phađile te me avav prispojime pe lengo than.” 20 Lačhe, von si phađe, zbog o bipaćipe, a tu ačhes kaj si tut paćipe. Zato na vazde tut, nego dara. 21 Kaj kana o Del či poštedisardas e prirodne krandže, či poštedila ni tut.

22 Dik, dakle, e Devlesko lačhipe thaj lešći strogoća: strogoća pale okola kaj peren ando bipaćipe, a o lačhipe e Devlesko prema tute, ako istrajis ande godova lačhipe – inače vi tu aveja čhindo. 23 A vi von, ako či istrajin ando bipaćipe, avena prispojime, kaj o Del palem šaj te prispojil len. 24 Kaj, te tu savo naj san Židovo sago prirodno krandža katar e divljo maslina san čhindo thaj neprirodno prispojime pe pitomno maslina, kozom majloće pe piri maslina prispojinape e Židovurja save si pe priroda laće krandže.

Sasto Izrael spasila pe

25 Či kamav, phralalen, te akaja tajna avel tumenđe bidžangli thaj te aven pherde barikanipe: jek deo katar o izraelosko them okorisarda dok okola kaj naj Židovurja či aven ko Del ando pherdo brojo. 26 Thaj gajda spasila pe o sasto Izrael, sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Katar o Sion avela o spasitelj

thaj katar e Jakovesko potomstvo o Del lela svako bezbožnost.

27 Thaj akava si mungro savezo lenca

kana ukloniv lenđe bezeha.”

28 Zbog godova kaj odbin e Bahtale nevimata, von si e Devlešće dušmaja pale tumari korist, ali zato kaj izabirisardas lenđe pradaden, o Del volil len. 29 Kaj o Del či menjil piro gindo kana del darurja thaj akharel e manušen. 30 Sago kaj tumen, varekana či pokorinas tumen e Devlešće, a akana tumenđe smiluisajlo zbog e Židovenđi nepokornost, 31 gajda vi von akana postanisardine nepokorne e Devlešće, a tumen save naj sen Židovurja primisardine e Devlesko milosrđe, te vi von šaj primin e Devlesko milosrđe. 32 O Del, naime, sa phandadas ande nepokornost te savorenđe smilujilpe.

O Pavle slavil e Devle

33 Sosko divno Del si amen! Sar si baro lesko barvalipe, mudrost thaj džanglipe! Lešće odluke khonik našti te objasnil thaj lešće droma khonik našti te haćarel!

34 “Kaj, ko pindžarda e Gospodešće gndurja?

ili ko sas lesko savetniko?”

35 “Ili, ko vareso dija les,

te o Del trubul te boldel lešće?”

36 Kaj, sa si lestar thaj kroz leste thaj pale leste. Lešće slava pale uvek. Amin.

12

Den tumaro trajo e Devlešće

1 Zato moliv tumen, phralalen, zbog e Devlesko milosrđe, te den tumare tela e Devlešće sago džudi žrtva, sveto thaj ugodno e Devlešće. Godova si pravo način sar služin e Devlešće. 2 Thaj na vladin tumen sago akava them, nego mućen te o Del promenil tumen ande nevi osoba gajda te menjil tumaro način sar gndin, te šaj prosudin so si e Devlešći volja, so si lačhe e Devlešće ugodno thaj savršeno. 3 Zbog e milost savi o Del dija man, svakonešće tumendar phenav: na gndin pale tumende majlačhe nego so trubul te gndin, nego gndin pale tumende razumno, prema o paćipe savo o Del dija tumen. 4 Kaj, sago kaj ande jek telo si amen but e telošće delurja, a svakone lendar si aver uloga, 5 gajda sam vi amen, but džene, jek telo ando Hristo, a jek avrešće sam delurja e telošće. 6 Gajda, si amen različite darurja prekal e milost savi primisardam katar o Del. Okova saves si daro te prorokuil, nek koristil godova daro gaći kozom paćal. 7 Kas si daro te služil, neka služil. Kas si daro te sikavel, neka sikavel. 8 Kas si daro te tešil, neka tešil. Kas si daro te del, neka del katar o ilo. Kas si daro te avel upraviteljo, neka avel vredno. Kas si daro te ćerel lačhipe averenđe, nek godova ćerel e bahtasa.

9 Tumari ljubav moraš te avel iskreno. Mrzan o bilačhipe thaj inćaren okova so si lačhe. 10 Volin jek avren sago tumare rođeno familija, thaj poštuin jek avren majbut nego korkoro tumen. 11 Na aven lene, već e žarosa ando duho služin e Gospodešće. 12 Zbog e nada savi si tumen aven bahtale, ande nevolja strpljive, a ande molitva istrajne. 13 Pomožin e Devlešće manušenđe, savenđe trubul pomoć, thaj uvek aven gostoljubive.

14 Blagoslovin okolen save progonin tumen – blagoslovin len thaj na den len romaja. 15 Raduin tumen okolenca save si bahtale thaj roven okolenca save roven. 16 Aven složne maškar tumende. Na vazden tumen, nego družin tumen okolenca saven aver smatrin kaj si majcara vredne. Na aven barikane.

17 Khonikašće na bolden o bilačhipe palo bilačhipe. Len sama te ćeren okova so si lačhe ande jakha sa e manušenđe. 18 Ako si moguće, ćeren sa so si dži tumende te trajin ando miro sa e manušenca. 19 Drage mungralen, na osvetin tumen korkoro, već godova mućen e Devlešće. Kaj si ramome ando Sveto lil: “Mungri si e osveta, me boldava”, phenel o Gospod. 20 Nego,

“ako si ćiro dušmano bokhalo, pravar les,

ako si trušalo, de les te pijel.

Kaj, ako godova ćeres,

godova si sago kaj čhos o žaro pe lesko šoro.”

21 Na de te pobedil tut o bilačhipe, nego tu pobedi o bilačhipe e lačhipeja.

13

Aven poslušne okolenđe save si pe vlast

1 Neka svako manuš avel pokorno okolenđe save si pe vlast, kaj naj vlast savi naj e Devlestar – okola save si pe vlast, o Del čhuta. 2 Prema godova, ko suprostavilpe okolenđe save si pe vlast, protivil pe okolešće so o Del naredisarda, a godola kaj protivin pe, korkoro pe peste crdena osuda. 3 Okola save ćeren so si lačhipe, naj moraš te daran katar e vlast. Katar e vlast trubun te daran okola save ćeren bilačhipe. Ako kames te na daras katar e vlast, ćer lačhipe thaj hvalina tut okola save vladin. 4 Kaj, e vlast služil e Devlešće palo ćiro lačhipe. Ali, ako ćeres bilačhipe, dara, kaj e vlast či inđarel o mačo ivja. Von si e Devlešće sluge thaj kaznin okolen save ćeren bilačhipe. 5 Zato trubul te avel pe pokorno okolenđe kaj si pe vlast, na samo te na avas kaznime nego vi zbog e savest.

6 Zbog godova vi poćinen o porez, kaj e Devlešće sluge si okola save dine piri vrjama te ćeren godoja bući. 7 Svakonešće den okova so sen udžile: kašće porez – porez; kašće carina – carina; kašće poštuipe – poštuipe; kašće čast – čast.

Volin jek avres

8 Khonikašće khanči na aven udžile – osim te volin jek avres. Kaj, ko volil avres, pherdas e Mojsijesko Zakon. 9 Kaj akava mothon e zapovesti: “Na ćer preljub, na mudar, na čor, na poželisar” – thaj bilo savi aver zapovest – odnosil pes pe akaja: “Voli ćire pašutne sago kaj volis korkoro tut.” 10 Okova savo volil averen, či ćerela lenđe khanči bilačhe. Dakle e ljubav pherel o Zakon.

Paše si o đes kana avela o Hristo

11 A džanen vi akaja vrjama – kaj avilo o časo te džungadon andar o suno, kaj o spasenje si akana majpaše nego kana paćajam. 12 E rjat gata nakhli, a o đes avilo majpaše. Zato trubul te čhudas amendar e dela save aven katar e tama thaj te las pe amende o oklop e svetlosko. 13 Trubul te trajisaras pristojne, sago manuša save trajin po svetlo e đesesko, na ando bilačho veselje thaj ando matipe, na ando preljub thaj ando bludo, na ande čingara thaj ande zavist. 14 Nego amare Gospode e Isuse Hristo len pe tumende thaj na gndin sar te ugodin tumare bezehale željenđe ando telo.

14

Slabe ando paćipe

1 Prihvatin okolen save si slabe ando paćipe, ali na pale godova te osudin len kaj gndin averčhande. 2 Vareko paćal kaj tromal te hal sa, a okola save si slabe ando paćipe gndin kaj troman te han samo povrće. 3 Okova savo hal sa, neka či omalovažil okoles savo či hal, a okova savo či hal sa, neka či osudil okoles savo hal, kaj o Del prihvatisarda les. 4 Ko san tu te osudis averešće slugos? Vo si odgovorno pire gospodarešće, savo jedino šaj te phenel lešće so tromal, a so či tromal thaj o gospodari pomožila lešće te ćerel sar si lačhe.

5 Vareko šaj te gindil kaj si jek đes majvažno katar aver đes, dok aver šaj gindil kaj si sa e đesa jednake. Ali liduj moraš te aven uverime ande okova so gndin. 6 Kaj, okova savo gindil kaj si jek đes majlačho nego aver, ćerel godova zbog o Gospod. Ko hal sa, hal zbog o Gospod kaj si zahvalno e Devlešće, a ko či hal sa, či hal zbog o Gospod thaj zahvalil e Devlešće. 7 Kaj khonikal amendar či trajil samo pale peste thaj khonikal amendar či merel korkoro pešće. 8 Ako trajisaras, palo Gospod trajisaras, thaj ako meras, palo Gospod meras. Trajisaras, dakle, ili meras e Gospodešće pripadisaras.

9 Kaj o Hristo zato mulo thaj džudilo te avel e mulenđe thaj e džudenđe Gospod. 10 Sostar tu osudis ćire phrales? Ili, sostar tu omalovažis ćire phrales? Savora ačhasa angle Devlesko sudo. 11 Kaj ando Sveto lil ačhel ramome:

“Dav man solah mungre trajosa, phenel o Gospod,

sa e manuša manđe pokloninape

thaj savora priznajina kaj sem me o Del.”

12 Kaj, svako amendar dela o računo e Devlešće.

13 Zato, na majbut te osudisaras jek avres, nego majlačhe odlučin te či ćeren khanči zbog soste tumaro phral spotaknilpe ando paćipe. 14 Džanav thaj uverime sem ando Gospod Isus kaj nisosko habe naj duhovno nečisto korkoro pestar. A naj bezah te hal pe osim pale okova savo smatril kaj si godova bezah. 15 Ako si ćiro phral žalosno zbog varesoste so tu has, godova značil kaj či postupis ande ljubav. Na ćire habeja te uništis lesko paćipe kaj o Hristo mulo pale leste. 16 Na te okova so si tuće dozvolime avel po bilačho glaso. 17 Kaj okova so si važno ande Devlesko carstvo naj okova so han thaj pijen, već te trajin ande pravednost ando miro thaj ande bah ando Sveto Duho. 18 Ko gajda služil e Hristošće, drago si e Devlešće, a vi e manuša cenin les.

19 Zato trudi men te okova so ćeras vodil po miro, te pomognisaras te izgradil pe o zajedničko trajo. 20 Na uništisar e Devlesko delo zbog o habe. Sa o habe si dozvolime, ali si bilačhe ako o manuš hal vareso zbog soste avres crdel po bezah. 21 Majlačhe si te na has mas te na pijes mol thaj te či ćeres khanči so crda sas ćire phrale te perel ando bezah.

22 Ako san uverime kaj ande okova so ćeres naj khanči bilačhe, neka godova ačhel maškar tute thaj o Del. Blago okolešće savo či osudil korkoro pes pale okova so smatril kaj si lačhe. 23 Ali te hal vareko, a naj sigurno dali ćerel bezah, korkoro pes osudil. Došalo si pale godova kaj či ćerel okova ande soste paćal. Te ćerda vareko okova pale soste naj sigurno kaj si bezeh, grešil.

15

Ćeren lačhipe averenđe a na korkoro tumenđe

1 Amen save sam zurale ando paćipe, udžile sam te pomognisaras okolenđe save si slabe ando paćipe, a na te korkoro pešće ugodisaras. 2 Svako amendar trubul te ugodil pire pašutnešće palo lesko lačhipe thaj te šaj barjol ando paćipe. 3 Kaj ni o Hristo či ugodilas pešće, nego sago kaj si ramome ando Sveto lil: “Pe mande peline e uvrede okolenđe save vređonas tut.” 4 A so sas majsigo ande nakhli vrjama ramome ando Sveto lil, ramome si pale amari pouka, te kroz o strpljenje thaj kroz e uteha savo del o Sveto lil avel men nada.

5 A o Del savo del strpljenje thaj uteha, neka del tumen te aven složne maškar tumende, dok sledin e Hriste Isuse. 6 Gajda jeće dušava ando jek glaso šaj slavisaras e Devles thaj e Dade amare Gospodesko e Isuse Hristosko.

7 Zato prihvatin jek avres sago kaj o Hristo prihvatisarda tumen, pe Devlešći slava. 8 Kaj, phenav tumenđe: O Hristos postanisardas sluga e Židovenđe te sikavel kaj si o Del verno thaj te potvrdil o obećanja dino e pradadenđe 9 thaj te okola save naj Židovurja slavin e Devle zbog lesko milosrđe, sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Zato hvaliva tut maškar okola save naj Židovurja

thaj đilabava hvalospeve ćire alavešće.”

10 Thaj još phenel:

“Veselin tumen, manušalen save naj sen Židovurja, lešće themeja.”

11 Thaj još:

“Hvalin e Gospode, sa tumen save naj sen Židovurja;

neka sa e thema slavin les.”

12 Thaj još o prorok Isaija phenel:

“Pojavila pe o potomko e Jesejesko,

okova savo uštela te vladil pe okola save naj Židovurja;

ande leste okola save naj Židovurja uzdinape.”

13 A o Del kastar avel e nada neka pherel tumare ile svako bahtasa thaj e mirosa ando paćipe, te e Sveto Duhošće silava avel tumen nada ando izobilje.

O Pavle si sluga okolenđe save naj Židovurja

14 Phralalen mungralen, me sem uverime, kaj vi korkoro sen pherde lačhipe, kaj si tumen sa o džanglipe savo si tumenđe potrebno te šaj sikaven jek avres. 15 Ipak, pale varesave stvarja – te dav tumen pe lende gođi – majodlučno ramosardem zbog e milost savi o Del dija man 16 te avav sluga e Hristosko Isusesko maškar okola save naj Židovurja. Me služiv sago rašaj gajda kaj propovediv e Devlešći Bahtali nevimata, te okola save naj Židovurja aven e Devlešće prihvatljivo žrtva, posvetime e Sveto Duhosa.

17 Zato sem ponosno ando Hristo Isus pe okova so odnosil pe po Del. 18 Khančesa aver či usudiv man te hvaliv man osim okolesa so o Hristo kroz mungro propovedanje thaj kroz mungre dela ćerda te aven poslušne e Devlešće okola save naj Židovurja. 19 Vo godova ćerda kroz e sila e znakonenca thaj e čudenca, e Devlešće Duhošće silava. Gajda kaj katar o Jerusalim, pa sa dži ke Ilirika propovedivas pe sa e thana e Bahtali nevimata palo Hristo. 20 Ali uvek trudivas man te na propovediv e Bahtali nevimata okote kaj si o Hristo već pindžardo, te na zidov pe avresko temelj, 21 nego, sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Dićhena les okola savenđe pale leste nas mothodo

thaj haćarena okola save či ašundine.”

O Pavle si namera te posetil o Rimo

22 Zbog godova but data semas sprečime te avav tumende. 23 Ali akana, završisardem mungri bući ande akala thana, a već but brša zurale kamav te avav tumende. 24 Zato avava tumende kana džava ande Španija. Nadiv man, naime, kaj kana džava po drom kaj avava tumende thaj okote pomožina manđe pe mungro drom, pošto majsigo dži varekaj uživisarav ando tumaro društvo.

25 A akana džav ando Jerusalim te okote posluživ e Devlešće manušenđe. 26 Kaj e khanđirja ande Makedonija thaj ande Ahaja saste ileja odlučisardine te ćiden pomoć pale okola kaj si čore maškar e Devlešće manuša ando Jerusalim. 27 Ej, odlučisardine, a vi udžile si lenđe. Kaj ako okola save naj Židovurja postanisardine učesnikurja ande lengo duhovno lačhipe, udžile si te služin lenđe ande lenđe telesne potrebe. 28 Čim predaiv lenđe godola love thaj gajda dovršiv lengo lačho delo, teljarava ande Španija thaj usput avava tumende. 29 Džanav kaj anava pherdo Hristosko blagoslov kana avava tumende.

30 Dav tumen solah, phralalen, amare Gospodeja e Isuse Hristosa thaj ande ljubav savi dija tumen o Sveto Duho te borin tumen manca gajda te molin e Devle pale mande. 31 Molin tumen te o Del lel man sama katar e nepokorne ande Judeja thaj te e Devlešće manuša ando Jerusalim lačhe prihvatin e pomoć savi anav lenđe. 32 Gajda, ako si e Devlešći volja, šaj te avav tumende e bahtasa thaj te odmoriv man tumenca. 33 Neka o Del e mirosko avel savorenca tumenca. Amin.

16

O Pavle pozdravil e vernikonen ando Rimo

1 Preporučiv tumenđe amare pheja e Fiva, savi služil ande khanđiri ande Kenhreja, 2 te primin lat ando alav e Gospodesko gajda sago kaj priličil e Devlešće manušenđe. Pomognin laće ande sa so trubul lat tumendar, kaj voj sas pomoćnica e butenđe, pa vi manđe.

3 Pozdravin e Priska thaj e Akila, mungre saradnikon ando Hristo Isus. 4 Von čhutine piro trajo ando opasnost te spasin mungro. Či zahvaliv lenđe samo me, nego vi sa aver khanđirja save naj e Židovenđe.

5 Pozdravin vi e khanđiri savi sastailpe ande lengo ćher.

Pozdravin vi mungre drago drugare e Epenete, savo si prvo ande Cikni Azija palo Hristo.

6 Pozdravin e Marija, savi but trudisajli pale tumende.

7 Pozdravin e Andronika thaj e Junija, save si katar mungro them thaj save sas manca ando phanglipe. Von si ugledne maškar e apostolurja thaj majsigo mandar počnisardine te paćan ando Hristo.

8 Pozdravin e Amplijata, mungre drago drugare ando Gospod.

9 Pozdravin e Urbane, amare saradniko ando Hristo, thaj mungre drago drugare e Stahije.

10 Pozdravin e Apele, savo si iskušime thaj dokažime ando Hristo.

Pozdravin vi sa e Aristovulovešće familija.

11 Pozdravin e Irodione, savo si katar mungro them.

Pozdravin sa e vernikonen save trajin ande Narkisesko ćher.

12 Pozdravin e Trifena thaj e Trifosa, save trudin pe palo Gospod. Pozdravin mungre drago drugarica e Persida, savi but trudisajli palo Gospod.

13 Pozdravin e Rufo, saves o Gospod losarda te avel lesko, thaj lešće deja savi si vi manđe sago dej.

14 Pozdravin e Asinkrite, Flegonte, Ermije, Patrove, Erme, thaj e phralen save si lenca.

15 Pozdravin e Filologo thaj e Julija, e Nireje thaj lešće pheja, thaj e Olimpe, thaj sa e Devlešće manušen save si lenca.

16 Pozdravin jek avren e ilesatar.

Pozdravin tumen sa e Hristošće khanđirja.

17 Moliv tumen, phralalen, len tumen sama katar okola save ćeren podela thaj den povod palo bezah, so si suprotno katar o sikavipe savo tumen sićiline. Zato len tumen majdur katar kasave, 18 kaj kasave či služin amare Gospodešće e Hristošće, nego pire telošće željenđe, pa e šukar thaj laskave alavenca zavodin e ile e nedužne manušenđe. 19 A savora ašundine pale tumari poslušnost. Zato raduiv man pale tumende, ali kamav te aven mudre palo lačhipe, a bezazlene palo bilačhipe. 20 A o Del, savo si izvor e mirosko, još cara thaj smrvila e Sotone tale tumare pungre.

E milost amare Gospodešći e Isusešći neka avel tumenca!

21 Pozdravil tumen o Timotej, mungro saradniko, sago vi o Lukije, Jason thaj o Sosipatar, save si katar mungro them.

22 Pozdraviv tumen ando Gospod me, Tertije, savo ramosardem akava lil umesto o Pavle.

23 Pozdravil tumen o Gaj, ke savo bešav thaj ke savo sastailpe e sasti khanđiri.

Pozdravil tumen o Erast, e gavesko blagajniko, thaj amaro phral o Kvart. 24 [Milost e Gospodešći e Isuse Hristošći neka avel tumenca savorenca. Amin.]

Hvalospev e Devlešće

25 Neka avel hvalime okova savo šaj te zurjarel tumen kroz e Bahtali nevimata e Isuse Hristošći savi propovediv. Godoja tajna sas dugo garadi, 26 a akana si godoja tajna prekal e proročke lila objavime e themenđe prema e zapoved e večno Devlešći, te anas e manušen andar svako them dži ke poslušnost thaj dži ko paćipe. 27 Jedino mudro Devlešće, prekal o Isus Hristo neka avel slava pale uvek! Amin.

* 9,6 Izrael sas alav savo o Del dija e Jakove. Dik ando Postanko 32:28.

1. Korinćanenđe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Prvo lil e Korinćanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me, o Pavle, savo sem e Devlešće voljava akhardo palo apostoli e Hriste Isusesko thaj lesa o phral o Sosten,

2 e Devlešće khanđirjaće ando Korint, tumenđe saven o Del akharda te aven lesko sveto them. Posvetisarda tumen ando Hristo Isus, sago vi savoren averen save pe bilo savo than akharen o alav amare Gospodesko e Isuse Hristosko savo si lengo thaj vi amaro Gospod:

3 Milost thaj miro tumenđe katar o Del, amaro Dad, thaj katar o Gospod Isus Hrist!

O Pavle del najs e Devlešće

4 Uvek dav najs mungre Devlešće pale tumende, pale lešći milost savi si tumenđe dini ando Hristo Isus, 5 kaj ande leste ande sa barvajle – ando svako svato thaj svako džanglipe. 6 Gajda o svedočanstvo palo Hristo učvrstisajlo maškar tumende, 7 thaj či falil tumenđe ni jek milosno daro, dok ažućaren e objava amare Gospodešći e Isuse Hristošći. 8 Vo dži ko krajo učvrstila tumen, te aven besprekorne ando đes kana boldela pe amaro Gospod o Isus Hrist. 9 Verno si o Del savo akharda tumen ando zajedništvo pire Čhavesko, e Isuse Hristosko, amare Gospodesko.

Maškar e vernikurja či trubul te avel razdor

10 Dav tumen solah, phralalen, ando alav amare Gospodesko e Isuse Hristosko te savora jek mothon thaj te na avel razdor maškar tumende, nego te aven ando savršeno jećipe, ande jek gindo thaj jek namera. 11 Kaj varesave katar e Hlojinenđi familija javisardine manđe, phralalen, kaj maškar tumende si čingara. 12 Gndiv pe okova kana svako tumendar phenel: “Me sem e Pavlesko” ili “Me sem e Apolosesko” ili “Me sem e Petresko” ili “Me sem e Hristosko.” 13 Zar si o Hristo razdelime? Zar si o Pavle pale tumende razapnime? Zar sen ande Pavlesko alav bolde? 14 Nais e Devlešće kaj khonikas tumendar, osim e Krispa thaj e Gaja, či boldem, 15 gajda khonik našti te phenel kaj si boldo ande mungro alav. 16 Ej, boldem vi e manušen andar e Stefanosko ćher. Či dav man gođi te osim len boldem još varekas. 17 Kaj o Hristo či bičhalda man te bolav e manušen, nego te propovediv e Bahtali nevimata – ali na e alavenca save aven katar e manušenđi mudrost, te e Hristosko smrto po trušul či hasarel piri sila.

O Hristo si e Devlešći sila thaj mudrost

18 Kaj, o svato palo trušul dilipe si pale okola save propadin, a pale amende save spasi men si e Devlešći sila. 19 Kaj, ando Sveto lil si ramome:

“Uništiva e mudrost e mudraconenđi

thaj odbaciva e gođi e gođaverenđi.”

20 Kaj si o mudraco? Kaj si o učitelj e Mojsiješće zakonestar? Kaj si okova savo raspravil ande akava them? Zar o Del či sikadas kaj e mudrost akale themešći si dilipe? 21 O Del ande piri mudrost džanglas kaj o them nikada či pindžarda les ande piri mudrost, pa o Del odlučisarda te spasil okolen save paćan kroz okova so propovedil pe, a so o them inćarelas palo dilipe. 22 Gajda e Židovurja roden čudesne znakurja, a e Grkurja roden mudrost. 23 A amen propovedisaras e razapnime Hristo savo si pale Židovurja sablaz, a pale okola save naj Židovurja dilipe, 24 a pale okola saven o Del akhardas palo spasenje, e Židoven thaj e Grkonen, o Hristo si e Devlešći sila thaj e Devlešći mudrost. 25 Kaj e Devlesko dilipe majmudro si e manušendar thaj e Devleši slabost majzurali si e manušendar.

26 Dićhen pe tumende, phralalen, sošće senas kana o Del akharda tumen. Phenav sago kaj e manuša dićhen: naj senas ni mudre, ni moćne, ni katar o plemenito rodo. 27 Nego, o Del izabirisarda okolen saven ando them inćaren kaj si dile, te ladžaren okolen saven inćaren kaj si mudre, thaj okolen saven si slabe ando them te ladžaren okolen save si zurale. 28 Vo izabirisarda okolen save ando theme naj andar o plemenito rodo, save si prezrene thaj ništavne, te obezvredil okolen save si e themešće vredne. 29 Gajda te ni jek manuš našti hvalil pe anglo Del. 30 O Del si izvor tumare trajosko ando Hristo Isus. O Hristo postanisardas amari mudrost katar o Del. Preko leste postanisardam pravedne, posvetime thaj oslobodime katar e bezeha. 31 Baš gajda sago kaj si ramome ando Sveto lil: “Ko kamel te hvalil pe, neka hvalil pe e Gospodeja.”

2

1 Kana avilem tumende, phralalen, či avilem te e bare alavenca ili ande bari mudrost objaviv tumenđe e Devlesko svedočanstvo. 2 Kaj odlučisardem, dok semas tumenca, te či ćerav svato pale khanči avre osim palo Isuso Hristo savo si razapnime. 3 Avilem tumende ande slabosti thaj izdravas e bare daratar. 4 Či ćeravas tumenđe svato thaj či propovedivas e ubedljive alavenca save si katar e manušenđi mudrost, nego katar e sila e Sveto Duhošći maškar tumende, 5 te tumaro paćipe či temeljil pes pe manušenđi mudrost, nego pe Devlešći sila.

E Devlešći mudrost thaj e Devlesko Duho

6 Ali e mudrost mothas maškar okola save si duhovno paće, ali na e mudrost akale themešći, niti katar e vladarja akale themešće, save propadin. 7 Nego, amen mothas e Devlešći tajno mudrost, savi sas garadi thaj savja o Del majsigo nego so postanisardas o them preodredisardas pale amari slava. 8 Godoja mudrost ni jek vladari akale themesko či pindžardas. Kaj te pindžardinesas, či razapnisardinesas e slavne Gospode. 9 Nego, sar si ramome ando Sveto lil:

“Okova so e jak či dićhel

thaj so o kan či ašunel

niti e manušešći gođi šaj haćarel,

godova o Del pripremisardas okolenđe save volin les.”

10 A amenđe o Del godova objavisarda prekal o Sveto Duho, savo preispituil thaj džanel sa, čak vi e Devlešće majhanduk tajne. 11 Kaj, ko katar e manuša pindžarel e manušešći gindimata, osim o duho savo si ande leste? Isto gajda, khonik či džanel e Devlešće gindimata osim o Duho e Devlesko. 12 A amen, či primisardam e duho akale themesko, nego e Duho savo si katar o Del, te džanas so o Del dija men sago daro. 13 Thaj godova vi phenas, ali na e alavenca save si sikade katar e manušenđi mudrost, nego gajda sago kaj sikada men o Duho, tumačisaras o duhovno čačipe okolenđe save si duhovne. 14 O manuš savo naj duhovno či prihvatil okova so avel katar e Devlesko Duho, kaj godova si pale leste dilipe thaj našti haćarel kaj pale godova čačipe trubul te prosudil pe e Devlešće Duhosa. 15 O duhovno manuš šaj sa te prosudil, ali les khonik našti prosudil. 16 Kaj:

“Ko pindžarda e Gospodešće gndurja,

ko šaj te proučil les?”

No amen gndis sago o Hristo.

3

Podele ande khanđiri maškar e vernikurja

1 A me, phralalen, našti ćeravas svato tumenđe sago e duhovne manušenđe, nego sago e telesne manušenđe, sago cikne čhavrenđe ando Hristo. 2 E thudeja pravaravas tumen, a na e zurale habeja, kaj našti podnosinas o zuralo habe. A našti ni akana, 3 kaj još uvek sen telesne. Vi čače, dok si zavist maškar tumende thaj čingara, zar naj sen telesne thaj zar či ponašin tumen sago e manuša ando them. 4 Kana jek mothol: “Me sem e Pavlesko”, a aver: “Me sem e Apolosesko”, zar ćiri ponašin tumen sago e manuša ando them?

5 A ko si o Apolos? Thaj ko si o Pavle? Amen sam samo sluge prekal save paćaine, a svako amendar ćerel okova so namenisarda lešće o Gospod. 6 Me posadisardem, o Apolos čhorda paj, ali o Del dija te barjol. 7 Gajda naj važno okova savo sadil, niti okova savo čhorel paj, nego o Del savo del te barjol. 8 A okova savo sadil thaj okova savo čhorel paj jednake si thaj svako dobila nagrada pale piro trudo. 9 Amen zajedno ćeras bući palo Del, a tumen sen e Devlešći njiva, e Devlešći građevina.

10 Pe Devleši milost savi si manđe dini, me sago mudro graditelj čhutem temelj, a aver zidol. Samo neka svako lel sama sar zidol. 11 Kaj khonik našti čhol aver temelj, osim okova savo si već čhutino, a godova si o Isus Hristo. 12 Thaj ko god pe godova temelj zidol e sunakajesa, e rupesa, e drago barenca, e kaštenca, e šuće čarjava ili e sulumava, 13 lesko delo inkljela po videlo. E Sudosko đes godova sikavela, kaj ande jag sikavela pe sosko si svakonesko delo. 14 A te o delo savo vareko nazidosarda ačhilo, godova primila nagrada. 15 A te varekasko delo phabilo, godova trpila šteta. Vo korkoro spasila pe, ali sago kroz e jag.

16 Zar či džanen kaj sen e Devlesko hramo thaj kaj e Devlesko Duho trajil ande tumende? 17 Ako vareko haravel e Devlesko hramo, vi les o Del haravela. Kaj e Devlesko hramo si sveto, a godova hramo sen tumen.

18 Neka khonik na hohadol. Ako vareko maškar tumende gindil kaj si mudro sago kaj gindil akava them, neka avel dilo te avel čače mudro. 19 Kaj e mudrost akale themešći si dilipe anglo Del. Ramome si ando Sveto lil:

“Vo e mudre manušen astarel ande zamka ande lengo lukavstvo”

20 thaj palem:

“O Gospod džanel e gindurja e mudre manušenđe kaj si bezvredne.”

21 Zato neka khonik či hvalil pe e manušenđe vođenca, kaj si sa tumaro, 22 bilo te si godova o Pavle, ili o Apolos, ili o Petar, ili o them, ili o trajo, ili smrto, ili akaja vrjama ili okoja savi avela – sa si tumaro, 23 a tumen sen e Hristošće, a o Hristo e Devlesko.

4

O Pavle thaj e Korinčanurja

1 Gajda, neka svako smatril men e Hristošće slugenca thaj okolenca savenđe o Del poverisarda piro tajno čačipe. 2 A okola savenđe si vareso poverime moraš te sikaven kaj si dostojne pale godova poverenje. 3 A dali me gajda ćerdem? Ni cara či mariv kaj sudin manđe tumen ili bilo savo manušesko sudo. Ni me korkoro man či osudiv, 4 kaj mungri savest si čisto. Ali, godoleja naj sam opravdime – o Gospod si okova savo sudil manđe. 5 Zato na sudin majsigo nego so avel pale godova e vrjama – kana avela o Gospod. Vo rasvetlila okova so si garado ande tama thaj inkalela po videlo e ilešće namere, thaj askal svako primila pohvala katar o Del.

6 Phralalen, zbog tumende lijem man thaj e Apolose sago primer, te pe amende sićon so značil: “Na džan majdur katar okova so ramol ando Sveto lil,” te khonik či hvalil pe jećhe manušeja protiv aver manuš. 7 Kaj ko phenel kaj san tu majlačho katar aver? Sa so si tut, dobisardan. Pa pošto sa so si tut dobisardan, sostar godoleja hvalis tut sago kaj steknisardan ćire trudosa?

8 Gndin kaj već steknisardine sa? Gndin kaj sen akana barvale thaj kaj postanisardine carurja bi amengo? Sar naj bah te postanisardine carurja, pa te vi amen caruis tumenca. 9 Gndiv kaj o Del amen e apostolen čhuta po poslednjo than ande povorka, sago okolen save si osudime te meren ande arena anglo sasto them, vi angle anđelurja thaj vi angle manuša. 10 Zbog amari odanost e Hristošće činil pe kaj sam dile, a tumen gndin kaj sen mudre ando Hristo! Amen sam slabe, a tumen gndin kaj sen zurale! Pale tumende e manuša šukar ćeren svato, a amendar asan. 11 Sa dži ke akava časo amen sam bokhale, trušale, thaj bi e drzengo, maren men thaj bi ćheresko sam. 12 Muči men te ćeras bući amare vastenca. Kana vređon men – amen blagoslovisaras, kana progonin men – amen trpisaras; 13 kana ponizin men – amen boldas šukaripeja. Postanisardam sago gunoj e themesko thaj pale lende najsam khanči aver, nego samo o praho sa dži akana.

14 Či ramov tumenđe akava te ladžarav tumen, nego te opomeniv tumen sago mungre voljene čhavren. 15 Kaj čak vi te avel tumen deše miljenca čuvarja ando Hristo, naj tumen but dada, kaj me bijandem tumen e Bahtale nevimatasa ando Hristo Isus. 16 Zato moliv tumen: dićhen pe mande sago primer. 17 Zato vi bičhaldem tumenđe e Timoteje, savo si mungro drago thaj verno čhavo ando Gospod. Vo dela tumen gođi pe godova sar me trajiv ando Hristo Isus, a trajiv gajda sago vi kaj sikavav svugde ande svako khanđiri.

18 Varesave tumendar ćeren pe barikane, kaj gndin kaj me či avava tumende. 19 Ali, ako del o Gospod, uskoro avav tumende, a askal kamav te dikhav na sošće si pe alava godola barikane, nego da li si len sila. 20 Kaj e Devlesko carstvo sikadol pe godova sar trajin, a na pe okova so mothon. 21 So majsigo kamen? Te avav tumende e rovljasa ili ande ljubav thaj ando duho blagosti?

5

O Pavle osudil o bilačhipe ande khanđiri

1 E manuša ćeren svato kaj maškar tumende si kasavo bludo sosko naj čak ni maškar e manuša save či pindžaren e Devle. Phenen manđe kaj varesavo manuš andar tumari khanđiri trajil ando bezeh pire dadešće romnjava. 2 A tumen još ćeren tumen barikane! Majlačhe avilosas te aven žalosne, pa te andar tumari zajednica durjaren okoles savo ćerda kasavo bilačhipe. 3 Vi ako naj sem okote prisutno e telosa, ali sem prisutno e duhosa, već sago kaj sem tumenca – osudisardem okoles savo godova bilačho delo ćerda. 4 Kana ćiden tumen ando alav e Gospodesko Isusesko, me avava tumenca ando duho sago vi e sila e Gospodešći Isusešći, 5 askal predain godole manušes e Sotonešće te lešći telesno narav propadnil, a te o duho spasil pe ando đes kana o Gospod boldela pe.

6 Naj lačhe tumenđe kaj hvalin tumen. Zar či džanen kaj o bezah buljol sago cikno kvasco savo šukljarel o sasto humer? 7 Šlaven tumen katar o bezeh savo si sago purano kvasco, te aven nevo humer, bi kvascosko, sošće vi sen. Amaro prazniko e Pasha si spremno kaj već si žrtvujime amaro pashalno bakhro – o Hristo. 8 Zato trubul te proslavisaras o prazniko na e purane kvascosa, niti kvasco katar e zloba thaj katar o bilačhipe, nego e bikvascošće mangresa – so si iskrenost thaj čačipe.

9 Ramosardem tumenđe ando lil te na hamin tumen okolenca save si bludnikurja. 10 Ali či gndiv pe sa e bludnikurja ande akava them, ili pe pohlepne manuša thaj pe razbojnikurja, ili pe idolopoklonikurja. Kaj ande godova slučaj moraš te đelenastar andar akava them. 11 Okova so ramosardem tumenđe si te na družin tumen okolesa savo vi ako akharel pe phralesa, a bludniko si ili pohlepno, ili idolopokloniko, ili klevetniko, ili matarno, ili razbojniko. Kasave phralesa na ni te han!

12 Naj dži mande te sudiv okolenđe save si ando them? Ali, okolenđe ande khanđiri save gajda grešin trubun te sudin. 13 A okolenđe avrjal andar e khanđiri sudila o Del. “Durjaren e opako manušes andar tumari zajednica.”

6

O sudo maškar okola save paćan

1 Kana varekas tumendar si sudo aver manušesa, sostar džan po sudo angle okola sudije save si nepravedne? Sostar godova či raspravin maškar e Devlešće manuša? 2 Zar či džanen kaj e Devlešće manuša sudina e themešće? Pa, ako tumen sudina e themešće, zar naj sen dostojne te sudin vi ande majcikne sudske sporurja? 3 Zar či džanen kaj amen sudisa e anđelenđe? Zato trubun te aven kadre te rešin e sporurja save si pale akava them. 4 A tumen kana sudin tumen pale akale themešće stvarja, sostar čhon tumenđe pale sudije okole manušen saven naj nisavo značene ande khanđiri? 5 Akava phenav tumenđe te ladžarav tumen. Zar maškar tumende naj ni jek mudro manuš savo šaj te presudil maškar pire phral? 6 Nego o phral sudil pe e phralesa – thaj godova angle okola save či paćan!

7 Ustvari, godova si tumenđe već mana, kaj sudin tumen maškar tumende. Sostar majrado či pretrpin e nepravda? Sostar majrado či pretrpin e šteta? 8 Nego tumen korkoro ćeren nepravda thaj šteta, thaj godova e phralenđe.

9 Ili zar či džanen kaj e nepravedne či nasledina e Devlesko carstvo? Na hohaven tumen! Kaj ni e bludnikurja, ni e idolopoklonikurja, ni e preljubnikurja, ni e muškarcurja save soven aver muškarconenca, 10 ni okola save čoren, ni e pohlepne ni e matarne, ni e klevetnikurja ni e razbojnikurja, či nasledina e Devlesko carstvo. 11 A kasave sas varekana vi varesave tumendar. Ali, akana sen thode, posvetime thaj opravdime ando alav e Gospodesko Isuse Hristosko thaj ando Duho amare Devlesko.

Tumaro telo si hramo e Sveto Duhosko

12 Phenel pe: “Sa si manđe dozvolime”, ali naj sa korisno. “Sa si manđe dozvolime”, ali či kamav khančešće te robuiv. 13 Phenel pe: “O habe si palo đi, thaj o đi si palo habe, ali o Del uništila vi jek vi aver.” Ali, o telo naj palo bludo, nego palo Gospod, a o Gospod palo telo. 14 A o Del savo vazdas e Gospode andar e mule, vazdela vi amen andar e mule pire silava. 15 Zar či džanen kaj tumare telurja si e Hristošće udurja? Zar dena tumare udurja, save pripadin e Hristošće, te aven bludničave udurja? Nisar! 16 Ili zar či džanen kaj okova savo sjedinil pe e bludnicava, lasa si jek telo? Kaj, ando Sveto lil ramol: “Duj džene avena jek telo.” 17 A ko sjedinil pe e Gospodeja, lesa postanil jek duho.

18 Našen katar o bludo. Tumen phenen: “Svako bezeh savo o manuš ćerel, najles khanči e telosa.” Ali ko ćerel bludo, grešil protiv piro telo. 19 Ili zar či džanen kaj si tumaro telo hramo e Sveto Duhosko, savo si ande tumende thaj saves o Del dija tumen, thaj kaj či pripadin korkoro tumenđe. 20 Kaj, o Del poćindas pale tumende bari cena; zato proslavin e Devle tumare telosa.

7

Sar trubul te ponašin pe o rom thaj e romnji

1 A akana te phenav tumenđe pale okova so ramosardine manđe. Tumen phenen: “Lačhe si palo manuš te na avel les odnos e manušnjava.” 2 Ali, te na peren ando bludo, neka svakone manuše avel lešći romnji thaj svakone manušnja neka avel lako rom. 3 Neka o rom izvršil piri bračno dužnost prema piri romnji, a gajda vi e romnji prema piro rom. 4 E romnji naj gospodari pire telošće, nego lako rom, a gajda ni o rom naj gospodari pire telosko, nego lešći romnji. 5 Na uskratin tumen jek avrešće, osim ako si tumen dogovor, pale varesavi vrjama te posvetin tumen e molitvaće. A pale godova palem na uskratin tumen jek avrešće te o Sotona našti crdel tumen po bezeh zato kaj našti te suzdržin tumen. 6 Akava phenav tumenđe sago dopuštenje, a na sago zapovest. 7 Kamlemas te sa e manuša aven sago me kaj naj sem oženime, ali svakones si lesko milosno daro katar o Del: varekas kasavo daro, a avres aver daro.

8 A okolenđe save naj ženime thaj e udovicenđe phenav: lačhe avela te ačhiline gajda, sago kaj sem vi me. 9 Ali, te našti suzdržin pe neka ženin pe thaj udajin pe. Majlačhe si te ženin pe ili udajin pe, nego te phabon katar e požuda.

10 A okolenđe save trajin sago rom thaj romnji dav zapovest – savi či avel mandar, nego katar o Gospod: neka e romnji na rastavil pe katar piro rom. 11 A te ipak rastavil pe, neka majbut či udajil pe ili neka pomiril pe pire romeja. Isto gajda o rom neka na rastavil pe katar pire romnji.

12 A averenđe ipak phenav me, vi ako o Gospod godova či direktno zapovedisarda: ako varesave phrales si romnji savi či paćal ando Del, ali kamel te trajil lesa, neka na rastavil pe katar piri romnji. 13 Thaj vi ako e romnja si rom savo či paćal ando Del, ali kamel te trajil lasa, neka na rastavil pe katar piro rom. 14 Kaj o rom savo či paćal posvetime si preko piri romnji savi paćal, a gajda si vi e romnji savi či paćal posvetime si preko piro rom savo paćal. E čhavra inače avilesas sago čhavra e nevernikonenđe, a gajda si svete.

15 A te okova savo či paćal kamel te rastavil pe, neka rastavil pe. Ande godova slučaj e rome savo paćal ili e romnja savi paćal naj obaveza, nego si slobodne, kaj o Del kamel te trajisaras ando miro. 16 Kaj, so džanes, romnjije, dali spasija e romes? Ili so džanes, romeja, dali spasija e romnja?

17 Inače, neka svako trajil sar o Gospod odredisardas lešće, gajda sar o Del akharda les. Gajda zapovediv sa e khanđirenđe. 18 Ako sas vareko obrezime majsigo nego so o Del akharda les, neka na učharel e tragurja kaj si obrezime. Gajda vi o manuš savo nas obrezime majsigo nego so o Del akharda les, neka na obrezil pe. 19 Naj važno dali si o manuš obrezime ili naj obrezime. Važno si samo te inćaren pe ke Devlešće zapovesti. 20 Neka svako ačhel gajda sar o Del akharda les. 21 Dali san akhardo sago robo? Na vodi briga pale godova! Ali te šaj aves slobodno manuš, astar godoja prilika. 22 Kaj, kas o Gospod akhardas kana sas robo, godole o Gospod ćerda te avel slobodno manuš. Isto gajda, okoles kas o Gospod akhardas sago slobodno manušes, robo si e Hristosko. 23 O Del poćindas pale tumende bari cena. Na aven roburja e manušenđe. 24 Phralalen, neka svako ačhel anglo Del sar si akhardo.

25 A pale okova kaj phučline pale čheja, naj man nisošći zapovest direktno katar o Gospod. Ali dav tumen savet, sago vareko savo si vredno te paćalpe lešće, kaj o Del sikada manđe milost. 26 Gndiv, kaj zbog akale ađesće muke majlačhe si palo manuš te ačhel gajda sago kaj si. 27 Ako si tut romnji, na rastavisar tut latar. Ako naj tut romnji, na rode lat. 28 Ali ako vi oženis tut, či ćeres bezeh, a či ćerel bezeh ni e čhej ako udajil pe. Ipak okolen save ženin pe thaj udajin pe avela telesne nevolje, a me kamlemas te arakhav tumen katar godova.

29 Kamav te phenav, phralalen: e vrjama si harni. Zato vi okola saven si romnja – neka aven sago kaj najlen; 30 thaj save roven – sago kaj či roven; thaj save radujin pe – sago kaj či radujin pe; thaj save ćinen – sago kaj khanči najlen; 31 thaj save koristin e stvarja akale themešće – sago kaj naj lenđe briga, kaj naćhel o obličje akale themesko.

32 Kamlemas te na avel tumen brige. O manuš savo naj oženime vodil briga pale okova so si e Gospodesko, sar te ugodil e Gospodešće, 33 a o ženime manuš vodil briga pale akale themešće stvarja, sar te ugodil pire romnjaće, 34 thaj zato si razdelime. E romnji savi naj udajime ili e čhej vodil briga pale okova so si e Gospodesko, te avel sveto vi e telosa vi e duhosa, a e udajime romnji vodil briga pale akale themešće stvarja, sar te ugodil pire romešće. 35 Akava phenav pale tumaro lačhipe, na te čhav šolo pe tumari kor, nego te trajin čestito thaj te na avel tumen smetnje dok služin e Gospodešće.

36 Ako vareko gindil kaj nepravedno postupil prema piri verenica savi si čhej, thaj kaj naćhel laći vrjama te trudil pe, a vo gindil kaj trubul te, neka ćerel godova so kamel. Či ćerel bezeh – neka ženil pe. 37 Ali, ako vareko čvrsto odlučisardas te na ženil pe, khonik či tradel les thaj šaj vladil pesa, lačhe ćerel kaj či ženil pe pire verenicava. 38 Gajda ko oženil pe pire verenicava, lačhe ćerel, a ko či oženil pe, ćerel još majlačhe.

39 E romnji si phangli pale piro rom sa dok si vo džudo. A te vo mulo, slobodno si te udajil pe pale kaste voj kamel, ali samo pale okova savo pripadil e Gospodešće. 40 Ali sar me gndiv – a gndiv kaj vi man si e Devlesko Duho – avela majbahtalo, ako ačhel gajda sago kaj si.

8

O mas savo si žrtvuime e idolenđe

1 A so phučline palo mas savo si žrtvuime e idolenđe, phenava tumenđe. Džanas kaj “savoren amen si džanglipe.” Ali o džanglipe ćerel e manuše te ćerel pe barikano, a e ljubav izgradil e manuše. 2 Ako vareko gindil kaj vareso džanel, godova još či džanel gaći kozom trubujasas te džanel. 3 Ali ako vareko volil e Devles, o Del pindžarel les.

4 A palo habe savo si žrtvuime e idolenđe, džanas kaj “o idol naj džudo” thaj kaj “naj aver del osim o jedino Del.” 5 Kaj, čak vi te si devla, save gajda akhardon bilo po nebo ili pe phuv, a si but “devla” thaj but “gospodarja” – 6 pale amende postoil samo jek Del o Dad, katar savo sa avel, thaj pale savo trajisaras, thaj postojil samo jek Gospod, o Isus Hristos, prekal savo si sa stvorime thaj prekal savo trajisaras.

7 Ali či džanen savora godova. Varesave manuša gaći sićile te služin e idolenđe, kaj kana han kasavo habe, han sago kaj si žrtvuime e idolenđe, pa gajda meljaren piri savest, savi si slabo. 8 “A o habe či anela men paše dži ko Del. Niti so hasaras ako či has, niti so dobis ako has.”

9 Samo len sama te tumari sloboda či crdel po bezah okole slaben ande savest. 10 Kaj, ako vareko dićhel tut, saves si “džanglipe”, kaj has ande idolsko hramo, zar godoleja – pošto si lešći savest slabo – či li ohrabrija les te hal o habe savo si žrtvuime e idolenđe? 11 Thaj gajda zbog ćiro džanglipe, propadnil ćiro slabo phral pale savo o Hristo mulo. 12 Kaj gajda kana grešin protiv tumare phrala thaj povredin lenđi slabo savest, grešin protiv o Hristo. 13 Zato ako o habe crdel po bezah mungre phrale, nikada majbut či hava mas, te či crdav les po bezah.

9

O Pavle odreknil pe katar piro apostolsko pravo

1 Zar me naj sem slobodno? Zar naj sem apostol? Zar či dikhlem e Isuse, amare Gospode? Zar naj sen tumen plodo mungre trudosko ando Gospod? 2 Ako averenđe naj sem apostol, tumenđe sem, kaj tumen sen dokaz mungre apostolsko službaće ando Gospod.

3 Akava si mungri odbrana protiv okola save prn man: 4 Zar amen naj pravo te has thaj te pijas pale godova kaj služisaras tumenđe? 5 Zar naj vi amen pravo te oženi men paćivale romnjenca thaj te inđaras len amenca sago kaj ćeren e aver apostolurja, e Gospodešće phral thaj o Petar? 6 Ili, zar samo me thaj o Varnava moraš te ćeras bući te avel men palo trajo?

7 Ko godova služil ande vojska pe piro troško? Ili, ko sadil o vinograd, a te či hal drak andar o vinograd? Ili ko čaljarel o stado bakhrenca, a te či pel thud e bakhrengo? 8 Da li me akava phenav katar e manušesći mudrost, ili gajda phenel vi o Zakon? 9 Kaj ande Mojsijesko zakon si ramome: “Na phande o muj e guruvesko te na hal kana vršil o điv.” Zar e Devlešće ačhilo samo dži ke guruva? 10 Zar či čače phenel godova zbog amende? Ej, zbog amende si godova ramome. Kaj, o okova savo oril trubul te oril ande nada thaj okova savo vršil o điv trubul te vršil ande nada kaj dobila piro deo katar o rodo. 11 Ako amen sijosardam tumenđe duhovno lačhipe, zar si but ako amen žanjisaras tumaro materijalno lačhipe? 12 Ako avren si pravo pe tumaro materijalno lačhipe, sostar amen či avilosas još majbut pravo pe godova?

Ali, amen či iskoristisardam godova pe so si amen pravo, nego sa podnosisaras te khančesa či zaprečisardamas e Hristošći Bahtali nevimata. 13 Zar či džanen kaj okola save ćeren služba ando Hramo, katar o Hramo dobin te han, thaj okola save služin po žrtveniko, dobin deo katar okova so si prinesime po žrtveniko. 14 Gajda vi o Gospod odredisarda okolenđe save propovedin e Bahtali nevimata te katar e Bahtali nevimata vi trajin.

15 Me khanči katar godova či koristisardem. A ni akava či ramov tumenđe te katar akana avel gajda, kaj majrado mulemas nego te odrekniv man katar akava sova ponosiv man te propovediv ivja. 16 Kana propovediv e Bahtali nevimata, našti hvaliv man, kaj godova si mungri dužnost. Teško manđe ako či propovediv e Bahtali nevimata. 17 Ako godova ćerav korkoro mandar, zasluživ nagrada, ali godoja dužnost si manđe dini, kaj me či izabirisardem lat. 18 So si dakle, mungri nagrada? Mungri nagrada si te propovediv ivja e Bahtali nevimata thaj te na koristiv o pravo pe poćin pe savi si man pravo sago propovedniko.

19 Vi ako sem slobodno thaj či pripadiv khonikašće, ipak savorenđe postanisardem robo, samo te pridobiv len so majbut palo Hristo. 20 Kana semas e Židovenca, semas Židovo te šaj anav len dži ko Hristo. Kana semas okolenca save inćaren e Mojsijesko Zakon, vi me godova ćeravas, vi ako naj sem phanglo e Zakoneja, te šaj anav len dži ko Hristo. 21 Pale okola saven naj Zakon semas sago okova saves naj Zakon – vi ako me naj sem bi e Devlesko zakon, nego sem poslušno e Hristostošće zakonešće – te pridobiv okolen saven naj Zakon. 22 E slabe manušenca semas slabo, te pridobiv e slabe manušen. Savorenđe postanisardem sa, či li varesar von spasisajle sas pe bilo savo način. 23 A sa godova ćerav zbog e Bahtali nevimata, te ande late avel man udeo ande laće blagoslovurja.

24 Zar či džanen kaj po trkalište sa e trkača prasten, ali samo jek dobil nagrada? Gajda vi tumen prasten, te osvojin e nagrada. 25 Svako takmičari suzdržilpe katar sa. Von dobin raspadljivo venco, a amen okova savo naj raspadljivo. 26 Zato me či prastav, a te naj man ciljo, niti e dumukhava pekav ande balval, 27 nego krotiv mungro telo thaj podloživ les, te na me savo avrenđe propovedivas e Bahtali nevimata, korkoro avav isključime andar e utrka.

10

Upozorenje po idolopoklonstvo

1 Či kamav phralalen, te či džanen kaj sa amare pradada sas zaštitime e oblakosa ande pustinja, thaj kaj savora nakhline kroz o more. 2 Thaj savora sas bolde ando oblako thaj ando more sago e Mojsiješće sledbenikurja. 3 Thaj savora haline isto duhovno habe 4 thaj savora piline isto duhovno pipe. Kaj piline andar e duhovno stena savi pratilas len, a godoja stena sas o Hristo. 5 Ali, but lendar či ugodinas e Devlešće, pa sas mudarde pe sa e riga ande pustinja.

6 A sa godova dogodisajlo amenđe palo primer, te na čeznisaras palo bilačhipe sago kaj von čezninas. 7 Na aven idolopoklonikurja sago kaj sas varesave lendar – sago kaj si ramome ando Sveto lil: “Bešlo o them te hal thaj te pijel pa uštile te ćhelen e idolešće ando čast.” 8 Thaj na te damen ando bludo, sago kaj varesave lendar ćerenas, pa ande jek đes muline biš thaj trin milje. 9 Thaj te na iskušisaras e Gospode sago kaj varesave lendar iskušisardine les, thaj sas mudarde katar e sapa. 10 Thaj na mrmljin sago kaj varesave lendar mrmljinas, pa mudarda len o anđelo Uništivači.

11 Sa godova dogodisajlo lenđe palo primer, a ramome si sago upozorenje amenđe, save trajisaras ande poslednjo vrjama. 12 Zato, ko gindil kaj čvrsto ačhel, neka lel sama te na perel. 13 Džanen kaj či aven pe tumende e kušnje save naj vi aver manušen. O Del si verno thaj či mućela te aven iskušime majbut katar okova so šaj podnosin. Vo pomognila tumenđe te šaj inkljen andar godova iskušenje, gajda te šaj izdržin.

O idolopoklonstvo thaj e Gospodešći večera

14 Zato, drage mungralen, našen katar o idolopoklonstvo. 15 Sago e razumne manušenđe phenav: korkoro prosudin dali si čače so phenav tumenđe. 16 Naj li o tahtaj blagoslova, pale savo das najs e Devlešće, zajedništvo e Hristošće rateja? Zar o mangro savo phagas či značil kaj sam deo e Hristošće telosa? 17 Pošto si o mangro jek, askal sam amen save sam but, jek telo, kaj savora delisaras jek mangro.

18 Dićhen pe okola save si Izraelcurja po telo: naj li von okola save han katar e hramske žrtve iste okola save zajedno prinesin e žrtva e Devlešće po žrtveniko? 19 So godoleja kamav te phenav? Kaj si o habe savo si žrtvuime e idolenđe vareso? Ili kaj si o idol vareso? 20 Na. Nego, okova so von žrtvuin, e demonenđe žrtvuin, a na e Devlešće. A me či kamav te avel tumen khanči e demonenca. 21 Našti pijen andar o tahtaj e Gospodesko thaj andar o tahtaj e demonengo! Našti han pale sinija e Gospodešći thaj pale sinija e demonenđi. 22 Ili kamas te ćeras e Gospode te avel ljubomorno? Zar sam amen majzurale lestar?

Tumari sloboda trubul te avel pe Devlešći slava

23 Phenel pe: “Sa si dozvolime”, ali naj sa korisno. “Sa si dozvolime”, ali sa či izgradil men. 24 Neka khonik či rodel piri korist, već e korist averešći.

25 Han sa o mas savo bićinel pe po pijaco, thaj khanči na phučen zbog tumari savest. 26 Kaj, ando Sveto lil si ramome: “E Gospodešći si e phuv thaj sa so si pe late.”

27 Ako vareko ko či paćal akharel tumen te han thaj tumen kamen te džan, han sa so čhol angle tumende thaj khanči na phučen zbog e savest. 28 Ali, ako vareko phenel tumenđe: “Akava habe sas žrtvuime e devlenđe”, askal na han zbog okova savo upozorisarda tumen pe godova thaj zbog e savest 29 – či phenav te na han zbog tumari savest, nego zbog okova savo godova phendas tumenđe. Kaj, sostar te avrenđi savest osudil mungri sloboda? 30 Ako me dav najs e Devlešće palo habe savo hav, sostar te osudin man pale okova so hav? 31 Zato, ako han, pijen, ili ćeren vareso aver, sa ćeren e Devlešće pe slava. 32 Na aven po sablaz ni e Židovenđe, ni okolenđe save naj Židovurja, ni e Devlešće khanđirjaće, 33 sago kaj vi me savorenđe ugodiv ande sa, thaj či rodav mungri korist, nego e korist e butenđe pale lengo spasenje.

11

1 Dićen tumen pe mande sago kaj me dikhav man po Hristo.

E manušnja trubun te učharen pire šore kana si po bogoslužje

2 Hvaliv tumen kaj ande sa den tumen gođi mande thaj kaj inćaren o sikavipe gajda sar mandar primisardine. 3 Ali kamav te džanen kaj o Hristo si šoro svakone romešće, a o rom si šoro e romnjaće, a o Del si šoro e Hristošće. 4 Svako muškarco savo molil ili prorokuil učharde šoresa, ladžarel piro šoro. 5 Thaj svako manušnji savi molil ili prorokuil nanđe šoresa ladžarel piro šoro, kaj isto si godova sago kaj ranglas piro šoro. 6 Ako e manušnji či učharel piro šoro, neka čhinel pire bal. A ako naj šukar pale manušnji te čhinel pire bal ili te randel pe, neka učharel o šoro. 7 O muškarco naj moraš te učharel piro šoro kaj si vo e Devlešći slika thaj slava, a e manušnji si e manušešći slava. 8 Kaj nas stvorime o prvo muškarco katar e manušnji, nego e manušnji katar o prvo muškarco. 9 Thaj naj o muškarco stvorime zbog e manušnji, nego e manušnji zbog o muškarco. 10 Zbog godova, a vi zbog e anđelurja e manušnja moraš te avel znako po šoro kaj si tale vlast.

11 Ali, ando Gospod, niti si e manušnji nezavisno katar o muškarco, niti si o muškarco nezavisno katar e manušnji. 12 Kaj sago kaj e manušnji postanisardas katar o muškarco, gajda vi o muškarco bijandol katar e manušnji, a sa godova avel katar o Del. 13 Prosudin korkoro: dali priličil e manušnjaće te nanđe šoresa molil pe e Devlešće? 14 Zar vi e manušesći priroda či sikavel tumen kaj si palo muškarco ladžavo te avel les lunđe bal. 15 A pale manušnji čast si ako si lat lunđe bal kaj si laće e lunđe bal dine sago dikhlo palo šoro.

16 A te vareko kamel te prepiril pe oko godova, šaj samo phenav kaj amen thaj e Devlešće khanđirjen naj kasavo običaj te e manušnja molin pe e nanđe šoresa.

Gospodešći večera

17 Dok dav tumen akala upute, našti hvaliv tumen, kaj tumare zajedničke sastankurja anen majbut šteta, nego korist. 18 Prvo, ašunav kaj maškar tumende si podele kana ćiden tumen sago e khanđiri, a so dži varekaj vi paćav, 19 zato kaj gndin kaj maškar tumende trubul te avel podele, te dićhol ko si maškar tumende poštujime. 20 Kana, dakle, ćiden tumen, tumen či han vi čače e Gospodešći večera. 21 Svako tumendar hal piri večera, a či ažućarel avren, thaj gajda jek džaltar bokhalo dok aver čak vi matol. 22 Zar naj tumen ćhere, te okote han thaj te pijen? Ili prezirin e Devlešći khanđiri thaj ladžaren okolen saven naj? So te phenav tumenđe? Te hvaliv tumen? Ande akava či hvaliv tumen!

23 Kaj me primisardem katar o Gospod o sikavipe savo predaisardem tumenđe: O Gospod Isus ande okoja rjat kana sas izdajime lijas o mangro, 24 zahvalisarda e Devlešće pale leste, phaglas les thaj phendas: “Akava si mungro telo dino pale tumende. Ćeren godova manđe po spomen.” 25 Isto gajda lijas vi o tahtaj posle večera thaj phendas: “Akava tahtaj si Nevo savez ande mungro rat. Kana god pijen, ćeren godova manđe po spomen.” 26 Kaj, kana god han akava mangro thaj pijen andar akava tahtaj, navestin e Gospodesko smrto dok vo či avel.

27 Zato ko nedostojno hal akava mangro ili pijel andar e Gospodesko tahtaj, ćerel bezeh protiv o telo thaj protiv o rat e Gospodesko. 28 Neka svako ispitul korkoro pes majsigo, nego so hal o mangro thaj pijel andar o tahtaj. 29 Kaj, ko hal thaj pijel, a či poštuil o telo e Gospodesko, crdel pe peste e osuda kana hal thaj pijel. 30 Zbog godova si maškar tumende but slabe thaj nasvale, a but vi muline. 31 Ali kana korkoro pes ispituisardamas, či avilosas amenđe sudime. 32 Kana o Gospod sudil amenđe, vo vaspitil men thaj barjarel men te na avas osudime e themeja.

33 Zato, phralalen mungralen, kana ćiden tumen te han e Gospodnjo večera, ažućaren jek avres. 34 Ako si vareko bokhalo neka hal ćhere, te na aven tale osuda kana ćiden tumen.

Aver stvarja objasniva tumenđe kana avava.

12

Duhovne darurja

1 A pale duhovne darurja, phralen, či kamlemas te ačhen ando bidžanglipe. 2 Džanen kaj dok či pindžarenas e Devles, kaj senas varesar hohade thaj crdine ke neme idolurja. 3 Zato phenav tumenđe te džanen kaj khonik ko si vodime e Devlešće Duhosa, našti phenel: “Prokleto si o Isus”, sago kaj khonik našti phenel: “O Isus si Gospod”, ako naj vodime e Sveto Duhosa.

4 E darurja si različite, ali si o Duho isto. 5 Si vi različito službe, ali si o Gospod isto, 6 si vi različite načinurja prekal save o Del delujil ando manuša, ali isto si o Del savo ćerel sa ande savorende.

7 A ko dobil e objava e Sveto Duhošći, dobisarda lat palo lačhipe svakonešće. 8 Kaj, jećhešće o Duho del daro te ćerel svato ande mudrost, a avrešće godova isto Duho del daro te ćerel svato ando džanglipe, 9 jećhešće, o isto Duho, del paćipe, a avrešće godova isto Duho, del daro te sastol, 10 jećhešće o Duho del sila te ćerel čudurja, a avrešće te prorokuil, jećhešće te razlikuil e duhonen, a avrešće te ćerel svato ande aver čhibja, a avrešće te tumačil e čhibja. 11 Sa godova ćerel godova isto Duho, savo del svakone dženešće sar kamel.

Amen sam jek telo e Hristosko

12 Sago kaj si o telo jek, a si les but udurja, thaj sa e udurja e telošće vi ako si but, ćeren jek telo, gajda si vi e Hristosa. 13 Kaj, savora sam jećhe Duhosa ande jek telo bolde, bilo te sam Židovurja ili okola save naj, roburja ili okola savi si slobodne. Savora sam napoime jećhe Duhosa.

14 Kaj ni e manušesko telo naj sastavime katar jek deo, nego si les but dela. 15 Ako o pungro phenel: “Či pripadiv e telošće zato kaj naj sem o vas”, zar zbog godova či pripadil e telošće? 16 Thaj ako o kan phenel: “Či pripadiv e telošće kaj naj sem e jak”, zar zbog godova či pripadil e telošće? 17 Kana o sasto telo avilosas jak, kaj avilosas o sluho? Kana o sasto telo avilosas sluho, kaj avilosas o njuh? 18 Ali, o Del svako deo e telosko čhuta baš gajda sago kaj kamlas. 19 Kana sa o telo avilosas jek udo, kaj avilosas o telo? 20 Gajda, si but udurja e telošće, ali si samo jek telo.

21 Našti e jak te phenel e vastešće: “Či trubus man”, ni o šoro e pungrenđe: “Či trubun man.” 22 Naprotiv, okola udurja e telošće saven smatris kaj si slabe – si potrebne. 23 Pale okola udurja e telošće saven smatris kaj si nečasne – das majbari čast thaj e nepristojne e telošće udonenca postupisaras majpristojno. 24 dok okola udurja e telošće save sikadon či trubun kasavi briga. Ali, o Del sastavisardas o telo gajda kaj dijas majbari čast okole udonenđe saven naj čast, 25 te na avel podela ando telo, nego te e udurja e telošće vodin jednako briga jek pale avreste. 26 Ako jek udo e telosko patil, sa e udurja e telošće patin zajedno lesa thaj ako jek udo e telosko si počastime, lesa raduin pe sa e udurja e telošće.

27 A tumen sen e Hristosko telo thaj posebno svako tumendar si udo e telosko. 28 O Del ande Khanđiri prvo postavisardas e apostolen, dujte e prorokonen, trite e učiteljen, pa okolen save ćeren čudesne dela, pa okolen saven si daro te sastaren, te pomognin, te upravljin thaj te ćeren svato ande aver čhibja. 29 Dali si savora apostolurja? Dali si savora prorokurja? Dali si savora učitelja? Dali si savora okola save ćeren čudurja? 30 Dali si savoren daro te sastaren? Dali savora ćeren svato ande aver čhibja? Dali savora tumačin?

31 Čeznin pale majbare darurja, a me sikavava tumenđe još majlačho drom.

13

E ljubav trajil pale uvek

1 Ako džangle mas te ćerav svato pe sa e manušenđe thaj anđelenđe čhibja, a ljubav te naj man, askal avilemas sago o zvono ili e činele save maren ande kan. 2 Thaj ako si man vi daro te prorokuiv, ako džanav sa e tajne thaj sa o džanglipe, thaj te avel man sa o paćipe te e gore premestiv, a ljubav te naj man, avilemas khanči. 3 Ako e čore manušenđe dav sa so si man thaj vi mungro telo predaiv te žrtvujil pe, a ljubav naj man, khanči godova či koristil manđe.

4 E ljubav si strpljivo, e ljubav si lačhi, e ljubav naj zavidno, e ljubav či hvalil pe, či ćerel pe barikani, 5 naj nepristojno, či rodel piro, naj razdražljivo, či pamtil o bilačhipe savo ćerda pe lešće, 6 či raduil pe e nepravdaće, a raduil pe e čačimašće, 7 sa podnosil, nikada či hasarel o paćipe, uvek nadil pe, sa trpil.

8 E ljubav nikada či prestanil. O daro palo proroštvo naćhela! O daro te ćeren svato ande aver čhibja umuknila! O daro palo džanglipe naćhela! 9 Kaj, amaro džanglipe si nepotpuno thaj amaro proroštvo si nepotpuno, 10 a kana avela okova so si savršeno, nestanila okova so si nepotpuno. 11 Kana semas čhavro, ćeravas svato sago čhavro, gndivas sago čhavro, sudivas sago čhavro, a kana postanisardem odraslo manuš, odbacisardem okova so sas čhavrkano. 12 Kaj, akana dikhas nejasno sago ande mutno gledala, a askal dikhasa jasno – jakhenca ande jakha. Akana džanav nepotpuno, a askal džanava potpuno, sago kaj sem vi korkoro manđe pinđardo.

13 Akana ačhen akala trin: o paćipe, e nada thaj e ljubav, a majbari maškar lende si e ljubav.

14

E Duhovne darurja ande khanđiri

1 Iskreno roden e ljubav, čeznin pale duhovne darurja, a posebno čeznin palo daro te prorokuin. 2 Kaj, ko ćerel svato aver čhibjenca, či mothol e manušenđe, nego e Devlešće. Khonik či haćarel les, kaj e Duhosa mothol e tajne. 3 A ko prorokuil, mothol e manušenđe pe izgradnja, ohrabrenje thaj pe uteha. 4 Ko ćerel svato aver čhibjava, izgradil samo korkoro pes, a ko prorokuil izgradil e khanđiri. 5 Kamlemas te savora ćeren svato ande aver čhibja, a još majbut te prorokuin, kaj okova savo prorokuil majbaro si katar okova savo ćerel svato ande aver čhibja, osim ako tumačil so phendas te e khanđiri šaj izgradil pe.

6 Ako akana me, phralalen, avav tumende thaj ćerav svato ande aver čhibja, sošći korist avela tumen katar godova ako či mothav tumenđe varesavo otkrivenje, ili spoznaja, ili proroštvo, ili poruka? 7 Isto si vi e instrumentenca save proizvodin zvuko, sago e flauta ili e harfa. Ako či proizvodin jasne tonurja, sar o manuš pindžarela e melodija savi đilaben pe flauta ili pe harfa. 8 Ili ako e truba del nejasno zvuko, ko spremila pe pale bitka? 9 Gajda vi tumen, ako e čhibjava či ćeren jasno svato, sar džanela pe so mothol pe? Ćerena svato ande balval. 10 Vi čače, po them si gaći but čhibja, thaj svakone lendar si značenje. 11 Ako či haćarav e čhib okolešći savo mothol manđe, askal si godova manuš manđe stranco, a vi me sem lešće stranco. 12 Gajda vi tumen, pošto čeznin pale duhovne darurja, čeznin pale godola darurja te obilujin ande okola darurja save izgradin e khanđiri.

13 Zato ko ćerel svato ande aver čhib, neka molil pe te šaj tumačil. 14 Kaj, ako moliv man ande aver čhib, mungro duho molil pe, a mungri gođi ačhel bi plodosko. 15 So, dakle, te ćerav? Moliva mungre duhosa, ali moliva vi mungre gođasa. Đilabava mungre duhosa, ali đilabava vi mungre gođasa. 16 Kaj ako zahvalis e Devlešće ćire duhosa, sar vareko ko či haćarel phenela “amin” pe ćiri zahvala kana či džanel so mothos? 17 Tu, doduše, šukar zahvalis, ali okova savo ašunel duhovno či izgradil pe.

18 Zahvaliv e Devlešće kaj ćerav svato ande aver čhibja majbut nego savora tumen. 19 Ali ande khanđiri majrado phenav pandž alava mungre gođasa, te vi averen sikavav, nego deš milje alava ande aver čhib.

20 Phralalen, na gndin sago čhavra, ali aven sago cikne čhavra save či džanen palo bilačhipe, ali ando način pe savo gndin aven sago već zrele manuša. 21 Ando Zakon ramol:

“Akale themešće mothava

ande nepoznate čhibja

thaj kroz o muj e stranconengo

ali ni askal či čhona kan mande”,

phenel o Gospod.

22 Gajda, e aver čhibja naj znako pale okola save paćan, nego pale okola save či paćan, a o prorokovanje naj pale okola save či paćan, nego pale okola save paćan. 23 Ako ćidel pe sasti khanđiri zajedno thaj savora ćeren svato ande aver čhibja, a del andre vareko savo či haćarel ili okova savo či paćal, či li phenela kaj sen dile? 24 Ali, ako savora prorokuin, pa del andre varesavo manuš savo či paćal ili či haćarel, sa koril les, thaj sa osudil les, 25 e tajne lešće ilešće inkljen po videlo, pa perela pe koča thaj poklonilape e Devlešće thaj phenela: “Čače si o Del maškar tumende.”

O redo ande khanđiri

26 So askal trubul te ćeras, phralalen? Kana ćiden tumen, varekas tumendar si hvalospev, varekas si poruka, varekas objava, vareko ćerel svato ande aver čhib, a aver tumačil godova so vareko phendas. Neka sa godova avel pe izgradnja e khanđirjaće te duhovno zuravol. 27 Ako vareko ćerel svato ande aver čhibja, neka ćeren svato duj džene majbut trin, jek po jek, thaj neka vareko tumačil so phendine. 28 A ako naj vareko ko tumačil, askal neka či ćerel svato po glaso ande khanđiri thaj neka ćerel svato korkoro pešće thaj e Devlešće.

29 A katar e prorokurja, neka mothon duj ili trin džene, a aver neka prosudin okova so phendine. 30 Ali, ako varekašće avrešće ko akate bešel avel o otkrivenje, okova prvo neka ačhel. 31 A savora šaj te prorokuin jek po jek, te savora aven sikade thaj ohrabrime. 32 E proročke duhurja pokorin pe e prorokonenđe, 33 kaj o Del naj Del e neredosko, nego e mirosko.

Sago kaj si ande sa e khanđirja e Devlešće manušenđe, 34 e manušnja ande khanđirja neka ačhen kaj naj lenđe muklino te ćeren svato. Umesto godova, neka aven podložne, sago vi kaj phenel o Zakono. 35 A ako kamen vareso te sićon, neka ćhere phučen pire romen. Kaj džungale si te e manušnji ćerel svato ande khanđiri.

36 Ili te či tumendar inkljisto o alav e Devlesko? Ili sen tumen jedine dži ke save avilo? 37 Ako vareko gindil kaj si proroko ili kaj si les duhovno daro, trubul te džanel kaj si akava so ramov tumenđe e Gospodešći zapovest. 38 A ako vareko akava či priznail, ni tumen les na priznajin.

39 Zato, phralalen mungralen, čeznin pale godova te prorokuin thaj na branin te ćerel pe svato ande aver čhibja. 40 Samo neka sa avel pristojno thaj uredno.

15

E Hristosko uštipe andar e mule

1 Dav tumen gođi, phralalen, pe Bahtali nevimata, savi tumenđe propovedisardem, thaj savi prihvatisardine thaj ande savi ačhen ando paćipe, 2 savjava spasina tumen, ako inćaren e Alava save objavisardem tumenđe, osim ako uzalud paćajine.

3 Kaj po prvo than, predaisardem tumenđe okova so vi primisardem: kaj o Hristo mulo pale amare bezeha sago kaj ramol ande Svete lila, 4 kaj sas prahome thaj kaj vaskrsnisardas po trito đes sago kaj ramol ande Svete lila. 5 Pale godova o Hristo sikadilo e Petrešće, a askal sa e dešuduje apostolenđe. 6 Pale godova katar jekhar sikadilo e phralenđe, save sas majbut katar pandž šela džene, katar save si majbut lendar još džude, a varesave muline. 7 Askal sikadilo e Jakovešće, a pale godova sa e apostolenđe. 8 Thaj po krajo sikadilo vi manđe, sago majbedno manušešće.

9 Kaj, me sem majcikno maškar e apostolurja thaj naj sem dostojno te akharav man apostol, zato kaj progonivas e Devlešći khanđiri. 10 Ali e Devlešće milava sem okova so sem thaj lešći milost prema mande nas uzaludno. Naprotiv, me trudivas man majbut katar savorende lendar – ali na me, nego e Devleši milost manca. 11 Dakle, sa jek si, me ili von, gajda propovedisaras thaj gajda paćaine.

12 Ali ako propovedil pe kaj o Hristo vaskrsnisardas andar e mule, sar varesave maškar tumende phenen kaj naj vaskrsenje andar e mule? 13 Ako naj vaskrsenje andar e mule, ni o Hristo či vaskrsnisardas. 14 A ako o Hristo či vaskrsnisardas, uzalud si amaro propovedanje, uzalud si vi tumaro paćipe. 15 Kaj, ako si čače kaj e mule či vaskrsnin, askal vi amen sikadilam sago hohavne Devlešće svedokurja, zato kaj svedočisardam kaj o Del vaskrsnisardas e Hristos, saves či vaskrsnisardas. 16 Kaj ako e mule či vaskrsnin, askal ni o Hristo či vaskrsnisardas. 17 A ako o Hristo či vaskrsnisardas, uzalud si tumaro paćipe, kaj još uvek sen ande tumare bezeha. 18 Askal si hasarde vi okola save muline ando Hristo. 19 Ako samo pale akava trajo si men nada ando Hristo, majbedne sam katar sa e manuša.

20 Ali, o Hristo čače vaskrsnisardas andar e mule, sago prvo katar sa okola save muline thaj savo uštela ando trajo. 21 Kaj pošto o smrto avilo prekal o manuš, vi o vaskrsenje avilo prekal o manuš. 22 Sago kaj ando Adamo savora meren, gajda savora save si ando Hristo džudona andar e mule. 23 Ali, svako prema piro redo: o Hristo vaskrsnisardas prvo, a kana vo avela, vaskrsnina vi okola save lešće pripadin. 24 Askal avela o krajo. O Hristo uništila sa e vladaren, sa e vlast thaj svako sila, a askal predaila o Carstvo e Devlešće e Dadešće. 25 Kaj o Hristo moraš te vladil sa dok o Del či čhol sa lešće dušmajen tale lešće pungre. 26 A o poslednjo dušmano savo avela uništime si o smrto. 27 O Sveto lil phenel: “O Del sa čhuta tale lešće pungre.” Kana phenel sa si čhutino tale lešće pungre, jasno si kaj si čhutino sa osim o Del savo sa čhuta tale lešće pungre. 28 A kana sa avela podložime lešće, askal vi o Čhavo korkoro podložila pe Okolešće savo sa podložisardas lešće, te o Del avel sa ande sa.

29 Inače so ćeren okola save bolen pe pale mule? Ako e mule čače či vaskrsnin, sostar bolen pe pale lende? 30 Sostar vi amen neprekidno čhos amare trajurja ande opasnost? 31 Phralalen, hav solah pe tumende save sen mungro ponos ando Hristo Isus amaro Gospod, kaj svako đes sem ande smrtno opasnost. 32 Ako samo andar e manušikane razlogurja borisajlem e zverenca ando Efes, so koristil godova manđe? Ako e mule či vaskrsnin, “ajde askal te has thaj te pijas, kaj thejara merasa.”

33 Na den te aven hohade: “O bilačho društvo rumol e lačhe navike.” 34 Aven gođate sago kaj trubul thaj na grešin majbut, kaj varesave či džanen palo Del. Akava phenav tumenđe pe tumaro ladžavo.

Amaro vaskrsenje

35 Ali vareko phučela: “Sar vaskrsnin e mule?” thaj: “Sosko telo avela len?” 36 Bigođavereja! Okova so tu sijos, či džudola ako či merel. 37 Thaj godova so sijos či sijos o telo savo avela, već nango kućin e đivesko ili vareso aver, 38 a o Del del les telo sosko kamel, thaj godova svakone semenošće lesko telo. 39 Naj svako telo isto. Nego aver si e manušengo, aver si e životinjengo telo, aver si e čirikljengo telo, a aver si e mačhengo. 40 Si nebeske tela thaj phuvjaće tela, ali o sjajo katar e nebeske tela si aver čhande katar o sjajo e phuvjaće telendar. 41 Aver si o sjajo e khamesko, aver sjajo si e čhonutesko, a aver si o sjajo e čerejengo, a e čerain katar e čerain razlikuil pe po sjajo. 42 Gajda si vi e mulenca kana uštena andar e mule. O prahome telo ćernjola, ali godova telo vaskrsnila palo trajo savo či propadnila. 43 Sejol pe ando ladžavo, vaskrsnil pe ande slava; sejol pe ande slabost, vaskrsnil pe ande sila, 44 sejol pe prirodno telo, vaskrsnil duhovno.

Ako postojil prirodno telo, postojil vi duhovno. 45 Gajda si ramome ando Sveto Lil: “O prvo manuš, o Adam, postanisardas džudi duša”, a o poslednjo Adam savo si o Hrist postanisardas duho savo del trajo. 46 Ali, naj prvo o duhovno, nego prirodno, pa askal o duhovno. 47 Prvo manuš si katar e phuv, phuvjako, o aver manuš si katar o nebo. 48 Sa e manušen si phuvjako telo sago e Adame, ali amare nebeske tela avena sago e Hristosko. 49 Thaj sago kaj samas slika e phuvjane manušešći, gajda avas vi slika e nebesko manušešći.

50 A akava tvrdiv tumenđe, phralalen: o telo thaj o rat našti nasledin e Devlesko carstvo, niti o propadljivo nasledil okova so naj propadljivo. 51 Ake, phenav tumenđe e tajna: či merasa savora, ali avasa promenime, 52 ande data, ando treno e jakhako, kana ašundola e poslednjo truba. Kaj kana e truba ašundola, askal e mule vaskrsnina e telenca save naj raspadljive, a amen avasa promenime. 53 Trubul, naime, akava propadljivo te lel pe peste nepropadljivo, a akava smrtno telo trubul te lel pe peste besmrtno telo. 54 A kana akava propadljivo telo lela pe peste okova savo naj propadljivo thaj akava smrtno lel pe peste okova besmrtno, askal pherdola e izreka savi si ramome ando Sveto lil:

“E pobeda nakhadas, o smrtona.”

55 “Smrtona, kaj si ćiri pobeda?

Smrtona, kaj si ćiro žalco?”

56 O žalco e smrtosko si o bezeh, a e sila e bezehešći si o Zakon. 57 Ali, najs e Devlešće, savo del men pobeda kroz amaro Gospod Isuso Hristo.

58 Zato, drage mungre phral, aven zurale thaj ustrajne, uvek aven pherde e Gospodešće delenca, kaj džanen kaj tumaro trudo naj uzalud ando Gospod.

16

O dobrovoljno prilog

1 A o dobrovoljno prilog savo ćidel pe pale Devlešće manuša, sledin e upute save dijem e khanđirjenđe ande Galatija. 2 Svako kurko neka svako tumendar odvoil pe rig vareso katar e love save zaradisarda, gajda naj moraš te ćidena kana me avava. 3 A kana avava, bičhalava e lilenca e preporuke e manušenđe saven tumen izabirina te anen tumaro daro ando Jerusalim. 4 Ako dikhav kaj si potrebno te vi me avav, von avena manca.

E Pavlošće poslednje upute thaj pozdrav

5 A tumende avava kana nakhava kroz e Makedonija. Kaj kroz e Makedonija samo nakhav, 6 a tumende možda zadrživa man ili možda čak vi ivendiva, te tumen pomožin manđe palo drom kaj god teljarav. 7 Či kamlemas vi akava drom te dikhav tumen samo dok nakhav okotar, nadiv man kaj ačhava varesavi vrjama tumende, ako del o Gospod. 8 Ando Efes ačhava dži ko prazniko Pandžvardešto đes – Pedesetnica, 9 kaj putajli manđe bari prilika pale lačhi bući, a but si okola save protivin pe.

10 Ako o Timotej avel, vodin e briga te avel bi darako dok si maškar tumende kaj vo ćerel e Gospodešći bući sago vi me. 11 Zato neka khonikal či potcenil les. Pomognin lešće te džal po drom ando miro thaj aresel dži mande, kaj me ažućarav les te avel zajedno e phralenca.

12 A palo phral Apolos, but nagovorisardem les te avel tumende e phralenca, ali vo nisar či kamlas te avel akana. Ali, avela aver drom kana avela lačhi prilika.

13 Džungade len sam, čvrsto ačhen ando paćipe, inćaren tumen muški, aven zurale! 14 Sa so ćeren neka avel ande ljubav.

15 Tumen džanen pale Stefanesći familija, kaj si von prve save obratisajle ande Ahaja thaj kaj posvetisajle te služin e Devlešće manušenđe. Zato moliv tumen, phralalen, 16 te vi tumen aven pokorne kasavenđe thaj savorenđe save trudin pe thaj služin lenca. 17 Raduiv man kaj avile o Stefan, o Fortunat thaj o Ahajko kaj von nadoknadisardine manđe godova kaj tumen naj sen akate. 18 Von smirisardine mungro duho baš sago vi tumaro. Zato cenin e manušen save si sago von.

19 Pozdravin tumen e khanđirja andar e Cikni Azija. But pozdravin tumen ando Gospod o Akila thaj e Priska zajedno e khanđirjasa savi ćidel pe ande lengo ćher. 20 Pozdravin tumen sa e phrala. Pozdravin jek avre ande ljubav.

21 Me, o Pavle, ramov tumenđe akala pozdrave mungre vastesa.

22 Ako vareko či volil e Gospode, neka avel prokleto. Marana ta! (Av Gospode amareja!)

23 E Milost Gospodešći e Isusešći nek avel tumenca.

24 Mungri ljubav tumenca savorenca ando Hristo Isus. Amin.

2. Korinćanenđe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Dujto lil e Korinćanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me o Pavle, apostoli e Isuse Hristosko pe volja e Devlešći thaj amaro phral o Timotej, e Devlešće khanđirjaće ando Korinto, thaj sa e Devlešće manušenđe save si ande sasti Ahaja:

2 Milost thaj miro tumenđe katar o Del amaro Dad thaj katar o Gospod Isus Hrist.

O Del utešil savoren

3 Blagoslovime o Del thaj o Dad amare Gospodesko e Isuse Hristosko, Dad milosrdno, thaj Del kastar si svako uteha. 4 Vo tešil men ande svako amari nevolja, te vi amen, godole utehasa savjava o Del tešil amen, šaj tešisaras sa okolen save si ande nevolja. 5 Kaj, sago kaj si amen but patnja zbog o Hristo, gajda si ando Hristo bari amari uteha. 6 Ako sam ande nevolje, godova si pale tumari uteha thaj pale tumaro spasenje. Ako sam utešime, godova si pale tumari uteha, savi ćerel te strpljivo podnosin e patnje save vi amen podnosisaras. 7 A amari nada pale tumende si čvrsto, kaj džanas kaj si tumen udeo sar ande amare patnje gajda vi ande amari uteha.

8 Či kamas, phralalen thaj phejalen, te na džanen pale nevolje save sas amen ande Cikni Azija. Samas preko svako mera, preko svako snaga, opteretime gajda kaj već sas amen dar pale amare trajurja. 9 Haćardam ande amende kaj sam već osudime po smrto, ali sa godova sas te na uzdimen ande amende, nego ando Del savo vaskrsnil e mulen. 10 Vo izbavisarda men andar bari smrtno opasnost thaj majdur izbavila men. Ande leste si amari nada kaj vi majdur izbavila men. 11 A vi tumen aven amenđe ando pomoć tumare molitvenca. Askal but manuša dena najs e Devlešće pale amende – thaj o Del blagoslovila men zbog e bute molitve.

O Pavle menjil pire planurja

12 Ponosne sam kaj šaj te phenas ande mirno savest kaj sa so ćerdam ando them sas iskreno thaj čisto ileja savo si katar o Del, a posebno prema tumende. Či vodilas men e mudrost akale themešći, nego e Devlešći milost. 13 Kaj, či ramosaras tumenđe khanči so našti čiton ili te haćaren. A nadiv man kaj potpuno haćarena, 14 sago kaj dži varekaj haćardine men, thaj kaj po Đes amare Gospodesko e Isusesko ponosina tumen amenca sago vi amen tumenca.

15 Ande godova uverenje sas man gindo te avav prvo tumende, te primin dvostruko milost. 16 Sas man gindo te svrativ tumende kan džava pe mungro drom ande Makedonija, thaj te palem avav tumende kan boldava man andar e Makedonija, te tumen den man okova so trubul man palo drom ande Judeja. 17 Te či semas možda loće gindosa kana sas man kasavi namera? Ili si man možda namera te sago o manuš ando them, majsigo phenav “ej, gajda si”, a askal “na, naj gajda”? 18 Ali o Del si svedoko kaj amari poruka tumenđe naj “ej” thaj “na.” 19 Kaj o Čhavo e Devlesko, o Isuso Hristo, saves me, o Silvan thaj o Timotej propovedisardam tumenđe nas “ej”, thaj “na”, nego ande leste uvek sas “ej”. 20 Kozom god si e Devlešće obećanja, ande leste si “ej”. Zato kroz leste vi phenas “amin”, e Devlešće pe slava. 21 A o Del si okova savo učvrstil men zajedno tumenca ando Hristo. Vo pomažisarda men 22 thaj čhuta piro pečato ande amende, thaj dija men pire Duho ande amare ile sar garancija kaj pherela pire obećanja. 23 Akharav e Devle palo svedoko kaj phenav tumenđe čačipe: či avilem tumende ando Korint samo zbog godova kaj či kamlem te ražalostiv tumen gajda te oštro ukoriv tumen. 24 Amen najsam gospodarja tumare paćipašće, nego e saradnikurja tumare bahtaće, kaj čvrsto ačhen ando paćipe.

2

1 Zato odlučisardem, te na avav tumende te na palem ražalostiv tumen. 2 Kaj, te me tumen žalostiv, ko man bahtarela? Zar okola saven me žalostiv? 3 Zato gajda ramosardem tumenđe, te kana avav tumende na ražalostin man okola save trubuinesas te bahtaren man, kaj uverime sem kaj vi tumen avena bahtale, ako sem me bahtalo. 4 Kaj, ramosardem tumenđe akava ande bari tuga, e phađe ileja thaj ande jasva. Ali, na te ražalostin tumen, nego te džanen kozom but voliv tumen.

Trubul te jartosaras

5 Či preteriva ako phenav kaj okova savo ćerda manđe bilačhipe, či ražalostisardas samo man već vi savoren tumen. 6 Vo si već dovoljno kaznime godoleja kaj but tumendar zbog godova osudisardine les. 7 Zato tumen majradije jartosaren lešće thaj utešin les, te e bari žalost na phađel les. 8 Zato moliv tumen, sikaven lešće kaj još uvek volin les. 9 Zato vi ramosardem tumenđe te proveriv sošće sen thaj te dikhav dali čhona mande kan ande sa. 10 Kašće tumen vareso jarton, jartov vi me. Kaj, vi me so jartosardem – ako sas vareso te jartolpe – jartosardem zbog tumende, anglo Hristo, 11 te o Satana či nadmudril man. Kaj, džanas lešće bilačhe namere.

E Pavlošći briga thaj uteha

12 Kana avilem ande Troada te propovediv e Bahtali nevimata palo Hristo, o Gospod putardas manđe o vudar te služiv, 13 ali zurale zabrinisajlem kaj okote či arakhlem mungre phrale e Tito. Zato pozdravisajlem lenca thaj teljardem ande Makedonija.

14 Ali najs e Devlešće, savo uvek ćerel te avas pobednikurja ando Hristo, thaj pe svako than prekal amende buljarel o miris džanglimako pale peste. 15 Kaj amen sam e Devlešće, e Hristosko ugodno miris maškar okola save si po drom te spasin pe, sago vi maškar okola save si po drom te propadnin: 16 okolenđe save si po drom te propadnin godova si o khandipe savo inđarel ando meripe, a okolenđe save si po drom te spasin pe godova si o miris savo inđarel ando trajo. Ko si sposobno pale kasavo zadatko? 17 Kaj amen či trgujis e Devlešće alaveja zbog o dobitko, sago kaj ćeren varesave, nego sago okola bičhalde katar o Del, iskreno propovedisaras anglo Del, sago okola save si ando Hristo.

3

Sluge palo Nevo savez

1 Počnisaras li amen palem korkoro amen te preporučisaras? Ili si amenđe, sago varesavenđe, potrebne ramome preporuke pale tumende ili tumendar? 2 Tumen sen amaro lil, ramome ande amare ile, save džanen thaj čiton sa e manuša. 3 A očigledno si kaj sen vi tumen e Hristosko lil, sastavime amare službava, ramome na e mastilosa, nego e džude Devlešće Duhosa, na pe barenđe ploče, nego ande manušenđe ile.

4 Godova pouzdanje anglo Del si men kroz o Hristo. 5 Na kaj sam amen korkoro amendar sposobne te vareso pale amende tvrdis, nego amari sposobnost si katar o Del. 6 Vo ćerda men sposobne te avas sluge e Neve savezosko. Godova naj savez ramome slovo, nego savez e Duhosko. Kaj o ramome slovo inđarel ando smrto, a o Sveto Duho del trajo.

Slava e neve savezošći

7 Ako e služba e smrtošći, savi si e slovenca uklesime ande bara, sas gaći slavno kaj e Izraelcurja našti dićhenas ande Mojsijesko muj, zbog e slava savi naćhelas lešće mujestar, 8 kozom avela majslavno e služba e Duhošći? 9 Kaj ako sas slavno e služba savi anel osuda, but si majslavno e služba savi anel pravednost. 10 Thaj čače, okova so sas slavno, naj slavno kana uporedil pe e majuzvisime slavava. 11 Ako okova prolazno sas slavno, kozom si majbari e slava savi ačhel pale uvek!

12 Pošto, dakle, si men kasavi nada, ćeras svato potpuno slobodno. 13 Amen najsam sago o Mojsije, savo čholas o veo po muj te e Izraelcurja či dićhen godoja prolazno slava. 14 Ali, lenđe gindurja sas phandade, kaj sa dži ađes, o isto veo ačhel kana čitol pe o Purano zaveto. Godova veo vi majdur učharel lenđi gođi te na haćaren o čačipe. A godova veo šaj vazdel pe samo ando Hristo. 15 Thaj gajda dži ađesko đes, kana čiton pe e Mojsiješće knjige, o veo ačhel pe lenđe ile. 16 Ali, kana god vareko obratil pe e Gospodešće, o veo uklonil pe. 17 O Gospod si Duho, a kaj god si o Duho e Gospodesko, o okote si e sloboda. 18 Thaj savora amen e mujesa savo naj učhardo e velosa održisaras e Gospodešći slava thaj promenisarasa men ande lešći slika – andar e slava ande slava savi avel katar o Gospod savo si Duho.

4

O blago ande phuvjaće čare

1 Zato, najsam obeshrabrime, kaj o Del prekal piri milost poverisardas amenđe akaja služba. 2 Nego, odreknisajlam katar e ladžavne garade buća, či ponaši men lukavo, niti banđaras e Devlešće alava, naprotiv sikavas o čačipe, thaj gajda sa e manuša šaj džanen ande pire ile, sošće sam amen manuša anglo Del. 3 A ako si e Bahtali nevimata savi propovedisaras, učhardi e velosa, učhardi si pale okola save si po drom te propadnin. 4 Von či paćan kaj o del akale themesko, korarda lenđi gođi, te či dićhen o svetlost e Bahtale nevimataći pale slava e Hristošći, savi si e Devlešći slika. 5 Kaj, amen či propovedisaras korkoro amen, nego e Isuse Hristo sago e Gospode, a korkoro amen sago tumare slugen palo Isus. 6 O Del savo phendas: “Neka o svetlost zasvetlil andar e tama”, zasvetlisarda ande amare ile, te pindžaras e Devlešći slava pe Hristosko muj.

7 Ali akava blago si amen ande phuvjaće vasurja, te avel jasno kaj akaja bari snaga avel katar o Del, a na amendar. 8 Katar sa e riga ćićiden amen e nevolje, ali najsam phađe. Zbunime sam ali naj sam očajne, 9 progonime sam, ali naj sam mukline, haraven amen, ali či uništin amen. 10 Amen ande amaro telo uvek inđaras e Isusesko meripe, te e Isusesko trajo jasno sikadol pe ande amaro telo. 11 Kaj, amen save sam džude, stalno sam ande smrtno opasnost palo Isus, gajda te e Isusesko trajo jasno sikadol pes pe amare smrtne telurja. 12 Gajda o meripe deluil ande amende, a o trajo ande tumende.

13 A sar si amen isto duho e paćimasko, sago kaj si ramome ando Sveto lil: “Paćajem, zato mothavas”, vi amen paćas thaj zato mothas, 14 džanas kaj o Del savo vazdas andar e mule e Gospode Isuse, vazdela andar e mule vi amen, thaj zajedno tumenca čhola amen paše peste. 15 Kaj, sa godova si pale tumende, te e Devlešći milost buljol pe butende, thaj te lenđi zahvalnosti avel izobiljno e Devlešće pe slava.

Trajo po paćipe

16 Zato či predaji men. Nego, čak vi ako amare telurja poloće propadin, amaro biće andral obnovil pe svako đes. 17 Kaj amare cikne thaj privremene nevolje pripremin amen pale večno slava savi si obilno majbari katar e nevolje ande save sam. 18 Amen zato či dikhas pe okova so dićhel pe, nego pe okova so či dićhel pe, kaj okova so dićhel pe si privremeno, a okova so či dićhel pe si večno.

5

Nevo telo

1 Džanas, naime, kaj kana haradola amaro šator, so si amaro telo ande savo akana trajisaras akate pe phuv, si amen večno ćher katar o Del pe nebesa, savo naj sazidome e manušešće vastesa. 2 Zato vi uzdišisaras thaj čeznisaras ande akava telo te las pe amende amaro nebesko telo. 3 Kaj ako gajda las pe amende, či avasa nanđe. 4 Amen, naime, save trajisaras ando šator, uzdišisaras talo pharipe, na zato kaj či kamas majbut te trajis ande leste, već kamas nevo, nebesko telo, savo lasa pe amende prekal akava phuvjako, te o trajo nakhavel okova so si smrtno. 5 A baš pale godova pripremisarda men o Del, savo dija men Duho sago garancija.

6 Uvek sam, dakle, pherde pouzdanje thaj džanas kaj sam, dok trajisaras ando telo dur e Gospodestar, 7 kaj trajisaras prema o paćipe, a na prema okova so dikhas. 8 Pherde sam pouzdanje thaj majrado muklamas akava telo thaj đelamas te trajisaras e Gospodesa. 9 Zato vi trudi men te ugodisaras lešće, bilo te ačhas ande akava telo ili te andar leste džastar. 10 Kaj, savora moraš te ačhasa angle Hristosko sudo, te svako dobil e poćin prema okova so ćerda dok trajilas ando telo, bilo te si lačhe, bilo te si bilačhe.

Pomirin e manušen e Devleja

11 Thaj pošto džanas pale dar e Gospodešći, trudi men te uverisaras e manušen. O Del potpuno pindžarel men, a nadiv man kaj pindžarel amen vi tumari savest. 12 Či preporučis palem korkoro amen, nego das tumen prilika te ponosin tumen amenca, sar avilosas tumen so te mothon okolenđe save ponosin pe okolesa so dićhel pe, a na okolesa so si ando ilo. 13 Kaj, ako najsam dži peste, godova si zbog o Del, a ako sam dži peste godova si zbog tumende. 14 Gajda postupisaras zbog e Hristošći ljubav savi upravil amenca kaj haćardam kaj, ako jek manuš mulo pale sa e manuša askal savora muline. 15 O Hristo mulo pale savorende te okola save, trajin či trajin majbut pešće, nego pale Okova savo pale lende mulo thaj vaskrsnisardas. 16 Zato amen katar akana khonikas či pindžaras po telo. Ako e Hriste vi pindžarasas po telo, akana majbut gajda či pindžaras les. 17 Ako si, dakle, vareko ando Hristo, vo si nevo stvorenje. O purano nakhlas, a nevo ake avilo. 18 A sa si katar o Del, savo kroz o Hristo pomirisarda men pesa thaj poverisardas amenđe e služba palo pomirenje. 19 Kaj o Del ando Hristo pomirisarda e themes pesa thaj e manušenđe či đinavel lenđe prestupurja, a amenđe dija te propovedisaras e poruka pale godova pomirenje. 20 Amen sam, dakle, e Hristošće poslanikurja – o Del opomenil tumen prekal amende. Ando Hristo molisaras tumen: pomirin tumen e Devlesa! 21 Les, savo či ćerda bezeh, o Del zbog amende ćerda les žrtva pale amare bezeha, te ande leste avas pravedne anglo Del.

6

1 Molisaras tumen sago e Hristošće saradnikon ćeren bući zajedno e Devlesa, te či primin e Devlešći milost uzalud. 2 Kaj o Del phenel:

“Čhutem kan tute ande pravo vrjama

thaj pomognisardem tuće ando đes palo spasenje.”

Ake akana si e pravo vrjama! Ake akana si o đes palo spasenje!

E Pavlešći nevolja

3 Trudi men te trajis gajda te khonikas či sablaznis thaj te khonik či araćhel zamerka amare bućaće. 4 Nego, ande sa sikavas kaj sam sluge e Devlešće: strpljivo podnosisaras e bare nevolje, čoripe, thaj pharipe, 5 dok marenas men, čhudenas amen ande tamnice, suočisas men e holjariko themesa, ćerasas phari bući, e raćava či sovasas thaj samas bokhale. 6 Sikadilam sago e Devlešće sluge ande čistoća, ando džanglipe, ande strpljivost, ando lačhipe, ando Sveto Duho, ande iskreno ljubav, 7 ando čačo alav, ande Devlešći sila, naoružime katar e pravednost palo napad thaj e odbrana. 8 Kasave sam kana slavin men thaj ladžaren men, e lačhe thaj e bilačhe glasosa, smatrin amen sago hohamnen vi ako samo mothas o čačipe. 9 Smatrin amen kaj sam sago okola kaj naj pindžarde, a pindžarde sam, sago kaj meras, a ake trajis, kaznime sam a najsam mudarde. 10 Žalosne sam, a palem uvek sam bahtale, čore sam, a palem buten barvardam, naj amen khanči, a palem sa si amen.

11 Mothas tumenđe iskreno, manušalen andar o Korinto, širom putardam amaro ilo pale tumende. 12 Amari ljubav pale tumende či nestanisarda, ali tumen phandadine tumaro ilo pale amende. 13 Phenav tumenđe sago mungre čhavrenđe: putren amenđe tumare ile sago kaj amen putardam tumenđe amare ile.

O Hramo e džude Devlesko

14 Na udružin tumen okolenca save či paćan. Kaj e pravednost thaj o bezakonje či džan zajedno. E svetlo naj khanči e tamava. 15 Ande soste o Hristo slažol pe e benđeja*? Ili so si zajedničko e verniko thaj e neverniko? 16 Thaj so si e Devlešće Hramo e idolenca? Kaj, amen sam hramo e džude Devlesko, sago kaj o Del phendas:

“Trajiva lenca thaj phirava maškar lende,

thaj me avava lengo Del, a von avena mungro them.”

17 Zato: “Inkljen andar lenđi sredina

thaj odvojin tumen, phenel o Gospod.

Pe khanči so si nečisto na čhon tumare vas,

thaj me primiva tumen.”

18 “Me avava tumaro Dad,

a tumen avena mungre čhave thaj čheja,

phenel o Gospod savo sa šaj.”

7

1 Pošto, dakle si amen akala obećanja, drage mungre, trubul te šilava men katar sa so meljarel o telo thaj o duho, thaj ande dar e Devlestar trudi men te aven potpuno svete.

E Pavlešći bah

2 Ćeren than pale amende ande tumare ile! Kaj khonikašće či ćerdam nepravda, khonikašće či dijam love te dukhavas varekas, niti varekastar vareso po hohaipe lijam. 3 Či phenav akava te osudiv tumen, kaj cara majsigo phendem kaj sen gaći ande amare ile, kaj sam spremne te tumenca meras ili trajisaras. 4 Baro si mungro pouzdanje ande tumende thaj but sem ponosno pe tumende. But utešisardine men thaj pherde sam bah vi ako si amen but nevolje.

5 Kaj kana avilam ande Makedonija, nas amen odmor, nego katar sa e riga sas amen nevolje: avrjal sas amen čingara e manušenca, a andral ande amende sas amen dar. 6 Ali o Del, savo tešil okolen save si ponizne, utešisarda amen gajda kaj avilo o Tit 7 thaj na samo kaj vo avilo, nego o Del utešisarda men vi e utehasa savi tumen dine les. Vo ćerda amenđe svato pale tumari želja te avas tumende, pale tumari bari žalost thaj pale briga savi si tumen pale mande, godova još majbut bahtarda man.

8 Kaj, vi ako ražalostisardem tumen mungre lilesa, naj manđe žao. A ako sas manđe žao – dikhav, naime, kaj godova lil samo pe harni vrjama ražalostisardas tumen. 9 Akana radujiv man, na zbog godova kaj sen žalosne, nego zato kaj tumari žalost sas pale tumaro pokajanje. Kaj tumari žalostinas avel katar o Del, gajda kaj amen či ćerdam tumenđe khanči pe šteta. 10 Kaj e žalost savi avel katar o Del, bijanel pokajanje savo inđarel ando spasenje – o pokajanje palo savo či žalil pe – dok e žalost savi avel akale themestar bijanel žalost savi inđarel ando smrto. 11 Dićhen akana sa so andas tumenđe godoja žalost savi si pe Devlešći volja. Sošći bari želja te odbranin tumari nevinost, sošći holji, sošći dar, sošći želja te dićhen amen, sošći briga thaj želja pale pravedno kazna kolešće savo sagrešisardas! Thaj ande sa sikadine kaj senas vi ande godova nevine. 12 Dakle, vi ako ramosardem tumenđe, či ramosardem zbog okova savo sagrešisardas, ni zbog okova savešće sagrešisardas, već te sikadol tumari revnost pale amende anglo Del. 13 Godova utešisarda men.

A paše godova kaj utešisajlam, još majbut samas bahtale e Titosće bahtasa kaj savora tumen okrepisardine lesko duho. 14 Vi čače, ako hvalisardem tumen angle leste, či ladžajlem zbog godova, kaj sago kaj sa so phendam pale tumende sas čačipe, gajda vi amari pohvala anglo Tito sas čačipe. 15 A lešće osećaja prema tumende si još majzurale kana del pe gođi ke tumari poslušnost thaj sar primisardine les ande dar thaj ando poštuipe. 16 Bahtalo sem kaj ande sa šaj pouzdiv man ande tumende.

8

O Pavle sikavel kaj trubul te avas darežljive

1 Phralalen thaj phejalen, kamas te džanen, pale Devlešći milost savi si dini e khanđirjenđe ande Makedonija. 2 Kaj vi ako sas iskušime e nevoljenca, lenđi bah si bari, thaj lengo baro čoripe pretvorisajlo ande bari darežljivost. 3 Svedoko sem, kaj dobrovoljno dine na samo okova so šaj te den već vi majbut katar godova 4 varekozom drom molisardine men te das len prilika te sudelujin ande godova te ćidel pe o dobrovoljno prilog pale Devlešće manuša ando Jerusalim. 5 A denas na samo sar očekuisardam, nego vi korkoro pes dine, prvo e Gospodešće, a askal vi amenđe pe volja e Devlešći. 6 Zato vi molisardam e Tito te sago kaj majsigo započnisardas, gajda vi završil maškar tumende akaja milosno služba. 7 Zato, sago kaj si tumen sa obilno: paćipe, propovedi, džanglipe, čači želja te pomognin thaj e ljubav prema amende, neka avel tumen obilno vi akaja milosno služba.

8 Či phenav tumenđe akava sago zapoved, nego dav tumen primer pale revnost averenđi te iskušiv tumari ljubav dali si iskreno. 9 Kaj, tumen džanen e milost amare Gospodešći e Isuse Hristošći: vi ako sas barvalo, zbog tumende postanisardas čoro, te tumen prekal lesko čoripe postanin barvale.

10 Akava si so me gndiv pale godova: pe tumari korist si godova kaj tumen prve počnisardine godoleja, thaj godova na samo delenca nego vi e željava te ćeren godova pale Devlešće manuša. 11 Zato akana završin godova delo! Sago kaj senas spremne thaj sar mangline te den, gajda akana spremno dovršin godova delo prema godova kozom si tumen. 12 Kaj, ako sen čače spremne te darujin avren, naj važno kozom šaj te den. O Del očekuil te den okova so si tumen a na okova so naj tumen. 13 Naj amari namera te pale averende avel pomoć okova so pale tumende avilosas pharipe, nego te avel jednakost. 14 Amari namera si te tumaro viško avel pale lenđi potreba, te majposle lengo viško avel pale tumari potreba – te avel jednakost, 15 sago kaj ramol ando Sveto lil:

“Okova savo ćida but nas les previše,

niti okova savo ćida cara, či falisardas lešće.”

O Tit thaj aver džan palo Korint

16 Najs e Devlešće kaj kasavi isto briga pale tumende o Del čhuta ande Titosko ilo. 17 Vo či samo prihvatisarda amari molba, nego e bahtasa, katar piri volja, džal tumende. 18 Lesa bičhalas vi jećhe phrale saves hvalin pe sa e khanđirja zbog godova kaj propovedil e Bahtali nevimata. 19 A na samo godova nego les e khanđirja odabirisardine te putujil amenca ande akaja milosno služba savjava slavis e Gospode thaj savjava sikavas amari spremnost te pomognisaras. 20 Gajda las sama te na khonik optužil amen sar postupisaras godole bare darosa savo si amenđe poverime. 21 Kaj, amen trudi men te ćeras okova so si lačhe na samo anglo Gospod, nego vi angle manuša.

22 Lenca bičhalas vi amare phrales savo ande but varesoste thaj but drom potvrdisarda amenđe piri revnost. Akana si još majbut revno zbog o baro pouzdanje ande tumende. 23 Ako vareko phučel tumen palo Tito, phenen lešće kaj si vo mungro drugari thaj saradniko ande služba pale tumende, a pale amare phrala, von si apostolurja e khanđirjenđe thaj anen slava e Hristošće. 24 Zato sikaven lenđe kaj volin len, te e khanđirja šaj dićhen kaj si amen pravo te ponosi men tumenca.

9

Pomoć pale Devlešće manuša ando Jerusalim

1 A kana mothol pe pale pomoć e Devlešće manušenđe ando Jerusalim, naj potreba te ramov tumenđe. 2 Kaj džanav tumari spremnost te pomognin. Godoleja hvali man angle Makedoncurja gajda kaj phenav: “E manuša andar e Ahaja sas spremno te den pomoć još katar o prošlo brš.” Gajda kaj tumari revnost potaknisardas but aver manušen te počnin te den pomoć. 3 Bičhalav tumenđe akale phralen, sar avilemas sigurno kaj vi čače sen spremne sago kaj hvalivas man kaj avena. 4 Kaj, amen halamas ladžavo, a na tumen kana manca avilinesas varesave Makedoncurja, pa zateknin tumen kaj naj sen spremne. 5 Zato gndivas kaj sas potrebno te zamolisaras akale phralen te majsigo amendar džan tumende thaj vodin e briga te tumaro majranije obećime daro avel spremno sago dobrovoljno daro, a na vareso prisilno.

Trubul te sijon darežljivo

6 A akava upamtin: ko handžvale sijol, handžvale vi ćidela, a ko obilno sijol, obilno vi ćidela. 7 Neka svako del sar si lešće po ilo, a na žalosno ili zato kaj vareko tradel les, kaj o Del volil kole savo radosno del. 8 A o Del šaj te izlil pe tumende piri obilno svako vrsno milost, te ande sa uvek avel tumen sa dovoljno thaj još te ačhel tumen te ćeren svako lačho delo. 9 Sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Vo obilno del e čore manušenđe.

Lesko lačhipe ačhel pale uvek.”

10 O Del savo del e sejače seme thaj mangro palo habe, dela thaj umnožila tumaro seme, thaj ćerela te barjol o plodo katar tumari pravednost. 11 Gajda ande sa barvavona te ande svako pogled aven darežljive. Prekal amende tumare darurja potaknina e manušen te den najs e Devlešće.

12 Kaj, akaja služba savi vršin na samo kaj podmiril e potrebe e Devlešće manušenđe, nego vi obilno prelilpe ande but zahvale e Devlešće. 13 Budući kaj akaja služba dokažisajli sago vredno, von slavin e Devle zato kaj pokorno priznajin e Hristošći Bahtali nevimata thaj kaj bare ileja delin tumaro lačhipe lenca thaj savorenca. 14 Von gorljivo molin pale tumende zbog e preobilno milost e Devlešći savi si sikadi pe tumende. 15 Najs e Devlešće pale lesko neopisivo daro!

10

O Pavle branil piri služba

1 Me, o Pavle, moliv tumen ande Hristošći blagost thaj lačhipe – me, savo sem ponizno kana sem maškar tumende, ali oštro prema tumende kana naj sem tumenca. 2 Moliv tumen, na traden man te, dok sem tumenca, avav gajda oštro sago kaj ažućarav kaj avava maškar varesave tumendar save gndin kaj trajisaras sar o telo kamel prema e telesne želje. 3 Kaj vi ako trajisaras sago e manuša ando telo, či bori men pe kasavo način. 4 Kaj, o oružje saveja amen bori men naj sago e manušesko, nego si les e Devlešći snaga te haravel e dušmanošće utvrde. Lesa haravas e manušesko mudrovanje, 5 thaj svako oholost savi sprečil te pindžaras e Devle, thaj zarobisaras svako gindimata, te avel poslušno e Hristošće. 6 Thaj spremne sam te kaznis svako neposlušnost, kana tumari poslušnost avela potpuno.

7 Površno dićhen! Ako si vareko uverime kaj pripadil e Hristošće, neka palem razmislil pale akava: sago kaj si vo e Hristosko, gajda sam vi amen. 8 Kaj ako cara majbut vi hvalisajlem amare vlastosa, savi o Gospod dija men pale tumari izgradnja, a na pale tumaro uništenje, či ladžav katar godova. 9 Samo te na gndin kaj kamav te daravav tumen e lilenca. 10 Kaj, varesave phenen: “Lešće lila si phare thaj snažne, ali kana si akate, slabo si thaj lesko svato si nisosko.” 11 Kasavešće neka avel jasno: so phenas ande lila kana sam dur, godova ćeras vi kana sam okote tumenca.

12 Amen či usudime te usporedi men varesave manušenca save korkoro pes smatrin kaj si zurale važne, niti čhas amen maškar lende. Von godoleja kaj korkoro maškar pende usporedin pe thaj merin pe sikaven piro dilipe. 13 A amen či kamas te hvali men prekal e mere, nego dži ke mera savi odredisardas amenđe o Del, a godoja mera si amari bući maškar tumende. 14 Či hvali men previše, sago kaj avilosas te či avilamas tumende, kaj amen avilam tumende e Bahtale nevimatasa. 15 Či hvali men prekal e mera, niti averenđe bućava, nego nadi men kaj godoleja barjola tumaro paćipe thaj amari bući maškar tumende buljola. 16 Gajda pe godova način šaj te propovedisaras e Bahtali nevimata vi majdur katar tumare granice, či kamas te hvali men okoleja so si već ćerdo pe averengo područje. 17 Nego sago kaj si ramome ando Sveto lil:

“Ko kamel te hvalil pe,

e Gospodeja neka hvalil pe.”

18 Kaj, naj lačho okova savo korkoro pes preporučil, nego okova saves o Gospod preporučil.

11

O Pavle thaj e hohavne apostolurja

1 Kana samo cara šaj trpisardinesas mungro dilipe! Ali, već trpin man. 2 Ljubomorno sem pe tumende sago kaj si o Del ljubomorno, kaj verisardem tumen jećhe romesa, e Hristosa, te anav tumen angle leste sago čisto nevino čhej. 3 Ali, sar o sap ande piro lukavstvo hohada e Eva, gajda darav te vi tumare gindurja či bolden pe katar e čači thaj čisto odanost e Hristošće. 4 Tumen lačhe podnosin kana vareko avel thaj propovedil tumenđe aver Isuse, saves amen či propovedisardam tumenđe. Thaj spremne primin e duho, savo razlikuil pe katar o Duho save primisardine, thaj e Bahtali nevimata, savi si averčhandi katar okoja savi primisardine. 5 Smatriv kaj naj sem ni ande soste majcikno katar godola “nadapostolurja.” 6 Ako sem nevešto ando svato, naj sem ando džanglipe, a godova vi sikadam tumenđe ande sa.

7 Zar ćerdem bezeh kana korkoro man ponizisardem, te tumen avilinesas uzvisime kana ivja propovedisardem tumenđe e Devlešći Bahtali nevimata. 8 Katar aver khanđirja lavas poćin te šaj služivas tumenđe. 9 A kana semas tumende thaj semas ande oskudica, khonikašće naj semas po tereto, kaj mungre potrebe podmirisardine e phrala save aviline andar e Makedonija. Sago kaj dži akana lavas sama pe mande, gajda lava sama vi katar akana te na avav tumenđe ni ande soste po tereto. 10 Sigurno, sago kaj si sigurno e Hristosko čačipe ande mande, khonik či sprečila man te hvali man pe sasti Ahaja! 11 Sostar? Zbog godova kaj či voliv tumen? O Del džanel kaj voliv tumen!

12 A godova so ćerav, ćerava vi majdur, te na dav prilika okolenđe save rodel lat te hvalinpe kaj si jednake amenca. 13 Kasave manuša si hohamne apostolurja, nepoštene radnikurja save ćeren pe kaj si e Hristošće apostolurja. 14 A naj ni čudo, kaj vi o Satana ćerel pe kaj si anđelo e svetlosko. 15 Isto gajda naj khanči neobično kaj lešće sluge ćeren pe kaj si sluge e pravdaće. Ali po krajo dobina pravednost savi zaslužisardine kroz pire dela.

O Pavle hvalil pe pire nevoljenca

16 Palem phenava: neka khonik či inćarel man kaj sem bigođako. Ali ako ipak inćaren kaj sem kasavo, prihvatin man makar vi sago bigođaće manušes te vi me cara hvaliv man. 17 Ande akava mungro samouvereno hvalipe či ćerav svato sago kaj o Gospod ćerdasas svato, nego sago nerazumno manuš. 18 Pošto but hvalin pe sago kaj godova ćerel o them, hvaliva man vi me. 19 Kaj, tumen rado podnosin e nerazumne manušen, tumen save sen mudre! 20 Vi čače, tumen podnosin ako vareko ćerel tumen roburja, ako iskoristil tumen, ako otmil tumendar so si tumen, ako pe tumende dićhen opral, ako den tumen dab e palmenca po muj. 21 E ladžaveja moraš te phenav: amen samas slabe pale godova!

Ali sova god vareko aver tromal te hvalil pe, sago bigođako manuš phenav, tromav vi me! 22 Da li si von Židovurja? Vi me sem! Da li si von Izraelcurja? Vi me sem! Da li si von e Avraamešće potomkurja? Vi me sem! 23 Da li si von e Hristošće sluge? Sago dilo manuš mothav: me sem još majbut! Majbut ćeravas bući, majbut semas ande tamnice, majzurale semas mardo, majčesto semas ande smrtno opasnost. 24 Pandž drom katar e Židovurja dobisardem trijanda thaj inja dab e bičosa. 25 Trin drom semas e rovljasa mardo, jekhar čhudenas bara pe mande, trin drom doživisardem brodolom thaj jek rjat thaj jek đes semas ando paj ando more. 26 Često džavas po drom, semas ande opasnost katar e reke, ande opasnost katar e razbojnikurja, ande opasnost katar mungro vlastito them, ande opasnost katar okola save či pindžaren e Devle, ande opasnost ando gav, ande opasnost ande pustinja, ande opasnost po more thaj ando opasnost katar hohavne phrala. 27 Trudivas man thaj mučivas man, but data či sutem, semas bokhalo thaj trušalo kaj nas man so te hav, sas manđe odviše šil thaj sas slabo drze pe mande. 28 A paše sa aver stvarja, svako đes mučil man e briga pale sa e khanđirja. 29 Kana si vareko slabo, vi me haćarav man slabo, kana vareko perel ando bezeh, manđe si pharo pale leste.

30 Ako trubul te hvaliv man, hvaliva man okoleja so sikavel mungri slabost. 31 A o Del o Dad amare Gospodesko e Isusesko, savo si blagoslovime dži ko veko, džanel kaj či hohavav. 32 Ando Damask o upravniko e carosko o Arete, čhuta straža po gav te astarel man, 33 ali kroz e pendžera mukline man tele ande korpa prekal e gavešće zidine, thaj našlem andar lešće vas.

12

E Pavlešći vizija thaj o otkrivenje

1 Thaj nastaviva te hvalima, vi ako naj katar godova nisošći korist.

Phenava tumenđe varesave viđenja thaj objave katar o Gospod: 2 Džanav manušes ando Hristo savo majsigo katar dešuštar brš sas vazdino dži ko trito nebo – da li ando telo ili avrjal o telo, či džanav, o Del džanel. 3 Thaj džanav pale godova manuš – da li ando telo, ili avrjal o telo, či džanav, o Del džanel – 4 sas vazdino ando rajo thaj ašundas e alava save našti phenen pe thaj save o manuš či tromal te mothol. 5 Godole manušeja hvali man, a korkoro manca či kamav te hvali man, osim ande mungri slabost. 6 A vi kana kamlemas te hvali man, či avilemas nerazumno, kaj phendemas o čačipe. Ali či kamav te hvali man kaj či kamav te vareko gindil kaj sem majlačho nego so sikadilem ande alava thaj ande dela. 7 A te na uzoholima zbog e but objave, dino sas manđe o kangro ando telo, e Sotonesko anđelo, te mučil man, te na uzoholima. 8 Trin drom molisardem e Gospode, te lel mandar godova, 9 a vo phendas manđe: “Dosta si tuće mungri milost, kaj mungri snaga majlačhe dićhol kana san slabo.” Zato majrado hvaliva man ande mungre slabosti, te e Hristošći snaga ačhel ande mande. 10 Zato, zbog o Hristo, raduiv man kana sem slabo, kana vređon man, kana sem ande nevolje, kana progonin man, kana si manđe pharo. Kaj kana sem slabo, askal sem zuralo.

O Pavle vodil e briga pale Korinćane

11 Ćeravas svato sago kaj sem dilo, ali tumen tradine man pe godova. Tumen trubuinesas te aven okola save hvalin man, kaj naj sem ni cara majgoro katar godola “bare apostolurja”, vi ako naj sem khanči. 12 E znakurja save dokažin mungro apostolstvo si: e čudesne znakurja, e čudesa thaj silne dela, ćerde maškar tumende uz baro strpljenje. 13 Pa ande soste godova askal majgore postupisardem prema tumende nego prema aver khanđirja, osim kaj naj semas tumenđe po tereto? Jarton manđe pale godova!

14 Ake, spremno sem te trito drom avav tumende thaj či avava tumenđe po tereto kaj me či rodav tumare love, nego tumen. E čhavra naj udžile te steknin pale pire dada thaj deja, nego e dada thaj e deja pale pire čhavra. 15 A me majrado potrošiva sa so si man thaj korkoro dav man pale tumare duše. Ako me gadići but voliv tumen, zar tumen majcara volina man? 16 Ali, neka vi avel gajda – naj semas tumenđe po tereto nego lukavo sago kaj sem, astardem tumen po hohaipe. 17 Da li iskoristisardem tumen prekal varekaste katar okola saven bičhaldem tumenđe? 18 Zamolisardem e Tito te posetil tumen thaj lesa bičhaldem još jećhe phrales. Da li o Tit iskoristisardas tumen? Či, kaj amen sam katar isto Duho, thaj phiras iste stopenca gajda kaj ćeras isto. 19 Tumen sigurno gndin kaj amen sasti vrjama angle tumende brani men. Anglo Del ando Hristo phenas tumenđe: sa si godova, drage mungralen, pale tumari izgradnja. 20 Kaj, darav kana avava, kaj arakhava tumen kaj sen averčhande, nego kaj kamlemas thaj kaj tumen araćhena man kaj sem averčhande, nego kaj kamline sas. Darav kaj maškar tumende avela čingara, ljubomora, holji, sebične prepirke, klevetanje, ogovaranja, oholost thaj nered. 21 Či kamlemas kana palem avava, te mungro Del ponizil man angle tumende, thaj te ožalostil man zbog e bute okola save majsigo zgrešisardine, a či pokajisajle pale piri nečistoća, seksualno bezah thaj e ladžava save ćerdine.

13

Završne pozdravurja thaj opomene

1 Akava si trito drom sar avav tumende. Ando Sveto lil si ramome: “Svako optužba moraš e temeljil pe po svedočanstvo duje ili trine svedokonengo.” 2 Već upozorisardem tumen kana semas tumende dujto drom. Akana, odsutno, majanglal upozoriv okolen save majranije grešinas thaj sa avren: kana palem avava tumende, či štediva tumen. 3 Kaj, tumen roden dokaz kaj kroz mande ćerel svato o Hristo. Vo prema tumende naj slabo, nego si silno maškar tumende. 4 Doduše, sas razapnime ande slabost, ali akana trajil e Devlešće silava. Gajda sam vi amen slabe ande leste, ali trajisarasa lesa e Devlešće silava pale tumende.

5 Phučen tumen korkoro: da li sen ando paćipe. Proverin korkoro tumen! Zar či haćaren kaj o Isuso Hristo si ande tumende? Ako na askal či nakhline o ispit. 6 Ipak nadi man kaj haćaren kaj amen nakhlam o ispit. 7 Moli men e Devlešće te na ćeren nisosko bilačhipe. Či ćeras godova te sikavel pe kaj sam amen ando pravo, nego te tumen ćeren okova so si lačhe, pa makar vi činisajlo kaj naj sam ando pravo. 8 Kaj, protiv o čačipe našti ćeras khanči, nego samo palo čačipe. 9 Bahtale sam kana sam amen slabe, a tumen zurale. Thaj moli men te aven još majsavršene. 10 Zato vi ramov tumenđe akava dok sem dur tumendar, te naj moraš te avav strogo prema tumende kana avava okote. Kaj o Gospod dija man vlast te izgradiv tumen, a na te haravav tumen.

11 Po krajo, phralalen thaj phejalen, raduin tumen, usavršin tumen, ohrabrin tumen, aven složne, trajin ando miro, thaj o Del savo si ljubav thaj miro, avela tumenca.

12 Pozdravin jek avres ande ljubav. 13 Pozdravin tumen sa e Devlešće manuša.

14 E milost e Gospodešći e Isuse Hristošći, thaj e ljubav e Devlešći thaj o zajedništvo e Sveto Duhosko nek avel savorenca tumenca!

* 6,15 Ando orginalno teksto ramol “Valiar” so si e benđesko aver alav.

Galaćanenđe

1

2

3

4

5

6

Lil e Galaćanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me, o Pavle, akhardo palo apostol, na e manušendar, niti čhutino katar e manuša, nego čhutino katar o Isus Hristo thaj katar o Del amaro Dad, savo vazda e Isuse andar e mule. 2 Zajedno e vernikonenca save si manca, pozdraviv e khanđirjen ande Galatija:

3 Milost thaj miro tumenđe katar o Del amaro Dad thaj e Gospodestar e Isuse Hristostar, 4 savo dija korkoro pes pale amare bezeha, te izbavil amen katar akava bilačho them ande savo trajisaras, pe volja e Devlešći, amare Dadešći, 5 savešće slava pale uvek. Amin.

Naj aver Bahtali nevimata

6 Čudiv man sar gajda sigo boldine tumen katar o Del savo akharda tumen kroz e Hristošći milost thaj paćaine ande varesavi aver Bahtali nevimata. 7 Vi ako aver Bahtali nevimata naj, si varesave save anen nemir maškar tumende thaj kamen te banđaren e Hristošći Bahtali nevimata. 8 Ali, te amen, ili o anđelo andar o nebo propovedisaras tumenđe aver Bahtali nevimata katar okoja savi amen propovedisardam tumenđe, neka avel prokleto! 9 Sago kaj već phendam tumenđe, thaj akana palem phenav: ako vareko propovedil tumenđe Bahtali nevimata savi si aver čhande katar okoja savi već prihvatisardine, neka avel prokleto.

10 Dali me akana kamav te dopadniv man e manušenđe ili e Devlešće? Ili trudi man te ugodiv e manušenđe? Te još e manušenđe ugodiv, či avilemas sluga e Hristosko.

O Del akharda e Pavle

11 Kamav te džanen, phralalen, kaj e Bahtali nevimata savi propovedisardem tumenđe naj e manušendar. 12 Kaj me či primisardem lat katar varesosko manuš, niti vareko sikada man, nego objavisarda manđe o Isuso Hristo.

13 Ašundine sosko sas mungro trajo varekana ande židovsko paćipe, kaj prekal svako mera progonivas e Devlešći khanđiri thaj kamavas te uništiv lat. 14 Ande židovsko paćipe semas majnapredno katar but okola save sas andar mungri generacija thaj andar mungro them, kaj prekal svako mera revno inćaravas o sikavipe mungre pradadengo. 15 Ali kana sviđosajlo Okolešće, savo losarda man još katar mungro bijandipe, thaj akharda pire milava 16 te objavil manđe pire Čhaves te propovediv les maškar okola save naj Židovurja – khonikasa či savetuisajlem, 17 niti đelem ando Jerusalim ke okola save sas majsigo mandar apostolurja, nego odma đelem ande Arabija, thaj palem bolde man ando Damask.

18 Askal, posle trin brš, đelem ando Jerusalim te pindžarav e Petre, thaj ačhilem leste dešupandž đes. 19 Aver apostolen či dikhlem, osim e Jakove, e Gospodešće phrales. 20 (Anglo Del phenav: akava so ramov naj hohaipe.) 21 A pale godova đelem ande Sirija thaj ande Kilikija. 22 A još naj semas lično pindžardo ande Hristošće khanđirja ande Judeja. 23 Samo ašundine: “Okova savo varekana progonilas men akana propovedil o paćipe savo varekana kamelas te uništil.” 24 Thaj slavinas e Devle zbog amende.

2

E apostolurja priznajin e Pavle

1 Askal posle dešuštar brš, palem đelem ando Jerusalim e Varnavava, a inđardem manca vi e Titos. 2 Đelem okote kaj o Del sikadas manđe kaj trubul te džav. Posebno okolenđe save sas e khanđirjaće vođe, phendem e Bahtali nevimata savi propovediv maškar okola save naj Židovurja. Kamlem te avav sigurno kaj von godoleja složinpe te či avel kaj trudiman ili kaj trudisajlem ivja. 3 Ali ni o Tit, savo sas manca, vi ako nas židovo, nas tradino te obrežilpe. 4 A sa godova sas zbog e hohamne phral, save čordane crdine pe maškar amende te špijunirin amari sloboda savi si amen ando Hristo Isus, thaj te ćeren amen te avas roburja. 5 Ali amen ni po trenutko či pokorisajlam lenđe, te šaj o čačipe e Bahtale nevimatako ačhel čvrsto maškar tumende.

6 A okola manuša save smatrinpe e Khanđirjaće vođe, khanči či nadodaisardine e porukaće savi propovediv. Manđe nas važno godova kaj si von vođe, kaj o Del či dićhel ko si ko. 7 Naprotiv dikhline kaj si manđe poverime te propovediv e Bahtali nevimata maškar okola save naj Židovurja baš sago e Petrešće te propovedil e Židovenđe. 8 Kaj, o Del osposobisarda e Petre te avel apostol maškar e Židovurja, a isto godova Del osposobisardas man te avav apostol maškar okola save naj Židovurja. 9 Kana o Jakov, o Petar thaj o Jovano, pale save smatrilaspe kaj si stuburja e khanđirjaće, priznaisardine e milost savi o Del dija man, dine piro desno vas e Varnavašće thaj manđe sago znako pale saradnja. Složisajle te amen džas te propovedis maškar okola save naj Židovurja a von e Židovenđe. 10 Samo molisardine amen te na bistras te pomožisaras e čorenđe maškar e židovurja, sago kaj vi korkoro kamlem te ćerav.

O Pavle protivil pe e Petrešće

11 A kana avilo o Petar ande Antiohija, me angle savorende suprostavisajlem lešće kaj zaslužisardas e osuda. 12 Kaj, majsigo nego so varesave aviline katar o Jakov, o Petar halas okolenca kaj nas Židovurja. A kana akala aresline, vo crda pe thaj odvojisajlo katar okola save nas Židovurja, kaj darajlo katar e obrezime vernikurja. 13 Thaj vi aver Židovurja pridružisajle lešće ande lesko licemerstvo. Čak vi o Varnava sas hohado lenđe licemerstvosa.

14 A kana dikhlem kaj či ponašinpe prema o čačipe e Bahtale nevimatako, phendem e Petrešće angle savorende: “Ako tu, savo san Židovo, trajis thaj inćares e običaja oklenđe save naj Židovurja, sostar askal trades okolen save naj Židovurja te trajin sago Židovurja?”

15 Amen save sam bijande sago Židovurja thaj či pripadis okolenđe save naj Židovurja saven smatris kaj si bezehale, 16 džanas kaj o manuš či postanil pravedno anglo Del gajda kaj inćarel e Mojsijesko Zakon, nego samo pire paćimava ando Isuso Hristo. Zato vi amen paćajam ando Hristo Isus, te avas opravdime anglo Del palo paćipe ando Hristo, a na kaj inćaras o Zakon, kaj godoleja kaj inćaras o Zakon khonik či opravdila pes.

17 Ali, ako amen save rodas te avas opravdime ando Hristo, sikadivas sago “bezehale”, dali značil godova kaj o Hristo služil e bezehešće? Nisar! 18 Kaj, ako palem zidov okova so haradem, dokaživ kaj sem okova savo prekršil o Zakon. 19 Čače, me mulem e Zakonešće kaj o Zakon mudarda man, te trajiv palo Del. Godoleja kamav te phenav kaj sem razapnime e Hristosa. 20 Zato či trajiv majbut me, nego o Hristo trajil ande mande. A o trajo savo me akana trajiv ando telo, trajiv e paćipasa ando Čhavo e Devlesko, savo zavolisarda man thaj dijas piro trajo pale mande. 21 Či odbaciv e Devlešći milost, kaj te o Zakon šaj opravdila men anglo Del, askal o Hristo ivja mulo.

3

O manuš či opravdil pe e Zakoneja nego e paćipeja

1 O tumen nerazumne Galaćaja! Ko hohada tumen? Gajda jasno mothodem tumenđe pale godova sar sas o Isus Hrist razapnime sago kaj vareko naslikosardas angle tumare jakha. 2 Samo akava kamav te džanav tumendar: dali e Sveto Duho primisardine zato kaj ćeren e dela e Zakonešće ili zato kaj ašundine e Bahtali nevimata thaj paćajine ande late? 3 Zar sen gaći nerazumne? Počnisadine ando Duho, a akana završin ando telo? 4 Zar ivja gaći godova nakhline? Osim te vi čače nas ivja! 5 Da li, dakle, Okova savo del tumen Sveto Duho thaj ćerel čudurja maškar tumende, ćerel godova zato kaj ćeren e dela e Zakonešće ili zato kaj ašundine e Bahtali nevimata thaj paćajine ande late?

6 Dićhen e Avraame: “Vo paćaja e Devlešće thaj godova đinada pe lešće ande pravednost.” 7 Haćaren, dakle: okola save paćan, godola si e Avraamešće čhave. 8 A o Sveto Lil predvidisarda kaj o Del, okolen kaj naj Židovurja ćerela pravedne zbog o paćipe, pa gajda e Avraamešće sas e Bahtali nevimata majanglal mothodi: “Prekal tute avela blagoslovime sa e thema.” 9 Gajda si zajedno Avraameja, e paćivale manušesa, blagoslovime sa okola save paćan.

10 A okola save uzdinpe ande dela e Zakonešće, talo proklestvo si. Kaj ramome si ando Sveto Lil: “Neka si prokleto svako savo či inćarel istrajno sa so si ramome ando Lil e zakonesko.” 11 A jasno si kaj khonik našti postanil pravedno anglo Del godoleja kaj inćarel o Zakono, kaj ramome si ando Sveto Lil: “O pravedno manuš trajila katar o paćipe.”

12 A o Zakon či avel katar o paćipe, nego: “O manuš savo inćarel o Zakon ande leste araćhela trajo.” 13 O Hrist otkupisarda men katar o proklestvo e zakonesko gajda kaj zbog amende postanisardas proklestvo. Kaj ramome si ando Sveto Lil: “Neka si prokleto svako savo visil po kaš.” 14 Godova ćerda te okola save naj Židovurja primin e Avraamesko blagoslov ando Hristo Isus, thaj te kroz o paćipe primis e Duhos saves o Del obećisarda.

O Zakon thaj o obećanje

15 Phralalen, dav tumen primer andar svako đesesko trajo: kana e manuša maškar pende ćeren savez savo si overime, khonik našti poništil godova savez, niti vareso te nadodail. Gajda si vi akale savezosa. 16 A o Del dija e obećanja e Avraamešće thaj lešće potomkošće. O Sveto Lil či phenel: “thaj e potomkonenđe”, sago bute dženenđe, nego jeće manušešće, lešće potomkošće, a godova si o Hristo. 17 Akava kamav te phenav: O Zakon, savo avilo štar šela thaj trijanda brš majkasnije, či phađel o overime savez savo o Del majranije potvrdisarda thaj či čhinel o obećanje. 18 Kaj ako o nasledstvo dobil pe zato kaj inćarelpe o Zakono, askal či dobil pe kroz o obećanje, a o Del milostivo dijas o nasledstvo kroz o obećanje e Avraamešće.

19 Sošće, askal služil o Zakon? Dodaime si te sikavel so si prestup, dok či avel e Avraamesko potomko kašće si o obećanje dino. O Zakono andine e anđelurja, prekal o Mojsije sago posredniko. 20 A posredniko či trubul kaj si samo jek rig, a o Del si jek.

21 Dakle, dali si o Zakono protivno okolešće so o Del obećisarda? Nisar! Kaj, te avilosas dino o zakon gajda te šaj del trajo, askal o manuš šaj avilosas opravdime gajda kaj inćarel o Zakon. 22 Ali, o Sveto lil sa e manušen phandadas talo bezeh, te okola save paćan ando Isuso Hristo, kroz leste vi primin okova so si obećime.

23 A majsigo nego so avilo o paćipe, samas phangle talo Zakono, arakhade palo paćipe savo tek trubuja te avel sikado. 24 Gajda o Zakono lelas sama pe amende dok či avilo o Hristo, te šaj avas opravdime kroz o paćipe. 25 A akana, kana avilo o paćipe, majbut najsam talo čuvari savo si o Zakon.

E Devlešće čhave

26 Kroz o paćipe ando Hrist Isus, savora sen čhave e Devlešće. 27 Kaj, savora tumen save ando Hristo sen bolde, e Hristo line pe tumende. 28 Naj majbut razlike maškar okova savo si Židovo niti okova savo naj Židovo, robo niti slobodno manuš, muško niti žensko, kaj sen savora jek ando Hrist Isus. 29 A ako pripadin e Hristošće, askal sen e Avraamesko potomstvo thaj nasledina o obećanje savo o Del dija les.

4

1 Akava kamav te phenav: sa dok si o nasledniko čhavro, či razlikuil pe katar o robo, vi ako si gospodari pe sa. 2 Vo si tale okola save len sama pe leste thaj tale upravnikurja, sa dži ke vrjama savi odredisardas lesko dad. 3 Gajda samas vi amen, dok samas cikne čhavra, samas roburja e duhovne silenđe akale themešće, 4 a kana avili e pravo vrjama, o Del bičhalda pire Čhaves saves bijanda e manušnji. Vo trajilas talo Zakon, 5 sar o Čhavo šaj ćindasas okolen save si talo Zakono, thaj postanis e Devlešće čhave. 6 A pošto sen lešće čhavra, o Del bičhaldas ande tumare ile pire Čhavešće Duho, savo čhol muj: “Abba Dade!” 7 Gajda majbut naj san robo, nego čhavo, a ako san čhavo, askal o Del ćerda tut te aves lesko nasledniko.

O Pavle vodil e briga pale Galaćanurja

8 Majsigo kana či pindžarenas e Devle, robuinas e devlenđe save ni naj prave. 9 A akana, kana pindžaren e Devle – ili majlačhe phendo: akana, kana o Del pindžarel tumen – sar godova kaj palem bolden tumen e slabe thaj bedne silenđe thaj palem kamen te robuin lenđe? 10 Tumen slavin e đesa, e čhona, e vrjama thaj e brša. 11 Darav pale tumende – te či možda ivja trudisajlem oko tumende.

12 Moliv tumen, phralalen, aven sago me, kaj vi me postanisardem sago tumen, zato kaj naj sem majbut talo Zakon. Khanči bilačhe či ćerdine manđe. 13 Džanen kaj prvo data propovedisardem tumenđe e Bahtali nevimata zbog godova kaj semas nasvalo. 14 Vi ako sas tumenđe mungro nasvalipe po tereto, či prezirisardine man niti odbacisardine man, nego primisardine man sago e Devlešće anđelo, sago e Hristo Isuse. 15 Kaj si akana tumari naklonost prema mande? Daman gođi kaj askal pherdine sas sa pale mande te šaj tumare jakha inkaldinesas thaj dinesas len manđe. 16 Dali postanisardem tumaro dušmano kaj mothavas tumenđe o čačipe?

17 Okola aver manuša zurale kamline te pridobin tumen pale peste, ali na pale tumaro lačhipe. Von kamen te crden tumen mandar, te sledin samo len. 18 Lačhe si uvek te vareko interesujilpe pale tumende, ali samo ako si godova ande lačhi namera, a na samo dok sem me maškar tumende, 19 čhavralen mungralen, saven palem ande muke bijanav, sa dži kaj god ande tumende či dićhol o Hristo. 20 Volisardemas te akana avav tumenca, thaj averčhande ćerav tumenca svato, kaj či džanav so te ćerav tumenca.

E Sara thaj e Agara

21 Phenen manđe, tumen save kamen te aven talo Zakon: zar či ašunen so o Zakon phenel? 22 A ramome si ando Sveto lil kaj e Avraame sas duj čhave: jećhe katar e ropkinja a avres katar e slobodno manušnji. 23 Ali, okova savo sas bijando katar e ropkinja sas bijando sago sa e manuša, a okova savo sas bijando katar e slobodno manušnji sas bijando po obećanje e Devlesko.

24 Akava si phendo ande slike, kaj godola duj manušnja prestavin duj savezurja. Jek si katar e Sinajsko gora thaj bijanel e čhavren palo robstvo – godova si e Agara. 25 A e Agara prestavil e Sinajsko gora ande Arabija, savi si sago ađes o Jerusalim, kaj robujil zajedno pire čhavrenca. 26 Ali, okova Jerusalim savo si po nebo, slobodno si – vo si amari dej. Kaj, si ramome ando sveto Lil:

27 “Radui tut, manušnjije savi našti bijanes,

čho muj zurale thaj e bahtasa, tu savi či džanes pale dukha save si e manušnja kana bijanel.

Kaj majbut čhavra si okola savi si korkoro

nego okola savja si rom.”

28 A tumen sen, phralalen, sago o Isak, čhave save si obećime. 29 Thaj sago kaj sas ande okoja vrjama okova savo sas bijando sago sa e manuša progonilas okole savo si bijando e Devlešće Duhosa. Gajda si vi akana. 30 Ali so ramol ando Sveto lil? “Trade e ropkinja thaj laće čhaves, kaj o čhavo e ropkinjako či avela nasledniko zajedno e slobodne manušnjaće čhavesa.” 31 Gajda, phralalen, najsam čhavra e ropkinjaće nego okolaće savi si slobodno.

5

Sloboda ando Hristo

1 O Hrist oslobodisarda men te trajisaras ande sloboda. Zato čvrsto ačhen thaj na čhon tumen palem talo ropsko jarmo.

2 Ake, me, o Pavle, phenav tumenđe: ako obrežin tumen, o Hristo či avela tumenđe katar nisošći korist. 3 Thaj palem upozoriv svako manuše savo obrežilpe, dužno si te inćarel sa o Zakon. 4 Odvojisardine tumen katar o Hristo, tumen save kamen anglo Del te opravdin tumen e Zakoneja thaj hasardine gajda e Devlešći milost. 5 Ali amen kroz o Duho ažućaras te primis sa so si obećime amenđe, o opravdanje anglo Del prekal o paćipe. 6 Kaj, ando Hristo Isus či mol ni o obrezanje ni o neobrezanje, nego o paćipe savo sikadol kroz e ljubav.

7 Lačhi trka prastajine. Ko sprečisarda tumen te na majbut pokorin tumen e čačimašće? 8 Kasavo uverenje naj katar Okova savo akharda tumen. 9 Sago kaj phenel pe: “Katar cara kvasco sa o humer šukljol.” 10 Me sem uverime pale tumende ando Gospod kaj či gndina averčhande. A okova savo zbunil tumen, avela kaznime, ma ko te vo avel. 11 Ako me, phralalen, vi majdur propovediv kaj o manuš trubul te avel obrezime, sostar sem vi majdur progonime? Te me godova vi čače propovediv, askal mungre sikavipešće palo trušul khonik či protivisajlosas. 12 Volisardemas te godola save tumen uznemirin, korkoro pes osakatin tele.

O trajo ando Sveto Duho

13 Tumen sen akharde pe sloboda, phralalen. Samo, na te tumari sloboda avel izgovor te udovoljin tumare bezahale željenđe save aven katar tumaro telo. Umesto godova, ande ljubav služin jek avrešće. 14 Kaj, o sasto Zakono si sadržime ande jek izreka: “Voli ćire pašutne sago korkoro tut.” 15 Ali, te maškar tumende jek avres dindalen thaj han, dićhen te na uništin jek avres.

16 Kamav te phenav: trajin ando Sveto Duho, pa či udovoljina tumare telošće e požudne željenca. 17 Kaj o telo džal protiv o Duho, a o Duho protiv o telo. Kaj, godola duj jek avrešće protivin pe thaj či ćeren okova so kamen. 18 Ali te o Duho vodil tumen, naj sen talo Zakon.

19 A e dela e bezahale telošće si pindžarde. Godova si o bludo, nečistota, rumome trajo, 20 idolopoklonstvo, drabaripe, neprijateljstvo, čingara, ljubomora, srdžba, spletke, razdor, podele, 21 zavist, matipe, bilačhe veselja, thaj akalešće slično. Upozoriv tumen, sago kaj već vi upozorivas tumen, okola save gajda vareso ćeren či nasledina e Devlesko carstvo.

22 A o plodo e Duhosko si e ljubav, bah, miro, strpljivost, ljubaznost, lačhipe, vernost, 23 krotkost thaj uzdržljivost. Protiv akava naj zakon. 24 Okola save pripadin e Hristo Isusešće razapnisardine piri bezehali telesno narav zajedno e bilačhe željenca thaj e požudenca. 25 Ako trajisaras ando Duho, askal o Duho neka vodil men! 26 Na aven barikane, na izazivin jek avres thaj na aven zavidne jek avrešće.

6

Ćeren lačhipe savorenđe

1 Phralalen, ako vareko vi arakhadol ande varesavo prestup, tumen save sen vodime e Sveto Duhosa crden les te palem boldel pes po pravo drom, ali ćeren godova ando duho blagosti. Samo letu sama te vi tu či peres ando iskušenje. 2 Inđaren o pharipe jek avresko, thaj gajda pherena e Hristosko zakon. 3 Kaj ako vareko gindil kaj si vareso a naj khanči – korkoro pes hohavel. 4 A svako nek preispituil piro ponašanje. Askal šaj te avel ponosno pe peste, a te či usporedil pes averenca. 5 Kaj svako trubul te inđarel e odgovornost pale okova so ćerel.

6 Okova savo si sikado katar e Devlešće alava, neka delil sa piro lačhipe okolesa savo sikada les.

7 Na hohadon tumen: o Del či del te marelpe muj lestar. Kaj so o manuš posijol, godova vi ćidela. 8 Ko udovoljil e telošće, andar o telo ćidela propast. A ko udovoljil e Duhošće, andar o Duho ćidela o večno trajo. 9 Neka či dojadil amenđe te ćeras lačhipe, kaj ako či klonis, ande pravo vrjama ćidasa e žetva. 10 Zato, dok si amen vrjama, te ćeras lačhipe sa e themenđe, a posebno e phalenđe ando paćipe.

Naj bitno o obrezanje nego o nevo stvorenje

11 Dićhen save bare slovenca ramov tumenđe, mungre vastesa.

12 Okola save kamen te hvalinpe okoleja so si telesno, traden tumen te obrezin tumen. Ali von ćeren godova samo te na aven progonime zbog e Hristosko trušul. 13 Čak okola save si obrezime – korkore či inćaren o Zakon, nego samo kamen te ćeren pes barikane kaj nagovorisardine tumen te obrezin tumen. 14 A me nade Devla te hvali man bilo sova osim amare Gospodešće Isuse Hristošće trušuleja, prekal leste si o them razapnime pale mande thaj me palo them. 15 Kaj, naj važno dali si o manuš obrezime ili naj, nego okova so si važno si te o manuš avel e Devlesko nevo stvorenje. 16 Miro thaj milosrđe savorenđe save inćarena akava pravilo. Von si e Devlesko Izrael.

17 Katar akana neka khonik majbut či dosadil manđe, kaj me pe mungro telo inđarav e Isusešće ožiljkurja.

18 E milost amare Gospodešći e Isuse Hristošći neka avel tumare duhosa phralalen! Amin.

Efežanenđe

1

2

3

4

5

6

O lil e Efežanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me, o Pavle, savo sem e Devlešće voljava akhardo te avav apostoli e Hristosko Isusesko, e Devlešće manušenđe save si ando Efes, okolenđe save si paćivale e Hristošće Isusešće:

2 Milost thaj miro tumenđe katar o Del, amaro Dad thaj katar o Gospod Isus Hrist.

Duhovne blagoslovurja ando Hristo

3 Blagoslovime o Del thaj o Dad amare Gospodesko e Isuse Hristosko, savo pe nebesa dija men svako duhovno blagoslov ando Hristo.

4 Ande leste losarda men majsigo nego so o them postanisardas, te avas angle leste svete thaj bi manako. Ande ljubav 5 o Del odredisardas majanglal pire lačhe voljava te amen avas lešće čhave kroz o Isuso Hristo, 6 thaj te hvalisaras lešći slavno milost savi dija men sago daro ande piro voljeno Čhavo. 7 Ande leste si amen otkupljenje lešće rateja, jartipe katar e bezeha, so sikavel kozom si o Del barvalo ande piri milost. 8 Lat o Del preobilno dija amenđe ande svako mudrost thaj svako haćaripe. 9 Vo pire lačhe voljava sikada amenđe piro tajno plano savo majanglal odredisardas ando Hristo. 10 Akava naum, pherdola kana avela e pravo vrjama, te sa po nebo thaj pe phuv čhol ando jećipe tale jek šoro – e Hristosko.

11 Ande leste sam izabrane thaj majanglal odredime po naum Okolesko savo sa ćerel gajda sar andas odluka pire voljava, 12 te amen, save amari nada majanglal čhutam ando Hristo, te hvalisaras lešći slava. 13 Isto si vi tumenca. Kana ašundine o Alav e čačimasko – e Bahtali nevimata palo tumaro spasenje, paćaine ando Hristo. Askal o Del zapečatisarda tumen pale peste gajda kaj dija tumen Sveto Duho saves obećisarda, 14 savo si zalog pale amaro nasledstvo dok či aven otkupime okola save si e Devlešći svojina te hvalil pe lešći slava.

O Pavle molil pe pale duhovno mudrost

15 Zato vi me, sar ašundem palo tumaro paćipe ando Gospod Isus thaj pale tumari ljubav prema sa e Devlešće manuša, 16 či ačhilem te zahvaliv e Devlešće pale tumende, thaj te dav man gođi tumende ande mungre molitve. 17 Moliv te o Del, o slavno Dad amare Gospodesko e Isuse Hristosko, del tumen Duho mudrosti thaj otkrivenje, te majlačhe pindžaren les. 18 Moliv man te putrenape tumare ilenđe jakha, te šaj dićhen sošći si e nada pe savi akharda tumen, sosko si barvalo lesko slavno nasledstvo savo pripremisardas pire themešće, 19 thaj kozom si neuporedivo bari lešći snaga ande amende save paćas. 20 Vo godoja piri silno snaga sikadas ando Hristo kana vazda les andar e mule thaj čhuta les pe piri počasno desno rig ando Nebesko carstvo. 21 O Del čhuta e Hristo pe svako poglavarstvo, vlast, sila thaj gospodstvo thaj pe svako alav savo šaj del pe, na samo ande akava them, nego vi ande okova savo avel. 22 Thaj sa podložisardas tale lešće pungre thaj čhuta les pe savorende te avel Šoro e Khanđirjako, 23 savi si lesko Telo, punina e Hristošći savo pherel sa ande savorende.

2

O Del spasisarda amen prekal e milost

1 A tumen senas duhovno mule zbog tumari neposlušnost thaj tumare bezeha, 2 ande save varekana trajinas, sago kaj trajil akava them. Sledinas e benđe savo vladil e bilačhe duhonenca ando vazduh. Godova si isto okova duho savo akana deluil maškar o okola save či pokorin pe e Devlešće. 3 Amen varekana isto trajisas maškar lende. Udovoljisas amare željenđe thaj zadovoljisas e požude amare telošće thaj amare gindimatenđe. Ande kasavo stanje sam sago vi savora aver thaj zavredisardam e Devlešći holji. 4 Ali, o Del si pherdo milosti thaj zbog piri bari ljubav prema amende, 5 e Hristosa žudardas vi amen, save samas mule zbog amare bezeha. Zbog e milost sen spasime! 6 O Del amen, save sam ando Hristo, vazdas e Hristo Isuseja thaj čhuta amen zajedno lesa po prestolje ando Nebesko carstvo. 7 Godova ćerda te ande vekurja save aven sikavel o baro barvalipe savo si lešći bari milost thaj lačhipe prema amende ando Hristo Isus. 8 Kaj, prekal e milost sen spasime, kroz o paćipe. Godova či avel katar tumaro trudo – godova si e Devlesko daro. 9 Naj sen spasime prekal tumare dela, gajda te khonik našti hvalil pe. 10 Kaj, amen sam lesko delo, stvorime ando Hristo Isus pale lačhe dela save o Del majanglal pripremisardas te ćeras.

O Del ujedinisardas e Židoven thaj okolen save naj Židovurja

11 Zato den tumen gođi kaj naj sen bijande sago Židovurja. E Židovurja save si “obrezime” tumen akharen “bi obrezime”. Ali, lengo obrezanje si ćerdo e manušešće vastesa. 12 Isto gajda, majsigo senas bi o Hristo thaj senas avrjal andar izraelošći zajednica, isključime andar e Devlešće savezurja thaj andar lešće obećanja. Trajinas ando them bi e nada thaj bi o Del. 13 Majsigo senas dur katar o Del, ali akana sen ando Isuso Hristo andine paše pašo Del, kroz e Hristosko rat.

14 Kaj o Hristo si amaro miro. Vo ujedinisardas e Židoven thaj okolen save naj židovurja. Pire telosa harada o zido savo razdvojilas len te na aven majbut dušmaja. 15 E Židovengo Zakon sas pherdo pravilurja thaj odredbe, ali o Hristo poništisarda len te katar e duj thema stvoril ande peste jek nevo them thaj gajda uspostavil miro. 16 Pire smrtosa po trušul, o Hristo uništisarda o dušmanipe duje themengo, thaj ćerda te aven jek telo. Gajda liduj riga pomirisarda e Devlesa. 17 Vo avilo thaj propovedilas palo miro tumenđe, save naj sen Židovurja thaj senas dur katar o Del thaj amenđe save sam Židovurja thaj sam paše pašo Del. 18 Prekal leste jećhen thaj vi averen, ande jek Duho si pristup e Dadešće.

19 Prema godova, majbut naj sen strancurja thaj došljakurja, nego sen državljanurja e Devlešće manušenca thaj andar jek ćher e Devlesa. 20 Tu men sen građevina izgradime po temelji e apostolengo thaj e prorokonengo, a korkoro o Hristo Isus si lako glavno bar. 21 Ande leste si sasti građevina sastavime thaj vazdel pe ando sveto hramo ando Gospod. 22 Ande leste sen vi tumen zajedno ugradime te aven o than kaj o Del trajil ando Duho.

3

O Pavle propovedil okolenđe save naj Židovurja

1 Me, o Pavle sem zarobime kaj služiv e Isuse Hristošće palo lačhipe tumenđe save naj sen Židovurja. 2 Tumen svakako, ašundine kaj si manđe dini služba e Devlestar kroz lešći milost pale tumende. 3 O Del manđe objavisarda piro tajno naum sar ukratko već ramosardem tumenđe. 4 Kana čiton godova, šaj haćarena sar me haćarav e tajna palo Hristo, 5 savi nas pindžardi e manušenđe ande e naraštaja save sas majsigo, a akana o Duho dija te avel pindžardi e svete apostolenđe thaj e prorokonenđe: 6 kaj kroz e Bahtali nevimata, okola save naj Židovurja postanisardine e Izraelošće naslednikurja, te pripadin isto telošće thaj lenca te delin o obećanje savo o Del dija ando Hristo Isus.

7 Me postanisardem sluga e Bahtale nevimataći prekal e Devlešći milost savi si manđe daruime lešće snagava. 8 Vi ako sem majcikno katar sa e Devlešće manuša, dini si manđe akaja milost: te okolenđe save naj Židovurja propovediv e Hristosko barvalipe savo si neistraživo 9 thaj te savorenđe rasvetliv ande soste sastoil pe e Devlešći tajna savi sas ande nakhli vrjama garadi ando Del, savo sa stvorisarda. 10 Lešći namera sas te akana, kroz e Khanđiri, e poglavarenđe thaj e vlastonenđe ande nebesa obznanil Devlešći mudrost ande sa različite oblikurja, 11 prema lesko večno naum, savo ostvarisardas ando Hristo Isus, amaro Gospod. 12 Ande leste thaj kroz o paćipe ande leste, si amen sloboda thaj pouzdanje te avas anglo Del. 13 Zato moliv tumen te na obeshrabrin tumen zbog e nevolja savi si man kaj propovediv e Bahtali nevimata tumenđe a na e Židovenđe – sa si godova pale tumari korist.

O Pavle molil pale manuša andar o Efes

14 Andar godova banđarav mungre koča anglo Dad, 15 katar savo svako familija po nebo thaj pe phuv primil piro pravo alav. 16 Moliv man te vo kroz piro slavno barvalipe zurjarel tumare andrune manuše pire Duhosa, 17 te o Hristo, kroz o paćipe, trajil ande tumaro ilo, thaj te aven ukorenime thaj utemeljime ande ljubav, 18 te šaj haćaren sa e Devlešće manušenca, kozom si buli, lungo, vuči thaj handuk 19 e Hristošći ljubav, thaj te džanen kaj voj si iznad svako džanglipe – te potpuno aven ispunime e Devlestar.

20 A Okolešće savo pire silava, savi ande amende deluil, šaj ćerel neuporedivo majbut nego so sam amen sposobne ande molitva te mangas lestar ili te gndisaras, 21 lešće slava ande Khanđiri thaj ando Hristo Isus ande sa e pokoljenja pale uvek. Amin.

4

Jek ande Isusesko telo

1 Zato moliv tumen, me phanglo palo Gospod, te trajin dostojno okolešće pale soste o Del akharde tumen. 2 Uvek aven ponizne thaj blage. Aven strpljive thaj ande ljubav podnosin jek avren. 3 Trudin tumen te inćaren o jećipe ando Duho kroz o miro savo povezil tumen! 4 Jek si telo thaj jek Duho, sago kaj si jek nada pe savi o Del akharda tumen. 5 Jek si o Gospod, jek paćipe, jek bolipe. 6 Jek si o Del thaj Dad savorengo. Vo gospodaril pe savorende amende, deluil kroz savorende amende thaj trajil ande savorende amende.

7 A svakonešće amendar si dini e milost sar o Hristo kašće podarisardas. 8 Zato ando Sveto lil ramol:

“Kana lija pe opre ande visine,

inđarda pesa e zarobimen

thaj dija e manušenđe darurja.”

9 So značil godova “kana lija pe opre”? Godova sigurno značil kaj prvo fuljisto ande telune thana e phuvjaće. 10 A Okova savo fuljisto, isto si Okova savo vi lija pe opre iznad sa e nebesa te sa pherel. 11 Vo korkoro čhuta varesaven pale apostolurja, varesaven pale prorokurja, varesaven pale propovednikurja e Bahtale nevimataći, a varesaven pale pastirja thaj pale učitelja, 12 te pripremil e Devlešće manušen pale služba, te izgradin e Khanđiri savi si e Hristosko telo, 13 dok savora či avas sago jek ando paćipe te pindžaras e Devlešće Čhaves, te barjos ande zrele manuša thaj postanisaras sago o Hristo potpune thaj savršene. 14 Gajda majbut či avasa cikne čhavra, čhudine akaring – okoring, thaj či inđarela amen e balval katar svako sikavipe. Či džasa pale svakakve manušengo hohaipe thaj prevare save lukavo inđaren po pogrešno drom. 15 Nego umesto godova, mothosa o čačipe ande ljubav thaj gajda barjosa te avas ande sa sago o Hristo savo si o Šoro e Khanđirjako. 16 Vo ćerel te o sasto telo avel povezime thaj ujedinime e zglobonenca thaj svako udo lačhe ćerel piri bući. Godova ćerel te o Telo barjol thaj izgradil pe kroz e ljubav.

Trajin sago e Devlešće manuša

17 Zato akava vi phenav tumenđe thaj upozoriv tumen ande Gospodesko alav: na majbut trajin sago okola save či pindžaren e Devle, ande pire čuče gndurja. 18 Godole manušenđe si zamračime o razum thaj lenđe ile barosajle pa zbog godova trajin ando bidžanglipe, odvojime katar o trajo savo o Del del. 19 Hasardine o haćaripe palo ladžavo thaj predaisajle ande razuzdanost pa požudno ćeren svako vrsta melalipe.

20 Ali, tumen naj sen gajda sikade kana pindžardine e Hristo. 21 Džanav kaj ašundine pale leste. Sago e Hristošće učenikurja, sikade sen ando čačipe, a o Isus si o čačipe. 22 A sikade sen pale tumaro purano ponašanje, trubul te fuljaren tumendar e purane manuše, savo propadil zbog pire hohade požude, 23 te obnovin tumen ando način pe savo gndin 24 thaj te len pe tumende e neve manuše, savo si stvorime te avel slično sago o Del ande čačutni pravednost thaj svetost.

25 Zato čhuden tumendar o hohaipe thaj “svako pire pašutnešće nek mothol o čačipe”, kaj sam jek avrešće delurja e telošće. 26 “Kana holjavon, len sama te na ćeren bezeh.” Na mućen te o kham inkljel, a tumen te aven još holjarike, 27 niti na den e benđe than ande tumaro trajo! 28 Ko čorelas, neka majbut či čorel, nego neka majlačhe vredno ćerel bući, gajda kaj ćerel lačhipe pire vastenca, te avel les so te podelil okolenca saves si ande potreba.

29 Neka ni jek rđavo alav či inkljel andar tumaro muj, nego samo okova savo si lačho thaj korisno pale izgradnja averenđe, prema lenđe potrebe, te avel po korist okolenđe save čhon kan. 30 Na žalostin e Devlešće Sveto Duhos, saveja sen zapečatime palo đes kana avena otkupime. 31 Čhuden tumendar svako gorčina, holji, thaj gnjevo, na čhon muj, na vređon, thaj na ćeren nijek aver bilačhipe. 32 Jek prema avreste aven lačhe thaj suosećajne thaj jarton jek avrešće sago kaj o Del ando Hristo jartosardas tumenđe.

5

1 Zato dićhen te aven sago o Del, zato kaj sen lešće voljene čhavra 2 thaj trajin ande ljubav, sago kaj o Hristos volilas amen thaj korkoro pes dija pale amende sago mirisno žrtva e Devlešće.

3 O blud thaj svako duhovno melalipe ili pohlepa neka či ni gindil pe maškar tumende – sago kaj priličil e Devlešće manušenđe. 4 Neka na avel maškar tumende nisošće ladžavne alava, niti dilipe, niti bilačhe komendije, kaj sa godova či priličil tumenđe, nego majradije – zahvalin e Devlešće. 5 Kaj, akava lačhe džanen: nijeće bludniko, niti nečiste manuše, niti pohlepne manuše, savo si isto sago vi o idolopokloniko – naj nasledstvo ande Hristosko thaj e Devlesko carstvo. 6 Na den khonikašće te hohavel tumen čuče alavenca, kaj zbog godova e Devlešći bari holji avel pe kasave neposlušne manuša. 7 Na te avel tumen lenca khanči.

8 Kaj varekana senas tama, a akana sen svetlost ando Gospod. Trajin sago čhavra e svetlošće. 9 Akava si o plodo e svetlosko: sa so si lačho, pravedno thaj čačutno. 10 Roden te ćeren so si ugodno e Gospodešće. 11 Na te avel tumen talo ande jalave dela e tamaće, nego majrado sikaven pe lende kozom si kasave buća bilaćhe. 12 Kaj, ladžavo si vi svato te ćerel pe pale godova so potajno ćeren. 13 Ali sa so inkljel po svetlo, jasno dićhol, 14 kaj sa so inkljel po svetlo, postanil svetlo. Zato phenel pe:

“Džungado, tu savo soves,

ušti andar e mule

thaj o Hristo obasjaila tut.”

15 Zato, len sama sar trajin – na sago dile, nego aven mudre. 16 Gođaver koristin e vrjama, kaj e đesa si bilačhe. 17 Zato na aven nerazumne, nego svatin so si e Devlešći volja. 18 Thaj na maton katar e mol – kaj ande leste si o bezehalo trajipe – nego, pheren tumen e Duhosa. 19 Jek avrešće mothon ande psalmurja, ande đilja save zahvalin thaj ande duhovne đilja. Đilaben thaj slavin e Devle ande tumare ile, 20 thaj uvek pale sa zahvalin e Devlešće thaj e Dadešće ando alav amare Gospodesko e Isuse Hristosko.

21 Pokorin tumen jek avrešće ande dar anglo Hristo!

O Pavle savetuil sar o rom thaj e romnji trubun te trajin

22 Neka e romnja pokorin pe pire romenđe sago e Gospodešće! 23 Kaj o rom si šoro e romnjako, sago kaj si o Hristo Šoro e Khanđirjako savi si lesko telo, a kasko si vo Spasitelj. 24 Pa sago kaj e Khanđiri pokoril pe e Hristošće, gajda neka e romnja pokorin pe pire romenđe ande sa.

25 Romalen, volin tumare romnjen sago kaj o Hristo zavolisardas e Khanđiri thaj korkoro pes dija pale late, 26 te posvetil lat, gajda kaj šilada lat e najipeja ando paj e alavengo, 27 te angle peste postavil e slavno Khanđiri, savja naj mrlja, niti bora, ni bilo so aver slično, nego si sveto thaj naj lat mana. 28 Gajda vi e roma trubun te volin pire romnjen sago piro telo. Ko volil pire romnja, korkoro pes volil. 29 Kaj, khonik nikad či mrzalas piro telo, nego pravarel les thaj neguil les, baš sago vi o Hristo e Khanđiri – 30 kaj amen sam udurja lešće telosko. 31 Sago kaj ramol ando Sveto lil: “Zato o manuš mućela pire dades thaj pire deja thaj avela jek pire romnjava, thaj von duj avena jek telo.” 32 Godova si e bari tajna thaj phenav tumenđe kaj godova odnosil pe po Hristo thaj pe Khanđiri. 33 Dakle neka svako tumendar volil pire romnja sago korkoro pes, a e romnji neka poštuil pire romes.

6

O Del savetuil e čhavren, lenđe daden thaj dejen

1 Čhavralen, čhon kan ke tumare dada thaj tumare deja zbog o Gospod, kaj si godova ispravno. 2 “Poštuisar ćire dades thaj ćire deja” – godova si e prvo zapovest savja pratil o obećanje: 3 “te avel tuće lačhe thaj te dugo trajis pe phuv.”

4 A tumen, dadalen, na holjaren tumare čhavren, nego sikaven len te barjon gajda kaj džanen e Devlešće pouke thaj opomene.

O Pavle del savet e robonen thaj lenđe gospodaren

5 Robonalen, čhon kan ke tumare phuvjaće gospodarja e darasa thaj e izdraipeja. Ćeren godova e iskreno ileja, sago kaj čhon kan e Hristo – 6 na samo dok sen angle lenđe jakha, te sviđon tumen lenđe, nego sago e Hristošće roburja save saste ileja ćeren e Devlešći volja. 7 Služin tumare voljasa, sago e Gospodešće, a na sago e manušenđe, 8 gajda džanen kaj svako tumendar, ako ćerel lačhipe, dobila nagrada katar o Gospod, bilo te si vo robo ili slobodno manuš. 9 Vi tumen, gospodarja, isto gajda lačhe vladin tumen prema lende. Len tumen majdur katar e pretnje, kaj džanen kaj vi tumaro thaj vi lengo Gospodari si po nebo thaj kaj vo či dićhel ko si ko.

O Pavle del upute sar te oduprimen e Sotonešće

10 Po krajo, zuravon kroz o zajedništvo e Gospodeja thaj oslonin tumen pe lešći bari snaga. 11 Len pe tumende e sasti Devlešći oprema te šaj oduprin tumen katar e benđesko lukavstvo. 12 Kaj, amari borba naj protiv e manuša katar o rat thaj o mas, nego protiv o vladari thaj e vlasti, protiv e sile save vladin ando carstvo e tunjarikosko, protiv e bilačhe duhurja save si ande nebesa. 13 Zato len pe tumende e sasti Devlešći oprema, te šaj oduprin tumen po đes kana avela o bilačhipe thaj nakon e borba ačhen čvrsto pe pungre. 14 Gajda aven spremne! Sago pojas, oko maškar čhon o čačipe, pe tumende crden o oklop pravednosti, 15 a pe tumare pungre len e spremnost savi avel katar e Bahtali nevimatako miro. 16 A uz sa godova, len o paćipe sago štito saveja šaj mudarena sa e jagaće strelice save aven katar o beng. 17 Len o spasenje sago e kaciga thaj o mačo e Duhosko savo si o Alav e Devlesko. 18 E svako molitvava thaj e molbasa molin tumen ande svako prilika ando Duho. A uz sa godova aven uvek džungade thaj ustrajno molin tumen pale sa e Devlešće manuša. 19 Molin tumen vi pale mande, te o Del del man prave alava kana god putrav mungro muj, thaj te hrabro objaviv e tajna e Bahtale nevimatako, 20 pale savi sem poslaniko ande okurja. Molin tumen te hrabro mothav, gajda sago kaj vi trubul.

O Pavle molil pe te o Del blagoslovil e vernikonen

21 A o Tihik, o volime phral thaj verno sluga e Gospodesko sa javila tumenđe pale mande, te džanen sar sem thaj so ćerav. 22 Les baš pale godova vi bičhaldem tumende, te ašunen sar sam amen thaj te ohrabril tumen.

23 Miro e phralenđe thaj ljubav e paćimava, katar o Del o Dad thaj katar o Gospod Isus Hrist.

24 Milost savorenđe save volin amare Gospode e Isuse Hriste pale uvek.

Filipljanenđe

1

2

3

4

Lil e Filipljanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me, o Pavle, thaj o Timotej, sluge katar o Hristo Isus, sa e Devlešće manušenđe ando Hristo Isus save trajin ande Filipe, zajedno e starešinenca thaj e đakonenca:

2 Milost tumenđe thaj miro katar o Del, amaro Dad, thaj katar o Gospod Isuso Hristo.

E Pavlešći molitva pale manuša andar e Filipe

3 Zahvaliv e Devlešće kan god dav man gođi tumende. 4 Ande svako mungri molitva pale tumende uvek radujimasa moliv man 5 zbog tumari pomoć savi dine man katar o prvo đes dži akana dok buljarav e Bahtali nevimata. 6 Uverime sem ande akava: Okova savo ande tumende započnisarda o lačho delo, dovršla les dži ko Đes kana o Hristo Isus boldela pe.

7 Thaj pravo si te gajda gndiv pale sa tumende, kaj inđarav tumen ande mungro ilo. Tumen manca delin e milost savi dija man o Del, bilo te sem ande okurja, bilo te braniv e Bahtali nevimata thaj dokaživ kaj si čači. 8 O Del si mungro svedoko, kozom čezniv pale sa tumende ande ljubav e Hristošći Isusešći.

9 Thaj pale akava moliv man:

te tumari ljubav sa majbut napreduil ande spoznaja thaj ando potpuno uvid sar te ispravno trajin, 10 te šaj prosudin so si majlačhe thaj te aven čiste thaj besprekorne palo Đes kana boldela pe o Hristo, 11 pherde plodurja pravednosti save aven kroz o Isuso Hristo, pe slava thaj najs e Devlešći.

E Pavlešće nevolje

12 Kamav te džanen, phralalen, kaj sa akava so dogodisajlo manđe služil te napreduil e Bahtali nevimata. 13 Gajda kaj si sa e carošće stražarenđe thaj savorenđe akate jasno kaj me sem ande okurja zbog o Hristo, 14 a sa majbut phrala save si ohrabrime ando Gospod mungre okonenca, sa majbut troman te propovedin o alav e Devlesko bidarako.

15 Jek manuša propovedin e Hristo andar e zavist thaj te takmičinpe, a aver katar e lačhi volja. 16 Akala aver andar e ljubav, kaj džanen kaj me sem ando phanglipe te odbraniv e Bahtali nevimata. 17 A okola prve objavin e Hriste andar piri sebično volja, neiskreno thaj gndin kaj gajda ćerena te mungri nevolja avel još majbari ando phanglipe. 18 Pa so askal? Važno si te pe svako način, bilo te si iskreno, bilo te naj iskreno, phenel pe palo Hristo, thaj zbog godova radujiv man.

Thaj vi majdur radujiva man, 19 kaj džanav kaj kroz tumare molitve thaj uz o pomoć e Duhosko e Isuse Hristosko avava izbavime andar akala nevolje save astardine man. 20 Željno ažućarav thaj nadiv man kaj ni zbog soste či hava ladžavo, nego kaj avela man bari hrabrost te vi akana, sago vi uvek, o Hristos proslavilpe ande mungro telo, bilo mungre trajosa ili mungre smrtosa. 21 Kaj pale mande si o Hristo trajo, a o meripe dobitko. 22 A te trajiv majdur ando telo, godova pale mande značil te ćerav plodonosno bući palo Gospod. A pale soste odlučiva man, či džanav. 23 Ćićidino sem katar liduj riga: kamav te merav thaj te avav e Hristosa, so si but majlačhe, 24 ali zbog tumende si potrebno te ačhav te trajiv ando telo. 25 Uverime sem ande godova. Džanav kaj ačhava maškar tumende pale tumaro napretko thaj pale tumari bah ando paćipe, 26 te još majbut ponosin tumen zbog okova so o Hristo ćerda pale mande, zato kaj sem palem tumenca.

27 Samo, trajin dostojno e Hristošće Bahtale nevimataće. Gajda bilo te avav thaj dikhav tumen, bilo te sem odsutno thaj ašunav pale tumende, džanava kaj ačhen čvrsto ande jek duho, thaj jeće ileja borin tumen palo paćipe e Bahtale nevimatako, 28 thaj ande khančeste na te daran katar tumare protivnikurja. Lenđe si godova znako palo propast, a tumenđe palo spasenje, thaj godova si e Devlestar. 29 Kaj tumenđe si dini milost na samo ando Hristo te paćan nego pale leste vi te trpin. 30 Vodin borba sošći dikhline kaj me vodiv, a vi akana ašunen kaj vodiv.

2

Sloga thaj e briga pale pašutne

1 Ako, dakle, si tumen varesavo ohrabrenje ando Hristo, ako si tumen uteha ande lešći ljubav, ako si tumen zajedništvo ando Duho, ako si tumen nežnost thaj suosećanje, 2 askal ćeren te mungri bah avel pherdi – aven složne, volin jek avren, aven jek ando duho thaj nek avel tumen isto ciljo. 3 Na ćeren khanči ande sebično volja niti ando barikanipe, nego ande poniznost smatrin jek avres majbare pestar. 4 Neka khonik či dićhel samo piri korist, nego vi e korist averenđi.

5 Gndin thaj trajin isto gajda sago kaj gindilas thaj trajilas o Hristo Isus.

6 O Hristo vi ako sas ande Devlesko obličje,

či rodelas piro pravo te avel jek e Devlesa,

7 nego ponizisardas korkoro pes, lijas o obličje e robosko,

thaj bijandilo ando manušesko obličje.

Kana pojavisajlo sago manuš,

8 ponizisarda korkoro pes thaj postanisardas poslušno dži ko smrto

thaj godova dži ko smrto po trušul.

9 Zato o Del vazdas les pe majvučo than

thaj dija les alav savo si iznad svako aver alav,

10 te pe Isusesko alav banđol svako koč

po nebo, pe phuv thaj tale phuv,

11 thaj te svako čhib priznail kaj si o Isus Hristo Gospod,

pe slava e Devlešći Dadešći.

Okola save paćan si sago svetlo e themesko

12 Zato drage mungralen, sago kaj uvek čhonas kan mande – na samo kana me semas tumenca nego još vi majbut akana kana naj sem okote – ande dar thaj ando izdrape napreduin ande tumaro spasenje. 13 Kaj o Del si godova savo ćerel ande tumende te kamen thaj ćeren okova so si lešće ugodno.

14 So god te ćeren, na te mrmljin thaj na han tumen, 15 te aven besprekorne thaj čiste, e Devlešće čhavra bi manako maškar e bilačhi thaj rumome generacije, maškar save svetlin sago e čereja ando svemir. 16 Čvrsto inćaren o Alav e trajosko, gajda te avav ponosno pe tumende ando Đes kana o Hristo boldela pe thaj te šaj dikhav kaj či ivja prastajem e trka niti uzalud trudisajlem. 17 Pa čak vi ako mungro trajo trubul te čhordol sago žrtva pale tumaro paćipe, bahtalo sem thaj raduima tumenca. 18 Gajda vi tumen aven bahtale thaj raduin tumen manca.

O Pavle bičhalel e Timoteje thaj e Epafrodite

19 A nadiv man ando Gospod Isus kaj uskoro bičhalava tumende e Timoteje, te vi me ohrabriv man kana ašunav sar sen tumen. 20 Kaj naj man khonik ko si manđe gajda paše sago vo, ko gajda lačhe vodil e briga pale tumende. 21 Kaj, savora roden piro, a na okova so si e Isuse Hristosko. 22 A tumen džanen kaj o Timotej dokažisajlo, gajda kaj služilas manca sago o čhavo e Dadesa te buljol e Bahtali nevimata. 23 Zato nadiv man kaj bičhalava les tumenđe čim dikhav so avela manca. 24 A paćav kaj o Gospod pomožila manđe, te vi korkoro uskoro avava.

25 Ipak, smatriv kaj si potrebno te bičhalav tumenđe palpale e Epafrodite – mungre phrale, saradniko, thaj saborco, saves bičhaldine manđe te pomognil manđe ande mungre potrebe – 26 kaj, saste ileja kamel sa te dićhel tumen, thaj uznemirisajlo kaj ašundine kaj sas nasvalo. 27 A čače sas gajda nasvalo skoro po smrto. Ali o Del smiluisajlo lešće – thaj na samo lešće nego vi manđe, te či aresel man još majbari žalost. 28 Zato kamav so majsigo te bičhalav les te šaj palem raduin tumen kana dićhen les, a te me majbut či vodiv e briga pale tumende. 29 Primin les, askal ando Gospod e bare bahtasa, thaj poštuin kasaven sago kaj si vo. 30 Kaj, vo skoro mulo ande bući palo Hristo. Čhuta piro trajo ando opasnost te pomognil manđe ande okova so tumen našti, kaj naj senas manca.

3

O Hristo si majdragoceno katar sa

1 Još te phenav tumenđe, phralalen mungralen, raduin tumen ando Gospod! Naj manđe pharo te ramov tumenđe palem isto, a pale tumende si majsigurno. 2 Len tumen sama katar okola džućhela, len tumen sama katar okola bilače radnikurja, len tumen sama te na sakatilpe tumaro telo. 3 Kaj, amen sam vi čače obrezime, amen save služisaras e Devlešće Duhosa thaj hvali men e Hriste Isuseja, a či uzdimen ando telo, 4 vi ako me šaj ando telo te pouzdiv man.

A te vareko gindil kaj šaj pouzdilpe ando telo, me šaj još majbut: 5 obrezime sem ohtoto đes nakon so bijandilem, andar o Izraelsko them sem, andar e Venjaminesko pleme, Židovo bijando katar o Židovo, po Zakono farisej, 6 ande mungri revnost progonivas e Khanđiri, pe pravda savi avel katar o Zakon semas besprekorno.

7 Ali okova so sas manđe varekana dobitko, godova zbog o Hristo inćarav kaj si gubitko. 8 Thaj na samo godova, inćarav kaj si sa gubitko kana uporedilpe koleja so si majvredno, a godova si te pindžarav e Hriste Isuse, mungre Gospode. Zbog leste sa hasardem thaj sa inćar kaj si gunoj, samo te dobiv e Hriste, 9 thaj ande leste te arakhav man – na kroz mungri pravednost savi avel katar o Zakono, nego katar koja savi avel kroz o paćipe ando Hristo: e pravednost savi avel e Devlestar, katar o paćipe. 10 Kamav te pindžarav e Hriste thaj e sila savi vazda les andar e mule. Kamav te avel man udeo ande lešće patnje thaj te avav sago vo ande lesko smrto, 11 či li varesar areslemas dži ko vaskrsenje andar e mule.

Ustrajno dži ko ciljo

12 Či phenav kaj godova već si man, niti kaj sem već savršeno, ali ustrajno trudiman te osvojiv godova ciljo kaj o Hristos Isus osvojisarda man. 13 Phralalen, me či gndiv kaj već osvojisardem o ciljo. Ali jek ćerav: bistarav okova so si pale mande, a inzarav man ke okova so si angle mande. 14 Prastav karingal o ciljo, te dobiv nagrada pale savi o Del ando Hristo Isus akharda man po nebo.

15 Savora, dakle, save sam paće ando paćipe, agajda trubul te gndisaras. A te pale varesoste naj tumen iste gndurja, o Del dela tumen te džanen godova jasno. 16 Samo, trubul te sledis o čačipe savo već sićilam.

17 Sledin mungro primer, phralalen, thaj sićon katar okola save trajin gajda sar sikadam tumenđe. 18 Kaj, but okola pale save često phenavas tumenđe, a akana e jasvenca phenav tumenđe, trajin sago dušmaja okolešće so propovedisaras pale Hristosko smrto po trušul. 19 Lengo krajo si lenđi propast, lengo del si lengo đi, ćerenpe barikane okoleja pale soste trubuinesas te ladžan thaj von gndin samo pe akava phuvjako trajo. 20 A amari otadžbina si pe nebesa, katar e ileja ažućaras e Spasitelje, e Gospode Isuse Hriste. 21 Vo pire silava – savjava sa šaj čhol tale piri vlast – promenila amaro bedno telo te avel sago lesko slavno telo.

4

1 Zato, mungre drage phralalen, saven jedva ažućarav te dikhav, kaj tumen sen mungri bah thaj mungri nagrada pale mungro trudo, čvrsto ačhen ando Gospod sago kaj phendem tumenđe, drage mungralen!

E Pavlešće završne saveturja

2 Moliv e Evodija thaj e Sintiha te aven složne ando Gospod. 3 Ej, moliv vi tut, verno drugarina, pomognisar lenđe te aven složne, kaj zurale trudisajle te buljaren e Bahtali nevimata zajedno manca, e Klimentosa thaj e avere mungre saradnikonenca savenđe alava si ramome ande Lil e trajosko.

4 Uvek raduin tumen ando Gospod! Palem phenav: raduin tumen. 5 Neka tumaro lačhipe avel pindžardo maškar sa e manuša. Zato kaj si o Gospod paše! 6 Na den tumen ande bari briga ni pale soste, nego molin thaj roden katar o Del sa so trubul tumen ande zahvalnost, 7 thaj e Devlesko miro, savo našti haćarel ni jek manušešći gođi, lela sama pe tumare ile thaj pe tumare gindimata ando Hristo Isus.

8 Po krajo, phralalen, pheren tumare gindimata okoleja so si čače, so si plemenito, so si pravedno, so si čisto, so si šukar, so si po lačho glaso, so si časno thaj so si hvale vredno. 9 Okova so mandar sićiline, primisardine, ašundine thaj dikhline, godova ćeren thaj o miro e Devlesko avela tumenca.

O Pavle si zahvalno

10 Semas zurale bahtalo ando Gospod kaj palem sikadine tumari briga pale mande. Vodinas tumen e briga pale mande vi maj sigo, ali nas tumen prilika te sikaven godova. 11 Či phenav gadava zato kaj vareso trubul man; kaj, me sićilem ande svako situacija te avav zadovoljno. 12 Džanav te trajiv vi kana si man sa, vi kana naj man khanči. Sićilem pe sa thaj pe svašta: te avav čaljardo thaj vi bokhalo, te avel man but thaj te či avel man so trubul man. 13 Me sa akava šaj ande Okova savo del man snaga.

14 Ali, šukar si tumendar kaj podelisardine manca mungri nevolja. 15 A vi tumen, manušalen andar e Filipe, džanen kaj ando početko kana propovedilaspe e Bahtali nevimata tumenđe, thaj kana đelemtar andar e Makedonija, tumen senas jedino khanđiri savi dija man pomoć. 16 Čak vi ando Soluno varekozom drom bičhaldine manđe so trubul man. 17 Či phenav godova zato kaj rodav poklonurja tumendar, nego te tumari nagrada avel još majbari. 18 Akana si man sa so trubul man, čak vi majbut katar godova, sar kana katar o Epafrodit primisardem okova so bičhaldine manđe – prihvatljivo žrtva, gugle mirisosa, ugodno e Devlešće. 19 A mungro Del pherela svako tumari potreba prema piro slavno barvalipe ando Hristo Isus.

20 Amare Devlešće thaj Dadešće neka si e slava pale uvek. Amin.

E Pavlesko pozdrav

21 Pozdravin sa e Devlešće manušen ando Hristo Isuso. E phral save si manca pozdravin tumen. 22 Pozdravin tumen sa e Devlešće manuša, posebno okola andar e carsko ćher.

23 Milost e Gospodešći Isusešći Hristošći neka avel tumare duhosa. Amin.

Kološanenđe

1

2

3

4

O Lil e Kološanenđe

1

1 Akava lil si katar o Pavle, savo si apostol e Hriste Isusesko e Devlešće voljava, thaj lesa o phral o Timotej,

2 e svete thaj verne phralenđe ando Hristo, save si ande Kolose:

Milost tumenđe thaj miro katar o Del, amaro Dad.

O Pavle zahvalil e Devlešće pale manuša andar e Kolose

3 Uvek dav najs e Devlešće thaj e Dadešće katar amaro Gospod Isus Hrist, kana god pale tumende moli men, 4 kaj ašundam pale tumaro paćipe ando Hristo Isus, thaj pale ljubav savi si tumen pale sa e Devlešće manuša. 5 Godova paćipe thaj ljubav avel katar e nada savi si spremno pale tumende pe nebesa, a pale savi ašundine ande čačutni poruka e Bahtale nevimataći, 6 savi avili tumenđe. Voj po sasto them anel plodurja thaj barjol. Baš sago vi maškar tumende katar okova đes kana ašundine pale Bahtali nevimata thaj potpuno haćardine o čačipe pale Devlešći milost. 7 Godova sićiline katar amaro voljeno saradniko Epafras, savo si sago vi amen, e Hristosko sluga. Vo verno služil e Hristošće pale tumari korist. 8 Lestar ašundam pale tumari ljubav savi si tumen ando Duho.

9 Zato vi amen, katar okova đes kana godova ašundam, či ačhilam te moli men pale tumende thaj te mangas te o Del pherel tumen gajda te pinđaren lešći volja ande sa e mudrost thaj haćaripe savo o Duho del, 10 te gajda trajin dostojno trajo palo Gospod, te ande sa ugodin lešće, te aven plodonosne ande svako lačho delo, thaj te barjon ando pindžaripe e Devlesko. 11 Moli men te o Del zurjarel tumen svako snagasa savi avel katar lešći slavno sila thaj isto gajda moli men te sa šaj izdržin ando strpljenje. 12 E bahtasa zahvalin e Dadešće, savo ćerda tumen dostojne te avel tumen udeo ando nasledstvo e Devlešće manušenca save si ando svetlo.

13 Vo izbavisarda men katar e vlast e tamaći thaj premestisarda men ando Carstvo pire volime Čhavesko, 14 ande savo si amen otkupljenje, thaj jartipe e bezehendar.

O Hristo si uzvisime pe sa

15 O Hristo si slika e nevidljivo Devlešći,

Prvobijando pe sa so si stvorime.

16 Kaj kroz leste si stvorime sa so si

ando nebo thaj pe phuv,

sa vidljivo thaj nevidljivo –

bilo te si prestolurja ili carstvurja,

vladarja thaj vlasti,

sa si kroz leste thaj pale leste si stvorime.

17 O Hristo postoilas majsigo katar sa aver

thaj ande leste sa čvrsto ačhel.

18 Vo si Šoro e telosko, a godova si e Khanđirjaće.

Vo si Početko, Prvobijando savo uštilo andar e mule,

te ande sa avel prvo.

19 Kaj, e Devlešće sviđosajlo te ande leste nastanil sasti piri punina

20 thaj kroz leste,

pomirisarda pesa sa,

sa so si pe phuv, thaj sa so si po nebo,

gajda kaj uspostavisardas o miro

lešće ratesa savo čhordilo katar o trušul.

21 Jekhar vi tumen senas dur e Devlestar, senas lešće dušmaja, zbog tumare bilaćhe gindurja thaj tumare bilaćhe dela. 22 Ali, akana o Del pomirisarda tumen pesa gajda kaj o Hristo mulo ando manušesko telo, te anel tumen angle peste svete, bi mana thaj besprekorne. 23 Samo moraš te ačhen čvrste thaj istrajne ando paćipe thaj te na durjon katar e nada savi si tumenđe dini kana ašundine e Bahtali nevimata. Zbog godoja Bahtali nevimata, savi si propovedime svakonešće po them, me, o Pavle, postanisardem sluga.

O Pavle služil e khanđirjaće

24 Akana radujiv man zato kaj trpiv pale tumende, kaj godoleja pe mungro telo dovršiv e patnja save trubul još te izdrživ, sago kaj o Hristo podnesisardas patnja pe piro telo, a so si e khanđiri. 25 Me postanisardem e khanđirjako sluga pe Devlešći naredba savi si manđe dini pale tumaro lačhipe, a godova si te objaviv tumenđe e Devlesko alav ande sasti punina. 26 Godoja poruka sas tajna garadi kroz e vekurja thaj kroz e sa pokoljenja, a savi si akana objavime e Devlešće manušenđe. 27 Lenđe o Del kamlas te sikavel kozom si barvali e slava akale tajnaći maškar okola save naj Židovurja, a godoja tajna si: o Hristos ande tumende, vo si nada te avel tumen udeo ande slava e Devlešći.

28 Amen e Hriste objavisaras e manušenđe. Urazumisaras thaj sikavas svakone manuše ande sa e mudrost te svakone manuše anas dži ko duhovno paće ando Hristo. 29 Zato trudiv man thaj boriv man e Hristošće delotvorno snagasa, savi ande mande silno delujil.

2

1 Kamav te džanen kozom boriv man pale tumende, pale okola ande Laodikija thaj pale sa okola save još či lično džanen man. 2 Kamav, dakle, te lenđe ile ohrabrin pe thaj udružin pe ande ljubav, te aven dži ko sa o barvalipe savo anel dži ko pherdo razum, te pindžaren e Devlešći tajna – e Hristo, 3 ande savo si garado sa o barvalipe katar e mudrost thaj katar džanglipe. 4 Akava phenav te khonikal či hohavel tumen gugle alavenca. 5 Kaj, vi ako e telosa naj sem tumenca, ipak sem ando duho tumenca thaj raduiv man kana dikhav o redo savo vladil maškar tumende thaj tumaro zuralo paćipe ando Hristo.

Trajin sago e Devlešće manuša

6 Gajda, sar primisardine e Isuse Hristo, sago e Gospode, gajda vi majdur trajin ande leste. 7 Aven ande leste čvrsto ukorenime thaj pe leste nazidome, zuravon ando paćipe, sago kaj sen sikade thaj aven but zahvalne e Devlešće.

8 Len sama te na zarobil tumen vareko gajda kaj hohavel tumen e čuče alavenca save temeljin pe samo pe manušenđe običaja. Kasavo sikavipe či avel katar o Hristo, već avel katar e sila savi delujil ande akava them.

9 Kaj, ando Hristo trajil svako punina e Devlešći, čak vi dok trajilas pe phuv. 10 A tumen primisardine o ispunjenje ande leste, savo si šoro pe svako poglavarstvo thaj vlast. 11 Ando Hristo sen obrezime gajda kaj fuljardine tumendar e bezehali narav, na e obrezanjeja savo si ćerdo e manušešće vastesa, nego e Hristošće obrezanjeja, 12 kaj, kana senas bolde, askal senas prahome e Hristosa thaj lesa vi uštiline andar e mule, kroz o paćipe ande sila savi avel katar o Del savo vazdas e Hristos andar e mule.

13 Kana senas duhovno mule zbog tumare bezeha thaj zbog godova kaj još naj senas oslobodime katar tumari telesno narav, o Del vazda tumen andar e mule zajedno e Hristosa thaj jartosardas amenđe sa e bezeha, 14 gajda kaj khoslas e optužnica pe savi sas ramome amare prekršaja. Godoja optužnica sas protiv amende, ali o Del uništisarda lat po trušul. 15 Thaj fuljardas katar e vlast e poglavaren thaj e vladaren thaj dija len po ladžavo angle savorende gajda kaj pobedisardas len e trušuleja.

16 Zato, neka khonik či sudil tumen palo habe ili palo pipe, palo prazniko, ili kaj slavin o terno čhonut, ili o savato. 17 Godova si tek e senka okolešći so trubul te avel, a o čačipe si o Hristo. 18 Na den te lel tumendar e nagrada khonik savo uživil ande hohamni poniznost thaj slavil e anđelen, thaj mothon kaj godova dikhline ande pire vizije, ivja ćeren pe barikane pire telesne gođasa, 19 a či podložisajle e Šorešće savo si o Hristo, katar savo si zavisno sasto Telo, poduprime thaj povezime e zglobonenca thaj e žilenca, a barjol gajda sar o Del dela les te barjol.

20 Ako gajda kaj muline e Hristosa, oslobodisardine tumen katar e sile akale themešći, sostar askal trajin sago kaj još trajin ando them thaj pokorin tumen lešće propisonenđe. 21 “Na dir”, “Na okusisar”, “Na dotakni”? 22 Sa godova kana upotrebil pe propadnil, kaj godova si e manušenđe pravilurja thaj lengo sikavipe. 23 Godova, doduše, izgledil sago mudrost, kaj si katar e nametnime pobožnost, hohamni poniznost thaj gajda kaj kaznin piro telo, ali nisar či pomožil ande borba protiv e telesno želja.

3

Trubul te trajisaras gajda sar ugodisardamas e Devlešće

1 Ako, dakle, vaskrsnisardine e Hristosa andar e mule, roden okova so si po nebo, okote kaj o Hristo bešel e Devlešće pe desno rig. 2 Gndin pe okova so si opre, a na pe stvarja save si pe phuv. 3 Kaj, tumen muline thaj tumaro trajo si e Hristosa garado ando Del. 4 A kana pojavila pe o Hristo, savo si tumaro trajo, askal vi tumen pojavina tumen lesa ande slava.

5 Zato odbacin tumendar sa okova so si katar tumari phuvjani thaj bilačhi narav: o bludo, e moralno nečistota, e požuda, e zle želje thaj e pohlepa so si isto sago vi o idolopoklonstvo. 6 Zbog kasave stvarja avel e Devlešći bari holji pe sa save si nepokorne. 7 Godole dromesa vi tumen varekana džanas kana trajinas maškar lende. 8 Ali akana odbacin tumendar sa akava: e holji, e srdžba, e opakost, o vređope, e bilaćhe alava andar tumaro muj. 9 Na hohaven jek avres, kaj čhudine tumendar e purane manušes lešće bilače delenca, 10 a line pe tumende e neve manušes, savo si pe slika pire Stvoritelješći savo obnovil pe te šaj majlačhe pindžaren les. 11 Thaj ando nevo trajo naj majbut razlika maškar okova savo naj Židovo thaj okova savo si Židovo, maškar o obrezime manuš thaj okova savo naj obrezime, maškar o stranco thaj divljako, maškar o robo thaj slobodno manuš, nego o Hristo si majvažno thaj vo trajil ande amende savorende.

12 Furjadon, dakle, sago e Devlešće svete izabranikurja, sago lesko drago them, ando milosrdno ilo, ando lačhipe, ande poniznost, ande krotkost, thaj ande strpljivost. 13 Podnosin jek avres thaj jarton ako si tumen vareso jek protiv avreste. Sago kaj o Gospod jartosardas tumenđe, gajda vi tumen jarton avrenđe. 14 A prekal sa akava len pe tumende e ljubav savi sa inćarel ando savršeno jećipe.

15 Neka o miro e Hristosko, pe savo sen akharde ande jek telo, vladil ande tumare ile thaj aven zahvalne. 16 Neka e Hristosko alav barvale trajil ande tumende. Sićon thaj opomenin jek avres ande sa e mudrost. Zahvalne ilenca đilaben psalmurja, himne, thaj duhovne đilja e Devlešće. 17 Thaj so god te ćeren alavenca ili delenca, ćeren sa ando alav e Gospodesko e Isusesko thaj zahvalin e Devlešće e Dadešće kroz leste.

O Pavle del upute sar te trajisaras nevo trajo

18 Romljalen, pokorin tumen tumare romenđe, sago kaj dolikujil okolenđe save sledin e Gospode!

19 Romalen, volisaren tumare romnjen thaj na aven grube prema lende.

20 Čhavralen, ande sa čhon kan ke tumaro dad thaj ke tumari dej, kaj godova si e Gospodešće ugodno.

21 Dadalen, na ogorčin tumare čhavren, te na aven malodušne.

E roburja thaj e gospodarja

22 Roburja, čhon kan ke tumare phuvjane gospodarja, na samo dok sen angle lenđe jakha, sago okola save kamen te ulizin pe e manušenđe, nego aven iskreno ileja ande dar e Devlestar. 23 Sa so ćeren, ćeren e saste ileja, sago palo Gospod, a na pale manuša. 24 Džanen kaj katar o Gospod dobina nagrada sago nasledstvo savo obećisarda. Služin e Hriste, vo si čačutno Gospodari! 25 Kaj svako nepravedno manuš avela kaznime pale nepravda savi ćerda, kaj o Del či dićhel ko si ko.

4

1 A tumen gospodarja, den tumare robonen okova so si pravo thaj pravedno thaj den tumen gođi kaj vi tumen si Gospod po nebo.

O Pavle del aver upute

2 Posvetin tumen e molitvaće. Aven džungade ande late e zahvalenca. 3 Molin tumen isto vi pale amende, te o Del putrel o vudar te šaj propovedisaras e Bahtali nevimata thaj te šaj objavisaras e Hristošći tajna, pale savi sem me ando phanglipe. 4 Molin tumen te šaj gajda jasno te propovediv lat, sago kaj trubul. 5 Mudro ponašin tumen prema okola save naj vernikurja. Gođaver koristin e vrjama. 6 Kana ćeren svato uvek aven ljubazne thaj mudre. Gajda džanena te odgovorin svakonešće sar trubul.

7 A sa pale mande obavestila tumen o Tihik, mungro drago phral ando Hristo, paćivalo suradniko thaj zajedno manca sluga ando Gospod. 8 Pale godova bičhalav les te mothol tumenđe so si nevo amende thaj te ohrabril tumen. 9 Lesa bičhaldem vi e Onesime, e paćivale thaj volime phrale ando Hristo, savo si jek tumendar. Von obavestina tumen pale sa so si akate.

10 Pozdravil tumen o Aristarh, savo si zajedno manca ando phanglipe, thaj o Marko, savo sas familija e Varnavava. Ako avel tumende, šukar primin les, prema e upute save dijam tumen. 11 Pozdravil tumen vi o Isus, savo si akhardo Just. Von si jedine katar e obrezime vernikurja save ćeren bući manca palo Carstvo e Devlesko. Von sas manđe uteha.

12 Pozdravil tumen o Epafras, savo si jek tumendar thaj sluga e Isuse Hristosko. Vo ande molitve uvek boril pe pale tumende, te o Del učvrstil tumen, te duhovno aven paće, potpuno uverime thaj čvrsto ačhen ande sa so si pe Devlešći volja. 13 Svedočiv pale leste kaj zurale trudil pe pale tumende thaj pale okola andar o gav Laodikija thaj andar o Jerapolje.

14 Pozdravil tumen o drago doktori o Luka thaj o Dimas.

15 Pozdravin e vernikonen ande Laodikija, thaj e Nimfana zajedno e khanđirjasa savi ćidel pe ande lako ćher. 16 Kana akava lil čitola pe tumende, vodin e briga te čitol pe vi ande khanđiri ande Laodikija, a vi tumen te čiton okova andar e Laodikija. 17 Thaj phenen e Arhipešće: “Le sama te des dovršis e služba savi o Gospod poverisarda tuće.”

18 A kava pozdrav ramov tumenđe me, o Pavle, mungre vastesa. Den tumen gođi kaj sem ando phanglipe!

Milost e Devlešći tumenca.

1. Solunjanenđe

1

2

3

4

5

Prvo lil e Solunjanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me o Pavle, o Silvan thaj o Timotej e khanđirjaće ando Soluno, savi si ando Del amaro Dad thaj ando Gospod Isus Hrist:

Milost thaj miro tumenđe.

O paćipe katar e manuša andar o Soluno

2 Uvek das najs e Devlešće pale tumende savorende thaj neprekidno moli men pale tumende. 3 Stalno damen gođi anglo Del amaro Dad, ke tumaro džudo paćipe, tumaro trudo, tumari ljubav, tumari strpljivost ande nada ando amaro Gospod Isus Hrist.

4 Džanas, phralalen thaj phejalen kaj o Del volil tumen thaj kaj izabirisarda tumen. 5 Kaj e Bahtali nevimata savi andam tumenđe či sikadili tumenđe samo ando alav, nego vi ande sila e Sveto Duhošći, thaj ando baro uverenje ande lesko čačipe. Džanen sar trajisardam maškar tumende, zbog tumaro lačhipe. 6 Primisardine o Alav katar o Sveto Duho e bahtasa vi ako sas tumen bare patnje. Ande godova dikhline tumen pe amende thaj po Gospod. 7 Gajda sen akana uzor sa e vernikonenđe ande Makedonija thaj ande Ahaja. 8 E Devlešći poruka tumendar či ašunda pe samo ande Makedonija thaj ande Ahaja, već tumaro paćipe ando Del postanisarda pe sa riga pindžardo. Zato naj potrebno te vareso raspravisaras pale godova. 9 Korkoro ćeren svato sar šukar primisardine men thaj sar katar e idolurja boldine tumen te služin e džude thaj e čačutne Devlešće. 10 Thaj ćeren svato sar ažućaren te katar o nebo palem avel e Devlesko čhavo, saves vazdas andar e mule – e Isuse, savo spasila men katar e bari holji e Devlešći savi avel.

2

E Pavlešći služba ando Soluno

1 Vi korkoro džanen, phralalen thaj phejalen, kaj godova kaj avilam tumende nas uzaludno. 2 Sago kaj džanen, ande Filipe sas men majsigo nevolje thaj samas vređome, ali ande Devlešći pomoć hrabro propovedisardam tumenđe e Bahtali nevimata, vi ako but džene protivinas pe. 3 Dićhen dakle kaj ande amaro propovedanje nas zabluda ili banđe motivurja. Či kamlam khonikas te hohavas. 4 Naprotiv propovedisardam e Bahtali nevimata upravo gajda sar o Del poverisarda amenđe te ćeras. Či trudisajlam te ugodisaras e manušenđe, nego e Devlešće savo ispituil amare ile.

5 Sago kaj džanen, či avilam tumende gugle alavenca niti amenđe o propovedanje služisarda sago izlika te garavas amari pohlepa. O Del si amenđe svedoko ande godova! 6 Thaj či rodam pohvala katar e manuša – niti tumendar, niti bilo kastar.

7 Vi ako šaj sago e Hristošće apostolurja te avas tumenđe po tereto, ali amen samas prema tumende blage sago e dej savi pravarel thaj neguil pire čhavren. 8 Samas gaći pherde ljubav prema tumende kaj samas voljne te predaisaras tumenđe na samo e Devlešći Bahtali nevimata, nego te das vi amare trajurja pale tumende, kaj postanisardine amenđe drage.

9 Pa den tumen gođi, phralalen thaj phejalen, ke amaro pharo trudo thaj ke amaro hićipe! Dok mothasas tumenđe e Bahtali nevimata, ćerdam bući e raćava thaj đeseja te na avas khonikašće tumendar po tereto. 10 Tumen thaj o Del sen amenđe svedokurja kaj sveto, pravedno thaj besprekorno vladisajlam prema tumende save paćan. 11 A džanen kaj prema svakoneste tumendar, ponašisajlam sago o dad prema pire čhavra. 12 Hrabrisardam tumen, tešisardam thaj opomenisardam tumen te trajin dostojno e Devlešće, savo akharel tumen ande piro Carstvo thaj piri slava.

13 Zato uvek das najs e Devlešće kaj e Devlešći poruka, savi ašundine amendar, či primisardine sago e manušenđi poruka, nego gajda sago kaj voj čače si: sago e Devlešći poruka savi deluil ande tumende save paćan.

14 Kaj, vi tumen phralalen thaj phejalen, sledinas o primer sago vi okola andar e Devlešće khanđiri ande Judeja save si ando Hristo Isus, kaj vi tumen isto propatisardine katar tumaro them sago vi von katar e Židovurja, 15 katar okola save mudardine e Gospode Isuse thaj e prorokonen, a vi amen progoninas. Von či ugodin e Devlešće thaj protivin pe sa e manušenđe 16 kaj či mućen amenđe te propovedisaras okolenđe save naj Židovurja te vi von spasin pe, gajda von pherdine e mera pire bezehenca. Ali e Devlešći bari holji konačno aresla len.

O Pavle kamel te dićhel e manušen andar o Soluno

17 A amen, phralalen thaj phejalen, pošto samas odvojime tumendar e telosa, ali na vi e ileja, ande bari želja rodasas prilika te avas tumende te dikhas tumen. 18 Zato kamlam te avas tumende. Me, o Pavle lično, majbut drom, ali o Satana sprečisarda men. 19 Kaj, ko si amari nada, amari bah, ili o venco saveja avas ponosne angle amaro Gospod Isus kana palem avela? Naj sen li godova tumen? 20 Ej, Tumen sen amari slava thaj amari bah!

3

1 Pošto našti majbut inćardam, odlučisardam te ačhas ande Atina, 2 a e phrale e Timoteje, e Devlešće suradniko ando propovedanje e Hristošći Bahtali nevimata, bičhaldam te učvrstil tumen thaj te ohrabril tumen ando paćipe, 3 te khonik na obeshrabrilpe akale nevoljenca. Vi korkoro džanen kaj e nevolje dogodin pe amenđe. 4 Dok samas maškar tumende, majanglal phendam tumenđe kaj trpisarasa kasave nevolje. Thaj sago kaj džanen, gajda vi sas. 5 Zato našti majbut inćardem pa bičhaldem e Timoteje te saznajiv sar ačhen ando paćipe. Daravas pale tumende te o kušači na anda tumen ando iskušenje thaj te amaro trudo nas uzaludno.

6 A o Timotej baš akana bolda pe tumendar thaj anda amenđe lačhi poruka pale tumaro paćipe thaj pale tumari ljubav. Phendas kaj još e bahtasa den tumen gođi amende thaj kaj kamen te dićhen men, sago kaj vi amen kamas te dikhas tumen. 7 Zato, phralalen thaj phejalen, utešisajlam tumare zurale paćimava ande sa amari teskoba thaj ande amari nevolja. 8 Amen akana vi čače trajisaras kana džanas kaj čvrsto ačhen ando Gospod. 9 Sar dovoljno te das najs e Devlešće pale tumende, pale sa e bah savjava raduji men zbog tumende angle amaro Del. 10 Đesenca thaj e raćenca e ilestar moli men e Devlešće te šaj palem dikhas tumen thaj te pheras tumenđe okova so falil tumen ande tumaro paćipe.

11 Neka korkoro o Del amaro Dad thaj amaro Gospod Isus usmeril amaro drom te avas tumende! 12 A tumenđe neka o Gospod del te barjon thaj te avel tumen bari ljubav jek pale avreste thaj vi pale sa e manuša, sago kaj amen si pale tumende. 13 Neka aven tumare ile zurale te aven besprekorne thaj svete anglo Del amaro Dad, po đes kana avel amaro Gospod o Isus pire sa manušenca.

4

O Pavle sikavel te trajin pe Devlešći volja

1 Po krajo, phralalen thaj phejalen, sikadam tumen sar trubun te trajin thaj te ugodin e Devlešće, tumen gajda već vi trajin. Akana molisaras tumen thaj ohrabrisaras tumen ando Gospod Isus te trajin gajda sa majbut. 2 Džanen e upute save dijam tumen ando alav e Gospode Isusesko. 3 O Del kamel te aven svete thaj te inćaren tumen majdur katar o bludo. 4 Gajda svako amendar džanela te inćarel piro telo sveto thaj časno, 5 a na ande požudno strast sago okola save či pindžaren e Devle. 6 Na ćeren nepravda tumare phralešće niti hohaven les gajda kaj soven lešće romnjava. Kaj o Gospod pale sa godova osvetila pe, sago kaj već mothodam thaj upozorisardam tumen. 7 Kaj o Del či akharda men te trajisaras rumome trajo, nego sveto. 8 Prema godova, ko odbacil akala upute, či odbacil e manuše, nego e Devle savo del tumen piro Sveto Duho.

9 A pale phralenđi ljubav savi moraš te vladil maškar e Devlešće manuša či trubul ni te ramov tumenđe kaj o Del korkoro sikada tumen te volin jek avres. 10 A tumen vi čače sikaven bari ljubav e phralenđe pe sasti Makedonija. Ipak molisaras tumen, phralalen thaj phejalen, te ande godova još majbut napredujin.

11 Trudin tumen te trajin po miro, te dićhen tumare buća thaj te e vlastite vastenca ćeren bući sago kaj mothodam tumenđe. 12 Gajda časno trajina angle bipaćivale manuša thaj khonik či trubula e lovenca te pomožil tumenđe.

O Pavle sikavel kaj o Isus palem avela

13 Či kamas, phralalen thaj phejalen, te či džanen so avela okolenca save muline, pa te tugujin sago okola saven naj nada. 14 Amen paćas kaj o Isus mulo thaj uštilo andar e mule, askal paćas vi kaj o Del e Isuseja vazdela andar e mule vi okolen save muline e paćimava ande leste. 15 Akava phenav tumenđe e Gospodešće alavenca: amen džude save ačhas dok o Gospod či avel, či malavasa les majsigo katar okola save muline. 16 Kaj, korkoro o Gospod pe zapovest, po glaso arhanđelosko, po zvuko e Devlešće trubako, fuljela andar o nebo, thaj prvo uštena okola save muline e paćimava ando Hristo. 17 Askal amen, save ačhilam džude, avasa line zajedno lenca ande visine, pe oblakurja, ando susret e Gospodešće, te avas leja pale uvek. 18 Gajda tešin jek avres akale alavenca!

5

Aven spremne pale Gospodesko avipe

1 A kana thaj sar sa godova avela, phralalen thaj phejalen, naj potrebno te ramov tumenđe. 2 Kaj vi korkoro lačhe džanen kaj o đes e Gospodesko avela iznenada sago o čor ande rjat. 3 Dok e manuša još mothona: “Sa si mirno thaj sigurno”, iznenada aresela len lenđi propast sago e duk e khamne romnja, thaj našti našena. 4 Ali tumen, phralalen thaj phejalen, naj sen ande tama, te godova đes avel iznenada pe tumende sago o čor. 5 Kaj, savora tumen sen čhavra e svetlošće thaj čhavra e đesešće. Amen či pripadisaras e raćaće niti e tamaće. 6 Zato na te sovas sago aver, nego džugade thaj trjazne te avas. 7 Kaj, okola save soven, soven raćava, thaj okola save maton, maton raćava. 8 A amen, pošto pripadisaras e đesešće, trjazne te avas thaj te las pe amende o oklop so si o paćipe thaj e ljubav, thaj te čhas po šoro e kaciga, so si e nada ando spasenje! 9 Kaj o Del či losarda men pale piri bari holji, nego te avel men spasipe kroz amaro Gospod Isuso Hristo, 10 savo mulo pale amende, te džude ili mule zajedno lesa trajisaras. 11 Zato ohrabrin thaj izgradin jek avres, sago vi kaj ćeren.

E Pavlošće poslednje upute

12 Ali moliv tumen, phralalen thaj phejalen, te poštuin okolen save trudin pe maškar tumende, thaj save vodin tumen thaj sikaven tumen ando Gospod. 13 Poštuin len thaj volin len zbog e bući savi ćeren. Trajin maškar tumende ando miro jek avresa. 14 Molisaras tumen, phralalen thaj phejalen, opomenin okolen kaj khanči či ćeren po soro đes, ohrabrin kolen save si malodušne, pomognin kolenđe kaj si slabe, aven strpljive prema savorende. 15 Len sama te na vareko varekašće boldel bilačhipe palo bilačhipe, nego uvek trudin tumen te ćeren lačhipe jek avrešće thaj sa e manušenđe.

16 Uvek raduin tumen! 17 Stalno molin tumen! 18 Den najs pale sa, kaj godova si e Devlešći volja pale tumende ando Isuso Hristo. 19 Na mudaren e jag e Sveto Duhošći, 20 o proroštvo na prezirin, 21 sa proverin thaj zadržin so si lačhe. 22 Katar svako bilačhipe len tumen majdur.

23 A korkoro o Del e mirosko, neka dovršil tumaro posvećenje, te sasto tumaro biće – o duho, e duša, thaj o telo – avel besprekorno dok či avel amaro Gospod o Isus Hrist. 24 Verno si o Del savo akharel tumen. Vo godova vi ćerela. 25 Phralalen thaj phejalen, molin tumen vi pale amende. 26 Pozdravin sa e phralen ande ljubav. 27 Dav tumen solah te čitol pe akava lil sa e phralenđe thaj e phejenđe. 28 Milost amare Gospodesko e Isuse Hristosko nek avel tumenca!

2. Solunjanenđe

1

2

3

Dujto lil e Solunjanenđe

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava lil ramov me o Pavle, o Silvan thaj o Timotej e khanđirjaće ando Soluno, savi si ando Del amaro Dad, thaj ando Gospod Isus Hrist.

2 Milost tumenđe thaj miro katar o Del amaro Dad thaj katar o Gospod Isus Hrist!

Zahvala thaj molitva

3 Udžile sam uvek te das najs e Devlešće pale tumende, phralalen thaj phejalen, so si vi ispravno, kaj tumaro paćipe sa majbut barjol, a tumari ljubav maškar tumende sa majbut zuravol. 4 Zbog godova ponosno ćeras svato pale tumende pe aver Devlešće khanđirja pale tumari strpljivost thaj tumaro paćipe ande progonstvurja thaj ande nevolje save trpin.

5 Sa godova si dokaz kaj o Del pravedno sudil thaj kaj avena dostojne pale Devlesko carstvo pale savo akana trpin nevolje. 6 Kaj, o Del si pravedno te boldel e muka okolenđe save tumen mučin, 7 a tumenđe, save sen mučime, loćarel zajedno amenca, kana o Gospod Isus objavilpe katar o nebo pire moćne anđelenca 8 ande plamtećo jag. Vo kaznila okolen save či pindžaren e Devle thaj či pokorin pe e Bahtale nevimataće katar amaro Gospod Isus. 9 Von avena kaznime pe večno propast, dur katar e Gospodesko muj thaj katar lešći silno slava, 10 pe okova đes kana vo avela te proslavilpe ande pire manuša thaj te divin pe sa save paćan. A godova odnosil pe vi pe tumende, kaj paćaine ande amaro svedočanstvo.

11 Zato moli men uvek pale tumende te o Del ćerel tumen te aven dostojne pale lesko poziv thaj te pire silava pherel svako tumari lačhi namera thaj svako tumaro lačho delo potaknutime e paćimava, 12 te o alav amare Gospodesko e Isusesko proslavilpe ande tumende, a tumen ande leste, kroz e milost amare Devlešći thaj e Gospodešći e Isuse Hristošći.

2

E znakurja e đesenđe kana o Gospod avela

1 Akana, phralalen thaj phejalen, si man vareso te phenav tumenđe so ticolpe palo avipe amare Gospodesko e Isuse Hristosko thaj pale godova kana ćidasa men oko leste. 2 Na olako te hasaren o razum ili te uznemirin tumen ako ašunen kaj e Gospodesko đes već avilo. Varesave godova šaj phenen gajda kaj tvrdin kaj si len o proročko duho, ili te godova prepisin e sikavipešće ili e lilešće, savo navodno amen ramosardam. 3 Na den khonikašće te hohavel tumen ni pe savo način, kaj e Gospodesko Đes či avela dok majsigo či avel dži ke pobuna protiv o Del thaj či sikadol o Manuš e bizakonesko, čhavo savo avela uništime. 4 Vo protivila pe thaj vazdela pe iznad sa e bićurja saven e manuša poštujin thaj akharen del. Vo čak avela ande Devlesko hramo, bešela po prestolje thaj korkoro pes proglasila devlesa.

5 Zar či den tumen gođi kaj akava phenavas tumenđe još dok semas tumenca? 6 Akana džanen so inćarel les te či pojavilpe dok či avel lešći vrjama. 7 Kaj, e tajna e bizakonešći već si po delo, a okova savo akana zadržil lat, zadržil lat dok korkoro či avel uklonime. 8 Askal pojavila pe o Manuš e bizakonesko. Les o Gospod Isus mudarela e dahosa andar piro muj thaj uništila les pire slavava ande savi avela. 9 A o Manuš e bizakonesko avela e Sotonešće silava, thaj ćerela razne hohamne znakurja thaj čudurja. 10 Thaj koristila svako vrsta bilačhipe thaj hohaipe te zavodil okolen save propadin, kaj odbisardine te volin o čačipe thaj te gajda spasin pe. 11 Zato o Del bičhalel lenđe zurali zabluda te paćan ando hohaipe, 12 thaj te aven osudime savora save či paćajine ando čačipe, nego uživinas te trajin ando bilačhipe.

Izabirime palo spasenje

13 A amen sam uvek udžile te zahvalis e Devlešće pale tumende, phralalen thaj phejalen saven o Gospod volil, kaj o Del katar o početko izabirisardas tumen te spasin tumen gajda kaj o duho ćerela tumen te aven svete thaj te paćan ando čačipe. 14 Pe godova akharda tumen kana amen propovedisardam tumenđe e Bahtali nevimata te avel tumen talo ande slava amare Gospodešći e Isuse Hristošći. 15 Zato, phralalen thaj phejalen, čvrsto ačhen thaj inćaren tumen ko sikavipe savo predaisardam tumenđe bilo te sas osobno e alavenca ili kroz o lil save ramosardam tumenđe.

16 A korkoro amaro Gospod o Isus Hrist thaj o Del, amaro Dad, savo zavolisarda men thaj savo pe piri milost dija men večno uteha thaj lačhi nada, 17 neka utešil tumare ile thaj učvrstil tumen ande svako lačho delo thaj alav.

3

Molin pale amende

1 Thaj po krajo, phralalen thaj phejalen, molin tumen pale amende, te o alav e Gospodesko brzo buljol thaj te proslavilpe, baš sago vi tumende. 2 Isto gajda molin tumen te izbavisaras men katar e rumome thaj bilačhe manuša, kaj naj savoren paćipe. 3 Ali, o Gospod si verno, vo zurjarela tumen thaj araćhela tumen katar o Bilačho. 4 A amen sam uverime ando Gospod kaj ćeren okova so phendam tumenđe thaj kaj vi majdur ćerena. 5 A o Gospod neka usmeril tumare ile ke Devlešći ljubav thaj ke Hristošći strpljivost.

O Pavle ohrabril te trajisaras dostojno trajo

6 A akava zapovedisaras tumenđe, phralalen thaj phejalen, ando alav e Gospodesko e Isuse Hristosko te len tumen majdur katar svako phral savo trajil bibućarno thaj či trajil ando sikavipe savo primisardine amendar. 7 Tumen, vi korkoro lačhe džanen kaj trubul te dićhen tumen pe amende, kaj nikad či samas bibućarne kana samas maškar tumende, 8 niti amen halam varekasko mangro ivja, nego amen phare ćerasas bući te khonikašće tumendar na avas po tereto. 9 Na zbog godova kaj či avilosas men pravo pe godova, nego sar dijamas tumen amaro lično primer te dićhen tumen pe amende. 10 Dok samas još maškar tumende, dijam tumen akaja zapovest: “Okova savo či kamel te ćerel bući, neka na ni te hal!”

11 Ašundam, kaj varesave tumendar trajin bibućarne, khanči či ćeren, nego hamin pe ande avrenđe buća. 12 Kasavenđe zapovedisaras thaj molisaras len ando alav e Gospodesko e Isuse Hristosko, neka mirno ćeren bući thaj neka han piro mangro. 13 A tumenđe, phralalen thaj phejalen, neka na dojadil te ćeren lačhipe.

14 Ako vareko či kamel te čhol kan ke akava so mothas ando lil, inćaren les pe jak. Na družin tumen lesa te šaj ladžavol, 15 ali na inćaren les sago dušmano, nego savetuin les sago phrales.

E Pavlešće završne pozdravurja

16 Neka korkoro o Gospod e mirosko del tumen miro ande svako vrjama thaj ande sa. O Gospod savorenca tumenca!

17 Me o Pavle, ramov akava pozdrav mungre vastesa. Gajda ćerav ande svako mungro lil sar džanglasas pe kaj me ramov.

18 E milost amare Gospodešći e Isuse Hristošći savore tumenca. Amin!

1. Timoteješće

1

2

3

4

5

6

E Pavlesko prvo lil e Timoteješće

1

E Pavlesko pozdrav e Timoteješće

1 Akava si lil katar o Pavle, apostoli e Isuse Hristosko, pe zapovest e Devlešći, amare Spasitelješći, thaj e Isuse Hristošći, savo si amari nada.

2 E Timoteješće, savo si mungro istinsko čhavo ando paćipe: Milost, milosrđe thaj miro katar Del o Dad, thaj katar o Hristo Isus, amaro Gospod.

O Pavle upozoril pe hohamne učiteljen

3 Sago kaj zamolisardem tut kana teljardem te džav ande Makedonija, te ačhes ando Efes thaj te zapovedis varesave manušenđe, te na majdur sikaven o hohavno sikavipe. 4 Thaj na te hasaren vrjama e beskorisne paramičenca thaj e rodoslovljeja. Godova samo anel majbut rasprave, nego so sikavel e Devlesko naum savo pindžarel pe kroz o paćipe. 5 A o ciljo pale akaja naredba si te e manušen avel ljubav andar o čisto ilo, lačhi savest, thaj čačo paćipe, 6 katar soste varesave manuša line pe majdur thaj boldine pe ande beskorisne svaturja. 7 Von kamen te aven učitelja e Mojsiješće zakonestar, a ni korkoro či haćaren so phenen ni so odlučno tvrdin.

8 Amen džanas kaj si o zakon lačho ako pravilno koristil pe. 9 A džanas kaj o Del či dijas o zakon pale pravedne manuša, već pale okola save či inćaren o zakon thaj pale buntovnikurja, pale bidevlešće manuša, pale bezehale, pale okola save naj svete nego svetovne, pale ubice save mudaren čak vi pire dade thaj pire deja, thaj pale sa aver ubice, 10 pale okola save si seksualno nemoralne, pale homoseksualcurja, pale okola save ćinen thaj bićinen e robonen, pale hohamne, pale okola save han solah banđe, thaj pale sa so protivil pe e ispravno naukaće. 11 Godova sikavipe si prema e Bahtali nevimata e slavno thaj blagoslovime Devlešći, savo manđe poverisarda.

E Pavlešći zahvalnost pale Devlesko milosrđe

12 Zahvalno sem e Isuse Hristošće, amare Gospodešće, savo dija man snaga gajda kaj smatrisarda man dostojno te del man piro poverenje te čhol man ande služba, 13 vi ako majsigo hulivas po Del, progonivas okolen save paćan thaj semas nasilniko. O Del smiluisajlo manđe, kaj godova ćeravas ando bi džanglipe thaj ando bi paćipe. 14 Ali e milost amare Gospodešći obilno izlisajli pe mande, zajedno e paćimava thaj e volimava ando Hristo Isus.

15 Akava si pouzdano sikavipe te potpuno prihvatil pe: O Isuso Hristo avilo po them te spasil e bezehalen, katar save sem me majgoro. 16 O Del smiluisajlo manđe te avav primer savorenđe sar e Isuse Hristo si strpljenje vi e majgore bezehalenca. Gajda askal vi e aver manuša haćarena kaj vi von šaj paćan ande leste thaj te avel len večno trajo. 17 Neka si slava thaj čast e Devlešće ande veke vekurja. Vo si večno, besmrtno thaj nevidljivo Caro, jedino Del. Amin.

E Timoteješći odgovornost

18 Timoteje, čhaveja, poveriv tuće akaja poruka saglasno okoleja so sas majsigo mothodo pale tute sago proroštvo. Sledisar akava proroštvo thaj vodija lačhi bitka. 19 Inćar o paćipe thaj lačhi savest save varesave odbacisardine thaj doživisardine brodolom ando paćipe. 20 Maškar lende si o Imenej thaj o Aleksandar, saven predaisardem e Sotonešće te sićon te na hulin po Del.

2

Upute sar te služin e Devlešće

1 Ohrabrisarav tumen, majsigo katar sa, te molin pale sa e manuša, roden e Devlešći milost pale lenđe potrebe thaj zahvalin e Devlešće pale lende. 2 Molin tumen vi pale carurja thaj pale sa okola save si pe vlast, te šaj trajisaras ando miro, ande pobožnost, thaj ande svetost. 3 Godova si lačhe thaj ugodno e Devlešće, amare Spasitelješće. 4 Kaj vo kamel te sa o them spasil pe thaj te pindžaren o čačipe. 5 Kaj jek si o Del thaj jek si o posredniko maškar o Del thaj maškar e manuša, o Manuš o Isus Hrist, 6 savo dijas piro trajo sago otkup pale sa o them. Akava si akana svedočanstvo ande pravo vrjama. 7 Thaj ande godoja svrha me sem odredime palo propovedniko thaj palo apostoli. Čačipe phenav tumenđe či hohavav, odredime sem te okolen save či pindžaren e Devle sikavav o paćipe thaj o čačipe.

8 Kamav dakle, te e muškarcurja molin pes pe svako than, thaj te vazden e svete vas karingal o Del, bi holji thaj bi čingara.

9 A e manušnja neka len pe peste pristojne drze. Thaj nek kitin pes umereno thaj jednostavno, a na e khuvde balenca, e sunakajesa, biserenca, ni e kuč haljinenca. 10 Umesto godova neka ćeren lačhe dela, sago kaj priličil e pobožne manušnjenđe.

11 Neka e manušnji sićol ando miro thaj ande sasti pokornost. 12 E manušnjaće či mukav te sikavel e manušes, niti te gospodaril pe leste, nego neka avel mirno. 13 Kaj o Del prvo stvorisarda e Adame, pa tek askal e Eva. 14 Thaj nas hohado o Adam, nego e Eva sas hohadi thaj peli ando bezeh. 15 Ali e manušnja spasina pe gajda kaj bijanena e čhavren thaj ako ačhen verne, ande ljubav, ande svetost thaj ande razboritost.

3

E starešine thaj e đakonurja

1 Akava so phenav čačipe si: ako vareko kamel te avel starešina, časno služba kamel. 2 O starešina moraš te trajil besprekorno trajo. Moraš te avel paćivalo jećhe romnjaće, moraš te avel poštuime, razborito, skromno, gostoljubivo thaj lačho učitelj. 3 Či tromal te avel matarno, niti nasilno, niti čingaralo, nego nek avel popustljivo thaj ljubazno, a na sago okola save volin e love. 4 Moraš lačhe te upravil pire familijava, a lešće čhavra moraš te čhon leste kan thaj te poštuin les. 5 Kaj ako o manuš našti upravljil pire familijava, sar vodila e briga pale e Devlešći Khanđiri?

6 O starešina či tromal te avel terno ando paćipe te či uzoholil pes thaj te perel tale benđešći osuda. 7 Vi e manuša save naj andar e Khanđiri moraš te ćeren lačhe svato pale leste te na perel ande benđešći zamka thaj te či ladžavol.

8 Isto gajda e đakonurja trubun te zaslužin poštuipe thaj te aven časne manuša, a na licemerne. Či troman te aven matarne niti pohlepne pale love. 9 Von trubun ande mirno savest sledin o čačo paćipe. 10 A vi von majsigo trubun te aven proverime pa tek askal, ako si verne neka inćaren e đakonsko služba.

11 Lenđe romnja isto gajda trubun te zaslužin o poštuipe, thaj te aven časne manušnja, a na sklone te klevetin, trubun te aven umerene thaj ande sa pouzdane.

12 O đakon moraš te avel paćivalo jećhe romnjaće thaj lačhe te upravil pire čhavrenca thaj pire ćheresa. 13 Kaj okola save lačhe obavin e đakonsko služba steknin pešće lačho položaj thaj baro pouzdanje ando paćipe ando Isuso Hristo.

O čačipe amare paćimako

14 Ramov tuće akava thaj nadiv man kaj uskoro avava tute, 15 a te zadržisajlem, tu džaneja sar trubul o manuš te ponašilpe ande Devlesko ćher, savo si e Khanđiri e džude Devlešći, stupo thaj temelji palo čačipe.

16 Bi sumnja, e tajna palo pobožnost si bari:

O Hristo pojavisajlo ando telo,

e Duhosa sikadilo pravedno,

e anđelurja dikhline les,

e themešće sas propovedime pale leste,

ando them paćanas ande leste,

thaj ande slava sas vazdino ando nebo.

4

Upozorenje pe hohavne učitelja

1 O Duho jasno phenel kaj ande poslednjo vrjama varesave džanatar katar o paćipe thaj priklonina pe e hohamne duhonenđe thaj e benđešće naukaće. 2 Kasavo sikavipe avel katar licemerja save mothon hohaipe, lenđi savest otupisarda. 3 Von zabranin e manušenđe te ženin pe thaj te han određeno vrsta habe savo o Del stvorisarda te zahvalne han okola save paćan thaj džanen o čačipe. 4 Kaj, sa so o Del stvorisarda lačho si thaj či trubul te odbacil pe khanči so primil pe ande zahvalnost, 5 zato kaj si posvetime e Devlešće alaveja thaj e molitvava.

Lačho sluga e Isuse Hristosko

6 Sikav akava e phralen thaj e phejen thaj aveja lačho sluga e Isuse Hristosko, pravardo san ando čačipe e paćimasko thaj ando lačho sikavipe savo sledis. 7 Le tut majdur katar e bidevlešće thaj mamijenđe paramiče, a vežbisar tut ando sveto trajo e Devlesa. 8 Kaj e vežba palo telo anel cikini korist, a e vežba ando pobožnost si korisno pale sa, pošto si lat obećanje vi pale akava trajo thaj vi palo budućo trajo.

9 Akaja poruka si čačipe thaj zaslužil te avel potpuno prihvatime. 10 Pale akava amen trudi men thaj bori men, kaj amen amari nada čhutam ando džudo Del, savo si Spasitelj sa e themengo, a majsigo okolengo save paćan.

11 Akava zapovedisar thaj sikav. 12 Na de khonikašće te majcara poštuil tut zato kaj san terno, nego av primer e vernikonenđe ando alav, ando ponašanje, ande ljubav, ando paćipe thaj ande čistoća. 13 Dok me či avav, posvetisar tut te čitos o Sveto lil angle manuša, te ohrabris, thaj sikaves e vernikonen. 14 Na zanemarisar o duhovno daro savo primisardan kroz o proročanstvo gajda kaj e starešine čhutine pire vas pe tute.

15 Av potpuno posvetime godolešće te savora dićhen ćiro napretko. 16 Le sama pe tute thaj po sikavipe. Ačh ande okova so si ispravno gajda spasija tut thaj okolen kaj čhon kan tute.

5

Saveto pale udovice thaj pale starešine

1 E purane manuše na kuš strogo, nego ćher lesa svato sago ćire dadesa. E terne manušenca postupisar sago e phralenca, 2 e purane manušnjenca sago ćire dejenca, a e čhejenca sago ćire phejenca ande sasti čistoća.

3 Poštujisar okole udovicen save si čače udovice. 4 Ali, ako e udovica si čhavra ili unukurja, neka von majsigo sićon te sikaven piri pobožnost gajda kaj vodin e briga pale piri familija, thaj te odužin pe pire dadešće thaj pire dejaće. Akava si ugodno e Devlešće. 5 Pravo udovica, savi si korkoro thaj naj lat khonik te vodil briga pale late, pouzdilpe ando Del. E raćenca thaj e đesenca rodel lestar pomoć thaj molil pe. 6 Ali e udovica savi trajil raspustime vi ako si džudi, duhovno si muli. 7 Kava zapovedisar lenđe te aven bi zamerkako. 8 Ali, ako vareko či vodil briga pale pire familija, a posebno pale pire ćherutne, odreknisajlo katar o paćipe thaj majgore si katar okola save či paćan ando Del.

9 Na ramon po udovičko popis ni jećhe udovica, ako još naj lat šovardeš brš thaj savi sas majbut katar jek drom udajime. 10 Voj moraš te avel pindžardi pe pire lačhe dela: kaj lačhe odgoisarda pire čhavren, kaj sas gostoljubivo, kaj thovelas e pungre e Devlešće manušenđe, kaj pomožilas okolenđe save sas ande nevolja, kaj predano ćerelas svako lačho delo.

11 E majterne udovicen na ramo ando udovičko zapis. Kaj, kana e telesno požuda savladil lenđi odanost e Hristošće, kamen te udajin pe. 12 Gajda pe peste crden osuda, pošto uštadine e prvo vernost. 13 A osim godova, džan katar o ćher dži ko ćher thaj sićon te aven bibućarne. Thaj na samo godova, nego hamin pe ande averenđe buća, brbljive si thaj ćeren svato okova so či trubun. 14 Zato savetuiv te e majterne udovice udajin pe, thaj bijanen čhavren, te aven domaćice thaj te na den nisosko povodo e dušmanošće te klevetil. 15 Kaj varesave već boldine pe katar o paćipe thaj teljardine palo Sotona.

16 Ako varesave vernica si udovice saven pomognil, neka majdur vodil briga pale lende, te e khanđiri či avel opteretime, nego te šaj pomožil e prave udovicenđe.

17 E starešinenđe save lačhe upravin piri služba ande khanđiri trubul te del pe dvostruko čast, a majsigo okolenđe save propovedin thaj sikaven. 18 Kaj ando Sveto lil ramol: “Na phande o muj e guruvesko savo vršil o điv!” thaj “O radniko si vredno te primil piri poćin.” 19 Na primi e pritužbe protiv o starešina, osim uz duj ili trin svedokurja. 20 Okolen save grešin ukorisar angle savorende te vi ande averende del e dar.

21 Dav tut solah anglo Del, anglo Isus Hristo thaj angle izabrane anđelurja, te inćares akala upute bi predrasuda. Thaj na ćer khanči pristrasno.

22 Ni pe kaste na čho ćire vas gajda brzo. Na av učesniko ande bezeha e aver manušenđe. Arakh tut čisto! 23 Na majbut pi samo paj, nego le cara vi mol zbog ćiro đi thaj zbog ćiro često nasvalipe.

24 E bezeha varesave manušenđe jasno dićon angle savorende thaj anglal sikaven kaj avena sudime. A si vi okola savenđe bezeha dićhona majposle. 25 Gajda si vi e lačhe delenca, dićhon angle savorende a varekana vi či dićhon, ali našti garaven pe nikad.

6

Upute pale roburja

1 Savora save si talo robstvo neka pire gospodaren smatrin kaj si dostojne te primin potpuno poštuipe, te či bilačhe ćerel pe svato pale Devlesko alav thaj pale amaro sikavipe. 2 A okola roburja savenđe gospodarja si vernikurja, či troman majcara te poštuin pire gospodaren zato kaj si phral. Naprotiv, trubun te služin lenđe još majlačhe, kaj pire trudosa si korisne averenđe. Godova sikav thaj mang lendar te ćeren gajda.

Hohavno sikavipe thaj čačo barvalipe

3 Ako vareko averčhande sikavel e manušen thaj zanemaril o čačo sikavipe amare Gospodesko e Isuse Hristosko thaj o sikavipe savo si temelji te trajisaras pobožno trajo, 4 kasavo manuš si barikano thaj či džanel khanči. Patil katar e želja te samo prepiril pe thaj te bolden jek avrešće alava, zbog soste avel dži ke zavist, čingara, vređope, thaj bilače sumnje, 5 godola si čingaraće manuša bilačhe gođasa save či džanen majbut so si čačipe, von smatrin kaj si e služba e Devlešće, način sar te zaradin.

6 O pobožnost si pravo barvalipe ako si o manuš zadovljno okoleja so si les. 7 Kaj amen khanči či andam pe akava them, pa khanči lestar či ni inđarasa. 8 Ali ako si amen habe thaj drze, godoleja šaj te avas zadovoljne. 9 A okola save kamen te barvavon, peren ando iskušenje, ande zamka thaj ande but aver nerazumne thaj štetne želje save strovalin e manušen ande propast thaj ando uništenje. 10 Kaj e pohlepa pale love si uzrok pale svako bilačhipe. Varesave predajisajle e pohlepaće thaj odlutisardine katar o paćipe, thaj korkoro pešće andine but bilačhipe.

E Pavlešće poslednje upute

11 Ali tu, e Devlešće manušeja, letu majdur katar sa godova. A dža pale pravda, palo pobožnost, palo paćipe, pale ljubav, strpljivost, thaj pale blagost. 12 Borisar tut lačhi borba ando paćipe. Težisar palo večno trajo savo o Del dija tut thaj pale savo gajda šukar svedočisardan angle but e svedokurja. 13 Zapovediv tuće anglo Del, savo sa džudarel thaj anglo Isuso Hristo, savo dijas šukar svedočanstvo anglo Poncije Pilato: 14 Izvršisar akaja zapovest čisto thaj besprekorno dok či boldel pe amaro Gospod o Isuso Hristo. 15 Kaj kana pale godova avela e vrjama, o Del sikavela e Hristo. O Del savo si blagoslovime thaj jedino vladari, Caro e carengo thaj Gospodari e gospodarengo godova ćerela. 16 Vo si jedino besmrtno thaj trajil ande kasavo sjajno svetlo kaj khonik našti avel leste paše. Khonik katar e manuša či dikhla les niti šaj dićhel les. Lešće neka si čast thaj moć zauvek. Amin.

17 Okolenđe save si barvale pe akava them zapovedisar te na aven barikane thaj te či uzdinpe ando nesigurno barvalipe, nego ando Del, savo barvale dela men sa te ande godova uživisaras. 18 Zapovedisar te ćeren lačhipe, te aven barvale e lačhe delenca, te aven darežljive thaj voljne te delin, 19 gajda te ćiden pešće blago savo avela lačho temelji palo budućnost, te zadržin istinsko trajo.

20 Timoteje, le sama pe okova so si tuće poverime. Le tut majdur katar o isprazno brbljanje thaj katar e čingara zbog godova sikavipe so akhardol hohavno “Džanglipe” savo protivil pe e čačipešće. 21 Varesave save prihvatisardine godova “Džanglipe” thaj odlutisardine katar o paćipe.

E Devlešći milost neka avel savorenca tumenca. Amin.

2. Timotej

1

2

3

4

E Pavlesko dujto lil e Timoteješće

1

Uvod thaj o pozdrav

1 Akava si lil savo ramosarda o Pavle, apostol e Isuse Hristosko savo si bičhaldo e Devlešće voljasa, te navestil o trajo savo o Del obećisarda kroz o paćipe ando Isuso Hristo.

2 Mungre voljeno čhavešće e Timoteješće: Milost tuće, milosrđe thaj miro katar o Del o Dad thaj katar o Isus Hristo amaro Gospod.

Zahvala e Devlešće

3 Timoteje, zahvalno sem e Devlešće, savešće služiv ando čisto savest sago vi mungre pradada, dok dav man gođi tute ande mungre molitve e đesenca thaj e raćenca. 4 Kana dav man gođi ke ćire jasva, astarel man e želja te dikhav tut thaj te razveseliv man.

5 Dav man gođi ke ćiro iskreno paćipe savo si tut ando Del – sago kaj sas majprvo ćire mamija e Loida, a askal vi ćire deja e Evnika. Uvereno sem kaj vi tut akana si kasavo paćipe. 6 Zato dav tut gođi te raspiris o duhovno daro savo dija tut o Del kana čhutem mungre vas pe tute. 7 Kaj o Del či dija men Duho te avas darane, nego dija men Duho savo del amen snaga, ljubav thaj razboritost.

8 Na ladža te svedočis palo amaro Gospod, niti pale mande, vi ako sem ando phanglipe! Av spremno te trpis manca zbog godova kaj navestis e Bahtali nevimata. O Del dela tut snaga pale godova. 9 Vo spasisarda men thaj akharda amen te trajisaras e sveto trajosa – na zato kaj godova zaslužisardam amare delenca, nego zato kaj godova sas lesko naum još katar o večnost te del amen piri milost ando Isus Hristo. 10 Akana sa godova objavisarda amenđe sar avilo amaro Spasitelj o Isuso Hristo, savo uništisardas o smrto thaj ćerda te zasjail o trajo thaj o bimeripe kroz e Bahtali nevimata. 11 O Del čhuta man te avav propovedniko, apostol thaj učitelj e Bahtale nevimatako. 12 Zbog godova vi trpiv sa akava. Ali či ladžav katar godova, kaj pindžarav okoles ande savo pouzdiv man thaj sigurno sem kaj Vo šaj araćhel okova so si manđe poverime dži ke okova đes.

13 O uzor neka avel tuće o lačho sikavipe savo mandar ašundan ando paćipe thaj volipe ando Isuso Hristo. 14 Lačhe arakh o dragoceno lačhipe savo si tuće poverime pomoću e Sveto Duhosa savo trajil ande amende.

15 Sago kaj džanes, sa andar e Cikni Azija boldine mandar e zeja – maškar lende si vi o Figel thaj o Ermogen.

16 Neka o Gospod sikavel pesko milosrđe e Onisiforošće familijaće kaj često ohrabrilas man thaj či ladžalas mandar kaj sem ando phanglipe. 17 Naprotiv, kana vo sas ando Rimo, brižljivo roda man thaj arakhla man. 18 Neka o Gospod del les piro milosrđe ande godova đes. Tu lačhe džanes pe kozom but načinurja vo pomožisarda man ando Efes.

2

E Hristosko lačho vojniko

1 A tu Timoteje, čhaveja, zuravo ande milost savi del amen o Isuso Hristo! 2 Okova so ašundan mandar angle but e svedokurja, godova poverisar e paćivale manušenđe save avena sposobne avren te sikaven. 3 Delisar manca o pharipe sago lačho vojniko e Isuse Hristosko! 4 Khonik savo služil sago vojniko thaj kamel te ugodil pire zapovednikošće, či hamil pe ande svako đesešće trajošće buća. 5 Thaj ako vareko takmičil pe, či dobila e nagrada ako či takmičil pes pe pravila. 6 O zemljoradniko savo naporno ćerel bući trubul prvo te uživil ande plodurja pire trudošće. 7 Gndisar pe godova so phenav tuće! O Gospod dela tut te sa haćares.

8 Zapamtisar o Isuso Hristo savo uštilo andar e mule, savo si e Davidesko potomko, prema e Bahtali nevimata savi propovedisarav. 9 Pale late trpiv nevolje ande okurja sago kaj sem varesosko zločinco. Ali te sem me ande okurja, e Devlesko alav našti te avel okuime! 10 Spremno sem sa te trpiv pale okola saven o Del odabirisarda te isto gajda postignin o spasenje thaj večno slava ando Isuso Hristo.

11 Akava si sigurno čačipe:

Te mulam e Isuseja,

lesa vi trajisarasa.

12 Ako nastavisaras te trpisaras nevolje,

lesa vi caruisarasa.

Ako odrekni men lestar,

vi vo amendar odreknila pe.

13 Ako sam lešće bipaćivale,

vo ačhela paćivalo

kaj vo našti odreknil pe korkoro pestar.

O radniko savo si potvrdime katar o Del

14 De gođi e manušen pe godova thaj upozorisar len anglo Del te na traden pe maškar pende zbog e alava. Kaj godova khanči či koristil, a po propast si okolenđe save čhon kan. 15 De sa tutar te sikaves tut anglo Del sago dostojno radniko saves naj sostar te ladžal, thaj savo ispravno inćarel o čačo alav. 16 Katar e bezbožne thaj dilivane svaturja le tut majdur kaj crden sa majbut ande bezbožnost. 17 Kasave alava si sago e putardi rana savi buljol. Maškar lende si duj manuša, o Imenej thaj o Filit. 18 Von dujrile katar o čačipe thaj tvrdin kaj o uštipe andar e mule već sas. Von godolesa crden varesaven katar o paćipe.

19 Ali e Devlesko čačipe ačhel čvrsto sago o temelji pe savo ramol: “O Gospod pindžarel okolen save si lešće” thaj “Ko god tvrdil kaj pripadil e Gospodešće nek lel pes majdur katar o bilačhipe.”

20 Ando barvalo ćher si vasurja ćerdine katar o sunakaj thaj katar o rup, ali vi katar o kaš thaj vi katar e glina. Jek koristin pe ande časne, a aver ande nečasne svrhe. 21 Ako o manuš šilavel pes katar sa godola bilačhe buća, avela posvetime, časno thaj koristime posuda pire Gospodešće, pripremime pale svako lačho delo.

22 Katar e ternikane požude naš! Dža pale, pravednost, paćipe, ljubav, miro, zajedno okolenca save čiste ilenca rode e Gospode! 23 Le tut majdur katar e dile thaj nerazumne rasprave, kaj džanes kaj godova anel samo čingara. 24 A o sluga e Gospodesko či tromal te hal pes, nego trubul te avel ljubazno prema savorende. Moraš te avel sposobno te sikavel thaj te avel strpljivo thaj te trpil o bilačhipe, 25 te ande blagost poučil e protivnikonen, sar o Del dijas len šansa te pokajin pe thaj te pindžaren o čačipe. 26 Thaj te aven peste, thaj len pes majdur andar e zamka e benđešći, savo zarobisarda len te ćeren lešći volja.

3

Opasnost ande poslednjo vrjama

1 Akava zapamtisar Timoteje: ande poslednje đesa avela phari vrjama. 2 Kaj e manuša avena sebične thaj pohlepne pale love, avena ohole thaj barikane, vređona e Devle thaj avena neposlušne pire dadešće thaj pire dejaće, avena nezahvalne thaj khanči či avela lenđe sveto. 3 Avena bezosećajne, nepomirljive, okola save ogovorin, neopuzdane, surove, von či volina o lačhipe. 4 Avena izdajnikurja, okola save či gindin kana vareso ćeren, barikane, thaj majbut volina o užitko nego e Devle. 5 Ćerena pes kaj poštujin e Devle, ali či mućen te lešći sila promenil len. Le tut majdur katar kasave manuša! 6 Kasave si okola save crden pes ande ćhera thaj pridobin e manušnjen save si nestabilne thaj opteretime e bezahenca, savenca vladin e različite strasti. 7 Von uvek sićon, ali nikad či haćaren o čačipe. 8 Sago kaj o Janije thaj o Jamvrije usprotivisajle e Mojsijašće, gajda vi godola manuša usprotivisajle e čačipešće. Lenđe gođi si rumome thaj nepokorno ando paćipe. 9 Ali von či aresena gajda dur kaj savorenđe, lenđi dilimata avela jasno dikhlini sago kaj jasno sikhadili e dilimata katar o Janije thaj katar o Jamvirije.

E Pavlošće upute e Timoteješće

10 A tu Timoteje verno sledis mungro sikavipe, načino sar trajiv, mungro ciljo, mungro paćipe, mungri strpljivost, mungri ljubav, mungri istrajnost. 11 Džanes save progonstvurja thaj patnje sas man ande Antiohija, ande Ikonijum thaj ande Listra. Ali o Gospod andar sa izbavisarda man. 12 A vi savora save kamen te trajin pobožno ando Isuso Hristo, avena progonime. 13 E bilaćhe manuša thaj e varalice avena sa majgore thaj majgore, hohavena avren thaj vi korkoro avena hohade. 14 Ali tu Timoteje ačh ande okova so sićilan thaj ande soste san uverime, kaj svesno san kastar sićilan. 15 Thaj kaj katar o ciknipe pindžares e Svete lila, save dine tut mudrost te primis o spasenje po paćipe ando Isusu Hristo. 16 Svako si Sveto lil e Devlestar nadahnime thaj korisno palo sikavipe, te lel pe sama katar o bezeh, te ispravisaras e pogreške thaj te sikavel men sar te ispravno trajisaras, 17 te šaj e Devlesko manuš avel potpuno sposobno pale svako lačho delo.

4

1 Dav tut solah anglo Del thaj anglo Isuso Hristo savo sudila e mulenđe thaj e džudenđe thaj pale godova kaj vo avel te vladil sago Caro: 2 propovedisar e Bahtali nevimata! Av spremno te ispunis ćiro zadatko vi kana si tuće zgodno vi kana si tuće nezgodno! Phen e themenđe so trubun te ćeren, opomenisar len kana grešin, ohrabrisar len strpljivo ande pouka. 3 Kaj avela e vrjama kana e manuša či kamena te čhon kan ko lačho sikavipe. Džana pale pire vlastite želje thaj pešće araćhena but aver sikavipe savo godila lenđe kanenđe. 4 Von boldena pire kan e čačipestar thaj džana pale hohamne paramiče. 5 Ali tu av ande sa godova trjazno. Podnesisar e patnja. Propovedisar e Bahtali nevimata. Potpuno ispunisar e dužnost savi dija tut o Del.

E Pavlešće poslednje alava

6 A so si dži mande, mungro trajo uskoro avela dino sago žrtva, thaj avili e vrjama kana trubul te džavtar katar akava them. 7 Lačhe borisajlem palo mungro Gospod, e trka završisardem, o paćipe inćardem. 8 Pripremime si manđe o venco pravednosti savo o Gospod, o pravedno sudco, dela man po đes kana avela. Thaj na samo manđe nego savorenđe save čeznin palo đes kana pojavila pe.

E Pavlošće završne poruke thaj o pozdravurja

9 Timoteje, moliv tut, av so majsigo mande. 10 O Dimas mukla man kaj zavolisardas akava them thaj đelotar ando Soluno. O Kriskent đelotar ande e Galatija, a o Tit ande Dalmacija. 11 Manca si samo još o Luka. An tusa e Marko kana aveja, kaj si manđe korisno pale služba. 12 E Tihiko bičhaldem ando Efes. 13 Kana aveja, an manđe o ogrtači savo muklem ande Karposko ćher ande Troada. An vi e knjige, posebno okola save si ćerde katar e morči.

14 O kovači savo akhardol Aleksandar andas manđe but bi lačhipe. O Gospod poćinela lešće prema lešće dela. 15 Vi tu le tut lestar sama kaj but protivisajlo amare alavenđe save propovedisardam.

16 Ke mungri prvo odbrana po sudo, khonik nas uz mande. Savora mukline man. Neka o Gospod godova či lel lenđe pale doš! 17 Ali o Gospod sas manca thaj dija man snaga te propovediv e Bahtali nevimata ande sasti punina te ašunen okola save či pindžaren e Devle. Thaj izbavisarda man andar e lavosko muj. 18 O Gospod izbavila man katar svako bilačhipe thaj araćhela man pale piro nebesko carstvo. Neka si lešće slava ande veke vekurja. Amin.

Poslednjo pozdrav

19 Pozdravisar e Priska thaj e Akila thaj e Onisiforosko ćher. 20 O Erast ačhilo ando Korinto, a e Trofime nasvale muklem ando Milit. 21 Siđar te aves akaringal majsigo nego so avel o ivend. Pozdravin tut o Evulus, Pud, Lin, Klaudija, thaj sa e phral.

22 Neka o Gospod avel ćire duhosa.

Milost tumenca!

Titošće

1

2

3

E Pavlesko lil e Titošće

1

E Pavlesko pozdrav

1 Akava ramov me, o Pavle, o sluga e Devlesko thaj o apostol e Isuse Hristosko. Me sem bičhaldo te okolen saven o Del losarda zuravav ando paćipe thaj te sikavav len te pindžaren o čačipe savo si ugodno e Devlešće. 2 Godova paćipe thaj o pindžaripe del len nada ando večno trajo savo o Del obećisarda lenđe katar e večnost, a o Del či hohavel. 3 Ande pravo vrjama objavisarda e manušenđe piro alav kroz o propovedanje savo o Del, amaro Spasitelj, zapovedisardas manđe te propovediv.

4 Ramov e Titošće, mungre čače čhavešće ando zajedničko paćipe:

Milost thaj miro katar o Del o Dad thaj katar o Hristo Isus, amaro Spasitelj.

E Titošći bući pe Krita

5 Muklem tut pe Krita pale godova te anes ando redo okova so nas dovršime thaj te pe thana čhos e starešinen ande zajednice sago kaj me naredisardem tuće. 6 O starešina trubul te avel manuš pale savo naj khanči bilačhe te mothol pe, rom paćivalo jećhe romnjaće, lešće čhavra trubun te aven vernikurja, save či avena došarde palo bezehalo trajipe thaj kaj si bilačhe thaj neposlušne. 7 Kaj o nadgledniko, sago upravitelj e Devlešće ćherešće, trubul te avel manuš pale savo naj khanči bilačhe te mothol pe, te na gindil samo pe peste, te na avel čingaralo, te na avel matarno, te na avel nasilniko, thaj te na avel sklono palo bilačho dobitko. 8 A trubul te avel gostoljubivo, te volil o lačhipe, razumno, pravedno, sveto thaj te si les kontrola pe peste. 9 Trubul zurale te inćarel pe ko čačikano sikavipe, te šaj te hrabril averen thaj te uveril e protivnikonen ando ispravno sikavipe.

10 Kaj si but neposlušne, brbljivcurja, thaj hohavne, osobito maškar okola save sikaven palo obrezanje. 11 Lenđe trubul o muj te phandvel pe, kaj zbog o bilačho dobitko upropastin e saste familijen gajda kaj sikaven okova so či trubul. 12 Jek katar lende, vi lengo proroko, korkoro phendas: “E manuša katar e Krita si uvek hohavne, opake zveri, bibućarne thaj handžvale po habe.” 13 Godova si čačo svedočanstvo. Pale godova strogo kuš len, te aven saste ando paćipe, 14 thaj te majbut či zanosin pe e židovske paramičenca thaj e naredbenca katar okola save bolden e dume e čačimašće.

15 E čisto manušenđe e bezehendar si sa čisto, a okolenđe save si melale e bezehendar thaj e bipaćivalenđe khanči naj čisto, nego si vi lenđi gođi thaj vi lenđi savest melali. 16 Tvrdin kaj pindžaren e Devles, ali godova či dokažin pire delenca. Von si odvratne, nepokorne thaj naj sposobne te ćeren bilo savo lačho delo.

2

Čačo sikavipe

1 A tu sićar savoren te složin pe e ispravno sikavipeja: 2 e purane manušen sićar te aven staložene, dostojne poštuipe, razumne, ispravne ando paćipe, ande ljubav, thaj ando strpljenje.

3 Isto gajda, sikav e purane manušnjen te ponašin pe pobožno, te na ogovorin thaj te na aven matarne. Nego te sikaven okova so si lačhe. 4 Neka sikaven e majterne manušnjen te volin pire romen thaj pire čhavren, 5 te aven razumne, čiste ilenca, vredne domaćice, lačhe, poslušne pire romenđe, te či ćerel pe bilačhe svato pale Devlesko alav.

6 Isto gajda, e terne čhaven ohrabrisar te aven razumne. 7 Ande sa av lenđe lačho primer gajda kaj ćereja e lačhe dela. Ande okova so sikaves av iskreno thaj ozbiljno. 8 Neka ćiro sikavipe avel gajda ispravno te okola save protivin pe tuće ladžavon kaj najlen so bilačhe te phenen pale amende.

9 E roburja ande sa moraš te pokorin pe pire gospodarenđe! Neka ugodin lenđe thaj nek či bolden lenđe o alav, 10 neka či čoren lendar, nego neka sikaven kaj šaj te paćalpe lenđe, te o sikavipe e Devlesko, amare Spasiteljesko, ande sa avel prihvatime.

11 Kaj, pale sa e manuša o Del sikadas piri milost, savi anel spasenje. 12 E milost sikavel men te odrekni men katar o bezbožnost thaj akale themešće želje, te ande akava them trajisaras razumne, pravedne thaj pobožne 13 dok ažućaras e Bahtali nada thaj te ande slava pojavil pe amaro baro Del thaj Spasitelj, o Isus Hrist. 14 Vo korkoro pes dijas pale amende te otkupil amen katar svako bezakonje thaj te ćerel amen te avas čiste pale peste, thaj them savo pripadil samo lešće, savo uvek trudil pe te ćerel lačhe dela.

15 Sa akava sikav! Ohrabrisar thaj opomenisar ande sa o autoriteto! Thaj na muk te khonik preziril tut.

3

Sar trubul te trajis thaj te lamen sama

1 Stalno de gođi e vernikonen kaj trubun te pokorin pe e šorvalenđe thaj okolenđe save si pe vlast. Phen lenđe kaj trubun te čhon kan lende thaj te aven spremne pale svako lačho delo. 2 Phen lenđe te či ćeren bilačhe svato pale khonikaste. Neka či han pe thaj neka uvek aven blage thaj but ljubazne prema savorende. 3 Kaj vi amen samas varekana nerazumne, neposlušne thaj zavedime. Robuisardam e razne požudenđe thaj e svako vrsno užitkonenđe. Trajisarasas ando bilačhipe thaj ande zavist, mrzanas amen thaj amen mrzisarasas avren. 4 Ali askal o Del, amaro Spasitelj, sikadas amenđe piro lačhipe thaj piri ljubav prema e manuša. 5 O Del spasisarda men, na zbog amare lačhe dela save ćerdam, nego zbog piro milosrđe. Thoda men katar o bezeh thaj dija men te bijandivas ande nevo trajo po Sveto Duho 6 saves obilno izlisardas pe amende kroz o Isus Hristo, amaro Spasitelj. 7 Prekal lešći milost sam opravidime anglo Del, te šaj postanisaras naslednikurja ando večno trajo savešće nadi men. 8 Sa so phendem tuće si čačipe. Thaj me kamav te godova čvrsto tvrdis, te okola save paćaine e Devlešće posvetin pe gajda kaj ćerena lačhe dela. Godova si lačhe thaj korisno pale sa e manuša. 9 Le tut majdur katar e dile rasprave thaj katar o rodoslovlja katar e prepirke thaj katar e čingara palo Zakono, kaj si beskorisne thaj bezvredne. 10 E manušes savo anel razdor opomenisar jekhar, pa duvar, a ako nastavil godoleja, le tut lestar majdur, 11 kaj tu džanes kaj si kasavo manuš rumome thaj ćerel bezeh. Vo korkoro pes osudil.

E Pavlešće završne alava thaj pozdrav

12 Kana bičhalava tute e Arteme ili e Tihiko, potrudisar tut te aves mande ando Nikopolj, kaj odlučisardem te ivendiv okote. 13 Potrudisar tut te pomognis e advokatošće e Zinošće thaj e Apološće ande sa so trubun palo drom, sar khanči či falisardasas lenđe! 14 A amare manuša trubun te posvetin pe gajda kaj ćeren lačhe dela, kaj god si čači potreba, sar či avilinesas bibućarne.

15 Pozdravin tut savora save si manca.

Pozdravisar okolen save volin men ando paćipe.

Milost tumenca savorenca.

Filemonešće

E Pavlesko lil e Filimonešće

1

E Pavlešće pozdravurja

1 Akava ramov me o Pavle, savo sem ando phanglipe palo o Isuso Hristo, thaj manca o phral o Timotej, e dragone Filimonešće, amare saradnikošće, 2 e phejaće e Apfijaće, e Arhipešće amare suborcošće ando Hristo, thaj e khanđirjaće ande ćiro ćher:

3 Milost thaj miro tumenđe e Devlestar, amare Dadestar thaj e Gospodestar e Isuse Hristostar.

E Pavlošći molitveno zahvala

4 Uvek zahvaliv mungre Devlešće kana moliv man pale tute Filimone, 5 kaj ašunav pale ćiri ljubav pale sa e Devlešće manuša thaj pale ćiro paćipe ando Gospod Isus. 6 Moliv man te amaro zajedništvo savo si amen ando paćipe anel tuće majhanduk haćaripe e svako lačhipestar savo si amen ando Hristo. 7 Kaj ćiri ljubav but bahtarda man thaj utešisarda man, kaj tu, phrale, osvežisardan e ile e Devlešće manušenđe.

E Pavlošći molitva palo Onisim

8 Zato, vi ako si man ando Hristo pherdo pravo te zapovediv tuće so te ćeres, 9 zbog e ljubav majradije moliv tut, kasavo sosko sem, me, o phuro Pavle, a akana vi ando phanglipe palo Isuso Hristo. 10 Moliv tut pale mungro čhavo Onisim, kašće postanisardem duhovno dad ando phanglipe. 11 Vo nas tuće majranije korisno, ali akana si korisno* na samo tuće, nego si korisno vi manđe. 12 Bičhalav les tuće palpale, les savo si mungro ilo. 13 Kamlem te ačhavav les mande, te služil manđe umesto tute dok sem ando phanglipe pale Bahtali nevimata. 14 Ali či kamlem khanči te ćerav dok tu či pristanis, sar akava lačho delo či avilosas sago moraš, nego katar ćiri lačhi volja. 15 Šaj te sas baš andar godova pe harni vrjama odvojime tutar sar avilosas ćiro pale sa e vrjama 16 thaj na majbut sago robo, nego majlačhe katar o robo – sago voljeno phral. Vo si manđe but drago, a kozom majbut avela tuće, ali na samo sago manuš, nego vi sago phral ando Gospod.

17 Pa ako, man inćares palo ćiro saradniko primisar askal les sago kaj primisardanas man. 18 A te ćerda tuće vareso pe doš ili ačhilo udžile tuće vareso, me godova lav pe mande. 19 Me, o Pavle, ramov akava mungre vastesa: me poćinava tuće, a te na phenav kaj san manđe udžile vi ćiro trajo.

20 Ej, phrale, volisardemas te avel man tutar varesošći korist ando Gospod. Osvežisar mungro ilo ando Hristo. 21 Ramov tuće kaj sem uverime ande ćiri poslušnost. Džanav kaj ćereja vi majbut nego so mangav tutar.

22 Thaj još vareso: lačhar manđe e gostinsko soba kaj nadiv man kaj o Del uslišila tumare molitve thaj dela te uskoro avav tumenđe.

Poslednjo pozdrav

23 Pozdravin tut o Epafras, savo si zajedno manca ando phanglipe palo Hristo Isuso, 24 thaj mungre saradnikurja o Marko, o Aristarh, o Dimas thaj o Luka.

25 Neka e milost amare Gospodešći e Isuse Hristošći avel tumare duhosa.

* 1,11 2 korisno O alav “Onisim” značil “korisno”.

Jevrejenđe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Lil e Jevrejenđe

1

O Čhavo e Devlesko majmoćno si katar e anđelurja

1 O Del ande okoja vrjama but droma thaj pe but načinurja motholas amare pradadenđe kroz e prorokurja, 2 ali ande akala poslednje đesa amenđe motholas kroz piro Čhavo. Les odredisardas te avel nasledniko pe sa, thaj kroz kaste stvorisarda vi o them. 3 O Čhavo si odsjaj katar e Devlešći slava thaj čačo odraz katar lesko biće, savo inđarel sa pire silno alavesa. Pošto mulo te šilavel men katar o bezeh, bešlo ando nebo pe počasno desno rig e Devlešći savo sa šaj. 4 Gajda Vo postanisardas gadići majmoćno katar e anđelurja kozom o Del dija les majuzvisime alav katar lengo.

5 Kaj savešće katar e anđelurja o Del varekana phendas:

“Tu san mungro Čhavo,

ađes bijandem tut”?

thaj još:

“Me avava lešće Dad,

a vo avela manđe Čhavo”?

6 Thaj palem, kana e prvo bijande Čhave uvodil ando them, phenel:

“Neka den koča angle leste sa e Devlešće anđelurja.”

7 O Del phenel pale anđelurja:

“Pire anđelen ćerel balvajenca

thaj pire slugen sar jagale plamenurja”,

8 a e Čhavešće phenel:

“Ćiro prestolje, Devla, ačhel pale uvek.

Pravedno vladis ćire Carstvosa.

9 Volis e pravednost, a mrzis o bezakonje.

Zato o Del, ćiro Del, makhla tut

e uljesa katar o bahtalipe

sago ni jeće katar ćire drugaren”,

10 thaj:

“Ando početko tu, Gospode, čhutan e temeljurja e phuvjaće

thaj e nebesa delo si ćire vastengo.

11 Tu ačhes, a von nestanina

thaj sa phurjola sago e drze.

12 Paćareja len sago ogrtači,

zamenina pe sago e purane drze.

A tu san uvek isto,

ćire bršenđe naj krajo.”

13 Ni jeće anđelošće o Del nikad či phendas:

“Beš pe mungri počasno desno rig

dok či čhav ćire dušmajen tale ćire pungre.”

14 Gajda, ko si e anđelurja? Von si duhurja save služin e Devlešće, bičhalde te služin okolenđe save nasledina o spasenje.

2

Amaro baro spasenje

1 Zato još majbut trubul te las sama pe okova so ašundam, te či promašis o ciljo. 2 Kaj, o sikavipe savo o Del bičhalda prekal e anđelurja sikadilo kaj si čačo thaj svako prestup thaj neposluh primisardas pravedno kazna. 3 Sar askal amen gndis kaj nakhasa bi kaznako ako zanemaris gajda baro spasenje? Godova spasenje prvo najavisardas o Gospod, a amenđe potvrdisardine okola save ašundine les. 4 A o Del potvrdisarda les e znakonenca, e čudenca thaj e silne delenca, sago vi e Sveto Duhošće darenca, save razdelisardas pe piri volja.

O Isus si slično sago e phral

5 O Del či dija e namenisardas e anđelenđe te vladin e themeja savo avel a pale savo amen phenas. 6 Kaj, vareko varekaj posvedočisardas:

“So si o manuš te des tu leste gođi?

Ili o čhavo e manušesko te vodis e briga pale leste?

7 Pe harni vrjama ćerdan les cara majcikne katar e anđelurja,

okrunisardan les e slavava thaj e časteja,

8 sa čhutan tale lešće pungre.”

Kana o Del sa čhuta tale lešće pungre, gajda khanči či ačhilo so naj lešće podložime. Pa, ipak, još či dikhas kaj sa pokoril pe lešće. 9 Ali dikhas e Isuse, savo sas pe harni vrjama ćerdo cara majcikno katar e anđelurja, ali akana si okrunime e slavava thaj e časteja zato kaj pretrpisardas o smrto sar kroz e Devlešći milost okusisardas o smrto pale sa e manuša. 10 O Del, pale savo thaj kroz savo sa postojil, kamlas te avel les but čhave save učestvujina ande lešći slava, pa sas potrebno prekal e patnje ćerel savršeno e Isuse savo inđarel len ando spasenje. 11 Kaj, o Isus savo posvećuil len thaj vi okola save si posvetime silen isto Dad. Zato o Isus či ladžal te akharel len phralenca 12 kana phendas e Devlešće:

“Objaviva ćiro alav mungre phralenđe,

đilabava najs tuće maškar e ćidine manuša.”

13 Thaj još:

“Ande leste pouzdiva man.”

Thaj još:

“Ake taman me thaj e čhavra saven o Del dija man.”

14 Godola čhavra si katar o rat thaj o mas, gajda vi o Isus postanisardas manuš sago vi von, te pire smrtosa uništil e benđe saves sas vlast po smrto, 15 thaj te oslobodil okolen save sasto piro trajo robuin e daraće katar o smrto. 16 Kaj, jasno si kaj o Isus či avilo te pomognil e anđelenđe, nego e Avraamešće potomkonenđe. 17 Zato sas potrebno te ande sa avel slično e phralenđe, te šaj anglo Del te postanil milosrdno thaj paćivalo Baro rašaj, savo ostvaril o jartipe pale bezeha e manušenđe. 18 Kaj, pošto vi korkoro trpisarda dok sas iskušime, šaj te pomognil okolenđe save si iskušime.

3

O Isus si majbaro katar o Mojsije

1 Zato, svete phralalen, tumen saven si udeo ando nebesko poziv, usmerin tumare gindurja po Isus, savo si Apostol thaj Baro rašaj amare paćimako. 2 Vo si verno e Devlešće savo postavisarda les, baš sago kaj sas vi o Mojsije verno e Devlešće ande sasto Devlesko ćher. 3 A e Isusešće pripadil majbari slava nego e Mojsiješće, baš sago kaj okolešće savo gradil o ćher pripadil majbari čast nego e ćherešće savo sas ćerdo. 4 Kaj, svako ćher vareko gradil, a o Del sagradisardas sa so postojil. 5 O Mojsije sas verno sago sluga ande Devlesko ćher, thaj svedočilas pale okova so o Del ande budućo vrjama objavila. 6 Ali o Hristo si verno sago Čhavo pe sasto lesko ćher. A lesko ćher sam amen, ako inćaras o pouzdanje thaj e nada savjava hvali men.

Upozorenje protiv o bipaćipe

7 Zato, sago kaj o Sveto Duho phenel:

“Ađes ako ašunen lesko glaso,

8 neka či zuravon tumare ile sago ande vrjama kana tumare pradada pobunisajle,

ando đes kana iskušisardine les ande pustinja,

9 kaj tumare pradada iskušinas man thaj izazivinas man,

vi ako štarvardeš brš dićhenas mungre dela.

10 Zato bari holji astarda man pe godova naraštaj

thaj phendem: ‘Uvek ileja durjon mandar,

thaj mungre droma či pindžardine.’

11 Gajda ande mungri bari holji halem solah:

‘Či dena ando than mungre odmorosko!’ ”

12 Len sama, phralalen, te varekasko ilo maškar tumende či avel bilačho thaj bipaćivalo, pa te džaltar e džude Devlestar. 13 Nego, svako đes, ohrabrin jek avres dži kaj god si okova “ađes”, te na vareko tumendar zavedime katar o bezeh otvrdnil piro ilo. 14 Kaj sa amen si udeo ando Hristo ako dži ko krajo čvrsto inćaras o pouzdanje savo sas amen ando početko.

15 Sago kaj si mothodo ando Sveto lil:

“Ađes ako ašunen lesko glaso,

neka či zuravon tumare ile sago ande vrjama kana tumare pradada pobunisajle.”

16 Kaj save si godola save ašundine, pa pobunisajle? Zar nas okola saven o Mojsije inkalda andar o Egipat? 17 A pe save sas o Del holjariko štarvardeš brš? Zar nas pe okola save sagrešisardine thaj savenđe tela muline ande pustinja? 18 A savenđe godova hala solah kaj či dena ando than lešće odmorosko, ako či okolenđe save sas neposlušne? 19 Thaj dikhlam kaj našti dine ando than lešće odmorosko zbog piro bipaćipe.

4

Odmor pale Devlešće manuša

1 Dakle vi ako još vredil e Devlesko obećanje kaj dasa ande lesko odmor, daran te varekašće či dogodil pe te či del inća. 2 Kaj, vi amenđe si propovedime e Bahtali nevimata, baš sago vi lenđe. Ali, lenđe o alav savo ašundine nas katar o korist, kaj či prihvatisardine les e paćipeja sago okola save čhutine kan leste. 3 Kaj ande lesko odmor das amen save paćajam, sago kaj o Del phendas:

“Gajda ande mungri bari holji halem solah:

‘Či dena ando than mungre odmorosko!’ ”

Vo godova phendas vi ako si lešće dela završime još sar o them postanisardas. 4 Kaj, varekaj pale eftato đes gajda phenel: “A o eftato đes o Del odmorisajlo katar sa pire dela.” 5 A akate si palem phendo: “Či dena ando than mungre odmorosko.”

6 Okola save prve ašundine e Bahtali nevimata či dine ando odmor kaj nas poslušne e Devlešće. Dakle, akate si varesave aver džene save trubun te den ando than e odmorosko. 7 Zato o Del palem odredisarda aver đes, savo akharel “ađes”. Vo phenel pale godova đes but brš majposle prekal o David, sago kaj si već mothodo:

“Ađes ako ašunen lesko glaso,

neka či zuravon tumare ile.”

8 Godova than palo odmor naj o Hanaan ande savo inđarda len o Isus Navin. Kaj te avilosas gajda, o Del majposle či mothodasas pale aver đes e odmorosko. 9 Dakle, ipak ačhel o eftato đes palo odmor e Devlešće manušenđe, 10 kaj ko del ande Devlesko odmor, odmorisajlo katar pire dela sago vi o Del nakon so stvorisarda o them. 11 Zato, trudi men te das ando odmor thaj te khonik amendar či propadnil gajda kaj sledil o primer okolengo save sas neposlušne e Devlešće. 12 Kaj e Devlesko alav si džudo, delotvorno thaj majoštro si katar svako mačo e duj oštricenca, thaj del dži okote kaj razdelil e duša thaj o duho, e zgloburja thaj e kokala. Vo prosudil e gindimata thaj e namere e ilešće. 13 Thaj naj stvorenje savo si garado anglo Del, a angle lešće jakha si sa putardo thaj jasno dićhol. Lešće savora moraš te dasa o računo.

O Isus si amaro Baro rašaj

14 Zato trubul čvrsto te inćaras o paćipe savo ispovedis, kaj si men uzvisime Baro rašaj savo đelo po nebo – o Isus, e Devlesko Čhavo. 15 Kaj, amen si Baro rašaj savo haćarelpe amenca ande amare slabosti, kaj sas ande sa iskušime sago vi amen, samo či sagrešisardas. 16 Zato hrabro trubul te avas angle Devlesko prestolje milosti te primis milosrđe thaj milost baš kana si menđe potrebno.

5

1 Svako baro rašaj losarelpe katar e manuša thaj pale manuša čhol pe anglo Del te prinosil darurja thaj žrtve pale bezeha. 2 Vo šaj avel kovle ileja prema okola save si ando bidžanglipe thaj ande zabluda, zato kaj vi les korkore si slabost. 3 Zbog godova kaj si vi les slabost vo moraš te prinosil žrtve pale pire bezeha thaj vi pale manušenđe bezeha. 4 Godoja čast khonik našti lel korkoro pale peste, nego o Del akharel les ande godoja služba, baš sago kaj akhardas vi e Aarone. 5 Gajda ni o Hristo či proslavisardas korkoro pes kana postanisardas Baro rašaj, nego proslavisarda les Okova savo phendas lešće:

“Tu san mungro Čhavo,

ađes bijandem tut”,

6 sago kaj vi pe aver than phenel:

“Tu san rašaj dži ko veko

po redo e Melhisedekosko.”

7 Vo pale vrjama kana trajilas pe phuv ando baro vapaj thaj ande jasva, prinosilas e molitve thaj e molbe Okolešće savo šaj spasilas les katar o smrto thaj sas uslišime zato kaj sas ponizno thaj pokorno e Devlešće. 8 Vi ako sas e Devlesko Čhavo, o Isus sićilo te avel poslušno kroz okova kaj patisarda. 9 A kana postignisardas savršenstvo, postanisardas izvor palo večno spasenje savorenđe save si lešće poslušne 10 thaj o Del proglasisarda les palo Baro rašaj po redo e Melhisedekosko.

Upozorenje te na peras katar o paćipe

11 Pale godova šaj but ćerdamas svato, ali phare si te objasnil pe, pošto postanisardine lenje te ašunen. 12 Thaj umesto te aven dži akana učitelja, tumenđe si palem potrebno te vareko sikavel tumen okola početne osnove e Devlešće alavešće. Još uvek si tumenđe potrebno thud, a na zuralo habe. 13 Kaj, ko još pravarel pe e thudeja, či haćarel so si, a so naj ispravno, zato kaj još si beba. 14 A o zuralo habe si pale okola save si zrele, thaj zbog godova kaj si zrele si len sposobnost te razlikuin o lačhipe katar o bilačhipe.

6

1 Zato trubul te mukas pale amende o početno sikavipe palo Hristo thaj te džas anglal ando zrelo sikavipe, gajda kaj či boldas amen pe osnove save si: pokajanja pale dela save inđaren ando smrto, paćipe ando Del, 2 sikavipe palo bolipe, pale godova te čhonpe e vas pe manuša, palo uštipe andar e mule, thaj palo večno sudo. 3 Thaj vi akava ćerasa ako mućel Del.

4 Kaj si nemoguće te anen palem dži ko pokajanje okolen save već sas prosvetlime thaj okusisardine o nebesko daro thaj saven sas udeo ando Sveto Duho, 5 save okusisardine o lačhipe e Devlešće alavengo thaj e sila e vrjamaći savi avela, 6 a askal peline katar o paćipe, kaj von palem pale peste razapnin e Devlešće Čhave thaj javno ladžaren les.

7 O Del blagoslovil e phuv savi si natopime e bršndeja, savo često perel pe late thaj bijanel lačhe plodurja save si korisne pale okola save vi obradin lat. 8 A okoja phuv savi bijanel kangre thaj čičkurja, či mol khanči thaj paše si dži ko proklestvo – po krajo avela uništime ande jag.

9 Vi ako gajda mothas, drage mungralen, uverime sam pale tumende kaj tumen ažućarel okova so si majlačhe, okova so pripadil okolenđe saven o Del spasil. 10 Kaj, o Del naj nepravedno, pa te bistrel tumaro delo thaj tumari ljubav savi sikadine prema leste gajda kaj služisardine, thaj još služin e Devlešće manušenđe. 11 A amen kamas te svako tumendar sikavel isto revnost dži ko krajo te pherdol okova sošće nadin tumen, 12 gajda či postanina lene, nego sledina o primer okolengo save kroz o paćipe thaj strpljenje primin ando nasledstvo okova so o Del obećisarda.

E Devlesko obećanje del nada

13 Kaj, kana o Del dijas o obećanje e Avraamešće, pošto nas les vareko majbaro te hal solah, hala solah korkoro pesa, 14 phendas: “Čače blagosloviva tut thaj dava tut but potomkurja.” 15 Gajda o Avraam strpljivo ažućardas thaj dobisardas okova so o Del obećisarda.

16 Kaj e manuša han solah okolesa savo si majbaro lendar, a e solah potvrdil okova so si phendo thaj završil svako rasprava. 17 Gajda vi o Del kamlas te okolenđe save si naslednikurja palo obećanje jasno sikavel kaj či promenila piri odluka pa o obećanje potvrdisarda e solahasa. 18 O Del dijas o obećanje thaj e solah. Godova duj našti promenil pe thaj o Del našti hohavel. Zato, amen, save ando Del arakhas sigurnost, te šaj avas zurale ohrabrime te čvrsto inćaras e nada savi o Del čhuta angle amende. 19 Godoja nada si amen sago pouzdano thaj čvrsto sidro pale amare duše. Voj inđarel amen pale hramske firanglje, ande Svetinja pe Svetinje, 20 okote kaj o Isus dijas pale amende thaj postanisardas Baro rašaj pale uvek po redo e Melhisedekosko.

7

O Melhisedek thaj o Avraam

1 A godova Melhisedek sas caro ando gav Salim thaj rašaj e Majbare Devlesko. Vo inkljisto anglo Avraam kana akava boldelas pe andar piri pobeda pe štar carurja thaj blagoslovisarda les. 2 A o Avraam dija les deš posto katar sa so ando rato osvojisarda. E Melhisedesko alav značil, prvo “caro e pravdako”, a askal caro Salimsko so značil “caro e mirosko”. 3 Lešće dadestar thaj lešće dejatar, sago vi lešće pradadendar, či džanel pe khanči. Isto gajda či džanel pe ni kana bijandilo ni kan mulo, a pošto si slično e Devlešće Čhavešće, ačhel rašaj pale uvek. 4 Dićhen samo kozom si baro godova kašće čak vi o Avraam, pradad amare themesko, dija deš posto katar sa majlačhe so lijas ando rato. 5 Doduše, vi e Levijevešće potomkonenđe save postanin rašaja, o Zakon zapovedil te len deš posto katar o them, godova si katar pire phrala, vi ako vi len si poreklo e Avraamesko. 6 Ali, o Melhisedek, savo naj andar o poreklo e Levijesko, lijas deš posto katar o Avraam thaj blagoslovisarda okoles save si e Devlesko obećanje. 7 A naj sumnja kaj uvek o majbaro blagoslovil okole majciknes. 8 A ando slučaj e rašajengo, dikhas kaj deš posto len e smrtne manuša, a ando slučaj e Melhisedekosko, deš posto lel o Melhisedek pale savo tvrdil pe kaj si još džudo. 9 Čak šaj phendasas pe kaj o Levije, savešće potomkurja len deš posto, dija deš posto e Melhisedekošće prekal o Avraam, 10 još kana o Levije nas bijando, ali postoilas ando telo pire pradadesko e Avraamesko, kana o Melhisedek inkljisto anglo Avraam.

O Isus si slično e Melhisedekošće

11 O levitsko rašajipe sas čhutino prekal o Zakon savo si dino e themešće. Ali ako o savršenstvo šaj postignil pe prekal o levitsko rašajipe, sostar još avilosas potrebno te o Del bičhalel rašajes savo si aver čhande, savo si slično e Melhisedekošće, a na andar e Aronosko redo? 12 A kana menjil pe o rašjipe, moraš te menjil pe vi o zakon. 13 A o Isus pale savo si akava phendo, pripadil aver plemenošće, a khonik katar godova pleme či služilas po žrtveniko. 14 Jasno si kaj amaro Gospod avel andar e Judasko pleme, a o Mojsija godova pleme či spomenisarda kana motholas pale rašaja. 15 A sa si još majasno kana postavil pe aver rašaj savo si slično e Melhisedekošće. 16 Vo godova či postanisarda gajda kaj pherelas e purani odredba te pripadil e Leviješe plemenošće, već ande sila e trajošći savi našti uništila pe. 17 Kaj pale leste tvrdil pe: “Tu san rašaj dži ko veko po redo e Melhisedekosko.” 18 Čhinel pe dakle, e zapovest savi sas majranije dini, kaj sas slabo thaj beskorisno. 19 A pošto o Zakon khonikas či ćerda savršeno, akana si dini amenđe majlačhi nada savjava avasa majpaše e Devleste.

20 Akava o Del potvrdisarda uz e solah, dok aver rašaja den ande služba bi e solah. 21 Ali o Isus postanisardas rašaj kana o Del phendas lešće thaj halas solah:

“O Gospod hala solah

thaj či menjila pesko gindo:

‘Tu san rašaj pale uvek.’ ”

22 Godole solahasa o Del potvrdil kaj o Isus postanisardas jamco e majlačhe savezosko. 23 Thaj rašaja sas but, kaj o smrto sprečisarda len te ačhen uvek ande služba, 24 ali pošto o Isus trajil pale uvek, lesko rašajipe nikad či naćhela. 25 Zato vo šaj jekhar thaj pale uvek te spasil okolen save kroz leste aven e Devleste, kaj vo pale uvek trajil te avel posredniko pala lende. 26 Kaj kasavo baro rašaj vi sas amenđe potrebno: sveto, bi došako, bi okaljime, odvojime katar e bezehale manuša thaj majuzvisime katar e nebesa. 27 Vo naj moraš sago aver bare rašaja svako đes te prinosil žrtva pale bezeha, prvo pale peste, a askal palo them, kaj vo ćerda godova jekhar thaj pale uvek kan prinesisardas pes sago žrtva. 28 O Zakono postavil pale bare rašaja e manušen saven si lenđe slabosti, ali e solah e Devlešći savi avili posle o Zakono, postavil e Čhave savo si zauvek savršeno.

8

O Isus si amaro Baro rašaj

1 Glavno ande sa akava si: kaj amen si kasavo Baro rašaj savo bešlo pe desno rig katar o prestolje e veličanstveno Devlešće pe nebesa, 2 savo služil ando Svetište, savo si čačo Šator savo vazdas o Gospod, a na o manuš. 3 Svako baro rašaj čhutino si te prinosil darurja thaj žrtve. Zato sas potrebno te amaro Baro rašaj vareso prinesil. 4 Te akana trajil pe phuv, či ni avilosas rašaj, pošto akate već si rašaja save po Zakono prinesin darurja. 5 O than, kaj von obavin e služba samo si e slika thaj e senka e svetinjaći savi si ando nebo. Zato o Del upozorisardas e Mojsija kana trubuja te vazdel o Šator. Godoleja phendas lešće: “Le sama te ćeres sa sar sikadem tuće pe planina!” 6 A akana o Isus dobisardas majuzvisime služba katar lenđi, pošto vi o savez savesko si vo posredniko majlačho katar o purano savez kaj si utemeljime pe majlačhe obećanja. 7 Kaj te o prvo savez avilosas bi mana, či avilosas potrebno te rodel pe dujto. 8 Ali korkoro o Del arakhlas mana e savezošće pa phendas e themešće:

“Ake avel o đes, phenel o Gospod, kana pherava o nevo savezo e manušenca andar o Izrael thaj e manušenca andar e Judeja. 9 Godova či avela sago kana sklopisardem o savez lenđe pradadenca, ande okova đes kana lijem len palo vas thaj inkaldem len andar o Egipat. Pošto či ačhiline paćivale mungre savezošće, pa vi me boldem mungre dume lendar, phenel o Gospod. 10 A akava si o savez savo sklopiva e Izraelošće themesa posle godoja vrjama, phenel o Gospod. Čhava mungre zakonurja ande lenđe gindimata, thaj ramova len ande lenđe ile. Me avava lengo Del, a von avena mungro them. 11 Thaj khonik majbut či trubula te sikavela pire komšija niti pire phrales e alavenca: ‘Pindžar e Gospode’, kaj pindžarena man savora katar majcikno dži ke majbaro maškar lende. 12 Kaj, jartova lenđe lengo bilačhipe thaj majbut či dava man gođi ke lenđe bezeha.”

13 A kana o Del phenel palo nevo savez značil kaj okova prvo phurilo. A sa so phurjol uskoro vi nestanil.

9

E Devlešći služba ando šator pe akaja phuv

1 Vi ando prvo savez maškar o Del thaj maškar e Izraelcurja sas odredbe palo bogoslužje thaj palo svetište akate pe phuv. 2 Kaj o Šator sas agajda lačhardo: ando lesko prvo deo sas o čirako, e sinija thaj e svete mangre, a godova deo akhardolas Svetinja. 3 O dujto deo e Šatorosko palal e firanglja akhardolas Svetinja pe svetinje, 4 a ande leste sas o sunakuno kadiono žrtveniko thaj o Kovčeg e savezosko, sa obložime e sunakajesa. Ando Kovčeg sas o sunakuno čaro e manava, e Aronošći rovlji, savi mukla e patrja, thaj e barune ploče pe save sas ramome e Devlesko savez. 5 A opral po Kovčeg sas e sunakune anđelurja save akhardonas “heruvimurja”. Von prestavin e Devlešći slava, thaj pire buljarde phakenca zasenin o than kaj jarton pe e bezeha. Ali, pale godova akana našti ćeras detaljno svato.

6 Pošto godova sas gajda lačhardo, e rašaja stalno denas andre ando prvo deo e Šatoresko te obavin e služba, 7 a ande dujto deo e Šatoresko, šaj delas andre samo o baro rašaj thaj godova samo jekhar ando brš, e ratesa savo prinosil e Devlešće pale pire bezeha thaj pale bezeha e manušenđe save sas ćerde ando bidžanglipe. 8 Gajda o Sveto Duho sikavelas kaj o drom ande Svetinja pe svetinje još naj putardo sa dok ačhel o prvo Šator. 9 Godova si slika pale akaja vrjama, savi sikavel kaj e prinesime darurja thaj žrtve našti savršeno šilaven e savest okole manušešći savo služil e Devlešće, 10 pošto e žrtve thaj e darurja sas samo ando habe thaj ando pimo thaj ando razno obredno thoipe, a godova sas samo telesne pravilurja save vredinas dži ke vrjama kana avilo o nevo sustav.

E Hristo si savršeno žrtva

11 A o Hristo avilo sago Baro rašaj okole lačhipeja savo akana si men. Vo nakhlo kroz o majbaro thaj majsavršeno Šator savo či ćerdine e manušenđe vas thaj savo či pripadil akale stvorime themešće. 12 Vo či dija ande Svetinja pe svetinje e ratesa katar o jarco ili katar o guruv, nego dijas jekhvar pale uvek pire vlastito ratesa thaj gajda dobisarda pale amende večno otkupljenje. 13 Kaj ako o rat katar o jarco thaj katar o guruv thaj o praho e gurumnjako kana poškropil pes pe okola save si obredno nečiste, posvetil len te aven avrjal čiste, 14 kozom majbut o rat e Hristosko, savo kroz o večno Duho korkoro pes bi manako prinesisardas e Devlešće, šilavela amari savest katar e dela save inđaren ando smrto te šaj služisaras e džude Devlešće.

15 A o Hristo si posredniko e Neve savezosko zbog godova te šaj okola save si akharde primin o večno nasledstvo, savo o Del obećisarda, pošto o Hristo mulo sago otkupnina pale prestupurja save sas ćerde talo prvo savezo.

16 Kaj okote kaj postoil e oporuka moraš te utvrdil pe o smrto okolesko savo ramosarda e oporuka, 17 pošto e oporuka važil tek posle o smrto, a nikad či važil dok si džudo okova savo ramosarda piri oporuka. 18 Zato ni o prvo savezo či avilo pe snaga bi ratesko. 19 Kaj, kana o Mojsije objavisarda sa e themešće e zapovesti e Zakonešće, lijas o rat e guruvesko thaj e jarcosko e pajesa, e lole vunava thaj e biljkenca katar o isop, pa poškropisardas čak vi o lil thaj sa e themes. 20 Vo motholas: “Akava si o rat savo potvrdil o savezo thaj saves odredisardas tumenđe o Del.” 21 Isto gajda e ratesa poškropisardas o Šator thaj sa e predmeturja save sas odredime palo bogoslužje. 22 A po Zakono gata sa šilavel pe e ratesa thaj bi čhorde ratesko naj jartipe.

23 Sas, dakle, potrebno te e slika e nebeske stvarenđe šilaven pe kasave žrtvenca, a korkoro e nebeske stvarja si potrebno te šilaven pe e majlačhe žrtvenca katar akala. 24 Kaj, o Hristo či dijas ando svetište savo si ćerdo vastesa, savo si tek slika katar e pravo svetinja, nego ando nebo, te posredujil pale amende anglo muj e Devlesko. 25 Thaj godova na te korkoro pes majbut drom prinesil sago e žrtva, sago kaj o baro rašaj svako brš del andre ande Svetinja pe svetinja na pire ratesa, 26 kaj ande godova slučaj o Hristo trubujasas majbut drom te trpil e patnja katar o postanko e themesko. Nego, vo akana, po krajo e vekonengo, pojavisajlo jekhar pale uvek, te pire žrtvasa uklonil o bezeh. 27 Thaj sago kaj si e manušenđe odredime jekhar te meren, a pale godova avel o sudo, 28 gajda sas vi o Hristo jekhar prinesime sago žrtva, te inđarel e bute manušenđe bezeha. A pojavila pe vi dujto drom, ali na zbog o bezeh, nego te anel o spasenje okolenđe save ažućaren les.

10

E Hristošći žrtva ćerel amen te avas savršene

1 O Zakon dela men samo e senka pale okova lačhipe savo avela, a na pravo obličije. Vo si samo odraz palo čačipe. E žrtve ando purano zakon stalno prinosin pe andar o brš ando brš, ali našti savršeno te šlaven e manušen save aven anglo Del. 2 Kana o Zakon godova šaj ćerdasas, zar godola žrtve či ačhilesas te prinosin pe? Kaj, okola save gajda služin avilesas jekhvar pale sa e vrjama šilade thaj či majbut haćardinesas pe kaj si došale pale pire bezaha. 3 Ali, e žrtve svako brš samo den gođi pe bezeha, 4 kaj o rat e guruvengo thaj e jarconengo nisar našti khosel e bezaha.

5 Zato o Hristo kana avilo po them phendas:

“Či kamlan e žrtve thaj e prinose,

nego dijan man telo.

6 Nas tuće ugodne e žrtve paljenice

niti e prinose pale bezeha.

7 Askal phendem:

‘Ake, avav – kaj pale mande ramol ande Sveto lil –

te pherav ćiri volja Devla!’ ”

8 Prvo phendas: “Či kamlan žrtve thaj prinose, e žrtve paljenice thaj e prinose pale bezeha, niti sas tuće ugodne”, vi ako o Zakon phenel te prinosin pe. 9 A askal phendas: “Ake, avav te pherav ćiri volja.” Gajda vo čhinel o prve prinose te čhol e dujte prinose. 10 O Isus Hrist sas poslušno e Devlešće voljaće thaj dijas piro telo sar žrtva jekhvar pale uvek thaj gajda ćerda amen te avas svete.

11 Svako rašaj svako đes ćerel piri služba e Devlešće thaj neprestalno prinesil palem iste žrtve, save nikada našti len e bezeha. 12 Ali o Hristo prenesisardas korkore pes, sar jek žrtva pale bezeha pale uvek thaj bešlo pe počasno than pe desno rig e Devlešće. 13 Vo katar askal ažućarel sa dok lešće dušmaja či aven čhutine tale lešće pungre. 14 Kaj, vo jećhe jedino žrtvava ćerda pale uvek savršene okolen save si posvetime. 15 A pale godova svedočil amenđe vi o Sveto Duho kana phenel:

16 “Akava si o savez savo lenca sklopiva posle godoja vrjama, phenel o Gospod:

čhava mungre zakonurja ande lengo ilo

thaj ramova len ande lenđe gindimata.”

17 Thaj:

“Majbut či dava man gođi ke lenđe bezeha

niti ke lenđe bilačhe dela.”

18 A kaj si e bezeha jartome, okote majbut či trubun žrtve pale lende.

Trubul te avas majpaše ko Del

19 Zato, phralalen, si amen pouzdanje kaj e Isusešće rateja das ande Svetinja pe svetinje, 20 e neve thaj e džude dromesa savo vo putardas amenđe kroz e firanglja – pire telosa. 21 A pošto si amen vi vrhovno rašaj savo vladil po ćher e Devlesko, 22 trubul te avas anglo Del e iskrene ileja thaj paćipeja savo si pherdo pouzdanja, kaj si amare ile šilade katar e bilačhi savest, a o telo thodo e čiste pajesa. 23 Zato trubul čvrsto te inćara men ke nada savi ispovedis kaj paćivalo si okova savo dijas o obećanje. 24 Thaj trubul te las sama pe godova te jek avres potaknis pe ljubav thaj pe lačhe dela. 25 Thaj te na propustis te avas pe amare zajedničke sastankurja, sar kaj varesaven si običaj, nego trubul te ohrabris jek avren. Akava ćeren sa majbut sar dićhen kaj si paše o đes kana avela o Gospod!

26 Kaj, ako namerno grešis nakon so pindžardam o čačipe, askal majbut naj žrtve palo bezah, 27 nego samo te ažućaras strašno sudo thaj e bari jag savi buktil savi nakhavela okolen save suprostavinpe e Devlešće. 28 Kaj, kana vareko odbacil e Mojsijesko Zakon, bi e milost avel mudardo pe izjava e duj ili trin svedokurja. 29 A zamislin kozom majgoro kazna primila okova save uštavel e Devlešće Čhave, thaj ko smatril kaj si bezvredno o rat e Neve savezosko savo posvetisarda les thaj ko uvredil e Duho milosti! 30 Kaj, amen džanas Okoles savo phendas: “Mungri si e osveta, me boldava!” Thaj palem: “O Gospod sudila pire themešće.” 31 Strašno si te perel pe ande vas e džude Devlešće!

32 Den tumen gođi ke okola prve đesa kana tek senas prosvetlime, thaj naćhenas kroz e but e patnje, ali ačhiline čvrste. 33 Varekana javno marenas muj tumendar thaj marenas tumen, a varekana pomogninas averenđe save trpinas isto. 34 Tumen učestuinas ande patnja okolenca saven phandavenas. Kana otmisardine tumendar sa so sas tumen, bahtasa godova prihvatisardine gajda kaj džanenas kaj ando večnost ažućarel tumen vareso majlačhe thaj trajno.

35 Zato, na odbacin o pouzdanje kaj godova anela tumenđe bari nagrada. 36 Aven ustrajne ande godova kaj ćeren e Devlešći volja thaj gajda primin okova so o Del obećisarda.

37 Kaj:

“Još cara, još samo cara,

thaj avela Okova savo trubul te avel thaj či zakasnila.

38 Mungro pravedniko trajila katar o paćipe,

Ali ako crdel pes palpale,

či avava zadovoljno lesa.”

39 Ali, amen najsam katar okola save odustanin, pa crden pes palpale, nego sam katar okola save paćan thaj si spasime.

11

O paćipe thaj e istrajnost

1 A o paćipe si pouzdanje ande okova sošće nadi men thaj uverenje pale okova so či dikhas. 2 Kroz o paćipe amare pradada dobisardine pohvala.

3 E paćimava džanas kaj o svemir si stvorime e Devlešće alaveja, thaj godova gajda kaj okova so dićhel pe stvorime si katar okova so či dićhel pe.

4 E paćimava o Avelj e Devlešće dijas majlačhi žrtva katar e Kainošći, thaj zbog o paćipe dobisardas pohvala kaj si pravedno, kaj o Del prihvatisarda lešći žrtva. Gajda o Avelj, vi ako si mulo još ćerel svato kroz piro paćipe.

5 E paćimava o Enoh sas vazdino ando nebo te na iskusil o smrto, thaj “našti arakhline les, kaj o Del lija les opre.” A majsigo nego so sas lino, dini sas lešće pohvala kaj ugodisarda e Devlešće. 6 Ali bi paćipe si nemoguće te ugodil pe e Devlešće, kaj okova savo kamel te avel anglo Del, trubul te paćal kaj vo postojil thaj kaj del nagrada okolenđe save roden les.

7 O Noja sas upozorime pe okova so još našti dićhelas. A e paćimava o Noja, ande ozbiljnost thaj ando poštuipe, haćardas o upozorenje thaj sagradisardas brodo te spasil pire familija. Gajda o them sas osudime, a o Noja opravdime kroz o paćipe.

8 E paćimava o Avraam kana sas akhardo te džal ando than savo majkasnije primila ando nasledstvo, čhuta kan e Devleste thaj teljardas, vi ako či džanelas kaj džal. 9 Paćimava nastanisajlo sago stranco ande obećime phuv thaj trajilas ando šator ande tuđina. Gajda trajinas vi o Isak thaj vi o Jakov, savenđe o Del dijas isto obećanje, 10 kaj ažućarelas o gav e večne temeljenca, savo zamislisardas thaj sagradisardas o Del.

11 E paćimava vi e Sara, savi našti bijanelas, ačhili khamni, vi ako nas majbut ande vrjama te bijanel kaj paćalas kaj o Del si verno savo dija lat o obećanje. 12 Gajda godole jeće manušestar e Avraamestar, savo sas but purano te avel les čhavra, bijandilo o bezbrojno them gajda baro sago e čereja po nebo thaj sago o pesko pe morsko obala.

13 Sa godola manuša ando paćipe muline, a te či primisardine so o Del obećisarda lenđe, već godova dikhline samo dadural thaj bahtasa priznajisardine kaj si pe phuv strancurja thaj prolaznikurja. 14 A okola save gajda phenen, sikaven kaj roden piri vlastito otadžbina. 15 Te gndisardinesas pe okoja phuv andar savi inkljistine, von arakhline sas prilika te okote vi bolden pe. 16 Ali akana von čeznin pale majlačhi otadžbina, a godova si pale nebesko otadžbina. Zato o Del či ladžal te akharel pe lengo Del, kaj vo pripremisarda nebesko gav pale lende.

17 E paćimava o Avraam sas spremno te prinesil e Isaako sago žrtva kana o Del čhuta les pe kušnja. Okova savo primisardas o obećanje sas spremno te prinesil pire jedine čhaves, 18 okova kašće o Del phendas: “Ćiro potomstvo avela katar o Isaak.” 19 O Avraam sas uverime kaj e Devlešće si moguće vi andar e mule te vazdel, thaj šaj gajda phenel pe, kaj dobisardas e Isaako palpale andar e mule.

20 E paćimava o Isaak blagoslovisarda e Jakove thaj e Isave pale budućnost.

21 E paćimava o Jakov, kana sas po smrto, blagoslovisarda e Josifešće liduj čhaven thaj mukla o šoro tele pe rovlji kana slavisarda e Devles.

22 E paćimava o Josif, kana merelas, phendas palo izlasko e Izraelconengo andar o Egipat thaj dijas upute so te ćeren lešće kokalenca.

23 E paćimava e Mojsije garavenas lesko dad thaj lešći dej trin čhon kana bijandilo, kaj dićhenas kaj si o čhavro posebno thaj či darajle katar e carošći naredba.

24 E paćimava o Mojsije, kana barilo, či kamelas te akharen les čhavo e faraonešće čhejako. 25 Majrado lijas te zajedno e Devlešće themesa avel zlostavime, nego te pe harni vrjama uživil ando bezeh. 26 E nemilost ande savi pelo zbog o Hristo, inćarelas kaj si majlačhi katar o egipatsko barvalipe, kaj piro pogled čhuta ande nagrada savi dobila e Devlestar. 27 E paćimava đelotar andar o Egipat thaj či daralas katar e carošći bari holji, kaj zurale inćarelas pe sago kaj si o nevidljivo Del angle lešće jakha. 28 E paćimava proslavisarda e Pasha thaj uredisarda te dovratkurja poprskope e ratesa, te okova savo mudarel či mudarel izraelconenđe prve bijande čhaven.

29 E paćimava e Izraelcurja, sago pe šući phuv, nakhline o Lolo more, a kana godova kamline e Egipćanurja, tasadile ando paj.

30 E Izraelconenđe paćimava peline vi e zidurja ando Jerihon nakon so o them efta đes džalas oko lende.

31 E paćimava e bludnica e Raava, zato kaj šukar primisarda e špijunen, nas mudardi zajedno okolenca save sas neposlušne e Devlešće.

32 Thaj so još te phenav? Naj man vrjama te detaljno ćerav tumenđe svato palo Gedeon, Varak, Samson, Jeftaj, David, Samuilo thaj vi pale aver prorokurja, 33 save e paćimava pokorisardine e carstvurja, pravedno vladinas, dobisardine so o Del obećisarda, phandadine o muj e lavonenđe, 34 mudardine e sila e bare jagaći, spasisajle katar e dušmajenđe mačurja, dobisardine snaga ande slabost, zurajle ande borba, avrenđe vojsken ando našipe tradine. 35 E romnja, kroz o vaskrsenje dobisardine palpale pire mulen, save boldine pe ando trajo. Aver manuša sas čhutine pe muke, ali von majsigo kamline te meren, nego te odreknin pe e Devlestar sar avilesas oslobodime katar e muke. Von nadisajle kaj dobina vaskrsenje ando majlačho trajo. 36 Varesaven ladžarenas thaj marenas e bičosa, varesaven phandenas ande lancurja thaj ande tamnica. 37 Sas mudarde e barenca, čhinde po opaš, mudarde e mačonenca. Phirenas okolo ande bakhrenđe thaj buznjenđe morćha, sas čore, progonime thaj zlostavime. 38 O them nas lenđe dostojno. Lutinas e pustinjenca thaj e gorenca, garadonas ande pećine thaj ande hvja. 39 Thaj savora von si pohvalime zbog piro paćipe, ali či primisardine okova so o Del obećisarda lenđe. 40 Kaj e Devle sas majlačho plano pale amende, te von na dostignin o savršenstvo bi amengo.

12

O Del vaspitil amen sago amaro Dad

1 Pošto sam, okružime gajda but svedokonca, trubul te čhudas amendar svako pharipe savo smetol amen, thaj o bezeh pe savo loće spotakni men, thaj ustrajno trubul te prastas e trka savi si angle amende! 2 Čvrsto dićhen po Isus, savo započnisardas thaj završila amaro paćipe. Vo zbog e bah, savi ažućarel les, podnesisardas o smrto po trušul thaj či marisardas palo ladžavo, thaj bešlo po počasno than pe desno rig ke Devlesko prestolje. 3 Gndin samo pe leste savo kasavo neprijateljstvo vo podnesisardas katar e bezehale, te tumen či aven obeshrabrime thaj te či klonin e duhosa.

4 Ande tumaro rato protiv o bezah još či aviline dži ke godova te den tumaro trajo. 5 Bistardine e opomena savi si tumenđe uputime sago e čhavenđe:

“Čhaveja mungreja, na haćar samo tek gajda e Gospodešći stega,

thaj na av obeshrabrime kana o Del opomeni tut.

6 Kaj, kas o Gospod volil, godole vi vaspitil e stegasa,

thaj kaznil svakones saves prihvatil sago čhaves.”

7 Prihvatin e Devlešći stega kaj o Del tumenca postupil sago pire čhavenca. Kaj, savo si godova čhavo saves o dad či vaspitil e stegasa? 8 A ako naj sen vaspitime e stegasa sago sa rođene čhavra, askal sen kopilja, a na lešće čhavra. 9 Pa vi amare telesne dada vaspitinas men e stegasa thaj amen poštuisas len. Zar askal či još majbut podložisa men e duhovne Dadešće te avel amen čačo trajo? 10 Amare dada vaspitinas men jek harni vrjama e stegasa sar von smatrinas kaj trubul, a o Del godova ćerel pale amaro lačhipe, te avel men talo ande lešći svetost. 11 Ipak, svako vaspitno mera ando početko anel žalost, a na bah, ali majposle bijanel plodo savo anel miro thaj pravednost okolenđe save si vaspitime pe godova način.

12 Zato vazden tumare oslabime vas thaj ispravin e klecave koča. 13 Poravnin o drom pale tumare pungre, te e slabe pungre či uganin pe, nego te saston.

Akharde sam te čhas kan ko Del

14 Trudin tumen te trajin ando miro savorenca, čisto thaj sveto trajosa, kaj okola save naj svete či dićhena e Gospode. 15 Len sama te khonik či ačhel bi e Devlešći milost thaj te či inkljel varesosko ćerko koreno savo šaj ćerel nevolje thaj otrujil e buten. 16 Len sama te khonik či avel bludniko ili bidevlesko, sago o Isav, savo pale jek habe bićinda piro pravo sago prvo bijando. 17 Sago kaj džanen, posle godova kamlas te dobil e dadesko blagoslov, ali o dad odbisarda te del les, kaj našti promenisardas e dadešći odluka vi ako o blagoslov rodelas ande jasva.

18 Kaj, tumen či aviline sago e Izraelcurja angle gora savi šaj dotaknil pe thaj savi phabol ande jag. Či aviline po than kaj vladin e tama, e pomračina thaj e oluja, 19 ni anglo zvuko e trubako, ni anglo glaso savo gajda motholas lenđe kaj okola, save ašundine godova glaso, molinas te majbut či mothol lenđe. 20 Kaj našti podnesisardine okova so sas lenđe naredime: “Čak vi e životinja, ako dotaknil e planina, neka avel mudardi gajda kaj čhudena bara pe late.” 21 A o prizori sas gajda strašno kaj o Mojsije phendas: “Dar si manđe thaj izdrav!”

22 Tumen naprotiv, aviline ke Sionsko gora, ko gav e džude Devlesko, e nebesko Jerusalimešće thaj e bute milje anđelenđe po svečano skupo. 23 Aviline ando zajedništvo ke Devlešće prvo bijande čhavra, savenđe alava si ramome po nebo. Aviline anglo Del savo si sudija savorenđe thaj angle duhurja okolenđe save si pravedne save si ćerde te aven savršene. 24 Aviline anglo Isus, savo si posredniko palo Nevo savez, thaj anglo poškropime rat savo phenel majzurale katar o rat e Aveljesko.

25 Len sama te na odbin Okoles savo mothol. Kaj, ako či našline okola save odbisardine te čhon kan ke okova savo opomenisarda len pe phuv, sar našasa amen ako boldas men katar Okova savo opomenil amen katar o nebo? 26 Lesko glaso askal ćhinola e phuv, a akana del amen akava obećanje: “Još jekhvar ćhinova na samo e phuv nego vi o nebo.” 27 Akava “još jekhvar” sikavel kaj nestanila okova so šaj te ćhinolpe, godova si okova so si stvorime, te ačhel okova so našti ćhinolpe.

28 Zato kaj primis o carstvo savo našti ćhinolpe, trubul te avas zahvalne thaj te služis e Devlešće gajda sar si lešće milo, ando poštovanje thaj e dar. 29 Kaj, amaro Del si e jag savi phabarel.

13

Završne opomene

1 Neka tumari phralenđi ljubav vi majdur vladil maškar tumende. 2 Na bistaren te aven gostoljubive e stranconenđe kaj varesave gajda ugostisardine e anđelen, a te godova či ni džanenas. 3 Den tumen gođi ke okola save si ande tamnica, sago kaj sen vi tumen okote lenca. Den tumen gođi ke okola save si zlostavime, sago kaj sen vi tumen lenca zlostavime.

4 O trajo maškar o rom thaj e romnji neka savora poštuin, a o rom thaj e romnji neka aven verne jek avrešće, kaj o Del osudila e bludnikonen thaj e preljubnikonen. 5 Na aven okola save volin e love, nego aven zadovoljne okoleja so si tumen. Kaj, o Del phendas:

“Nikada či napustiva tut,

nikada či mukava tut.”

6 Zato ando pouzdanje šaj phenas:

“O Gospod si mungri pomoć, zato či darava.

So šaj ćerel manđe o manuš?”

7 Den tumen gođi ke tumare vođe save propovedinas tumenđe e Devlesko alav. Gndin sar von trajinas thaj sar muline thaj pouzdin tumen ando Del sago vi von.

8 O Isus Hrist si isto vi araći, vi ađes thaj pale uvek.

9 Na den tumen te aven hohade katar o razno averengo sikavipe. Kaj, o ilo si lačhe te zurjarelpe ande milost, a na e obredne habenca katar save nas korist okolen save hanas len. 10 Amen si žrtveniko katar savo či troman te han okola save služin ando Šator.

11 O baro rašaj ande Svetinja pe svetinje anel o rat e životinjengo sago žrtva palo bezeh, ali e životinjenđe telurja den pe jag avrjal o tabor. 12 Zato vi o Isus trpilas avrjal e gavešće vudarestar, te posvetil e theme pire ratesa. 13 Zato hajde te džas leste avrjal o tabor, thaj te inđaras lesa lesko ladžavo. 14 Kaj amen akate naj gav savo ačhel pale uvek, nego ažućaras okova gav savo avela. 15 Kroz leste, dakle, či ačhas te das žrtva zahvalnica e Devlešće, plodo e vuštengo savo ispovedin lesko alav.

16 Thaj na bistaren te ćeren lačhipe thaj te delin tumaro lačhipe averenca, kaj kasave žrtve si ugodne e Devlešće! 17 Čhon kan ke tumare vođe thaj aven lenđe podložne, kaj von džugade len sama pe tumare duše sago okola save dena računo pale lende. Zato dićhen te von ćeren godova e bahtasa, a na e žalimava ando ilo. Godova ni tumenđe či avilosas korisno.

18 Molin tumen pale amende, kaj sam uverene kaj si amen čisto savest thaj kamas te ande sa lačhe ponaši men. 19 Naročito moliv tumen te molin tumen te so majsigo boldav man tumenđe.

20 A neka o Del e mirosko, savo zbog o rat e večno savezosko vazdas andar e mule amare Gospode Isuse, e bare Pastires e bakhrenđe, 21 osposobil tumen svako lačhipeja te izvršin lešći volja thaj neka ande amende ćerel okova so si lešće ugodno, kroz o Isuso Hristo kašće slava pale uvek. Amin.

22 Moliv tumen, phralalen, te prihvatin akala alava sago ohrabrenje, kaj čače ukratko ramosardem tumenđe.

23 Kamav te džanen kaj amaro phral o Timotej si oslobodime andar o phanglipe. Ako uskoro aresela, avava lesa tumende.

24 Pozdravin sa tumare vođen thaj sa e Devlešće manušen. Pozdravin tumen savora akatar andar e Italija. 25 Milost tumenca savorenca!

Jakovesko

1

2

3

4

5

E Jakovesko lil

1

Uvod

1 Me, o Jakov, sluga e Devlesko thaj e Gospode Isuse Hristosko, pozdraviv e dešuduje Izraelošće plemenen save si rasejime pe sa o them.

Iskušenje

2 Mungre phralalen thaj phejalen, kana god si tumen varesave kušnje, inćaren kaj si tumen pale soste te raduin tumen. 3 Kaj tumen džanen kana si tumaro paćipe pe kušnja, zuravol tumari istrajnost. 4 Tumari istrajnost neka avel delotvorno ande tumende, te tumen postanin savršene thaj potpune bi manako.

5 Te varekašće tumendar nedostajil mudrost, neka rodel katar o Del, savo svakonešće rado dela thaj khonikas či prekoril, thaj avela lešće dino. 6 Ali neka rodel ando paćipe, gajda te na ni cara sumnjil. Kaj, o okova savo sumnjil nestabilno si sago morsko talaso saves e balval vazdel thaj inđarel. 7 Kasavo manuš na ni te gindil kaj vareso primila katar o Gospod, 8 kaj o manuš savo dvoumil pes ande piro ilo naj stabilno ande sa so ćerel.

9 O čoro phral neka hvalil pe godoleja kaj o Del uzvisisarda les, 10 a o barvalo phral godoleja kaj o Del ponizisarda les, kaj nestanila sago poljsko luluđi. 11 Kaj, kana o kham inkljel thaj avel e bari žega, šućarel e čar, a e luluđi ande late uvenil thaj sa lako šukaripe propadnil. Gajda vi o barvalo naćhela dok džal pale pire buća.

12 Blago e manušešće savo strpljivo trpil e kušnje. Kaj kana pobedil e kušnje, primila venco e trajosko, savo o Del obećisarda okolenđe save volin les.

13 Khonik, kana si les kušnje, či trubul te phenel: “O Del iskušil man”, kaj o Del našti avel iskušime te ćerel bilačhipe, niti vo varekas iskušil. 14 Nego, svakones iskušil lešći vlastito požuda, savi crdel les thaj mamil les. 15 Kana e požuda ačhel khamni bijanel bezeh, a kana o bezah barjol, bijanel smrto.

16 Na hohaven tumen, drage mungre phralalen. 17 Sa jek lačho daro thaj savršeno poklon avel opral, katar o Dad savo stvorisarda sa so svetlil. Vo nikad či menjilpe sago senka godole svetlenđi. 18 Vo odlučisardas te bijanel men e čačutne alavesa, te amen avas prve maškar lešće stvorenja.

Poslušnost thaj e dela

19 Akava džanen, drage mungre phralalen: svako manuš neka avel brzo te čhol kan, a sporo te ćerel svato thaj sporo pe holji, 20 kaj e manušešći holji našti anel e pravednost savi o Del rodel.

21 Andar godova, čhuden andar tumaro trajo svako duhovno melalipe thaj svako bilačhipe. Ponizno prihvatin e Devlešći poruka savi si zasadime ande tumare ile thaj savi šaj spasil tumare duše.

22 Na aven samo okola save ašunen o alav e Devlesko thaj gajda korkoro pes hohaven, aven okola save ćeren okova so o alav sikavel. 23 Kaj okova savo samo ašunel o alav, a či ćerel so o alav mothol, slično si e manušešće savo lačhe dikhla pesko rođeno muj ande gledala, 24 ali čim lačhe dikhla pe, đelotar thaj odma bistardas sar izgledilas. 25 Ali ko lačhe dićhel pe ando savršeno zakono, savo anel sloboda, thaj nastavil te dićhel, a či bistarel okova so ašunel, nego gajda ćerel, avela blagoslovime ande okova so ćerel.

26 Te vareko gindil kaj si pobožno, a či lel sama pe piri čhib, godova korkoro pes hohavel; lešći pobožnost khanči či mol. 27 Akava si čisto thaj birumome pobožnost anglo Del o Dad: te vodisaras e briga pale čhavra save ačhile čore thaj pale udovice ande lenđe nevolje thaj te las sama te na avas okaljime akale rumome themestar.

2

Upozorenje pe pristrasnost

1 Phralalen mungralen, tumen save paćan ande amaro slavno Gospod Isus Hrist, na dićhen ko si ko. 2 Kaj te pe tumaro sastanko avel o manuš e sunakune angrušćava thaj ande kuč drze, a avel vi o čoro manuš ande pharade drze, 3 a tumen sikaven posebno pažnja e manušešće savo inđarel pe peste kuč drze thaj phenen lešće: “Beš akate pe jek katar akala anglune thana”, a e čore manušešće phenen: “Tu ačh okote, ili beš akate tele paše mungre pungre,” 4 či li gajda ćeren razlika maškar tumende thaj postanin nepravende sudije e bilačhe gindimasa?

5 Ašunen, mungre drage phralalen: či li o Del odabirisarda okolen save si čore ande jakha e themešće te aven barvale ando paćipe thaj te nasledin o Carstvo, savo obećisarda okolenđe save volin les? 6 A tumen ladžaren e čoren! Naj li baš e barvale okola save mučin tumen thaj crden tumen pe sudurja? 7 Či li baš von ćeren bilačho svato palo časno e Hristosko alav savešće tumen pripadin?

8 Ako čače inćaren e carosko zakon savo ramol ando Sveto lil: “Voli ćire pašutne sago korkoro tut”, lačhe ćeren. 9 Ali ako dićhen ko si ko, ćeren bezeh thaj o zakon osudil tumen sar okolen save phađen les. 10 Kaj, ko inćarel sasto Zakon, a pogrešil samo ande jek, došalo si pale sa. 11 Kaj o Del savo phendas: “Na ćer preljub” phendas vi: “Na mudar!” Pa vi ako či ćeres preljub, ali varekas mudares, došalo san kaj phaglan o Zakon.

12 Zato mothon thaj ćeren sago okola savenđe avela sudime prema o zakon savo oslobodila tumen. 13 Kaj e Devlesko sudo avela nemilosrdno prema okova savo korkoro nas milosrdno. O milosrđe pobedil e osuda!

O paćipe bi e delengo si mulo

14 Savi si korist katar godova, phralalen mungralen, ako vareko phenel kaj si les paćipe, a najles dela? Šaj li kasavo paćipe te spasil les? 15 Ako varesave phrale ili pheja naj so te len pe peste ili najlen so te han svako đes, 16 a vareko tumendar phenel lenđe: “Džan ando miro, taton thaj čaljon”, a či den len okova so si lenđe potrebno palo telo, savi si korist katar godova. 17 Gajda si vi o paćipe: ako si o paćipe korkoro thaj najles dela, mulo si.

18 Ali vareko phenela: “Tut si paćipe, a man si dela.” Sikav manđe ćiro paćipe bi e delengo, a me sikavava tuće o paćipe mungre delenca.

19 Tu paćas kaj si samo jek Del. Godova si lačhe! Čak vi e bilačhe duhurja godova paćan thaj izdran e daratar.

20 O, nerazumne manušeja! Kames te uveris tut kaj o paćipe bi e delengo si beskorisno? 21 Či li amaro pradad o Avraam sas opravdime anglo Del pire delenca kana predajisardas pire čhaves e Isako po žrtveniko? 22 Dićhes kaj o paćipe sas jek lenđe delenca thaj kaj o paćipe e delenca postanisardas savršeno. 23 Gajda pherdilo okova so ramol ando Sveto lil: “O Avraam paćaja ando Del thaj godova đinada pe lešće sago pravednost.” Thaj zato sas akhardo e Devlesko drugari. 24 Dićhen kaj o manuš opravdil pe vi e delenca, a na samo e paćimava.

25 Či li gajda vi e bludnica e Rahava opravdisajli e delenca kana primisarda e špijunen thaj inkalda len andar o gav aver dromesa? 26 Sago kaj si o telo bi e duhosko mulo, gajda si vi mulo o paćipe bi e delengo.

3

Le sama pe ćiri čhib

1 Phralalen mungralen, neka či avel maškar tumende but učitelja, kaj džanas kaj amenđe e učiteljenđe avela majstrogo sudime. 2 Kaj savora amen but grešisaras. Ako vareko či grešil ande alava, godova si savršeno manuš, sposobno te obuzdil piro sasto telo.

3 Kana čhas e grastenđe e žvala ando muj te pokorin pe amenđe, upravis pe sasto lengo telo. 4 Dićhen vi e lađe, gajda si bare thaj e zurale balvaja inđaren len, a lenca upravil o cikno kormilo inća kaj o kormilaro kamel. 5 Gajda si vi e čhib cikno deo katar o telo, ali falil pes e bare bućenca. Dićhen sar e cikni jag šaj phabarel o baro voš. 6 Gajda vi e čhib si jag, them nepravedno maškar amare delurja e telošće. Voj kaljarel amaro sasto telo, e paklostar phabardi del jag amaro sasto trajo.

7 Sa vrste životinje, čiriklja, gmizavcurja thaj e morske životinje den pes te aven pokorime thaj o manuš pokorisarda len, 8 ali e čhib, khonik našti pokoril. Voj si nemirno zlo pherdi smrtonosno otrovo. 9 Lava blagoslovisaras e Gospode thaj e Dade thaj lava das romaja e manušen save si stvorime pe Devlešći slika. 10 Andar o isto muj inkljel o blagoslov thaj e romaja. Godova gajda či tromal te avel, mungre phralalen. 11 Šaj li andar jek izvor inkljel o guglo thaj o ćerko paj? 12 Šaj li phralalen mungralen, e smokva te bijanel masline ili e loza smokve? Gajda ni o ćerko izvori našti del guglo paj.

Čači Devlešći mudrost

13 Ko si mudro thaj razumno maškar tumende? Neka sikavel e lačhe dela pire lačhe trajosa, ande poniznost savi avel katar e mudrost. 14 Ali te si tumen ando ilo ćerći zavist thaj čingara, na falin tumen thaj na phenen kaj sen mudre kana godova naj čače. 15 Kasavi mudrost či avel e Devlestar, nego akale themestar, naj duhovno thaj avel e benđestar. 16 Nego, kaj si zavist thaj čingara, okote si nered thaj svako vrsno bilačhipe.

17 A e mudrost savi avel e Devlestar si majsigo čisto, askal mirotvorno, krotko, blago, popustljivo, pherdi milosrđe thaj lačhe dela. Či lel khonikašći rig thaj naj licemerno. 18 A e pravednost si plodo savo kušena okola save sejin o miro – okola save ćeren o miro.

4

Predain tumen e Devlešće

1 Katar raturja thaj čingara maškar tumende? Či li aven katar tumare želje save borin pe ande tumare telurja? 2 Tumen žudin pale okova so naj tumen, ali či dobin, pa zato mudaren thaj sen zavidne. Či dobin okova so kamen pa ratuin thaj han tumen. Či dobin zato kaj či molin tumen e Devlešće. 3 A kana molin tumen, či dobin, zato kaj molin andar e bilačhe razlogurja: te godova potrošin ande tumare požude.

4 Tumen bipaćivale manušalen! Džanen kaj e ljubav prema akava them si isto sago vi neprijateljstvo prema o Del. Zato ko kamel te avel drugari e themesko, postanil dušmano e Devlesko. 5 Ili gndin kaj o Sveto lil ivja phenel kaj o Del ljubomorno čeznil palo duho saves čhuta te trajil ande amende? 6 A o Del del amen vi majbari milost. Zato ando Sveto lil ramol:

“O Del protivil pes kolenđe save ćeren pes bare,

a okolenđe save si ponizne del milost.”

7 Zato podložin tumen e Devlešće, a protivin tumen e benđešće, pa o beng našela tumendar. 8 Aven majpaše e Devleste thaj vi vo avela majpaše tumende. Tumen save trajin ando bezeh, šlaven tumare trajurja katar o bezeh! A tumen e razdelime dušava, šlaven tumare ile! 9 Tugujin, žalin, thaj roven pale tumare bezeha! Pretvorin tumaro asajipe ando roipe, a o veselje ando žalost! 10 Ponizin tumen anglo Gospod thaj vo uzvisila tumen!

Na sudin jek avrešće

11 Phralalen, na ćeren svato jek protiv avreste! Kaj ko ćerel svato protiv piro phral, ili osudil pire phrales, ćerel svato protiv o Zakono thaj osudil o Zakon. A ako osudis o Zakon, či pokoris tu lešće, nego postanisardan sudija. 12 Kaj samo si o Del Zakonodavco thaj Sudija, okova savo šaj spasil thaj mudarel. A ko san tu te sudis ćire pašutne?

Na hvalin tumen

13 Ašunen akana, tumen save phenen: “Ađes ili thejara džasa ande okova thaj o okova gav thaj okote ačhasa jek brš, trguisa thaj zaradisa”, 14 a či džanen ni so avela thejara! Kaj so si tumaro trajo? Vo si sago e magla savi pojavilpe po treno a askal nestanil! 15 Umesto te phenen “Ako o Del kamel trajisa thaj ćerasa akava ili okova”, 16 tumen akana hvalin tumen thaj ćeren tumen barikane. Svako kasavo hvalipe si bilačho. 17 Kaj ko či ćerel okova so džanel kaj si lačhe, ćerel bezeh.

5

Upozorenje e barvale manušenđe

1 Akana ašunen, tumen barvale manušalen. Roven thaj kukin zbog e nevolja savi avela pe tumende. 2 Tumaro barvalipe ćernjola, a tumare drze hana e moljcurja. 3 Tumaro sunakaj thaj tumaro rup e rđa učharela, e rđa lenđi protiv tumende svedočila, a e jag tumare tela nakhavela. Barvalipe ćidine tumenđe, a poslednje si e đesa! 4 E manuša ćerenas bući pe tumare njive, ali tumen lenđi poćin či dine! Von akana čhon muj protiv tumende thaj o Gospod pe vojske ašundas o roipe okolengo save ćerdine bući ande tumare njive. 5 Tumen trajinas pe phuv raskošno thaj uživinas; thuljardine tumen sago e stoka pale čhuri. 6 Osudisardine thaj mudardine e pravedniko, a vo či protivisajlo tumenđe.

Aven strpljive kana si tumen nevolje

7 Zato phralalen, aven strpljive, dok o Gospod či avela. Dićhen sar o zemljoradniko ažućarel o dragoceno rodo e phuvjako, strpljivo ažućarel o jesensko thaj o proletno bršnd. 8 Vi tumen strpljivo ažućaren thaj učvrstin tumaro ilo, kaj avilo majpaše o đes kana o Gospod avela. 9 Na gunđin, phralalen, jek pe avreste te na aven sudime. Dićhen o Sudija već ačhel po vudar!

10 Phralalen, neka e prorokurja, save mothonas ande Gospodesko alav, aven tumenđe uzor. Von but godova trpisardine thaj sas strpljive. 11 Džanen kaj blagoslovime akharas okolen save sas istrajne. Ašundine sar sas o Jov strpljivo thaj dikhline so o Gospod po krajo ćerda te pomognil les. O Gospod si but milostivo thaj milosrdno.

12 A majsigo katar sa, phralalen mungralen, na den tumen solah ni e nebosa ni e phuvjasa, niti den tumen solah ande bilo so aver. Kana phenen: “Kamav”, neka avel “Kamav”, thaj kana phenen: “Či kamav”, neka avel “Či kamav”, te na peren tale osuda.

Molitva ando paćipe

13 Te vareko tumendar trpil nevolja, neka molil pe. Te si vareko bahtalo, neka đilabel najs e Devlešće. 14 Te si vareko nasvalo tumendar, neka akharel peste e starešinen andar e khanđiri thaj e starešine neka molin pes pe leste thaj neka maćhen les e uljeja ando alav e Gospodesko, 15 thaj e molitva mothodi ando paćipe sastarel lat e nasvales. O Gospod vazdela les thaj te ćerda vi bezeha, avena lešće jartome. 16 Prema godova mothon tumare bezeha jek avrešće thaj molin tumen jek pale avreste te šaj saston. But šaj e molitva e pravednikošći kaj si moćno thaj delotvorno. 17 O proroko Ilija sas samo manuš sago vi amen. Vo žarko pomolisajlo te na avel bršnd thaj nas bršnd pe phuv trin brš thaj šov čhon. 18 Askal palem pomolisajlo thaj o nebo dijas bršnd, a e phuv andas rodo.

19 Phralalen mungralen, te vareko tumendar hasajlo katar o drom e čačipesko thaj vareko boldel les, 20 džanen kaj okova savo boldel e bezehales e hasarde dromestar spasila lesko trajo thaj učharela e but e bezeha.

1. Petresko

1

2

3

4

5

E Petresko prvo lil

1

1 Akava lil ramov me, o Petar savo sem apostoli e Isuse Hristosko, e losarde manušenđe save trajin raspršime sago strancurja, ando Ponto, Galatija, Kapadokija, Cikni Azija thaj Vitinija. 2 O Del o Dad džangla tumen thaj majanglal izabirisarda tumen, a e Duhosa posvetisarda tumen te aven poslušne e Isuse Hristošće thaj thoda tumen lešće ratesa.

Milost thaj miro tumenđe ando izobilje.

O Petar slavil e Devle zbog e bari nada savi dija men

3 Neka si blagoslovime o Del, o Dad amare Gospodesko e Isuse Hristosko. Vo amen ando piro baro milosrđe, gajda kaj vaskrsnisarda e Isuse Hristo andar e mule, palem bijanda pale džudi nada, 4 palo nasledstvo savo či propadnil, či rumol pe thaj či uvenil. Okova pe nebesa arakhadol pe pale tumende, 5 saven e Devlešći sila, kroz o paćipe, lel sama palo spasenje, savo si spremno te objavil pe ande poslednjo vrjama. 6 Tumen raduin tumen akalešće, vi ako sen akana, kana već gajda trubul te avel, pe harni vrjama ožalostime e razne nevoljenca save aven pe tumende. 7 E nevolje si potrebne te proveril pe tumaro paćipe savo si majdragoceno katar o sunakaj savo propadil, ali iskušil pe e jagasa. Nakon so si tumaro paćipe iskušime, primina najs, slava thaj čast katar o Del kana objavil pe o Isuso Hristo. 8 Vi ako či dikhline les, tumen volin les. Vi ako ni akana našti dićhen les, paćan ande leste thaj raduin tumen e slavno bahtasa savi našti e alavenca te mothol pe, 9 kaj postignin o ciljo tumare paćimasko: o spasenje pale tumare duše.

10 Godova spasenje marljivo rodenas thaj ispitinas e prorokurja, save prorokuinas pale milost savi si namenime tumenđe. 11 Von kamenas te doznajin ande savi vrjama thaj okolnost uputilas e Hristosko Duho savo sas ande lende, kana majanglal motholas lenđe pale Hristošće patnje thaj slava savi avela les posle godova. 12 Lenđe o Del objavisarda kaj či služinas pešće, nego tumenđe, kana mothonas pale akava so si akana tumenđe objavime prekal okola save propovedinas tumenđe e Bahtali nevimata gajda kaj pomognisardas lenđe o Sveto Duho, savo si bičhaldo andar o nebo. Ande godova vi e anđelurja kamen te zavirin.

O Del kamel te e vernikurja trajin sveto

13 Zato, tumari gođi neka avel spremno, aven trjazne, ande sa pouzdin tumen ande milost savi anela tumenđe e objava e Isuse Hristošći. 14 Sago poslušne čhavra, na trajin sago varekana ando bidžanglipe, kana vladinas tumenca tumare razne bilaćhe želje. 15 Nego sago kaj si sveto Okova savo akharda tumen, vi tumen aven svete ande sa so ćeren. 16 Kaj, ramome si ando Sveto lil: “Aven svete kaj sem me sveto!”

17 Ako e Devle akharen tumare Dadesa, savo si nepristrasno thaj svakonešće sudil kroz lešće dela, provodin sago strancurja e vrjama tumare trajosko pe phuv e darasa angle leste. 18 Kaj tumen džanen kaj katar tumaro isprazno način sar trajinas, savo nasledisardine katar tumare pradada, naj sen otkupime varesova so si raspadljivo sago kaj si o rup ili o sunakaj, 19 nego e dragoceno Hristošće ratesa, savo si e Devlesko Bakhro saves naj mana ni ljaga. 20 Vo si preodredime majsigo nego so postanisardas o them, a objavisajlo ande akaja poslednjo vrjama zbog tumende 21 save kroz leste paćan ando Del, savo vaskrsnisarda les andar e mule thaj proslavisarda, te tumaro paćipe thaj tumari nada avel ando Del.

22 Pokorne e čačimašće, šladine tumare duše te šaj iskreno volin tumen sago phrala thaj pheja e saste ileja. 23 Kaj tumen sen palem bijande, ali na katar o propadljivo seme, nego katar o nepropadljivo – kroz o džudo thaj večno alav e Devlesko. 24 Kaj ando Sveto lil si ramome:

“Svako manuš si sago e čar

thaj sa lešći slava sago poljsko luluđi,

e čar šućol thaj e luluđi perel,

25 ali e Gospodesko alav ačhel pale uvek.”

A godova alav si e Bahtali nevimata savi si tumenđe objavime.

2

1 Čhuden tumendar svako bilačhipe, hohaipe, licemerje, zavist thaj svako ogovaranje. 2 Sago tek bijande čhavra roden o čisto duhovno thud, te lestar šaj barjon dži ko spasenje. 3 Akana kana već okusisardine kaj si o Gospod lačho.

O Isus si ugaono bar a amen sam sveto them

4 Aven e Isuseste, savo si džudo bar saves e manuša odbacisardine, ali o Del izabirisarda les thaj dragoceno si ande lešće jakha, 5 pa sago džude bara mućen te o Del ugradil tumen ando duhovno hramo, te aven svete rašaja, te kroz o Isuso Hristo anen duhovne žrtve save si e Devlešće mile. 6 Kaj ando Sveto lil si ramome:

“Ake, čhav po Sion

izabrano bar,

dragoceno bar e temeljesko,

thaj ko paćal ande leste,

či ladžala.”

7 Pale tumende, save paćan, vo si dragoceno, a pale okola save či paćan ramol:

“bar saves o e graditeljurja odbacisardine

postanisarda e temeljesko bar”,

8 thaj:

“bar pe savo spotaknin pe

thaj stena pe savi peren.”

A spotaknin pe e manuša zato kaj naj paćivale e Devlešće Alavenđe, pale soste vi si odredime.

9 A tumen sen izabrano them thaj carstvo rašaja, sveto them, them savo pripadil e Devlešće, odredime te objavin e slavna dela katar Okova savo andar e tama akharda tumen ande piro čudesno svetlost. 10 Varekana naj senas them, a akana sen e Devlesko them. Varekana či primisardine e Devlešći milost, a akana primisardine lat.

11 Drage mungre, moliv tumen te sago e strancurja thaj sago okola save aviline pe akaja phuv, len tumen majdur katar e telesne želje save borin pe protiv tumari duša. 12 Maškar okola save či paćan vladin tumen šukar, te vi ako bedin pe tumende kaj sen zločincurja, dićhen tumare lačhe dela thaj den slava e Devlešće po Đes kana vo avela te sudil o them.

Trubul te poštuisaras e vlast

13 Zbog o Gospod, pokorin tumen sa e manušenđe save si pe vlast, bilo te si e carošće kaj si poglavari akale phuvjako, 14 ili e upraviteljenđe saven o caro čhuta pe vlast te kaznin e zločincen, a te pohvalin okolen save ćeren lačhipe. 15 Kaj akava si e Devlešći volja: te tumare lačhe delenca phandaven e muja e bidžangle thaj nerazumne manušenđe. 16 Trajin sago slobodne manuša, ali na den te godoja sloboda avel tumenđe sago izgovor palo bilačhipe, umesto godova, aven e Devlešće sluge. 17 Poštujin sa e manušen, volin aver vernikonen, daran katar o Del, poštuin e caro.

18 Roburja, pokorin tumen tumare gospodarenđe sa e poštuimasa, thaj na samo okolenđe save si lačhe thaj blage, nego vi okolenđe save si stroge. 19 Kaj godova si pale pohvala kana vareko trpil nevolje thaj patil nepravedno, svesno kaj godova ćerel zbog o Del. 20 Ali ako kaznin tumen palo bilačhipe savo ćerdine, naj razlog te hvalin tumen kaj trpin pale godova. Ali, ako trpin palo lačhipe savo ćeren thaj sen ustrajne ande godova, godova si pohvalno anglo Del. 21 Pe godova trpljenje sen akharde, kaj vi o Hristo trpisarda pale tumende thaj mukla tumenđe primer, te džan lešće tragosa.

22 “Vo savo či ćerda bezah,

thaj hohaipe či arakhla pe ande lesko muj.”

23 Kana vređonas les, či bolda e uvredenca, kana trpisarda, či pretisarda, nego godova mukla e Devlešće savo si pravedno sudija. 24 O Hristo ande piro telo inđarda amare bezeha po trušul, te amen meras e bezehešće thaj trajisaras pale pravednost. Lešće ranenca sen sastarde. 25 Kaj, lutinas sar e hasarde bakhre, ali akana boldine tumen e Pastirešće thaj Okolešće savo lel sama pe tumare duše.

3

O rom thaj e romnji trubul te poštujin jek avres

1 Gajda vi tumen romnjalen, pokorin tumen tumare romenđe te varesave lendar save či pokorin pe e Devlešće alavešće, aven pridobime palo paćipe bi alavengo, kana dićen o ponašanje pire romnjengo, 2 kana dićen o poštuipe thaj e čistota ande tumaro ponašanje.

3 Neka tumaro šukaripe či avel avrjal, gajda kaj khuvena tumare bal ili gajda kaj ukrasin tumen e sunakajesa ili gajda kaj lena pe tumende kuč drze. 4 Umesto godova, ukrasin tumen andral e šukarimasa savi naj prolazno, savi avel katar o krotko thaj katar o mirno duho, so si dragoceno ande Devlešće jakha. 5 Kaj, gajda varekana ande purani vrjama ukrasinas pe e svete manušnja save pouzdinas pe ando Del thaj pokorinas pe pire romenđe, 6 sago e Sara, savi sas pokorno e Avraamešće thaj akharelas les pire gospodaresa. Tumen sen laće čheja, ako ćeren lačhipe thaj či mućen te bilo so čhol dar ande tumende.

7 Isto gajda vi tumen, romalen, aven obzirne prema tumare romnja thaj sikaven lenđe poštuipe sago okolenđe save si majslabo polo tumendar thaj save zajedno tumenca nasledina o milosno daro e trajosko. Gajda askal khanči či ačhela pe drom te tumare molitve aven uslišime.

E Devlešće manuša trpina zbog e pravednost

8 Po krajo, savora aven složne ande jek gindimata, aven saosećajne, volin jek avres sago phralen thaj phejen, aven milosrdne thaj ponizne! 9 Na bolden o bilačhipe palo bilačhipe, niti uvreda pale uvreda, nego blagoslovin, kaj sen pe godova akharde te šaj nasledin o blagoslov.

10 Kaj ando Sveto lil si ramome:

“Ko kamel te volil o trajo

thaj te dićhel e lačhe đesa,

neka e čhibjava či mothol bilačhipe

thaj e vuštenca alava hohavne.

11 Neka bolden pe katar o bilačhipe thaj lačhipe neka ćerel,

neka rodel miro thaj neka del sa pestar te ačhel ande leste.

12 Kaj e Gospodešće jakha dićhen e pravedne manušen,

thaj lešće kan e molitve lenđe ašunen,

a pe zločincurja mrštil pesko muj.”

13 Ko naudila tumenđe ako trudin tumen te ćeren lačhipe? 14 Ali, blago tumenđe ako vi nastradin zbog e pravednost. “Na den te čhon dar ande tumende niti te daraven tumen.” 15 Častin ande tumare ile e Hriste sago e Gospode! Uvek aven spremne te den odgovor svakonešće ko phučel tumendar te obrazložin e nada savi si tumen. 16 Ali ćeren godova ande blagost thaj ando poštuipe. Neka tumari savest avel čisto, te okola save mothon hohaipe pe tumaro lačho trajo ando Hristo, ladžavon ande okova so mothon pale tumende.

17 Kaj, majlačhe si te trpin zbog o lačhipe savo ćeren, ako si e Devlešći volja, nego zato kaj ćeren bilačhipe. 18 Kaj, o Hristo jekhar thaj pale uvek mulo palo bezeh – vo pravedno pale nepravedne – te anel tumen e Devleste. Lesko telo mudardine, ali e Devlešće Duhosa sas boldino ando trajo. 19 Ando Duho također fuljisto thaj propovedilas e duhonenđe ande tamnica, 20 save varekana, ande Noješći vrjama, sas neposlušne e Devlešće. O Del strpljivo ažućarelas dok gradilas pe e brodo, ande savi samo varekozom lendar, tek ohto manuša save spasisajle kroz o paj. 21 Laći slika si o bolipe – savo či thovel o telesno melalipe, nego si molitva uputime e Devlešće pale čisto savest, a akana vi tumen spasil kroz e Isusesko Hristosko vaskrsenje andar e mule, 22 savo si e Devlešće pe desno rig, pošto đelotar po nebo, kaj pokorin pe lešće sa e anđelurja, sa e vlasti thaj e sile.

4

Trajin o trajo savo si ugodno e Devlešće

1 Pošto o Hristo trpisarda e telesno patnja, gajda vi tumen zuravon isto gindosa. Okova savo prihvatil e telesno patnja, či ćerel majbut bezah, 2 pa e vrjama savi ačhili tuće na trajisar prema e manušenđe požude, nego prema e Devlešći volja. 3 Dosta si, kaj majsigo trajinas sago bipaćivale ande razuzdanost, požude, matipe, bilačhe veselja gozbe, pijanke, thaj ando odvratno idolopoklonstvo. 4 Zato akana čudin pe kaj majbut či džan pale lende ande isto divljo thaj nemirno trajo, pa zato vređon tumen. 5 Von dena o računo Okolešće savo si spremno te sudil e džudenđe thaj e mulenđe. 6 Kaj, zato si vi e mulenđe propovedime e Bahtali nevimata, pošto si sago vi sa e manuša osudime po telesno meripe te šaj trajin ando duho sago kaj vi o Del trajil.

7 Avilo paše o krajo pale sa. Zato aven svesne thaj džungade, te šaj molin tumen. 8 A majsigo katar sa, iskreno volin jek avren kaj e ljubav učharel e but bezeha. 9 Aven gostoljubive jek prema averende thaj na prigovorin. 10 Svako tumendar neka služil e duhovne darosa savo primisarda sago paćivalo upravitelj katar e Devlešći milost ande različite oblikurja. 11 Ako vareko propovedil, neka avel svesno kaj mothol e alava save del les o Del. Ako vareko služil, neka avel svesno kaj služil e snagava savi del les o Del, te ande sa proslavil pe o Del kroz o Isuso Hristo. Lešće slava thaj moć pale uvek. Amin.

E Hrišćanurja trpin nevolje

12 Na čudin tumen, drage mungralen, e nevoljenđe save buktin sago e jag maškar tumende te iskušil tumen, na gndin kaj dogodil pe tumenđe vareso neobično. 13 Naprotiv, raduin tumen kaj si tumen zajedništvo ande Hristošće patnje, te šaj raduin tumen thaj aven bahtale kana objavil pe lešći slava. 14 Blago tumenđe ako vređon tumen zbog e Hristosko alav, kaj ande tumende trajil o Duho e slavako, e Devlesko Duho. 15 Neka khonik tumendar či trpil sago ubica, čor, ili sago varesavo aver zločinco, pa čak ni sago manuš savo hamil pe ande avrenđe buća. 16 Ali ako vareko trpil zato kaj si hrišćano, neka na ladžal, nego zahvalil e Devlešće kaj šaj gajda akhardol. 17 Kaj, avili e vrjama palo Sudo savo započnila katar e Devlesko ćher. A ako o sudo započnil amendar, sosko krajo tek ažućarel okolen save naj poslušne e Devlešće Bahtale nevimataće? 18 Kaj ando Sveto lil si ramome:

“Ako o pravedniko jedva spasil pe,

so tek avela e bidevlešće manušenca thaj e bezehalenca?”

19 Gajda, okola save trpin zato kaj si godova e Devlešći volja, poverin piri duša e verno Stvoritelješće gajda kaj ćeren lačhipe.

5

E Devlesko stado

1 Moliv e starešinen maškar tumende, me savo sem starešina thaj svedoko e Hristošće mukenđe thaj okova saves avela udeo ande slava savi avela amenđe sikadi kana vo avela: 2 aven pastirja pe Devlesko stado savo si tumenđe poverime. Ali na ćeren godova sago kaj moraš pe sila, nego dragovoljno, sar si pe Devlešći volja, na zbog e zarada, nego andar o oduševljenje; 3 na sago gospodarja pe okola save si tumenđe poverime, nego aven primer lenđe. 4 A kana avela o Vrhovno pastiri, primina kruna lešće slavaći savi nikada či izbledila.

5 Gajda vi tumen, terne čhavalen, aven poslušne e starešinenđe. A savora jek prema avreste aven ponizne. Kaj:

“O Del protivil pe e ohole manušenđe,

a e ponizne manušenđe sikavel e milost.”

6 Ponizin tumen, dakle, talo moćno Devlesko vas, te uzvisil tumen kana avela e vrjama. 7 Sa tumari briga čhon ande leste, kaj vo vodil briga pale tumende.

8 Aven džungade thaj aven oprezne. Kaj tumaro protivniko, o beng, sago lavo savo ričil thaj džal okolo thaj rodel kas te rastrgnil. 9 Aven zurale ando paćipe thaj oduprin tumen lešće kaj džanen kaj vi tumare phrala po sasto them naćhen kroz e iste patnje.

10 A o Del savo si milostivo ande sa, thaj savo akharda tumen ande piri večno slava ando Hristo, usavršila tumen posle tumari harni patnja thaj ćerela tumen te aven čvrste, zurale thaj postojne. 11 Lešće moć pale uvek veko. Amin.

E Petresko završno pozdrav

12 Ramosardem tumenđe akava harno lil gajda kaj pomognisarda man o Silvan, kas inćarav palo verno phral, te opomeniv tumen thaj potvrdiv tumenđe kaj akava si čači milost e Devlešći. Late inćaren tumen.

13 Pozdravin tumen e manuša andar e khanđiri ando Vavilon*. Von si izabrane sago vi tumen. Pozdravil tumen vi o Marko mungro čhavo ando Hristo. 14 Pozdravin jek avres ande ljubav.

Miro tumenđe savorenđe save sen ando Hristo!

* 5,13 Kana o Petar akate phenel Vavilon vo gindil po Rimo

2. Petresko

1

2

3

E Petresko dujto lil

1

E Petrešće pozdravurja

1 Akava lil si ramome katar o Simon Petar, sluga thaj apostol e Isuse Hristosko, okolenđe save e pravdasa katar amaro Del thaj katar amaro Spasitelj Isus Hristo primisardine isto dragoceno paćipe sago vi amen:

2 Milost thaj miro tumenđe ando izobilje kroz o pindžaripe e Devle thaj e Isuse amare Gospode.

O trajo savo potvrdil e Devlesko poziv

3 Lešći božanstveno sila dija amen sa so trubul men palo trajo thaj pale pobožnost. Sa godova primisardam gajda kaj pindžardam Okoles savo akharda men pire slavava thaj lačhipeja. 4 Godolesa daruisardas amenđe dragocene thaj bare obećanja, te preko lende šaj len udeo ande božansko narav, pošto našen katar o bilačhipe savo si ando them, a avel katar e požude.

5 Zato den tumendar svako trudo te ando tumaro paćipe nadodajin o lačhipe, ando lačhipe o džanglipe, 6 ando džanglipe uzdržljivost, ando uzdržljivost strpljenje, ando strpljenje pobožnost, 7 ande pobožnost ljubav maškar e phral, a ande godoja ljubav, ljubav prema savorende. 8 Kaj, ako si tumen sa akala vrline thaj napredujin ande lende, askal či avena bibućarne ni besplodne ando džanglipe amare Gospode e Isuse Hriste. 9 A kas naj akala vrline, koro si thaj kratko vidno – bistardas kaj si šilado katar pire purane bezeha.

10 Andar godova, phralalen thaj phejalen, trudin tumen tumare trajosa te dokažin kaj o Del akharda tumen thaj losarda tumen. Ako gajda ćeren, nikad či perena katar o paćipe. 11 Gajda avela tumenđe sikadi barvali dobrodošlica ando večno Carstvo amare Gospodesko thaj e Spasiteljesko e Isuse Hristosko.

12 Zato uvek dava tumen gođi pe godova, vi ako sa godova već džanen thaj čvrsto ačhen ando čačipe savo si tumen. 13 Inćarav kaj si ispravno te dav tumen gođi pe sa godova, sa dži kaj trajiv ande akava telo savo si sago šator, 14 kaj džanav kaj uskoro mukava akava šator, sago kaj godova objavisarda manđe amaro Gospod o Isus Hrist. 15 Zato trudivama te vi nakon so džavtar uvek den tumen gođi ke godova.

E Hristošći slava thaj o proročko alav

16 Kaj amen tumenđe či objavisardam e sila thaj o Avipe amare Gospodesko e Isuse Hristosko e lukavo ćerde paramičenca, nego amen amare jakhenca dikhlam lesko veličanstvo. 17 Kaj kana primisarda čast thaj slava katar o Del o Dad, ašunda pe o glaso e Devlesko savo si veličanstveno ande piri slava sar phenel: “Akava si mungro volime Čhavo, Vo si mungri bah.” 18 Vi amen ašundam godova glaso savo avelas andar o nebo kana samas lesa pe sveto gora.

19 Gajda si potvrdime amenđe o proročko alav, a tumen lačhe ćeren kaj len sama pe akala alava sago pe svetiljka savi phabol ando tunjariko, dok či osvanil o đes thaj e čerein e Danica či pojavilpe ande tumare ile. 20 A majsigo katar sa akava džanen: nijek proroštvo andar o Sveto lil našti tumačilpe sar ko kamel. 21 Kaj o proročko alav nikad či avilo katar e manušenđi volja, nego e potaknime manuša vodime e Sveto Duhosa mothonas e Devlešće alava.

2

O Petar upozoril e vernikonen pe hohavne učitelja

1 Ali, maškar e Devlesko them sas vi hohamne prorokurja, sago kaj vi maškar tumende avela hohavne učitelja, save anena hohavno sikavipe thaj odbacina e Gospode Isuse savo otkupisarda len. Gajda crdena pe peste brzo propast. 2 Thaj but džene džana pale lengo ladžavno ponašanje thaj zbog lende bilačhe ćerel pe svato palo Hristosko čačo Drom. 3 Ande piri pohlepa, iskoristina tumen gajda kaj phenena tumenđe bičače paramiče. Ali lenđi osuda već katar dumut visil pe lende thaj lenđi propast ažućarel len.

4 Kaj, ako o Del či poštedisarda e anđelen save sagrešisardine, nego čhuda len ande mračne tamnice e paklošće, te ažućaren thaj aven arakhade palo Sudo, 5 ako o Del ni o purano them či poštedisardas kana bičhalda o potop pe phuv savi sas pherdi manuša save protivinas pe lešće, nego poštedisarda samo e Noja, savo sas propovedniko pale pravednost, thaj efta averen, 6 gajda osudisarda vi e gava e Sodoma thaj e Gomora, dija len jag gajda kaj pretvorisarda len ando praho, thaj čhuta len sago primer okolenđe save protivin pe e Devlešće. 7 Ali o Del spasisarda e Lote, savo sas pravedno manuš thaj patilas zbog o razuzdano trajo e manušengo save či pindžarenas e Devle. 8 E pravedno duša godole manušesći mučinas e bilačhe dela save dićhelas thaj ašunelas svako đes dok trajilas maškar lende. 9 Godova značil o Gospod džanel sar te izbavil e pobožne manušen andar o iskušenje, a e bilačhen araćhela pale kazna ando Đes e sudosko, 10 posebno okolen save džan pale melale požude e telošće thaj mrzan e Gospodešći vlast.

Godola si drske thaj bezobrazne manuša, von či daran te vređon e nebeske bićen, 11 dok e anđelurja, vi ako si majzurale thaj majmoćne, či mothon pogrdne optužbe protiv lende anglo Gospod. 12 Godola manuša si sago nerazumne životinje save trajin po nagon e prirodako, bijande palo lovo thaj mudaripe, kaj či džanen kas vređon. Pale godova, sago e životinje, vi avena uništime. 13 Trpina o bilačhipe sago kazna palo bilačhipe savo ćerdine. Von save si ljage thaj rugobe nasladin pes pire hohaimasa dok tumenca gostin pe, pale naslada smatrin e razuzdanost ando opaš o đes. 14 Lenđe jakha si pherde požude pale manušnja. Nikad naj čaljarde e bezeheja, thaj crden po bezah okolen save naj čvrste ando paćipe. Lenđe ile si uvežbime ande pohlepa. Von si talo proklestvo e Devlesko. 15 Đeletar katar o čačo drom thaj hasajle, teljardine e Valaamešće dromesa savo sas e Veorovosko čhavo, savo prihvatisarda e poćin pale pire bilačhe dela. 16 O Valaam sas ukorime pale piro bilačhipe: e magarica savi inače našti ćerel svato, počnisarda te ćerel svato e manušešće glasosa thaj sprečisardas e prorokosko dilipe.

17 Godola manuša si sago e izvorja bi pajesko thaj e oblakurja saven tradel e balval, pale lende si arakhado o than kaj si o majkalo tunjariko. 18 Von e čuče alavenca hvalinpe thaj e telesne požudenca mamin okolen save tek našline katar okola save trajin ande zabluda. 19 Obećin lenđe sloboda, a vi korkoro si roburja e bilačhimašće – kaj svako robujil okolešće so svladisarda les. 20 Kaj, ako okola save našline katar akava rumome them, kana pindžardine amare Gospode thaj Spasitelje e Isuse Hristo, a askal palem zaputisajle ande themesko bilačhipe thaj peren tale lenđi vlast, lengo stanje si majgore nego majsigo. 21 Pale lende avilosas majlačhe te nikad či ni pindžardinesas o pravedno drom nego so pindžardine les, a askal boldine e dume katar e sveto zapoved savi sas lenđe dini. 22 Dogodisajlo lenđe okova pale soste phenen e čače izreke: “O džućhel boldel pes pe piro čhaglipe” thaj “O thodo balo boldel pe te valjilpe ande čik.”

3

O Isus palem avela

1 Drage mungre, akava si već dujto lil savo ramov tumenđe. Ande liduj dav tumen gođi thaj potakniv tumen te ispravno gndin 2 thaj mangav te den tumen gođi ke alava save prorokuisardine e svete prorokurja majsigo ande okoja vrjama thaj ke zapovedi amare Gospodešće thaj e Spasitelješće, save dine pe tumenđe kroz e apostolurja.

3 Majsigo katar sa džanen akava: ande poslednje đesa avena e izrugivača save marena muj thaj save trajina gajda te ugodin pire vlastite bilačhe željenđe. 4 Von mothona: “Či li vo obećisarda kaj palem avela? Pa kaj si vo askal? Kaj vi amare pradada muline, a sa si isto katar kana o them si stvorime.” 5 Von namerno bistaren kaj e nebesa postojin katar e dumutni vrjama thaj kaj e phuv postanisarda e Devlešće alavesa andar o paj thaj kroz o paj. 6 Godole pajesa si potopime thaj vi uništime godova purano them, 7 a godole isto alaveja akava nebo thaj akaja phuv si mukle palo oganj – von arakhadon palo Đes e sudosko kana e bezbožne manuša avena uništime.

8 Ali, jek na te bistaren, drage mungre: anglo Gospod jek đes si sago milja brš, a milja brš sago jek đes. 9 O Gospod či kasnil te pherel piro obećanje, sago kaj varesave gndin, nego si strpljivo prema tumende, kaj vo či kamel te bilo ko tumendar propadnil, nego te sa e manuša ando them pokajin pe. 10 A o Đes e Gospodesko avela sago o čor. Godova đes o nebo nestanila e glasno bukasa, a e jagasa avena uništime e nebeske sile, a e phuv thaj sa pe late avela opustošime.

11 Pošto sa gajda avela uništime, sar tek sveto thaj pravedno moraš tumen te trajin, 12 dok željno ažućaren o Đes e Devlesko thaj gajda siđaren lesko avipe. Lešće avipeja e nebesa nestanina ando plameno, a e nebeske sile ande jag rastopina pes. 13 A amen sar o Del obećisarda ažućaras o nevo nebo thaj nevi phuv, kaj vladil e pravda.

14 Pošto godova ažućaren, drage mungre, trudin tumen te trajin čisto thaj besprekorno ando miro e Devleja. 15 Smatrin kaj si tumaro spasenje ande Gospodešći strpljivost, sago kaj ramosarda tumenđe vi amaro volime phral o Pavle kroz e mudrost savi sas lešće dini. 16 Vo pale godova mothol ande sa pire lila. Ande lende varesave stvarja si phare te haćaren pe, a save e neuke thaj nepostojne manuša banđe tumačin. Von godova ćeren vi pe aver thana ando Sveto lil, pešće pe propast.

E Petrešće poslednje upute

17 Prema godova, drage mungre, pošto sen majanglal upozorime, len tumen sama te na peren ande zabluda godole bilaćhe manušenđi thaj te na hasaren tumari postojnost. 18 Barjon ande milost thaj ande spoznaja amare Gospodešći thaj e Spasitelješći e Isuse Hristošći. Lešće slava vi akana thaj pale uvek. Amin.

1. Jovanesko

1

2

3

4

5

E Jovanesko prvo lil

1

O Jovano ramol kaj o Isus si alav e trajosko

1 Okova savo sas katar o početko isto si okova saves ašundam, saves amare jakhenca dikhlam, saves posmatrisardam thaj amare vastenca dirdam. Vo si o Isuso Hristo, o Alav e trajosko. 2 Vo, savo si trajo katar o Del, pojavisajlo thaj dikhlam les. Akana mothas thaj das tumenđe po džanglipe kaj si vo večno trajo savo sas ko Dad thaj amenđe sikadilo. 3 Akana mothas tumenđe okova so lično dikhlam thaj ašundam te šaj vi tumen avel zajedništvo amenca. A amaro zajedništvo si e Dadesa thaj lešće Čhavesa e Isuse Hristosa.

4 Ramosaras tumenđe te amari bah avel potpuno.

Našti avas e Devlesa thaj ando bezeh

5 Akaja poruka ašundam katar o Del thaj mothas lat tumenđe: O Del si svetlost thaj ande leste naj nisošći tama. 6 Te phenas kaj sam ando zajedništvo e Devlesa, a vi majdur trajisaras ande duhovno tama, hohavas thaj či trajisaras ando čačipe. 7 Ali, ako trajisaras ando svetlost, sago kaj si o Del ando svetlost, askal si amen zajedništvo jek averesa thaj o rat e Isusesko, lešće Čhavesko, šilavel men katar svako bezeh.

8 Te phendam kaj naj amen bezeh, korkoro amen hohavas thaj o čačipe naj ande amende. 9 Ali vo si verno thaj pravedno, gajda, ako priznajisaras lešće amare bezeha, jartola manđe thaj šilavela men katar svako nepravda. 10 Te phendam kaj či sagrešisardam, ćeras e Devle kaj si hohamno thaj sikavas kaj lesko Alava naj ande amende.

2

1 Čhavralen mungralen, akava ramov tumenđe te na ćeren bezeh. Ali, te vareko vi ćerel bezeh, si amen zastupniko ko Dad o Del, e Isuse Hristo savo si pravedniko. 2 Vo si žrtva savo lel amare bezeha thaj na samo amare, nego vi e bezeha e saste themešće.

Ako pindžaras e Devle, čhasa kan leste

3 A pe akava džanas kaj pindžaras e Devle, ako inćaras lešće zapovesti. 4 Ako vareko phenel kaj pindžarel e Devle, a či inćarel lešće zapovesti, hohamno si thaj ande leste naj čačipe. 5 Ali ko trajil gajda sar sikavel e Devlesko alav, ande leste e Devlešći ljubav čače postanisarda savršeno. Pe akava džanas kaj trajisaras ande leste. 6 Ako vareko phenel kaj ačhel ando Del, godova moraš te trajil sago kaj trajilas o Isus.

Nevi zapovest

7 Drage mungre drugarja, či ramov tumenđe nisavi nevi zapovest, već e purani, okoja savi dobisardine katar o početko. Godoja si e purani zapovest o sikavipe savo već ašundine. 8 A palem ramov tumenđe godoja zapovest sago kaj si nevi. Lako čačipe dićhol ando Isus thaj ande tumende. Kaj e tama naćhel, a o čačo svetlo već svetlil.

9 Ako vareko phenel kaj si ando svetlo, a mrzal pire phrale, još si ande tama. 10 Ako vareko volil pire phrale, trajil ando svetlo thaj či ćerel khanči zbog soste hasardasas o paćipe. 11 A ko mrzal pire phrales, ande tama si, phirel ande tama thaj či džanel kaj džal, kaj e tama korarda lešće jakha.

12 Ramov tumenđe, čhavralen,

zato kaj si tumare bezeha jartome zbog e Isusesko alav.

13 Ramov tumenđe, dadalen,

zato kaj pindžardine okoles savo si katar o početko.

Ramov tumenđe, terne čhavalen,

zato kaj pobedisardine e Bilačhes.

14 Ramosardem tumenđe, čhavroralen,

zato kaj pindžardine e nebesko Dades.

Ramosardem tumenđe, dadalen,

zato kaj pindžardine okole savo si katar o početko.

Ramosardem tumenđe, terne čhavalen,

zato kaj sen zurale,

thaj kaj e Devlesko alav trajil ande tumende

thaj kaj pobedisardine e Bilačhes.

15 Na volin akava them ni okova so si ando them. Te vareko volil akava them, ande leste naj e Dadešći ljubav. 16 Kaj sa so o them nudil samo si požuda e telošće, požuda pale okova so e jak dićel thaj o barikanipe zbog o barvalipe. Godova či avel katar o Dad o Del, već katar akava bilačho them. 17 Akava them pire požudava naćhel, a ko ćerel e Devlešći volja, trajila pale uvek.

E Devlešće čhavra thaj e hohavne učitelja

18 Čhavralen, o krajo si paše! Ašundine kaj avel o Antihrist. Već akana pojavisajle e but e antihristurja. Pe godova džanas kaj si o krajo paše. 19 Amendar inkljistine, ali nas amare. Kaj te čače aviline sas amare, ačhilesas amenca. Ali trubuja te sikadol kaj naj savora amare. 20 A tumen primisardine e Sveto Duhos thaj savora džanen o čačipe. 21 Či ramov tumenđe zato kaj či džanen o čačipe, već pale godova kaj pindžaren o čačipe thaj pale godova kaj nijek hohaipe či avel katar o čačipe. 22 Ko si o hohavno, ako naj okova savo tvrdil kaj o Isus naj o Hristo? Ko či priznail e Dade thaj e Čhave, vo si antihrist. 23 Svako ko či priznail e Čhaves, najles ni Dad. A ko priznail e Čhaves, si les vi Dad.

24 O okova sikavipe savo ašundine katar o početko, neka ačhel ande tumende. Ako godova sikavipe savo ašundine katar o početko ačhel ande tumende, askal vi tumen ačhena ando Čhavo thaj ando Dad. 25 A akava si o obećanje savo dija amen o Del: večno trajo.

26 Akava ramov tumenđe pale okola manuša save kamen te hohaven tumen thaj te crden tumen katar o pravo drom. 27 Ali tumen primisardine e Sveto Duho saves dija tumen o Hristo. Vo ačhel ande tumende thaj naj potrebno khonik te sikavel tumen. O Duho sikavel tumen sa thaj lesko sikavipe si čačo, a na hohavno. Zato vi majdur te trajin ande leste, sar vo sikadas tumen.

28 Ej čhavralen, trajin ande leste, gajda avasa pherde pouzdanje kana boldela pe o Hristo. Thaj či ladžasa angle leste kana pojavila pe. 29 Ako džanen kaj si o Hristo pravedno gajda vi džanen kaj svako savo ćerel so si pravedno si e Devlesko čhavro.

3

E Devlešće čhavra či trajin ando bezeh

1 Dićhen Čefal bari ljubav dija men o Dad: te akhara men e Devlešće čhavrenca! A godova vi sam. E manuša akale themešće či pindžaren men zato kaj či pindžaren les. 2 Drage mungre drugarja, akana sam e Devlešće čhavra, a još či sikadilo so avasa. Ali džanas kana o Hristo pojavila pe, avasa lešće slične, kaj dikhasa les kasaves sosko si. 3 Thaj svako savo čhuta akaja nada ande leste, šilavel pe sago kaj si vi o Hristo čisto.

4 Svako savo ćerel bezeh, prekršil o zakono, kaj si o bezeh protivno katar e Devlesko zakon. 5 Džanen kaj o Isus avilo te lel amendar amare bezeha thaj ande leste naj bezeh. 6 Svako savo ačhel ando Hristo, či trajil ando bezeh. A svako savo trajil ando bezeh, či dikhla les niti pindžarda les.

7 Čhavroralen, na den khonikašće te hohavel tumen! Ko ćerel okova so si pravedno, pravedno si sago o Hristo. 8 Ako vareko trajil ando bezeh, godova sikavel kaj pripadil e benđešće kaj o beng grešil katar o početko. O Čhavo e Devlesko avilo pale godova: te uništil e benđešće buća. 9 Svako savo si e Devlesko čhavro či trajil ando bezeh kaj si e Devlešći narav ande leste. Vo našti te trajil ando bezeh kaj postanisarda e Devlesko čhavro. 10 E Devlešće čhavra thaj e benđešće čhavra pindžardonpe pe akava: svako savo či ćerel so si pravedno thaj či volil pire phrale, či pripadil e Devlešće.

O Del phenel te volin jek avres

11 Kaj akava si e poruka savi ašundine katar o početko: volin jek avren! 12 Na aven sago o Kain, savo pripadilas e Bilačhešće thaj mudardas pire phrales. A sostar mudarda les? Zato kaj sas lešće dela bilačhe, a e dela lešće phralešće pravedne zato mrzalas les. 13 Na čudin tumen, phralalen, ako e manuša akale themešće mrzina tumen.

14 Amen džanas kaj nakhlam andar o smrto ando trajo kaj volisaras amare phralen. Ko či volil pire phralen ačhel duhovno mulo. 15 Svako savo mrzal pire phrales, ubica si, a džanen kaj ni jećhe ubica naj ande leste večno trajo.

16 Pe akava džanas so si pravo ljubav: o Isus dijas piro trajo pale amende. Gajda vi amen trubul te das amaro trajo pale amare phral. 17 Kas si akale themesko barvalipe, a dićhel pire phrale ande potreba thaj či pomognil lešće, našti phenel pe pale leste kaj si les e Devlešći ljubav ando ilo.

18 Čhavralen mungralen, na volin samo e alavenca thaj e čhibjava, nego e delenca thaj iskreno. 19 Pe godova džanasa kaj pripadis e čačimašće thaj gajda umirisarasa amari savest anglo Del 20 kana god e savest osudil amen. Kaj o Del si majbaro katar amari savest thaj sa džanel.

21 Drage mungre drugarja, ako amari savest či došarel men, si amen pouzdanje anglo Del 22 thaj dobisaras lestar okova so zamolisaras, kaj inćaras lešće zapovesti thaj ćeras okova so si lešće milo. 23 A akava si lešći zapovest: te paćas ando alav lešće Čhavesko e Isuse Hristosko thaj te volisaras jek avren sago kaj zapovedisarda amenđe. 24 Ko inćarel e Devlešće zapovesti, ačhel ando Del thaj o Del ačhel ande leste. A kaj o Del trajil ande amende, džanas po Duho saves dija men.

4

Sar te pindžaras e hohavne prorokonen

1 Drage mungre drugarja, na paćan svakone duhošće, nego proverin e duho – dali si katar o Del – kaj but hohavne prorokurja pojavisajle ando them. 2 Pe akava pindžaren e Devlešće Duhos: svako duho savo priznail kaj o Isus Hrist avilo ande manušesko telo, si katar o Del. 3 Thaj ni jek duho savo či priznail e Isuse, naj katar o Del. A vo si katar o Antihrist pale savo ašundine kaj avel, thaj već akana si ando them.

4 Čhavralen, tumen sen katar o Del thaj pobedisardine e hohavne prorokonen, kaj si okova savo si ande tumende majbaro katar okova savo si ando them. 5 Von pripadin akale themešće thaj zato ćeren svato sago kaj ćeren svato okola save si andar akava them thaj e manuša akale themešće čhon kan lende. 6 Amen pripadisaras e Devlešće. Ko pindžarel e Devle, čhol kan amende. Ko či pripadil e Devlešće, či čhol kan amende. Pe godova džanasa dali si varekas čačo Duho ili hohavno duho.

Trajo ande ljubav

7 Drage mungre drugarja, trubul te volisaras jek avren, kaj e ljubav si katar o Del. Svako savo volil, e Devlesko si čhavro thaj pindžarel e Devle. 8 Ko či volil, či pindžardas e Devle, kaj o Del si ljubav.

9 O Del gajda sikadas amenđe piri ljubav: bičhalda pire jedine Čhaves po them te trajisaras prekal leste. 10 Ande akava si e ljubav: či amen volisardam e Devle, nego vo volisardas amen thaj bičhalda pire Čhaves te avel žrtva savi lel amare bezeha.

11 Drage mungre drugarja, ako o Del gaći zavolisarda men, askal vi amen moraš te volisaras jek avren. 12 E Devles nikada khonik či dikhla, ali ako volisaras jek avres, o Del trajil ande amende thaj lešći ljubav si ande amende savršeno.

13 Pe akava džanas kaj trajisaras ando Del thaj vo ande amende: dija men katar piro Duho. 14 A amen dikhlam kaj o Dad bičhaldas pire Čhaves te avel Spasitelj e themesko thaj pale godova akana svedočisaras. 15 Ko priznail kaj si o Isus o Čhavo e Devlesko, ande leste trajil o Del thaj vo trajil ando Del. 16 A amen pindžardam e ljubav savi si e Devle pale amende thaj paćajam laće.

O Del si ljubav. Ko trajil ande ljubav, trajil ando Del thaj o Del trajil ande leste. 17 Pe akava e Devlešći ljubav postanil savršeno ande amende kaj već šaj avel men pouzdanje pale Sudosko đes. Godova si zato kaj sam amen sago o Hristo pe akava them.

18 Ande ljubav naj dar, nego e savršeno ljubav tradel e dar andar o manuš. Okova savo daral, si les dar katar e kazna, so značil kaj naj savršeno ande ljubav.

19 Amen volisaras zato kaj o Del prvo zavolisardas amen. 20 Ako vareko phenel: “Voliv e Devles”, a mrzal pire phrales, hohavno si. Kaj ko či volil pire phrale, saves dićhel, našti te volil ni e Devles, saves či dićhel. 21 A akaja zapovest si amen lestar: ko volil e Devle, trubul te volil vi pire phrale.

5

Paćipe ande Devlesko čhavo

1 Svako savo paćal kaj o Isus si o Hristo, bijando si katar o Del. Thaj svako savo volil e Dade volil vi lešće čhavres. 2 Pe akava džanas kaj volisaras e Devlešće čhavren: kana volisaras e Devle thaj inćaras lešće zapovesti. 3 Kaj akava si ljubav prema o Del: te inćaras lešće zapovesti. A lešće zapovesti naj phare. 4 Kaj sa so si bijando katar o Del, pobedil o them. A akava si pobeda savi pobedisardas o them: amaro paćipe. 5 A ko pobedila akava them, ako či okova savo paćal kaj o Isuso si e Devlesko Čhavo?

6 Vo, o Isuso Hristo, avilo kroz o paj kana bolape thaj kroz o rat kana mulo – na samo e pajesa, nego e pajesa thaj e ratesa. A o Duho si godova savo svedočil pale godova, kaj o Duho si čačipe. 7 Gajda trin svedočin: 8 o Duho, o paj thaj o rat, thaj godola trin svedokurja slažonpe. 9 Ako paćas ande manušengo svedočanstvo, trubul te džanas kaj si e Devlesko svedočanstvo majbaro, kaj godova svedočanstvo si saveja o Del svedočisarda pale piro Čhavo. 10 Ko paćal ando Čhavo e Devlesko, si les godova svedočanstvo ande peste. A ko či paćal e Devlešće, mothol kaj o Del hohavel, godoleja kaj či paćaja ande Devlesko svedočanstvo saveja o Del svedočil pale pesko Čhavo. 11 A akava si godova svedočanstvo: o Del dija amen večno trajo thaj godova trajo si ande lesko Čhavo. 12 Kas si Čhavo, si les trajo. A kas naj Čhavo e Devlesko, najles trajo.

Zaključko

13 Akava ramosardem tumenđe save paćan ando alav e Devlešće Čhavesko te džanen kaj si tumen večno trajo. 14 Akava si pouzdanje savo si amen ande leste: vo ašunel men so god te mangas lestar so si pe lešći volja. 15 A kana džanas kaj ašunel men ande sa so mangas, askal džanas kaj si amen okova so manglam lestar.

16 Ako vareko dićhel pire phrales kaj ćerel bezeh savo či inđarel ando smrto, neka molil pale leste thaj o Del dela les trajo. Mothav pale okola save či ćeren smrtno bezeh. Ali si bezeh savo inđarel ando smrto. Pale kasave bezeha či phenav te molin. 17 Svako nepravda bezeh si, ali si bezeh savo či inđarel ando smrto.

18 Džanas kaj svako savo si bijando katar o Del či trajil ando bezeh, nego lel les sama okova savo si bijando katar o Del thaj o Bilačho či astarel pe pale leste. 19 Amen džanas kaj sam e Devlestar, a kaj si o sasto them ando vas e Benđesko. 20 A džanas kaj o Čhavo e Devlesko avilo thaj dija men haćaripe te pindžaras e čačutne Devle. Thaj amen sam ando čačutno Del, ande lesko Čhavo o Isuso Hristo. Vo si čačo Del thaj večno trajo.

21 Čhavoralen mungralen, len tumen sama katar e idolurja.

2. Jovanesko

E Jovanesko dujto lil

1

Pozdrav

1 Me, o Jovano o starešina, ramov e rajaće savja o Del izabirisarda thaj laće čhavrenđe saven čače voliv thaj na samo me nego vi sa okola save pindžardine o čačipe. 2 Voliv tumen zbog o čačipe savo trajil ande amende thaj savo avela amenca pale sa e vrjama.

3 Milost, milosrđe thaj miro katar o Dad o Del thaj katar lesko Čhavo o Isuso Hristo, avela amenca ando čačipe thaj ande ljubav!

Te trajisaras ando čačipe thaj ande ljubav

4 But raduisajlem kaj maškar ćire duhovne čhavra arakhlem varesaven save trajin ando čačipe, upravo gajda sar zapovedisardas amenđe o Dad. 5 A akana moliv tut, raije, te volisaras jek avren. Či ramov tuće varesavi nevi zapovest, nego okoja isto savi si amen katar o početko. 6 A akava si e ljubav: te trajisaras prema e Devlešće zapovesti. Sago kaj ašundine katar o početko, godoja zapovest si: te trajin ande ljubav.

7 Ando them pojavisajle but hohavne manuša save či priznain kaj o Isus Hrist avilo pe phuv ando telo. Svako kasavo manuš si hohavno thaj antihrist. 8 Len sama pe tumende te na hasaren okova so steknisardine, nego te primin e pherdi poćin. 9 Svako savo či ačhel ande Hristosko sikavipe thaj durjol lestar, najles Del. A ko ačhel ande Hristosko sikavipe, si les vi Del thaj vi Čhavo. 10 Ako vareko avel tumende, a či anel godova sikavipe, na primin les ande tumaro ćher thaj na ni pozdravin les. 11 Kaj ko pozdravil les, si les talo ande lešće bilačhe dela.

O krajo thaj o pozdrav

12 Si man još but godova te phenav tumenđe, ali či kamav godova te ćerav prekal o lil. Nego nadiv man kaj avava tumende thaj ćerava tumenca svato jakha ande jakha te amari bah avel potpuno.

13 Pozdravin tut e čhavra ćire phejaće savja o Del izabirisardas.

3. Jovanesko

E Jovanesko trito lil

1

Pozdrav

1 Me o Jovano o starešina, ramov e Gajošće saves čače but voliv.

2 Drago mungro drugarina, moliv man te aves sasto thaj te ande sa avel tuće lačhe sago kaj si lačhe ćire dušaće. 3 Kaj but raduisajlem kana aviline varesave phral thaj mothodine amenđe pale ćiri vernost ando čačipe, sago kaj vi trajis ando čačipe. 4 Pale mande naj majbari bah, nego kana ašunav kaj mungre duhovne čhavra trajin ando čačipe!

Briga pale Devlešće radnikurja

5 Drago mungro drugarina, verno san ande sa so ćeres pale phrala, saven čak či ni pindžares. 6 Godola phral angle khanđiri mothonas pale ćire ljubav. Lačhe ćereja te dijan len so trubula len po drom sago kaj si dostojno anglo Del. 7 Kaj von teljardine po drom zbog o Hristosko alav thaj khanči či kamen te len katar okola kaj či pindžaren e Devles. 8 Amen sam dakle udžile te sikavas lenđe gostoprimstvo, te avas suradnikurja palo čačipe.

9 Ramosardem vareso e khanđirjaće, ali o Diotref, savo kamel te avel prvo maškar lende, či kamel te primil men. 10 Zato mothava lešće, te avilem, palo bilačhipe savo ćerel thaj pale bilačhe alava save mothol ando dilipe pale amende. Ali ni godova naj lešće dosta, nego sar vo korkoro či kamel te primil e phralen, gajda či mućel godova ni okolenđe save godova kamline sas thaj andar godova tradel len andar e khanđiri.

11 Drago mungro drugarina, na dik sar ćerdanas bilačhipe, nego ćer okova so si lačhipe. Ko ćerel lačhipe, katar o Del si, a ko ćerel bilačhipe, či dikhla e Devle. 12 Palo Dimitrija savora šukar mothon, a vi o čačipe šukar mothol pale leste. Vi amen šukar mothos pale leste, a tu džanes kaj amen phenas okova so si čačipe.

13 Si man još but godova te phenav tuće, ali či kamav prekal o lil. 14 Nego nadiv man kaj sigo dikhav tut thaj kaj askal ćerasa svato jakha ande jakha.

15 Miro e Devlesko tusa.

Pozdravin tut e drugarja!

Pozdravisar amare drugaren svakones po alav.

Judasko

E Judasko lil

1

Pozdrav katar o Juda

1 Me o Juda, sluga e Isuse Hristosko thaj e Jakovesko phral, ramov okolenđe saven o Del o Dad akhardas, save volil thaj saven lel sama ando Isuso Hristo.

2 Milosrđe, miro thaj ljubav tumenđe nek umnožil pe!

Opasnost katar e hohavne učitelja

3 Drage mungre, lijem te ramov tumenđe palo amaro zajedničko spasipe, ali haćardem kaj trubul te ohrabriv tumen te borin tumen palo paćipe savo si jekhar thaj pale sa vrjama dini e Devlešće svete manušenđe. 4 Kaj maškar tumende crdine pe varesave manuša save si već dumut odredime palo sudo. Von si bidevlešće manuša save dićhen e milost amare Devlešći sago izgovor te šaj trajin ando bezeh thaj či priznajin amare jedino Vladares thaj e Gospodes e Isuse Hriste.

5 A kamlemas te dav tumen gođi pe varesoste so već džanen kaj o Isus majsigo spasisardas e Israelošće themes andar o Egipto thaj askal uništisardas okolen save či paćanas. 6 Thaj vi e anđelen save či inćarenas dži ke piro autoriteto savo sas len, thaj mukline pesko boravište, o Del inćarel ando tunjariko phandade ande večne okurja palo baro đes kana avena osudime. 7 Gajda vi e manuša andar e Sodoma thaj andar e Gomora zajedno okolenca andar e okolne gava, po isto način dine pe ando bludo te soven e muškarcurja e muškarconenca, thaj von si sago primer gajda kaj trpin e kazna ando večno jag.

8 Gajda isto vi akala manuša, dićhen sune thaj e bezehesa meljaren pešće telurja, či priznajin e Devlešći vlast thaj vređon e slavne anđelen. 9 Čak ni o Mihailo, jek katar e majbare anđelurja, kana tradelas pe e benđeja ko lela e Mojsijesko telo, či tromaja te phenel pogrdne alava protiv o beng, nego phendas: “O Del neka prekoril tut!” 10 No akala manuša maren muj katar okova so či pindžaren. Sago nerazumne životinje si, ćeren sa pe soste crdel len lenđe telesne nagonurja thaj gajda džan ando propast.

11 Teško lenđe! Kaj von teljardine e Kainošće dromesa thaj zbog e love dine pe ande Valaamešći zabluda thaj vazdine pobuna sago o Korej. Zato gajda vi uniština pe. 12 Godola manuša si opasne sago garade stene ando more pe tumare zajedničke gozbe pe save proslavin e Devlešći ljubav. Biladžavesko han tumenca, a vodin samo piri briga. Von si sago bipajale oblakurja saven inđarel e balval karingal kamel. Von si sago jalave kaš save či den pesko plodo ando jesen, inkalde andar o koreno save duj data muline. 13 Thaj sago kaj e holjarde morske talasurja čhuden pešći spuma, gajda von sikaven pešće ladžavne dela. Von si sago e čereja save lutin thaj pale save araćhel pe o majkalo tunjariko pale uvek.

14 Pale lende prorokuisardas o Enoh, savo sas eftato čang katar o Adam:

“Ake o Gospod avel

e bute miljenca pire svete anđelenca,

15 te sudil savorenđe thaj te osudil sa e bidevlešće manušen

pale sa lenđe bidevlešće dela save ćerdine pe bidevlesko način,

thaj pale sa okrutne alava

save phendine e bidevlešće bezehale manuša protiv leste.”

16 Godola manuša uvek gunđin thaj žalin pes pe sudbina; von trajin te ugodin pire željenđe, e mujesa ohole alava mothon, a averenca ćeren pe šukar te avel len korist.

Akharipe po vernost

17 A tumen drage mungre, den tumen gođi ke okova so e apostolurja katar amaro Gospod o Isuso Hristo prorokuisardine. 18 Von phendine tumenđe kaj ande poslednjo vrjama pojavina pe varesave manuša save marena muj thaj save trajina bidevlesko te ugodin pire željenđe. 19 Kasave maškar tumende ćeren razdor thaj trajin sago telesne manuša andar godova kaj najlen ande peste e Devlesko Duho.

20 A tumen, drage mungre, duhovno barjon ando tumaro majsveto paćipe. Molin tumen ando Sveto Duho. 21 Inćaren tumen ande Devlešći ljubav dok ažućaren amare Gospode e Isuse Hristo, te ande piro milosrđe inđarel men ando večno trajo! 22 Aven milosrdne prema okola save naj sigurne ando paćipe. 23 Spasin e avren manušen gajda crdena len andar e jag e Devlešće sudošći! Aven milosrdne prema averende, ali ande isto vrjama len tumen sama! Mrzan čak vi lenđe drze meljarde ando lengo bezeh!

O Juda slavil e Devle

24 O Del šaj lel tumen sama te na peren ando bezeh thaj te bi manako, ando baro bahtalipe čhol tumen angle piri slava. 25 Lešće, savo si jedino Del, amaro Spasitelj, slava, veličanstvo, moć thaj vlast, kroz amaro Gospod Isuso Hristo, katar o početko thaj vi akana thaj pale uvek! Amin.

Otkrivenje

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Otkrivenje

1

Uvod

1 Akava si o otkrivenje e Isuse Hristosko, savo o Del dija les te sikavel pire slugenđe so uskoro trubula te avel. O Isus godova sikada gajda kaj bičhaldas pire anđele pire slugašće e Jovanošće. 2 O Jovan svedočil pale sa so dikhla: pale Devlesko alav thaj palo svedočanstvo e Isuse Hristosko.

3 Blago okolešće savo čitol thaj okolenđe save ašunen e alava andar akava proroštvo thaj inćaren pes ke okova so si ande leste ramome, kaj e vrjama kana akava proroštvo pherdola si paše.

E Isusešći poruka e khanđirenđe

4 Me o Jovano, ramov e efta khanđirenđe ande Cikni Azija:

Milost thaj miro tumenđe katar okova savo si, savo sas, thaj savo avela thaj katar e efta duhurja save si angle lesko prestolje 5 thaj katar o Isus Hristo, savo si verno svedoko, prvo savo uštilo andar e mule thaj savo si vladari pe akale phuvjaće carurja. Okolešće savo volil men thaj savo pire rateja oslobodisarda men katar amare bezeha, 6 thaj ćerda men te avas carstvo rašaja save služin e Devlešće, lešće Dadešće – lešće slava thaj moć pale uvek. Amin.

7 Ake, vo avel pe oblakurja, thaj svako jak dićhela les, čak vi okola save pusadine les. Thaj sa e plemenurja po them e ćerće jasvenca rovena zbog leste. Ej, gajda avela. Amin.

8 “Me sem o Alfa thaj o Omega – Početko thaj Krajo”, phenel o Gospod o Del, savo si, savo sas, thaj savo avel – Okova savo sa šaj.

E Jovanesko viđenje po otok Patmos

9 Me, o Jovano, tumaro phral ando Hristo, savo tumenca deliv e patnje, o Carstvo thaj e strpljivo istrajnost ando Isus. Semas po ostrvo Patmos andar godova kaj propovedivas e Devlesko alav thaj e Isusesko svedočanstvo.

10 Ando đes e Gospodesko, semas ando Duho. Pale mande ašundem zuralo glaso, sago e trubako, 11 savo phendas manđe: “Ramo ando lil okova so dićhes thaj bičhal ande efta khanđirja: ando Efes, Smirna, Pergam, Tijatira, Sard, Filadelfija thaj ande Laodikija.”

12 Boldem man te dikhav kasko glaso mothol manđe thaj kana boldem man, dikhlem efta sunakune čirakurja, 13 a maškar e čirakurja varekas sago e Čhave e Manušešće. Sas furjardo ando lungo ogrtači, thaj oko kolin sas les sunakuno pojas. 14 Lesko šoro thaj lešće bal sas parne sago parni vuna ili sar o iv, a lešće jakha sago o jagalo plameno. 15 Lešće pungre sas sago e sjajno bronza užarime ande bov, a lesko glaso sas sago e buka katar e bare morske talasurja. 16 Ande piro desno vas inćarelas e efta čereja, a andar lesko muj inkljelas o mačo savo sas oštro pe liduj riga. Lesko muj sas sago o kham kana majzurale phabol.

17 Kana dikhlem les, pelem angle lešće pungre sago mulo. Ali vo čhuta piro desno vas pe mande thaj phendas manđe: “Na dara! Me sem Prvo thaj Poslednjo, 18 okova savo trajil. Semas mulo, ali, ake, trajiv pale uvek, thaj si man e ćije katar o smrto thaj katar o Them e mulengo. 19 Zato ramosar okova so dikhlan, so akana si thaj so majposle avela. 20 Akava si e tajna katar e efta čereja save dikhlan ando mungro desno vas thaj katar efta sunakune čirakurja: e efta čereja si e anđelurja e efta khanđirjaće, a e efta čirakurja si e efta khanđirja.”

2

Lil e khanđirjaće ando Efes

1 “E anđelošće andar e khanđiri ando Efes ramosar:

‘Akava phenel Okova savo inćarel e efta čereja ande piro desno vas thaj savo phirel maškar e efta sunakune čirakurja: 2 Džanav ćire lačhe dela. Dikhlem sar trudistu thaj sar san istrajno. Džanav vi godova kaj našti trpis e bilačhe manušen. Probisardan okolen save pale peste phendine kaj si apostolurja, a naj, thaj arakhlan len kaj si hohavne. 3 Strpljivo trpisardan pale mande thaj či odustanisardan.

4 Ali, si man vareso protiv tute: kaj muklan ćiri prvo ljubav prema mande savi sas tut majsigo. 5 Zato, de tut gođi sosko sanas majsigo nego so pelan, pokajisar tut thaj ćer okova so majsigo ćerejas – kaj ako či ćereja godova, avava tute thaj lava majdur ćiro čirako katar lesko than maškar e khanđirja, ako či pokajis tut. 6 Ali ipak, akava ćeres lačhe: mrzis godova so ćeren e nikolaiturja sago vi me.

7 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe. E pobednikošće dava te hal katar o kaš e trajosko, savo si ande Devlesko rajo.’ ”

Lil e khanđirjaće ande Smirna

8 “E anđelošće andar e khanđiri ande Smirna ramosar:

‘Akava phenel o Prvo thaj o Poslednjo, savo mulo thaj džudilo: 9 Džanav pale ćiri patnja thaj pale ćiro čoripe – ali tu san barvalo. Džanav vi kaj vređonas tut okola save akharen pes Židovurja, vi ako naj godova, nego si e Sotonešći sinagoga. 10 Na dara katar okova so trubul te pretrpis. Ake, o beng varesaven tumendar čhudela ande tamnica te probil tumen thaj avena deš đes ande nevolje. Av verno dži ko smrto thaj dava tut venco e trajosko.

11 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe. E pobednikošće či naudila o dujto smrto.’ ”

Lil e khanđirjaće ando Pergam

12 “E anđelošće andar e khanđiri ando Pergam ramosar:

‘Akava phenel Okova saves si mačo oštro pe liduj riga: 13 Džanav kaj trajis – okote kaj si o Sotonsko prestolje. A palem, ačhilan verno mungre alavešće thaj či odreknisajlan katar o paćipe ande mande, čak ni ande vrjama kana mungro verno svedoko o Antipa sas mudardo tumende – okote kaj o Satana trajil.

14 Ali si man vareso cara protiv tute: si tut okote varesave manuša save inćaren e Valaamesko sikavipe, savo sikadas e Valake te crdel po bezeh e Izraelošće theme gajda kaj sikada len te han o mas savo si žrtvuime e idolenđe thaj den pe ando bludo. 15 Isto gajda, si tut vi okola save inćaren o sikavipe e nikolaitesko. 16 Zato, pokajisar tut, ili ubrzo avava tute thaj boriva man protiv lende e mačesa savo si e alava andar mungro muj.

17 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe. E pobednikošće dava o garado mangro savo akhardol “mana” thaj dava les parno bar pe savo ramola lesko nevo alav, savo či džanel khonik osim okova savo dobil les.’ ”

Lil e khanđirjaće ande Tijatira

18 “E anđelošće andar e khanđiri ande Tijatira ramosar:

‘Akava phenel o Čhavo e Devlesko, savešće si jakha sago o jagalo plameno, a lešće pungre sar e sjajno bronza: 19 Džanav ćire lačhe dela, ćiri ljubav, ćiro paćipe, ćiri služba thaj ćiri istrajnost, thaj kaj akana ćeres majbut nego ando početko.

20 Ali si man vareso protiv tute: mućes okole manušnja e Jezavelja, savi korkoro pes akharel kaj si proročica te pire sikavipeja crdel mungre slugen te den pe ando bludo thaj han o mas savo si žrtvuime e idolenđe. 21 Dijem lat vrjama te pokajil pe, ali voj či kamel te pokajil pe pale piro bludo. 22 Ake, čhudava lat ando than nasvalja, a okolen save dine lasa ando bludo ande bari nevolja, ako či pokajin pe pale pire dela. 23 Thaj mudarava laće čhavren e nasvalipeja. Gajda sasti khanđiri džanela kaj sem me Okova savo ispitujiv e manušešće gindimata thaj lesko ilo. Thaj svakonešće tumendar dava prema tumare dela.

24 A akana phenav tumenđe averenđe andar e Tijatira, save či inćaren akava sikavipe thaj či pindžardine e Sotonešće gajda akharde bare tajne: či čhav pe tumende nisosko aver tereto. 25 Samo zurale inćaren okova so si tumen dok me či avav.

26 E pobednikošće, savo dži ko krajo ćerel okova so zapovedisardem, dava vlast pe thema –

27 “thaj vo vladila pe lende e sastrune rovljasa,

thaj phađela len sago e glinaće vasurja.”

28 Avela les isto vlast savi me primisardem katar mungro Dad. Thaj dava les vi e čerein Danica. 29 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe.’ ”

3

Poruka e khanđirjaće ando Sardo

1 “E anđelešće andar e khanđiri ando Sardo ramosar:

‘Akava phenel okova saves si efta Devlešće duhurja thaj efta čereja: džanav ćire dela – ličis sago džudo, ali san mulo. 2 Džungado thaj zurjar okova so ačhilo majsigo nego so vi godova merel. Kaj, ćire dela naj dosta lačhe angle mungro Del. 3 Zato de tut gođi ke okova so primisardan thaj so ašundan. Inćar tut ke godova thaj pokajisar tut. A te či avilan džungado, avava sago čor thaj či džaneja ande savo sato dava pe tute.

4 Ipak, si tut ando Sardo varekazom manuša save či meljarde pire haljine e bilačhe bućenca. Von phirena manca lačharde ando parnipe, zato kaj si dostojne. 5 Gajda vi pe svako savo pobedil dava parne drze thaj či kosava lesko alav andar o Lil e trajosko, nego lesko alav priznajiva angle mungro Dad thaj angle lešće anđelurja.

6 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe.’ ”

Poruka e khanđirjaće ande Filadelfija

7 “E anđelešće andar khanđiri ande Filadelfija ramosar:

‘Akava phenel okova savo si Sveto thaj Čačo, Okova saves si e ćija e carošći Davidešći. So vo putrel, khonik našti te phandavel, thaj so vo phandavel khonik našti te putarel. 8 Džanav ćire dela. Ake putardem angle tute o vudar, savo khonik našti phandavel. Kaj, tut si cara snaga, a ipak inćares tut ke mungro sikavipe thaj či odreknisajlan katar mungro alav. 9 Ake, anava varesaven andar e Sotonešći sinagoga save phenen pale peste kaj si Židovurja, ali naj, nego hohaven. Me ćerava te aven tute thaj te poklonipe ke ćire pungre thaj te haćaren kaj me voliv tut. 10 Thaj zbog godava kaj čhutan mande kan thaj ačhilan istrajno, lava tut sama katar o časo kana e kušnje avena, a avena po sasto them, te aven iskušime okola kaj trajin pe phuv.

11 Me avav sigo. Inćar zurale okova so si tut, te khonik či lel ćiro venco. 12 E pobedniko ćerava te avel stupo ando Hramo mungre Devlesko, thaj vo majbut či inkljela avri andar leste. Pe leste ramosarava o alav mungre Devlesko thaj o alav e gavesko mungre Devlesko, e nevo Jerusalimesko, savo fuljel katar o nebo katar mungro Del. Thaj mungro nevo alav ramosarava pe leste.

13 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe.’ ”

Poruka e khanđirjaće ande Laodikija

14 “E anđelošće andar e khanđiri ande Laodikija ramosar:

‘Akava phenel o Amin, o Verno thaj o Čačutno svedoko, savo si gospodari pe sa so o Del stvorisarda: 15 Džanav ćire dela: naj san lačho sago kaj si lačho o šudro ili o tato paj. Te aves barem šudro ili tato. 16 Ali pošto san mlako, ni tato ni šudro, čhungarava tut andar o muj. 17 Tu mothos: “Barvalo sem, barvajlem thaj khanči či trubul man”, a či dićhes kaj san jadno, bedno, čoro, koro thaj nango. 18 Savetujiv tuće te mandar ćines sunakaj pročistime ande jag. Gajda vi čače aveja barvalo. Ćin tuće vi parne drze thaj le pe tute te na dićhol ćiro ladžavno nanđipe! Ćin vi pomast pale jakha te maćes len thaj te šaj dićhes.

19 Me koriv thaj barjarav sa okolen saven voliv. Zato av revno thaj pokajisar tut. 20 Ake, ačhav anglo vudar thaj marav. Ko ašunel mungro glaso thaj putrel o vudar, dava leste andre thaj hava lesa thaj vo manca.

21 E pobednikošće dava te bešel manca pe mungro prestolje, sago kaj vi me pobedisardem thaj bešlem mungre Dadeja pe lesko prestolje.

22 Ašun kana već si tut kan, so o Duho phenel e khanđirjenđe!’ ”

4

Nebesko prestolje

1 Pale godova dikhlem, a angle mande sas putardo o vudar po nebo.

Thaj ašundem okova isto glaso savo majsigo ašundem kaj mothol manđe sago e truba, phendas: “Av akaring opre thaj sikavava tuće so avela pale akava!”

2 Odma lija man o Duho thaj dikhlem po nebo o prestolje thaj varekas sar bešel pe leste. 3 Okova savo bešelas po prestolje izgledilas sago drago bar o jaspis thaj o sardo, a oko o prestolje sas e duga savi izgledilas sago smaragd. 4 A oko o prestolje sas još biš thaj štar prestolja pe save bešenas biš thaj štar starešine, furjarde ande parne drze thaj sas len sunakune vencurja pe šore. 5 Andar o prestolje inkljenas e munje, e gromurja thaj e grmljevina, a anglo prestolje phabonas efta baklje, godova si e Devlešće efta duhurja 6 Anglo prestolje sas vi vareso sago stakleno more, slično sago kristali.

Maškare, oko prestolje, sas štar džude bićurja, pherde jakha vi anglal vi palal. 7 Prvo biće sas slično sago o lavo, o dujto po guruv, e trito sas muj sago e manušesko, a o štarto sas sago o orao kana furjal. 8 Svakone katar godola štar bićurja sas po šov phaka. E bićurja sas pherde jakha pe sasto telo. Von o đes thaj e rjat neprestalno phenen:

“Sveto, sveto, sveto si o Gospod Del, Okova savo sa šaj,

savo sas, savo si thaj savo avela.”

9 A kana god godola bićurja den slava, čast thaj zahvala Okolešće savo bešel po prestolje, Okolešće savo si džudo pale uvek, 10 okola biš thaj štar starešine peren pe koča e mujesa dži ke phuv angle Okova savo bešel po prestolje thaj klanjinpe Okolešće savo trajil pale uvek. Čhon pire vencurja anglo prestolje thaj phenen:

11 “Dostojno san, Gospode Devla amareja,

te primis slava, čast thaj moć,

kaj tu sa stvorisardan,

thaj ćire voljasa si sa stvorime

thaj sa postanisarda.”

5

O Bakhro putarel o svitak

1 Askal ando desno vas Okolesko savo bešelas po prestolje dikhlem o svitak savo sas ramome andral thaj avrjal thaj zapečatime efta pečatenca.

2 Thaj dikhlem moćno anđele sar zurale glasosa objavil: “Ko si dostojno te phađel e pečaturja thaj te putarel o svitak?”

3 Ali, khonik po nebo, ni pe phuv, ni tale phuv našti putarel o svitak thaj te dićhel ande leste. 4 Thaj but rujem zato kaj či arakhla pe khonik dostojno te putarel o svitak thaj te dićhel ande leste.

5 Askal jek katar e starešine phendas manđe: “Na te roves. Eke, pobedisardas o Lavo andar e Judasko pleme, o Koren e Davidesko. Vo šaj te phađel e efta pečaturja thaj te putarel o svitak.”

6 Askal dikhlem e Bakhres sago kaj sas dino e čhurjasa sar ačhel anglo prestolje. E štar džude bićurja thaj e starešine sas oko leste. E Bakhres sas efta šnga thaj efta jakha, save si e efta Devlešće duhurja bičhalde pe sasti phuv. 7 Thaj o Bakhro avilo thaj lijas o svitak andar o desno vas Okolesko savo bešel po prestolje. 8 A kana lijas o svitak, okola štar džude bićurja thaj e biš thaj štar starešine peline pe koča anglo Bakhro e mujesa dži ke phuv. Svakone lendar sas harfa thaj sunakune čare pherde tamjanesa, a godova si e molitve e Devlešće manušenđe. 9 Thaj von đilabenas nevi đilji:

“Dostojno san te les o svitak,

thaj te phađes lešće pečaturja,

kaj sanas dino čhurjasa

thaj ćire ratesa ćindan e Devlešće manušen,

e manušen andar svako plemeno, čhib, them thaj nacija.

10 Tu ćerdan lendar carstvo

thaj rašaja amare Devlešće,

thaj von vladina pe phuv.”

11 Askal dikhlem thaj ašundem e glasurja katar e but anđelurja, oko prestolje, oko e bićurja thaj oko starešine. E anđelurja sas e bute miljenca thaj e but milionenca. 12 Đilabenas andar o sasto glaso:

“Dostojno si o Bakhro savo si dino čhurjasa

te primil moć thaj barvalipe, mudrost thaj sila,

čast, slava thaj blagoslov.”

13 Askal ašundem sa e stvorenjen po nebo thaj pe phuv, tale phuv thaj so trajil ando more thaj sa so si ande lende sar mothon:

“Okolešće kaj bešel po prestolje thaj e Bakhrešće,

blagoslov thaj čast thaj slava thaj moć pale uvek!”

14 A e štar džude bića phendine: “Amin!”, a starešune peline e mujesa dži ke phuv thaj poklonisajle.

6

O Bakhro phađel e prve šov pečaturja

1 Askal dikhlem sar o Bakhro phađel jek katar e efta pečaturja thaj ašundem jećhe katar okola štar džude bićurja sar phenel e glasosa sago e grmljevina: “Av!”

2 Askal dikhlem, a angle mande ačhelas parno gras, thaj pe leste o manuš savo inćarel o luko ando vas. Lešće sas dino o venco, thaj vo sago pobedniko đelo te pobedil.

3 Kana o Bakhro phagla o dujto pečato, ašundem sar o dujto džudo biće phenel: “Av!”

4 Askal pojavisajlo o dujto gras savo sas lolo sar e jag, a okova savo jašilas pe leste dobisarda vlast te lel o miro katar e phuv, te e manuša maškar pende mudaren pe. Dobisarda vi baro mačo.

5 Kana o Bakhro phagla o trito pečato, ašundem e trito džude biće sar phenel: “Av!”

Askal dikhlem, a angle mande ačhelas kalo gras. O manuš savo jašilas pe leste ando vas inćarelas kantari.

6 Askal ašundem varesavo glaso savo avelas katar godola štar bićurja thaj phenel: “Jek kila điv ili trin kile ječmo mola jek đesešči poćin. Ali e ulješće thaj e molaće na an šteta!”

7 Kana o Bakhro phagla o štarto pečato, ašundem e štarto džude biće sar phenel: “Av!”

8 Dikhlem, a angle mande ačhelas sivo gras. Okova savo jašilas pe leste akhardolas Smrto, a pale leste džalas o them e Mulengo. Lenđe sas dini e vlast pe četvrtina e manuša pe phuv te mudaren e ratova, e bokhasa, e nasvalimasa thaj e divlje životinjenca.

9 Kana o Bakhro phaglas o pančto pečato, dikhlem talo žrtveniko e duše okolenđe save sas dine čhurjasa pale Devlesko alav thaj palo svedočanstvo savo sas len.

10 Godola duše čhonas muj andar o sasto glaso: “Kozom još, sveto thaj čačutneja Gospodarina, či sudija e manušenđe save trajin pe phuv thaj osvetis amaro rat?”

11 Thaj svako lendar dobisarda parni haljina thaj sas lenđe phendo te još cara strpinpe dok či pherdol o brojo lenđe phralengo, e Hristoše slugengo, save trubun te aven mudarde sago vi von.

12 Askal dikhlem sar o Bakhro phađel o šovto pečato. Sas baro potres, o kham kaljilo sago e drze palo žalovanje, a sasto čhonut loljilo sago o rat. 13 E čereja peline katar o nebo pe phuv, sago e zelene smokve kaj peren katar o kaš kana ćhinon les e zurale balvaja. 14 O nebo smotisajlo sar o svitak, a sa e planine thaj e ostrvurja pomaknisajle katar piro than.

15 Askal sa e themešće carurja, e vladarja, zapovednikurja, barvale thaj moćnikurja, e roburja thaj okola save si slobodne garadile ande pećine thaj pale stene ande planine. 16 Phenenas e planinenđe thaj e stenenđe: “Peren pe amende thaj garaven men katar o muj okolesko savo bešel po prestolje, thaj katar e Bakhrešći bari holji! 17 Kaj avilo o Baro đes lenđe bare holjako, thaj ko šaj ačhela džudo?”

7

O Del lel sama pe piro them

1 Pale godova dikhlem štar anđelen sar ačhen pe štar riga e phuvjaći thaj inćaren štar balvaja te ni jek balval či phurdel ni pe phuv ni po more, niti pe varesavo kaš.

2 Askal dikhlem aver anđele sar avel katar o istok. Inđarelas pesa o pečato e džude Devlesko. Vo čhuta muj e zurale glasosa okole štare anđelenđe savenđe si dini e vlast te naudin e phuvjaće thaj e morešće: 3 “Na naudin e phuvjaće, ni e morešće, ni e kaštenđe, dok amare Devlešće slugen či obeležis e pečateja po čikat!”

4 Askal ašundem o brojo okolengo kaj sas obeležime. Sas šel thaj štarvardeš thaj štar milje andar o svako pleme e Izraelošće themesko:

5 Andar e Judasko pleme dešuduj milje obeležime e pečateja,

andar e Ruvimosko pleme dešuduj milje,

andar e Gadesko pleme dešuduj milje,

6 andar e Asiresko pleme dešuduj milje,

andar e Neftalimesko pleme dešuduj milje,

andar e Manasijesko pleme dešuduj milje,

7 andar e Simeonesko pleme dešuduj milje,

andar e Levijesko pleme dešuduj milje,

andar e Isaharesko pleme dešuduj milje,

8 andar e Zavulonesko pleme dešuduj milje,

anda e Josifesko pleme dešuduj milje,

thaj andar e Venijaminesko pleme dešuduj milje obeležime e pečatesa.

E bute manuša ando parnipe

9 Pale godova dikhlem e but manušen, saven khonik našti đinavelas, andar e svako nacija, pleme, them thaj čhib. Ačhenas anglo prestolje thaj anglo Bakhro lačharde ande parne haljine, thaj ande vas inđarenas e palmenđe krandže. 10 Von glasno čhon muj: “O spasenje pripadil amare Devlešće savo bešel po prestolje thaj e Bakhrešće!”

11 A sa e anđelurja ačhenas oko prestolje, oko e starešine thaj oko e štar džude bićurja. Von peline pe koča e mujesa dži ke phuv thaj poklonisajle e Devlešće, 12 thaj mothonas:

“Amin! Blagoslov thaj slava,

mudrost thaj zahvalnost,

čast, sila thaj snaga,

pripadil amare Devlešće pale uvek.

Amin!”

13 Askal phučla man jek katar o starešina: “Ko si akala save si lačharde ande parne haljine thaj katar avile?”

14 Me phendem lešće: “Tu godova džanes, gospodarina.”

A vo phendas manđe: “Godola si okola kaj avile katar e bari nevolja, thaj save e Bakhrešće ratesa thodine thaj parnjardine pire haljine. 15 Zato ačhen angle Devlesko prestolje thaj đes thaj rjat služin e Devlešće ande lesko Hramo. A okova savo bešel po prestolje trajila maškar lende thaj štitila len. 16 Von nikad majbut či avena bokhale thaj trušale, niti phabarela len o kham niti varesavi žega. 17 Kaj, lengo pastiri avela o Bakhro, savo si maškare po prestolje, thaj inđarela len po izvor e džude pajesko. A o Del khosela svako jasvin katar lenđe jakha.”

8

O Bakhro phađel o eftato pečato

1 Kana o Bakhro phaglas o eftato pečato, po nebo postanisarda tišina oko opaš o sato.

2 Askal dikhlem efta anđelurja save ačhenas anglo Del. Von dobisardine efta trube.

3 Askal avilo aver anđelo, inćarelas o sunakuno kadioniko thaj ačhilo anglo žrtveniko. Vo dobisarda but tamnjano te anel les zajedno e molitvenca katar sa e Devlešće svete manuša po sunakuno žrtveniko anglo prestolje. 4 O anđelo inćarelas ando vas o kadioniko andar savo vazdelas pe anglo Del o thuv e tamnjanosko zajedno e Devlešće manušenđe molitvenca. 5 Askal o anđelo lija o kadioniko, pherda les e jagasa katar o žrtveniko, thaj čhuda pe phuv. Pale godova aviline e gromurja thaj e grmljevine, sevinas e munje thaj e phuv ćhinosajli.

Prve štar trube

6 E efta anđelurja saven sas efta trube spremisajle te zatrubin.

7 Kana o prvo anđelo zatrubisarda, o ledo thaj e jag hamime e rateja sas čhudine pe phuv, pa e trito kotor e phuvjaći, e trito kotor e kaštenđi thaj e sasti zeleno čar phabili.

8 Kana o dujto anđelo zatrubisarda vareso sago bari planina savi phabol e jagasa, sas čhudini ando more thaj o trito kotor e morešći pretvorisajli ando rat 9 thaj o trito kotor katar sa so sas džudo ando more mulo a o trito kotor e brodurja sas uništime.

10 Kana zatrubisarda o trito anđelo, andar o nebo peli e bari čerejin, savi phabolas sago e baklja. Voj peli pe trito kotor pe reke thaj pe izvorurja e paješće. 11 A o alav godole čerejako sas Pelen (so značil “Ćerko”). Thaj e trito kotor sa e pajesko postanisarda ćerko sar o pelen thaj o but o them mulo kaj piline o ćerko paj.

12 Kana zatrubisarda o štarto anđelo, vareso pekla ando trito kotor e khamesko, trito kotor e čhonutesko thaj o trito kotor e čerejenđi pa pomračisajle pale o trito kotor. O đes hasardas o trito kotor katar piro svetlo, a gajda vi e rjat.

13 Askal dikhlem opre thaj ašundem e orlos sar furjalas vuče dži ko nebo thaj andar o sasto glaso čholas muj: “Jao! Jao! Jao, okolenđe save trajin pe phuv, kana ašundola o zvuko e poslednje trubengo katar e trin anđelurja save trubun te zatrubin.”

9

1 Kana zatrubisarda o pančto anđelo, dikhlem e čerein savi katar o nebo peli pe phuv. Laće sas dini e ćija katar o prolaz e bezdanosko.* 2 Kana putardas o prolaz e bezdanosko, andar o bezdan vazda pe o thuv sago andar o baro bov. O kham thaj o nebo pomračisajle katar o thuv andar o prolaz e bezdanosko. 3 Thaj andar o thuv inkljistine pe phuv e skakavcurja, save dobisardine moć sago kaj si e škorpijen pe phuv. 4 Thaj sas lenđe naredime te na naškodin e čarjaće pe phuv, niti bilo save aver biljkaće, ni bilo save kaštešće, nego samo e manušenđe saven naj e Devlesko pečato po čikat. 5 Ali nas lenđe dino te mudaren e manušen, nego samo te mučin len pandž čhon. A e muka sas sago e duk kana e manušes pusavel e škorpija. 6 Ande godola đesa e manuša rodena smrto, ali či araćhena; kamena te meren, ali o smrto našela lendar.

7 E skakavcurja po izgled sas sago e gras spremne pale borba. Pe šore sas len vareso so izgledilas sago sunakune vencurja, a lenđe muja sas sago e manušenđe muja. 8 Lenđe bal sas sago kaj si e romnjen, a e danda sago kaj si e lavonen. 9 Pe lende sas oklopurja sago katar o sastri, a o zvuko katar lenđe phaka sas sago o zvuko e bute vordonengo thaj e grastengo save sigo prasten ande borba. 10 Pe porja sas len kangro sago kaj si e škorpijen, thaj ande lende sas len moć te naudin e manušenđe pandž čhon. 11 Pe lende vladilas o caro, o Anđelo e Bezdanosko, savo pe hebrejsko čhib akhardol Avadon, a pe grčko Apolion (so značil “Uništitelj”).

12 E prvo nevolja nakhli. Ali dik, pale late aven još duj!

Šovto truba

13 Kana zatrubisarda o šovto anđelo, ašundem jek glaso sar avelas andar e štar šnga e sunakune žrtveniko savo ačhel anglo Del. 14 Godova glaso phendas e šovto anđelešće save sas e truba: “Muk okolen štar anđelen save si phangle pe bari reka Eufrat!”

15 Askal sas mukle štar anđelurja save sas spremne te baš ande godova sato, đes, čhon thaj brš mudaren e trećina manušen pe sasti phuv. 16 Ašundem kaj o brojo godole vojska si duj šela milionurja vojnikurja pe grasta.

17 A e grasten thaj e jahačen, saven dikhlem ando viđenje agajda izgledinas: Inđarenas oklopurja: lole sar e jag, tamnovunate thaj galbene sar o sumpor. E šore e grastenđe sas sago ande lavurja, a andar o muj inkljelas lenđe e jag o thuv thaj o sumpor. 18 Katar akala trin nevolje – jag, thuv thaj sumpor kaj inkljenas andar lengo muj, sas mudardi trećina manuša pe phuv. 19 O zuralipe akale grastengo sas ande lengo muj thaj ande lenđe porja. Lenđe porja sas sago e sapenđe šore savenca dukavenas e manušen.

20 Ali aver manuša save nas mudarde katar akaja nevolja, ipak či pokajisajle pale idolurja save ćerenas pire vastenca. Von vi majdur klanjinaspe e bilačhe duhonenđe thaj e idolenđe save si ćerde katar o sunakaj, katar o rup, katar e bronza, katar o bar, thaj katar o kaš, thaj save našti dićen, našti ašunen thaj našti phiren. 21 Či pokajisajle ni zato kaj mudarenas, ni zato kaj drabarenas, ni zato kaj ćerenas bludo, ni zato kaj čorenas.

10

O anđelo thaj o cikno lil

1 Askal dikhlem još jek aver moćno anđele sar fuljel andar o nebo. Sas furjardo ando oblako, a oko lesko šoro sas e duga. Lesko muj sas sago o kham, a e pungre sago e stuburja katar e jag. 2 Ando vas inćarelas cikno putardo svitak. Vo e desno pungresa ačhilo po more, a e levo pungresa pe phuv, 3 pa andar sasto glaso čhuta muj, sago o lavo kana ričil. A kana čhuta muj, e efta gromurja putardine o muj te mothon pire glasonenca.

4 A kana putardine o muj te mothon e efta gromurja, kamlem godova te ramov ali ašundem o glaso andar o nebo savo phendas: “Inćar ande tajna okova so e efta gromurja phendine. Godova na ramosar!”

5 Askal o anđelo saves dikhlem kaj ačhelas opaš po more opaš pe phuv, vazdas piro desno vas karingal o nebo 6 thaj hala solah okoleja savo trajil pale uvek, savo stvorisarda o nebo thaj sa okova so si ande leste, e phuv thaj sa so si pe late, thaj o more thaj okova so si ande leste: “O Del majbut či odložila. 7 Ali kana avela e vrjama te zatrubil o eftato anđelo ande piri truba, askal avela gata e Devlesko tajno plano, savo objavisarda pire slugenđe e prorokonenđe.”

8 Askal palem ašundem o isto glaso andar o nebo sar phenel manđe: “Dža thaj le o putardo svitak andar o vas e anđelosko savo ačhel po more thaj pe phuv.”

9 Đelem dži ko anđelo, thaj phendem lešće te del man godova cikno svitak, a vo phendas manđe: “Le les thaj ha les. Ando muj avela tuće guglo sago o medo, ali avel tuće ćerko ando đi.”

10 Me lijem o svitak andar e anđelosko vas thaj halem les. Ando muj sas manđe guglo sago o medo, ali kana nakhadem les, sas manđe ćerko ando đi.

11 Askal phendine manđe: “Trubul palem te prorokuis e bute themestar thaj e nacijendar, e manušendar save si andar e aver čhibja thaj e but caronendar.”

11

Duj svedokurja

1 Askal dobisardem trska slično sago rovlji savjava merilaspe, thaj sas manđe mothodo: “Ušti, izmerisar e Devlesko Hramo, o žrtveniko thaj đinav okolen kaj poštuin e Devle ande leste. 2 Ali e hramošći avlija savi si avrjal o Hramo, muk thaj na izmerisar, kaj si dini e manušenđe save naj Židovurja te uštaven o Sveto gav štarvardeš thaj duj čhon. 3 A me dava moć mungre duje svedokonen te ande pokajničke drze prorokuin godola milja thaj duj šela thaj šovardeš đesa.”

4 Von si duj masline thaj duj čirakurja save ačhen anglo Gospodari e phuvjako. 5 Ako vareko kamel te naudil lenđe, e jag inkljel andar lengo muj thaj hal lenđe dušmajen. Ako vareko kamla te naudil lenđe baš agajda moraš te avel mudardo. 6 Len si moć te phandaven o nebo te na perel o bršnd pale vrjama dok von prorokuin, a si len vi moć te pretvorin o paj ando rat thaj te mućen pe phuv svakojako nevolja kana god godova kamen.

7 A kana završina piro svedočanstvo, lenca zaratila e Zver savi inkljel andar o Bezdan. Vo pobedila len thaj mudarela len. 8 Thaj lenđe mule tela pašljona po trgo e bare gavesko savo simbolično akhardol Sodoma thaj Egipat, kaj sas lengo Gospod vazdino po trušul. 9 Trin tepaš đesa e manuša andar svako them, plemeno, čhib thaj nacija, dićhena lenđe mule tela thaj či dena te aven čhutine ando limori. 10 E manuša kaj trajin pe phuv raduinape thaj veselinape thaj poklone jek avrešće bičhalena zbog e propast okole duje prorokonenđi save but mučinas len.

11 Ali, pale trin tepaš đes, dija ande prorokurja e Devlesko Duho e trajosko thaj von uštile pe pire pungre, a e bari dar astarda okola save dićhenas len.

12 Askal e prorokurja ašundine o zuralo glaso andar o nebo, savo phendas lenđe: “Aven akaring opre!”

Thaj von po oblako vazdine pe po nebo angle jakha sa e dušmajenđe.

13 Thaj baš ande godova časo sas o baro zemljotres thaj haradilo o dešto kotor e gavesko. Katar o zemljotres sas mudardo efta milje manuša. A okola kaj ačhile zurale darajle thaj dine slava e Devlešće savo si po nebo.

14 E dujto nevolja nakhli. Ake, sigo avel e trito.

Eftato truba

15 Kana o eftato anđelo zatrubisarda, po nebo ašundile zurale glasurja sar mothon:

“O carstvo e themesko si akana carstvo amare Gospodesko

thaj lešće Hristosko,

thaj vo vladila pale uvek.”

16 A e biš thaj štar starešine, save bešen pe pire prestolja anglo Del, peline pe koča e mujesa dži ke phuv thaj poklonisajle e Devlešće. 17 Mothonas:

“Najs tuće, Gospode Devla, tu savo sa šaj,

savo san, thaj savo sanas,

kaj lijan ćiri bari sila

thaj počnisardan te vladis!

18 E thema but holjajle,

ali avili ćiri bari holji

thaj e vrjama te sudis e mulenđe,

thaj te nagradis ćire slugen e prorokonen,

ćire manušen thaj okolen save daran tutar, e ciknen thaj e baren

thaj te uništis okola save upropastin e phuv!”

19 Askal putajlo e Devlesko Hramo ando nebo, thaj ande leste sikadilo Kovčeg lešće savezosko. Askal bašle e munje, ašundine pe e gromurja thaj e grmljavina, avilo o zemljotres thaj počnisarda te perel o baro ledo.

12

E manušnji thaj e Aždaja

1 Po nebo pojavisajlo baro znako: manušnji lačhardi ando kham, tale laće pungre sas o čhonut, a pe lako šoro o venco katar e dešuduj čereja. 2 Sas khamni thaj čholas muj katar e bijandipešće muke, thaj mučilaspe te bijanel. 3 Askal po nebo pojavisajlo aver znako: Aždaja, bari, loli sago jag. Sas lat efta šore thaj deš šnga, a pe laće šore efta krune. 4 Pire porjava voj crdas o trito kotor čereja katar o nebo thaj čhuda len pe phuv. Askal ačhili paše manušnji savi trubuja te bijanel, te hal laće čhavre kana bijanela. 5 E manušnji bijandas muško čhavre, savo vladila pe sa e thema e sastrune rovljasa. Ali o čhavro sas lino ko Del thaj ke lesko prestolje, 6 a e manušnji našli ande pustinja, po than savo o Del pripremisarda pale late, te okote vodin e briga pale late milja duj šela thaj šovardeš đes.

7 Askal po nebo nastanisarda o rato. O Mihailo zaratisarda protiv e Aždaja pire anđelenca. A e Aždaja zaratisarda pire anđelenca protiv o Mihailo, 8 ali našti izdržisarda thaj hasarda piro than po nebo. 9 Gajda sas čhudini e bari Aždaja, o purano Sap, savo akhardol beng thaj Satana, savo sasto them andas ande zabluda. Sas čhudino pe phuv, a lasa vi laće anđelurja.

10 Askal ašundem o zuralo glaso po nebo sar phenel:

“Akana areslo o spasenje thaj sila

thaj o carstvo amare Devlesko.

Lesko Mesija sikada piri vlast

kaj, čhudino si okova savo prl amare phralen.

Vo prlas len o đes thaj e rjat angle amaro Del.

11 Von pobedisardine les e Bakhrešće ratesa

thaj e alavenca katar piro svedočanstvo.

Thaj umesto te volin o trajo,

von izabirisardine o smrto.

12 Zato raduin tumen e nebesa

thaj vi tumen save trajin pe lende.

A teško tumenđe e phuvjaće thaj e morešće,

kaj o beng fuljisto tumende

e bare holjasa,

zato kaj džanel kaj ačhilo lešće još cara vrjama.”

13 Kana e Aždaja dikhla kaj si čhudini pe phuv, teljarda te progonil e manušnja savi bijanda muško čhavre. 14 Ali e manušnji dobisarda duj phaka e bare orlošće gajda te šaj furjal ande pustinja kaj si laće pripremime o than dur katar o Sap kaj vodina e briga pale late trin thaj epaš brš. 15 Askal o Sap mukla andar o muj sago e reka o paj pale manušnji te e reka inđarel lat. 16 Ali e phuv pomognisardas e manušnjaće gajda kaj putardas piro muj, thaj nakhadas e reka savi e Aždaja mukla andar piro muj. 17 E Aždaja holjajli pe manušnji thaj đeli te ratuil protiv laće potomkurja save ačhiline. Godova si okola save inćaren e Devlešće zapovedi thaj svedočin palo Isus. 18 Thaj e Aždaja ačhili pe obala e morešći.

13

Andar o more inkljel e Zver

1 Askal dikhlem sar andar o more inkljel e Zver. Sas lat deš šnga thaj efta šore, a pe šnga sas lat deš krune thaj pe svako lako šoro sas alav savo vređolas e Devle. 2 E Zver savja dikhlem ličilas po leopard, a laće pungre sas sago kaj si e medvedo, a o muj lako sago kaj si e lavo. E Aždaja dija lat piri sila, piro prestolje, thaj bari vlast. 3 Jek lako šoro sas sago kaj sas dino čhurjasa, ali laći smrtno rana sastili. Thaj o sasto them divilas pe thaj džalas pale Zver, 4 thaj klanjinaspe e Aždajaće kaj dija e Zverka vlast.

A klanjinaspe vi e Zverkaće, thaj mothonas: “Ko si sago e Zver?” thaj: “Ko šaj ratujil protiv late thaj te pobedil lat?”

5 E Zverkaće sas muklo te mothol ohole thaj uvredne alava protiv o Del. Dini si laće e vlast te ćerel godova štarvardeš thaj duj čhon. 6 Thaj askal putardas o muj te vređol e Devles, te vređol lesko alav, lesko prebivalište thaj okolen kaj trajin ando nebo. 7 Thaj sas laće muklo te ratujil protiv e Devlešće manuša thaj te pobedil len, a dobisardas vi vlast pe svako pleme, them, čhib thaj nacija. 8 Klanjinape laće sa e manuša save trajin pe phuv, kašće alava naj ramome ando Lil e trajosko savi pripadil e Bakhrešće savo sas dino e čhurjasa katar o postanko e themesko.

9 Ašun kana već si tut kan!

10 Ko si odredime palo robstvo,

ando robstvo džala.

Ko si odredime te avel mudardo katar o mačo,

katar o mačo avela mudardo.

Akava e Devlešće manušendar rodel te aven istrajne ando paćipe.

E dujto Zver inkljel andar e phuv

11 Askal dikhlem e dujto Zver sar inkljel andar e phuv. Sas lat duj šnga sago e bakhres, ali ćerelas svato sago e Aždaja. 12 Akaja Zver izvršilas sa e vlast katar e prvo zver ande lako alav thaj prisilisarda e phuv thaj okolen kaj trajin pe late te klanjipe e prvo Zverkaće, kolaće savjaće e smrtno rana sastili. 13 Ćerelas bare čudurja – čak vi e jag mućelas katar o nebo pe phuv angle jakha sa e manušenđe. 14 Zavodilas e manušen save trajin pe phuv e čudenca save sas laće dine te ćerel ando alav e prvo Zverkako. Phendas e manušenđe save trajin pe phuv te ćeren kipo katar okoja Zver savja sas smrtno rana katar o mačo thaj savi džudili. 15 Sas laće dino te phurdel o trajo ando kipo e Zverkako, te šaj ćerel svato thaj zapovedisardas te mudaren sa okolen save či klanjinaspe e kipošće. 16 A ćerda vi godova te savora, e cikne thaj e bare, e barvale thaj e čore, e slobodne thaj roburja, primin žigo po desno vas ili po čikat, 17 gajda te khonik našti ćinel thaj bićinel, ako najles žigo e alavesa katar e prvo Zver ili o brojo laće alavesko. 18 Akate trubul mudrost. Ko si gođaver neka đinavel o brojo e Zverkako, kaj godova si brojo e manušesko. A o brojo si 666.

14

O Bakhro thaj e 144.000 otkupime

1 Askal dikhlem thaj dik, e Bakhres sar ačhel pe Sionsko gora thaj lesa 144.000 okola savenđe po čikat ramolas lesko alav thaj o alav lešće Dadesko. 2 Ašundem o glaso andar o nebo sago e buka katar e bare morske talasurja ili e bare gromovengo. Godova glaso sas isto gajda sago vi kana e svirača đilaben ande pire harfe. 3 Thaj đilabenas nevi đilji anglo prestolje thaj angle štar džude bićurja thaj angle starešine. Thaj khonikal našti sićilo godoja nevi đilji osim okola 144.000 otkupime katar e phuv. 4 Godova si okola save či meljardine pe e romnjenca nego ačhiline čiste. Von džan palo Bakhro kajgod vo džal. Otkupime si maškar aver manuša sago prvencurja e Devlešće thaj e Bakhrešće. 5 Von nikad či hohadine. Von si bi manako.

Trin anđelurja

6 Askal dikhlem još jećhe anđele sar furjal vuče dži ko nebo. Inđarelas e večno lačhi nevimata te objavil lat okolenđe save trajin pe phuv, sa e nacijenđe, plemenenđe, čhibjenđe thaj e themenđe.

7 E bare glasosa phendas: “Daran e Devlestar thaj den les slava, kaj avilo o časo lešće Sudosko! Slavin Okoles savo stvorisarda o nebo, e phuv, o more thaj e izvore e paješće!”

8 A jek aver anđelo avilo pale leste thaj phendas: “Pelas! Pelas o baro gav o Vavilon, savo sa e themen matarda molasa e holjasa thaj pire bludosa!”

9 Pale leste avilo vi o trito anđelo thaj e bare glasosa phendas: “Ko poklonil pes angle Zver thaj lako liko, thaj primil o žigo pe piro čikat ili vas, 10 vo pijela mol e Devlešće bare holjaći savi naj razblažime ando tahtaj lešće holjaći, pa avela mučime e jagasa thaj e sumporosa angle svete anđelurja thaj anglo Bakhro. 11 Thaj o thuv lenđe mukengo, vazdela pe pale uvek, thaj či avela miro ni o đes ni e rjat okolen save pokloninpe angle Zver thaj lako kipo thaj okola save primin o žigo laće alavesa.”

12 Akava rodel te e Devlešće manuša, okola save inđaren e Devlešće zapovedi, trubun te aven ustrajne thaj ačhen verne e Isusešće.

13 Askal ašundem o glaso andar o nebo savo phenel manđe: “Ramosar: ‘Blago okolenđe save katar akana meren ando Gospod!’ ”

“Gajda si”, phenel o Duho. “Von odmorina pe katar piro trudo, kaj lenđe dela svedočina pale lende.”

E žetva e phuvjaći

14 Askal dikhlem angle mande thaj lijem sama o parno oblako. Po oblako bešelas vareko slično sago o Čhavo e Manušesko. Po šoro sas les sunakuno venco, a ando vas oštro srpo.

15 Askal andar o Hramo inkljisto jek aver anđelo thaj andar o sasto glaso čhuta muj okolešće savo bešelas po oblako: “Le ćiro srpo thaj ćide o plodo, kaj avili e vrjama pale žetva. Paći si e phuvjaći žetva.”

16 Thaj okova savo bešelas po oblako zamahnisardas pire srposa karingal e phuv thaj ćida o plodo katar e phuv.

17 Još jek anđelo inkljisto andar o Hramo po nebo thaj vi les sas oštro srpo.

18 A katar o žrtveniko avilo jek aver anđelo – okova saves si vlast pe jag – thaj andar o sasto glaso čhuta muj okole anđelošće e oštro srposa: “Zamahnisar ćire oštro srposa thaj ćide e drak katar e phuvjako o čokot, kaj e drak si paći.” 19 O anđelo zamahnisarda e srposa pe phuv thaj ćides e čokotosko plodo thaj e drak čhudas ande bari presa katar e Devlešći holji. 20 Thaj e drak ande presa sas izgnječime avrjal o gav, thaj andar e presa poteknisarda o rat lungo varekaj dži ke trin šela kilometerja thaj vučo dži ke jek thaj epaš meterja.

15

Efta anđelurja e efta nevoljenca

1 Askal dikhlem aver baro thaj čudesno znako ando nebo: efta anđelen e efta poslednje nevoljenca – poslednje, kaj lenca završilpe e Devlešći bari holji. 2 Thaj dikhlem vareso sago more katar e stakla, hamime e jagasa, thaj okote okolen kaj pobedisardine e Zver, lako kipo thaj o brojo laće alavesko. Ačhenas pašo more katar e stakla thaj inćarenas e harfe save o Del dija len. 3 Đilabenas e đilji e Mojsiješći savo si sluga e Devlesko, thaj e bakhrešći đilji:

“Bare si thaj čudesne ćire dela,

Gospode Devla, tu savo sa šaj,

pravedne si thaj ispravne ćire droma,

Carona e themengo.

4 Ko te na daral tutar, Gospode

thaj te na slavil ćiro alav?

Tu san jedino sveto.

Sa e thema avena

thaj dena koča angle tute,

kaj sikadan ćire pravedne dela.”

5 Pale akava dikhlem sar ando nebo putajlo o Hramo, o Šator svedočanstva. 6 Andar o Hramo inkljistine efta anđelurja e efta nevoljenca. Sas lačharde ando blistavo parno thaj čisto lano, thaj sas opasime e sunakune pojasenca dži ko kolin. 7 Askal jek katar e štar džude bićurja dija e efta anđelen efta sunakune čare save sas pherde bare holjava katar o Del, savo trajil pale uvek. 8 Thaj o Hram pherdilo thuvesa katar e Devlešći slava thaj katar lešće sila, gajda kaj khonik našti delas ando Hramo sa dok nas gata e efta nevolje e efta anđelendar.

16

Efta čare e Devlešće holjava

1 Askal andar o Hramo ašundem o baro glaso sar phenel e efta anđelenđe: “Džan thaj čhoren pe phuv efta čare e Devlešće holjava!”

2 O prvo anđelo đelo thaj čhordas piro čaro pe phuv. Pe okola manuša, pe save sas o žigo katar e Zver thaj pe okola save denas koča angle lako kipo izbinas e džungale thaj dukhane čirurja.

3 Askal o dujto anđelo čhordas piro čaro po more. O more pretvorisajlo ando rat slično sago o rat e mulengo thaj sa so sas džudo ando more mulo.

4 Askal o trito anđelo čhordas piro čaro pe reke thaj pe izvorurja e paješće, thaj von pretvorisajle ando rat.

5 Askal ašundem e anđele save sas vlast pe paja sar phenel:

“Pravedno san thaj sveto, tu savo san thaj savo sanas,

kaj gajda presudisardan.

6 Kaj, von čhordine o rat e svete manušengo thaj e prorokonengo,

pa dijan len te pijen o rat,

sago kaj vi zaslužisardine!”

7 Askal ašundem o žrtveniko sar phenel:

“Ej, Gospode Devla, tu savo sa šaj,

ćire presude si čače thaj pravedne!”

8 O štarto anđelo čhordas piro čaro po kham, savešće sas muklino te phabarel e manušen e jagasa. 9 O baro tatipe phabarelas e manušen, pa von denas romaja o alav e Devlesko, saves sas vlast pe akala nevolje, ali či pokajisajle niti dine les slava.

10 Askal o pančto anđelo čhordas piro čaro po prestolje katar e Zver, thaj lako carstvo učharda e tama. E manuša e dukhatar dindalenas pire čhibja 11 thaj denas romaja e nebešće Devle zbog e dukha thaj e čirurja, ali či pokajisajle pale pire delurja.

12 Askal o šovto anđelo čhordas piro čaro pe bari reka savi akhardol Eufrat thaj lako paj šućilo, te pripremil pe o drom te naćhen e carurja katar o istoko. 13 Askal dikhlem sar andar o muj e Aždajako, andar o muj e Zverkako, thaj andar o muj e Hohamne prorokosko, inkljen trin bilačhe duhurja, sago e žambe. 14 Akava si e bilačhe duhurja demonurja saven si moć te ćeren čudurja, a teljardine ke carurja e saste themešće te ćiden len pale bitka po Baro đes e Devlesko savo sa šaj.

15 (A o Isus phenel:) “Ake avav iznenada sago o čor! Blago okolešće savo si džungado thaj lel sama pe pire drze, sar či đelosas nango thaj te aver či dićhen lesko ladžavo.”

16 E bilačhe duhurja askal andine sa e caronen po than savo pe hebrejsko čhib akhardol Armagedon.

17 Askal o eftato anđelo čhordas piro čaro ando vazduh, a andar o Hramo, katar o prestolje, avilo o snažno glaso savo phendas: “Gata si!”

18 Askal pojavisajle e munje, e gromurja thaj e grmljevina thaj o bare potres. Godova sas o majbaro potres savo sas sar si e manuša pe phuv! 19 O baro gav pharadilo pe trin delurja, a e gava e themenđe raspadnisajle. O Del dija pe gođi ko baro Vavilon, pa dijale o tahtaj pherdo mol savi sas lešći bari holji. 20 Sa e ostrvurja nestanisardine thaj ni jek planina či ačhili. 21 Askal pe manuša andar o nebo pelo o baro ledo, thaj svako kotor sas varekaj katar štarvardeš kile. E manuša denas romaja e Devle zbog e nevolja katar o ledo, kaj sas lenđe bare muke.

17

Manušnji savi bešel pe Zver

1 Askal avilo jek katar e efta anđelurja saven sas efta čare, thaj phendas manđe: “Av te sikavav tuće sar avela kaznime e Bari bludnica, savi bešel pe but paja. 2 Lasa e phuvjaće carurja denas pe ando bludo, a e manuša kaj trajin pe phuv matonas katar e mol laće bludostar.”

3 Askal o anđelo ando Duho inđarda man ande pustinja, kaj dikhlem jeće manušnja sar bešel pe loli Zver. E Zver sas pherdi bogohulne titule. Sas lat efta šore thaj deš šnga. 4 E manušnji sas lačhardi ande grimizne thaj lole drze thaj sas okitime e sunakajesa, e drage barenca thaj e biserenca. Ando vas sas lat sunakuno tahtaj pherdo odvratno bilačhipe thaj melalipe pire bludosko, 5 a po čikat sas laće ramome alav save si tajno značenje:

O BARO VAVILON,

DEJ SA E BLUDNIĆENĐE,

THAJ E ODVRATNO BILAČHIPEŠĆE PE PHUV.

6 Dikhlem kaj si e manušnji mati katar o rat e Devlešće manušengo thaj katar o rat e Isusešće svedokengo.

Kana dikhlem lat, but začudisajlem.

7 A o anđelo phučla man: “Sošće čudis tut? Me phenava tuće so si o tajno značenje pale manušnji thaj pale Zver e efta šorenca thaj deš šngenca pe savi e manušnji jašil. 8 E Zver savja dikhlan, varekana sas, a akana naj, palem inkljela andar o bezdan thaj džala ando propast. E manuša kaj trajin pe phuv savenđe alava naj katar o postanko e themesko ramome ando Lil e trajosko začudinape kana dićhena e Zver, savi varekana sas a akana naj, ali avela. 9 Akate trubul mudro gođi. Efta šore si efta bregurja pe save bešel e manušnji. A godola si također vi efta carurja 10 – pandž već peline, jek vladil, a o dujto još či avilo, a kana avela, trubul samo cara te ačhel. 11 E Zver savi varekana sas, a akana naj, si ohtoto caro; voj si jek katar e efta carurja thaj džal ando propast.

12 E deš šnga save dikhlan, deš si carurja, save još či vladin, ali dobina carsko vlast te vladin e Zverkava pe jek sato. 13 Len si jek ciljo: te piri sila thaj vlast den e Zverkaće. 14 Ratuina protiv o Bakhro, ali o Bakhro pobedila len, kaj si vo Gospodari pe gospodarja thaj Caro pe carurja, a lesa avena lešće akharde, losarde, thaj verne.”

15 Askal o anđelo phendas manđe: “E paja save dikhlan, pe save bešel e Bludnica, godola si e but e thema, manuša, nacije thaj čhibja. 16 A okola deš šnga save dikhlan thaj e Zver – von mrzana e Bludnica. Opustošina lat thaj mućena lat nanđi, hana lako mas thaj dena lat jag. 17 Kaj o Del čhuta lenđe ando ilo te izvršin lesko naum: te sa aven složne thaj te predain piri carsko vlast e Zverkaće, dok či pherdon e Devlešće alava. 18 A e manušnja savja dikhlan, voj si o baro gav savo vladil pe phuvjaće carurja.”

18

Uništime o Vavilon

1 Pale godova dikhlem jek aver anđele sar fuljel andar o nebo. Sas les bari vlast, a lesko sjajo rasvetlilas e phuv. 2 Askal o anđelo čhuta muj e bare glasosa:

“Pelas, pelas o baro gav o Vavilon!

Postanisarda than e demonengo,

sklonište sa e bilačhe duhonengo,

thaj sklonište pale sa nečiste thaj odvratne čiriklja.

3 Kaj sa e thema piline

e mol katar laći holjasa thaj lako bludo.

E phuvjaće carurja dine pe lava ando bludo,

a e phuvjaće trgovcurja barvajle katar lako baro raskoš.”

4 Askal ašundem varesavo aver glaso andar o nebo savo phendas:

“Inkljen andar late, mungre manušalen,

te na sudeluin lasa ande lako bezeh

thaj gajda či aresela tumen e nevolje save aven pe late.

5 Kaj, laće bezeha ćidine pe dži ko nebo

thaj o Del dija pe gođi ke lako bilačhipe.

6 Bolden laće isto mera,

bolden laće duj drom majbut pale okova so ćerda.

Ando tahtaj, ande savo voj čhordas averenđe,

čhon laće duvar majzurali mol.

7 Den lat muke thaj žalost gadići

kozom voj dijas pešće slava thaj raskoš!

Kaj voj gindil ande peste:

‘Bešav pe mungro prestolje sago carica.

Naj sem udovica thaj nikad či tugujiva.’

8 Zato ande jek đes

aresena lat akala nevolje:

o smrto, e tuga thaj e bok.

Thaj avela dini jag e bare jagasa,

kaj si moćno o Gospod Del savo sudil laće.

9 E phuvjaće carurja, save lava dine pe lava ando bludo thaj raskošno trajinas, rovena thaj zakukina pe late kana dićhena o thuv katar e bari jag ande savi voj phabol. 10 Pherde dar katar laće muke, ačhena majdur thaj phenena:

‘Jao! Jao, bare gaveja Vavilona, moćno gaveja!

Ande jek časo aresla tut e osuda!’

11 A e phuvjaće trgovcurja rovena thaj tugujina pale late, kaj khonik majbut či ćinel lenđi roba. 12 A lenđi roba si sunakaj, rup, drago bara thaj biserja, pohtan katar o fino lano, grimiz, svila thaj lolo, svako vrsta mirisne kaš thaj e predmeturja katar e slonovača, sa e predmeturja katar o kuč o kaš, katar e bronza, o sastri, thaj o mermer, 13 o cimet, začin, miomiris, mirisno ulje, tamnjan, mol, maslinovo ulje, parno aro, điv, guruva thaj bakhre, gras thaj kočije, roburja, thaj e manušenđe duše.

14 Sa o raskoš pale savo žudisardan nestanisardas. Sa ćiro raskoš thaj ćo sjajo hasajle thaj nikada majbut či boldena pes.

15 E trgovcurja save trguinas sa akaleja, thaj save zbog late barvajle, ačhena dur pherde dar katar laće muke, rovena thaj tugujina. 16 Thaj phenena:

‘Jao! Jao, bare gaveja!

Sanas lačhardo ando fino lano, grimiz thaj lolo,

thaj ukrasime e sunakajesa, drago baresa thaj e biserenca!

17 Sa godova barvalipe sas uništime ande jek časo!’

Askal sa e brodošće kapetanurja thaj e putnikurja, e mornarurja thaj sa okola save trajin katar o more ačhile dur katar o gav. 18 A kana dikhline o thuv katar e bari jag ande savi phabolas, čhutine muj: ‘Savo gav sas gajda baro?’ 19 Askal čhudine o praho pe piro šoro thaj počnisardine te roven thaj tugujin. Čhonas muj:

‘Jao! Jao, e bare gavešće!

Savora saven sas brodo po more

barvajle katar lesko barvalipe!

A uništime si samo ande jek časo!’

20 Veselitu pe leste, nebo! Veselin tumen pe leste tumen e Devlešće manušalen, apostolurja thaj prorokurja, kaj o Del kaznisarda les pale okova so ćerda tumenđe!”

21 Askal jek moćno anđelo vazdas o bar, baro sago o mlinsko bar, čhuda les ando more thaj phendas: “Gajda avela zurale čhudino o baro gav Vavilon thaj zauvek nestanila!

22 Nikada majbut više ande tute či avela svirača,

či ašundola o glaso e harfako, e flautako ni e trubako.

Nikada majbut ande tute či avela

zanatlije pale bilo savo zanato!

Nikada majbut ande tute či ašundola

o zvuko e mlinosko.

23 Nikada majbut ande tute či

zasvetlila e svetiljka!

Nikada majbut ande tute či ašundola

o glaso e džamutresko thaj e borjako.

Kaj, ćire trgovcurja gospodarinas e phuvjasa

thaj ćire ćirimatenca sas hohade sa e thema.

24 Ande akava gav si arakhlo o rat e prorokonengo thaj e Devlešće manušengo

thaj savorengo save si dine čhurjasa pe phuv.”

19

E pobedničko đilji ando nebo

1 Pale godova ašundem vareso sago baro glaso e bute dženengo po nebo. Čhonas muj:

“Aliluja!

O spasenje, e slava thaj e sila pripadil amare Devlešće,

2 kaj si lešće presude čačutne thaj pravedne.

Vo osudisardas e Bare bludnica,

savi rumusardas e phuv pire bludosa,

thaj pe late osvetisardas o rat pire slugengo saven voj mudarda.”

3 Thaj još phendine:

“Aliluja!

O thuv katar lako uništenje vazdel pe pale uvek!”

4 Askal e biš thaj štar starešine, thaj e štar džude bićurja peline pe koča thaj poklonisajle e Devlešće, savo bešelas po prestolje, thaj mothonas: “Amin, Aliluja!”

5 A katar o prestolje avilo o glaso savo phendas:

“Hvalin amare Devles,

savora tumen save sen lešće sluge,

save daran lestar, e cikne thaj e bare!”

6 Askal ašundem vareso sago glaso e bute dženengo thaj sago e buka katar e bare morske talasurja thaj sago zvuko e zurale gromonengo sar mothol:

“Aliluja!

O Gospod, amaro Del vladil, savo sa šaj!

7 Radui men thaj veselimen, thaj e slava das lešće.

Kaj avile svaturja e Bakhrešće,

thaj e Nevesta lešći si spremno.

8 Dine si laće čiste thaj blistavo parne drze katar o lano

te lel pe peste.”

A o lano prestavil e pravedne dela e Devlešće manušengo.

9 Askal o anđelo phendas manđe: “Ramosar: ‘Blago okolenđe save si akharde pe Bakhrešće svaturja!’ ”

Thaj još phendas: “Akala si čače e Devlešće alava.”

10 Pelem pe koča dži ke lešće pungre te poklonima lešće, a vo phendas manđe: “Na ćer godova! Vi sem samo sluga sago vi tu thaj ćire phral save svedočin pale piro paćipe ando Isus. E Devlešće pokloni tut. Kaj okola save svedočin palo Isus si len proročko duho.”

O jahači po parno gras

11 Askal dikhlem putardo o nebo thaj okote parne graste! Okova kaj jašilas po gras akhardolas “Verno thaj Čačutno”. Vo ande pravda sudil thaj ratuil. 12 Lešće jakha si sago o jagalo plameno, a pe lesko šoro si but krune. Les si ramome alav savo khonik či džanel osim vo. 13 Lačhardo si ando ogrtači natopime e rateja, a vo akhardol: Alav* e Devlesko. 14 Pala leste džanas e nebeske vojske pe parne grasta, lačharde ando blistavo parno thaj čisto lano. 15 Andar lesko muj inkljel o oštro mačo saveja dela dab e themen. Vladila pe lende sastrune rovljasa thaj uštavela e drak ande presa e zurale molasa savi si bari holji e Devlešći savo sa šaj. 16 Po ogrtači thaj pe butina si lešće ramome alav:

CARO PE CARURJA THAJ GOSPODARI PE GOSPODARJA

17 Askal dikhlem jećhe anđele savo ačhel po kham thaj andar sa o glaso čhol muj sa e čirikljenđe save furjan vuče dži ko nebo: “Aven! Ćiden tumen pe bari Devlešći gozba, 18 te han o mas katar e carurja, katar e zapovednikurja, katar e močnikurja, katar e jahača thaj katar lenđe grasta, thaj mas katar sa manuša – katar e slobodne, katar e roburja, katar e bare thaj cikne manuša!”

19 Askal dikhlem e Zver thaj e phuvjaće caronen thaj lenđe vojnikonen sar ćidine pe te ratujin protiv o Jahači po gras thaj protiv lešći vojska. 20 Thaj e Zver sas astardi, a lasa vi o Hohamno proroko, savo ande lako alav ćerelas čudurja savenca zavodilas okolen kaj primisardine o žigo katar e Zver thaj klanjinaspe laće kipošće. Liduj sas čhudine ando ognjeno jezero kaj phabol o sumpor. 21 A okole avren mudarda o mačo savo inkljisto andar o muj e Jahačesko savo sas po gras, thaj sa e čiriklja čaljile lenđe masestar.

20

Milja brš

1 Askal dikhlem e anđele sar fuljel andar o nebo. Ande vas sas les ćija katar o Bezdan thaj o baro lanco. 2 Vo astardas e Aždaja, e Purane Sapes, savi si o beng thaj o Satana, thaj phangla les ande lancurja pe milja brš, 3 thaj čhuda les ando Bezdan, pa zaključisardas thaj zapečitisardas o vudar, te na majbut zavodil e theme dok či pherdol milja brš. Pale godova avela muklino pe harni vrjama.

4 Thaj dikhlem e prestolja. Pe lende bešenas okola savenđe si dini e vlast te sudin. Lijem sama vi e duše okolenđe savengo šoro sas odrubime kaj svedočinas palo Isus thaj e Devlešći poruka. Von či poklonisajle e Zverkaće ni laće kipošće thaj či primisardine lako žigo pe piro čikat ili pe piro vas. Von boldine pe ando trajo thaj caruinas e Hristosa milja brš. 5 A akava si o prvo vaskrsenje. (Ostale mule či džudile, dok či pherdilo milja brš.) 6 Bahtalo si thaj sveto okova savo si učesniko ando prvo vaskrsenje. Pe lende e dujto smrto naj nisošći vlast, nego von avena e Devlešće thaj Hristošće rašaja thaj von vladina leja milja brš.

E Sotonesko krajo

7 A kana pherdona godola milja brš, o Sotona avela muklino andar piri tamnica, 8 pa inkljela te zavodil e themen katar e štar riga e themešće, e Gogo thaj e Magogo, thaj ćidela len palo rato. Avela len gaći but sago o pesko po more. 9 E Sotonešći vojska nakhli pe sasti phuv. Okolisarda o tabor kaj sas e Devlešće manuša thaj o voljeno gav. Ali e bari jag fuljisti andar o nebo thaj uništisardas e Sotonešće vojska. 10 Askal o beng, savo hohada len, sas čhudino ande jagako thaj sumporno jezero, kaj si e Zver thaj o Hohamno proroko. Von avena mučime o đes thaj e rjat pale uvek.

O Del sudila e mulenđe

11 Askal dikhlem o baro parno prestolje thaj Okoles savo bešel pe leste. O nebo thaj e phuv nestanisardine angle leste bi tragosko. 12 Askal dikhlem e mulen, bare thaj ciknen, sar ačhen anglo prestolje, a e lila putajle. Thaj putajlo jek aver lil – o Lil e trajosko. E mulenđe sas sudime prema okova so sas ramome ande lila – prema lenđe dela. 13 O more predajisardas pire mulen save si ande leste, a o Smrto thaj o Them e mulengo predaisardine pire mulen save si ande lende thaj svakonešće sas sudime preme lenđe dela. 14 Askal o Smrto thaj o Them e mulengo sas čhudine ande jagako jezero – godova si dujto smrto. 15 Thaj kasko alav nas ramome ando Lil e trajosko, sas čhudino ande jagako jezero.

21

Nevo Jerusalim

1 Thaj dikhlem o nevo nebo thaj nevi phuv, kaj o prvo nebo thaj e prvo phuv nakhline, a ni more više naj. 2 Dikhlem vi o Sveto gav, o nevo Jerusalim, sar mućel pe katar o nebo e Devlestar, sas ukrasime sago e bori savi lačharda pe pale piro rom.

3 Askal ašundem o baro glaso katar o prestolje sar mothol: “Ake, e Devlesko šator si e manušenca thaj o Del trajila maškar lende. Von avena lesko them thaj o Del korkoro avela maškar lende thaj avela lengo Del. 4 Vo khosela lenđe svako jasvin katar e jakha thaj majbut či avela meripe, ni tuga, ni roipe, ni duk, kaj nakhlas okova so sas varekana.”

5 Askal phendas Okova savo bešel po prestolje: “Ake, sa ćerav nevo!”

Thaj phendas: “Ramosar, kaj akala alava si čačipe thaj šaj paćalpe ande lende.”

6 Thaj još phendas manđe: “Gata si! Me sem o Alfa thaj o Omega, Početko thaj Krajo. E trušale manušešće ivja dava te pel katar o izvor e džude pajesko. 7 Okova savo pobedil sa akava nasledila, thaj me avava lesko Del, a vo avela manđe mungro čhavo. 8 A okolenđe kaj si kukavice, bipaćivale, rumome, ubice, bludnikurja, vračarja, idolopoklonikurja, thaj sa okola kaj hohaven lengo than si ande jagako jezero kaj phabol o sumpor. Godova si o dujto smrto.”

9 Askal avilo jek katar e efta anđelurja saven si efta čare pherde efta poslednje nevolje, thaj phendas manđe: “Av, sikavava tuće e borja, e Bakhrešće romnja.”

10 Thaj inđarda man ando Duho pe jek bari thaj vuči gora thaj sikadas manđe o sveto gav o Jerusalim sar fuljel katar o nebo e Devlestar. 11 Sijolas katar e Devlešći slava, sas blistavo sago majkuč drago bar, blistavo sago kristalno bar jaspis. 12 Sas les bare thaj vuče zidine thaj dešuduj kapije, a pe kapije dešuduj anđelurja thaj ramome alava katar e dešuduje Izraelošće plemenurja. 13 Po istoko sas trin kapije, po sever sas trin kapije, po jugo sas trin kapije, thaj po zapad sas trin kapije. 14 E gavešće zidurja sas sagradime pe dešuduj temeljurja, thaj pe lende sas ramome e alava katar e dešuduj Bakhrešće apostolurja.

15 E anđele savo ćerelas manca svato sas sunakuni trska, te izmeril o gav, lešće kapije thaj zidine. 16 O gav sas sagradime pe štar ćoškurja – sas lungo kozom sas vi bulo. O anđelo izmerisadas o gav e trskava, thaj sas lungo *duj milje thaj duj šela kilometerja, bulo duj milje thaj duj šela kilometerja, thaj vučo duj milje thaj duj šela kilometerja. 17 O anđelo askal izmerisarda vi e zidine. Sas thule šovardeš thaj šov meterja.† O anđelo merilas e merava sago kaj e manuša merin. 18 E zidurja sas sazidome katar o bar jaspis, a o gav katar o čisto sunakaj, slično sago čisto stakla. 19 E temeljurja katar e gavešće zidurja sas ukrasime svakovrsne drage barenca: prvo jaspis, dujto safir, trito kalcedon, štarto smaragd, 20 pančto sardoniks, šovto sard, eftato hrizolit, ohtoto biril, injato topaz, dešto hrizopras, dešujekto hijacint, dešudujto ametist. 21 A e dešuduj kapije sas dešuduj biserja – svako kapija sas ćerdi katar jek biseri. O glavno gavesko sokako sas katar o čisto sunakaj prozirno sago stakla.

22 Ando gav či dikhlem nisosko Hramo, kaj lesko Hramo si o Gospod o Del savo sa šaj thaj o Bakhro. 23 Godole gavešće naj potrebno ni kham ni čhonut te osvetlin les, kaj e slava e Devlešći si lesko svetlo, a o Bakhro lešći svetiljka! 24 E thema phirena ande lesko svetlo thaj e phuvjaće carurja anena ande leste piri slava. 25 E kapija či phandavelape e đeseja, a rjat okote či avela. 26 Ande leste avela andini e slava thaj e čast e themenđi, 27 thaj khanči nečisto či dela ande leste, niti vareko ko ćerel vareso odvratno ili so si hohaipe, nego samo okola savengo alav si ramome ando Lil e trajosko savo pripadil e Bakhrešće.

22

1 Askal o anđelo sikadas manđe e reka e pajesa savi del trajo. E reka sas čisto sago o kristali thaj avel katar e Devlesko thaj e Bakhresko prestolje, 2 maškar e gavešće glavne sokača. Pe liduj riga e rekaće barjolas o kaš e trajosko, savo bijanel dešuduj plodurja. Vo anel piro plodo svako čhon, a lešće patrja si palo sastipe e themenđe. 3 Okote či avela nisosko proklestvo. Ando gav avela e Devlesko thaj e Bakhresko prestolje thaj lešće sluge služina lešće. 4 Dićhena lesko muj thaj lesko alav avela pe lenđe čikata. 5 Majbut či avela raća thaj či avela lenđe potrebno e svetiljka ni o svetlost e khamesko, kaj korkoro Gospod Del svetlila lenđe. Thaj von vladina pale uvek.

6 Askal o anđelo phendas manđe: “Akala alava si čače thaj šaj paćalpe lenđe. O Gospod Del, savo del e prorokonenđe piro Duho, bičhaldas pire anđele te sikavel pire slugenđe so trubul uskoro te avel.” 7 (A o Isus phenel:) “Ake, avav sigo! Blago okolešće savo inćarel e proročke alava akale knjigaće.”

O Isus avel

8 Me, o Jovano, ašundem thaj dikhlem sa akava. A kana ašundem thaj dikhlem, pelem pe koča angle pungre e anđelošće savo sa akava sikada manđe, te pokloni man lešće.

9 A vo phendas manđe: “Na ćer godova! Vi me sem samo sluga sago vi tu thaj ćire phral e prorokurja thaj savora save inđaren e alava akale lilešće. E Devlešće poklonitu!”

10 Askal phendas manđe: “Na zapečatisar e proročke alava akale lilešće te či ačhen garade, kaj e vrjama kana akava proroštvo pherdola si paše. 11 Neka o nepravedniko vi majdur ćerel nepravda, neka o duhovno melalo vi majdur ačhel duhovno melalo, a ko si pravedno neka vi majdur ćerel so si pravedno, thaj ko si sveto neka vi majdur posvetil pe.”

12 (A o Isus phenel:) “Ake, avav sigo thaj anav manca e nagrada, te svakonešće poćinav prema lešće dela. 13 Me sem Alfa thaj Omega, Prvo thaj Poslednjo, Početko thaj Krajo.

14 Blago okolenđe save thoven pire drze te avel len pravo te den ando gav kroz o vudar thaj te han katar o kaš e trajosko. 15 A avri ačhena okola save si sago džućhela, e vračarja, e bludnikurja, e ubice, okola save pokloninpe e idolenđe thaj savora save volin o hohaipe thaj hohaven.

16 Me, o Isus, bičhaldem mungre anđele te svedočil tumenđe akava pale khanđirja. Me sem o Koreno thaj o Potomko e Davidesko, sjajno čerein e Danica.”

17 O Duho thaj e bori phenen: “Av!”

Thaj ko akava ašunel, neka phenel: “Av!”

Ko si trušalo, neka avel, thaj ko kamel, neka lel paj e trajosko ivja.

18 Upozoriv svakone ko ašunel e proročke alava akale lilešće: Ako vareko akalešće vareso nadodail, o Del nadodaila lešće e nevolje pale save si ramome ande akava lil, 19 thaj ako vareko lel vareso katar e alava save si ramome ande akala proročke lila, lestar o Del lela lesko deo katar o kaš e trajosko thaj andar o sveto gav, pale savo si ramome ande akava lil.

20 Okova savo svedočil pale sa akava phenel: “Ej, Me avav sigo!”

Amin! Av, Gospode Isuse!

21 Neka e milost e Gospode Isusešći avel savorenca!

* 9,1 prolaz e bezdanosko Akava šaj phendamas vi “handuk thaj tunjariko hv”.

* 19,13 O Isus si Alav e Devlesko. Dikh ando Jovan 1,1.

* 21,16 Ando originalo ačhel ramome: “dešuduj milje stadija”. Brojo dešuduj ande Biblija si simboli pale Devlesko carstvo.

† 21,17 Ando originalno ačhel ramome: “šel thaj štarvardeš thaj štar kuvja”.