^

Ajigha NT Portion

Ajiya: Ajigha NT Portion (New Testament)

copyright © 2025 The Seed Company
Language: (Ajiya)
Contributor: Mission For Scripture Translation And Language Development

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0.

You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that:

You include the above copyright and source information.

If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes.

If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19.

2025-05-03

ePub generated by Haiola 11 Mar 2026 from source files dated 3 May 2025
eBible.org certified

43235689-f749-53bc-b3bc-8504ea33daa6

IMatta

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

ILA IDIDUMA KA AVỌ

IMATTA

1

Ute IYesu

(ILuk 3.23-38)

1 Awọ iwọọ iMusa ute iYesu iKristi, anọ iDauda, anga ute Ibrahim.

2 Ibrahim jee Ishaku,

Ishaku jee iYakubu,

IYakubu jee iYahuza kina anayuru nga,

3 IYahuza ate iFeresa kina iZera ayuru bọ nga shi iTama,

IFeresa nga shi ate iHesruna,

IHesruna nga shi ate Aram,

4 Aram nga shi ate Amminadab,

Amminadab nga shi ate iNashon,

INashon nga shi ate iSalmọn,

5 ISalmọn nga shi ate IBọ’aza, ayuru jee nga anga shi iRahab,

IBowaz nga shi ate Obida, ayuru nga anga shi iRut,

Obida nga shi ate iYesse,

6 IYesse nga shi ate agọm iDauda,

IDauda nga shi ate iSulemanu ayuru nga anga sa shi ayiri Uriya,

7 ISulemanu nga shi ate iRehobowam,

IRehobowam nga shi ate Abiya,

Abiya nga shi ate Asa,

8 Asa nga shi ate iYehoshafat,

IYehoshafat nga shi ate iYoram,

IYoram nga shi ate Azariya,

9 Azariya nga shi ate iYotam,

IYotam nga shi ate Ahaz,

Ahaz nga shi ate iHezekiya,

10 iHezekiya nga shi ate iManassa,

IManassa nga shi ate Amọn,

Amọn nga shi ate iYosiya,

11 IYosiya nga shi ate iYekoniya kina anayuru nga akyua mani ayẹri bu ki kya bu aBabila wu.

12 Aya kya bọ aBabila ni,

IYekoniya va jee iSheyaltiyel,

ISheyaltiyel nga shi ate iZarubabel,

13 IZarubabel nga shi ate Abihudu,

Abihudu nga shi ate Eliyakim,

Eliyakim nga shi ate Azuro,

14 Azuro nga shi ate iSaduku,

ISaduku nga shi ate Akimu,

Akimu nga shi ate Aliyudu,

15 Aliyudu nga shi ate Eliyazara,

Eliyazara nga shi ate iMatana,

IMatana nga shi ate iYakubu,

16 IYakubu nga shi ate iYusufu aghẹmẹ iMaryamu aghọmani ajee iYesu mani ayọrọ nga si iKristi. 17 Ko kpaa kọ ute Ibrahim ki ta ka iDawuda, ite usho na inari yọ, kọ kpaa ka iDauda ki ta kọ uyẹri bọ ki kyaa aBabila ite usho ni inari yọ, kọ kpaa ki uyẹri bọ ka aBabila ki ta ka iKristi ite usho ni inari yọ.

Ujee iYesu iKristi

(ILuk 2.1-7)

18 Umani ujee iYesu iKristi sa shi, ayuru nga iMaryamu akọ cira nga ki ma iYusufu, ata kọ takwyuẹ ni avasa nu nga na afo anga aghing Ọnọng. 19 Ni aghẹmẹ nga iYusufu, aghọmani aka ju ima ushi na kikya, ata wang ọsa nga ighọng ba, na ava wang usheri nga ya naikẹr.

20 Ashi kidẹ uwang uju kindọ ni, ba irishu, atuma Ọnọng va yeni ẹrẹkwyuẹ nga kidẹ amọgọ, ki tẹri si, “IYusufu, anọ iDauda, ma kọng ẹrẹbata ukpaa iMaryamu sa ayiri ngọ ba, ki imumani ishi kidẹ afo nga ni iba kukushi aghing Ọnọng ko. 21 Aki jee anọ, ni ingọ ki ma nga uca si iYesu, ka aki foo ajiya kọ vulu bọ.”

22 Uma ri ba kọ ma hwura umumani Ate aYaya tẹri ka anyu Atina nga, 23 “Uwẹ ni, anayiri mani aye nga aghẹmẹ ba ki kpaa afo ka jee anọ anaghẹmẹ, na aki yọrọ nga si Immanuwel.” (Uwu shi si, Ọnọng shi ni yi).

24 IYusufu ya shira kọ mor ni, ava ju kọnọ mani Atuma Ọnọng tẹri nga ni, A kpaa ayiri nga, 25 ara ye ẹrẹnọma nga ba ki ta ko jee anọ. Ava ma nga uca si iYesu.

2

Ọba Akyeng ki shii Iripiya

1 Ajee iYesu ki ifọng aBaitalami ka aYahudiya, ka akyua agọm iHiridus, na ace aghọ uye ẹyẹrẹ ba ki shii iripiya ki ba Urushelima 2 na aba wulu si, “Abi wọ ni anọ mani ajee ki tee agọm aYahudawa shi wọ? Iyi nu ẹyẹrẹ nga mani ikunu ka iripiya, ni iyi ba ki ma jọọ nga.” 3 Agọm iHiridus ya kọng kindọ ni, ikwyi nga va bra yọ, kindọ wọ nọ ushẹ ajiya Urushelima. 4 Aba curu nadidu agha kakọng afirist kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ki wulu bọ, “Abi wọ ni aki jee aghọfoo wọ?” 5 “Ki ifọng aBaitalami ki ẹrẹbọng aYahudiya,” Aba yira nga. “Ka umani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng wọọ wudu. 6 ‘Ni ingọ aBaitalami kidẹ ẹrẹbọng aYahudiya, ki ba si ingọ shi aghọcẹẹ nọ ọjii ka ẹrẹgọm aYahuza ba, ka kidẹ ngọ yọ ni akwyite mani aki kyeng na ajiya Israila ki kunu wọ.’ ” 7 Ni iHiridus ba yọrọ akyeng ọba ki shii iripiya kọ uyuyi ka kọng ka anyu bọ agọlọ mani ẹyẹrẹ nyeni wọ. 8 Aba tuma bọ ka aBaitalami kina udi uwaga atọng “Ọkya kọ uya wang ọka mani anọ shi wọ nabibọrọ, insi inu peni ngaa ni, inu ba ki inu ba tẹri mi, ki imẹ ya kọ jọọ nga.” 9 Aya kpẹẹ ọkọng upii agọm ni, ava wolu. Ẹyẹrẹ umani anu ki shii iripiya ra ni shi kite bọ, ni ibọ sọ yii yọ ki ta kọ umani iya tara kọ ọka mani anọ shi wọ. 10 Aya nu ẹyẹrẹ ni, ava kọng ikwyifu nagigang. 11 Aya ghila ọna ni, aba ya nu anọ kina ayuru nga iMaryamu, aba ta aghong ki jọọ nga. Aba wuli uma bọ, utii uyeri, kina ima uta ugha ọvọng, kina anyẹ ọvọng ki ma nga. 12 Na ava vuu bọ ẹrẹbọng bọ ka uce utra, ka Ọnọng tẹri bọ ka amọgọ si ama vuu ukushi iHiridus ba.

Uti ki kyaa aMasar

13 Aya kọ uya ukadu ni, atuma Ọnọng ba kunu kidẹ amọgọ kushi iYusufu ki tẹri si, “IHiridus ki wang anọ ka pii wọ. Sisang, kpaa anọ kina ayuru nga kọ ti kọ kya nọ aMasar, kọ ya ci kọ ukadu si imẹ tẹri ngọ si ingọ sher.” 14 IYusufu va sisang, ki kpa anọ kina ayuru nga, ki kya bu aMasar kina ating, 15 kiya ci ki ta kọ ukpo iHiridus. Aju kindọ ka ahura imumani Ate tẹri ka anyu atina nga, “I yọrọ anọ mi wu ka aMasar.”

IHiridus sa si apili Ananọ Ọfisi kọ

16 IHiridus ya kpẹlẹ si akyeng ra tee ni nga abo ni, ava sang anang. Ava sa si aya pili anọ aniraghẹmẹ aBaitalami kina irihoo anyi apai ki ta ka ataa ka akyua mani akpili kukushi akyeng ẹyẹrẹ kunu. 17 Ọwe wu sa ni imumani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Irimiya tẹri hwura, 18 “A kọng ice ẹrẹwyuẹ ka aRama, ẹrẹwyuẹ ukukas kina ayiri. IRahila nga su nira ayiri kaya anọ nga. Ara kọng udoru ba, ka aku kpuru bu.”

Aghọjee iYesu vuu bọ aNazaret

19 Utumu ukpo iHiridus, atuma Ate kunu iYusufu kidẹ amọ ka aMasar 20 ki tẹri si, “Sisang, kpaa anọ kina ayuru nga ku kya nu ẹrẹbọng Israila, ka aghọmani awang pii anọ sọ shi bọ nọ ọkyuọ ba.” 21 IYusufu va sisang ki kpa anọ kina ayuru nga ki vuu bọ ẹrẹbọng Israila. 22 Ni iYusufu ya kọng si Akilayus tee agọm ka utumu ukpo ate nga iHiridus ka aYahudiya, ava kọng ẹrẹbata ọkyaa. Akọ waa iYusufu nga atọng ka amọ ava gẹni ki kyaa ẹrẹbọng aGalili, 23 kiya vra ọna nga ki ice ifọng si aNazaret, ka ahwura upii aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng si, “Aki yọrọ nga si agha aNazaret.”

3

Umẹẹ IYahaya Aghila Iminimini

(IMar 1.1-8; ILuk 3.1-9; IYah 1.19-28)

1 Ka akyua ra ni iYahaya aghila iminimini ba ọkọ taa ashi ka aYahudiya na atẹri upii Ọnọng. 2 “Inu lọkpaa,” atẹri si, “Ka ẹrẹgọm ayaya ishi ayayo!” 3 IYahaya nga shi ajiya mani Ishaya aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng pii si, “Ace aghọ sọ taa akpa kidẹ ọkọ taa ashi, ‘Kyeri utra Ate ayaya; nawa nga itra ka kyeng!’ ” 4 Uma iYahaya ni aju kina idang ọrahimi; aloru abugu nga kina edang, imila nga ni agiya yọ kina ẹrẹtọng. 5 Ajiya Urushelima, kina anga aYahudiya, kina anga ahwo ẹrẹyẹma Urdun, aba ukushi nga. 6 A tẹri avulu bọ, ava ju bọ iminimini bu na amusum ẹrẹyẹma Urdun. 7 IYahaya ya nu ikir aFarisiyawa kina aSadukiyawa, aba si ama ju bọ iminimini, aba tẹri bọ si, “Inu iyọọ na kang! inga tẹri nu si ọki ti anang mani Ọnọng ki tuma? 8 Uju uma mani uki nyeni ọlọkpaa nu. 9 Uma kpaa ka inu tẹri si Ibrahim nga shi ate nu ba. Isọ tẹri nọ Ọnọng ki bra ukpa atighi ri ka tee anọ nga! 10 Akperi nga sha ka a kẹri ashẹ ka akang; ọshẹ mani ura ma wu ikọlọ ba ni aki kpa wu ka taa kidẹ ugha. 11 Iju nu iminimini kina amusum ki nyeni si inu lọkpaa, aghọmani aki ba ko utumu mi ni aki sumu nu kina aghing Ọnọng kina ugha. Aceri mi; ira maa mi ni ikpa akpọ nga ba. 12 Ọfọọ upẹr nga shi ka avọ nga, aki pẹr ikir imila. Aki curu alkama nga ka sa ka afọ, ni ẹrẹwọọ ni aki ta ugha wọ ọnga mani ọki kpẹri wọ ba.”

Iminimini IYesu

(IMar 1.9-11; ILuk 3.21-22)

13 Akyua ra ni iYesu ba ka aGalili ki ba ukushi iYahaya ka vọng Urdun ka ju nga iminimini. 14 Ni iYahaya sheri ka tee ikwyi nga. “Imẹ shi mani uju mi iminimini,” IYahaya tẹri, “Uwe ni ingọ ba ukushimi ki iba ju nu iminimini!” 15 Ni iYesu ba yira nga si, “Tara ni ushi kindi ka akyua ri. Kindi wọ ni iyi ki ju uma ọdọdọma mani Ọnọng wang kọ.” IYahaya va yira. 16 Aya ju iYesu iminimini ni, aba kunu kidẹ amusum. Ayẹrẹmọọ va yemi nga, ava nu aghing Ọnọng na asọ shulu kina ikhimi ni na uta uyeri kaya nga. 17 Ni ẹrẹyuẹ va tẹri ka ayaya, “Anọ mi wẹ, aghọmani ikwyi mi ka tọmọ wọ.”

4

Ishẹẹ Mra IYesu

(IMar 1.12-13; ILuk 4.1-13)

1 Aghing kyeng ni iYesu ki kyaa ni nga kọ ka ọta shi ki Ishẹẹ mra nga. 2 IYesu la awii ishi nari ating na atinọng na asọ kpẹnẹ anyu, na ba kọng idafo. 3 Ni Ishẹẹ va ba ukushi nga ki tẹri nga si, “Insi ingọ shi Anọ Ọnọng ni, tẹri atii ri ka tee ubiredi.” 4 Ni iYesu va yira nga si, “Upii Ọnọng si, ‘Ba ọla imila yọ kiyuyu na ajiya ki lang kọ ba, si nu upii mani ukunu ukushi Ọnọng.’ ” 5 Ni Ishẹẹ va kpaa iYesu ki kyaa ni nga Urshalima, ifọng upipar, akyo nga ka yaya ọna Ọnọng, 6 ki tẹri nga si, Insi ingọ shi Anọ Ọnọng ni, funu ẹrẹbọng, ka upii Ọnọng si, ‘Ọnọng ki tẹri atuma nga kaya ngọ; aki go ngọ ni ivọ bọ, ki ifra ngọ ki kọng yọ ọlọ kaya atii ba.’ ” 7 IYesu va yira nga si, “Upii Ọnọng tẹri si, ‘Ma mra Ate Ọnọng ngọ ba.’ ” 8 Ni Ishẹẹ va kpaa nga ki kyaa ayaya ọpang utitugu ki nyeni nga nadidu ẹrẹgọm asing kina ujọọ bọ. 9 “Nadidu ni iki ma ngọ,” Ishẹẹ tẹri nga si, “Insi uta aghong ki jọọ mi ni.” 10 IYesu va tẹri nga si, “Sang ngọ, Ishẹẹ! Upii Ọnọng si, jọọ Ate Ọnọng ngọ ni yii nga kayu nga!’ ” 11 Ni Ishẹẹ ba ya iYesu; atuma Ọnọng ba ki ma shẹ nga wọ.

IYesu kpẹnẹ Utina nga ka aGalili

(IMar 1.14-15; 15; ILuk 4.14; 15)

12 IYesu kọng si iYahaya na asa nga kọ ubọọ iting ni, ava sang nga ki kyaa aGalili. 13 Aya aNazaret, aya ci ka aKafarnahum, ifọng uhwo ẹrẹyẹma aGalili, ka ẹrẹbọng aZabaluna kina aNaftali. 14 Aju kindi ka a hwura upii Ishaya aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng tẹri, 15 “Ẹrẹbọng aZabaluna kina ẹrẹbọng aNaftali, kọ utra ẹrẹyẹma ka uda ugha Urdun, aGalili ẹrẹbọng aghọmani ashi bọ aYahudawa ba! 16 Ajiya mani ashi kidẹ iting ki nu uyeri ọghọghẹ. Aghọmani ashi ki ẹrẹbọng aghọ kpuru uyeri ki taa bọ.” 17 Ko kpaa ka kyua ra ni iYesu lite nọ tẹri upii Ọnọng, “Inu lọkpaa, ka ẹrẹgọm ayaya tọ ayayo!”

IYesu Kyọ Yọrọ Atina Nga

(IMar 1.16-20; ILuk 5.1-11)

18 IYesu sọ kyeng ka anyu ẹrẹyẹma aGalili, ava nu anayuru apai na asọ sa isha bọ, iSaminu mani ayọrọ nga si iBitrus kina anayuru nga Andarawus asọ fẹri isha bọ. 19 IYesu va tẹri bọ si, “Inu yii mi, iki mẹẹ nu uhuri ajiya.” 20 Kidẹ akyua, aba ya isha bọ ya ki yii nga. 21 Ava kyeng ki ya nu ace anayuru apai, iYakubu kina iYahaya, anọ iZabadi. Ashi kidẹ ọgbọlọ kina ate bọ iZabadi, asọ kyeri isha bọ. IYesu va yọrọ bọ, 22 kidẹ akyua ra, aya ọgbọlọ bọ kina ate bọ ki yii iYesu.

IYesu Lẹni na Adumu

(ILuk 6.17-19)

23 IYesu ghila idẹ ọfọng aGalili, na mẹẹ kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, na tẹri ila ididuma uka ẹrẹgọm Ọnọng, na lẹni ni idumu kina adumu. 24 Ila nga kpa kwabi ki ẹrẹgọm aSuriya, ava ba nga kina adumu, asọ kọng ẹrẹnọma ni idumu ighi-ghọ, kina aghọ shi nọ Ushẹẹ, ni itehu, ni ushumu avọ, iYesu lẹni ni bọ. 25 Ikir yii nga kọ kpaa ka aGalili kina ufọng ọshọ, ko kpaa ka Urushelima, aYahudiya, kina ushi bulu ẹrẹyẹma Urdun.

5

Upii Ọnọng kaya ọpang

1 IYesu ya nu ikir bajiya ni, ava kila nga aya ọpang, ki cica, atina nga curu ki ghẹmẹ nga, 2 nava tee aghọmẹẹ bọ si.

Anyu Adaduma

(ILuk 6.20-23)

3 “Anyu adaduma ka aghọmani aye utaa bọ ọnga aghing upipar;

Ka ẹrẹgọm ayaya ni inga bọ wọ!

4 “Anyu adaduma ka aghọmani ashi kidẹ ikwyi ibibi;

Ọnọng ki sa bọ amusum ashuu!

5 “Anyu adaduma ka aghọ ọtọọng;

Aki peni asing!

6 “Anyu adaduma ka aghọmani ikwyi bọ shi

Ko ju uma mani Ọnọng wang,

Ọnọng ki ma bọ uwang ikwyi bọ!

7 “Anyu adaduma ka aghọmani ashi na ahwoo ajiya;

Ọnọng ki kọng ahwoo bọ!

8 “Anyu adaduma ka aghọmani ashi na ikwyi upipar;

Aki nu Ọnọng!

9 “Anyu adaduma ka aghọmani awang uci ọkyuọ;

Ọnọng ki yọrọ bọ si anọ nga!

10 “Anyu adaduma ka aghọmani asọ kọng

Ọlọ kaya ju aipang;

Ẹrẹgọm ayaya ni inga bọ wọ!

11 “Anyu adaduma ka inu aghọmani acira nọ ki ma nọ ọlọ kiva tẹri atẹri kaya akwyi nu ka inu yii mi. 12 Inu kọng ikwyifu kina utọmọ ikwyi, ka akyo nu ọka nọ ka ayaya. Kini kọ ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng mani aba kite kọng ọlọ kọ.

Atọ kina Uyeri

(IMar 9.50; ILuk 14.34-35)

13 “Inu bọ shi atọ asing. Insi atọ taa ididugọ wọ ni, ba utra mani aki vuu na ididugọ wọ ba. Ba ice ima ra aki bra uju ba sa nawu ka ajiya tinga. 14 “Inu bọ shi uyeri asing. Ifọng mani avra kaya ọpang kara shọru wọ ba. 15 Ba aghọmani aki ta ugha agbilimọ ka fuga ya ni ikọọ ba; sa na kyo ka ya ima uting, ka ma uyeri ki ko nga nu kidẹ ọna. 16 Kindi wọ ni uyeri ngọ ta ka ajiya nu, ka nu uma udọdọma mani uju ka jọọ Ate ayaya.

Umẹẹ kaya Umẹẹ IMusa

17 “Inu baa kpaa si imẹ ba ki ba cira umẹẹ iMusa wọ kina umẹẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ba. Ita bami ki ma ucira wọ ba, sa ni isa ka umẹẹ bọ tee aipang. 18 Aipang ni imẹ sọ tẹri nu, kọ ni ayaya kina asing ki sang wọ ni, ba ighang iyeng ko ẹzẹzẹ inga umẹẹ iMusa na ki cira wu ba sa akwikẹ hwura. 19 Ni nadidu aghọmani ara yii umẹẹ ko ni ima ẹzẹzẹ umẹẹ iMusa ka va mẹẹ ace aghọ ka ju ba ni, aki tee aghọ ji kidẹ ẹrẹgọm ayaya. Ka da vọ ni, aghọmani ayii umẹẹ kiva mẹẹ ace aghọ ka ju ni, aki shi ni ẹrẹgọrọ ka ẹrẹgọm ayaya. 20 Isọ tẹri nu, si, uta ko ghila ẹrẹgọm ayaya ni si aipang nu cẹri anga aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa uju uma mani Ọnọng wang.

Umẹẹ kaya Anang

21 “Inu kọ kọng si atẹri ajiya ada kyua, ‘Inu ba pii ọkyuọ ba; aghọmani aju ni aki ju nga ashuwa 22 Ni aikyuari ni imẹ tẹri nu, insi ushi kidẹ anang kina anayuru ngọ ni aki ju ashuwa, insi ingọ yọrọ anayuru ngọ si ‘Imu taa imumani aki ju wọ!’ aki kyaa ni ngọ ọka ashuwa, insi ingọ yọrọ anayuru abo uta ice ima, ọki ya ghila ngọ ugha. 23 Insi uwang ma Ọnọng ighima kaya agoo ni usa shuni si anayuru ngọ go ngọ ki kwyi ni, 24 Sheri uma ya kọ ya agoo, kya ko ya wang uci ọkyuọ na anayuru ngọ, ni ingọ tọ vuu kọ uba ma uma. 25 “Insi ace aghọ yọrọ ngọ kọ ọka ashuwa ni, inu kpẹlẹ ace na akyua sọ shi wọ, kini uta fuma uka ashuwa. Insi uku fuma uka ni aki ma agha ashuwa, aghọmani aki ma agha la tẹng, ka ta ngọ ko ubọọ iting. 26 Ukadu wu ni uki ci wu, aipang ni imẹ sọ tẹri nu, so ma imumani atẹri si uma nadidu.

Umẹẹ kaya Unyẹri na Ayiri Kọ Aghimi Aghọ

27 “Inu ko kọng na tẹri si, ‘ma nyẹri na ayiri kọ aghimi aghọ ba.’ 28 Na aikuari ni tẹri nu, nadidu aghọmani akyọgọ ayiri na wang pẹni nga ni akọ nyẹri ni nga kidẹ ikwyi. 29 Insi ica isighi avọ ilang sa ukpaa ni, woyu ko nawu! Uceri nu ta uka ẹrẹnọma uyeng ngọ kini mani nadidu ẹrẹnọma ngọ ghila ugha. 30 Insi avọ ila ngọ sa ukpaa ni, kyua kọ naa wọ! Uceri nu taa avọ ayeng ni mani ẹrẹnọma ngọ ghila ugha.

Umẹẹ kaya Upighi Ubọgha

(IMat 19.9; IMar 10.11-12; ILuk 16.18)

31 “Asa va tẹri si, ‘Aghọmani akla ayiri nga ni asọ wọ ka ma nga.’ 32 Ni aikuari ni tẹri nu, insi aghimi kla ayiri nga ni basi ko nyẹri na ace aghimi ba ni, ashi na avulu usa nga uvulu insi akya uce ubọgha ni; aghimi mani aya bọgha ni aju avulu.

Umẹẹ kaya Isuu

33 “Inu ko kọng na tẹri agha ada akyua si, ‘Uma wura usuu nu ba, ni hura uta anyu imumani utẹri uki ju Ate ayaya.’ 34 Ni aikuari ni tẹri nu, ma suu kina ayaya ba insi uta anyu, ka uka ẹrẹgọm Ọnọng wu; 35 ko asing, ka uka wuru ifra nga wu; ko Urushelima, ka ukushi ifọng agọm aghaghẹ. 36 Ma suu kina ẹrẹkwẹ ngọ ba, ka uki bra ngọ tee ifilikwyi iyeng ki tee ififu ko isisu ba. 37 Tẹri si ‘A’ ko ‘Kayi’; ushe uma ka hala ukushi Ishẹẹ wu.

Umẹẹ kaya ju Imumani Aju ngọ

(ILuk 6.29-30)

38 “Inu ko kọng na tẹri si, ‘Insi agyo ngọ ki ica ni, ica yu nu ki to gyo, insi ayir yu ni, ayir nu ki to gyo.’ 39 Na aikuari ni tẹri nu, ma ju ajiya imumani aju ngọ ba. Insi ace aghọ gyo ngọ ka utuma ila ni, ma nga ọnga ipuruma ka kimi gyo. 40 Insi ace aghọ kya ashuwa ngọ ka yira ngọ igbang ko ni, ma nga ima fuga ngọ. 41 Insi aghọ shi ni ẹrẹkyuọ tẹri ngọ ukyeng imil iyeng ni, usọ kyeng upai. 42 Insi ace aghọ wang ice ma ukushi ngọ ni, ma nga; insi ace aghọ wang ọta ice ma ni, ma nga.

Yoo Aghọ Tọrọ Ngọ

(ILuk 6.27-28; ILuk 6.32-36)

43 “Inu ko kọng na tẹri si, ‘Yoo aghọ yoo ngọ, tọrọ aghọ tọrọ ngọ.’ 44 Ni aikuari ni tẹri nu si, yoo aghọ tọrọ ngọ nu shọr Ọnọng kaya aghọ ma ngọ ọlọ, 45 ki ingọ tee anọ Ate ayaya. Aka sa ọnọng uta kaya agha ababi na adaduma ima ayeng, ki ma avuga ka aghọmani aka ju ima ididuma kina aghọ ka ju ima ibibi. 46 Aki ju na nyi Ọnọng ki ma ngọ ọka ngọ insi yoo aghọ yoo ngọ wu ni? Ko aghọ yira agonu ka ju kindọ! 47 Insi ingọ ka pii kina aghikyo ngọ ko ni, ikẹmbọ inu ju ki cẹri ace aghọ ko? Ko aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ka ju kindọ! 48 Kindọ ni inu tee aghọ kyeng na ki kya, kini mani Ate ayaya shi na kikya.

6

Umẹẹ kaya Uma

1 “Ma ju uma ọdọdọma ngọ kayaye ka ajiya nu ima nọ so ju ba. Insi uju uma ri kayaye ni, ba ngọ nu ọka kushi Ate ayaya ba. 2 “Insi uma aghọ taa ice ma, ma yẹmi kayaye, kini aghọ ju ọngọ unu ica kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa kina aya itra. Aka ju ka ajiya jọọ bọ. Imẹ sọ tẹri nu aipang, akọ peni ọka bu nadidu wudu. 3 Insi uma aghọ taa ice ma ni, ju ko tra mani aghọ avọ ila ngọ ki nọ ba. 4 Ni uki shi ko uyuyi. Ni Ate ngọ, mani aka nu kuyuyi, ki ma ngọ ọka ngọ.

Umẹẹ kaya Upii nọ Ọnọng

(ILuk 11.2-4)

5 “Insi upii nọ Ọnọng, ma ju kini aghọ ju unu ica ba! Aka sisang upii nu Ọnọng kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa kina itra, ka ajiya nu bọ. Imẹ sọ tẹri nu aipang, akọ ma bọ ọka bọ nadidu. 6 Insi uki pii nọ Ọnọng ni, kya nu idẹ bọọ, fuga anyu bọọ ya, nu pii na Ate nu mani aka nu bọ nga ba, Ate aghọmani aka nu ima ju nu kuyuyi, aki ma ngọ ọka ngọ. 7 “Insi uki pii nọ Ọnọng ni, ma tẹri ighang ta ẹrẹkwẹ nagigang ba, kini mani aghọ ju ipaa ka ju, A kpa si ọnọng bọ ki kọng bọ ka upii bọ nagigang. 8 Ma ju kini bọ. Ate nu ye imumani inu wang nu so nu to yemi anyu ba. 9 Ni, mani, ubu ka pii nọ Ọnọng we, ‘Ate yi ka ayaya, Ta ni ajọọ uca ngọ; 10 ta ni ẹrẹgọm ngọ ba; ta ni imuwang ngọ na ju ka asing ri kini mani ishi ka ayaya. 11 Mayi aidi imila mani iyi wang. 12 Cira uvulu yi kọ, kini mani iyi kpa aghọmani avulu ni yi. 13 Ma kyaa ni yi ọka mani aki mra yi ọnga shi umọọ, ni kyo yi ọka mani aghọ shi na aghing ababi shi bọ ya ba.’ 14 “Insi ingọ yira ọlọkpaa ajiya umani a vulu ngọ ni, Ate ngọ ka ayaya ki kọ yira ọlọkpaa. 15 Insi uta yira ọlọkpaa ajiya ba ni, ni Ate ngọ ki cira ngọ uvulu mani uju nga ko ba.

Umẹẹ kaya Ugo Anyu

16 “Insi inu sọ kpẹnẹ anyu, ma shigi ibate kini aghọ ju ọnga aghọ ju unu ica ka ba. Aka shigi ibate ka ajiya nu ni abọ sọ kpẹnẹ anyu. Imẹ sọ tẹri nu aipang, akọ yira ọka bọ nadidu. 17 Insi inu sọ kpẹnẹ anyu ni, hwuru ubate nu ni coo anyẹ ka ẹrẹkwẹ nu, 18 ka ajiya ma ye si inu sọ kpẹnẹ anyu ba sa Ate kayu nga, aghọmani aka nu bu nga ba, ki ye. Ate ngọ, aghọ ka nu uma mani uju kuyuyi, ki ma ngọ ọka ngọ.

Upeni ka Ayaya

(ILuk 12.33-34)

19 “Ma kyọ upeni ngọ ka asing ri ba, ọka mani iriyi kina iriler ka bra wu, ayi ka giya ki yi. 20 Ni, ucuru ace nu upeni ka ayaya, uka mani iriyi kina iriler ki bra wu ba, uka mani ba ayi mani aki giya kayi ba. 21 Ka ikwyi ngọ ki sa shi uka mani upeni ngọ shi wu.

Uyeri Irinuma

(ILuk 11.34-36)

22 “Ica yọ shi uyeri ẹrẹnọma. Insi ica ngọ shi ikyuọ ni, ẹrẹnọma ngọ nadidu ki shi yeri; 23 insi ica ngọ ishi yu ikyọ ba ni, ẹrẹnọma ngọ ki shi kidẹ iting. Insi uyeri mani ushi kidẹ ngọ ni iting yu ni, ikwyi ngọ ki shi kidẹ iting nagigang!

Ọnọng ko Upeni

(ILuk 16.13; 12.22-31)

24 “Ingọ ki shi ngọ agira ate ọna apai ba; ingọ ki tọrọ ngọ ace nu yoo ace; ingọ ki yii ace nu tili ace. Ingọ ki yii Ọnọng kina ọfe ba. 25 “Ọko sa ni tẹri ngọ si, ma sa ikwyi kini imumani ingọ ki la ko nu sa ko ci akyuọ ba, ko imumani ingọ ki sọmọ ki ẹrẹnọma ngọ ba. Ka udu mani, ọkyuọ ra cẹri wu imila ba? Ẹrẹnọma ra cẹri wu imumani ọki sumu ba? 26 Nu unung ka ayaya, aka ra pila bu ighọ ba, acuru bọ imila aka sa ka afọ ba; Ate nu ka ayaya ka ma bọ! Inu ra cẹri nu unung ni ẹrẹgọrọ ba? 27 Inga kidẹ nu ki bra ukhimi awii ayeng kidẹ awii nga ka sọ duma wu nu umari? 28 “Ni ikẹmbọ sa ni inu sọ duma wu nu uma ọsọmọ? Nu mani ufuru aghumu ka fonu, aka ju bu utina ba ko na akeri uma ọsọmọ ba. 29 Ni tẹri nu ko agọm iSulemanu ma nu upeni nga ashi ni ima ọsọmọ ididuma kina ufuru iyeng ba. 30 Ọnọng nga ka fuga ọbọng idẹ aghumu ima sumu ọbọng mani ushi kaidi ni ikyua nu huga bu, na ta ugha ko. Aki bra ọsọmọ nu uma ba? Inu aghọ uma aipang na zẹẹ! 31 “Uma dama wu ba, ‘Abi wu ni imila mi ki ba wu? ko imu sa mi? Ko imu sumu mi? 32 (Uma mani aghọ ju ipaa ba ka dama wu nu bu.) Ate nu ka ayaya ye si inu wang uma ri. 33 Ni, inu wang uma mani ushi ọnga ẹrẹgọm Ọnọng ni imumani awang ni nu, aki ma nu ushe nu uma nadidu. 34 Inu ma sa ikwyi ni kyua ba; ishi kini ọnga nga usa ikwyi. Ushi wu mani akhimi ace awii ọnga nga usa ikwyi ba ka shi ni ọnga nga usa ikwyi.

7

Ba Ju Ace Aghọ Ashuwa ba

(ILuk 6.37-38; ILuk 6.41-42)

1 Ba ju ace aghọ ashuwa ba, ka aba ju ngọ ba, 2 ka ashuwa mani ọka ju ajiya ni, akọ ni aki ju nu. Ima umara mani inu mara wu ni, iyọ na aki mara nu kọ. 3 Ikẹmbọ sa ni, ọka nu anibọng mani shi kidẹ ica anayuru ngọ ni ọka ra nu ngọ ukumu ọshẹ mani ushi kidẹ ica ngọ ba? 4 Ya ni ingọ ki tẹri anayuru ngọ si ‘Tara, ni wo ngọ anibọng mani shi kidẹ ica ngọ,’ ingọ shi kina ukumu ọshẹ ughọghẹ kidẹ ica ngọ? 5 Inu aghọ ju unu ica! Kpaa ukumu ọshẹ mani ushi kidẹ ica ngọ, ọsọ ta nu nabibọrọ anibọng shi kidẹ ica anayuru ngọ. 6 “Ba ma ava imumani shi na pipar ba aki tee ni ngọ. Ba fẹni ikyọng ididuma nu ka alade ba ka aki tinga ka giya kọ.

Inu Wulu, Inu Wang, Inu Họra

(ILuk 11.9-13)

7 “Wulu, ni inu ki yira; wang, inu ki peni; hura, na anyu bọọ ki yemi. 8 Nadidu aghọmani awulu ki yira, aghọmani awang ki peni, anyu bọọ ki yemi aghọmani ahura. 9 Ace aghọ ngọ mani ashi ate ki ma anọ nga utii insi awulu ubiredi? 10 Ta ọki ma nga iyọọ insi awulu ngọ itagbo? 11 Kini akakiya nu, uye ma anọ nu ima ididuma. Na sa tẹri si, Ate ayaya ki ma uma udọdọma ka aghọmani awulu nga! 12 “Ju ajiya uma mani uwang si aju ngọ, udiwu nyeni umẹẹ iMusa kina ọnga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng.

Anyu Bọọ Ujii Na Aghaghẹ

(ILuk 13.24)

13 “Ghila ka anyu bọọ azazẹ, ka anyu kyaa idẹ ugha shi ayayang utra shi na gbẹẹ, ajiya nagigang ka kyeng ya. 14 Ni anyu kyaa ọkyuọ shi na jii ukyeng utra lọ, ajiya uwang wu shi na jii.

Ushi kini Ikọlọ nga

(ILuk 6.43-44)

15 “Inu ci na zizal ka aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng atẹri; aki ba nu kini atẹm bọ ni ka sing, kidẹ ni ava aghumu bọ. 16 Inu ki ye bọ ka ighọ umumani aka ju. Akara kara ma yọ ikọlọ inabi ka ẹrẹnọma nga ba, ko ni uwe ma yọ ikọlọ ka ẹrẹnọma akara ba. 17 Ko iligba ushi ọdọdọma ka ma ikọlọ ididuma, ọshẹ ububi ka to ma ikọlọ ibibi. 18 Ushi ọdọdọma ki ma wu ikọlọ ibibi ba, ni ọshẹ ububi ki ma wu ikọlọ ididuma ba. 19 Ọshẹ mani ọka ma wọ ikọlọ ididuma ba aki kpa wọ ka ta kidẹ ugha. 20 Kindọ, inu ki ye aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng atẹri ko uma uju bọ.

IYesu ta ye nu ba

(ILuk 13.25-27)

21 “Ba nadidu aghọmani ayọrọ mi si, ‘Ate ọna, Ate ọna’ ki ghila ẹrẹgọm ayaya ba, sa aghọmani aju uma mani Ate ayaya wang bọ sa ju. 22 Insi awii ashuwa ya ba ni, ajiya nagigang ki tẹri mi si, ‘Ate ọna, Ate ọna! Kidẹ nọ uca ngọ iyi tẹri upii Ọnọng, kidẹ nọ uca ngọ iyi wuli idir ushẹẹ kiva ju idir uma uwuli ica!’ 23 Ni imẹ ki tẹri bọ si, ‘Imẹ ta ye nu nga ba. Sang nu ukushi mi, inu ajiya akakiya!’

Agha Amira kina abo uvra

(ILuk 6.47-49)

24 “Ni, aghọmani a kọng ighang upii mi ki yii yu ni ashi kini agha amara mani avra ọna nga kaya ọpang. 25 Aviya nira ya, avọng tiya, uwuru ti ni ẹrẹkyuọ ko ọna. Ni ura pulu wu ba, ka avra kaya ọpang. 26 “Nadidu aghọmani a kọng ighang upii mi na ra yii ba ni ashi kini abọ ajiya mani avra ọna nga kaya ikikee. 27 Aviya nira ya, avọng ti ya, uwuru ti ni ẹrẹkyuọ ko ọna, uva pulu wu. Upulu wọ na gbrop!”

Ẹrẹgọrọ IYesu

28 IYesu ya kpẹẹ utẹri uma ri ni, ikir majiya wọ ica ki ighọ umẹẹ nga. 29 Ashii kini aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba; ni, amẹẹ kini ẹrẹgọrọ.

8

IYesu Lẹni na Ajiya ushi nọ Ubili

(IMar 1.40-45; ILuk 5.12-16)

1 IYesu ya shulu kaya ọpang ni, ikir bajiya yii nga. 2 Ni, ace aghọ shi nọ ubili ba ukushi nga, ki ta agho kite nga, na tẹri si, “Ate, insi ingọ yira ni, ingọ ki bra usa mi ki imẹ ba na pipar.” 3 IYesu ba nawa avọ ki piya nga, ki tẹri si, “Imẹ yira, ba na pipar.” Ba ubura akyua udumu ubili lẹni. 4 IYesu ba tẹri nga si, “Nu! ba tẹri ace aghọ ba, nu kya, ko ya yeni ẹrẹkwẹ ngọ ukushi ifirist ka aya ma uma kọnọ umani umẹẹ iMusa yeni ni, ka ajiya kpẹlẹ si a lẹni ni nga.”

Uma Aipang ace Agara Aghina Akpọ

(ILuk 7.1-10)

5 IYesu ya ghila aKafarnahum, ace agha aghaghẹ aghina akpọ peni nga ki shọr nga, 6 “Aghọ ọna, agira mi yẹẹ ka aca nọ udumu shọmọ ika, asọ kọng ẹrẹnọma nagigang.” 7 IYesu va tẹri nga si, “Imẹ ki ba ki ma lẹni ni nga.” 8 Ni agha aghaghẹ aghina akpọ nga va yira iYesu si, “Ate ọna, Imẹ ta ma mi ni ingọ ba ọna mi ba, tọrọ kọ tẹri upii, agira mi ki lẹni. 9 Ka imẹ ni avọ kina ẹrẹgọrọ ace aghọ wu ni imẹ shi wu, kina aghina akpọ kidẹ ivọ mi, imẹ wang tẹri adi aghọ si, ‘Kikyang’, Asọ kyaa, ace aghọni imẹ tẹri nga si, ‘Ba,’ Asọ ba, imẹ tẹri agira mi si, ‘Aju ima,’ Asọ ju.” 10 IYesu kọng kindọ ni, ava wo ica ava tẹri aghọyii nga si, “Aipang, imẹ sọ tẹri nu, imẹ sọnọ kọ peni mi ighọ uma aipang ka Israila kindii ba. 11 Imẹ sọ tẹri nu, ajiya na pam ki ba kọ kpaa kọ ushii uta ọnọng ki ta kọ ushii ukpaa ọnọng ka acica ọla imila kina Ibrahim, ni Ishaku, kina iYakubu ka ẹrẹgọm ayaya, 12 aghọmani ashi anọ ẹrẹgọm ni aki fẹni bọ kidẹ iting. Kukadu wu ni aki ci kọnọ ghula ayir.” 13 IYesu va tẹri agha aghaghẹ aghina akpọ si, “Wor, uki ba kọnọ uma aipang ngọ ni.” Agira nga va ba ọkyuọ kidẹ ana kyua.

IYesu Lẹni na Ajiya na pam

(IMar 1.29-34; ILuk 4.38-41)

14 IYesu ya ghila ọna iBitrus ni, ava nu akẹri iBitrus na ayẹẹ, ẹrẹnọma nga furu wu. 15 A piya avọ nga, ufuru Ẹrẹnọma kpẹẹ wu, ava sisang ki ma bọ imila. 16 Kọnọ ughẹ ni, aba nga kina ajiya na pam aghọ shi nọ ushẹẹ, ava wuli aghing ababi kọ upii. Kiva lẹni na adumu nadidu. 17 Uma ri ba ka ahwura upii Ishaya aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng si, “A kpaa uta ọkyuọ kina idumu bayọ.”

Aghọ Wang Uyii IYesu

(ILuk 9.57-62)

18 IYesu ya nu ajiya na pam ukushi nga ni, aba tẹri atina nga si abọ ba buu udaa ugẹẹ ighọ. 19 Ni aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba ukushi nga ki tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, imẹ ki yii ngọ kwabi ni ingọ kyaa.” 20 IYesu va tẹri nga si, “Ava aghumu shi kina afọng, anurunu ayaya shi kina asọọ, uwe ni Anọ Ajiya shi kọnọ uka nyẹ ba.” 21 Ace aghọ kidẹ atina nga va tẹri nga si, “Aghọ ọna, tara ni imẹ ya naa ate mi wu.” 22 IYesu va tẹri nga si, “Yii mi, ya aghọ kpuru ka nira aghọ kpuru bọ kọ.”

IYesu Gẹr Uwuru

(IMar 4.35-41; ILuk 8.22-25)

23 IYesu ya ghila idẹ ọgbọlọ ni, atina va yii nga. 24 Ashi kidẹ ukyeng ni, uyuu avuwa nọ uwuru na ẹrẹkyuọ sang kidẹ ighọ, amusumu kọ ghila idẹ ọgbọlọ bọ ni uwang ghila wu idẹ na amusum, iYesu sọ umọọ. 25 Aba kyaa kiya sang nga, ki tẹri si, “Foo ayọ, ate ọna; ayọ ki kpuru bọ.” 26 Aba tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu hwiri ẹrẹbata, inu aghọ uma aipang na jẹẹ” Ava sisang ki gẹr uwuru kina ighọ, uka va kọmọ na kikir. 27 Ajiya nga va wo ica, na tẹri si, “Iligba ighọ ajiya yẹ, ni uwuru kina ighọ kọng upii nga?”

IYesu Lẹni na Agha Apai Ushẹẹ

(IMar 5.1-20; ILuk 8.26-39)

28 Aya fuma udaa ugẹẹ ẹrẹbọ aGarasinawa ni, agha apai aghọ shi nọ ushẹẹ ba peni nga, akunu kidẹ na alọr, igigra bọ sa ni ajiya ka bra bọ ukyeng kọ utra ba. 29 Ba irishu, aba gyo akpa, asi, “Ikẹmbọ duma ngọ ni ayọ, Anọ Ọnọng? Ingọ ba kọ ba ma ayọ ọlọ na kyua kọ ju wu ba?” 30 Kina anikang na ji idir alade sọ cee. 31 Ushẹẹ nga va shọr nga, si, “Insi ingọ woo ayọ ni, sa ayọ kidẹ idir alade ri.” 32 Ava tẹri bọ si, “Inu kya nu.” Aba kunu kiya ghila bọ idẹ idir alade, ni, idir alade va ti ki shulu idẹ ighọ ki kpuru bọ kidẹ na amusum. 33 Aghọcee alade va ti bọ, ki ghila idẹ ifọng kiya tẹri kwikẹ imumani iba kina ajiya ushi nọ ushẹẹ. 34 Ajiya ifọng nadidu va kunu ki ma peni iYesu, aya nu nga ni, aba shọr nga si aya bọ ifọng bọ.

9

IYesu kpa Uvulu ki Lẹni na Aghọ Shọmọ Avọ

(IMar 2.1-12; ILuk 5.17-26)

1 IYesu ghila idẹ ọgbọlọ ki buu kyaa udaa ugẹẹ ighọ ka kyaa ifọng nga, 2 ukadu ni, ace ajiya ba nga kina aghọmani akọ shọmọ nga, ayẹẹ kaya icuru. IYesu ya nu uma aipang bọ ni, aba tẹri aghọ shọmọ ika si, “Kpẹnẹ ikwyi ngọ, anọ mi; A cira uvulu ngọ kọ.” 3 Ukadu ni, ace aghọmẹẹ tẹri ace bọ si, “Ajiya ri kpaa ẹrẹkwyuẹ nga kini Ọnọng nga ni!” 4 Ni iYesu ye imumani ishi kidẹ ikwyi bọ, aba tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu sọ shuni nọ uma ububi kidẹ ikwyi nu? 5 Uligba wu cẹẹ nọ uyuyo, na tẹri si, ‘A cira uvulu ngọ ko,’ ta atẹri si, ‘Sisang kọ kyeng’? 6 Ka inu ye si Anọ Ajiya shi ni ẹrẹgọrọ ka asing ri ka a cira uvulu kọ.” Aba sa tẹri aghọ shọmọ ika si, “Sisang, kpaa icuru ngọ kọ kya ngọ aca.” 7 Ava sisang ki kpa icuru nga ki kyaa aca. 8 Ikir bajiya ya nu kindọ ni, aba kọng ẹrẹbata, aba jọọ Ọnọng, aghọmani ama ajiya idi ẹrẹgọrọ.

IYesu Yọrọ IMatiyu

(IMar 2.13-17; ILuk 5.27-32)

9 IYesu ya ukadu ki kyaa ite, aba nu ace ajiya ayọrọ nga si iMatiyu na ci kidẹ bọọ yira agonu, aba tẹri nga si, “Yii mi.” Aba sisang ki yii nga. 10 Akyua umani iYesu sọ la imila ka aca iMatiyu, ukadu ni aghọ yira agonu kina aghọ vulu napam ba na asọ la imila kini iYesu kina aghọyii nga. 11 AFarisiyawa ya nu kindọ ni, aba tẹri atina nga si, “Ikẹmbọ sa ni aghọmẹẹ nu sọ la imila kina aghọ yira agonu kina aghọ vulu?” 12 Aya kọng kindọ ni, aba tẹri si, “Agha akyuọ ka wang bọ aghọ kang ba, sa aghọmani ashi adumu. 13 Kya kọ ya wang imumani udi sọ yeni, ‘Imẹ wang ahwoo, ba uma ẹrẹkwẹ ba.’ Ka imẹ ba mi kaya agha aipang ba, sa aghọ vulu.”

Aghulu IYesu kaya Kpẹnẹ Anyu

(IMar 2.18-22; ILuk 5.33-39)

14 Aghọyii iYahaya ba ukushi nga, ki tẹri nga si, “Ikẹmbọ sa ni ayọ kina aFarisiyawa ka kpẹnẹ anyu, na anga ngọ atina ka kpẹnẹ bọ anyu ba?” 15 IYesu va yira bọ si, “Ayikyo aghimi asasa ki ju ikwyi ibibi ka awii usra agya uloru ubuwa na aghimi ashi kini bọ? Awii ki ba angọ umani aki kpaa aghimi asasa wu kukushi bọ, ukadu wu ni aki kpẹnẹ anyu kọ. 16 Ba aghọmani aki ta igbang ititang kina ugyauto ọsọsa ba, ka uta ki gaya wu, ugaya ughọghẹ. 17 Ba aghọmani aki sa amusum ikọlọ na ashi asasa ki ubom ututang. Insi asa ya ni iki siga wu, amusum ikọlọ na shi ki naa bọ ni ubom bira bọ. Amusumu ikọlọ na shi asasa si ubom ọsọsa, nadidu ki ci iduma.”

IYesu Lẹni na Ayiri mani ashi Adumu ki Shang Anayiri mani Akpoo

(IMar 5.21-43; ILuk 8.40-56)

18 IYesu shi kidẹ utẹri uma ri ni, na ace akwyite ọkọ takwyuẹ aYahudawa ba ukushi nga ki ta agho kite nga, na tẹri si, “Anọ mi anayiri kọ kpoo, ba ko ma tiya nga avọ ngọ, ka sisang.” 19 IYesu va sisang ki yii nga, kina atina nga. 20 Ace ayiri mani akọ lọ nọ ushiri ayi anyi ọshọ na pai ba kọ tumu nga ki piya anyu igbang nga, 21 atẹri ẹrẹkwẹ nga si, “Insi imẹ piya igbang nga ni, imẹ ki peni ọkyuọ.” 22 IYesu tee, anu nga ni aba tẹri si, “Kpẹnẹ ikwyi ngọ, anọ mi! uma aipang ngọ ma ngọ ọkyuọ.” Kidẹ anakyua ni ayiri ba ọkyuọ. 23 IYesu ya kyaa ọna akwyite ọna Ọnọng ni ava nu aghọ pọ igbẹri kina ajiya na asọ duma ọka wu, 24 ava tẹri bọ si, “Usang nu, ka anayiri ta kọ kpoo nga ba, asọ moo wu.” Aba sira nga unga ujeri amara. 25 Aya kla ajiya nga ni, ava ghila idẹ ki kpẹnẹ nga ka avọ, anọ va sisang. 26 Ila ima uju nga kpaa ki ẹrẹbọ nadidu.

IYesu Lẹni na Afoo Apai

27 IYesu ya ukadu ni, ace afoo apai yii nga, aci ni ẹrẹwyuẹ ighighẹ, “Kọng ahwoo yi, Anọ iDauda.” 28 Aya ghila aca ni, afoo ba ukushi nga, iYesu va tẹri bọ si, “Inu ma aipang si imẹ ki bra uju udi?” Aba yira nga si, “Ẹẹ, ate ọna.” 29 Ava piya ica bọ ki tẹri si, “Kọnọ uma aipang nu ni ọba nọ kindọ.” 30 Ica bọ va yẹmi. IYesu waa bọ atọng, “Inu ba tẹri ace aghọ ba.” 31 Aba kunu bọ kiya yẹmi ila iYesu ka udu ugẹẹ ẹrẹbọ. 32 Asọ kunu bọ ni, ace ajiya ba iYesu kina aghọ shi nọ ushẹẹ ungọ umani ọsa ni aka pii nga ba. 33 Aya woo ushẹẹ nga wu ni, ajiya nga va tee aghọ upii. Ikir bajiya wọ ica, na tẹri si, “Asọ nọ kọ ju bọ ighọ ima ri kidẹ Israila ba.” 34 AFarisiyawa tẹri si, “Awuli Ushẹẹ kina ẹrẹkyuọ agọm nọ ushẹẹ.”

Aghọ Tina Shi na Jii

35 IYesu ghimi ọfọng kina anọrifọng ọka nadidu, na mẹẹ kidẹ uka takwyuẹ aYahudawa na tẹri ila ididuma ọka ẹrẹgọm Ọnọng na lẹni kina ko iligba ighọ udumu kina uta ọkyuọ. 36 Aya nu ajiya na acuru ni, aba kọng ahwoo bọ, ka akọ kọng ọlọ ba aghọ shẹ bọ kọ ba, kini atẹm bọ ba aghọcee ni. 37 Aba tẹri atina nga si, “Ucuru shi nagigang, ni aghọ utina shi na jii, 38 Inu ushọr ate ọna ucuru, ka tuma na aghọ utina ka aba ucuru.”

10

IYesu Hwiya Atina nga Ushọ na Apai

(IMar 3.13-19; ILuk 6.12-16)

1 IYesu yọrọ atina nga ushọ na apai ki ma bọ ẹrẹkyuọ wuli ushẹẹ ka va lẹni ni idumu kina aghọmani ashi bọ akyuọ ba. 2 Uca atina bọ shi, Kọ kpaa ki, iSiman, aghọmani ayuru nga si iBitrus, kina Andarawus anayuru nga, kina iYakubu anọ iZabadi, kina iYahaya anayuru nga; 3 kina iFilibus, kina iBartalomi, kina iToma, kina iMatiyu aghọ yira agonu, iYakubu anọ iHalfa, kina iTadiyos, 4 kina iSiman agha aKan’ana, kina iYahuda Iskariyoti aghọmani agbọra iYesu.

IYesu Tuma Atina nga Ushọ na Apai

(IMar 6.7-13; ILuk 9.1-6)

5 Ushọ na apai ri ni iYesu tuma bọ, ki waa bọ atọng si, “Inu ba ghila ice ifọng kidẹ ufọng aghọmani ashi bọ aYahudawa ba, ba ghila ifọng agha aSamariya ba, 6 kindọ ni, inu tee kya nu ọka ni atẹm vulu bọ kidẹ ajiya Israila. 7 Ukyeng nu sa tẹri upii Ọnọng si, ‘Ọka ẹrẹgọm ayaya ya ba.’ 8 Lẹni na adumu, ashang aghọ kpuru, hwuru aghọnọ ubili, uwuli ajiya ushẹẹ. A mi ma nu basi ọghẹ ba, inu ma ni uma ba uyira icima. 9 Inu ma kpaa utii uyeri ko uguza ko ufẹ kidẹ ipa nu ba, 10 ba ipa kọ ukyeng nu, ba ko ugba upai ko akpọ, ko ashi, ka aghọ tina shi umani ama nga imila nga. 11 Insi inu ghila ifọng ko anifọng ni, inu wang aghọmani akyeng na bibọrọ ko ukadu ni inu ci kini nga sa inu ya sang nọ. 12 Insi inu ghila ọna ni, inu tẹri si ayọ ba na ikwyifu. 13 Insi ọna maa kọ ni, ikwyifu shuu kaya akwyi bọ, insi ata maa bọ kọ ba ni, ikwyifu vuwa yọ ukushi nu. 14 Aghọ mani ayira nu nga ma ni, da tọrọ bọ kọng upii nu ni inu pura acọ ifra nu kọ insi inu kunu kọ ọna ko ifọng. 15 Aipang imẹ do taa nu, adọ cẹẹ nọ kọng ahwoo ẹrẹbọ aSodom kina aGomora di cẹẹ bọ kọ ka awii utẹri ashuwa.

Ọlọ Mani Uta ba

(IMar 13.9-13; ILuk 12.11-12; 21.12-19)

16 “Uwẹ ni, imẹ dọ tuma nu lilẹẹ atẹm kidẹ ma ava aghumu, kindọ ni inu ba na amara lilẹẹ iyọọ, nu daa va shi na aipang lilẹẹ ikhimi. 17 Inu kyeng na zizal na ajiya, na adọ kpaa nu na kya kọ pii aca ashuwa na ca nu kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, 18 aki kyaa ni nu kite aghọ ko ẹrẹbọ kina agọm kaya mi, ka inu tẹri aipang kite bọ kina aghọmani ashi bọ aYahudawa ba. 19 Akyua mani a kpẹnẹ nu ni inu ba duma kini imumani inu dọ taa ma, na adọ ma nu ima utaa ka akyua. 20 Ka inu bọ dọ shi aghọ pii ma, Aghing Ate nu nga do shi aghọmẹẹ nọ. 21 Anayuru dọ ma anayuru bọ ka apii nga, Ate dọ ma anọ, anọ dọ yeni Ate bọ utaa hwiri atọng ka asa ka a pili bọ kọ. 22 Kwinga dọ tọrọ nu nga kaya nọ uca mi, aghọmani amọr ki ta ka amaa ni, ado lẹ. 23 Insi asọ tili ni inu kọ ububi ki ice ifọng ni, inu ti kya nu ka ice. Imẹ dọ taa nu aipang, inu dọ kpẹẹ nu uki kẹli ifọng Israila ma ni, Anọ Ajiya dọ vuwa. 24 “Aghọyii ka cẹẹ nga aghọmẹẹ nga ba, agira ka cẹẹ nga ate ọna nga ba. 25 Uma umani aghọyii lilẹẹ aghọmẹẹ nga, agira lilẹẹ ate ọna nga. Insi a yọlọ ate ọna si uBalzabul ni, ikẹmbọ na adọ taa na ajiya ọna?”

Aghọmani adọ Kọng Ẹrẹbata nga

(ILuk 12.2-7)

26 Inu ma kọng ẹrẹbata bọ ma, ki ba imumani a yuru ya ni aki fumu bọ ba, ni ba imumani adọ ju kọ ọshishọ ni adọ ye bọ ma. 27 Imumani imẹ taa nu kidẹ itii ni, inu dọ taa yọ kidẹ uyeri, imumani atẹri nu kọ ọtọng ni, inu dọ tẹri yọ ka ayaya ọna. 28 Inu ma kọng ẹrẹbata aghọmani adọ pii ẹrẹnọma na aki pii nga aghing kọ ba, inu tẹ ẹlẹbata aghọmani ado pulu ẹrẹnọma kina aghing ngọ ka fẹni kidẹ ọna ugha. 29 Aka gbura bọ anurudẹri a pai kaya ọnei uyeng ba? Agha yeng dọ kpaa nga ki ẹrẹbọ ma basi ate nu ye ma. 30 Ko ni ufung ẹrẹkwẹ nu ni, akọ pila bọ. 31 Kindọ ni, inu ma kọng ẹrẹbata ma. Ni inu cẹẹ anurudẹri na pam.

Mani Uyii IYesu ki Ba ni Ukau Bajiya

(ILuk 12.8-9)

32 Agho mani a yeni Ajiya si ashi anga mẹ ni, imẹ ki kọ yeni nga kite Ate mi aghọmani ashi ka ayaya. 33 Ni aghọmani a shila uye mi ki ite bajiya ni, imẹ dọ kọ shila uye nga kọ ite Ate mi ka ayaya.

34 Inu ma kyoo ni imẹ ba ni ikwyifu ka asing ma. ikwyifu yọ ba ni mẹ ma, imẹ ba ni ikuma ọkọrọ. 35 Imẹ ba ọsa Ate irisho kina anọ nga, anọ anaghẹmẹ, anayiri kina a yuru nga, ayiri kina akẹri nga. 36 Aghọ ọna ajiya bọ dọ tee asho nga. 37 Aghọmani a yoo ate nga ko ayuru nga, ki cee mi kọ ni, aghọ maa nga umani ataa si a anga mẹ ba, aghọmani a yoo anọ ko anọ nga anayiri ki cee mi kọ ni, aghọ maa nga umani ataa si a anga mẹ ba. 38 Aghọmani akpaa nga ukumu ushi nga di yii mi ma ni, aghọ maa nga mani ataa si anga mẹ ba. 39 Aghọmani a wang foo ọkyuọ nga ni, aghọ dọ taa wọ, aghọmani a ataa ọkyuọ nga ni a dọ peni wọ kaya mi.

Utina Upeni Ọka ngọ

(IMar 9.41)

40 Aghọmani ayira nu ni agho yira mi, aghọmani a yira mi ni aghọ yira aghọmani a tuma mi. 41 Aghọmani a yira aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ni adọ yira ọka nga kukushi aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, aghọmani a yira aghọ shi na pipar ni si ashi na pipar ni aghọ do yira ọka nga kukushi aghọ pipar. 42 In kini ace aghọ ma agha yeng kidẹ ananọ li isọ na musumu kaya mi si asa aghọyii mi ni, imẹ dọ taa nu aipang aghọ dọ taa nga ọka nga ma.

11

IYesu kini IYahaya Aghọnọ Iminimini

(ILuk 7.18-35)

1 IYesu ya kpẹẹ uma atina nga ushọ na apai upii ni, aba sang nga kọ ukadu ki ya mẹẹ na tẹri upii Ọnọng ka ufọng bọ. 2 Akyua ra ni iYahaya shi kidẹ ubọọ iting. Aya kọọ uma umani ukristi sọ ju ni, aba tuma atina nga kukushi nga 3 ki ya ju nga si, “Ingọ shi aghọmani aki ba, ta ayọ kọ ica na ace aghọ ni?” 4 IYesu ba yira bọ si, “Inu kya kọ ya tẹri iYahaya imumani inu nu ki ba kọọ, 5 afoo peni ukyoo uka, aghọmani aka kyeng bọ ba kyeng, a hwuru aghọnọ ubili na ba na pipar, agbatọng kọọ atọng, ni aghọ ukpo sang, ni aghina amir kọọ ila ididuma. 6 Anyu adaduma ni aghọmani ata kọọ nga ẹrẹbata uma aipang kaya mi ba.” 7 Aya sang bọ ni, iYesu ba dẹẹ aghọ upii ni ikir bajiya kaya iYahaya, “Ikẹmbọ ni inu kyaa unu ka aghumu? Ọbọng ọbgọlọgbang umani uwuu sọ ca bọ? 8 Ikẹmbọ ni inu kyaa unu? Ajiya umani asọmọ uma ọdọdọma? Aghọ shi kidẹ ugẹẹ agọm bọ ka sọmọ uma ọdọdọma. 9 Ikẹmbọ ni inu kyaa unu? Atina Ọnọng? Ẹẹ, imẹ tẹri nọ, acẹẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng. 10 Aghọmani awọọ kaya nga wẹ si, ‘Uwẹ ni, imẹ tuma atuma mi ka la ngọ ite wọ, aghọmani aki keri ngọ utra ni ingọ tọ ba.’ 11 “Aipang, imẹ si, ayiri sọ nọ kọ jee bọ ace anọ aghọ mani acẹẹ iYahaya aghọ uju iminimini nọ ọghọghẹ ba. Kindọ ni, aghọ cẹẹ nọ ọzọzi ki ẹrẹgọm Ọnọng ayaya cẹẹ nga. 12 Kọ kpaa ka akyua iYahaya aghọ uju iminimini ki ba ta ka akyua ri ni, ẹrẹgọm Ọnọng ayaya kọ la ite ni agha sing wang yira na akyuọ. 13 Ka aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kina umẹẹ iMusa kọ tẹri upii kaya ẹrẹgọm ni iYahaya kọ ba nga ba, 14 ni insi inu yira upii ni, anga shi Iliya umani aki ba ra. 15 Ta ni aghọ shi na atọng kọng, kọng. 16 “Ni ikẹmbọ ni imẹ ki mra ajiya akyua ri kọ? Ushi kini anọ bọ shi ka uka gheli na gbura ni na sọ yọrọ ayikyo bọ si, 17 ‘Ayọ pẹni igbẹẹ ni inu ta ya nọ ba! Ayọ taa nọ atẹ ukpo, inu ta ci nọ ba!’ 18 “Ka iYahaya ba ni aka bira ngọ la na sa nagigang ba, ‘ni asi ashi na ushẹẹ.’ 19 Anọ ajiya ba na sọ la na sa, ni asi, ‘Nu nga! aghọ bira ula kọnọ usa, aghikyo aghọ yira agonu kina aghọ uvulu!’ Kindọ ni, aka kpẹlẹ uye ukyuu Ọnọng ka uma uju nga.”

Ọlọ Kaya Ufọng mani Ara la bọ Ukpaa ba

(ILuk 10.13-15)

20 A dẹẹ kọ gẹr ufọng umani aju uma usa uwo ica wọ nagigang, ka ata ju bọ ọlọkpaa ba. 21 Ọlọ ngọ, aKorasinu!, ọlọ ngọ, aBetsaida! Awasi uma usa uwo ica ri ni aju ka aTaya kina aSidon ni, ata kọ lọkpaa aiwuu ka sọmọ agẹẹ nọ uma kina utọ ki ẹrẹnọma bọ. 22 Ni imẹ sọ tẹri nọ, aki cẹẹ nọ kọọ ahwo aTaya kina aSidon kaya nọ ka awii ashuwa. 23 Ingọ ni aKafarnahum, ingọ kpaa si aki jọọ ngọ ka aya fuma ayaya? Kayi, aki waa ngọ ka akya bọ uka ci aghọ ukpo wọ. Awasi uma usa uwo ica ri ni aju bọ ka aSodom ni, uta kọ shi wọ kaidii. 24 Ni imẹ sọ ba tẹri nọ si, awii ashuwa ni aki cẹẹ nọ kọọ ahwo ẹrẹbọ aSodom kaya ngọ.”

Inu Ba Wuru kukushi Mi

(ILuk 10.21-22)

25 Akyua ra ni iYesu tẹri si, “Imẹ sa ngọ izaa, Ate, Ate aYaya kina ashi, nọ umani ingọ shọ uma ri ka aghọ uye ukyuu kina aghọ shi nọ ukpili, ni ingọ sa yeni anọ azazi. 26 Kindii wu Ate, imumani ishi ngọ ididuma yidii ni ingọ ju. 27 Ate mi ma mi uma nadidu, ni ba aghọmani aye Anọ sa Ate, ni ba aghọmani aye Ate sa Anọ, kina aghọmani Anọ yoo ni, aka yeni nga. 28 Inu ba ukushi mi aghọmani akọ kiya na aba ko akpara ọtọsọ, ni imẹ ki ma nu uwuru. 29 Inu kpaa akpara mi, inu mẹẹ kukushi mi, ka imẹ ni aghọ suu ni ẹrẹkwẹ nga, aghọ taa ẹrẹkwẹ ẹhwẹhwuọ, ka inu ki kọ peni uwuu ka ikwyi nọ. 30 Ka uju mi ẹrẹgẹra lọ wọ ba, akpara mi shi na hau.

12

IYesu Nga Shi Ate Awii Uwuru AYahudawa

(IMar 2.23-28; ILuk 6.1-5)

1 Akyua ra ni, iYesu wor kọ ọka ija alkama ka Awii uwuru aYahudawa. Atina nga kọọ idafo, na aba dẹẹ kọ kẹr akwyi alkama na la. 2 AFarisiyawa ya nu kindọ ni, aba tẹri nga si, “Nu, atina ngọ su ju imumani umẹẹ iMusa kiya wọ ka Awii uwuru aYahudawa.” 3 Aba ju bọ si, “Inu ta kọ pila nọ imumani iDauda ju ka akyua na akọọ idafo, kina aghọmani ashi kini nga, 4 umani aghila idẹ ọna Ọnọng ki ya la ubiredi na akyo si, ba aghọmani aki la ba, inga kina ayikyo ukyeng nga, si ifirist ka yu nga. 5 Ta inu kọ pila nọ umẹẹ iMusa, umani afirist kidẹ ọna ọnọng ka ju uma ijirija ka Awii uwuru aYahudawa ni uta shi wu uvulu kukushi bọ ba? 6 Imẹ sọ tẹri nu, imumani icẹẹ ọna ọnọng yẹ kọ kẹẹ. 7 Inu ta kọ ye imumani udii sọ yeni ni, ‘Ahwoo kọ ni iwang, ba uma ẹrẹkwyuẹ ba,’ inu ta kọ nu nọ aghọ taa uvulu nu vulu ba. 8 Ka Anọ Ajiya nga shi Ate Awii uwuru aYahudawa.”

Aghọ Uwẹni Avọ

(IMar 3.1-6; ILuk 6.6-11)

9 IYesu ba ya ukadu ki kyaa ọkọ takwyuẹ aYahudawa bọ. 10 Ace ajiya shi ya kọ ukadu aghọ uwẹ ni avọ. Aba ghulu nga si, “Ushi ọdọma mani ama ọkyuọ ka Awii uwuru aYahudawa?” Ibọ wang umani apeni nga nọ uvulu. 11 Aba ju bọ si, “Inga kidẹ nọ nga shi na atẹm ni akpaa kidẹ uhwo ka Awii uwuru aYahudawa ni ata ki woo nga ngaa ba? 12 Utina ajiya ta cẹẹ wu unga atẹm nagigang ba? Kindọ ni, ọsọ ọdọdọma na ju ima ididuma ka Awii uwuru aYahudawa.” 13 Aba tẹri ajiya nga si, “Nawa avọng.” Aba nawa, ka akyua ra ni avọ nga ba ọkyuọ kini adaa avọ ni. 14 Ni aFarisiyawa ba kunu bọ ki ya pii umani aki pii iYesu kọ.

IYesu Nga shi aghọmani Ọnọng Hwiya

15 IYesu ya kpẹlẹ kindii ni, aba sang nga kọ ukadu. Ajiya na pam ba yii nga, na aba ma bọ ọkyuọ nadidu bọ. 16 Aba waa atọng bọ si aba tẹri aghọ ila nga ba. 17 Aju udii ka ahwura upii na atẹri ka anyu aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ishaya si, 18 “Agira ni imẹ hwiya wẹ, aghọmani imẹ yoo ni imẹ ka kọọ uhwai nga nagigang. Imẹ ki sa nga na aghing mi, aki tẹri aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ashuwa aipang. 19 Aki la nga inang ba, ko na pii ni ẹrẹkyuọ ba, aki ba kọọ bọ ẹrẹwyuẹ nga ka utra ba. 20 Aki wra nga ushi iriguu umani uya sang wra wọ ba, ugha ọgbẹlẹmọ ni uya sang ukpo wọ ni, aki pii nga kọ ba, asọ sa aipang ka lite; 21 aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ki sa ikwyi kidẹ nọ uca nga.”

IYesu kina UBalzabul

(IMar 3.20-30; ILuk 11.14-23)

22 Aba nga na afoo umani aka pii nga ba aghọ shi nọ ushẹẹ, ni aba ma nga ọkyuọ na ajiya nga pii ki ba nu. 23 Ni ajiya nadidu ba wo ica na asi, “Anọ iDauda wẹ ri ba?” 24 Ni aFarisiyawa ya kọọ kindii ni aba ju si, “Akyuọ uBalzabul agọm nọ ushẹẹ kọ ni ajiya ri si wuli ushẹẹ kọ.” 25 IYesu ye uma ushi kidẹ ikwyi, na aba ju bọ si, “Nadidu ẹrẹgọm ni ikau uka upai nọ sọ irisho kina ace ni, ita ki tara wu ba. Ba ifọng nọ ọna umani ajiya nga kau uka upai nọ sọ ju irisho kina ace ni iki tara. 26 Insi ishẹẹ woo ishẹẹ, asọ kọrọ kina ẹrẹkwẹ nga wudu. Nagyi kọ ni ẹrẹgọm nga ki tara wu? 27 Insi imẹ ka wuli ushẹẹ na ẹrẹgọrọ uBalzabul ni, aghọyii nọ ni? ẹrẹgọrọ inga wọ na sọ wuli wọ? Aghọyii nu bọ ki wa nu ashuwa kaya uma ri. 28 Insi ẹrẹgọrọ Aghing Ọnọng kọ ni imẹ wuli ushẹẹ kọ ni, ẹrẹgọm Ọnọng ba nu wudu. 29 Ta nagyi wọ ni aghọ ki ghila ọna agha ẹrẹkyuọ kaya yẹri uma nga, inbasi azọnọ lor agha ẹrẹkyuọ ba? Na tọ biya yẹri uma ọna ba. 30 Nadidu aghọmani ashi kini mẹ ba ni, ashi asho mi, ni aghọmani a curu nga kini mẹ ba ni, asọ furu wu. 31 Kindii ni imẹ sọ tẹri nọ, aki cira uvulu nu kọ kwiligba ighọ kina ajiya umani apii ububi, aghọmani apii ububi kaya Aghing Ọnọng ni, aki yira bọ ọlọkpaa nga ba. 32 Ni aghọmani apii ububi kaya Anọ Ajiya ni, aki yira ọlọkpaa nga, aghọmani apii ububi kaya Aghing Ọnọng ni, aki yira bọ ọlọkpaa nga ba, ko akyua ri ko akyua uki ba.”

Ushi kini Ikọlọ nga

(ILuk 6.43-45)

33 “Ushi ọdọdọma ka ma ikọlọ ididuma, ọshẹ ububi ka ma ikọlọ ibibi ka aka kpẹlẹ ọshẹ ki ikọlọ nga. 34 Inu iyọọ na kang! Nagyi wọ ni inu ki biya utẹri upii ọdọdọma ni inu si shi agha akakiya? Ima ushii kidẹ ikwyi yọ ni anyu ka tẹri. 35 Ajiya adaduma ni, ọka ukyo uma ọdọdọma wọ na aka woo ima ididuma wọ. Ajiya akakiya ni, uka ukyo uma akakiya wọ ni aka woo akakiya wọ. 36 Imẹ sọ tẹri nọ, nadidu uma ijirija na ajiya pii ni, aki pila bọ ka awii ashuwa, 37 ka uma utẹri ngọ bọ na aki wa ashuwa ngọ wọ, ni uma utẹri ngọ bọ na aki ma ngọ uvulu ngọ wọ.”

Uwang Amaa

(IMar 8.11-12; ILuk 11.29-32)

38 Ni ace aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa ba yira nga si, “Aghọmẹẹ, ayọ wang nu amaa kukushi ngọ.” 39 Aba yira bọ si, “Agha akakiya kina aghọ ju uma ẹrẹnọma ka wang nu amaa, ni ba amaa umani aki ma inbasi anga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng iYunusa ba ni. 40 Kọnọ umani iYunusa la awii atai kina atii atai kidẹ afo itagbo ighighẹ ni, kindii wu ni Anọ Ajiya ki la awii atai wọ kina atii atai kidẹ ikwyi asing ri. 41 Ajiya Anineba ki sang ka awii ashuwa kina agha akyakyua ra ka ama bọ uvulu, ka alọkpaa nọ upii Ọnọng iYunusa, kindii ni, imumani cẹẹ iYunusa shi kọ kẹẹ. 42 Ayiri agọm, iSheba ki sang ka awii ashuwa kina agha akyakyua ra ka ama agha aikyuari uvulu, ka aba ka ushẹẹ aya ka aba kọọ umẹẹ uye ukwuu iSulemanu, kindii ni, imumani cẹẹ iSulemanu shi kọ kẹẹ. 43 “Insi aghing ababi kunu kidẹ ajiya ni, aka wor kyaa uka umani ba amusumu ya ba ka aya wuru, insi apeni nga ba ni, 44 aki ju si, ‘Imẹ ki vuwa mi ọna ni imẹ kunu wọ.’ Insi aya ba ni, aki ba peni ọna ni ka aghọ ya ba, akọ yẹr wọ ki ker wọ, 45 aki ba vuwa ka aya ba na aghing atinsara umani acẹẹ nga na akakiya, ni aki ghila ka aci kọ ukadu, ni ushii ajiya nga ki cẹẹ unga akyua nọ ububi. Kindii wu ni uki shii wu ka ajiya kakiya akyua ri.”

Ayuru Iyesu na Anayuru Nga

(IMar 3.31-35; ILuk 8.19-21)

46 Asọ pii kina ajiya nga ni, ayuru nga kina anayuru nga va ba tara kọ seshi, awang pii kini nga. 47 Ace aghọ ba tẹri nga si, “Ayuru ngọ kina anayuru shi kọ seshi, awang pii kini ngọ.” 48 Aba yira ajiya na atẹri nga si, “Inga shi ayuru mi, inga bọ shi anayuru mi?” 49 Aba nawa avọ ka atina nga ki ju si, “Ayuru mi wẹ kina anayuru mi! 50 Nadidu aghọmani aju imumani ate mi ka aYaya sa uju ni, anga shi anayuru mi, kina afọọ mi, kina ayuru mi.”

13

Ighang Upii Aghọ Wuu

(IMat 4.1-9; ILuk 8.4-8)

1 Ka awii ra ni iYesu kunu nga kidẹ ọna ki cica ka anyu ọghọng. 2 Ikir bajiya ba curu ki ghimi nga, ki sa na ghila nga idẹ ọgbọlọ ki cica. Ikir bajiya nga ba tara ka anyu ọghọng. 3 Aba tẹri bọ uma na pam ni ighang upii, si, “Aghọ wuu kyaa kọ pila. 4 Asọ ta ighọ ni, ice kpaa kọ utra, ni anurunu ba ki ba la yọ kọ. 5 Ice ighọ kpaa kọ ọka atii ni ba ẹrẹbọ ya nagigang, iva mii kaisa ka ẹrẹbọ shiwu ikyuu ba, 6 ọnọng ya ta ni, aba ghau yọ ki hwiya yọ ka akang bọ shi yọ akyuu ba. 7 Ice kpaa ka ọka umani akara shiya, akara ba fọnọ ki la ẹrẹkyuọ bọ. 8 Ice ighọ kpaa ka ẹrẹbọ ididuma ki sa ikii ajilaji, ishishi itin, ishishi itai ki cẹri imumani apila. 9 Ta ni aghọ shi na atọ kọọ.”

Imumani Ighang Upii sọ Nyeni

(IMar 4.10-12; ILuk 8.9-10)

10 Atina iYesu va ba ki ba ghulu nga si, “Ikẹmbọ sa ni inga sọ pii ni bọ ni ighang upii?” 11 Aba yira bọ si, “Inu ni, ama nọ uye ẹghẹrẹghẹmẹ inga ẹrẹgọm aYaya, ibọ ni, ata ma bọ wọ ba. 12 Ka aghọ shi ni ima ni, aka khimi nga kọ, ka apeni na pam, ni aghọmani ashi ni yọ ba ni, aki kara anọ imumani ashi ni yọ kọ. 13 Imumani isa ni imẹ sọ pii ni bọ ni ighang upii yẹ. “ ‘Aka kọọ, na aka kpẹlẹ bọ ba, aka kyoo, na aka nu bọ ba na akpili bọ ba.’ 14 Kindii ni, amọ aghaghẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ishaya hwura kaya akwyuẹ bọ si, “ ‘Inu ki ka kọọ, ni inu ta ki kpẹlẹ nọ ba, inu ki ka kyoo, ni inu ta ki kpẹlẹ nọ ba. 15 Ka ajiya nga shi na ikwyi umom, ni atọ bọ ka ta akọọ yọ ba, akọ yuru ica bọ ya, iba kindii ba ni, ata kọ nu ni ica bọ, ka aba kọọ na atọ bọ, ka aba kpẹlẹ kidẹ ikwyi bọ, ka vuu ba ukushi mi ki imẹ ma bọ ọkyuọ.’ 16 Ica nu shi na anyu adaduma ki ika nu, kina atọ nu, ka aka kọọ. 17 Aipang ni isọ tẹri nu, aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kina agha uju aipang na pam wang nu imumani inu sọ kyoo, ni ata nu bọ ba, ka aba kọọ imumani inu hwiri, ni ata kọọ bọ ba.”

Imumani Ighang Upii Aghọ Wuu sọ Nyeni

(IMar 4.13-20; ILuk 8.11-15)

18 “Inu kọ imumani ighang upii aghọ wuu sọ nyeni 19 Insi ajiya kọọ ila ẹrẹgọm na ata kpẹlẹ nga ba ni, Ishẹẹ ka ba ki ba kara imumani apila kidẹ ikwyi nga. Ighọ na apila kọ utra yẹ. 20 Ighọ ni ikpaa ka ọka atii ni, iyọ kọọ upii ki yira kidẹ akyua ni ikwyifu, 21 ni ishi yọ ni akang ba, ika mọr kidẹ anọ akyua, insi umẹni kina ọlọ ba kaya upii ni, kaisa aka waa nọ utumu. 22 Ighọ ni apila kidẹ akara ni, iyọ shi aghọ ni akọọ upii, ni uduma asing kọnọ uyoo upeni tulu nga ki kla nga ọfọnọ wọ ka ama ikọlọ. 23 Ighọ mani ikpaa ka ẹrẹbọ ididuma ni, anga shi aghọmani akọọ upii ki kpẹlẹ wu. A ju utina wu ki ma ikọlọ, ice ajilaji, ice ishi-shitin, ice ishi-shitai.”

Ighang Upii Ọbọ kidẹ Ija Alkama

24 Aba ma bọ ice ighang upii si, “Aki mra ẹrẹgọm ayaya na ajiya umani apila ighọ ididuma kidẹ ija nga, 25 akyua ni ajiya sọ moo ni asho nga ba ki ba pila ọbọ kidẹ ija alkama na asa sang nga. 26 Imila ya sang na pipar ni, ọbọ ba kọ sang. 27 Ni agira ate ọna ba ki ba tẹri nga si, ‘Aghọ ọna, ba ighọ ididuma yọ ni ingọ pila kidẹ ija ngọ ba?’ A ju na nyi ni ọbọ mii ya kidẹ?’ 28 Aba ju bọ si, ‘Aghọ ju irisho ni imẹ nga ju udii!’ Agira nga ba ju si, “Ingọ wang si ayọ ya yẹẹ ọbọ kọ? 29 Ni aba ju si, ‘Kayi, ki inu bọ wang uwuru ọbọ ni inu ki wuru kina alkama. 30 Ya bọ ya ka afọnọ nadidu ka afuma akyua ucuru, akyua ucuru ni, imẹ ki tẹri aghọ ucuru ka acuru ọbọ ka alolu bọ, ka ta ugha wu, ni asa curu alkama ka asa kidẹ na afọ mi.’ ”

Ighang Upii Ikir Ikpo

(IMar 4.30-32; ILuk 13.18-19)

31 Aba ma bọ ice ighang upii si, “Ẹrẹgọm ayaya shi kini ikir ikpo umani ace ajiya pila kidẹ ija nga. 32 Iyọ cẹẹ nọ ọzọzi kidẹ ighọ nadidu, insi ifọnu ni, ika cẹẹ uma umani apila kidẹ ija ki ba ọshẹ ọghọghẹ, ni anurunu ayaya ka ta asọọ bọ ya kaya aga nga.” 33 Aba tẹri bọ ice ighang upii. “Ẹrẹgọm ayaya shi kini uyisti umani ace ayiri ki zọọ na ima umra ugọ alkama iritai ki ta kọ umani ugọ kpẹnẹ uyisti ni.” 34 Nadidu uma ri ni, iYesu tẹri ikir bajiya ni ighang upii; Ata tẹri bọ ice ima ba ighang upii ba. 35 Udii ni, ka ahwura upii ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng tẹri wọ, “Imẹ ki yẹmi anyu mi ni ighang upii; Imẹ ki tẹri imumani ashọ wọ kọ kpaa ka akyua na akeri asing kọ.”

A Nyeni Ighang Upii nọ Ọbọ kidẹ Ija Alkama

36 IYesu ba sang nga kidẹ ikir bajiya ki kyaa aca. Ni atina nga ba ukushi nga, ni asi, “Tẹri ayọ imumani ighang upii ọbọ kidẹ ija sọ nyeni.” 37 Aba yira bọ si, “Aghọmani apila ighọ ididuma nga shi Anọ Ajiya. 38 Ija kọ shi asing, ni ighọ ididuma yọ shi ẹrẹgọm Onọng. Ọbọ bọ shi anọ ishẹẹ, 39 ni asho mani apila nga shi ishẹẹ. Ucuru imila wọ sọ usang asing, aghọ ucuru bọ shi atuma Ọnọng. 40 Kọnọ umani aka curu ọbọ ki ta ugha wọ ni, kindii wọ ni uki shi wọ kọ usang asing. 41 Anọ Ajiya ki tuma atuma Ọnọng, ni aki curu nadidu uma umani uka sa uvulu, kina aghọ ju uma ububi, ka a woo bọ kini ọbọng bọ ni ki ẹrẹgọm nga, 42 ka fẹni bọ kidẹ ugha ọlọ nagigang. Kọ ukadu wu ni aki ci na ghula ayiri. 43 Ni agha aipang ki ma uyeri kini ọnọng utaa ni kidẹ ẹrẹgọm Ate bọ. Taani aghọ shi na atọ kọọ kọ.

Ighang Upii kaya Upeni Mani Ashọ

44 “Ẹrẹgọm Ayaya shi kini upeni na ashọ kidẹ ija ni, unga umani ace ajiya peni ki ba khimi ushọ wọ. Ni ikwyifu na aba ya gbara uma umani ashi ni bọ nadidu ki ya ghẹẹ ija wọ.” 45 “Kakyakyua ri, ẹrẹgọm ayaya shi kini aghọ gheli na agbara kina aghọ wang atii adaduma ni. 46 Aya peni utii udọdọma uye ni, aba ya gbara nadidu imumani ashi ni yọ ki ya ghẹẹ wọ.”

Ighang Upii Isha Ọhwiri Itagbo

47 “Kakyakyua ri, ẹrẹgọm ayaya shi kini isha ọhwiri itagbo na a fẹni kidẹ ọghọng ki hwiri kwiligba ighọ itagbo ni. 48 Iya tii ni, ajiya waa ki shii kaya asing ki hwiya ididuma ki sa kidẹ ọkọọ na ashi naa ibibi wọ. 49 Kindii wu ni uki shi wu kọ usang asing. Atuma Ọnọng ki kunu ka aba kau agha akakiya kidẹ agha aipang. 50 Ni asa fẹni agha akakiya kidẹ ugha ọlọ nagigang umani aki ci na aghula ayiri.

IYesu Tẹri Ighang Upii kaya Akọru Ọna

51 “Inu kpẹlẹ Uma ri nadidu?” Aba yira nga si, “Ẹẹ.” 52 Aba ju bọ si, “Nadidu aghọmẹẹ umẹẹ iMusa umani apeni umẹẹ kaya ẹrẹgọm ayaya ni, ashi kini akọr ọna nga ni, aghọ umani aba na upeni ọsọsa nga kina ọtọtang nga ka uka ukyuru uma nga.”

A Tọrọ bọ IYesu ka ANazaret

(IMar 6.1-6; ILuk 4.16-30)

53 IYesu ya kpẹẹ nadidu ighang upii ni, aba sang nga kọ ukadu. 54 Na aya ba ifọng bọ ni aba mẹẹ bọ kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, aba wo ica, na tẹri si, “Abi wu ni ajiya ri peni uye ukyuu ri wọ kina akyuọ uju uma usa uwo ica? 55 Anọ ikafinta ra nga ba? Ayuru nga ngaa ni aka yọrọ si iMaryamu ba? Anayuru nga bọ shi iYakubu, kina iYusufu, kina iSiman, kina iYahuda ba? 56 Afọọ nga nadidu bọ shi kina ayọ ri ba? Abi wọ ni ajiya ri peni nadidu uma ri kọ?” 57 Aba kọọ anaa ni ngaa. IYesu ba ju bọ si, “Aka tọrọ bọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ba inbasi ki ifọng nga kina aca nga ba ni.” 58 Ata ba ju nga uma usa uwo ica kọ ukadu ba ka ata ma bọ aipang ba.

14

Ukpo IYahaya Aghọ ju Iminimini

(IMar 6.14-29; ILuk 9.7-9)

1 Akyua ra ni iHiridus Antifas kọọ ila iYesu, 2 na aba tẹri agira nga si, “IYahaya aghọ uju iminimini wẹ ri. Akọ sang kọ ukpo; uwu sa ni ashi na akyuọ ju uma usa uwo ica ri.” 3 Ka iHiridus kọ kpẹnẹ iYahaya ki lor, ki sọmọ nga kọ ubọọ itii kaya iHiridiya, ayiri anayuru nga iFilibus 4 ka iYahaya ka tẹri nga si, “Umẹẹ iMusa ta ma wu ni ingọ vo nga ba.” 5 Akyua ni, iHiridus wang kọ pii iYahaya kọ, ni asọ tẹ ẹrẹbata bajiya, ka a kpaa nga si aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga. 6 Ni awii na ajee iHiridus ya ba ni, anọ anayiri iHiridiya ya bọ ni ate nga iHiridus kọọ uhwai nagigang, 7 na aba ta anyu kini ngaa, ki ba suu si aki ma nadidu imumani ashọr. 8 Ayuru nga ngaa sa nga kọ, asi, “Ma mi ẹrẹkwẹ iYahaya aghọ uju iminimini kidẹ ipẹ ka aikyuari.” 9 Agọm ba duma, usuu nga kina akyeng ra sa ni asa si ama nga. 10 Atuma na aya kyua iYahaya ẹrẹkwẹ wọ kidẹ ubọọ itii, 11 na aba ni ẹrẹkwẹ kidẹ ipẹ ki ba ma anayiri, ni aya ma ayuru nga. 12 Aghọyii nga ba kpaa ọkọ ki ya naa kọ, ni aba kyaa kiya tẹri iYesu.

IYesu Cee Ajiya Araji Ushọ Atọ

(IMar 6.30-44; ILuk 9.10-17; IYah 6.1-14)

13 IYesu ya kọọ kindii ni, aba sang ki ghila nga idẹ ọgbọlọ kọ uyuyi ki kyaa ọka umani ace aghọ shiya ba. Ni ikir bajiya ya kọọ kindọ ni, aba ki yii nga ni ifra kọ kpaa kọ ufọng. 14 Aya kunu kidẹ ọgbọlọ ni aba nu ikir bajiya, aba kọọ ahwoo bọ, ni aba ma adumu kidẹ bọ ọkyuọ. 15 Ọka ya ba ughẹ ni, aghọyii nga ba ki ju si, “Ba aghọ ya kọ kẹẹ ba, ni ọka wẹ ni uya sang ba ughẹ; shira ikir bajiya nga ka akyaa bọ anọrọfọng ushi kọ ukadu kaya gheli akwyi bọ imila.” 16 IYesu ba ju bọ si, “Ba sa bọ ka kyaa uce ka ba, inu ka kyakwyuẹ nọ ma bọ ice ima ka ala.” 17 Aba yira nga si, “Ayọ shina ubiredi utọ kina itagbo ipai.” 18 Aba ju si, “Inu ba mi ni yọ.” 19 Aba sa ikir bajiya nga si, acica kaya nọ ọbọ, aba kpaa ubiredi utọ kina itagbo ipai, aba zẹẹ ibate nga ka ayaya ki sa Ọnọng izaa. Asa wura ubiredi nga ki ma atina nga, atina nga ba ma ikir bajiya nga. 20 Aba la nadidu bọ ki shuu. Aba curu awo na ashẹ ki sa ọkọọ ushọ nọ upai. 21 Ajiya umani ala ni afuma aghimi araji usọ atọ, bam na ayiri kina anọ.

IYesu Kyeng Kaya na Amusum

(IMar 6.45-52; IYah 6.15-21)

22 Akyua ra ni atina nga ya ghila bọ idẹ ọgbọlọ ki lite nga ki kyaa bọ udaa ugẹẹ, na asa laa nga kọ shira ikir bajiya nga. 23 Aya kpẹẹ shira ikir bajiya ni, aba kila nga aya ọpang kayu nga kaya pii nọ Ọnọng. Ashi kayu nga kọ ukadu ki fuma ughẹ. 24 akyua ra ni ọgbọlọ nga shi ka abiyatẹ ighọ kina ẹrẹbọ, ugya sọ ca wọ, ka uwuu sọ ju irisho kini wọ. 25 Kini ikwikweting ni ava ba ukushi bọ na asọ kyeng kaya na amusum. 26 Ni atina nga ya nu nga na akyeng kaya na amusum ni, aba kọọ ẹrẹbata, ki ju si, “Ahwu nga!” Aba taa kpa ni ẹrẹbata. 27 Kidẹ akyua ni iYesu pii ni bọ, si, “Inu ba duma ba! Imẹẹ. Ba kọọ ẹrẹbata ba.” 28 IBitrus ba yira si, “Ate, insi ingọ ni, sa mi ki imẹ ba ukushi ngọ kaya na amusum.” 29 IYesu ba ju si, “Ba.” IBitrus ba kunu kidẹ ọgbọlọ nga na asọ kyeng kaya na amusum na aki ba ukushi iYesu. 30 Ni aya nu uwuu nọ usang ni ẹrẹkyuọ ni, aba kọọ ẹrẹbata wọ na asa dẹẹ kọ ghila idẹ. Aba gyo akpa si, “Ate, foo mi!” 31 Kidẹ akyua ni iYesu nawa avọ nga ki kpẹnẹ nga, ki ju nga si, “Ingọ agha uma aipang na jẹẹ, ikẹmbọ sa ni ingọ shina ikwyi ipai?” 32 Aya fuma idẹ ọgbọlọ ni, uwuu ba tara. 33 Aghọ shi kidẹ ọgbọlọ ba ta agho kite iYesu, ki ju si, “Aipang ni ingọ na Anọ Ọnọng nga.” 34 Aya buu udaa ugẹẹ ni, aba kya bọ ẹrẹbọ aJanisarat. 35 Ni ajiya ukadu ya kpẹlẹ nga ni, aba tuma na ajiya ishi ọka nadidu ka aba nga na adumu. 36 Aba shọr nga ka ibọ piya anyu igbang nga. Nadidu aghọ umani apiya ni apeni ọkyuọ.

15

Uma Umani Ọka Sa Irighe ki Ica Ọnọng

(IMat 7.1-13)

1 AFarisiyawa kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba ukushi iYesu ka Urushelima ki ba ghulu nga, 2 “Ikẹmbọ sa ni atina ngọ wura italẹ inga anirakpẹẹ? Aka hwuru bọ ivọ bọ na atọ la imila ba.” 3 IYesu ba yira bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu ka wura imumani Ọnọng tẹri kaya italẹ nọ? 4 Ka Ọnọng si, ‘Nu ọkpọtọrọ ate ngọ kina ayuu ngọ.’ Ni, ‘Aghọmani acira ate nga kina ayuru nga ni, aki kpoo iyiya.’ 5 Ni inu ka tẹri si, ‘Imumani aki ma ate nọ kina ayuru nọ ni, inu ka ma Ọnọng.’ 6 Ata maa na ate nga ba.’ Kindọ ni inu ta manọ upii Ọnọng ba kaya italẹ nọ. 7 “Inu, aghọ ju unu ica! Kindii wu ni Ishaya ghila amọ aghaghẹ kaya nu wọ, si, 8 “Ajiya ri ni ibẹlẹ bọ yọ na ka jọọ mi kọ, ni ikwyi bọ shi atọọ kini imẹ, 9 ijirija wọ na asọ jọọ mi wọ, aka mẹẹ umẹẹ bajiya kọ taa upii Ọnọng.’ ” 10 IYesu va yọrọ ajiya nga kukushi nga ki tẹri bọ si, “Inu kọng ki inu kpẹlẹ, 11 Ba imumani ika ghila anyu ajiya yọ ka sa nga irighe ba, si imumani ikunu ka anyu nga yọ ka sa nga ‘irighe’ ” 12 Atina nga va ba ki ghulu nga si, “Ingọ ye si aFarisiyawa kọọ anaa kọ nọ upii ri?” 13 IYesu va yira ki ju si, “Nadidu upila mani ba ate mi ka aYaya nga pila ba ni, aki yẹẹ kọ ka akang. 14 Ya bọ ya; afoo bọ aghọ uyeni afoo itra. Insi afoo kpẹnẹ ace afoo ka ashi ni, nadidu bọ ni, aki kpaa kidẹ uhwo.” 15 Ni iBitrus ba ju nga si, “Nyeni ayọ idi ighang upii.” 16 IYesu ba ju nga si, “Ki ta ka aikyua ri ni inu ta kọ kpẹlẹ nọ ba? 17 Inu ta nu nọ ni nadidu imumani ighila idẹ anyu ka wor kyaa yọ idẹ afo ki va kunu yọ kidẹ ẹrẹnọma ba? 18 Ni imumani ikunu kidẹ anyu ba kidẹ ikwyi wọ, iyọ ka sa ajiya irighe. 19 Ki idẹ ikwyi yọ ni uwang uju akakiya, kina upili ajiya, uwang ayiri kọ aghimi bajiya, uju uma ẹrẹnọma, uyi, uma upii atẹri kaya ace aghọ kọnọ ubra uca aghọ. 20 Umumani uka sa ajiya irighe budibi. Ula ni avọ umani ahwuru bọ ba ka sa wọ aghọ irighe ba.”

Uma Aipang Ayiri AKan’ana

(IMar 7.24-30)

21 IYesu va sang nga kukadu ki kyaa ishii aTaya kina aSidon. 22 Ashi kukadu ni, ace ayiri agha aKan’ana ba ukushi nga na asọ ci, “Kọng ahwoo mi, Ate, Anọ iDauda; ushẹẹ ghila anọ mi anayiri na asọ kọng ọlọ nagigang.” 23 IYesu ta pẹni ni ngaa ba. Ni atina nga ba ki ba sọrọ nga si, “Kla nga! Ka asọ ci na duma ayọ kọ.” 24 Aba yira si, “A tọrọ tuma mi si iya wang atẹm na avulu bọ kidẹ ọna Israila kọ.” 25 Ni ava ba ki ba ta agho kite nga, si, “Ate, sẹ mi kọ.” 26 Na ava yira si, “Ushi wọ nọ uyeri na akpaa imila anọ ka ama ava ba.” 27 Ayiri ba ju si, “Ẹẹ, Ate, ava ma ka la awo umani akpara ki ẹrẹbọ ka imila ate ọna.” 28 IYesu ba yira nga si, “Ayiri, uma aipang ngọ shina ẹrẹkyuọ! Taani uba kọnọ uwang ngọ ni.” Anọ nga anayiri ba akyuọ ka akyua ra.

IYesu Lẹni na Ajiya na Pam

29 IYesu sang nga kukadu ki ko nga abẹni ẹrẹyẹma aGalili. Aba kila nga aya ọpang kiya cica. 30 Ikir bajiya va ba ukushi nga, aba nga na agunu, afoo, aghọ uwẹni ifra, agbatọng na abẹbẹ, kina aghọ shẹẹ, ki ba kyo bọ kite nga, aba ma bọ ọkyuọ, 31 ki ta kọ umani ikir bajiya nga wo ica nọ umani agbatọng sọ pii, aghọ uwẹni ifra ni, ika bọ ba na ẹrẹkyuọ, agunu kyeng, afoo sọ kyoo uka. Ni aba jọọ Ọnọng Israila.

Ucee Ajiya Araji Usọ Anari

(IMar 8.1-10)

32 IYesu ba yọrọ atina nga ki ju bọ si, “Imẹ hwiri ahwoo bajiya ri ka akọ la awii atai kini imẹ, ata kọ la bọ ighima ba. Imẹ wang mi nu vuu kini bọ ni idafo bọ ba, ka abọ ta na ya kpaa kọ utra.” 33 Atina nga ba ju nga si, “Ọkọ ta ajiya ri, abi wu ni ayọ ki peni ubiredi umani ayọ ki cee ajiya ri wọ?” 34 Ni iYesu ba ju bọ si, “Ubiredi umi wu ni inu sọnọ wu?” Asi, “Utinsara, kina anọ itagbo na zẹẹ.” 35 Aba sa ajiya nga na acica ki ẹrẹbọ, 36 aba kpaa ubiredi utinsara kina itagbo, aya kpẹẹ usa Ọnọng izaa ni, aba wra ki ma atina nga, atina nga ba ma ajiya. 37 Kwinga la ki suu, atina nga ba tira awo mani ashẹ ki sa kọ ọkọọ utinsara ki tii wọ. 38 Aghọmani ala ni ashi aghimi araji usọ anari ki tọ kpaa ayiri kina ananọ. 39 Aya shira ajiya nga ni, aba ghila idẹ ọgbọlọ ki kyaa ishẹẹ aMagadan.

16

Uwang Amaa

(IMar 8.11-13; ILuk 12.54-56)

1 AFarisiyawa kina aSadukiyawa ba ukushi iYesu ka aba mra nga, aju nga si anyeni bọ amaa ka ayaya. 2 Aba yira bọ si, “Insi uka ba ughẹ ni, inu ka ju si, “Uka ki shi uduma, ka ayẹrẹmọọ shi na kyọng.’ 3 Ni ikyuatii ni, “Aviya ki kpaa kaidii, ka ayẹrẹmọọ shina kyọng kọnọ uyuu.’ Inu ka kpẹlẹ ushii ayẹrẹmọọ, ni inu ta ki bọra nọ ukpẹlẹ amaa akyua ba. 4 Agha akakiya kini aghọ yẹẹ na ayiri kọ aghimi mani ashi angọ ba bọ ka wang amaa, ba amaa na aki nyeni nu iba si anga iYunusa ba ni.” Aba ya bọ ya ki sang nga.

Uyisti AFarisiyawa kina aSadukiyawa

(IMar 8.14-21)

5 Atina iYesu ya fuma udaa ugẹẹ ọghọng ni, aba kpẹlẹ si ibọ yuu ubiredi wọ. 6 IYesu ba ju bọ si, “Inu sa ica nu ci nazizal ki inu ye na uyisti aFarisiyawa kina aSadukiyawa.” 7 Aba tee aghọ pii kina acee bọ, si, “ta mani ayọ ta ba yi nọ uce ubiredi wọ ba.” 8 Ni iYesu, ye imumani asọ pii ni, iYesu va tẹri bọ si, “Inu aghọ uma aipang na zẹẹ, ikẹmbọ sa ni inu sọ pii kina acee nu kọ ta ubiredi? 9 Inu kọ kpẹlẹ nu ba? Inu ta shuni nu mani imẹ cee ajiya araji usọ atọ kini ubiredi utọ ba, kọnọ umani ọkọọ ume tii na acuru? 10 Kina ubiredi utinsara ka ajiya araji usọ anari, kina ọkọọ ume tii na acuru? 11 Ikẹmbọ sa ni inu ta kpẹlẹ nu si ita pii mi kaya ubiredi ba? Inu sa ica ka uyisti aFarisiyawa kina aSadukiyawa.” 12 Asa kpẹlẹ si ata tẹri bọ si asa ica na uyisti idẹ ubiredi wọ ba, ni asa ica ka umẹẹ aFarisiyawa kina aSadukiyawa wu.

IBitrus Nyeni si IYesu nga shi UKristi

(IMat 8.27-30; ILuk 9.18-21)

13 Akyua ni iYesu ya fuma ishii aKaisariya aFilibi ni, aba ghulu atina nga si, “Inga ni ajiya sọ tẹri si Anọ Ajiya shi?” 14 Aba ju si, “Ace aghọ bọ si iYahaya aghọ uju iminimini, ace aghọ bọ si, Iliya, ace aghọ bọ si Irimiya ko agha yeng kidẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng.” 15 Aba ju bọ si, “Inu ni, inga ni inu si imẹ ashi?” 16 IBitrus ba yira si, “Ingọ si uKristi, Anọ Ọnọng agha akyuọ.” 17 IYesu ba yira nga si, “Ingọ ni agha anyu adaduma ngaa iSiman anọ iYunana! Ki ba ajiya na ayi nga nyeni ngọ udii ba, ate mi ka ayaya nga nyeni ngọ. 18 Imẹ sọ va tẹri ngọ, ingọ si iBitrus, ka ya upa ri wọ ni imẹ ki vura ọna mi kọ, ni akyuọ ukpo ki shi wu na akyuọ kaya nga ba. 19 Imẹ ki ma ngọ aca ẹrẹgọm ayaya, nadidu imumani inu lor ka ya asing ni, kindii wu ni alor kọ ka ayaya, nadidu imumani ashii ka ya asing ri ni, aki shii yọ ka ayaya.” 20 Aba waa atina nga atọng nagigang si aba tẹri aghọ si anga si uKristi ba.

IYesu Tẹri Ighọ Ukpo Nga

(IMar 8.38; 9.1; ILuk 9.22-27)

21 Kọ kpaa ka akyua ra ni, iYesu tee aghọ nyeni atina nga si iyiya ni inga ki kyaa Urushelima, ka aya kọọ ọlọ kukushi akwite kina afirist akakọng kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa, ka aba pii nga kọ, awii itai ni, aki sisang. 22 IBitrus ba kpaa nga ki kyaa uhwo wọ ki ya gẹr nga si, “Ọnọng kpaa kọ, Ate! Udii ki ba ngọ nga ba.” 23 Ni aba tee ki tẹri iBitrus si, “Sang ngọ kukushi mi, Ishẹẹ! Ingọ ni ima usa ukpaa yọ kukushi mi. Ingọ ka ghulu ikwyi ngọ kina ajiya nga ni, basi Ọnọng ba.” 24 IYesu ba tẹri atina nga si, “Nadidu aghọmani awang yii mi ni, sa azọnọ tọrọ nga irikwyi nga ka kpaa ugara ushi nga ka yii mi. 25 Ka aghọmani awang foo ọkyuọ nga ki taa wọ, ni aghọmani ataa ọkyuọ nga kaya mi ni, aki peni wọ. 26 Ikẹmbọ sọ uduma umani ajiya ki peni ashi nadidu kọ taa ọkyuọ nga? Ta ikẹmbọ ni ajiya ki ma kọ ta ọkyuọ nga? 27 Ka Anọ ajiya ki ba kina atuma nga kidẹ ujọọ Ate nga, ukadu wu ni aki piya kwinga utina mani aju kọ. 28 Aipang ni isọ tẹri nu, ace aghọ bọ ting ya kọ kẹẹ ni ata ki kpo bọ nga ba sa anu uba Anọ ajiya kidẹ ẹrẹgọm nga.”

17

Utee Ushi IYesu

(IMar 9.2-13; ILuk 9.28-36)

1 Awii atin ya wor bọ ni iYesu va kpaa iBitrus kina iYakubu kina iYahaya, anayuru nga, ki kyaa ni bọ kaya ọpang utitugu kayu bọ. 2 Ushi nga ba tee kite bọ, ibate nga sọ ma uyeri kini ọnọng taa ni, ugbang uko nga ba kọ ufufuu na tas. 3 Kidẹ akyua ni iMusa kina Iliya kunu kite bọ na asọ pii kini iYesu. 4 IBitrus ba tẹri iYesu si, “Ate, ọsọ uduma nọ umani ayọ shi kukadii, insi ingọ yira ni, imẹ ki ta uzọọ utai. Iye inga ngọ, iye inga iMusa, iye ni, inga Iliya.” 5 Ashi kidẹ upii ni ace amọ na pipar ba yuru bọ ya, ni aba kọọ ice ẹrẹwyuẹ kidẹ amọ si, “Anọ mi wẹ angọ umani imẹ yoo, ika kọọ uhwai nga nagigang; inu kọng ngaa!” 6 Atina ya kọọ kindii ni, aba kpaa ki fuga ubate bọ ki ẹrẹbọ ni ẹrẹbata. 7 IYesu va ba ki ba piya bọ si, “Sisang, ba kọọ ẹrẹbata ba.” 8 Aya zẹẹ ubate bọ ka yaya ni, ata nu bọ ace aghọ ba si iYesu kayu nga. 9 Asọ shulu kaya ọpang ni, iYesu ba waa bọ atọ si, “Ba tẹri ace aghọ imumani inu nu ba, sa Anọ Ajiya sang kọ ukpo.” 10 Atina ba ghulu nga si, “Ikẹmbọ sa ni aghọmẹẹ iMusa si sa Iliya kyọ ba?” 11 IYesu ba yira si, “Iyiya ni sa Iliya ba, aki ba ker kwikẹ. 12 Ni imẹ sọ tẹri nu si Iliya kọ ba, ni ata kpẹlẹ bọ nga ba, aju nga ima uwang bọ. Kindọ wu ni Anọ Ajiya ki kọọ ọlọ wu ki ivọ bọ.” 13 Atina sa kpẹlẹ si asọ pii ni bọ kaya iYahaya aghọ uju iminimini.

IYesu Ma Anọ shi nọ Ushẹẹ ọkyuọ

(IMar 9.14-29; ILuk 9.37-43a)

14 Aya fuma uka ikir bajiya ni, ace ajiya va ba ukushi nga ki ba ta agho kite nga, 15 ki ju si, “Ate, kọ ahwoo anọ mi, asọ kpira itahwu na aka kọọ ọlọ nagigang. Akyua nagigang ni aka kpra kidẹ ugha kina amusum. 16 Imẹ ba ni nga kukushi atina ngọ ni ata bọra bọ uma nga ọkyuọ ba.” 17 IYesu ba yira si, “Inu ajiya akyakyua ri, aghọ umani aka ma bọ aipang ba kina agha akakiya, agba akyua wu ni imẹ ki ci kini inu wu? Agba akyua ni imẹ ki mọr ni inu? Ba ni anọ kukushi mi.” 18 IYesu ba gẹr ushẹẹ nga, aba kunu ki ẹrẹnọma nga, anọ va ba akyuọ kidẹ akyua. 19 Atina iYesu va ba ukushi nga ku yuyi, ki ba tẹri nga si, “Ikẹmbọ sa ni ayọ ta biya bọ uwoo ushẹẹ ba?” 20 Aba ju bọ si, “Uma aipang nọ shi na zẹẹ. Aipang, imẹ sọ tẹri nọ, insi inu shi na uma aipang na zẹẹ kini ikir ikpo ni, inu ki tẹri upang ri si, ‘Yini kọ kẹẹ kọ kya ngọ ukaa,’ ni uki yini, ba imumani inu ki biya nu ju ba. 21 Idi ighọ ri ka kunu yọ ba sa apii nọ Ọnọng kina ukpẹnẹ anyu.”

IYesu Khimi Upii kaya Ukpo Nga

(IMar 9.30-32; ILuk 9.43b-45)

22 Aghọyii iYesu ya curu ka aGalili ni, aba ju bọ si, “Aya sọ ma Anọ Ajiya kidẹ ivọ bajiya, 23 aki pii nga kọ, awii itai ni, aki sisang.” Ni aghọyii nga ba duma nagigang.

Ubiya Agonu ka Ọna Ọnọng

24 Aya ba aKafarnahum ni, aghọ yira agonu ọna Ọnọng ba peni iBitrus ki ju si, “Aghọmẹẹ nu ka biya agonu ọna Ọnọng?” 25 Aba ju si, “Ẹẹ.” IBitrus ya ba idẹ ọna ni, iYesu ba kyọ pii ni nga, si, “Ikẹmbọ shi unu ngọ, iSiman? Kukushi inga wu ni agọm asing ka yira agonu wu? Kukushi anọ bọ ta ace aghọ bọ?” 26 Aya ju si, “Ace aghọ bọ,” ni, iYesu ba tẹri bọ si, “Unyeni si, anọ bọ ka biya bọ ba. 27 Kindii ni, ka ajiya ri ba kọọ anaa wọ ba ni, kya ngọ ẹrẹyẹma kọ ya fẹni ima uhwiri itagbo, kọ fumu anyu itagbo nọ ingọ kyọ kpẹnẹ, insi ingọ fumu anyu ni, ingọ ki nu ufe mani ọki maa ubiya, kpaa ufe kọ ya biya agonu mi kini ngọ.”

18

Inga Cẹri nọ Ughọghe ki Ẹrẹgọm Ọnọng?

(IMar 9.33-37; ILuk 9.46-48)

1 Ka kyua ra ni Atina Ọnọng ba ukushi IYesu na sọ wulu nga si, “Inga nga gina nọ ughọghe kidẹ ẹrẹgọm ayaya? 2 Avasa yọrọ ace ananọ, ki kyọ nga ka biyating bọ, 3 Atẹri bọ si, “Iyiya ni isọ tẹri nọ, sọ nu tee ki ba kina ananọ bọ ni, inu ki ghila nọ ẹrẹgọm ayaya ba. 4 Kindọ ni, aghọ mani akpaa irikwyi nga na kikya kini ananọ ri ni, anga cẹri kọnọ ughọghe ki ẹrẹgọm ayaya. 5 Aghọ mani ayira Ananọ kini adi kidẹ nọ ca mi ni, aghọ yira mi.”

Uma Usra Ukpaa

(IMar 9.42-48; ILuk 17.1-2)

6 Kindọ ni aghọmani asa agha yeng kidẹ anọri na yira mi ukpa afra ni, ọki gina aghọmani ata aning kọ umọghọ nga kini utii uhwọ, ka fẹni nga kidẹ ọghọng ukyukyugu. 7 Ọlọ nu agha aya asing kọnọ umumani ọki sa nu ukpa! Iyiya yọ ni uma usa ukpa ki ba, Ọlọ nu aghọmani anga ki sa ukpaa. 8 Insi avọng kọ afrang ki sa ngọ ukpaa ni, usọ waa kọ nau. Ọki gina ngọ nọ mani ughila ọkyuọ kina afra ta avọ ayeng, ta ushi agunu kọnọ mani afeni ngọ kidẹ ugha mani ọka kpou ba kini ivọ ipai ta ifra ipai. 9 Ipeni ica ngọ ki sa ngọ ukpaa ni, nọsọ wo yọ kọ na kọ. Ọki gina ngọ nọ mani upeni ọkyuọ taa amaa kini ica iyeng, nọ mani afeni kọ ọna ugha ni ica ipai.”

Aghing Upii Atẹm umani a Vulu kọ

(ILuk 15.3-7)

10 Unu sa amaa kọ, unu ma jer ace aghọ kidẹ ananọ ri ba, ka isọ tẹri nọ, Atuma nga ka yaya akyo aghu ibẹtẹ Ate mi mani ashi ka yaya. 11 Ka anọ ajiya ba ka ma foru agho mani avulu bọ. 12 Ikẹmbọ nunu kidẹ ikwyi, ipeni aghọcee ashi kina atẹm aji, ayeng kidẹ bọ vasa vulu, akiya ushe ishui larọshọ na larọshọ kayi itili asha larla asọ ya wang ayeng mani avulu ba?.” 13 Ipeni apeni nga ni, aipang ni sọ ter nọ, ikwyi fuu mani aju kaya ẹrẹkwẹ nga ni, ọgina ngọ ishui larọshọ na larọshọ mani ata vulu ba. 14 kindi wu ni, bọ uwang Ate yi aghọ mani ashi ka yaya ba na agheyeng kidẹ ananọ ri na vulu wu ba.”

Ipeni Anayurung ju ngọ avulu ni

(ILuk 17.3)

15 In peni anayuru ngọ vulu ngọ ni, kya ọkọ shi nga kọ ya nye ni nga si avulu, ngọ kini inga ka pai nọ. In peni akọng ngọ ni, ọva vughu ni ngau du. 16 Ipeni atọrọ ni, usọ va kya ukushi nga kina ajiya ayeng ta agha apai ka ma aipang nọ upii ka anyu agha apai ta agha atai. 17 Ipeni anayuru ngọ tọrọ kọng bọ ni, ọsọ tẹri Ajiya ọnọng, insi atọrọ kọng ni asọ kyọghu nga kina aghọ mani aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ni, kọ aghọ yira agonu. 18 “Iyiya ni sọ ter nọ, du inga mọ mani unu lor kaya sing ni, alor yọ ka yaya. Du imumani unu shighi kaya asing ri ni, a shighi yọ ka yaya. 19 Isọ tẹri nu aipang si, ipeni agha pai kidẹ nọ yira si abọ ki shọr icima ni, Ate mi mani ashi ka yaya aki ju nu. 20 Ki du ọkọ mani agha apai ta agha atai acuru kọ ki dubọ uca mi, ishi kini bọ.

Atuma mani akara yira ọlo kpaa ba

21 Ashi kidẹ udu ni iBitrus vasa ba ki ter IYesu si, “Ate ayaya, iri mẹ kọ na anayuru bọ vulu mi kọ ni sọ ya nga ya? Iri ti ni sara?” 22 IYesu vasa ter nga si, “Ba iri ti ni sara wu ba, iri ti ni sara si ishuitini sara. 23 Kindọ ni, aki mara ẹrẹgọm ayaya kini ace agọm mani awang pila upẹni nga mani ushi kidẹ vọ agira nga. 24 Agọm ya lite nọ pila ni, avasa ba nga kina ace ajiya mani ayii nga uta azurfa asọ mani aghọ ki bra ubiya ba naidu ọkyọ ghọ nga. 25 Ara bra vughu nu ufe ba ni, Agọm vasa ju si agbira ngau kina ayiri nga kina anọ nga kini imu mani ashi kini yọ ka ma nga ufẹ. 26 Agira nga vasa ta agho kite nga ki te si, ‘Aju nga akuri, inga ki ma nga akwikẹ.’ 27 Agọm vasa kọng ahwo agira nga, avasa sheri nga, aya nga uta ya. 28 “Na agira nga ni kọ kunu nga kọ kadu ni, avasa ta ẹrẹkwyuẹ na ace aghikyo utina nga mani ayii nga uta adinari naji ni, avasa kpẹnẹ kọ umọghọ ki ter nga si, ‘Ma mi ufe mi.’ 29 Aghikyo utina nga kpikpo ki shọr nga si aju nga ahwoo, inga nga ki ma nga.’ 30 Ni agira nga vasa tọrọ, avasa ya hwuru nga kọ ubọọ iting, sa ma nga uta nga. 31 Aghikyo utina nga ya kọng imumani ibani ni, ara kọng bọ ọduduma ba. Avasa ya tẹri Agọm ya naidu imomani iba. 32 Agọm vasa yọrọ agira nga ki tẹri si, ‘Ingọ agira ighọ ibibi yọ. Iya ngọ uta ya ki Ọshọr mi. 33 Ọngọ ki kọng ngọ ahwo aghikyo utina ngọ kọnọ mani ikọng ahwo ngọ ba?’ 34 Agọm kọng anang naigang, aju si ama nga ọlọ sa biya uta nadidu. 35 Kindi wu ni Ate mani ashi ka ayaya ni aki ju akwinga kọ mani atọrọ ukpaa avulu anayuru nga kọ kini ikwyi yeng.”

19

Umẹẹ IYesu kaya Upii Ubiya

(IMar 10.1-12)

1 IYesu ya kpẹr tẹri udubi umani, avasa ya ifọng aGalili ki ghila ishii aYahudiya, ki ugẹẹ ẹrẹyẹma Urdun. 2 Ajiya nagigang vasa yii nga, avasa lẹni na adumu kọ kadu. 3 Ukadu ni, ace aFarisiyawa vasa ba ukushi nga ka mra nga, aghulu si, “Ọshi na kikya ni Ajiya shẹri ayiri nga ka kwaligba ighọ avulu?” 4 Avasa yira bọ si, “Unu sọnọ pila nu kidẹ upii Ọnọng si, aghọ mani aju yi kọ kpa ka kyua ‘aju bu aghimi kini ayiri’ avasa tẹri si, 5 ‘Kindọ ni, Ajiya kiya ate nga kina ayuru nga ka dẹẹ ayiri nga, ka pai bọ ni aki tẹẹ agha yeng ra.’ 6 Aki sọ tẹẹ bọ agha pai ba, sa tẹẹ kini agha yeng ra bọ. Kindọ ni, ima mani Ọnọng dara kọka uyeng ni ajiya ma bara ba.” 7 Avasa tẹri nga si, “Ikẹmbọ sa ni aghọ mẹẹ iMusa si aghimi ma ayiri nga awọ upii ubiya, ka va kla ayiri?” 8 IYesu vasa tẹri bọ si, iMusa tẹri nu si ukla ayiri nu kindu ki Ikwyi ugboho yọ ni ushi ni yọ. Kọ kpaa ka kyua ni bọ shi wu du ba. 9 Imẹ sọ tẹri nọ, nadidu aghọ mani asher ayiri nga ni, insi ara Peni bọ nga kina avulu nyẹri na aghimi ace aghọ ba ni, insi avo ace ayiri ni aju avulu ayeng ra.” 10 Atina nga vasa tẹri nga si, “Insi ushi wu du kukushi aghimi kina ayiri nga ni, uci ba uvo ayiri cẹri.” 11 Avasa tẹri bọ si, “Ba kwyi nga-nga ki bọra kpaa upii ri ba, sa agho mani Ọnọng ma bọ udu. 12 Ace aghọ shiwu ni a jee bọ na ki bọra bọ voru ayiri ba. Ace aghọ ni Ajiya bọ ju bu ududu. Ace agho ni abọ yira si aki voru bu ayiri ba ka yọghu upii ẹrẹgọm ayaya. Nadidu aghọmani abọra ukpa upii ri na kpa.”

IYesu Sa Ananọ Ọfisi Anyu Adaduma

(IMat 10.13-16; ILuk 18.15-17)

13 Ukadu ni avasa ba IYesu na ananọ ọfisi ka sa bọ anyu adaduma, kiva shọr Ọnọng kaya akwyi bọ, ni aghọyii nga vasa gẹr aghọmani aba na anọ kọ. 14 IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu ya ananọ ka ba ukushi mi. Uma kla bọ ba, ki ẹrẹgọm ayaya ni inga ighọ bọ kọ.” 15 Avasa sa bọ anyu adaduma, avasa wolu.

Anọfọnọ nọ Upeni

(IMat 10.17-31; ILuk 18.18-30)

16 Ashi kọ kadu ni ace aghọ vasa ba ukushi IYesu ki ghulu si, “Aghọ mẹẹ, igba ima ididuma yọ ni imẹ ki ju ki peni ọkyuọ taa amaa?” 17 IYesu vasa tẹri nga si, “Ikẹmbọ sa ni ingọ wulu mi imumani ishi ididuma. Insi uwang peni ọkyuọ taa amaa, isọ ju uma tẹri mi.” 18 Avasa ghulu IYesu si, “Iligba itali yọ?” IYesu vasa tẹri si, “Ba pii ajiya ba, ba wang ayiri ajiya ba, ba yi akpara ajiya ba, baa gyo ateri kaya ẹrẹkwyuẹ ajiya ba, 19 Kọng ate ngọ kina ayuru ngọ atọng. Ọsọ yoo aghikyo ucing kọnọ mani yoo irikwyi ngọ ni.” 20 Anọfọnọ vasa tẹri nga si, “Imẹ kọ ju umari nadidu, ikẹmbọ shi kọ lara mi kọ?” 21 IYesu vasa tẹri si, “Insi uwang tee aghọ taa avulu ni, usọ ya gbra nadidu upeni nngọ wọ, kọ ma aghila amir, ọki peni ọka ngọ ka yaya. Ni ọsọ ta ba kọ ma yii mi.” 22 Anọfọnọ ya kọng kindọ ni, vasa wolu kinọ bọra ikwyi, ka shi nọ upeni nagigang. 23 IYesu vasa tẹri Atina nga si, “Iyiya ni isọ tẹri nọ, Ọki shi nọ lọ mani aghọlọ upeni ghila ẹrẹgọm ayaya. 24 Isọ va tẹri nọ, uki shi uyuyo ni ọrahimi ghila anyu anyura nọ mani a aghọlọ upeni ghila ẹrẹgọm Ọnọng.” 25 Atina nga ya kọng kindọ ni, avasa kọng ẹrẹbata, ki ju si, “Inga na aki foo nga?” 26 IYesu vasa kyoo bu na vasa tẹri si, “Ka ajiya ni udi ki ju wu ba, ni ukushi Ọnọng ni kọ iligba ima ọngọ yu yọ.” 27 iBitrus vasa tẹri si, “Uwẹ ni iyi ya akwikẹ ya ki yii ngọ, ikẹmbọ shi ya ni iyi ki peni?” 28 IYesu vasa tẹri bọ si, “Aipang ni imẹ sọ tẹri nọ, asing ki ba ni, akyua mani anọ ajiya ki cica ki igọ ujọọ nga, inu aghọ mani inu yii mi ni, inu ki cica ki igọ ẹrẹgọm shọ ni iri pai, kọ ju ite shọ nọ upai ra ngọ Israila ashuwa. 29 Ni aghọmani aya ẹrẹna ta anayuru aghẹmẹ, ta anayuru ayiri, ta ate, ta ayuru, ta anọ, ta uja, ka jọọ uca mi, aki peni ka gina kindọ sa aji, ka va peni ọkyuọ ọgbang ọngọ taa amaa. 30 Ka ajiya nagigang aghọ mani ashi kite, aki tee aghọ tumu, aghọ tumu ki tee aghi ite.

20

Ighang Upii Aghọ Tina kọ Ute Inabi

1 Ẹrẹgọm ayaya shi kina aghọ ọna nga mani akunu ka tee ting, ka ya wang aghọ utina kaya ju nga utina ki ija nga inga ikọlọ na shi inabi. 2 Aya tẹri izẹ nọ ufẹ kọnọ mani aka ma aghọ ju utina ka awii ni, avasa ya kyọ bu ki ija nga. 3 Ọshi a kyua larọshọ avasa kunu, ki nu ace aghọ na sọ ci ijirija ka nyu ọkọ ju izẹ, 4 Avasa tẹri bọ si, ‘Inu kya ija mi, iki manọ ima mani ishi ikikya.’ avasa wolu. 5 Avasa va kunu kina atinọng, kọnọ ọsii a kyua atai, avasa kpa aghọ utina. 6 Kọta aikyuari a kyua atọng ava kunu ki nu ace aghọ na ci bọ ju icima, avasa tẹri bọ si, ‘Ikẹmbọ sa nọ ci ijirija kọ ghọwa ni? 7 Avasa tẹri nga si, ‘Ace aghọ ta mayi utina ju ba.’

“Avasa tẹri bọ si, ‘Unu ma kya ija mi kọ ya ju utina.’

8 “Ọghe ya ju ni, aghọ ute vasa tẹri aghọ shẹ ngau si ọsi ica nọ utina ija, ‘Yọrọ aghọ utina kọ ma bọ ufẹ bọ, kpa ka aghọ tumu kọ ba ngọ ite kọ.’ 9 Aghọmani aba akyua atọng ọghe vasa ba, kọ inga bọ yira ima mani iju na ma nga kọ wiya ni. 10 Ni, aghọ mani akyọ ba ni ahuri kini aki mani ka gina ushe kọ ni, kọ inga bọ yira kini mani akpa nga utina ni. 11 Aya yira ni, avasa dee kọ tẹri aghọ ọna anọrọma, 12 Na sọ tẹri si, ‘Aghọ mani ba kọ tutumu, utina akyua ayeng kọ na ju, nọ ma bọ iki-kya kini yi, iyi aghọ mani awiya kọ ju utina kini ọla ọnọng.’ 13 “Avasa yira agha yeng kidẹ bọ si, ‘Ayikyo mi, ira lami akpara ngọ ba. Iyi ta ju yi si iki ma ngọ ufẹ ka wii ba? 14 Yira ima mani ishi nga ngọ nọsọ wolu. Imẹ yoo ma aghọ mani aba kọ tutumu iki-kya kina ima mani ima ngọ. 15 Ishi mi ni akyuọ ju imumani iwang ju nọ ufẹ mi ba? Tọ ingọ hwiri anang kọ niu mani ika ma ajiya uma nagigang? 16 “Kindi wo ni aghi utọ tumu ki tẹ aghọ ite, aghọ ite ki tẹ aghọ tumu.”

IYesu va Tẹri Ighọ Ukpo Nga

17 IYesu ya sọ kya Urushelima ni, avasa yuru atina nga kọ uho ki tẹri bọ si, 18 “Ọwe ni, iyi ki kya yi Urushelima. Aki ma anọ Ajiya ki vọ ifirist ighighẹ kina aghọmẹẹ iMusa, aki va wa nga ashuwa ukpo 19 akyua rau aki ma nga ki vọ aghọmani ashi bọ aYahudawa ba, kaa kali nga, kaa ca nga, kaa agra nga ka yọ ukumu ọshẹ, awii itai ni aki sang nga ka akyuọ.”

Ọshọr Ayuru IYakubu Kini IYahaya

(IMar 10.35-45)

20 Akyua rau ni Ayuru anọ iZabadi vasa ba ukushi IYesu kina anọ nga ki ba ta agho kite nga, ki shọr nga icima. 21 Avasa tẹri nga si, “Ikẹmbọ nọ wang?” avasa tẹri nga si, “Ngọ sa anọ mi ri apai ka cica, ayeng kavọ ilang, ayeng kavọ iprọma ngọ, ki ẹrẹgọm ngọ.” 22 “Uyeng ima mani ọsọ ghulu ba,” IYesu tẹri bọ. “Inu ki bọra sa kọ asọng mani imẹ ki sa kọ? Ava yira si, “Iyi ki bọra.” 23 IYesu tẹri bọ si, “Inu ki sa kọ asọng mi, ni ucica kavọ ila mi ni kọ iprọma mi ni ba imẹ ki ma ba. Ate ayaya kyo ukadu ka aghọ mani ahwiya.” 24 Ushe atina ọshọ ya kọng kindọ ni, avasa kọng anang anayuru apai. 25 IYesu vasa yọrọ bọ nadidu bọ ki tẹri si, “Inu ye mani agọm mani ashi bọ aYahudawa ba ka nyeni ẹrẹgọm kukushi ajiya bọ ni, agha kakọng bọ ka nyeni ẹrẹgọrọ kukushi bọ. 26 Ọki shi wu kindọ ukushi nu ba. Udu ni aghọ mani tee agha ghaghẹ kidẹ nọ ni, iyiya yọ ni atee agira kidẹ bọ. 27 Ni aghọ mani awang tee akwite kidẹ nọ ni, iyi ya ni aki shi agira nọ 28 Kindọ Anọ Ajiya aki ba ka ma ju nga irigira ba, si nga ki ju Ajiya irigira, Ka va ma ọkyuọ nga kaya ajiya napam.”

Afoo Apai Peni Kyoo Ọka

(IMar 10.46-52; ILuk 18.35-43)

29 IYesu kina atina nga ki ya aYeriko ni, ajiya nagigang vasa yighi nga. 30 Ace afo apai na ci ka nyu tira, Aya kọng ni IYesu wọlu ni, avasa shang ẹrẹwyuẹ ki tẹri si, Ate ọna, Anọ iDauda! kọng ahwoo yi!” 31 Ajiya vasa gẹr bọ avasa kọmọ nai kiri. avasa shang ẹrẹwyuẹ na tẹri si, “Ate ọna, Anọ iDauda! Kọng aho yi!” 32 IYesu vasa titara ki yuru bọ, ikẹmbọ nọ wang si ju nu?” 33 Avasa tẹri si Ate, iyi peni ukyoo uka.” 34 IYesu va kọng ahwo bọ, IYesu vasa piya ica bọ. Ana kyua ra ni avasa tee aghọ kyoo, avasa yii nga.

21

IYesu Ghila Urushelima Kaya Izaki

(IMar 11.1-11; ILuk 19.28-40; IYah 12.12-19)

1 Aya ba ayayo kọnọ Urushelima ka aBetafaji ka ya izizẹ ashi uZaitun ni, iYesu ba tuma atina nga apai, 2 atẹri bọ si, “Inu kya anọ ifọng na ashi kite nu, kọ kyaa nu ni, uki ya nu na alor izaki kina anọ nga. Shii bọ kọ ba ma mi kọ ukawẹ. 3 Insi aghọ ghulu ni, inu tẹri nga si Ate nga wang bọ, aki vuu ni bọ kọ na song. 4 Udii ba kọ hwura upii aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng si, 5 “Inu tẹri anirayiri aSihiyona, ‘Nu, agọm nu wẹ na aki ba ukushi nu, nọ usuu irikwyi kaya izaki, kaya anọ izaki wu na akyeng kọ.’ ” 6 Atina wor ki ya ju imumani iYesu sa bọ uju. 7 Aba nga na izaki kina anọ, aba yaa ugbang bọ kaya, iYesu va kiya ki cica. 8 Ajiya na pam yaa ugbang bọ kọ utra, ace aghọ bọ ni akẹr afa aga ashẹ ki yaa kọ utra. 9 Ajiya upam na kyeng kite nga kina aghọmani asọ yii nga kọ utumu sang ẹrẹkwyuẹ na asọ ju si, “Ufoo kukushi Anọ iDauda! Agha anyu adaduma nga aghọmani aba kidẹ nọ uca Ate aYaya! Ufoo kukushi aghọcẹẹ nọ ujọọ!” 10 Aya ghila Urushelima ni, nadidu ajiya ifọng zọọ bọ, na asọ ghulu si, “Inga wudii ri?” 11 Ikir bajiya ba yira si, “IYesu nga, aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ka aNazaret anga aGalili.”

IYesu kọ Ọna Ọnọng

(IMar 11.15-19; ILuk 19.45-48; IYah 2.13-22)

12 IYesu ya ghila idẹ ọna Ọnọng aba ya kla aghọ gheli na agbara kidẹ. Aba yiri uma umani aghọ tee ufe kina ugọọ uci aghọ gbara ukhimi. 13 A tẹri bọ si, “Awọọ si, ‘Ọna mi ki shi ọna upii nọ Ọnọng, ni inu kọ tee ni wu ọka sọlu ayi.’ ” 14 Afoo kina aghọmani aka bra bọ ukyeng ba va ba ukushi nga kọ ọna Ọnọng na ava ma bọ ọkyuọ. 15 Ni afirist akakọng kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ya nu uma ọdọdọma umani aju ni anọ kidẹ ọna Ọnọng su ca akpa si, “Ufoo kukushi Anọ iDauda,” Ni ava kọọ anang kọ. 16 “Ingọ kọọ imumani anọ ri sọ tẹri?” Aghulu nga. IYesu va yira si “Ẹẹ, inu ta kọ pila nu kidẹ upii Ọnọng ba si, ‘Ka anyu ba ananọ kina apali ba anọ ni ingọ sa ubrẹ kunu wu?’ ” 17 Aba sang nga ki ya bọ ki kyaa idẹ ifọng aBetani, ki ya nyẹ kukadu.

Ọshi Uwe umani ọka ma wọ Ikọlọ ba

(IMar 11.12-14; 11.20-24)

18 Kini kikyuating na asọ vuu ni aba kọọ idafo. 19 Aya nu uce ọshi uwe kọ uhwo utra ni, aba kyaa na ata peni nga ima ya ba bam na ayaa. Aba ju wu si, “Ba sọ ma ikọlọ ba ki ta kọ sang asing!” Kidẹ anakyua ni ọshi hwiya kọ. 20 Atina nga ya nu kindii ni, aba wo ica. Asi, “Na nyi wu ni ọshi uwe ri hwiya kọ kidẹ akyua?” 21 IYesu ba yira si, “Imẹ sọ tẹri nu aipang, insi inu ka ma aipang ni, inu ka woo nọ ikwyi wọ ba ni, basi imumani imẹ ju ọshi ri yoo ni inu ki bira uju ki yọ yu ba, ‘Ni inu va bira uju ọpang ri si kya kọ ya kpaa kidẹ ẹrẹyẹma,’ Ni uki ju kindọ. 22 Insi inu ma aipang ni, inu ki yira kọ iligba imumani inu shọr Ọnọng.”

Ajiya ghulu kaya Ẹrẹgọrọ IYesu

(IMar 11.27-33; ILuk 20.1-8)

23 IYesu ya ghila idẹ ọna Ọnọng, na ashi kidẹ umẹẹ ni, afirist akakọng kina anirakpẹẹ bajiya va ba ukushi nga ki ba ju si, “Iligba ẹrẹgọrọ wu ni ingọ sọ ju uma ri kọ, inga ma ngọ ẹrẹgọrọ ri?” 24 Ni iYesu ba yira si, “Imẹ ki kọ ghulu nu uce ughulu uyẹ. Insi inu yira mi ni, imẹ ki tẹri nu ta iligba ẹrẹgọrọ wu ni imẹ sọ ju uma ri kọ. 25 Abi wọ ni iminimini iYahaya kunu wọ? Ikunu ka ayaya wọ ta ukushi ajiya wọ?” Apii kina ace bọ ki tẹri si, “Insi ayọ ju si, ‘Ka ayaya wọ ni,’ aki ju si, ‘Ikẹmbọ sa ni inu ta ma nu aipang ni nga ba?’ 26 Insi ayọ ju si, ‘Kukushi ajiya ni,’ ayọ sọ tẹ ẹrẹbata ba ajiya, ka kpaa si iYahaya na aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga.” 27 Aba yira iYesu si, “Iyi ta ye yi ba.” Ni ava ju si, “Imẹ ki kọ tẹri nu nga ta igba ẹrẹgọrọ wu ni imẹ sọ ju uma ri kọ ba.”

Ighang Upii kaya Aniraghimi Apai

28 “Ikẹmbọ ni inu nu? Ace ajiya shiwu na ashi na aniraghimi apai. Akyaa ukushi aghaye ki ju nga si, ‘Anọ mi, kya kọ ya ju utina kidẹ ija.’ 29 Anọ ba yira nga si, ‘Ita ki kya mi ba,’ na song ni aba tee ikwyi nga ki wor. 30 Ni ate ba kyaa ukushi aghi ipai ki ya tẹri nga imumani atẹri adaa aghọ. Aba yira si, ‘Iki kyaa ate mi,’ ni ava kyaa ba. 31 “Kidẹ bọ ka pai bọ ni inga ju imumani ate wang?” Aba yira si, ‘‘Aghọ iye.” IYesu ba ju bọ si, “Isọ tẹri nu aipang, aghọ yira agonu kina ayiri uwang aghimi ki ghila ẹrẹgọm Ọnọng ka aya nu. 32 Ka iYahaya ba ukushi nu ka aba nyeni nu utra aipang, ni inu ta yira nọ nga ba, aghọ yira agonu kina ayiri uwang aghimi ma aipang ni nga. Kọ utumu udu ni inu ta la nọ ukpaa ki ma aipang ni nga ba.

Ighang Upii Aghọ Yira Uta Ija

(IMar 12.1-12; ILuk 20.9-19)

33 Kọng ice ighang upii, Ace ajiya pila ija nga, aghimi kọ na irivii ki tumu uka mẹẹ amusumu ikọlọ na ashi kina uka ubọọ usa. Aba ma ace ajiya uta ija na asisang ukyeng. 34 Akyua ucuru ya ba ni, aba tuma agira nga kukushi aghọmani ayira ija nga ka aya yira nga uka nga ki imila. 35 Aghọtina ba kpẹnẹ agira nga; aca aghaye ki pii aghaye na asi taa aghaye na atii. 36 Ni aba tuma ace agira angọ umani acẹẹ adaa akyua, ni aghọtina ba ju bọ ima iye ra. 37 Kọ tutumu ni, aba tuma anọ nga kukushi bọ, Asi, ‘Aki kọng anọ nga.’ 38 Ni aya nu nga ni, aba tẹri ace bọ si, ‘Anọ umani aki la uma nga wẹ. Ayọ ba pii nga kọ ka uma tee unga bayọ!’ 39 Aba kpẹnẹ nga ki fẹni ka utumu ija nga ki pii nga kọ. 40 “Insi aghọ ija ya ba ni, ikẹmbọ na aki ju aghọtina ra?” 41 Aba yira nga si, “Aki pili agha akakiya ra, ka ama ace aghọ bọ ija nga, aghọmani aki ka ma nga uka nga ki imila.” 42 IYesu tẹri bọ si, “Inu ta kọ pila nu upii Ọnọng ba, ‘Utii umani aghọ viya tọọ bọ si ushi bọ ọdọdọma ba ni, ọbọ tee cẹẹ nọ utina. Udii ni Ate ayaya nga ju, ima uwo ica yọ kukushi mayọ.’ ” 43 “Kindọ ni isọ tẹri nu si aki yira ẹrẹgọm Ọnọng wọ kukushi nu, ka ama ajiya umani aki ju uma ọdọdọma unga ẹrẹgọm. 44 Aghọmani a kpaa kaya utii ri ni, aki kpoo, aghọmani utii kpaa kaya nga ni, aki pulu nga ka awawo. 45 Afirist akakọng kina aFarisiyawa ya kọọ ighang upii ni, aba kpili si asọ pii kaya akwyi bọ 46 Aba wang utra umani aki kpini nga, ni asọ tẹ ẹrẹbata ikir bajiya ka ajiya kpaa si inga ni, aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga.

22

Ighang Upii Usra Agya Ubiya

(ILuk 14.15-24)

1 IYesu va pii ni bọ ni ighang upii si, 2 “Amra ẹrẹgọm ayaya na ace agọm umani aju anọ nga agya ubiya. 3 A tuma agira nga si aya yọrọ aghọmani asa yọrọ bọ agya, ni ajiya nga ta ba bọ ba. 4 Ava tuma ace agira si, ‘Tẹri aghọmani ayọrọ si, imẹ kọ ker imila, awaa inaa ni mara, akọ kyo kwikẹ. Inu tọ ba usra agya.’ 5 Ni ata duma bọ kọ ba, ava wor ila bọ, ace aghọ wor kyaa ija nga, ace aghọ wor kyaa oka gheli na gbara. 6 Ace aghọ bọ va kpẹnẹ agira nga ki ca bọ ki pii bọ kọ. 7 Agọm va kọọ anaa kọ, ava tuma na aghọnakpọ nga na aya pili aghọ pili ajiya wọ ki ta ugha ni ifọng bọ. 8 “Ava tẹri agira nga si, ‘Akọ kpẹẹ ukyo uma usra agya, ni aghọmani ayọrọ ta maa bọ ba. 9 Kindọ ni inu kya nọ itra ki inu ya tẹri nadidu aghọmani inu peni ka aba usra agya.’ 10 Agira ra va kyaa itra ki ya curu nadidu aghọmani apeni, agha adaduma kina agha ababi, ki ta kọ umani ọka usra agya tii na akyeng. 11 “Agọm ya ba ma nu akyeng ni, ava nu ace ajiya umani ata sọmọ nga uma agya ba. 12 Aba ghulu ajiya si, ‘Na nyi wọ ni ingọ ghila ukawẹ wọ ba uma agya,’ ‘Ayikyo?’ Ajiya ta biya nga upẹni ba. 13 Agọm ba ju agira si, ‘Inu lor nga ivọ kina ifra, ka inu fẹni nga ka sing kidẹ itii, ọka umani aki ci na aghula ayiri.’ 14 “Ka ayọrọ ajiya na pam, ni aghọ ni ahwiya shi na zẹẹ.”

Ughulu kaya Ujira Agonu kukushi IKaisar

(IMar 12.13-17; ILuk 20.20-26)

15 Ashiya kindọ ni aFarisiyawa kyaa ki ya pii kina ace bọ umani aki kpẹnẹ iYesu kidẹ upii nga. 16 Aba tuma aghọyii bọ kina ajiya iHiridus, asi, “Aghọmẹẹ, ayọ ye si ingọ ni agha aipang nga, ingọ ka va mẹẹ utra Ọnọng kidẹ aipang, ka ajiya nadidu ni agha aye ra bọ kukushi ngọ, ingọ ka ba nyeni ngọ uyo ẹrẹkwẹ ka ajiya ba. 17 Tẹri ayọ, unu ngọ shi na nyi? Ọsọ ọdọma ni ayọ ja agonu kukushi iKaisar agọm aghaghẹ ta ayọ ba ja ba?” 18 Ni iYesu, ye akakiya ushi kidẹ ikwyi bọ, aba tẹri si, “Inu aghọ ju unu ica, ikẹmbọ sa ni inu wang mra mi? 19 Nyeni mi ufẹ umani aka ja agonu wọ,” Aba ba nga na udinari, 20 aba ju bọ si, “Iwuu inga yẹ? Kina uca inga bẹ?” 21 Aba yira ki tẹri si, “Ọnga iKaisar.” IYesu ba ju bọ si, “Inu ma iKaisar imumani ishi inga iKaisar, ni inu ma Ọnọng imumani ishi inga Ọnọng.” 22 Aya kọọ kindii ni, aba kpẹnẹ anyu bọ na asa wo ica, aba ya nga na asa wor.

Ughulu kaya Ubiya ka Awii Usang Ashi

(IMar 12.18-27; ILuk 20.27-40)

23 Ka awii ra ni, ace aSadukiyawa ba ukushi iYesu. Abọ ka tẹri si ba usang ashi. Aghulu nga si, 24 “Aghọmẹẹ, iMusa si, ‘Insi ajiya kpoo na ashi na anọ ba ni, anayuru nga ki vo ayiri ka ajeli anayuru anọ.’ 25 Ni ace anayuru atinsara shi kọ kidẹ bayọ. Agha iye vo ayiri, akpoo na akọ jee nga ba, asa shee anayuru nga ayiri. 26 Kindii wọ ni uba wọ na agha ipai, kina agha itai, ki ya ta ka agha itinsara. 27 Aya kpẹẹ ni, ayiri va kpoo. 28 Kọ usang ashi ni, ayiri ki tee anga inga kidẹ bọ ka nadidu bọ kọ vo nga?” 29 IYesu ba yira bọ si, “Uma ikwyi nu shi bọ na kikya ba, ka inu ta ye nu nọ upii Ọnọng na awọọ ba, inu ta ba ye nu ẹrẹkyuọ Ọnọng ba. 30 Kọ usang ashi ni, aghimi ki voru bọ ayiri ba, ayiri ni, aki ma bu bọ ubiya ba, aki ba kina atuma Ọnọng bọ ni ka yaya. 31 Kọ usang ashi ni, inu ta kọ pila nọ imumani Ọnọng tẹri nu ba? Awọọ si, 32 ‘Imẹ sọ Ọnọng Ibrahim, Ọnọng Ishaku kina Ọnọng iYakubu.’ Ashi Ọnọng aghọ kpuru ba, anga akyuọ nga.” 33 Ajiya ya kọọ kindii ni, asa wo ica nọ umẹẹ nga.

Imumani Ọnọng Tẹri Ingọ cẹẹ nọ Ughọghẹ

(IMar 12.28-34; ILuk 10.25-28)

34 AFarisiyawa ya kọọ ni iYesu fuga aSadukiyawa anyu ya ni, ava ba curu. 35 Ace aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kidẹ bọ, ba ghulu iYesu ka amra nga. 36 Asi, “Aghọmẹẹ, aligba ima tẹri Ọnọng yọ cẹẹ nọ ughọghẹ kidẹ uma tẹri nga? 37 IYesu yira nga si, “ ‘Yoo ate Ọnọng ngọ kina ikwyi ngọ nadidu, kina ọkyuọ ngọ nadidu, kina iyẹẹ ngọ nadidu.’ 38 Udii wọ shi ima tẹri Ọnọng iye, angọ cẹẹ nọ ughọghẹ. 39 Anga ipai shi kindọ, ‘Yoo agha ayayo ngọ kini ẹrẹkwẹ ngọ ni.’ 40 Nadidu umẹẹ iMusa kina aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng shina uma tẹri Ọnọng apai ri.”

Anọ Inga ngaa shi IKristi?

(IMar 12.35-37; ILuk 20.41-44)

41 AFarisiyawa ya curu kọ uka uye ni, iYesu ba ghulu bọ si, 42 “Ikẹmbọ ni inu nu kaya iKristi? Ashi anọ inga?” Aba ju si, “Anọ iDauda nga.” 43 IYesu ba ju bọ si, “Na nyi wọ ni iDauda na asọ pii na akyuọ Aghing sọ yọrọ nga si, ‘Ate’? Ka iDauda si, 44 “ ‘Ate si Ate mi, “Cica kọ ukawẹ ka avọ ila mi sa imẹ sa asho ngọ kidẹ ifra ngọ,’’’ 45 Insi iDauda sọ yọrọ iKristi si ‘Ate,’ ni, na nyi wu ni iKristi tee anọ nga wọ?” 46 Ba aghọmani a bra uyira nga ba. Kọ kpaa ka awii ra ni ba aghọmani asọ ju ikwyi ki ghulu nga uce upii ba.

23

IYesu Waa Atọng Kaya Aghọmẹẹ IMusa kina AFarisiyawa

(IMar 12.38-39; ILuk 11.43-46; 20.45-47)

1 Ni iYesu ba tẹri ikir bajiya kina aghọyii nga si, 2 “Aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa bọ na ama bọ akyuọ mẹẹ umẹẹ iMusa. 3 Kindii ni inu ju imumani amẹẹ nu, ka inu yii yọ nadidu, inu ba ju kọnọ umani ibọ ka ju ba, ka aka ju bọ imumani ibọ ka mẹẹ ba. 4 Aka lor ajiya akpara ọkpọtọrọ, anga ushi na awiya ukpaa, ki tiya bọ kaya avọ ni aka duma bọ nọ uta bọ avọ wu ba ko anivọ. 5 *
Aka ju kwikẹ ka ajiya nu, aka lor upii Ọnọng ka ubate bọ kina ivọ bọ, aka lor irining igbiligbang ka anyu nọ ugbang bọ. 6 Aka yoo ọkọ ci ọdọdọma kọ ọkọ usra agya kina ọkọ ci ọdọdọma ka ọkọ takwyuẹ aYahudawa; 7 ayoo umani aka bili bọ na ẹrẹgọrọ ka uka gheli na gbara, aka wang si ajiya yọrọ bọ si, ‘Aghọmẹẹ.’ 8 Aki yọrọ ngọ nga si, ‘Aghọmẹẹ ba,’ ka inu ni aghọmẹẹ ayeng nga ni ushi ni nga, ka inu ni anayuru aye ra bọ. 9 Ni inu ba yọrọ ace aghọ kaya ashi ri si, ‘Ate ba,’ ka Ate nu ni aye nga ka yaya. 10 Aba va yọrọ nọ si, ‘aghọmẹẹ,’ ba ka aghọmẹẹ nu ni ayeng nga, uKristi. 11 Aghọ cẹẹ nọ ughọghẹ kidẹ nu ki shi agira nọ. 12 Ka aghọmani azẹẹ ẹrẹkwẹ nga ni, aki suu ni nga, aghọmani asuu ni ẹrẹkwẹ nga ni, aki zẹẹ nga. 13 Ọlọ nu, inu aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa! Inu aghọ ju unu ica! Inu yuru anyu ubọọ ẹrẹgọm a yaya ya ka ubate bajiya. Inu ka akyakwyi nu ta ghila nu ba, inu ta ba ya nu aghọ wang ghila ka ghila ba. 14 Ọlọ nu aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa, aghọ ju unu ica! Inu ka la uma bayiri umani aghẹmẹ bọ kọ kpuru bọ, inu va pii nọ Ọnọng kọ ọgbọọgbang ka anu nu. Kindọ ni, aki ju nu ashuwa ucẹẹ nọ ububi.† 15 Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa, aghọ ju unu ica! Inu ka buu udaa ugẹẹ ẹrẹyẹma, inu ka kya nu ice ẹrẹbọ ka atatọọ ka inu ya wang aghọ lọkpaa aye. Insi inu peni ni, inu ka tee ni nga aghọ idẹ ugha nọ ọnga cẹẹ ọngọ nu sọ ẹrẹpai. 16 Ọlọ nu, afoo nyeni afoo utra! Inu ka tẹri si, ‘Insi acee aghọ suu na ọna Ọnọng ni, uyeni wọ ighima ba; ni insi acee aghọ suu na utii uyeri idẹ ọna Ọnọng ni, iyiya yọ ni aju imumani asuu kọ. 17 Inu abo afoo! Uligba wọ cẹẹ nọ ughọghẹ, atii uyeri ta ọna Ọnọng umani uhwuru atii uyeri? 18 Inu ka ba tẹri si, ‘Insi acee aghọ suu na ọka uyeri agoo ni, unyeni wọ ighima ba, ni insi acee aghọ suu ni imumani ama ka agoo ni, iyiya yọ na aju imumani asuu wọ kaya.’ 19 Inu afoo! Uligba wọ cẹẹ nọ ughọghẹ, uma wọ ta agoo umani aka hwuru uma ni? 20 Kindọ ni, nadidu aghọmani asuu kaya agoo ni, asuu ni wọ kina uma ni ushi kaya nadidu. 21 Ni aghọmani asuu kaya ọna Ọnọng ni, asuu ni wọ kina Ọnọng umani aci kidẹ wọ. 22 Ni aghọmani asuu ni ayaya ni, asuu ni igọọ ẹrẹgọm Ọnọng kina aghọmani aci kaya. 23 “Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa, aghọ ju unu ica! Uwe ni, uka ma Ọnọng ima iye kidẹ ushọ, ọkyulọ, aya kina uma ẹrẹnang. Inu ta duma nọ na uju uma ọdọdọma kidẹ umẹẹ iMusa ba, aipang, ahwoo kina uju uma uyira. Uma ri bọ si ọnga umani inu sọ ju, basi ashee uce ya ba. 24 Inu afoo unyeni utra, inu ka wọ anaijii ki ima ọsa nu, ni inu si ngọnọ Ọrahimi!. 25 Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa, aghọ ju unu ica! Inu ka hwuru utumu isọ kina ipẹ, idẹ ni, ishi na uma uderi ajiya kina uyoo ẹrẹkwẹ. 26 Afoo aFarisiyawa, zọnọ hwuru idẹ isọ kina ipẹ, utumu ki kọ ba na pipar. 27 Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa aghọ ju unu ica! Inu shi kini alọr umani a coo bọ anyi afafuu ni, ashi adaduma unu kọ seshi, idẹ ni, agboho aghọkpuru kina ko iligba ighọ irighe shiya. 28 Kindii wọ ni inu shi wọ, kọ seshi ni, ajiya ka nu nọ kini agha aipang bọ ni, idẹ nọ ni agha akakiya bọ, aghọ ju unu ica kina uma ububi. 29 Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa, aghọ ju unu ica! Ka inu ka vra alọr adaduma anga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, ki va ju alọr agha aipang ufọnọ. 30 Inu ka ju si, ‘Ayọ ta kọ shi wọ ka akyua anirakpẹẹ ba bayọ ni, ayọ ta kọ ta yi bọ avọ wọ ka ashii ayi aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ba.’ 31 Kindii wọ ni inu nyeni si inu bọ shi anọ aghọmani apili aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng. 32 Inu ya pra ju imumani anirakpẹẹ nu ju! 33 Inu iyọọ, inu iyọọ na kang! Nagyi wọ ni inu ki tẹ anang idẹ ugha? 34 Kindii ni imẹ sọ tuma nu na aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kina aghọ uye ukyuu kina aghọmẹẹ. Inu ki pili ace aghọ bọ, ace aghọ bọ ni, inu sọ gra bọ, inu sọ ca ace aghọ bọ kọ ọkọ takwyuẹ aYahudawa nu, inu sọ yii bọ ufọng nọ ufọng ni inu sọ sa bọ ọlọ. 35 Ni kaya nu ni, nadidu ayi agha aipang umani apili ki suu kaya akwyi nọ ka asing ri, kọ kpaa ka Abila ki ta ka ayii iZakariya anọ iBerekiya, aghọmani inu pii ka abiyatẹ ọna Ọnọng kina agoo. 36 Aipang, imẹ sọ tẹri nu, nadidu uma ri ki ba kaya ajiya akyua ri.” 37 “Urushelima, Urushelima! Aghọ upili aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, aghọ fẹẹ aghọmani atuma kukushi nu na atii! Ẹrẹmẹ wọ ni imẹ ka wang ucuru nu kidẹ ivọ mi kina umani anuu ka curu anọ nga ka asọọ nga, inu tọọ nu. 38 Uwẹ ka akyakyua ri ni, aya nu ọna nu idẹ avọ! 39 Ka imẹ sọ tẹri nu, inu ta ki sọ nu mi nga ba, sa awii umani inu tẹri si, “Agha anyu adaduma ngaa, aghọmani aba kidẹ nọ uca Ate.’ ”

24

IYesu Pii Kaya Upulu Ọna Ọnọng

(IMar 13.1-2; ILuk 21.5-6)

1 IYesu ya kunu kidẹ ọna Ọnọng na akyeng ni, atina nga va yeni nga ivila ọna Ọnọng. 2 Ava ghulu bọ si, “Inu nu ivila ri nadidu? Aipang ni imẹ sọ tẹri nu, aki ya bọ utii uyeng ya kaya uce ba. Aki pulu yọ kọ nadidu.”

Ọkyọ Ukọng Ọlọ

(IMar 13.3-13; ILuk 21.7-19)

3 IYesu ci kaya ugbana ni ishi nọ uzaitun ni atina nga va ba ukushi nga ka yayu bọ ki tẹri si, “Tẹri yi, aligba awii kọ ni udu di ki ba kọ? Ni ikẹmbọ shi amaa mani iki nu kọ ki ba ngọ kina usang asing?” 4 IYesu va yira bọ si, “Inu sa amaa kọ, ka ace aghọ ba ghẹmẹ nọ ba. 5 Ka ajiya nagigang ki ba kidẹ nọ uca mi, aki tẹri si, ‘Imẹ ni anga iKristi ngaa’, ka va ghẹmẹ ajiya nagigang. 6 Aki kọng ila ikọrọ kini irishu uma ọtitẹri. Inu ba kọng ẹrẹbata ba, kọ udidu uma ki tọ ba, ka amaa sọnọ baa ba. 7 Ifọng ki kọrọ kini Ifọng, ẹrẹgọm ki kọrọ kini ẹrẹgọm. Aki ju idafo kini uzuru ẹrẹbọng ki ikini ika. 8 Udii shi kini ọkọng ẹrẹnọma ayiri sọ jẹẹ kọ ni. 9 Kindọ ni asọ tọ ma nọ ọlọ, ka va pili nọ. Ajiya sing nadidu ki tọrọ nọ kidẹ nọ uca mi. 10 Akyua rau ni Ajiya nagigang ki kpaa nọ utumu kọ pii Ọnọng, aki gbra ace ka va tọrọ bọ ace. 11 Atina Ọnọng atẹri ki sang na pam ka aghẹmẹ ajiya na pam. 12 Uju akakiya nagigang, uyoo umani ajiya nagigang ju ace ki kpaa nọ utumu. 13 Aghọmani a bra umọr ni aki peni ufoo. 14 Aki va ma ila ididuma inga ẹrẹgọm Ọnọng ka sa amaa kọ shi ma ajiya, na amaa asing sọ ta ba.

Ọlọ Ububi

(IMar 13.14-23; ILuk 21.20-24)

15 “Inu ki nu ima ibibi ingọ sa ukpaa, ọngọ mani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng iDaniyel tẹri ni, ating kọ ọkọ uyer. Taa ni aghọ pila iwọọ kpẹlẹ. 16 Ni, aghọmani ashi kidẹ isighi aYahudiya ti bọ ka kya bọ idẹ apang. 17 Aghọmani ashi ka aya ọkọ ufiya ba shulu si inga ki ya kpaa ima mani ishi kidẹ aca ba. 18 Aghọmani ashi ka aghumu ni aba vuu sa anga ki ya kpaa ima ufiya ba. 19 Ọlọ ayiri ushi na afo, kina aghọ kọ anọ kaidu akyua! 20 Inu shọr Ọnọng kọ uti kọnọ ma ba nọ ka akyua iriwe kọ awii uwuru aYahudawa ba. 21 Ka akyua ra ni aki kọng ọlọ nagigang, ighọmani asọnọ ju bu ba kọ kpaa kọ ju asing ki ta ka di akyua ri, aki sọ ju bọ ighọ ba. 22 Ada wasi awa awii najii ba ni, ace aghọ ta lang ngaa ba, ni aghọmani ahwiya sani aki wọ ace na awii kọ 23 “Akyua ra kọ ni, aghọmani atẹri nọ si, ‘Inu nu, aghọfoo we! ta awa ni, inu ma yira ba. 24 Ka atina ọnọng atẹri ki kunu, ka ju uma ọkọkọng kọnọ uma sa uwo ica ka zọọ ajiya kọ, kina aghọmani ahwiya insi uju ni. 25 Ni, isọ tẹri nọ kidẹ akyua. 26 Kindọ ni insi atẹri nọ si, ‘Awudu ka aghumu,’ Inu ba kunu ba. Insi atẹri nọ si, ‘Ashi kidẹ ubọọ na ashọr,’ inu ma yira ba. 27 Kọnọ umani inyigha ka ta uyer ki iripiya ki ma ta ka awura ni, kindọ ni ọba Anọ Ajiya ki shi kọ. 28 “Ọkọ mani ọkọng shi kọ ni ọka wọ na aghavung ka curu kọ.

Uvuu Anọ Ajiya

(IMar 13.24-27; ILuk 21.25-28)

29 “Kai du akyua ni, ko utumu awii ọlọ ra ni,

“ ‘Ọka vasa kpii iting,

Ọpir uta ta wọ uyer ba.

Ẹyẹrẹ ki kpira ka yaya,

Ayẹrẹmọ ki zuru.’ ”

30 “Aidu akyua ra kọ ni amaa ba Anọ Ajiya ki ta nyeni kọ ka ayẹrẹmọọ. Naidu ite asing ri ki ci. Aki nu Anọ Ajiya na kyeng ba kidẹ amọ kini ẹrẹgọrọ na akyo nọ ujọọ ọgigang. 31 Aki tọma kina atuma nga ka pẹni ẹrẹtọma ngọ shini ishimi nagigang, ka ma curu aghọmani ahwiya ki ishii ukunu ọnọng kọnọ ukpaa ọnọng kina ushii ata nọ ushi aya, kọ kpaa ka ayẹrẹmọọ kiya ta ka udaa.”

Umẹẹ kọ Ọshẹ uwẹng

(IMar 13.28-31; ILuk 21.29-33)

32 Inu mẹẹ ice ima kukushi ọshẹ uweng. Insi ọvong nga sọju fọnọ ni, ọka kunu kini afa asasa, inu kpẹlẹ si ẹrẹkpẹrẹ yasọ ba wudu. 33 Kindọ wu ni insi inu nu ima umani imẹ tẹri nọ ni, inu ye si akyua ya sọ ba ayayo, ashi ka anyu ubọọ. 34 Iyiya ni sọ tẹri nọ, ajiya aya sing ri ki kpuru bọ ba, sọ uma ri nadidu ba. 35 Ayaya kina asing ki kpẹri wọ, upii mi ki kpẹr wọ ko na zẹẹ ba.”

Ba aghọ ye awii uki ba IYesu ba

(IMar 13.32-37; ILuk 17.26-30; ILuk 17.34-36)

36 Ba aghọ ye awii ta akyua ni ima ri ki ba kọ, kina atuma Ọnọng ka ayaya mani ta anọ Ọnọng, Ate nga ka yayu nga. 37 Kọnọ mani aju ka awii iNuhu ni, kindọ ni ọki ba wọ kọ uki vuu Anọ Ajiya. 38 Kọ kpaa ka kyua ra ni ugya na amusum ọghọghẹ, asọ la, na sa, aghẹmẹ sọ voru ayiri, na amẹẹ ayiri ki ibila, ki ta ka awii umani iNuhu ghila nga ọgbọlọ. 39 Ata kọ tọ ye ima mani ishi kidẹ ni, ugya ọghọghẹ ọkọ kpa bọ nadidu bọ. Kindọ ni uvuu Anọ Ajiya ki shi kọ. 40 Akyua ra ni, agha pai ki shi ka aghumu, aki kpaa agha yeng kọ na ya agha yeng ya. 41 Ayiri apai ki shi kọ hwọ kọ utii uhwọ, aki kpaa agha yeng kọ, na aya agha yẹng ya. 42 “Kindọ ni inu ci nọ ye, kọ nu ye nu awii mani Ọnọng ki vuu kọ ba. 43 Inu ye si, aghọ ọna ta ye si agba akyua kọ na ayi ki ba na ating, ara bra umọr ba, aki ya ka ghila ọna nga ba. 44 Kindọ ni unu ci nọ ye, akyua mani ọta ye nu ba ni, akọ ni Anọ Ajiya ki ba wọ.”

Inga shi Agira ushi na aipang ko angọ taa aipang?

45 “Inga shi agira aipang, agho shini ukpẹlẹ, angọ mani aghọ ọna nga sa nga ukyoo ọna nga, ki va ma ushẹ agira nga imila bọ kidẹ akyua lẹ? 46 Agha anyu adaduma agira mani aghọ ọna nga ki ba ka ma peni nga na sọ ju utina nga. 47 Iyiya ni isọ tẹri nọ, aki ma adidu agira ka kyoo uma nadidu. 48 kindọ aghọ ki ju agira ni aghọ ibibi yọ, aki va tẹri ẹrẹkwẹ nga, ‘aghọ ọna mi ki ta ba kai shang ba,’ 49 ọka wudu ni, a vasa tee aghọ ca aghikyo utina nga, asọ la na sa kina aghọ vura. 50 ipeni aju kindọ ni, aghọ ọna nga ki ba ka awii umani agira ye ba, ka kyua mani aye ba, 51 Aghọ ọna ki ca nga nagigang, ka va wa nga ashuwa kina aghọ uju unu ica. Ọkadọ wu ni aki ci kọnọ ọwọla ayiri.

25

Ighang upii Anirayiri Ushọ

1 “Aidu akyua ra kọ ni aki mra ẹrẹgọm ayaya kina anirayiri ushọ aghọmani akpaa uma uta ugha bọ na akya bọ ọkọ yira aghẹmẹ asasa ni. 2 Atọng kidẹ bọ ni abo bọ, atọng ni aghọ uye ukyuu bọ. 3 Akyua umani abo ra ya kpaa uma uta ugha bọ ni ara go bọ anyẹ ka ma sang ni akimi kọ ba. 4 Aghọ uye ukyuu ni ago iribom na anyẹ kina uma uta ugha bọ. 5 Aghẹmẹ asasa ta ba kaishang ba, nadidu bọ ni ava kọng ki ililu, ọmọọ va kpaa bọ wọ. 6 “Ating nagigang ni, ava kọng uyọrọ na sọ tẹri si, ‘Aghẹmẹ asasa wudu! Inu kunu kọ yira nga.’ 7 Anirayiri ushọ va sisang ki keri uma uta ugha bọ. 8 Abo ra va tẹri aghọ uye ukyuu ra si, ‘Inu ma yi anyẹ nu kọ najii, uma uta ugha yi sọ kpo bọ.’ 9 Aghọ uye ukyuu va tẹri bọ si, Kayi, aki maa bọ yi kina inu ba. Inu kya ọkọ shi aghọ gbra kọ ya ghẹ anga nu.’ 10 Aya walu ki kyabọ ọkọ ughẹ anyẹ ni, ata kọ vuu ni aghẹmẹ asasa kọ ba. Anirayiri umani aci na zizal na asha ni ava ghila ọka ulor ubiya kini inga, ava yuru anyu ubọọ ya. 11 “Kọ tumu ni, ushẹ anirayiri va ba, ava tẹri si, ‘Agha aghaghẹ, Agha aghaghẹ, fọmọ yi anyu ubọọ!’ 12 Aghẹmẹ asasa va yira bọ si, ‘Aipang ni sọ tẹri nu si, ita ye nu ba. 13 “Kindọ ni, inu ci nọ ye si, inu yẹ nu awii ko ta aligba akyua kọ ni ba.”

Umẹẹ kaya uju Aipang

(ILuk 19.11-27)

14 Ẹrẹgọm ayaya shi kini ajiya umani aki sang ukyeng nga ni, ava yọrọ agira nga, ka ma upeni nga ki ivọ bọ. 15 Ama agha yeng ipa nọ ufẹ itọng, ada aghọ ni ipai, ava ma ada aghọ uye, kwinga na kikya ni ẹrẹkyuọ nga. Ukadu wọ ni ava wolu. 16 Aghọmani ayira ipa nọ ufẹ itọng ra ni, kaishang na akya kiya tili nọ ufẹ, ki peni ipa itọng kaya. 17 Kindi ni aghọmani ayira ipa ipai ra, apeni ipai kaya. 18 Aghọmani ayira ipa iye, ni aya tumu ufọng ki ẹrẹbọ ki shọ ufe aghọ ọna nga kọ. 19 “Aya kpaa akyua ni, aghọ ọna agira nga va vuu ka aya keri imumani aju nọ ufe. 20 Aghọmani ayira ipa nọ ufẹ itọng va ba ite ki ba kina ice ipa nọ ufẹ itọng ava tẹri si, ‘Aghọ ọna, ingọ ma mi ipa nọ ufẹ itọng. Uwẹ ni imẹ peni itọng kaya.’ 21 “Aghọ ọna va tẹri si, ‘Asho nọ utina, agira adaduma, aghọ ju aipang! uju aipang ki ma uji. Imẹ ki ma ngọ utina umani ọgina udi.’ Ba kọ uma ju ikwyifu kini imẹ aghọ ọna ngọ. 22 “Aghọmani ayira ipa nọ ufẹ ipai va ba, ki ba tẹri si, ‘Aghọ ọna, ingọ ma mi ipa nọ ufẹ ipai. Uwẹ ni imẹ peni ipai kaya.’ 23 Aghọ ọna nga va tẹri si, ‘Asho nọ utina, agira adaduma aghọ ju aipang! Ingọ ju aipang ki ima ujii. Imẹ ki ma ngọ utina umani ọgina udii. Ba kọ uma ju ikwyifu kini imẹ aghọ ọna ngọ.’ 24 “Ọka wudu ni aghọmani ayira ipa nọ ufẹ iye ra ni, ava ba ite ki tẹri si, ‘Aghọ ọna, imẹ ye si ungọ shini igigira, ingọ ka curu kọ ọkọ umani ingọ ra pila ngọ kọ ba kina ucuru ka ọkọ umani inga ra ta ngọ ighọ ba. 25 Ọwọ sa ni imẹ kọng ẹrẹbata ni imẹ ya tumu ẹrẹbọ kiya shọ ipa nọ ufẹ ngọ kọ. Yira idu ngọ.’ 26 Aghọ ọna va yira nga si, ‘Ingọ agira ighọ ibibi aghina agbara! Ita ingọ ye si ika curu kọ ọkọ umani ira pila mi ba, ika va curu kọ ọkọ umani ira ta mi ighọ wọ ba. 27 Ingọ ra kọ sa ufẹ mi kọ ọkọ kyuru ufẹ, insi iya vuu ni isọ yira udu mi kina ẹrẹtiya! 28 Kindọ ni inu yira ipa nọ ufẹ iye kukushi nga kọ uma aghọ shina ushọ ra. 29 kindọ ni nadidu aghọ shina ima ni, aki khimi nga kọ, ka va peni nagigang, aghọmani ashi ni ima ba ni, kọ na jii mani ashi ni yọ ni, aki yira wọ kukushi nga. 30 Inu sọ fẹni agira ijirija ra kidẹ iting. Ukadu wọ ni aki ci kina ọwọla ayiri.

Ashuwa usang Asing

31 “Akyua umani Anọ Ajiya ki ba kina ujọọ nga kina atuma nga nadidu, akyua ra kọ ni aki cicaa ki igọ ẹrẹgọm ayaya nga. 32 Aki curu ajiya asing ri kite nga, aki kau bọ ka yila yeng, kina mani aghọ cẹẹ ka kau atẹm kina anọma. 33 Aki sa atẹm ka vọ ila nga, anọma kọma ka avọ iprọma nga. 34 Akyua ra kọ ni agọm ki tẹri aghọ shi kavọ ila nga si, ‘Inu ba, inu aghọmani ate mi ta nọ anyu adaduma! Inu yira ẹrẹgọm mani ate mi kyo si inga nu ku kọ kpaa ka akyua na akeri asing kọ. 35 Ka akyua mani imẹ hwiri idafo ni ingọ ma mi imila. Ikọng idafo na amusum ni uma mi ni sa. Ishi akyeng ni, ingọ yira mi. 36 Ishi mi ni igbang ba nọ umami igbang. Ishi mi akyuọ ba, nọ ọkọng ni imẹ. Ishi kọ ubọọ iting, ọba ki ma bili mi. 37 Akyua ra kọ ni aghọ shina aipang aki yira nga si, ‘Ate yi, aligba awii ni iyi nu ngọ kọ nọ kọng idafo ni ima ngọ imila? ta ingọ kọng idafo na amusum ni ima ngọ amusum sa? 38 Na aligba awii kọ ni iyi nu ngọ sọ ọshi akyeng ni iyi yira ngọ? ta ingọ shi ni igbang ba ni ima ngọ igbang? 39 Ta aligba awii kọ nọ shina akyuọ ba tọ shi kọ ubọọ iting ni ya bili ngọ kọ? 40 Agọm ki yira bọ ka tẹri si, ‘Iyiya ni sọ tẹri nọ si, kọnọ umani uju ajiya ayeng kidẹ anayuru mi mani ashi najii ni, imẹ nu ju mi.’ 41 “Aki tẹri aghọ shi ka avọ iprọma nga si, inu sang nọ kukushi mi aghọ ijirija, inu ghila nọ idẹ ugha umani ọki kpo wọ nga ba kọ ta ka amaa asing, Ọngọ umani akyo ishẹẹ kina atuma nga. 42 Ka akyua mani ihwiri idafo ni, ba aghọmani ba. Ikọng sa amusum, unu ta ma mi amusumu ọsa ba. 43 Ishi akyeng, inu ta yira mi nga ba. Imẹ shi mi ni igbang ba, ingọ ta ma mi nga igbang ba. Imẹ shi adumu, ni va shi kọ ubọọ iting nọ ta ba nu mi nga ba.’ 44 Akyua ra kọ ni abọ ki tẹri si, ‘Ate agba awii kọ ni yi nu ngọ kọ ni uhwiri idafo, kọ idafo na amusum, kọ irikyeng, ta ingọ shi ngọ ni igbang ba, ta ingọ shi adumu, ta ingọ shi kọ ubọọ iting, ni iyi ta shọ nu nga kọ ba?’ 45 Akyua ra kọ ni aki yira bọ si, ‘Aipang ni isọ tẹri nọ si, kọnọ umani inu ra ju nu agha ayeng ki da agha ajaji ri ba ni, inu ra ju mi ba wudu.’ 46 Aidu aghọ ki ghila bọ ọkọng ọlọ ọngọ taa amaa, agha aipang sọ peni ọkyuọ taa amaa.”

26

Aghite Dọmọ Upii IYesu

(IMar 14.12; ILuk 22.12; IYah 11.45-53)

1 IYesu ya kpẹẹ utẹri uma ri nadidu ni, ava tẹri aghọyii nga si, 2 “Kọnọ umani inu ye ni, awii usra agya ubulu kọ shẹ awii apai, aki ma Anọ Ajiya ka gra nga kọ ukumu ọshẹ.” 3 Ni afirist akakọng kina aghite bajiya curu kidẹ ọna ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ, aghọ umani aka yọrọ si iKayafa. 4 Asa dọmọ si ibọ kpẹnẹ nga kọ uyuyi ka pii nga kọ. 5 Ava tẹri si “Ba kidẹ na awii usra agya ri ba, ka ajiya ba tọlu kina ace bọ ba.”

ACoo IYesu na Anyẹ ọvong ka ABetani

(IMar 14.2-9; IYah 12.1-8)

6 Ka akyua umani iYesu shi ka aBetani kidẹ ọna iSaminu aghọnọ ubili ni, 7 ace ayiri sa ba ukushi nga kina anibom ẹrẹtọng ajaji kina anyẹ ọvọng ushi ni izẹ nagigang, ki shii nga kọ ki ẹrẹkwyuẹ, ka ca mani a do la imila. 8 Aghọyii nga ya nu kindọ ni, ava sa kọng anang ki tẹri ace bọ si, ‘‘Udii ni, ubra wọ. 9 Ata kọ gbara anyẹ ọvọng ni izẹ nagigang ki ma aghina amir ufẹ.” 10 IYesu va kpẹlẹ, asa tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu sọ dọma kina ayiri ri? Ima ididuma yọ ni aju mi. 11 Inu shi kina aghina amir ko agba akyua, imẹ ka shi mi kini inu kọ agba akyua ba. 12 Ushii anyẹ ọvọng umani ayiri ri shi ki ẹrẹnọma mi ri ni, akeri mi ọna mi wọ. 13 “Aipang imẹ sọ tẹri nu, oka mani upii Ọnọng ri kya kidẹ asing ri ni asọ shuni na ayiri ri.”

IYahuza Yira Uma IYesu

(IMar 14.10-11; ILuk 22.3-6)

14 Ni aghọ aye kidẹ aghọ ushọ na apai, umani aka yọrọ si iYahuza Iskariyoti kyaa ukushi afirist akakọng 15 ki tẹri bọ si, “Ikẹmbọ ni inu sọ ma mi insi imẹ ma nu nga ni? Asa pila atii ayer ishitai ki ma nga. 16 Kọ sang ka akyua ra kọ ni asọ wang utra umani asọ ma nga.

IYesu la imila amaa kina Aghọyii nga

(IMar 14.12-21; ILuk 22.7-13; ILuk 7.21-23; IYah 13.21-30)

17 Kidẹ awii iye usra agya ubulu umani ishi yọ nọ uyisti ba ya ba ni, aghọyii iYesu kyaa ukushi nga ki ghulu nga ni, “Abi wọ ni ayọ so kyeri ọka la imila usra agya ubulu ko?” 18 Ava yira si, “Inu ghila idẹ ifọng inu kyaa ukushi ace ghọ inu tẹri nga si,” “Aghọmẹẹ tẹri si akyua nga kọ ba ayayo, awang la imila usra agya ubulu kina aghọyii nga kidẹ ọna ngọ.” 19 Aghọyii nga sa ju kọnọ mani a tẹri bọ ni, asa kyeri usra agya ubulu. 20 Ughẹ ya ba ni, iYesu sa cica ula imila kina aghọyii nga ọshọ na pai 21 Ashi kidẹ ula imila ni ava tẹri si, “Aipang ni imẹ sọ tẹri nọ aghaye kidẹ nọ ki ma mi.” 22 Ava kọng ikwyi ibibi nagigang ki lite nọ tẹri nga ka yayi bọ ni, “Imẹẹ Ate?” 23 IYesu sa yira si, “Aghọmani asọ ta avọ nga kidẹ isọ kini mẹ ri nga ki ma mi. 24 Anọ Ajiya sọ woru kọnọ umani awọọ ila nga ni. Ọlọ kukushi aghọmani ama Anọ ajiya! ọda kọ cẹẹ umani ajee bọ nga ba.” 25 Ni iYahuza umani ama nga va tẹri si, “Aghọmẹẹ, imẹẹ? “IYesu va tẹri nga si, “Uwẹ ni ingọ tẹri.”

Ọla ujibi na iYesu

(IMar 14.22-26; ILuk 22.15-20)

26 Ashi kidẹ ula imila ni, iYesu va kpaa ubiredi ki sa izaa kukushi Ọnọng, asa zuru ki ma aghọyii nga ki tẹri si “Inu yira kọ ula, ẹrẹnọma mi kọ.” 27 Asa va kpaa ima ọsa ki va sa izaa, ki va ma bọ si “Inu sa nadidu nu.” 28 Uwẹ ni ayi mi mani aloo ki kyo umani asọ na kọ na ajiya peni ukpaa avulu bọ. 29 Imẹ so tẹri nọ, imẹ sọ va sa mi kidẹ na amusumu ikọlọ na ashẹ ri ba, sa awii umani aghọ sọ sa isisa kidẹ ẹrẹgọm Ate.” 30 Aya ta atẹ ubrẹ Ọnọng ni, aba kunu ki woru kya bọ izizẹ uzaitun.

IBitrus ki la inang uye IYesu

(IMar 14.27-31; ILuk 22.31-34; IYah 13.36-38)

31 Ni iYesu va tẹri bọ si, “Na adi ating ri ni inu sọ sra kaya mi kọnọ umani awọọ ni, “Imẹ sọ gyo aghọcee, Atẹm sọ furu bọ. 32 Insi imẹ sisang ni, imẹ sọ shi ite uworu kya mi ifọng aGalili.” 33 IBitrus va yira nga si, “Insi asang bọ nadidu bọ kaya ngọ ni, imẹ ki sang mi nga ba. 34 IYesu yira nga si, “Aipang imẹ sọ tẹri ngọ akọr ta kọ ta ẹrẹwyuẹ na ating ri ni ingọ so sra uye mi ẹrẹtai.” 35 IBitrus va yira nga si, “Insi asọ pii mi ni ngọ wọ ni, na apii mi, imẹ ki sra mi uye ngọ ba.” Aghọyii nga nadidu tẹri kindọ.

IYesu pii nọ Ọnọng ka aGetsemani

(IMar 14.32-42; ILuk 22.39-46)

36 IYesu va sang kya nga ka uce ọka aka yọrọ si aGetsemani, ava tẹri aghọyii nga si, “Inu cica kọ ukẹẹ, ni imẹ kyaa ki ya pii nọ Ọnọng.” 37 Akpaa iBitrus kina anọ iZabadi apai kina inga, asa dẹẹ kọ duma kina ikwyi ibibi. 38 Ava tẹri bọ si, “Ikwyi mi sọ lọ nagigang kini isọ kpo mi ni. Inu tara kọ ukẹẹ ka inu kra mi,” 39 Aya woru na zẹẹ ni, aba kpaa ki ẹrẹbọ kina ibate ki pii nọ Ọnọng si, “Ate mi, insi uki ju ni, kpaa mi idi isọ ọlọ ri kọ. Basi uyoo mi ba, uyoo ngọ wọ ni asọ ju.” 40 Aya vuu kyaa nga ukushi aghọyii nga ni, aya peni bọ na asọ moo. Aba ghulu iBitrus si inu ta bra nọ ukra mi ba kidẹ ana akyua na aye ba?” 41 Inu kra ka inu upii nọ Ọnọng ka inu ba kpaa kidẹ umra ba. Aghing wang ni ẹrẹnọma shi wọ ni ẹrẹkyuọ ba. 42 Ava vuu kyaa nga kọ unga ipai ki ya pii nọ Ọnọng si, “Ate mi, insi idi isọ ọlọ ki woru wọ ba sa imẹ sa wọ ni, taa ni aju kọnọ uwang ngọ ni.” 43 Aya ba vuu ki ba peni bọ na asọ moo, ka ọmọọ sọ lọ bọ nagigang. 44 Ava vuu kyaa ki ya bọ ya ki ya va pii nọ Ọnọng unga itai, ki va tẹri bọ ima iyiye ra. 45 Aya vuu kyaa ukushi aghọyii nga ni asa tẹri bọ si “Inu sọ shi kọ moo ni inu uwuru? Inu nu akyua ya fọma umani asọ ma Anọ Ajiya kidẹ ivọ aghọ uvulu. 46 Inu sisang ka ayọ ba kyai. Aghọ ki ma mi wẹ na aki ba!”

Akpẹnẹ IYesu

(IMar 14.43-50; ILuk 22.47-53; IYah 18.3-12)

47 Asọ shi kọ upii ni, iYahuza aghaye kidẹ ushọ na pai, ghila kina ajiya na pam kina ukuma ọkọrọ kina ashẹ. Afirist akakọng kina aghite bọ tuma bọ. 48 Aghọ umani ama nga kọ ma bọ amaa si, “Aghọmani imẹ kẹni nga ni, aghọ ngaa, inu kpẹnẹ ngaa.” 49 Kọ ukyaa ni, aba wor kyaa ukushi iYesu ki ya ju si, Isọ bili ngọ, aghọmẹẹ!” Aba kẹni nga. 50 IYesu tẹri nga si, “Ayikyo, ju imumani ingọ ba uju.” Ajiya va ba ki ba kpẹnẹ iYesu. 51 Aghaye kidẹ aghọ shi kina iYesu nawa avọ ki woo ikuma ọkọrọ nga, ki kpa ọtọng agira ifirist ighighẹ wọ. 52 IYesu va tẹri nga si “Vuu ni ikuma ngọ, “Aghọmani awoo ikuma ni ikuma kọ ki pii nga. 53 Inu kyoo kini ni imẹ ta ki bra mi ushọr Ate mi na ashẹ mi kọ ba, kidẹ ana akyua na jii ni ata tuma na atuma nga napam ba? 54 Asọ hwura iwọọ umani awọọ kidẹ awọ na nyi unga umani utẹri si uki ba kindi?” 55 Kidẹ akyua ni iYesu tẹri ajiya si, “Inu kunu kina ukuma kina ashẹ inu wang kpẹnẹ mi kina aghọ upili ajiya ni? Kọ agba awii imẹ shi kidẹ ọna Ọnọng kọ umẹẹ, inu ta kpẹnẹ mi nga ba. 56 Ni udii ba kọ uhwura imumani awọọ kidẹ awọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng.” Aya kọọ kindi ni, aghọyii nga va ya nga ki tẹ bọ.

IYesu kite aghọ tẹri Ashuwa

(IMar 14.53-65; ILuk 22.54-55; IYah 18.13-14; IYah 18.19-24)

57 Aghọmani akpẹnẹ iYesu kya bọ kina nga kukushi iKayafa ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ, ọka umani aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aghite curu wọ. 58 IBitrus va ki yii nga ka atatọọ, ki ghila idẹ ọna ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ. Asa ghila ki cica kina aghọ sha irisha, awang nu imumani isọ ba. 59 Afirist akakọng kina aghọ utẹri ashuwa apai wang kpẹnẹ iYesu nọ uvulu na atọ peni imumani asọ pii nga wọ. 60 Ata peni bọ ba ni, ace aghọ ta atẹr va kunu. Aya kpẹẹ ni ace agha apai ba kunu. 61 Asi, “Adii ajiya ri si inga ki bra upulu ọna Ọnọng kọ ka avra kidẹ awii atai.” 62 Ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ sa sisang ki tẹri iYesu si “Ingọ ki gẹẹ ngọ ba? Upii umani asọ tẹri ka aya ri ni?” 63 Ni iYesu shu nga na kikir. Ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ ba tẹri nga si, “Imẹ dra ngọ nọ Ọnọng aghọ akyuọ, tẹri ayọ ta ingọ shi iKristi, Anọ Onọng.” 64 IYesu yira si ingọ tẹri, imẹ sọ tẹri nu kite ni Anọ ajiya sọ cicaa ka avọ ila aghọ shi na ẹrẹkyuọ, aki ba ka ayẹrẹmọọ.” 65 Ni ifirist ucẹẹ nọ ọghọghẹ sa gaa igba nga ki tẹri si, “Asọ pii agbagbara nọ Ọnọng! Agba amaa nga ni awang. Inu kọng umani asọ pii agbagbara nọ Ọnọng. 66 Ikẹmbọ ni inu nu? “Asa yira si amaa ukpo!” 67 Asa taa nga akpe ki ibate, ki ca nga, ace aghọ bọ sa sra nga avọ. 68 Ki tẹri nga si “Tẹri ayọ, inga gyo ngọ aghọfoo.”

IBitrus La Inang uye IYesu

(IMar 14.66-72; ILuk 22.56-62; IYah 18.15-19; IYah 18.25-27)

69 Akyua ni iBitrus sa ya cicaa ka ayayẹ ọna ni, ace agira anayiri ba ukushi nga ki tẹri nga si. “Ingọ kọ shi kidẹ aghọyii iYesu agha aGalili.” 70 Asa va la inang kọ kite bọ si. “Imẹ ta ye mi imumani inu sọ tẹri ba.” 71 Aya kunu anyu ugẹẹ ni ace agira anayiri va sa nu nga ki tẹri ajiya ọka si, “Adii aghọ ri shi kina iYesu anga aNazaret!” 72 Asa va sra kina usuu si “Imẹ ta ye mi nga ba!” 73 Anakyua na zẹẹ ni aghọ umani atara kina iBitrus va tẹri si “Aipang, ingọ shi aghaye kidẹ bọ, ighọ upii ngọ yeni ngọ.” 74 Asa kpẹnẹ usra ẹrẹkwyuẹ nga anyu ababi kina usuu si, “Imẹ ta ye mi nga ba!” kidẹ ana akyua ni akọr va ta ẹrẹwyuẹ. 75 IBitrus va shuni upii iYesu umani asa tẹri nga, “Akọr ta kọ ta ẹrẹwyuẹ ni ingọ sọ la inang uye mi ẹrẹtai.” Asa kunu nga ki ya ta akpa uci nagigang.

27

IYahuda ta Ajee

(IMar 15.1; ILuk 23.1-2; IYah 18.28-32)

1 Ikyua ya yẹẹ ni, nadidu afirist akakọng kina aghite bajiya va tẹri ace bọ si abọ ba pii iYesu wọ. 2 Ava lor nga, ki wolu ni nga, ki ma nga kukushi iBilatus aghọ ko ẹrẹbọ.

3 IYahuda umani agbra iYesu nu ni awa iYesu ashuwa ukpo ni, ikwyi nga va bra yo, ava vuu ukushi afirist akakọng, kina aghite, ki ma bọ ufẹ aguza ishi itai ra. 4 Ava tẹri si, “Imẹ ju avulu nọ umani imẹ ma ayi aghọ utaa avulu ka apii nga kọ.” Aba yira nga si, “Ikẹmbọ sọ unga yi? Udii ni, ọdọma ngọ kọ.” 5 Ava naa ufẹ aguza ra kọ kidẹ ọna Ọnọng, akunu ki ya ta ajee ki kpoo. 6 Kindọ ni afirist akakọng va yẹri ufẹ ko ki tẹri si, “Ushi wọ ikikya na akyo ufẹ kọ ọkọ ukyuru ufẹ ọna Ọnọng ba, kọ ufẹ na ayi bọ.” 7 Ava pii ki kyo si, aghẹẹ ọka nira ajiya umani abiba, insi akpuru bọ ni, ọka wọ shi ayayẹ aghọ uvra uwoo. 8 Kindọ ki ta kaidii ni ayọrọ oka si, ayayẹ na ayi. 9 Kindọ ni ahwura imumani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Irimiya tẹri si, “Akpa ufẹ aguza ishi itai, ufẹ umani ajiya Israila yira si ama ki ẹrẹkwyuẹ nga wudu. 10 Ava ghẹẹ ayayẹ aghọ uvra uwoo nọ ufẹ, kọnọ umani Ate tẹri mi ni.”

IYesu kite IBilatus

(IMar 15.2-5; ILuk 23.3-5; IYah 18.33-38)

11 IYesu titara kite aghọ ko ẹrẹbọ, ava ghulu nga si, “Ingọọ shi Agọm aYahudawa?” IYesu va tẹri nga si,

“Ingọ tẹri kindọ.” 12 Afirist akakọng kina aghite keli nga, ata tẹri nga ice ima ba. 13 IBilatus va ghulu nga si, “Ingọ ta kọng ngọ uma umani asọ tẹri kaya ẹrẹkwyuẹ ngọ ba?”

14 Ni iYesu ta tẹri nga ice ima ba, ki ta kọ umani aghọ uko ẹrẹbọ wo ica nagigang.

Awa IYesu Ashuwa ukpo

(IMar 15.6-15; ILuk 23.13-25; IYah 18.39; IYah 19.16)

15 Ko agba akyua usra agya ubulu ni, aghọ kọ ẹrẹbọ ka sa ni awo ajiya ayeng aghọ shina na avulu umani awang. 16 Akyua ni ace aghọ umom shi kọ ubọọ iting na ayọrọ nga si iBarabas. 17 AYahudawa ya curu ni, iBilatus va tẹri bọ si, “Ingaa nọ wang si isher nu? iBarabas ta iYesu mani ayọrọ iKristi ni?” 18 Ka aye si irisho kọ sa na agbra iYesu kọ. 19 Akyua umani iBilatus ci kọka ubọọ utẹri ashuwa ni, ayiri nga va tuma sa atẹri nga si, “Woo avọ ngọ wọ kọ upii aghọ taa avulu ra, ka aidi ni ikọng ọlọ nagigang ka amọ kaya ẹrẹkwyuẹ nga.” 20 Ni, afirist akakọng va sẹr ajiya si ashọr ka asher iBarabas, na sọ pii iYesu kọ. 21 Aghọ kọ ẹrẹbọ va kimi utẹri bọ si, “Ingaa kidẹ agha pai ri nọ wang si isher nu?” Ava tẹri si, “IBarabas.” 22 IBilatus va tẹri bọ si, “Ni ikẹmbọ ni iki ju ni iYesu umani ayọrọ si iKristi?” Nadidu bọ va ju si, “Agra nga!” 23 IBilatus va ju si ki ikẹ? Iligba ima ibibi yọ na ju?” ni ajiya va shang ayuẹ bọ ki tẹri si, “Agra nga!” 24 IBilatus ya nu ni aki bra nga uju ima ba ni, na ajiya nga wang sang ikwyi bajiya ni, ava vo amusumu ki hwuru ivọ nga kọ kite ba ajiya, ki tẹri si, “Imẹ ni, ba iminẹ mi na ayi aghọ taa avulu ri. Udi ni iminẹ nọ yọọ.” 25 Ajiya nadidu va yira ki tẹri si, “Taa ni ayi nga ki lara kaya akwyuẹ yi, iyi kina anọ yi!” 26 Ukadu ni ava sher bọ iBarabas kọ umani azọnọ sa na ju iYesu aiwili, ava ma nga si agra nga.

Aghina akpọ Kali IYesu

(IMar 15.16-20; IYah 19.2-3)

27 Ukadu ni aghina akpọ aghọ kọ ẹrẹbọ va kyaa ni iYesu ka idẹ ugunu nga, acuru ikir aghina akpọ ki ẹrẹbọ, 28 Ava wuli nga uma kọ, ava fiya nga ice igbang isiseng. 29 Ava tii ifarkwyuẹ ẹrẹgọm inga akara, ki sọmọ nga ki ẹrẹkwyuẹ, ki sa nga uko ashi kavọ ila nga, ava ta aghong kite nga na sọ kali nga na tẹri si, “Ọkyuọ ngọ tẹrẹ kọ, Agọm aYahudawa!” 30 Ava taa nga na akpe, ava yira ashi ki ca nga kọ ki ẹrẹkwyuẹ. 31 Aya kpẹr ukali nga ni, ava woo nga igbang isiseng kọ, ki sọmọ nga inga ngaa, ni asi woru ni nga kaya gra nga ka ya ukumu ọshẹ.

Agra IYesu kaya Ukumu ọshẹ

(IMar 15.21-32; ILuk 23.26-43; IYah 19.17-27)

32 Asọ kyeng wudu ni, ava ta ẹrẹkwyuẹ na ace ajiya aSayirin, ayọrọ nga si iSiman, ava mẹni nga sa akpaa ukumu ọshẹ. 33 Aya fọma ọkọ umani ayọrọ si aGolgota ni, ọkọ umani aka va ayọrọ si ọka agboho ẹrẹkwyuẹ. 34 Ava ma nga amusumu ikọlọ na ashẹ kini ice ma ọkọkasi si asa, aya ghẹli ni ava tọọ nga usa. 35 Aya gra nga ni, ava kau ugba nga kọ uwuru itoo. 36 Aya kpẹr ni ava cica na sọ sha nga. 37 Ka aya ẹrẹkwyuẹ nga ni awọọ avulu nga si, ANGA SHI IYESU, AGỌM aYAHUDAWA. 38 Agra ace ayi aghọ dara itra agha apai kini inga, adaa kavọ ila adaa kavọ iprọma nga. 39 Ajiya mani awolu ni asọ jer nga amira na sha zuru akwyuẹ bọ, 40 Na sha tẹri si, “Ingọ aghọ umani ingọ tẹri si ingọ ki pulu Ọna ọnọng, kọ vra ki da awii atai ni, foo ẹrẹkwyuẹ ngọ ni! Insi ingọ ni Anọ Ọnọng nga ni, shulu kaya ukumu ọshẹ ni!” 41 Kindọ ni afirist akakọng, kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa, kina akwyite sha sra nga, na tẹri si, 42 Afoo ace aghọ bọ, ata bra nga ufoo ẹrẹkwyuẹ nga ba, inga ni Agọm Israila nga, tara na shulu ka ya ukumu ọshẹ, akyua ra kọ ni iyi ki ma aipang ni ngaa wọ. 43 Atọrọ nọ Ọnọng. Tara na Ọnọng kara nga ka kyuakyuari, ipeni awang ni, ka atẹri si inga ni anọ Ọnọng ngaa.” 44 Kindọ ni aghọ dara itra mani agra bọ kọ, abọ tọ tẹr nga upii ububi.

Ukpo iYesu

(IMar 15.33-41; ILuk 23.44-49; IYah 19.28-30)

45 Kọ kpaa na atinọng, iting yuru ẹrẹbọng ya naidu, ki ta ka karfe atai angọ ọghẹ. 46 Akarfe atai ni iYesu va shang ẹrẹwyuẹ naigang ki tẹri si, “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” si, “Ọnọng mi, Ọnọng mi, Ikẹmbọ sa nọ ọta mi utumu?” 47 Akyua umani ace aghọ uting kọ kadu ya kọng kindọ ni, ava tẹri si, “Ajiya ri sọ yọrọ Iliya kọ.” 48 Kaishang ace aghọ va titi ki ya kpaa asọsọ, ki sọ ka amusum ukpọkpam ki ikọlọ na ashẹ, ki sọmọ kashi, ki nawa nga sa asa. 49 Ni ushẹ aghọ bọ va tẹri si, “Inu ya yaa ki inu, ta Iliya ki ba ka ba foo nga ni.” 50 IYesu va ci naigang, ava shee aghing nga. 51 Ugyauto umani ushi kọ ọna Ọnọng giya wo ika ipai, kọ kpaa kaya ki ba wọ ata. Ẹrẹbọng zuru, atii va sara yọ. 52 Ava yeri alọr, anọma aghọ shi ayer naigang mani akọ kpuru bọ sang ka akyuọ. 53 Asang ka alọr bọ, iYesu ya sisang ka lọr ni, ava ghila bọ ifọng aghọ upipar, ajiya napam nu bọ. 54 Akyua umani agha aghaghẹ aghina akpọ aRoma kina ọshẹ aghọmani ashi kọ ọna iYesu na nu zur ẹrẹbọng kini imumani ibani, ava kọng ẹrẹbata nagigang, ava tẹri si, “Aipang na ajiya ri ni Anọ Ọnọng nga!” 55 Ace ayiri shiwu napam mani ayii iYesu kọ kpaa ka aGalili asọ she nga ni itina. Ati tara ka atọọ na sọ kyoo imumani isọ ba. 56 kidẹ bọ ni iMaryamu iMagadaliya, kina iMaryamu ayuru iYakubu kina iYusufu, kina ayuru anọ iZabadi.

Ọnaa IYesu ka Alọr

(IMar 15.42-47; ILuk 23.50-56; IYah 19.38-42)

57 Ughẹ ya ju ni, ace aghọlọ upeni, agha ifọng Arimatiya, aghọnọ uca si iYusufu ba, inga ni aghọyii iYesu ngaa. 58 Akyaa ukushi iBilatus kiya shọr si ama nga ọkọng iYesu. IBilatus va ma anyu si ama nga. 59 IYusufu va kpaa ọkọng iYesu ki wuru kọ ugyauto alilin ọngọ upipar. 60 Ata nga kidẹ alọr asasa nga, angọ mani atumu kidẹ upang. Ava yini utii ọghọghẹ ka anyu alọr, ava woru. 61 IMaryamu iMagadaliya, kini idaa iMaryamu ci ki ta ibate na alọr nga.

Aghọ usha ka Alọr

62 Awini ikyua ni, awii uloru ki kyo, afirist akakọng kina aFarisiyawa curu kite iBilatus, 63 Na tẹri si, “Aghọ ọna! Imẹ shuni kini imumani aghọ ghẹmi ajiya ra tẹri na sọ shi akyuọ, si kidẹ awii atai ni aki sisang ka alọr. 64 Kindọ ni sa ka asha alọr nagigang kaya ta awii atai, ka aghọyii iYesu kọnọ maya yi ọkọng ngau ba, na sọ yi ngau na tẹri ajiya si, asisang ka alọr. ọghẹmi ti tẹ ki gina ọngọ tumu ubibi.” 65 IBilatus va tẹri bọ si, “Inu nu aghina akpọ, inu kya kọ ya sha nga nọ mani ọki bra.” 66 Ava kya kiya sha alọr, ki gyo ẹrẹkwyuẹ agọm ya kọ utii alọr, ava sa aghina akpọ kọ ọkaa.

28

Usisang IYesu ko ukpo

(IMar 16.1-8; ILuk 24.1-12; IYah 20.1-10)

1 Awii uwuru aYahudawa ya woru kọ, awii iLadi, na abidikyua ni, iMaryamu iMagadaliya kyeng na daa iMaryamu, ki kyaa ukra alọọ. 2 Ẹrẹbọ ukaa ba zuru ni ẹrẹkyuọ, atuma Ọnọng kunu ka ayaya, ki yini utii umani a fiya alọọ kọ, ki cicaa ya ka yaa. 3 Ukunu nga shi kina ọsọma aviya wọ ni, uma nga si ufufuu na tas. 4 Aghọ sha ẹrẹsha sa kọng ẹrẹbata nagigang, na asọ titaa, ki kpaa ki ẹrẹbọ kina akpuru bọ ni. 5 Ni atuma Ọnọng tẹri ayiri si, “Inu ba kọng ẹrẹbata ba, imẹ ye ni inu sọ kra iYesu, aghọmani agra nga ka ukumu ọshẹ ra. 6 Ashi nga ya ba, akọ sisang kọnọ umani atẹri ni. Inu ba ka inu ba nu ọkọ umani ayaa nga kọ. 7 Inu wẹmọọ uvuu kọ uya tẹri aghọyii nga si, ‘Akọ sisang kidẹ aghọ ni akọ kpuru bọ na akọ lite ki kyaa aGalili. Ukadu wọ ni inu ki ya nu nga kọ.’ Uwọ ni imẹ utẹri nu.” 8 Ayiri ba wẹmọọ usang bọ ka alọọ ni ẹrẹbata kina ikwyifu, ki wor nọ uti ki ya tẹri aghọyii nga. 9 Ka akyua ra ni iYesu kunu ki peni bọ ki tẹri bọ si “Imẹ sọ bili nu.” Asa yini kya ayayo nga ki kpẹnẹ afra nga ki jọọ nga. 10 Ni iYesu va tẹri bọ si, “Inu ba kọng ẹrẹbata ba. Inu kya kọ ya tẹri anayuru mi si akya bọ aGalili, ukadu wọ ni aki nu mi ko.

Ila aghọ sha ẹrẹsha alọọ

11 Ayiri shi kọ utra ni, ace aghọ sha ẹrẹsha ki wor kya bọ idẹ ifọng ka aya tẹri afirist akakọng ta imumani iba. 12 Afirist akakọng takwyuẹ kina aghite ki dọmọ, ava ma aghina akpọ ufẹ napam, 13 ki tẹri bọ si, “Inu tẹri si aghọyii nga bọ ba yi nga kọ na ating akyua umani ayọ sọ moo kọ. 14 Insi ila kyaa atọ aghọ ko ẹrẹbọ ni, ayọ ki pẹni ni nga inu ba ghila nu ọlọ la. 15 Aghina akpọ ba kpaa ufẹ ki ju kọnọ umani atẹri bọ ni. Ni ila ri sa kpaa kidẹ aYahudawa ki ta kaidii.

Utina ni iYesu ma Aghọyii nga

(IMar 16.14-18; ILuk 24.36-49; IYah 20.19-23)

16 Aghọyii nga ọshọ na aye sa wor kya bọ ka aGalili, kọ ọpang umani iYesu tẹri bọ si aya takwyuẹ kọ. 17 Aya nu nga ni asa jọọ nga, ace aghọ bọ ta yira bọ ba. 18 IYesu sa yini kyaa ayayo bọ ki tẹri bọ si, “Ama mi ẹrẹgọrọ ayaya kina ashi ri nadidu. 19 Kindọ ni inu kya kọ uya tẹri ajiya ashi ka ayii mi, usa bọ ka aba aghọyii mi, nu ju bọ iminimini kidẹ nọ uca Ate kini ugna Anọ kini unga Aghing Ọnọng. 20 Inu mẹẹ bọ ka aju imumani imẹ sa nu uju. Imẹ wẹ ni ishi kini inu ko aligba akyua ki ya ta kọ usang ashi.

* 23:5 Agha Israila ka khimi igbang nọ ugba bọ kọ kpaa ka anyu ka ushi amaa umani abọ kyo akwyi bọ kọ uju utina Ọnọng. (IMat 6.1)

† 23:14 Ice iwọọ ka akyua ra shi yọ na ago ri ba.

IMarkus

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ILA IDIDUMA KA AVỌ

IMARKUS

Unyeni

Ila ididuma ka vọ iMarkus ukyo ba no upii si “Ila ididuma kaya iYesu iKristi, Anọ Ọnọng.” IYesu anyeni nga ko tọ ajiya uju utina ni ẹrẹgọrọ. Ẹrẹgọrọ nga nyeni ko mẹẹ nga, ki ẹrẹkyuọ kaya ọshei, kunu ukpa ajiya uvulu bu. IYesu pii ka ya ẹrẹkwẹ nga ko tọọ Anọ Ajiya ka ba ka ma ẹrẹkwẹ nga ka fo ajiya ka vulu bu.

IMarkus nyeni ila iYesu na ki kya, itra imogo, ki sa vulo ka uma ju iYesu, ki gina ighang upii kina umẹẹ nga wu. Akperi uce unyeni ila iYahaya aghọ na aBaptisma kina aBaptisma kina umara iYesu, aghọ wọọ kishang A kpa utina uju iYesu ọnga lẹni na adumu kina umẹẹ nga. Idẹ ukyeng akyua ni, aghọyii nga ava kpẹlẹ nga naiburu, ni aghọ tọrọ bu nga ba tọrọ bu nga nagigang. Irisop inga maa nyeni umumani iYesu ju ọnga awii atinsara utili nga ka sing, naiburu mani agira nga kaya ukumu shi kina usang nga ka lor.

Ika ipai amaa awọ ni, ingọ mani ataa ago ko, nadidu na ayira si ace aghọ nga wo ba aghu mani awo awoo iMarkus ba.

Umumani ushi kidẹ

Irẹkpa ila ididuma 1.1-13

Utina iYesu ga aGalili 1.14-9; 50

Ko kpa ka aGalili kiya ta ka aUrshelima 10.1-52

Awii itinsara amaa kidẹ aUrshelima kina uhọ nga wu 11.1-15; 47

Usisang iYesu ka alọr 16.1-8

Ukunu kina ukyeng Ate mani asang ka lọr ki kyaa ayaya 16.9-20

1

IYahaya ghila iminimini akeri utra

(IMat 3.1-12; ILuk 3.1-9; ILuk 3.15-17; IYah 1.19-28)

1 Udiwu shi ila ididuma na kyọ ju kaya ẹrẹkwẹ iYesu iKristi, Anọ Ọnọng. 2 Aju kindọ kọnọ mani awọọ kidẹ awọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ishaya ni si,

“Uwẹ ni, iki tuma atuma mi ka aba la ngọ ite kọ,

Aghọ umani aki ker ngọ utra.”

3 Ẹrẹwyuẹ yọrọ ka aghumu sọ tẹri si,

“Inu ker Ate ọna utra,

Inu nawa itra nga.”

4 IYahaya aghọ uju iminimini vasa yeni ẹrẹkwẹ nga ka ghumu na asọ tẹri upii Ọnọng na tẹri si ajiya lọkpaa na ju bọ iminimini ka cira bọ avulu bọ kọ. 5 Nadidu ajiya ọsii anọrọfọng aYahudiya, kina ajiya Urushelima asha keng ọkọ shi nga na asha tẹri avulu bọ na asha lọkpaa. Asa ju bọ iminimini ka Ẹrẹyẹma Urdun. 6 Igbang iYahaya ni aju wu na ufung ọrahimi kọ. Avasa lor abuu nga kini idang. Imila nga ni agiya yọ kini iritọng. 7 Atẹri upii Ọnọng, na atẹri si, “Ace aghọ ki ba kọ tumu mi aghọ umani agana mi nọ ughọghe, aghọ umani ita ma mi ni kpogho ki yemi aning akpọ nga ba. 8 Imẹ ju nu iminimini na amusumu, inga ni Aghing Ọnọng nga ni aki ju nu kọ.

Aju iYesu iminimini

(IMat 3.13-17; ILuk 3.21-22)

9 Akyua ra ni, iYesu ba ka aNazaret ki ẹrẹbọng aGalili, iYahaya vasa ju nga iminimini ka Ẹrẹyẹma Urdun. 10 IYesu sọ kunu kidẹ na amusumu ni, avasa nu ayaya na yemi, Aghing Ọnọng sọ shulu kaya nga kọ tọọ ikhimi. 11 Avasa kọng iriywi ka ayaya ni tẹri si, “Ingọ shi Anọ mi angọ umani imẹ yoo. Ika peni ikwyi tọmọ ni ngọ nagigang.”

Ishẹẹ mra iYesu

(IMat 4.1-11; ILuk 4.1-13)

12 Kaidu akyua ni Aghing Ọnọng vasa kpaa iYesu ki kyaa idẹ aghumu kọ, 13 ukadu wu na ci kọ ki ta ka awii ishi nari. Ishẹẹ sọ mra nga. IYesu shi kini inọma aghumu, kindi wu ni Atuma Ọnọng sha shi ni nga na aju nga utina.

IYesu kyọ uju utina nga ka aGalili

(IMat 4.12-17; ILuk 4.14-15)

14 Aya ta iYahaya kọ ubọọ iting ni, iYesu vasa ghila ifọng aGalili na sọ tẹri ila ididuma umani ikunu kukushi Ọnọng. 15 Asọ tẹri si, “Akyua ya ju! Ẹrẹgọm Ọnọng ya ba ayayo! Ọlọkpaa, kọ uma aipang ni ila ididuma.”

IYesu yọrọ aghọ hwiri itagbo anari

(IMat 4.18-22; ILuk 5.1-11)

16 IYesu sọ wolu ka abẹni ighọng aGalili ni, avasa nu iSiman kina anayuru nga Andrawus, na sọ fẹri isha angọ hwiri itagbo ka ighọng nga ka bọ ni aghọ hwiri itagbo bọ. 17 IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu yii mi, Imẹ ki tee ni nu aghọ hwiri ajiya kọ ba nọ ukushi mi kọ.” 18 Kaishang ni avasa ya isha bọ ungọ hwiri itagbo, ki yii nga.

19 Aya fuma ite naji ni, avasa nu iYakubu anọ iZabadi, kina anayuru nga iYahaya, ashi kidẹ ọgbọlọ bọ, asọ ker isha angọ hwiri itagbo. 20 Kaishang ni ava yọrọ bọ, avasa ya ate bọ iZabadi ya kidẹ ọgbọlọ nga kina aghọ ju utina umani akpaa, avasa yii nga.

IYesu wuli aghing ababi

(ILuk 4.31-37)

21 IYesu kina aghọyii nga ya ghila aKafarnahum ni. Awii Uwuru aYahudawa ya ju ni avasa ghila ọkọ takwyuẹ aYahudawa na sọ mẹẹ. 22 Asa wo ica kọnọ umẹẹ nga, ka amẹẹ bọ kini aghọ shi ni ẹrẹgọrọ nga ni, ashi kini aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ni ba. 23 Ba irishu na ace ajiya ashi kina aghing ababi ashi kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa bọ asọ ca kpa na sha tẹri si, 24 “Ikẹmbọ nọ wang kini yi, iYesu anga aNazaret? Ingọ ba kọ ma pili yi kọ? Iye to ngọ shi nga ni, ingọ shi aghọ upipar angọ Ọnọng!”

25 IYesu vasa gẹr ushẹẹ nga, ki tẹri si, “Kọmọ na kikir! Kunu kidẹ ajiya ri!”

26 Aghing ababi vasa zuru ajiya nga nagigang, ata kpa, avasa kunu kidẹ nga.

27 Ajiya nadidu vasa wo ica, na asha ghulu ace bọ na asha tẹri si, “Ikẹmbọ shi kindi ni? Tabijam! Aidi ni umẹẹ ọsọsa wẹ kina ẹrẹgọrọ! Ajiya ri shi kini ẹrẹgọrọ umani aki gawa na aghing ababi ka kọng nga lẹ!” 28 Kaishang ila vasa kpaa kwabi ki ẹrẹbọng aGalili.

IYesu lẹni kini akẹri IBitrus

(IMat 8.14-15; ILuk 4.38-39)

29 Aya kunu kọ ọkọ takwyuẹ aYahuda ni, avasa ghila ọna iBitrus kina Andrawus kina iYakubu ni iYahaya. 30 Akẹr iBitrus yẹẹ ni ẹrẹnọma nga furu wu ashi akyuọ ba. IYesu ya ghila ni, avasa tẹri nga ila wu. 31 Avasa kyaa ukushi nga kiya kpẹnẹ nga avọ ki shang nga. Avasa lẹni nọ udumu nga, avasa sisang ki ju utina ker bọ imila.

IYesu lẹni na ajiya nagigang

(IMat 8.16-17; ILuk 4.40-41)

32 Kọnọ ọnọghe, nọ ukpaa ọnọng, avasa ba iYesu nadidu adumu, kina ajiya shi nọ ushẹẹ. 33 Ajiya ifọng nadidu vasa ta ikuu ka anyu ọna. 34 A lẹni na adumu na pam, kina aghọ shi ni idumu ighi-ghọ, avasa wuli ajiya ushẹẹ na pam. Ata va ma agọlọ nọ ushee pẹni ba, ka aye ta anga shi inga.

IYesu kyaa ọkọ pii no Ọnọng ọkọ umani ba ace aghọ ya ba

(ILuk 4.42-44)

35 Kọnọ ọti ikyua, itii su shi kọ, iYesu sisang ki kunu ki kyaa uce uka umani ba ace aghọ ya ba, kiya pii nọ Ọnọng kọka du. 36 ISiman kini aghọmani ashi kini nga vasa kunu wang nga. 37 Aya peni nga ni avasa tẹri nga si, “Ajiya nadidu sọ wang ngọ.”

38 IYesu vasa yira bọ si, “Ayọ ma kẹẹ kọ ufọng shi kite, ki imẹ ya tẹri upii Ọnọng kọ kadu ki imumani iba ni mẹ yidu.” 39 Aghẹmẹ ufọng aGalili nadidu na asọ tẹri upii Ọnọng ka ọkọ takwyuẹ aYahudawa bọ, na sha wuli ajiya ushẹẹ kọ.

IYesu lẹni kini aghọnọ ubili

(IMat 8.1-4; ILuk 5.12-16)

40 Ace aghọnọ ubili ba ọkọ shi iYesu, ata aghong na sọ shọr na tẹri si, “Ipeni uyira ushọr mi ni, lẹni ni imẹ ki ba na pipar.

41 Ahwoo vasa kpẹnẹ iYesu kọ, avasa nawa avọ nga ki piya nga kọ, ki tẹri nga si, “Imẹ yira, ba na pipar!” 42 Ki iripẹ ukadu ni ubili nga vasa kpẹri bọ, avasa ba na pipar. 43 Ki iripẹ ukadu ni iYesu vasa shira nga kiva waa nga atọng si, 44 “Ingọ ba ya tẹri ace aghọ ba. Nọsọ ya yeni ẹrẹkwẹ ngọ kukushi ifirist, ọsọ ya dọmọ kọnọ umani umẹẹ iMusa tẹri ni, kọ hwuru ẹrẹkwẹ ngọ ka ajiya kpẹlẹ si ọkọ lẹni.” 45 Kọ taa udu ni, ajiya nga vasa kunu na sha tẹri upii Ọnọng kwabi. Udu sani iYesu ta bra ughila ice ifọng ka ayayẹ ba, a lite nọ ci ka sing ẹkọ mani ba ace aghọ ya ba. Kindi ni ajiya lite nọ keng ukushi nga ki ẹka na pam.

2

IYesu lẹni na aghọ shọmọ avọ

(IMat 9.1-8; ILuk 5.17-26)

1 Ala nira awii ni, iYesu vasa kimi vuwa nga aKafarnahum, ajiya vasa kọng ila si ashi ka aca. 2 Ajiya nagigang vasa curu, ba kọ she ki ta ka anyu bọọ. IYesu sọ tẹri bọ upii Ọnọng. 3 Agha nari vasa ba na kpaa ajiya mani avọ nga kọ shọmọ wu. 4 Na ra bra bọ ghila ni nga ukushi iYesu ba ka ajiya fo nagigang, avasa yẹmi ọkọ ufiya iripẹ ọkọ mani iYesu shi kọ. Akulu uka ni, avasa shulu kini ajiya nga kini ishọr nga.

Ọkọ fiya mani a yẹmi

5 IYesu ya nu uma aipang bọ ni avasa tẹri aghọ shọmọ avọ si, “Anọ mi, a cira avulu ngọ kọ.”

6 Kindọ ni ace aghọmẹẹ umẹẹ iMusa shi kọ kadu, asọ sha ghulu kidẹ ikwyi bọ, 7 asha tẹri si, “Ikẹmbọ ba ni ajiya ri sọ pii kindọ? Asọ pii nọ Ọnọng kagbagbara kindi ni! Ingaa shini udu ẹrẹgọrọ cira avulu ace aghọ basi Ọnọng ba ni kayu nga?”

8 Kaishang iYesu vasa kpẹlẹ imumani asọ pii kidẹ ikwyi bọ, avasa tẹri bọ si, “Ikẹmbọ ba ni ọsọ pii kidẹ ikwyi nọ kindọ? 9 Uligba kọ gina nọ yuyo, na tẹri adumu nga si, ‘A cira avulu ngọ kọ,’ Kọta atẹri si, ‘Sisang kọ kpaa ishọr ngọ kọ keng?’ 10 kindọ ni iwang sọ nu ye si Anọ Ajiya shina ẹrẹgọrọ cira avulu kaya asing ri.” Avasa tẹri aghọ shọmọ avọ si, 11 “Imẹ tẹri ngọ si, sisang, kọ kpaa ishọr ngọ kọ kyang aca.” 12 Avasa sisang kaishang, ki kpaa ishọr nga, ki kunu nga. Nadidu ajiya nga sọ kyoo nga, na sa wo ica, na jọọ Ọnọng na tẹri si, “Iyi sọnọ nu yi ighọ ima ushii kindi ba.”

IYesu yọrọ iLawi

(IMat 9.9-13; ILuk 5.27-32)

13 IYesu vasa khimi kunu ku ki kyaa anyu Ighọng aGalili. Ajiya nagigang ti kuu ki ghimi nga, avasa mẹẹ bọ. 14 Asọ wọlu ni, avasa nu iLawi anọ iHalfa na ci kọ bọọ yira agonu. iYesu vasa ju nga si, “Yii mi.” Avasa sisang ki yii nga.

15 Ace awii ni, iYesu sọ la imila kọ ọna ilawi. Ace aghọ yira agonu kina ace aghọ vulu nagigang sọ la imila kina aghọyii nga ka ajiya nagigang kidẹ bọ yii nga. 16 Ace aghọmẹẹ umẹẹ iMusa na aFarisiyawa bọ, anu na sọ la imila kina aghọ vulu ra kina aghọ yira agonu. Avasa wulu atina nga si, “Ikẹmbọ sa na sọ la imila kina aghọ yira agonu kina aghila avulu?”

17 Akọọ kindi ni, iYesu vasa tẹri bọ si, “Agha akyuọ kara wang bọ avaa ba, sa adumu. Ita bami ki ma yọrọ aghọ shina aipang ba, sa aghọ vulu.”

Uwulu upii ka ukpẹnẹ anyu

(IMat 9.14-17; ILuk 5.33-39)

18 Kindọ ni atina iYahaya aghila iminimini kina anga aFarisiyawa sọ kpẹnẹ anyu, ace ajiya vasa ba ọkọ shi iYesu na sọ wulu nga si, “Ikẹmbọ ba ni atina iYahaya kina nga aFarisiyawa aka kpẹnẹ anyu bọ, ni anga ngọ ka ju bọ ba?”

19 IYesu vasa yira bọ si, “Ayikyo aghimi ubiya ka kpẹnẹ anyu ka kyua mani ashi kini bọ lẹ? Ai, na akyua mani aghimi ubiya shi kini bọ ni, aki kpẹnẹ bọ anyu ba. 20 Akyua ki ba mani aki kpaa aghimi ubiya kaya bọ. Akyua ra kọ na aki kpẹnẹ anyu kọ.

21 “Ba aghọ ki ta igbang ititang kina ugyauto asasa. Insi aju kindọ ni, uta ọsọsa sọ yuru igbang ititang ya, kọ giya gina kọnọ ubibi. 22 Ba aghọmani aki shiri amusumu ikọlọ na shi asasa kidẹ uwo ọtọtang. Ipeni aju kindọ ni amusumu ikọlọ na shi ki sara uwo kọ ka ava taa uwo kina amusumu ikọlọ na shi, amusumu ikọlọ na shi asasa sa uwo ọsọsa.”

IYesu nga shi Ate Awii uwuru aYahudawa

(IMat 12.1-8; ILuk 6.1-5)

23 Ace Awii uwuru aYahudawa ni iYesu kina atina nga asọ walu ki ija alkama. Ashi kidẹ ukeng ni atina nga vasa wura akwyi alkama. 24 AFarisiyawa vasa tẹri nga si, “Nu imumani atina ngọ su ju. Ikẹmbọ sani inu ju imumani umẹẹ iMusa kla kọ si aju ka Awii uwuru aYahudawa?”

25 IYesu vasa yira si, “Inu sọnọ pila imumani iDauda ju ka akyua umani inga kina ayikyo ukeng nga kọọ idafo? 26 Akyua Abiyata ifirist ighighẹ ni, iDauda vasa ghila idẹ ọna Ọnọng, kila ubiredi mani akyo, ungọ umani umẹẹ iMusa ni, awang bọ si ace aghọ la ba, se ifirist ka yayu nga, kiva ma ayikyo ukeng nga kọ!”

27 Avasa tẹri bọ si, “Aju Awii uwuru aYahudawa kaya ajiya kọ, basi ajiya nga ni aju kaya awii wuru aYahudawa ba. 28 Kindi ni Anọ Ajiya nga shi Ate ọna kina Awii uwuru aYahudawa.”

3

IYesu lẹni na aghọni avọ nga shọmọ wu

(IMat 12.9-14; ILuk 6.6-11)

1 Ace awii ni, iYesu ghila idẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, ace ajiya shiya ni avọ ila nga kọ shọmọ wu. 2 Ace ajiya sa nga ica, ka anu ta iYesu ki lẹni ni nga ka Awii uwuru aYahudawa ni, kibọ peni nga na uvulu. 3 IYesu ba tẹri ajiya aghọmani avọ nga shọmọ wu si, “Sisang kọba titara kite bajiya.”

4 IYesu ba ghulu bọ si, “Ikẹmbọ shi ọdọdọma na ju ka Awii uwuru aYahudawa? Aju ima ididọma ta akakiya? Afoo ọkyuọ ta apii wu ni?” Ni aba kọmọ na kikir.

5 Aba kyoo bọ nadidu bọ na anang, kini ikwyi ibibi nọ mani aka hwiri bọ atọng ba, aba ju ajiya shọmọ avọ si, “Nawa avọ ngọ.” Asa nawa, avọ nga ba akyuọ. 6 Afarisiyawa ba kunu bọ na aba dẹẹ kọ wang utra kina ajiya iHiridus umani aki pii iYesu kọ.

Ikir bajiya yii iYesu ki ya fuma ighọng aGalili

7 IYesu sang nga kina aghọyii nga ki kya bọ anyu ighọng, ni ikir bajiya ka aGalili yii nga. Ajiya na pam ba ka aGalili yii nga kina ajiya aYahudiya, 8 kina Urushelima, kina aghọ ishẹẹ Edom, kina aghọ ubuu ẹrẹyẹma Urdun, kina ajiya ishẹẹ aTaya kina aSidon. Nadidu ajiya ri ba ukushi iYesu ka akọọ nadidu umumani ashi kọ ju. 9 Ikir bajiya sa ni, atẹri aghọyii nga si awang nga anọ ọgbọlọ, ka ajiya ba mẹni nga kọ ba. 10 Aju kindọ ka akọ ma ajiya na pam lẹni, ki ta kọ mani adumu su yiri kya bọ na awang ya piya nga. 11 Nadidu akyua umani aghing ababi nu nga kọ ni, aka kpaa kite nga ki ci na tẹri si, “Ingọ ni anọ Ọnọng nga.” 12 Ni, aba waa atọng bọ si, aba yeni ace aghọ ta anga ni inga ba.

IYesu hwiya Atina nga ushọ na apai

(IMat 10.1-4; ILuk 6.12-16)

13 IYesu ya Kila nga Aya ugbana, ni aba ba yọrọ aghọmani awang, ni aba ba ukushi nga. 14 Aba hwiya aghọ ushọ na apai kidẹ bọ, ace aghọ bọ ni ayọrọ bọ si atina nga. Aki ka shi kina nga, aki ka tuma ka aya tẹri upii Ọnọng, 15 ka aba shi na ẹrẹgọrọ uwuru ushẹẹ. 16 Aghọ ushọ na apai na hwiya bẹ, iSiman, aghọmani iYesu ma nga uca si iBitrus, 17 iYakubu anọ iZabadi kina anayuru nga iYahaya aghọmani ama bọ uca si iBuwarnajis, anọ iriviya. 18 Andarawus, iFilibus, iBartalomi, iMatiyu, iToma, iYakubu anọ iHalfa, iTadiyos, iSiman, agha aKan’ana, 19 iYahuda Iskariyoti aghọmani agbara iYesu.

IYesu kina uBalzabul

(IMat 12.22-32; ILuk 11.14-23)

20 IYesu ba ghila uce ọna, ikir bajiya ba curu ki sa ni inga kina aghọyii nga ta peni bọ akyua ula imila ba. 21 Aghọ ọna nga ya kọọ kindi ni, aba kyaa si ibọ ya kpẹnẹ nga, ka ajiya su tẹri si azọọ nga.

22 Aghọmẹẹ iMusa na aba ka Urushelima ba ju si, “uBalzabul agọm ushẹẹ nga ghila nga! Akyuọ nga wu na asu wuru ushẹẹ wu.”

23 IYesu ba yọrọ bọ ki pii kina ibọ na ighang upii, “Na nyi wu ni ishẹẹ ki woo ishẹẹ kọ? 24 Insi ẹrẹgọm kau ni, ni isọ ju irisho na ace ni, ita ki tara wu ba. 25 Kindi wu ni insi ọna kau ni, ni isọ ju irisho na ace ni, uta ki tara wu ba. 26 Ni insi Ishẹẹ ghila ki kau ẹrẹkwẹ nga ika ipai ni, aki tara nga ba. 27 Aipang ni, ba aghọmani aki ghila idẹ ọna agha ẹrẹkyuọ kaya kpaa uma nga ba inbasi azọnọ lo agha ẹrẹkyuọ ba ni, aki tọ bira uyi ka ọna. 28 Imẹ tẹri nu aipang, aki kpaa ajiya ko iligba ighọ avulu kọ kina upii agbagbara mani apii nu Ọnọng. 29 Ni, aghọmani apii agbagbara na aghing Ọnọng ni, aki cira bọ avulu nga kọ ba; A vulu nga shi na amra ba.”

30 Atẹri kindi ka abọ sọ tẹri si “Ashi na aghing ababi.”

Ayuru iYesu kina anayuru nga

(IMat 12.46-50; ILuk 8.19-21)

31 Ayuru iYesu kina anayuru nga ba ukushi nga, a tara kọ seshi na asa tuma si ayọrọ nga. 32 Ikir bajiya ci ki ghimi nga, ni aba tẹri nga si, “Ayuru ngọ kina anayuru ngọ kina afọọ ngọ si ka useshi ni awang nu ngọ.”

33 Aba ghulu si, “Inga bu bọ si ayuru mi kina anayuru mi?”

34 Aba kra aghọmani aci ki ghimi nga ki ju si, “Ayuru mi wẹ kina anayuru mi! 35 Aghọmani aju imumani Ọnọng wang, anga si anayuru mi kina afọọ mi kina ayuru mi.”

4

Ighang upii aghọ upila

(IMat 13.1-9; ILuk 8.4-8)

1 IYesu kpaa umẹẹ ka anyu Ighọng aGalili. Ikir bajiya na acuru ni asi na pam nagigang ki ta kọ umani aghila idẹ ọgbọlọ ki cica ki ighọng, ni ajiya nga shi ka ya ugbana ka anyu ighọng. 2 A mẹẹ bọ uma na pam ni ighang upii, kidẹ umẹẹ nga ni asi, 3 Inu kọ! Aghọ uwuu kyaa upila ighọ nga. 4 Ashi kidẹ uta ighọ ni, ice kpaa ka utra, anurunu la yọ kọ. 5 Ice kpaa ka uka mani atii shiya, uka umani ba ẹrẹbọ nagigang. Amii kaisa ka ẹrẹbọ ta shiwu ikyuu ba. 6 Ọnọng utaa ya ba uci ni, ọba for bọ na ghau bọ ka ataa shi bọ na akang ba. 7 Idaa ighọ kpaa kidẹ akara, iya fọnọ ni, isa tulu imila, na ataa sa bọ ikii ba. 8 Ice kpaa ki ẹrẹbọ ididuma. Amii ki fọnọ ki sa ikir, ishi-shitai, ishi-shitin kina ara-raji.”

9 Asa ju si, “Nadidu aghọ shi na atọng ni, akọ.”

Ima ri ighang upii aghọ upila yeni

(IMat 13.10-17; ILuk 8.9-10)

10 Akyua ni iYesu shi kayu nga ni, aghọyii nga kina atina nga usho na pai ghulu nga imumani ighang upii yeni. 11 Aba tẹri bọ si, “Aku yeni nu ushi ẹrẹgọm Ọnọng. Aghọmani ashi bọ kidẹ nu ba ni, aka tẹri bọ uma nadidu ni ighang upii. 12 Uwu sa ni,

‘Aki nu ni ataa ki kpẹlẹ bọ ba,

Aki kọọ ni ataa ki kpẹlẹ bọ ba,

Iba kindi ba ni, ata kọ vuwa na cira uvulu bọ kọ’ ”!

IYesu yeni ighang upii aghọ upila

(IMat 13.18-23; ILuk 8.11-15)

13 IYesu ba tẹri bọ si, “Inu ta kpẹlẹ nu ighang upii ri ba? Na nyi wu ni inu ki kpẹlẹ ighang ushẹ wu? 14 Aghọ upila pila upii Ọnọng. 15 Ace ajiya shi kini ighọ mani ikpaa kọ utra ni, uka umani apila upii Ọnọng kọ ni. Akyua na akọọ ni, Ishẹẹ ki ba ka aba kpaa upii na akọọ wu. 16 Ace aghọ bọ ni, ashi kina ighọ na apila kidẹ atii ni, akọọ upii ni, ayira ni ikwyifu. 17 Ashi bọ na akang ba ni, a tara anakyua wu. Asọ kọọ ububi kini umẹni upii ni, kidẹ anakyua ni aka vuwa nọ utumu. 18 Ighọ ni ikpaa kidẹ akara ni, abọ si aghọmani akọọ upii, 19 ni uduma asing nu ci kidẹ, kina ahwula uce nọ uma sa ni upii ta ci wu kidẹ ikwyi ki ju utina ba. 20 Inga ni ikpaa ki ẹrẹbọ ididuma ni, abọ si aghọmani akọọ upii, ki yira, ki ju utina wu ki jee kaya, ace aghọ bọ ni ishi-shitai, ace aghọ bọ ni ishi-shitin, ace aghọ bọ ni ara-raji.”

Ighang upii agbilimọ ni ima uting

(ILuk 8.16-18)

21 IYesu ju bọ si, “Inu ka ta ugha ọgbẹlẹmọ ki kyo kidẹ ikọọ ko ata icuru? Ba inu ka kyo kaya uka ukyo ọgbẹlẹmọ ba? 22 Nadidu imumani asọ ni, aki nu yọ, nadidu imumani isi kọ yuyi ni, aki ta yọ ka yayẹ. 23 Nadidu aghọ shi na atọ ni, akọ.”

24 Aba ju bọ si, “Inu ka ghla atọng nọ kọọ na biribọ! Imumani inu mira kọ ni, iyọ na aki mira nu kọ, ka aba khimi kọ. 25 Aghọmani ashi ni ima ni, aki khimi nga kọ; aghọmani ashi ni ima ba ni, anọ imumani ashi ni yọ ni, aki ya yira wu kukushi nga.”

Ighang upii ighọ umani imii

26 Aba tẹri si, “Umani ẹrẹgọm Ọnọng shi wẹ. Shi kini ajiya na ata ighọ ki ẹrẹbọ ni. 27 Ating kina atọnọọ, ko ni amoo, ko ni ata moo nga ba ni, ighọ ki mii ki fọnu, ni ata ye nga ba. 28 Ẹrẹbọ ka ma imila ki kirkwyi wu, aka zọnọ wo ushii, ni atọ wo akwyi alkama, ẹrẹkwẹ ba ma ikir. 29 Imila yọ ba ula ni, aki wa ni ikuma waa imila, ka akyua ucuru imila ya ba.”

Ighang upii ikii ikpo

(IMat 13.31; ILuk 13.18-19)

30 IYesu ba ju si, “Ayọ ki tẹri si ẹrẹgọm Ọnọng shi na nyi, ta iligba ighang upii yọ ni ayọ ki yeni wu? 31 Ishi kini ikir ikpo ni, inga ni iyọ cẹẹ nọ ọzọzi ikir kidẹ uma umani apila ki ẹrẹbọ. 32 Kindi ni, insi apila ni, aka fọnu ki cẹẹ uma umani apila kidẹ uwiya, kina aga akakọ, anurunu ayaya ka shulu ki ta asọọ ki ci ki iwuu nga.

33 Ighang upii yọ na pam ni iYesu tẹri bọ upii wu, kọ mani aki kpẹlẹ. 34 Ata tẹri bọ ice ima ba ighang upii ba. Ni akyua umani ashi kina aghọyii nga ka ayu bọ ni, aka yeni kwikẹ ka yayẹ.

IYesu dara ugya ẹrẹyẹma

(IMat 8.23-27; ILuk 8.22-25)

35 Awii ra nọ ughẹ ni, iYesu tẹri atina nga si, “Ayọ ba kyai kọ uda ugẹẹ ẹrẹyẹma.” 36 Asang bọ ki ya ikir bajiya kọ kaa, asang bọ kini inga kọnọ umani ashi kidẹ ọgbọlọ ni. Ace agbọlọ shiya kini nga. 37 Uyuu afiya kina uwuu ni ẹrẹkyuọ sang, ni ugya sọ ghila idẹ ọgbọlọ nga, ni uya sọ utii na amusum. 38 IYesu shi kọ utumu ọgbọlọ nga ni asọ moo, a tiya ẹrẹkwẹ nga ka ya ima utiya ẹrẹkwẹ. Atina nga shiya nga ki ju nga si, “Aghọmẹẹ, ingọ ta duma ngọ ko ni ayọ kpuru yi ba?”

39 Aba sisang ki gẹr uwuu ki tẹri ugya si, “Kọmọ! Na kikir!” Uwuu ba kpẹẹ wu, uka ba kọmọ nakikir.

40 Aba tẹri atina nga si, “Ikẹmbọ sa ni inu sọ tẹ ẹrẹbata? Ki ta ka kyuari inu ta shi nu nọ uma aipang ba?”

41 Aba kọọ ẹrẹbata nagigang ni asọ ghulu ace bọ si, “Inga wudi ri? Uwuu kina ugya sọ kọọ nga atọng!”

5

IYesu lẹni na aghọmani aghing Ababi ghila

(IMat 8.28-34; ILuk 8.26-39)

1 IYesu kina aghọyii nga ya bulu ushii ighọng mani ishi ka ẹlẹbọ aGarasinawa. 2 IYesu ya kunu nga ka ọgbọlọ ni, ace ajiya umani asọ kina aghing ababi ba shi kunu ka uka na alọr ki ma peni nga. 3 Ajiya ri ni, aci ka uka na alọr, ba aghọ umani aki bra lo nga, ko na asara. 4 Aku ke loru nga ka na asara ka avọ na afra, ni ava kara asara ki wura ima upọwu ki ifra nga. Ba aghọmani ashi ni ẹrẹkyuọ udẹmi nga ba. 5 Ating na atọnọ kidẹ na alọr kina aya apa na asọ taa akpa na asa waa ẹlẹnọma nga na atii.

6 Aya nu iYesu adọ shi ka atatọọ ni, asang nọ utitẹ ki ya kpaa na agho ka sice nga. 7 Ata akpa nagigang, “Ikẹmbọ duma ngọ na ayọ, iYesu, Anọ Ọnọng, Aghọ ucẹẹ nọ Ughọghẹ? Suu nọ Ọnọng ni ungọ dọ ma mi nga ọlọ ma!” 8 Ki iYesu kọ taa nga, “Kunu kidẹ nga ungọ aghing ababi!”

9 IYesu ba ghulu nga si, “Ikẹmbọ sọ uca ngọ?” A ya yila di taa nga,

“Uca mi bọ sọ Napam, ka ayọ shi na pam.” 10 Ala kọ shọr iYesu ama kara bọ kọ uka ẹlẹbọ ma.

11 Atumu alade dogo pee ka ayayo upa. 12 Aghing ababi shọr IYesu, di taa ni, “Ta ma ayọ kukushi alade li na ayọ ghina kidẹ bọ.” 13 IYesu yila bọ, aghing ababi kunu di ghila idir alade, idir bọ la aji usho upai, ado kya bọ anyu ighọng, di kpaa ya kidẹ di kpuru bọ kidẹ amusum.

14 Kadu wu aghọ pee alade sang nọ utitẹ di ya taa kidẹ ifọng kina ẹlẹbọ. Ajiya da ba ni ibọ ba nu imumani iba. 15 Aya ba ukushi iYesu ni, ada nu ajiya umani ashi nọ ushẹẹ na pam na akhii ni nga na igbang kana ọkyuọ nga, ada kọng ẹrẹbata. 16 Aghọ umani aju ima kaya ica bọ ada taa ajiya umani aba na aghọ shi nọ ushẹẹ vasa ta bọ ukikilẹ alade. 17 Ada dẹẹ ko shọr iYesu aya bọ ẹlẹbọ bọ.

18 Aya sang ghila nga kidẹ ọgbọlọ ni, ajiya umani ada shi nọ ushẹẹ da shọr ni nga ki yii nga. 19 IYesu yila nga ma, ada tẹri nga, “Kya ngọ idẹ ọna kọ ya pini ate ọna ngọ nọ tẹri bọ ima li umani Ọnọng ju ngọ, kina umani akọọ ahwo kaya ngọ.” 20 Ajiya nga da ki kyaa nga di ya tee aghọ tẹri upii Ọnọng ka aDikafolis imumani IYesu ju nga. Nadidu ajiya wo ica.

IYesu sang anayiri mani akọ kpoo ki ba lẹni na ayiri mani ashi adumu

(IMat 9.18-26; ILuk 8.40-56)

21 IYesu ya bulu kidẹ ọgbọlọ di kyaa nga udaa uviya ighọng ni, ikir majiya culu kukushi nga na shi ka ikyọrọ ighọng. 22 Ace agha aghaghẹ uka takwyuẹ aYahudawa aghọnọ uca si iYayirus ada ba, aya nu nga, ada kpaa ka sici nga, 23 di shọlọ nga nagigang ataa ni “Ananọ mi anayiri wang kpo nga; imẹ do shọr ngọ ba ma tiya avọ ngọ kaya nga umani a pini ufoo lẹ.” 24 Ni iYesu da kyaa ni nga.

Ajiya na pam da kiyii nga ado di mẹni nga. 25 Ace ayiri shi kadu umani ala anyi ushọ na pai adu shiri ayi. 26 Akọ kọọ ọlọ ka avọ aghọmẹẹ ikang nagigang. Akọ kpẹ na imumani asọ ni yọ nadidu, nọ umani apeni ọkyuọ, ima pala ubira yọ. 27 Aya kọng ila IYesu ni, ada ba ka utumu nga kidẹ idir ma ajiya di piya igbang nga, 28 ka a kpaa ka ikwyi nga si, “Imẹ ma piya igbang nga ni imẹ ki lẹni.” 29 Kidẹ na akyua ni ushiri ayi nga da tra, akọọ kidẹ ẹrẹnọma nga umani apeni ọkyuọ ka diji ọlọ umani asọ kidẹ.

30 Ka adidu akyua ni iYesu kpẹlẹ kidẹ nga ice ẹrẹkyuọ kunu ka ẹlẹnọma nga, atee kidẹ ikir majiya di ghulu “Inga piya igbang mi?”

31 Aghọyii nga si, “Ingọ nu idir majiya adọ go mẹni ngọ, ungọ dọ va ghulu inga piya ngọ?”

32 Ala ku va ghulu adọ go ki kala ukaa awang nu aghọ umani aju nẹdọ. 33 Ayiri ye imumani iba kini nga, ada kunu di kpaa ka sici nga ado titaa na ẹrẹbata, ataa nga nadidu aipang. 34 Ada taa nga, “Anọ mi, uma aipang ngọ ma ngọ ọkyuọ; ki kya ngọ ni ikwyifu kọ ungọ lẹni kọ ọlọ umani ngọ sọ kidẹ.”

35 Ashi kọ upii ni, ace ajiya na aghala kọ ọna agha aghaghẹ uka takwyuẹ aYahudawa iYariyus, ataa si “Anọ ngọ anayiri kọ kpo nga, Ikẹmbọ sa ngọ dọ dama aghọmẹẹ wu?”

36 Ni iYesu dama nga na imumani ataa ma, ada taa agha aghaghẹ uka takwyuẹ aYahudawa, “Ama kọọ ẹrẹbata ma; uma aipang.”

37 Aya nga ace aghọ na yii nga ma sai iBitrus, na iYakubu, na iYahaya anayuru iYakubu. 38 Aya ba kọ ọna agha aghaghẹ uka takwyuẹ aYahudawa ni, iYesu nu ni ajiya adọ go zọọ bọ, na ci na uwaa kpa nagigang. 39 Aya ghina kidẹ ni, ataa bọ, “Ikẹmbọ sa unu dọ ci nu taa akpa nagigang nidọ? Anọ kọ kpo nga ma, adọ go moo wu.” 40 Ada tee aghọ sala nga unga akakiya.

Aya woo ajiya nadidu na akya bọ useshi, a kpaa ate anọ na ayuru anọ na atina nga mani asọ kini nga, aghina uka mani anọ sọ. 41 A kpẹnẹ avọ anọ, ataa nga, “Italita kumi!” umani ọdọ go yeni, “Ananọ anayiri, mi dọ ta ngọ sisang.” 42 Anọ anayiri da sang ka didu akyua da tee aghọ keng, asọ anyi ushọ na pai nọ ujee. Ka didu akyua ni awo ica. 43 Ada waa atọng bọ ama taa ace aghọ ma, ada taa bọ ama anọ imila na la.

6

Ayira bọ iYesu ka aNazaret ba

(IMat 13.53-58; ILuk 4.16-30)

1 Asang kadu ki vuwa kya nga ifọng nga, atina nga yii nga. 2 Awii uwuru aYahudawa ya ba ni, ada tee aghọmẹẹ kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, ajiya na pam umani ahwiri nga wo ica na asu taa si,

“Ka abi kọ aghimi li peni diji uma? Ugba uye ukyuu wu na ama nga na dọ ju uma usa uwo ica?” 3 Awẹ ba anga shi anọ aghọshọ ra ba? Anọ iMaryamu, anayuru iYakubu na iYusufu na iYahuda, kini iSiman? Afọọ nga shi bọ ka ji na ayọ ma?” Aba kọọ anang ni nga.

4 IYesu taa bọ, aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ka peni nga ọkpọtọrọ ka ajiya ọna nga kina anayuru nga ma.” 5 Ado bra nga ju ima usa uwo ica kadu ma, asa do ciya avọ nga kaya ace adumu na ji ki ma bọ lẹni. 6 Awo ica nọ umani ama bọ aipang ba.

IYesu tuma atina nga

(IMat 10.5-15; ILuk 9.1-6)

IYesu ba ghina nga anọrọfọng adọ mẹẹ. 7 Aya yolo ushọ na pai dẹ tuma bọ agha pila pai, ada ma bọ ẹrẹgọrọ kaya aghing ababi.

8 Ataa bọ ama kpaa ice ima ma sa ashi ukyeng bọ, ama kpaa imila ma, ko ipa, ko ufẹ ma. 9 Inu sọmọ akpọ, inu ma kpaa ice igbang ma si inga shi ki irinuma nu. 10 Ọna umani inu ghina ni, inu ci ya sa akyua ni inu ya ifọng. 11 Inkini inu ghina ifọng ada yila nọ ma ta atọrọ bọ kọọ nu, inu ya ukadu, nu zuru acọ ifra nọ ka uyeni ukpẹlẹ amaa ka aya bọ.”

12 Akunu di dẹ aghọ tẹri upii Ọnọng si ajiya lọkpaa. 13 Aba wuli ushẹẹ na pam, ki ba coo adumu na pam anyi, na aba peni ulẹni.

Ukpo iYahaya aghọnọ abaptisma

(IMat 14.1-12; ILuk 9.7-9)

14 Agọm IHiridus ya kọng diji ni, uca iYesu kpaa kwabi. Ace aghọ bọ su ju si, “IYahaya aghọ uju iminimini nga sang kọ ukpo, uwu sa ni ashi ni ẹrẹgọrọ ju uma usa uwo ica ri.”

15 Ace aghọ bọ su ju si, “Atina Ọnọng Iliya nga.”

Ace aghọ bọ su ju si, “Kayi, ace aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga anga adaa akyua.”

16 IHiridus ya kọng diji ni, asi, “IYahaya aghọmani imi kọ kyua nga ẹrẹkwẹ wu, anga sang kọ ukpo!”

17 IHiridus kirẹkwyuẹ nga sa si a kpẹnẹ iYahaya ki taa nga kọ bọọ iting. IHiridus ju diji kaya iHiridiya, ayiri anayuru nga iFilibus aghọmani iHiridus vo. 18 IYahaya la kọ taa iHiridus si, “Umẹẹ iMusa yeni si, ushi wu uduma ma ni ingọ vo ayiri anayuru ngọ ma.” 19 IHiridiya ko IYahaya ka ikwyi nga na awang pii nga wu, ni adọ peni utra ma, 20 ka iHiridus ka kọng ẹrẹbata iYahaya, aye mani asọ agha aipang kina aghọ upipar nga ado kala ọkyuọ nga. IHiridus ka duma nagigang ka kyua mani iYahaya do pii, nidọ ni aka kọọ ọdọdọma hwiri nga.

21 Kọ utumu ni, akyua ba. Awii agya ujee iHiridus ni, a sra aghakakọng kina agọm ọsii aGalili agya. 22 Anọ iHiridiya ya ba ki ma ya ni, ikwyi iHiridus kina aghakakọng tọmọ.

Agọm ba taa anayiri si, “Ikẹmbo ni ingọ wang? Kwikẹ ingọ shọr ni imẹ ki ma ngọ yọ.” 23 Ada va suu nga, di taa si, “Imumani ingọ shọlọ ni, imẹ dọ ma ngọ ko na abiyatẹ ẹrẹgọm mi wu.”

24 Akunu di kyaa nga kushi ayuru nga di taa nga si, “Ikẹmbọ ni imẹ dọ shọlọ?”

Aba taa nga si, “Ẹrẹkwyuẹ iYahaya aghọ uju iminimini.”

25 Anayiri da sang kadu di wọmọ di kyaa ukushi agọm na di ya shọlọ, “Imẹ wang ingọ ma mi ka kyuakyuari ẹrẹkwẹ iYahaya aghọ uju iminimini kidẹ ipẹ.

26 Agọm da kọng ikwyi ibibi nagigang, umani akọ suu kina aghakakọng nga ni, ata bra nga tọrọ nga ma. 27 Kidẹ anakyua ni, agọm atuma aghọ sa nga si aya ba ni ẹrẹkwẹ iYahaya. Ajiya ba kya ki ya kyua ẹrẹkwẹ iYahaya kidẹ ubọọ iting, 28 ada ba ni ẹrẹkwẹ kidẹ ipẹ. Ama anayiri, inga da ya ma ayuru nga. 29 Atina iYahaya ya kọng diji ni, aba di ma kpaa ọkọ nga di ya naa kọ kidẹ alọr.

IYesu cee ajiya aji ushọ atọ

(IMat 14.13-21; ILuk 9.10-17; IYah 6.1-14)

30 Atina iYesu curu kukushi nga di taa nga imumani ibọ ju ki ba mẹẹ. 31 Ni ajiya na pam sọ sa ba na asa sang bọ ni ashi bọ ni imumani aki la ba, adi taa bọ, Inu ba ki ba kya ọka umani aghọ shiya ba ka inu ya wuru.”

32 Ada kya bọ idẹ ọgbọlọ ka yayu bọ ki kya bọ ọka umani ajiya shi bọ ma. 33 Ughẹ aghọmani anu bọ ni, akpili bọ na ada te ni ifra bọ, kọ ufọng nadidu di la bọ ite wu. 34 IYesu ya shulu ọka di nu idir majiya ni, ada kọọ ahwoo bọ, ka asọ lilẹ atẹm umani ashi bọ na aghọcee ma. Ada dẹẹ aghọmẹẹ bọ uma na pam.

35 Adidu akyua ni ughẹ kọ kpaa, atina nga da ba di ma taa nga, “Aghọ shinga kawẹ ma, ating wẹ ni akọ kpaa. 36 Shila ajiya na ki kya bọ ufọng na anila ufọng naya ghẹ ẹrẹkwẹ bọ imila.”

37 Ada yira bọ si, “Inu ma bọ ice ima ka ala.”

Ava ghulu nga, “Ayọ ya ghẹ imila inga mani iki la utina awii aji apai ọnga aghọ utina na yo maa bọ na la?”

38 Ataa bọ, “Inu sọ na ubiredi a mii? Inu kya nu ya kẹr!”

Ada ya peni, ataa, ubiredi atọng na itagbo apai.”

39 IYesu ya taa bọ aya cica aga gimi ka ya nọ ọbọng. 40 Ada cica aga gimi ajilaji kini ishọ itili itọng. 41 A kpaa ubiredi atọng na itagbo apai ashang ibace nga ayaya, asa Ọnọng izaa ada wula ubiredi dima atina nga na ama ajiya. Ada va kau itagbo upai kidẹ bọ nadidu. 42 Nadidu bọ da la di suu, 43 ni atina nga da culu ọkọọ ushọ nọ upai unga awo ubiredi na itagbo. 44 Aghimi umani ada la shi agha aji ọshọ atọng.

IYesu kyeng ka aya amusumu Ighọng

(IMat 14.22-27; IYah 6.16-21)

45 Kidẹ akyua, iYesu sa atina nga na aghila idẹ ọgbọlọ ka la ite nga ka akya bọ aBetsaida ni inga sa shira ikir bajiya. 46 Aya shira bọ ni, ada kya nga aya ugbana ka aya upii nọ Ọnọng.

47 Ọka ya ba ughẹ na ọgbọlọ nga shi ka abiyatẹ ighọng ni inga shi ka yayu nga ka ya ugbana. 48 Anu atina nga na adọ kọrọ nọ ọgbọlọ nga ka uwuru sang. Ishii akyua atai anga ating wu na a kyeng ka aya na amusumu ighọng ka ya peni bọ. Awang wolu ka acẹẹ bọ, 49 aya nu nga adogo kyeng ka aya na amusumu ni, a kpaa sa ahwu nga. Aba ca akpa, 50 nọ umani anu nga ni ẹlẹbata kpẹnẹ bọ kọ.

Kidẹ akyua ni aba pẹni kini bọ di taa, “Ba duma ba! Imẹẹ. Inu ma kọọ ẹrẹbata ma.” 51 Kadu ni ada kila kidẹ ọgbọlọ ni bọ, uwuru da tara. Nadidu bọ wo ica, 52 ada kpẹlẹ bọ ẹkẹkẹlẹ ubiredi ma; ikwyi bọ kọ ba na gbigbọng.

IYesu lẹni na adumu ka aJanisarat

(IMat 14.34-36)

53 Aya kpẹ ubuu udaa ushii ni, aya suu ka ẹrẹbọ aJanisarat, a ya lor ọgbọlọ ka sice kadu. 54 Aya kunu kidẹ ọgbọlọ ajiya da kpẹlẹ iYesu. 55 Ati ki kpẹri ifọng ko ki yeri adumu ni ishọr kọ ka mani a kọng si asọ 56 Nadidu ọka mani akya kidẹ anọrọfọng, ufọng kina ẹrẹbọng ava kyuru adumu kọ ka ju izẹ. Asa shọr nga si aya bọ ka piya ifila igbang nga, nadidu aghọmani a piya nga ni apeni ọkyuọ.

7

Umẹẹ itali

(IMat 15.1-9)

1 Ace Afarisiyawa kina aghọmẹẹ iMusa na aba kisighi Urushelima ata ikuu kite iYesu. 2 Avasa nu ni ace aghọyii iYesu asọ la imila bọ ni ivọ irigbẹli, uwu shi si ara hwuru bọ ivọ bọ ba kọnọ umani itali umẹẹ nyeni. 3 Ka Afarisiyawa, na ushẹ aYahudawa, ayii umẹẹ mani ayira kukushi akwyite bọ, aka la bọ ba sa hwuru ivọ bọ kini mani itali nyeni. 4 Insi aya vuwa ka ọka ta akwyi aghọ gheli no gbura aka la bọ imila ba sa hwuru ivọ bọ. Ni aka va yii ace idir umẹẹ mani akọ yira, kini utra ọdọdọma uhwuru asọng, iwoo, usọng, kina awuu. 5 Ni Afarisiyawa kina aghọmẹẹ iMusa aghulu iYesu, “Ikẹmbọ sa ni aghọyii ngọ ashi bọ yii umẹẹ anirakpẹẹ ba, ni sọ sa la na avọ irigbẹli?”

6 IYesu va yira bọ si, “Aipang Ishaya tẹri imumani iki ba kaya akwyi nu! Inu aghọ ju unu ica bọ, kunu mani awọọ ni,

‘Ajiya ri ni, anyu kọ na sọ jọọ mi ko,

Ni ikwyi bọ shi atatọọ kini imẹ.

7 Ijirija wu ni aka jọọ mi wu,

Ka abọ ka mẹẹ umẹẹ bajiya

Kọnọ ọnga mẹ wu ni!’

8 “Inu kyo ọwọọ Ọnọng no vasa yii umẹẹ bajiya.”

9 Ni iYesu va tẹri bọ si, “Inu shi kini itra na mira ingọ tọrọ nọ umẹẹ Ọnọng ki inu yii unga nu umẹẹ. 10 Ki iMusa tẹri si, Jọọ ate ngọ kina ayuru ngọ, ni, ‘Insi ingọ cira ate ngọ kina ayuru ngọ, iyiya asọ pii nga wu.’ 11 Ni inu ka ya ajiya na aya aghọ jẹẹ nga ka kyua mani ashi kini imẹni, asi nadidu imumani inu ki peni ukushi mi ni imẹ ko ma Ọnọng. 12 Ama bọ ayaye anga taa sa ate ko ayuru bọ avọ wu. 13 Kindi wu ni oka pulu upii Ọnọng ko, ki itali mani inu ka mẹẹ anọ nu. Kindi wu ni uka ju uce nu uma nagigang.”

Uma mani oka sa ajiya ni irighe

(IMar 15.10-20)

14 NI iYesu vasa yọrọ ikir majiya nga kukushi nga kiva tẹri bọ si, “Ọkọng mi, nadidu nu, nu va kpẹlẹ na kikya. 15 Ba imumani ika ghila idẹ ajiya kọ kpaa ka sing ni ki sa nga irighe ba. Si, ingọ mani ikunu ki idẹ iyu ki sa nu irighe.” 16 Aghọ shina atọng kọng na kọng.

17 Aya sheri ikir majiya kiya ghila nga idẹ ọna ni, atina nga vasa ghulu nga si atẹri bọ uyeri ighang upii ri. 18 “Inu shi kina ukpẹlẹ ki cẹri ushẹ majiya wu,” IYesu tẹri bọ si. “Inu ma ra kpẹlẹ nu ba? Inu ta kpẹlẹ nu si ba imumani ighila idẹ ajiya kọ kpaa ka sing iyu ka sa irighe ba? 19 Ki ika ra kyaa yọ idẹ ikwyi ngọ ba si idẹ afo ngọ kiva kunu yọ kidẹ ẹrẹnọma?” Utẹri udu ni, iYesu yeni si imila nadidu shi na pipar.

20 Avasa la ite nọ tẹri si, “Imumani ikunu kidẹ nyu iyọ ka sa ngọ irighe. 21 Ko kpaa kidẹ ikwyi ajiya yọ ni, uju uma ubibi ka kunu wu, uju uma ẹrẹnọma, uyi, upili ajiya, ọfifọng, 22 Aghula, akakiya, udoru, uwang ọkọọ ọdọdọma, upii agbagbara, anang aghọ, ubira aghọ uca, usang ẹrẹkwẹ kina iribo. 23 Nadidu uma ubibi ri ni uka kunu kidẹ ikwyi ki sa nọ ba ni irighe.”

Uma aipang ace ayiri

(IMat 15.21-28)

24 Ni IYesu va sang nga ki kyaa isii ẹrẹbọng aTaya kina aSidon. Aghila uce ọna na ara wang ace aghọ ye sa ashi ku kadu ba, na ara bra ushoru ba. 25 Kidẹ akyua ni ace ayiri, aghọmani ananọ nga anayiri shi kina aghing ababi, kọng ila iYesu nava ba ukushi nga ki kpaa kite ifra nga. 26 Ayiri ni aBaheleniya nga, ajee nga ka aBasurofinikiya ka ẹrẹbọng aSuriya. Aghulu iYesu ka awo ushẹẹ mani ushi kidẹ anọ nga.

27 Ni IYesu va yira nga si, “Aya ananọ ka kyo la ka suu. Ushi wu nu uyeri ba na A kpa imila anọ ka fẹni ava ba.”

28 Ayiri va tẹri nga si “Ate ọna, ko ava ka tata igọ ka la imumani ishi inga anọ wu mani upra ki ẹrẹbọng!”

29 IYesu va tẹri nga si, “Kini mani uyira ri ni, kyang aca, uki ya nu ni ushẹẹ nga ko ya anọ!”

30 Akya aca kiya nu anọ nga na ayẹẹ kaya curu, ushẹẹ nga ko ya nga.

IYesu lẹni na agbatọng

31 IYesu ya isii aTaya ki wor ka aSidon ki kyaa Ighọng aGalili, ki kyeng ki ẹrẹbọng ufọng aDikafolis. 32 Ukadu wu ni aba nga na ace ajiya agbatọng na akara bra nga upii ba, nava shọr iYesu sa atiya avọ nga kaya ajiya nga ka lẹni ni nga.

33 IYesu kpa nga kayu nga, oka mani ba ajiya, ki sumu anivọ kidẹ ọtọng nga, ki ta akpe ki piya irighimi ajiya nga wu. 34 IYesu va sang ẹrẹkwẹ ka ayaya, ki sho ufeni nagigang, ki tẹri ajiya nga si, “Iffata,” Uwu shi, “Yemi!” 35 Kidẹ agọlọ ayeng ajiya nga va bra upii, irigbatọng nga va kpẹ wu, ava bra upii na bibọrọ.

36 Ni iYesu va tẹri bọ si ama tẹri ace aghọ ba, insi atẹri bọ si ama tẹri ba ni, aka tẹri upii Ọnọng. 37 Nadidu aghọmani a kọng ni awo ica. “Aju umari na bibọrọ!” Asọ pii. “Asa agbatọng na kọng upii kina izii na pii!”

8

IYesu ma ajiya aji ushọ anari imila

(IMat 15.32-39)

1 Awii ra ni, ikir majiya ba oka uyeng. Ashi bọ ni mara aki la ba, iYesu va yọrọ atina nga ki tẹri bọ si, 2 “Imẹ kọng ahwoo ajiya ri, ka ashi ni imẹ awii atai na aikyuari ni ashi bọ ni ima ri aki la ba. 3 Insi isa bọ sa akya bọ aca ba uma bọ imila ba ni, aki kpaa ko utra, ka ace aghọ bọ ba ka atatọọ.”

4 Aghọyii nga ghulu nga si, “Abi wu kidẹ aghumu ri ace aghọ ki peni imila mani aki ma ajiya ri?”

5 IYesu ghulu bọ si “Ubiredi umi wu nu ushi ni wu?”

Ava yira si, “Ikọlọ itinsara,”

6 IYesu tẹri ajiya sa acica ki ẹrẹbọ. Ava kpaa ikọlọ itinsara ki sa izaa, ava wura ki ma atina nga ka akau ajiya, atina nga va ju kindu. 7 Ashi kina itagbo na zẹẹ. IYesu sa izaa kaya bọ ava tẹri atina nga si ava kau bọ. 8 Ajiya nga la, ki suu, ki shẹ awo ki tii ọkọọ utinsara. 9 Ajiya nga la agha aji ushọ anari. IYesu va shira bọ. 10 Kidẹ akyua ni iYesu va ghila idẹ ọgbọlọ kina atina nga ki kyaa ifọng aDalmanuta.

Uwang amaa

(IMat 12.38-42; 16.1-4; ILuk 12.54-56)

11 Ace Afarisiyawa ba ọka shi iYesu na sọ la inang kini nga. Awang mra nga, ava shọr nga si ayeni bọ amaa ka ayaya mani aki nyeni ẹrẹgọrọ nga. 12 Ni iYesu va sho ufẹni nagigang nava tẹri si, “Ikẹmbọ sa ni ajiya akyua ri wang amaa? kai, Isọ tẹri nu aipang! Kai ba amaa mani aki yeni agha akyua ri ba!” 13 A ya bọ, ki ghila nga idẹ ọgbọlọ, bulu udaa ogha.

Uyisti aFarisiyawa kina iHiridus

(IMat 16.5-12)

14 Aghọyii nga yuu ukpa ubiredi ughẹ wu ni uyeng wu na ago kidẹ ọgbọlọ nga. 15 IYesu waa bọ atọng, “Inu sha kara, inu ci na zizal kina uyisti aFarisiyawa nọ nga iHiridus.”

16 Ava kpẹnẹ upii na ace bọ, “Atẹri udi ka iyi shi yi kina ubiredi ba.”

17 IYesu ye imumani asọ tẹri, ava ghulu bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu so pii ko taa ubiredi? Ko taa ka aikyuari inu ta ye nu ba nu va kpẹlẹ ba? Ikwyi nu kọ kiri yu? 18 Inu shini ica nu ka nọ nu ba? Inu shini atọng, nu kara kọng nu ba? Nu uta shuni nu ba? 19 Imẹ ya wura ki ma aghọ aji ọshọ atọng abiredi atọng, ọkọrọ umi bọ ni inu kpaa awo na titọ mani ashẹ wu?”

Avasa yira nga si, “Ọkọọ ushọ nọ upai.”

20 “Ni, abiredi atinsara mani imẹ wura ki ma aghọ aji ọshọ anari ni? Ọkọrọ ọkọkọng umi bọ tii kina awo?”

Avasa tẹri nga si, “Ọkọọ utinsara.”

21 Avasa tẹri bọ si, “Ni, ki ta ka akyua ri ni inu sọnọ kọ kpẹlẹ nọ upii mi ba?”

Ulẹni ni afoo ka aBetsaida

22 Aya fuma aBetsaida ni, ava ba nga na ace afoo, ava shọr nga ka piya nga. 23 Ava kpẹnẹ avọ afoo, ki kya ni nga utumu ifọng. Aya ta nga na akpe ki ica nga, ki tiya nga avọ, avasa ghulu nga si, “Ingọ bra unu ice ma?”

24 Ni afoo va sang ẹrẹkwẹ, ki tẹri si, “Imẹ kyoo ajiya, ashi kini ashẹ bọ ni imẹ kyoo bọ, asọ goru.”

25 Avasa ba tiya nga avọ ki ica nga. Afoo va wo ica, ava lẹni, ava nu kwikẹ na bibọrọ. 26 Ni iYesu va shira nga na vuwa nga aca, ki tẹri nga si, “Ko anifọng ni uma ghila ba.”

IBitrus nyeni si iYesu nga shi iKristi

(IMat 16.13-20; ILuk 9.18-21)

27 IYesu sang, kina atina nga, ki ghila anọrọfọng aKaisariya aFilibi. Kọ utra ni ava ghulu atina nga, “Inga ni ajiya tẹri si imẹ shi?”

28 Avasa tẹri nga si, “IYahaya aghọ uju iminimini, ace aghọ bọ ni, Iliya, ace aghọ bọ ni, ace aghọ kidẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng adaa akyua.”

29 Avasa ghulu bọ si, “Ni inu ni, inga ni inu ka tẹri si imẹ shi?”

IBitrus va yira nga si, “Ingọ shi iKristi.”

30 Avasa waa atọng bọ si ama tẹri ace aghọ ila nga ba.

IYesu tẹri ighọ ukpo nga

(IMat 16.21-28; ILuk 9.22-27)

31 Ava kpẹnẹ umẹẹ bọ, si iyiya yọ ni Anọ Ajiya kọng ọlọ atataki, akwyite, kina ifirist ighighẹ, kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ki tọrọ bọ nga. Iyiya ni aki pii nga wu, utumu awii atai ni aki sisang ni ọkyuọ. 32 Atẹri upii ka ayayẹ. Ni iBitrus waa nga ushii uyeng, ki sa nọ gẹr nga.

33 Ni iYesu ya tee ki kyo atina nga ni, ava gẹr iBitrus ki tẹri si, “Kyang atatọọ nọ ukushi mi, Ishẹẹ! Ingọ ka pii kidẹ ikwyi ngọ kina ajiya ni ba si Ọnọng ba.”

34 Ava yọrọ ajiya kina atina nga, ki tẹri bọ si, “Nadidu aghọmani awang yii mi ni, sa atọrọ ẹrẹkwẹ nga, na a kpaa ukumu ushi nga, ka yii mi. 35 Nadidu aghọmani awang ọkyuọ nga ni, sa ataa wu. Nadidu aghọmani ataa ọkyuọ nga kaya ẹrẹkwẹ mi, kaya utẹri ila ididuma mi ni, uwang ufoo wu na aju. 36 Ikẹmbọ na ajiya peni inkansi apeni asing nadidu kọ taa ọkyuọ nga? 37 Ikẹmbọ na ajiya ko taa ọkyuọ nga? 38 Nadidu aghọmani akọng ighong uyeni mi kina upii mi akyua ri aghọ taa upipar kina aghila avulu, Anọ Ajiya ma ki kọng ighong uyeni nga, inkansi aya ba ni ujọọ Ate nga, kina atuma Ọnọng utaa avulu.”

9

1 Avasa terbọ si, “Isọ tẹri nọ aipang, ace aghọ bọ shiwu na ting kọ ke, na ki kpuru bu ba, sa nu ẹrẹgọm Ọnọng ni ba ni ẹrẹgọrọ.”

Ushi iYesu tee

(IMat 17.1-13; ILuk 9.28-36)

2 Aju awii atin ni, iYesu vasa kpa iBitrus, kini iYakubu, kini iYahaya, ki kya ni bọ ka yọọ ice ikur ighighẹ ingọ shi igbang na shi kayu bu. Ashi kọ kadu ni ushi nga vasa tee ki te bu, 3 ọgbang nga vasa ba na kpasi, nọsọ taa ọnọng, mani ba aghọ uhulu mani aki bra ju kindọ ka asing. 4 Sa aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Iliya kina aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng iMusa na akunu ukushi bọ, na sọ pii ni iYesu.

5 IBitrus vasa tẹri iYesu si, Aghọmẹẹ, ushi uduma ushii yi kọ kẹẹ, taa ni ta ọzọghọ ọtai, iyeng shi inga ngọ, iyeng ni nga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng iMusa, iyeng ni nga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Iliya.” 6 Adaa ye nga imumani aki tẹri ba ka kọng ẹrẹbata nagigang.

7 Ace amọ vasa ba ki ma yuru bọ ya, avasa kọng ice ẹrẹwyuẹ kidẹ amọ nga, isọ tẹri si, “A ngaa shi Anọ mi, angọ mani imẹ yoo nagigang. Inu kọng nga.

8 Ba irishu, atee ni ara nu bọ ace aghọ ba, si iYesu kaya yu nga kini bọ.

9 Asọ shulu ki tili ni, iYesu vasa waa bọ atọng sa ma tẹri ace aghọ ima mani anu ba, sa Anọ Ajiya sisang ka lọr. 10 Kindọ ni avasa ko upii kidẹ bọ, na sọ pii na ace bọ ka ara kpẹlẹ bu ẹrẹkwẹ upii ba, usang ka lọr ni.

11 Avasa wulu nga si, “Ikẹmbọ sani aghọmẹẹ iMusa tẹri si Iliya kyọ ba sọ mani iKristi sọ ra ba ni?”

12 IYesu vasa tẹri si, aipang nga Iliya ki kyọ ba, ka ma kyer akọ ike. Ni awọọ kidẹ upii ọnọng si, Anọ Ajiya ki kọng ọlọ nagigang, aki va tọrọ bọ nga. Ba ushi wudu ba? 13 Ni isọ tẹri nọ si, Iliya kọ ba, akọ ju nga akọ ike mani awang ju nga, kọnọ mani awọọ mani uki ba ka ya ẹrẹkwẹ nga.

IYesu lẹni na anọ ushii na aghing ababi

(IMat 17.14-21; ILuk 9.37-43a)

14 Aya vuwa bu ukushi ọshe aghọyii nga ni, avasa nu ikir ma ajiya na aghimi bọ. Aghọmẹẹ umẹẹ iMusa sọ la amuwa ni bọ. 15 Aya nu iYesu ni ikir ma ajiya nga vasa wo ica, avasa sang nọ utii kiya bili nga.

16 Avasa wulu si, ikẹmbọ nọ sọ la amuwa kini bọ?”

17 Ace ajiya kidẹ ikir ma ajiya vasa yira nga, ki tẹri si, “Aghọmẹẹ, imẹ we ni ba ngọ kina anọ mi, shi na ace aghing kila nga upii. 18 Uka mani aghing ababi sang yọ kọ ni, aka ta nga ki ẹrẹbọng. Uka sa nga na wuli ọfọ ka nyu nga, aka wula ayiri nga, ẹrẹnọma sa nawa na gbigbọng. Ipeni na aghọyii ngọ si awo bọ kọ ni, ata bra bọ ba.”

19 IYesu vasa terbọ si, unu ajiya aikyua ri aghọ ta aipang, kaya ta ka aligba akyua ni iki ci kini nu? Kaya ta ka gba akyua ni imẹ ki mọr kini inu? Ọbami kini anọ.”

20 Avasa ba kini anọ. Aghing ababi ya nu iYesu ni, bọ bra akyua avasa gyo anọ, ẹrẹnọma nga sọ tagha, a kpaa ki ẹrẹbọ na sọ vula, anyu ni asọ wuli ọfọ.

21 IYesu vasa wulu ate anọ, “Kọ kpa ka aligba wii ko ni ima ri ba nga kọ?”

Ate nọ vasa tẹri nga si, “Asọ shi ananọ. 22 Udumu nga ka fẹni nga ki dọ ugha kini idẹ na amusumu ka pii nga. Insi ọki bra ju icima ni kọng ahwoo yi nọ she yi kọ.”

23 IYesu ba tẹri nga si, “Ikẹmbọ sa ni ọsọ wulu mi iki bra ni? kọ ike ni ima bra yọ ka aghọmani ama aipang.”

24 Ate anọ vasa shang iri wii ki tẹri si, “Imẹ ma aipang, shẹ mi ki imẹ sher utaa aipang ya!”

25 IYesu ya nu ajiya na kyeng ba nọ tii ni, ava gẹr aghing ababi ki tẹri si, “Ingọ aghing kla Anọri upii kọ, igẹring si kunu ki ẹrẹnọma anọri, ma sọ ghila ẹrẹnọma nga ba.”

26 Aghing ababi vasa ta kpaa, kiva zọọ anọ nagigang, avasa kunu. Anọ vasa nyẹri kọnọ ọkọng wu ni, ajiya nagigang vasa tẹri si, “Akọ kpoo.” 27 Ni iYesu vasa kpẹnẹ nga kavọ kishang nga, avasa sisang ki titara.

28 IYesu ya ghila idẹ ca ni, aghọyii nga vasa wulu nga kọ yuyi si, “Ikẹmbọ sa ni iyi ra bra yi uwuli aghing ababi ba?”

29 IYesu vasa yira bọ si, “Adibi aghing ta yo kunu bọ ba sai nọ upii nọ Ọnọng.*”

IYesu va peni kọ kpo nga

(IMat 17.22-23; ILuk 9.43-45)

30 IYesu kini atina nga vasa yọ ka, ki lite nọ kyeng, vasa wolu kidẹ aGalili. IYesu wang si aca aghọ ye ọkọ mani ashi wu ba, 31 ka sọ mẹẹ aghọyii nga si, “Aki ma Anọ Ajiya kidẹ vọ ajiya, aki pighi nga kọ. kidẹ awii atai aki sisang.” 32 Kindọ ni ara kpẹlẹ bọ ima mani asọ tẹri bọ ba, ahwiri ẹrẹbata uwulu nga.

Inga gina ni ughọghẹ?

(IMat 18.1-5; ILuk 9.46-48)

33 Afuma aKafarnahum ni. IYesu ya ghila aca na vasa wulu aghọyii nga si, “Ikẹmbọ nọ sọ linang kọ tra kọ ni?” 34 Avasa kọmọ na ikir, ka ala inang kọ tra ka aghọmani aki shi agha aghaghẹ kidẹ bọ.

35 IYesu vasa cica, avasa yọrọ ọshọ na pai ki tẹri bọ si, “Nadidu aghọmani awang tee akwyi te ni sa tee aghọ tumu nadidu, ka va tee agira majiya nadidu.”

36 A kpa ana nọ jii ki sa nga na tara ka biyating bọ ki kẹni nga, ki tẹri bọ si, 37 nadidu ajiya mani ayira ananọ jii, kidẹ nọ uca mi ni, imẹẹ na yira, aghọmani ayira mi ni, ba imẹẹ na yira ba, aghọmani atuma mi nga na yira.”

Aghọmani ashi asho yi ba ni anga yi nga

(ILuk 9.49-50)

38 IYahaya vasa tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, iyi nu ace aghọ na sọ wuli ushẹẹ kidẹ nọ uca ngọ, iyi vasa kila nga kọ, ka shi kidẹ yi ba.”

39 IYesu vasa tẹri bọ si, unu ma kila nga kọ ba. Ki ba aghọ ki ju uce uma usa uwo ica kidẹ nọ uca mi, na pii ighang ibibi ka yiri kwyi mi ka kyua ba. 40 Aghọmani ashi kọ ju iri shọ ni yi ba ni, anga yi nga. 41 Isọ tẹri nọ aipang, nadidu aghọmani ama nọ asọng amusumu ọsa kidẹ nọ uca mi, ka inu anga iKristi bọ, aipang ni sọ tẹri nọ, aki taa ọka nga ba”

Uma usa kpa afra

(IMat 18.6-9; ILuk 17.1-2)

42 “Ipeni aca aghọ sa ukpaa agha yeng kidẹ ananọ ri mani ama aipang ni me ni, ọki gina mani alọr nga utighi ọghọghẹ ko ọmọọ ka fẹni nga kidẹ avọng. 43 Ipeni avọ ngọ ka sa ngọ uvulu ni, ọsọ kpa wu kọ. Ọki gina ngọ nọ mani ingọ ghila nu ọkyuọ na avọ ayeng, kọnọ mani uya ghila idẹ ugha kini ivọ ngọ ki pai, ugha mani uka kpo wu nga ba. 44 Uka ni, igbii na aka la bọ ka kpuru bọ nga ba, ugha ka bra wu kpẹlẹ bọ ba.†

45 Ipeni afra ngọ ka sa ngọ uvulu ni, nọsọ kyua kọ. Ọki gina nọ mani ọghila ọna Ọnọng na afra ayeng nọ ọkyuọ nọ mani aki fẹni ngọ kidẹ ugha ni ifra ngọ ki pai. 46 Uka ni, igbii na aka la bọ ka kpuru bọ nga ba, ugha ka bra wu kpẹlẹ bọ ba.‡ 47 Ipeni ica ngọ ka sa ngọ nu uvulu ni, nọ sọ wo yọ kọ. Ọki gina ngọ nọ mani ọghila idẹ ẹrẹgọm Ọnọng ni ica iyeng, nọ mani ọghila idẹ ugha ni ica ipai.

48 Uka ni,

Igbii na aka la bọ ka kpuru bọ nga ba,

Ugha ka bra wu kpẹlẹ bọ ba.§

49 Aki hwuru akwi nga nọ ogha, kọnọ mani aka cira udumu kina atọ ni.

50 “Atọ ni ima ididuma yọọ, ipeni atọ ya ọdidọwu nga ya ni, ikẹmbọ nọ inu ki kẹri kọ? iwang si inu shina atọ kukushi nu, kọ ci ọkyuọ na acee nu.”

10

Umẹẹ iYesu kaya upii ubọgha

(IMat 19.1-12; ILuk 16.18)

1 IYesu ya ukadu, ki kya ẹrẹbọ aYahudiya, kiya bulu ẹrẹyẹma Urdun. Ajiya nagigang ba ukushi nga, nava sa mẹẹ bọ kọnọ umani akọ ghẹli ko ni.

2 Ace aFarisiyawa ba ukushi iYesu ka mra nga si, “Ọsọ ọdọma na Ajiya bara ubọgha na ayiri nga lẹ?”

3 Avasa yira bọ si, “Ikẹmbọ ni iMusa tẹri nọ?”

4 “IMusa ta anyu ki tẹri si aghimi wo awọ pighi ubọgha, ka shira ayiri.”

5 IYesu vasa yira bọ si, “Ikwyi ugboho nọ yọ sa ni IMusa wọọ nọ ki tẹri nu udu kọ. 6 Kọ kpaa kọ keri asing ni, Ọnọng ju bu aghimi kini ayiri. 7 Udu ki sa ni aghimi kiya Ate nga kina ayuru nga, ka dẹri ayiri nga, 8 ka pai bọ ki tee ẹrẹnọma Iyeng. Aki sọ shibọ agha pai ba, sa agha ayeng. 9 Kindọ ni nadidu ima mani Ọnọng dara ki iripẹ iyeng ni, aghọ kọnọ ma bara ba.”

10 Ashi kidẹ ọna ni, aghọyii nga vasa va wulu iYesu ka yọ du upii. 11 Avasa yira bọ si, “Aghọmani a bara ubọgha na ayiri nga ki vo ace ayiri ni avulu ingọ ọfifọng. 12 Ipeni ayiri nga ya aghimi nga ki puga ace aghimi ni, avulu ọfifọng na ju.”

IYesu kina anọ ọfisi

(IMat 19.13-15; ILuk 18.15-17)

13 Ajiya ba kina ananọ ọfisi ukushi iYesu ka piya bọ, kindọ aghọyii iYesu vasa gẹr bọ. 14 IYesu ya nu kindọ ni, avasa kọng anang, ava tẹri bọ si, “Unu ya ananọ ọfisi ka ba ukushi mi, unu ma kla bọ ba, ka ẹrẹgọm Ọnọng ni inga ighọ bọ kọ. 15 Imẹ sọ tẹri nọ aipang si agho mani ata yira ẹrẹgọm Ọnọng kina umani ananọ jii shi ba ni, aki ghila idẹ ẹrẹgọm ba.” 16 Avasa kpaa anọ ki kẹni bọ, na sọ pra bọ, asọ sira bọ anyu adaduma.

Ana ghimi shinọ upeni

(IMat 19.16-30; ILuk 18.18-30)

17 IYesu aya so ya ọka ni, ace ajiya vasa ba nọ ọtiti, ki kpaa kpogho kite nga, avasa wulu nga si, “Aghọmẹẹ adaduma, iki bọ niki ju ki peni ọkyuọ mani ushi wu na amra ba?”

18 IYesu vasa tẹri nga si ikẹmbọ sani uyọrọ mi si agha adaduma? ki ba agha aipang sọ Ọnọng kayu nga 19 Ingọ ye imumani Ọnọng tẹri, ‘Ingọ ma pighi aghọ ba. Ingọ ma nyẹri na ayiri aghọ ba. Ingọ mayi ba. Ingọ ma lor ateri abugu ba. Kọnọ mala akpara ace aghọ ba. Kọng upighi ate ngọ kina nga ayuru ngọ.’ ”

20 Ana ghimi vasa tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, nadidu umari ni ikọ ju bu ni sọ shi ananọ.”

21 IYesu vasa kyọghu nga ọngọ yoo. “Avasa tẹri nga si, imi yeng yọ shẹ ngọ,” Avasa tẹri si ya gbira upeni ngọ kọ, kọ ma aghila amiri, ọki shinọ upẹni nagigang ka ayaya. Ọso ba kọma yii mi.”

22 A kọng kindọ ni avasa shighi ibẹtẹ nga kọ, asang nọ bra ikwyi, ki inga na aghọlọ ufe nga nagigang.

23 IYesu vasa kyọghu aghọyii nga, vasa tẹri bọ si, “Ọki lo nagigang na aghọlọ ufe ghila ẹrẹgọm Ọnọng!”

24 Aghọyii nga vasa woo ica nọ upii nga. IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu anọ mi, ọki lo nagigang, na ghila ẹrẹgọm Ọnọng! 25 Ọki gina Ọrahimi nọ yuyo na ghila iwiri anyura, kọnọ mani aghọlọ ufe ghila ẹrẹgọm Ọnọng.”

26 Aghọyii nga va woo ica na sọ tẹri ace bọ na si, “Ipeni ashi wudu ni inga ki peni ufoo?”

27 IYesu kyọghu bu avasa tẹri si, “Ukushi Ajiya ni, aki bra ba, ni ukushi Ọnọng ni aki bra. Ka kwiligba ima ukushi ọnọng ni, aki bra.”

28 Ni IBitrus vasa shang iriywi ki tẹri si, “Iyi bẹ ni, iya akwikẹ ya ki yii ngọ!”

29 IYesu tẹri si, aipang nga ni sọ tẹri nọ, Aghọmani aya ọna nga, kọ Anayuru kina afọọ nga, kọ Ayuru nga, kọ Ate nga, kọ Anọ nga, kọ irite nga, kọ ayirikwi me kọ ila ididuma, 30 Aki peni ka di asing ri, iki gina kọta ka aji, ni irina, kina Anayuru na afọọ, kina Ate, kina Anọ, kina Iriteh, ni ọki dara kọnọ ọlọ. Asing ki ba ni, aki peni ọkyuọ mani Ushi wu na amra ba. 31 Ajiya nagigang ngọ shite, aki tee aghọ tumu, na agho tumu kite aghọ shite.

IYesu kimi upẹni kọ ukpo nga

(IMat 20.17-19; ILuk 18.31-34)

32 A kyeng ghila bọ Urushelima ni, IYesu shi ki ite, atina nga sọ kyeng ni nga, na sa woo ica. Aghọmani ayii nga kọ tumu ni, a huri ẹrẹbata. IYesu vasa yọrọ aghọ ọshọ na pai uho kiva tẹri bọ imumani iki ba ni nga. Atẹri si, 33 “Iyi bẹ ni iki kya yi Urushelima.” Aki ta Anọ Ajiya utumu kidi avo ifirist ighighẹ kina Aghọmẹẹ iMusa. Aki wa nga ashu’a ukpọ, ka ma nga kidi avo aghọmani ashi bọ aYahudawa ba. 34 Aki kali nga, ka ta nga akpe, ka ca nga na aiwirimi, ka pighi nga. Kidẹ awii atai ni, aki sang ka kyo”

Ushọr iYakubu kini iYahaya

(IMat 20.20-28)

35 Ashi kidẹ udu ni, Anọ iZabadi, iYakubu kini IYahaya, aba ukushi iYesu, avasa tẹri si, “Aghọmẹẹ, iyi wang si uma yi, nadidu imumani iyi shọr ngọ”

36 Avasa wulu si, Ikẹmbọ nọ wang si ju nu?”

37 Avasa yira si, “Ta ni agha yeng yi cicaa kavọ ila ngọ ada ghọ kavọ iprọma ngọ ka awii ujọọ ngọ.”

38 “Inu ye nu imumani uwulu ba,” IYesu wulu kindọ. “Inu ki bra ọsa ka asọng mani iki sa wu? Ta inu ki bra mani, aju nu abaptisma kina iminimini mani aki ju mi kọ?”

39 Avasa yira nga si, “Ibọ ki bra.”

IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu ki sa kọ ko mani iki sa kọ, aki ju nu iminimini kina abaptisma mani aki jumi kọ. 40 Ni ọci kavọ ila mi, ni iprọma mi, ba ọnga me kọ ba. udu ka ni, inga aghọmani akọ kyer bọ wu.”

41 Ushe atina ọshọ ya kọng kindọ ni, avasa teghi aghọ huri anang iYakubu kini iYahaya. 42 IYesu sa yọrọ bọ ki tẹri bọ si “Inu ye si, aghọmani aye bọ ni ẹrẹgọm kidẹ ajiya ri na ashi bọ aYahudawa ba, Aghakakọng bọ ka nyeni bọ ẹrẹgọrọ. 43 Ni bọ mani uki shiwudu kidẹ nọ ba. Kindọ ni, aghọmani awang tee agha ghaghẹ kidẹ nọ ni, sa tee agira, 44 Aghọmani awang tee akyote ni, sa tee agira akọ inga. 45 Ka Anọ Ajiya ra ba ka ma ju nga irigara ba, si ni ka tee aghọ ju ajiya utina, ka va ma bọ ọkyuọ nga ka fo ajiya wu.”

IBartimawus afoo peni ọkyo uka

(IMat 20.29-34; ILuk 18.35-43)

46 Aya ba aYeriko. Aya sang kunu bọ ka aYeriko ni, iYesu kina atina nga, kina ajiya nagigang, ava nu ace afoo aci ka nyu ọtra asọ shọlọ. Ayọrọ nga si IBartimawus, anọ iTimawus. 47 Aya kọng si IYesu agha aNazaret nga ni, avasa shang iriywi nga, na tẹri si “IYesu Anọ iDauda kọng ahomi!”

48 Aceghọ bọ vasa gẹr ki tẹri si akọmu nai kikir. Kindọ ni avasa shang ẹrẹwyuẹ nga nagigang na sha tẹri si, “Ngọ Anọ iDauda, kọng ahomi!”

49 IYesu vasa titara ki tẹri si, “Ọyọr mi nga wu.” Aba yọrọ afoo ki ju si, “Kpẹnẹ ikwyi nọ, sisang kaa ayọrọ ngọ.” 50 Ava naa imu fiya nga kọ ka uyeng, ki ka ma! ki sisang ki kya ukushi iYesu.

51 IYesu va wulu nga si, “Ikẹmbọ nọ wang si iju ngọ?”

Afoo vasa yira si, “Aghọmẹẹ, imẹ wang peni ukyo ọka.”

52 IYesu va tẹri nga si, “wolu, uma aipang ngọ lẹni ni ngọ.” Ki iripẹ ukadu ni avasa peni ukyo ọka, avasa yii iYesu, avasa wulu.

11

IYesu ghila nga urushelima

(IMat 21.1-11; ILuk 19.28-40; IYah 12.12-19)

1 Aya ba ayayo kina Urushelima ni, aba ba aBetafaji kina aBetani, ugbana umani ushi uzaitun shi wu, iYesu ba tuma atina nga apai, 2 aba tẹri bọ si, “Inu kyaa anọ ifọng na ashi kite nu, inu ba ghila ni, inu ki ya nu anọ izaki na alor, inga umani ba aghọ ni akọ kila wu ba. Inu shii ka inu ba wu kọ kawẹ. 3 Insi ace aghọ ghulu nu si, “Ikẹmbọ sa ni inu su ju kindi?” Inu tẹri nga si, ‘Aghọ ọna nga wang wu ni aki vuwa ni kọ kidẹ akyua.’ ”

4 Aba wor ki ya peni anọ izaki kọ seshi anyu utra alor ka anyu ọna. Asu shii wu ni, 5 ace ajiya na atẹng kọ kaa ba tẹri bọ si, “Ikẹmbo ni inu su ju, inu su shii anọ izaki?” 6 Aba yira bọ kọnọ mani iYesu tẹri bọ ni, ajiya nga ba ya na awor ni kọ. 7 Aya ba iYesu ni anọ izaki ni, aba yaa nga ugbang bọ ku tumu izaki, ni aba kila ki cicaa ka ayaa. 8 Ajiya na pam yaa ugbang bọ kọ utra, ace aghọ bọ ni, ayaa aniraga ashi afa umani akẹr. 9 Aghọmani ashi kite nga kina utumu nga taa akpa na ju si,

“Hosanna*!

Anyu adaduma ka aghọmani aba kidẹ nọ uca aghọ ọna!”

10 “Anyu adaduma na ẹrẹgọm uki ba inga ate bayọ iDauda!

Hosanna ka Ọnọng aghọcẹẹ nọ ughọghẹ”!

11 IYesu ghila Urushelima ki kya idẹ ọna Ọnọng. A kra uka nadidu, aya nu ni ughẹ ya ba ni, aba kunu nga kina aghọ ushọ na pai ra ki kya bọ aBetani.

IYesu ma ushi uwe anyu ababi

(IMat 21.18-19)

12 Uka ya yẹ na aya sang ushee aBetani ni, iYesu ba kọọ idafo. 13 Anu uce ọshẹ uwe ka tatọọ ni ọshẹ ni ayaa, aba ka ya nu ta ushi shini ikọlọ ni. Aya fuma ni aba nu ni ayaa yọ shiya, ka akyua ula uwe kọ ba wu ba. 14 Aba tẹri uwe si, “Ace aghọ taaki ba la nga ikọlọ ngọ ba ka ta kọ sang asing.” Atina nga kọọ imumani atẹri.

IYesu ghila ọna Ọnọng

(IMat 21.12-17; ILuk 19.45-48; IYah 2.13-22)

15 Asu fuma Urushelima ni, iYesu ghila nga kidẹ ọna Ọnọng ki kila aghọmani asu gheli na agbira uma kidẹ. A yiri ugọọ uka umani aghọ ser ufẹ shi wu kina uka ni aghọ gbara ukhimi shi wu, 16 Ki ba kila na a kpaa ice ima ka awor ni yọ kọ ukaa ọna Ọnọng. 17 Aba mẹẹ bọ si, “Awọọ si, “ ‘Aki yọrọ ọna mi si ọna upii nọ Ọnọng ajiya nadidu ba’? Uwẹ inu tee ni wu uka sọlu ayi akakọng.’ ”

18 Afirist akakọng kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ya kọọ udi upii ni, aba wang utra ni asọ pii nga wu, ka asọ hwiri ẹrẹbata nga, ikir bajiya ni icuru nadidu woo ica nọ umẹẹ nga.

19 Uka ya ba ughẹ ni, aba kunu bọ kidẹ ifọng.

Ushii uwe mani uhwiya wu

(IMat 21.20-22)

20 Asọ wor ni ikyuating ni, aba nu ọshẹ uwe ra nọ uhwiya wu ku kpaa ka akang. 21 IBitrus ba shuni, aba ju iYesu si, “Aghọmẹẹ, nu! ọshẹ uwe mani inga ma wu anyu ababi ra ni uhwiya wu!”

22 IYesu ba ju si, “Inu uma aipang kọ Ọnọng! 23 “Imẹ tẹri nu aipang, insi ace aghọ ju upang ri si, ‘Wor, ya kpaa kidẹ ẹrẹyẹma,’ insi ama aipang kidẹ ikwyi ni, ki ba yira si ima utẹri nga ki ba ni, aki ju kọnọ utẹri nga ni. 24 Kindọ ni, imẹ sọ tẹri ngọ, nadidu imumani inu shọrọ ki pii nọ Ọnọng ni, uma aipang si ingọ ki yira yọ, ni iki shi inga ngọ. 25 Insi ingọ tara upii nọ Ọnọng ni ingọ ko ace aghọ ki ikwyi ni, yira ọlọ kpaa nga, ka Ate nu ka ayaya kọ cira uvulu nu kọ. 26 Insi inu ta yira nọ ula ukpaa ba ni, Ate nu ka yaya ki kpaa nu nga nu uvulu kọ ba.”

Ayira bọ akyuọ iYesu ba

(IMat 21.23-27; ILuk 20.1-8)

27 Aya ba fuma Urushelima, ni iYesu sọ kyeng kidẹ ọna Ọnọng, afirist akakọng, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aghọ ite ba ukushi nga. 28 “Ẹrẹkyuọ inga nga wu ni ungọ su ju umari kọ? Inga ma ngọ ẹrẹgọrọ ri?”

29 IYesu ba yira si, Iki ghulu nu upii uyeng. Inu yira mi, imẹ ki kọ tẹri nu ta ẹrẹgọrọ nga wu ni imẹ su ju umari kọ. 30 Iminimini iYahaya ni, ka ayaya ko ta unga ajiya ko? Inu tẹri mi!”

31 Apii kina ace bọ ka aya na aba ju si, “Insi ayọ ju si ‘Ka ayaya’ ni, aki ghulu ayọ si, ‘Ikẹmbọ sa ni inu ta uma aipang ba?’ 32 Insi ayọ ju si unga ‘Ajiya wu’ ni (asọ hwiri ẹrẹbata bajiya ka kwinga ye si iYahaya ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga.)

33 Aba yira iYesu si, “Ayọ ye yi ba.”

IYesu ba ju bu si, Imẹ ki kọ tẹri nu nga ta ẹrẹgọrọ inga wu ni imẹ sọ ju umari kọ ba.

12

Ighang upii ka aya aghọ yira ija inabi

(IMat 21.33-46; ILuk 20.9-19)

1 IYesu ba pii kini ibọ na ighang upii, Asi, “Ace ajiya pila ija inabi nga. Asa viya uwiya ki ghimi wu, na aba tumu uhwo umẹẹ inabi nga wu ki ba viya ubọ usha. Aba ma ace aghọ uwuu ija uta na asisang ukyeng. 2 Akyua ucuru imila ya ju ni aba tuma ace agira nga ka ija ka aya yira ice ikọlọ inabi ka aba ma nga. 3 Aba kpẹnẹ nga ki ca nga, ki ya nga na vuwa nga na avọ ahwọọ. 4 Aba tuma ace agira nga kukushi bọ; aba kyo ajiya nga ka ẹrẹkwẹ ki kọng nga ọlọ ki ju nga ububi. 5 Aba khimi utuma ace aghọ wọ, aba pii nga wu. Aba tuma ace aghọ bọ; aca ace aghọ bọ ni asa pili ace aghọ bọ wu.

6 Ashẹ na aghaye na atuma, anọ nga, aghọmani anga yoo. Aba tuma nga kọ tutumu, si, ‘Aki ma anọ ẹrẹgọrọ.’

7 Aghọtina ija ba ju ace bọ si, ‘Aghọ ki lara ni ija nga we. Ayọ ba pii nga ka ija tee inga yi.’ 8 Aba kpẹnẹ nga ki pii wu, ki fẹni nga kọ seshi ija.

9 Ikẹmbọ ni aghọ ọna ki ju ajiya nga? Aki ba ka aba pili aghọtina ra ka ma ace aghọ bọ ija.

10 Inu kọ pila nọ upii Ọnọng ri ba,

‘Utii ni aghọ uviya tọọ bọ ni,

Ọbọ tee unga utina kọ uviya;

11 Aghọ ọna nga ju udii,

Ima ididuma yọ ka ica ma ajiya?’ ”

12 Agha ite aYahudawa wang utira ni aki kpẹnẹ nga kọ ka aye si akwyi bọ yọ ni ighang upii ri shiwu. Ni asọ tẹ ẹrẹbata ikir bajiya; aba ya nga ya na sa wor.

Ughulu ka aya uma uKaisar agonu

(IMat 22.15-22; ILuk 20.20-26)

13 Ko tumu ni aba tuma ace aFarisiyawa kina ajiya iHiridus kukushi iYesu ka aya peni nga na vulu ko upii nga. 14 Aba ukushi nga ki ba ju si, “Aghọmẹẹ, ayọ ye si ingọ ni agha aipang nga. Aghọ ka biya nga utee ngọ ba, ka ingọ shi ngọ nu uyoo ẹrẹkwyuẹ ba; ingọ ka mẹẹ utira Ọnọng na aipang. Ọsọ ọdọma na ayọ ja iKaisar nga agonu ta ushi wu uduma ba? 15 Ayọ ja ta ayọ ba ja ba?”

IYesu ye ima ushi kidẹ ikwyi bọ. “Ikẹmbọ sa ni inu wang mra mi?” Aba ju bọ si, “Inu ma mi ufẹ* ka imẹ kra.” 16 Aba ma nga, na aba wulu bọ si, “Iwuu kini uca inga bọ shiya?

Aba yira si, “IKaisar.”

17 IYesu ba ju bọ si, “Ma iKaisar imumani ishi inga iKaisar ni inu ma Ọnọng imumani ishi inga Ọnọng.”

Aba woo ica nagigang.

Ughulu ka aya usang aghọkpo

(IMat 22.23-33; ILuk 20.27-40)

18 Ni aSadukiyawa mani asi ba usang ko kpo ba ukushi iYesu ki ghulu nga si, 19 “Aghọmẹẹ, iMusa woo ayọ si, insi anayuru ajiya kpoo ki shee ayiri nga ba anọ ba, iyiya yọ ni ajiya nga ki vo ayiri aghọkpo ka apeni anayuru nga anọ. 20 Ka kyuakyuari ni aju ace anayuru atinsara. Aghite vo ayiri ki kpoo ba anọ. 21 Aghi ipai ba vọ ayiri aghọkpo, aba kọ kpoo ba anọ. Kindọ wu na aghi itai. 22 Nadidu bọ ka atinsara bọ ni ba aghọ ni apeni anọ. Kutumu ni, ayiri kpoo. 23 Awii usang aghọ kpuru ni, aki shi ayiri inga, ka agha atinsara kọ vo nga?”

24 IYesu yira bọ si, “Inu ta vulu nu ba ka inu ta ye nu upii Ọnọng kina ẹrẹkyuọ nga ba? 25 Akyua usang aghọkporu ni, aki ju bọ ọbiya ba na ama bọ ọbiya ba. Aki shi kini atuma Ọnọng bọ ni ka ayaya. 26 Kaya awii usang aghọ kpuru ni, inu ta kọ pila nọ awọ iMusa, ama ila umani ugha la kidẹ aghumu, ni Ọnọng ju nga si, ‘Imẹ si Ọnọng Ibrahim, kina Ishaku kina iYakubu?’ 27 Ashi Ọnọng aghọkpo ba, anga agha akyuọ bu. Inu vulu nagigang!”

Ima utẹri ighighẹ

(IMat 22.34-40; ILuk 10.25-28)

28 Agha yeng kidẹ aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba ki ba kọọ ni asọ linang. Aya kpẹlẹ si iYesu sọ yira bọ upii na birbọ ni, aba ghulu nga si, “Nadidu uma umani Ọnọng sa uju ni, uligba wu cẹẹ nọ ughọghẹ?”

29 IYesu ba yira nga ki ju si, “Ọnga ni ucẹẹ nọ ughọghẹ ni, ‘Inu kọ, Israila, Ate Ọnọng bayọ, Ate ni ayeng nga. 30 Yoo Aghọ ọna Ọnọng ngọ kini ikwyi nu nadidu kina ọkyuọ nu nadidu, kini ikwyi ngọ nadidu kini ẹrẹkyuọ ngọ nadidu! 31 Ọnga ipai cẹẹ nọ ughọghẹ umani Ọnọng sa uju kọ shi, Yoo agha ayayo ngọ kini ẹrẹkwẹ ngọ ni.’ Ba ọnga mani ucẹẹ adii ri ba.”

32 Ajiya nga ba yira si, “Ingọ tẹri aipang, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa. Ingọ tẹri aipang nọ umani ingọ si Ọnọng shi uyeng ba ace aghọ ba sa anga. 33 Yoo nga kini ikwyi ngọ nadidu kini ukpili ngọ nadidu kini ẹrẹkyuọ ngọ nadidu, kọ ba yoo agha a yayo ngọ kini ẹrẹkwẹ ngọ ni ucẹẹ nọ umani ingọ ya ta ugha ọlọkpa kunu uwa ifuu.”

34 IYesu ya nu na a yira upii na uye ni, aba ju nga si, Ingọ shi ngọ atọọ kini ẹrẹgọm Ọnọng ba.” Kọ kpaa ka akyua ra ni, ba aghọmani asọ ghulu nga ima ba.

Ughulu kaya iKristi

(IMat 22.41-46; ILuk 20.41-44)

35 IYesu sọ mẹẹ kidẹ ọna Ọnọng ni, aba ghulu si, “Ikẹmbọ sa ni, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa si, iKristi ni Anọ iDauda nga? 36 IDauda ki kirkwyi nga pii kidẹ aghing Ọnọng si,

“Ate tẹri Aghọ ọna mi si,

“Cica ka avọ ila mi

Sa imẹ sa asho ngọ

Ka ifra ngọ.

37 IDauda ki kirkwyi nga yọrọ nga si ‘Ate ọna,’ Na nyi wu ni aki ba yọrọ nga si anọ nga?”

Ikir bajiya na ashi kọ ukaa kọọ ikwyifu.

IYesu Ta Aghọmẹẹ IMusa ka Ayayẹ

(IMat 23.1-36; ILuk 11.37-54; 20.45-47)

38 Ashi kidẹ umẹẹ ni, iYesu ba ju si, “Inu ju na birbọ na aghọmẹẹ umẹẹ iMusa aghọ wang soru uma ọkọkọng na asọ goru. Awang si a bili bọ kọ ka ju izẹ 39 ka aba ma bọ uka ucẹ ọkọkọng kọ ọkọ takwyuẹ aYahudawa kọnọ uka usra agya. 40 Aka yira ayiri mani aghimi bọ kọ kpurubu ọna bu na aka ba upii nọ Ọnọng ọgbọọgbang ka anu bọ. Aki ju bọ ashuwa nagigang.”

Uma aghọmani aghimi kọ kpoo

(ILuk 21.1-4)

41 IYesu cẹẹ kidẹ ọna Ọnọng kọ uka uta uma na asọ kyoo umani ikir bajiya su ma uma bọ. Aghọnọ upeni na pam ma na pam. 42 Ni aghina amir mani aghimi nga kọ kpoo ba ki ba ta anini apai ya anga umani ata fuma yọ ukọbọ ba.

43 IYesu ba yọrọ atina nga ki ju bọ si, “Imẹ sọ tẹri nọ aipang, aghina amir mani aghimi nga kọ kpoo ri ma ki cẹẹ aghọ bọ nadidu kidẹ uka uta uma. 44 Nadidu bọ ma kidẹ nọ upeni bọ; inga ni, kidẹ na amir nga ni ama nadidu imumani ashi ni yọ kọ cẹ nga.

13

IYesu pii kaya pulu ọna Ọnọng

(IMat 24.1-2; ILuk 21.5-6)

1 Ashi kọ kunu ka ọna Ọnọng ni, agha yeng kidẹ atina nga taa nga si, “Aghọmẹẹ! Kala, ighọ apang li kini ighọ ivra li ọdọdọma!”

2 IYesu yira nga si “Ingọ nu ivra ighighẹ li? Ba utii ko uyeng umani aki ya kaya uce. Aki pulu kwiligba wu!

Amaa asing

(IMat 24.3-14; ILuk 21.7-19)

3 IYesu shi ci kaya ugbana ishi uzaitun mani do kyo ọna Ọnọng, iBitrus, na iYakubu, na iYohana, na Andarawus ada ghulu nga kọ yuyi di taa si. 4 “Taa ayọ, awii mani ima li ki ba kọ? “Ikẹmbọ wu ki shi amaa iyi do nu na yọ kpẹlẹ ni ima li ki ba?”

5 IYesu taa bọ, “Inu kala na ki kya nu ma yaya na ace aghọ dolu nu ma. 6 Ajiya na pam ki ba nọ uca mi, na taa. ‘Imẹ si Inga,’ adọ dolu ajiya na pam. 7 Inkini nu kọ irishu ikọrọ kini ila ikọrọ ni, inu ma duma ma. Iyiya ni uma li ki ba, ni usang ashi kọ ta kọ ba ma. 8 Ajiya ki ju irisho kina ajiya, ẹrẹgọm kina ẹrẹgọm. Aki peni uzẹẹ ẹlẹbọ ka ika na pam, idafo dọ shi. Adọ sang kọọ ọlọ wuji.

9 Inu ci nu ye. Aki kyaa na nu ka sice aghọ ẹlẹshuwa ka aca nọ kọ ọkọ takwyuẹ aYahudawa. Aki kyaa ni nu kushi aghọ kakọng na agọm kaya nọ uca mi, inu kite aghọ ko ẹlẹbọ na agọm ka inu ma ila ididuma. 10 Ni sa inu zọnọ tẹri si ama ila ididuma ka ajiya nadidu. 11 Akyua umani A kpẹnẹ nu ki ba ni nu ka ẹlẹshuwa ni, inu ma duma ni imumani inu dọ taa ma. Taa imumani ama nọ ka akyua la, ka inu bọ dọ pii ma, aghing Ọnọng nga.

12 Anayuru dọ gbala anayuru ka aya ta kọ ukpo, ate kina anọ nga. Ananọ ki ju irisho na ate bọ ka aya ta kọ ukpo. 13 Nadidu ajiya ki tọrọ nu kaya uca mi, ni aghọ umani bra tra di fuma amara ni aki ufoo bọ.

Ọlọ ububi

(IMat 24.15-28; ILuk 21.20-24)

14 “Insi inu nu irighe ni ika sa ukpo kọ ọka umani ọshiwu dọ ba, (ta ni aghọ pila kpẹlẹ), ni aghọ shi ka aYahudiya atii bọ ka akya bọ aya apang. 15 Aghọ umani asọ ka ayaya ọna ama shuu ma ko na ghina kidẹ na awang ice ima ma. 16 Aghọ umani asọ kaya ibiya ama vura ni nga wang ya kpa igbang. 17 Ọlọ ka ayiri mani ashi na afo kina aghọ ko anọ ji kidẹ na awii la! 18 Inu pii nọ Ọnọng ka ima li ma ba na ẹlẹkpẹlẹ ma. 19 Ka adidu akyua ni adọ ghina ọlọ ububi mani akọ ju wu ma kọ kpaa ka akyua umani Ọnọng kyeli ashi dima ta ka diji akyua. Aki ba ju bu ighọ ma ta ka amaa asing.

20 Kpaa si Ate ọna kyua nga igbang na awii la ma ni, ba aghọmani ada kọ lang ma. Ni kaya aghọmani ahwiya, owo sa na akyua igbang la wi kọ ki ufoo bọ. 21 Ka akyua la ni in kini ace aghọ taa si, “Nu, iKristi wẹ, ko ni awa!” Inu ba ma aipang ba. 22 Ka iYesu atẹri kina aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng atẹri dọ ba da ama ju amaa na uma ọsa wo ica ka dolu nu kina aghọ umani ahwiya insi ọki yini. 23 Ni inu nu do ci na zizal; Imẹ yọ titaa nu kwikẹ kidẹ akyua.”

Ọki vuwa Anọ Ajiya

(IMat 24.29-31; ILuk 21.25-28)

24 Ni kidẹ la awii la ni, bam ni ọlọ mani aki kọng ni,

“ ‘Ọnọng uta dọ ba ni iting.

Ọpri dọ ma wu uyeri ma,

25 Ẹyẹrẹ dọ ka kpala yọ ka ayaya,

Adọ zuru uma ọkọkọng umani ọsọ ka yaya.’

26 Ka didu akyua ni ajiya dọ nu Anọ Ajiya adọ ki ba kidẹ amọ, kina ẹrẹkyuọ na ujọọ. 27 Ni aki tuma atuma Ọnọng da ama culu aghọ umani Ahwiya ka ushii ọnari mani uwuu ka sang kọ, kọ kpaa ka amara ashi kiya ta amara ayaya.”

Umẹẹ kaya ushi uweng

(IMat 24.32-35; ILuk 21.29-33)

28 Inu mẹẹ ighang upii nu ọshẹ uwe Insi aga nga dẹ kọ shuu ni, adogo wo ayaa asasa, inu ye si ẹlẹkpẹlẹ kọ ya sang ba wudu. 29 Ushi wu du ọnga mani inu nu ima lẹ do ba, inu ye akọ ba yayo, ado shi ka anyu bọọ. 30 Imẹ dọ taa nu aipang, ajiya akyua li ki wolu bọ ma sa ima li ba. 31 Ayaya na ẹrẹbọ ki wolu wu ni upii mi ki wolu wu ma.”

Ba aghọ ye awii uvuwa iYesu ma

(IMat 24.36-44; ILuk 17.26-30; ILuk 17.34-36)

32 Ni awii la ni, ko akyua la ni, ba aghọ ye, ko atuma Ọnọng mani asọ ka ayaya, ko Anọ Ọnọng ma sai Ate kayu Nga. 33 Inu kala! Inu ci nu ye! Inu ye nu akyua mani aki ba ma. 34 Usọ lilẹ ajiya umani asang ukyeng di tẹri agira nga na kala nga ọna, kwinga sọ nọ utina nga, adi taa aghọ sha anyu bọọ sa aci na ye.

35 Inu ci nu ye, ka inu ye nu akyua mani ate ọna ki vuwa ma, ta no ughẹ, tanaa biyateng ating kọ, ta nọ uki ta ẹrẹwyuẹ akọrọ wu, ta ni ikyuating yọ ni. 36 Peni aba ba aghọ ye ni, ama peni nu ni inu dọ moo ma. 37 Ima ni imẹ dọ taa nu ni, mi do ta kwinga wu, uwu ni inu ci nu uye!”

14

Aghakakọng aYahudawa pii kina ace bọ umani aki pii iYesu

(IMat 26.1-5; ILuk 22.1-2; IYah 11.45-53)

1 Ushẹ awii apai na aju Agya Ubulu na agya imila mani shi yọ nọ uyisti ma, ni ifirist ighighẹ na aghọmẹẹ umẹẹ iMusa wang utra kpẹnẹ iYesu kọ yuyi, ka apii nga wu. 2 “Bam na akyua agya ma,” Abọ dọ taa, “Ka ajiya ma kpẹnẹ ọkọrọ ma.”

Ashii iYesu na anyi uvọng ka aBetani

(IMat 26.6-13; IYah 12.1-8)

3 IYesu sọ ka aBetani ko ọna iSaminu aghọnọ ubili. Adọ la imila ni, ace ayiri ya ba na ni iwoo anga la anyi uvọng ọdọdọma ungọ ayaa unardi*, ada tsiga anọ iwoo, di shi anyi kaya ẹrẹkwẹ iYesu.

4 Ace aghọmani ashi kọ ọkaa ada kọọ anang kọ. Ada dọ taa ace bọ, “Ikẹmbọ sa ni adọ biya anyi uvọng wu kini? 5 Ada kọ dọ gbala anyi uvọng ọdọdọma kọ kaya udinari aji atai, adi ma aghọ lamiri!” Ada kọng anang nga di gẹr ayiri nagigang.

6 IYesu taa, “Inu ya nga ya. Ikẹmbọ sa inu do dama nga? Ima ididuma yọ na aju mi. 7 Ko aligba awii ni inu sọ na aghọ lamiri, nu dọ bra nọ ju bọ ima ididuma ma, imẹ shimi kini nu ko aligba wii ma. 8 Aju imumani aki bra ju. A shii mi na anyi uvọng ka ẹrẹnọma sọ mani akyua ukpo mi ya ba. 9 Imẹ dọ taa nu aipang, nadidu oka mani aki tẹri ila ididuma ka asing, adọ ka taa ima ni ayiri li ju, nọ mani aka shuni ni nga.”

IYahuda Iskariyoti yira si inga dọ gbala iYesu ko

(IMat 26.14-16; ILuk 22.3-6)

10 IYahuda Iskariyoti, agha aye kidẹ aghọ ushọ na pai la, akyaa kukushi ifirist ighighẹ inga dọ gbala iYesu ku shi bọ. 11 Aya kọng nidọ ni ada kọ ọdọdọma, ada ta nga anyu si abọ dọ ma nga ufẹ. Inga la kọ wang utra ubgala bọ nga.

IYesu la imila Agya Ubulu kina atina nga

(IMat 26.17-25; ILuk 22.7-14; 22.21-23; IYah 13.21-30)

12 Awii iyeng agya ubulu mani ishi yọ nu uyisti ma, awii mani aka wa itimi inga Agya Ubulu, atina iYesu ba ghulu nga si, “Abi kọ nọ wang si iya ker ngọ imila Agya Ubulu kọ?”

13 Ada tuma atina nga agha pai, ataa bọ, “Inu ghina kidẹ ifọng. Kadu nọ ọki takwyuẹ na ace aghọ ako iwoo la amusum, nu kiyii nga. 14 Nadidu ọna mani aghina, nu taa aghọ ọna, “Aghọmẹẹ ghulu, ki ọbọọ mani imẹ dọ la Agya Ubulu na atina nga?” 15 Anga ki yeni nu ọbọọ ughọghẹ kọ ọbọọ ayaya, akọ keli yọ. Kadu wu nu dọ keli ayọ imila wu.”

16 Atina sang dẹ ghina bọ kidẹ ifọng aya peni kwikẹ kini mani ataa bọ ni, ada kyeli Agya Ubulu.

17 Uka ya ba ughẹ ni, ada ba kina agha ushọ na pai la. 18 Ashi kọ la imila ni, iYesu da taa, Imẹ dọ taa nu aipang, ayayi kidẹ nu ado gbala mi, aghọmani ayọ do la ni nga.”

19 Ada kọng ikwyi ibibi, ka yayi adọ taa nga, “Ta imẹẹ?”

20 Ada taa bọ, “Agha aye kidẹ ushọ na pai li, aghọmani ayọ sọ la kidẹ isọ iye. 21 Anọ Ajiya kpoo kọnọ umani awọọ kaya nga ni. Ọlọ kukushi aghọmani adọ gbala Anọ Ajiya! Ada kọ do jee bọ nga ma.”

Ọla imila amaa

(IMat 26.26-30; ILuk 22.14-23; 1AKor 11.23-25)

22 Ada shi kọ la imila, iYesu kpaa ubiredi, di sa Ọnọng izaa, ada wura wu, di ma bọ ada taa, nu yila, diji ẹrẹnọma mi wu.”

23 Ada kpaa isọ, aya kpee sa Ọnọng izaa ni, ama bọ. Nadidu bọ da sa kidẹ.

24 Ada taa bọ, “Diji ayi mi bọ. Angọ dọmọ mani anawu kaya ajiya na pam. 25 Imẹ do taa nu aipang, imẹ ki va sa mi amusumu ikọlọ na ashi ma, sa awii umani mi ki sa asasa ka ẹrẹgọm Ọnọng.”

26 Aya kpẹ ọta atẹ ni, avasa sang ki kyabọ ka yọ ugbana ishi uzaitun shi wu.

IBitrus ki nẹrẹ uye iYesu

(IMat 26.31-35; ILuk 22.31-34; IYah 13.36-38)

27 IYesu tẹri bọ si, “Naidu nu ki ti nọ kọ yami yaa, “Ka woo kidẹ awọọ ọnọng si,

‘Iki pili aghọ cẹẹ kọ,

Na atẹm ki furu bu.’

28 Ipeni iya sang ka lor ni, Iki lite nu ki kyami aGalili.”

29 IBitrus vasa tẹri nga si, “Ko na ti bọ naidu bọ, imẹ ki ya ngọ ba.”

30 IYesu vasa tẹri nga, “Aipang, imẹ so tẹri ngọ, kaidi ating ri, akọr ta kọ ta iriywi iri pai ni ngọ, ki linang uyemi iri tai.” 31 Kindọ ni IBitrus vasa lite nọ vọlọ upii na kyo si, “Ko ni ikpo mi, iki lami inang uyeng ba.” Naidu bu vasa tẹri kindọ.

IYesu pii nu Ọnọng ka aGatsemani

(IMat 26.36-46; ILuk 22.39-46)

32 Ada ya fuma upye uka, ni uca si aGetsemani. IYesu do ta, atina nga “Nu cica kokẹ ni imẹ ya pii nọ Ọnọng.” 33 Ada kpa iBitrus ni iYakubu, ni iYahaya, akyọ kọng ọlọ kọnọ bira ikwyi nga wu nagigang. 34 Ada ta bọ si, “Ikwyi mi dogo ko ọlo nagigang, lẹlẹ mi ukpomi ni. Nu tra ka ji, nu ka sha ka ji.”

35 Aya kya ite naji ni, avasa kpa ki ẹrẹbọng, ki pii nọ Ọnọng ki tẹri si, in pẹni uyira ushọr mi ni, kpa mi udi ọlọ wu. 36 “Ate, † kọligba ima ki bra ba, ukọ shi ngọ. Kindọ ni, kpa mi asọng ọlọ ri wu. Ni ba uyo mi ba sa imumani ingọ wang.”

37 Avura dima pini bu ado moo, ada ta IBitrus, “IBitrus, ngọ dogo moo? Ngọ do bra ngọ sha elesha ngọ akyua ayayi ma? 38 Inu ci sha elesha nu sa va pii nọ Ọnọng mani nu ma ghina kidẹ umra ma. Ni aghing wang, ni ẹrẹnọma tọrọ wu.”

39 Ada va vura, di pii nọ Ọnọng, asa va vọlọ upii aiwu. 40 Ada va vura, dima pini bu adoko moo, ọmọọ ku fuwa bu ica. Ada yebu ima mani aki ta nga ma.

41 Ava vura ngọ itai, ata bu, unu do shi kọ moo nu wuru? Ọmaa nedo! akyua ya ba, nu aki ma Anọ Ajiya ka vọ ma aghọ vulu. 42 Inu sisang na yo ma ke, aghọ gbala mi we ata ba!”

A kpẹnẹ IYesu

(IMat 26.47-56; ILuk 22.47-53; IYah 18.3-12)

43 IYesu so ko pii ni, iYahuda, agha aye ki de aya ọshọ na pai la, kunu. Kini inga ni ikir ma juwa kọnọ ukuma gbugbang na ashi. Agha afirist akakọng na aghọmẹẹ iwoo iMusa na aghọ ite bọ tuma bu.

44 Aghọ gbala nga kọ nyeni amaa si, “Aghọmani mi ki kẹni nga, adu aghọ nga; nudo kpeni nga nu kya ne nga na ace aghọ ko nga ni ẹrẹkyuọ.” 45 Nu ba anga iYahuda uko shi iYesu, di ta nga, “Aghọmẹẹ!” ava kẹni nga. 46 Ada kpeni iYesu, ki wulu ni nga. 47 Ayi kidẹ aghọmani ating, da woo ikọma igbigbang nga, ada kpa ayi kidẹ agira ifirist ighighẹ, acuwa nga ọtong.

48 IYesu da wulu bu, “Ukunu nọ ọkọma ọkọkọng na ashi kunu ma kpeni mi lilai aghọ yi? 49 Kwaligba wii ni isọ ni nu, isha mẹẹ kidẹ ọna Ọnọng nu, nu da bra nu kpeni mi ma. Aju diji kọ upii Ọnọng kaya ẹrẹkwẹ nga hwura. 50 Ni kwinga ya nga ki tii.

51 Ace anọ anaghẹmẹ, akọ nga ice ma ba si ima fuwa alili, ada kiyi iYesu. Aju ta aki kpẹnẹ nga, 52 inga da ya bu ima fuwa, ada tii ba ighima.

IYesu ki ite aghakakọng

(IMat 26.57-68; ILuk 22.54-55; 22.63-71; IYah 18.13-14; 18.19-24)

53 Ada pka iYesu di kya ni nga ukushi afirist akakọng, na aghọ ite na aghọmẹẹ umẹẹ iMusa a culu ka ukushi nga. 54 IBitrus da ki yii nga ka tatọọ, ada ya ghila idẹ ọna ifirist ighighẹ la, aya ki ka na aghọ sha irisha ado kọng ọco ci ugha.

55 Afirist akakọng na aghọgunu nadidu da wang avulu mani aki yeni kaya iYesu, mani apeni na pighi nga ada peni bu ma. 56 Ajiya na pam yeni di ta atẹri kaya nga, ni anyu bu da ba bọ uka yeng ma.

57 Ace aghọ kutumu da va sang di ma taa ateri ka ya nga, dita si, 58 Iyi kọng atẹri si anga ki pulu diji ọna Ọnọng mani ajiya avura na avo, kidẹ awẹẹ atai mi ki vura uce mani aki vura bu na avo ma. 59 Nedu nadidu anyu bọ yeni da ba wo ko yi ma.

60 Kadu kọ ni ifirist ighighẹ da sang di tara ka buga ting bu di wulu iYesu dita ni, “Ingọ shi ngọ na ice ma mani Ingọ ki tẹri ma? Uma mani ado ta ka ya ngọ ni?” 61 Ni iYesu la na kikari a ghari nga ma,

ifirist ighighẹ da va wulu nga, “Ushi wu du Ingọ so iKristi Anọ Ọnọng aghọ shina anyu adaduma?”

62 IYesu ta, “Imẹ.” Nudo nu Anọ Ajiya cica avo ila aghọmani ace na ẹrẹkyuọ ado va suu kidẹ ẹlẹmọ ayaya.”

63 Ifirist ighighẹ da giya igbang nga, ata agba upii iyi do va wang? 64 “Nu kọng ado pii agbagbara mani ata! Inu nu na nyi?”

Nedo bu da wa nga ashuwa mani ama ukpo. 65 Ace aghọ bu ba tanga akpe, ada yuru nga ica ya, ada ca nga asa va ta nga si, “Nu tẹri yi imumani iki ba kite!” Aghọ sha irisha da kpa nga di ca nga.

IBitrus anẹrẹ uye iYesu

(IMat 26.69-75; ILuk 22.56-62; IYah 18.15-18; IYah 18.25-27)

66 IBitrus shi ka ta ayayẹ ọna ọdona, ace agira ayiri angọ ifirist ighighẹ ada ba, 67 Aya no iBitrus do whẹẹ ugha, asa nga ica, dita,

“ingọ doshi na aghọ agha aNazaret li iYesu!”

68 Ava nẹrẹ dita, imẹ da do yemi imumani ingọ do pii ma, ada kunu ba nga anyu utra, akọr data ẹrẹwyuẹ.

69 Ana agira ayiri la ya va nu nga ada va ta aghọmani ating kadu ajiya so ayi kidẹ bu.” 70 Ada va nẹrẹ.

Ada tẹri bu ma aghọmani ki ting ni nga data iBitrus, “Ingọ aipang ingọ so ayayi kidẹ bu ni ingọ so aghọ aGalili”

71 Ada vasa ma ẹrẹkwẹ nga anyu, na vasa suu ado ta bu “Imẹ dado yemi ajiya li mani nu pii ma,”

72 Kidẹ anakyua ni akọr da ta ẹrẹwyuẹ ọnga ipai. IBitrus ya shuni no upii mani IYesu tẹri si, “Anakro da ko ta ẹrẹkwẹ ọnga ipai ingọ do nere ngọ yimi nga ma iri tai.” Ada kpaa kya nga nu uci.

15

Iyesu ki ite iBilatus

(IMat 27.1-2; IMat 27.11-14; ILuk 23.1-5; IYah 18.28-38)

1 Kini ikwyi kwyetin, afirist akakọng, kina akwite, kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina agha ẹrẹgọm nadidu ataa anyu si. Alor iYesu, ava kpa nga kiya ma iBilatus.

2 “Ingọ shi agọm aYahudawa?” iBilatus wulu nga.

“Mani utẹri ni,” IYesu yira nga.

3 Afirist akakọng tẹri nga uma ikir. 4 IBilatus va kimi uwulu nga si, “Ushi ngọ nu ice iri yara ba? Nu idir nu ma mani ajiya ri su cira ngọ nu bọ.?

5 Ni kọ ta aikyuari ni iYesu ra tẹri ice ma ba, ni iBilatus va wo ica.

Awa iYesu ashuwa ukpọ

(IMat 27.15-26; ILuk 2.13-25; IYah 18.39)

6 Akuari ni aku gheli nu ka sheri bu agha asara ayeng ka agolu usra agya aghu mani ajiya wang. 7 Ace ajiya ayuru nga si iBarabas ashi ka asara, kina ace aghula igigra na pighi ukyo ka gọlọ igigra bọ. 8 Ikir majiya nga va ba ukushi iBilatus sa aju bu kini mani akọ gheli ko.

9 Ibilatus ghulu si, “Uwang si imẹ sheri nu agọm aYahudawa?” 10 A kpẹlẹ si uyo ikwyi kini irisho wu ni agha afirist akakọng ma nga iYesu. 11 Ni afirist akakọng ava ser ajiya si iBilatus shẹribọ iBarabas.

12 IBilatus va wulu bu si, “Ikẹmbọ ni imẹ ki ju, kina aghu mani inu yuru nga si agọm aYahudawa?”

13 Avasa gyo anyu si “Gra nga ko ukumu ushi!”

14 IBilatus wulu bu si, “Kikẹ? Ikẹmbọ na aju?”

Ni ava yemi ẹrẹwyuẹ nagigang, “A gara nga ku ukumu ushi!”

15 Uwang ju imumani ajiya wang, iBilatus sheri bu iBarabas. Asa na aca iYesu na awiwuru, ava ma bu na a gara nga.

Aghula ukpọ a sira iYesu

(IMat 27.27-31; IYah 19.2-3)

16 Aghina akpọ kpaa nga ki kya bọ ọna bọ idẹ ugunu ava yọrọ nadidu ikir aghina akpọ. 17 Avasa fuga nga nu ugẹẹ ugyauto ọnga amusum ulilẹrẹ ubula, avasa ju nga ifa ẹrẹkwẹ inga akara ki sọmọ nga. 18 Avasa tee aghu yuru nga si, “Pẹmi nga, agọm aYahudawa!” 19 Asa tanga ashi kaya ẹrẹkwẹ na tanga na akpe. Na ata aghong, ki kpoo sa asu bili nga ọnga ujeri amiya. 20 Aya kpẹri usra nga ni, ava wo nga igbang amusum ulilẹrẹ ubula wu, ava sumu nga unga nga, ava wo nga ki kyabọ asing ko kaya gara nga kaya ukumu ushi.

A Gara iYesu

(IMat 27.32-44; ILuk 23.26-43; IYah 19.17-27)

21 Ace aghọ wolu ayuru nga si, iSiman ajiya iSayirin, ate Alekzanda kina iRufas, asọ ki vuwa ka anifọng. Avasa sa nga na kpa ukumu ushii. 22 Avasa kya ni iYesu uce uka mani ayọrọ si aGolgota, (uko shi “uka igbahu ẹrẹkwẹ”). 23 Avasa ma nga amusum ikọlọ ashi mani azọgọ kina ọkang, ava tọrọ sa. 24 Na vasa gara nga kaya ukumu ushii. Ava ko ugbang uko nga, ava fẹni itii ka nu ta ume bu ni ko inga ki peni.

25 Kina agọlọ a larọshọ anga ikweting nga na a gara nga kaya ukumu ushi. 26 Avasa woo avulu nga si, AGỌM AYAHUDAWA. 27 Avasa gara nga kina ace agha pai aghu pili ajiya kina inga, agha ayeng ka vo ila na agha ayeng kavọ ipuruma. 28 Udiwu shi utighi upii mani atẹri si “Apila nga kidẹ aghila avulu” 29 Aghu sa wolu sha tẹri nga upii bra ikwyi agbagbara, asa zuru akwyi bu na tẹri si, “Ni! Ingọ ki pulu ọna Ọnọng ko va vura wu kidẹ awii atai, 30 Shulu kaya ukumu ushi ko ufoo ẹrẹkwẹ ngọ wu!” 31 Kindiwu ni agha afirist akakọng kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa a cira nga kidẹ bu. “Afoo ace aghọ bu,” Ava tẹri si, “Ni uwẹ ni ata ki bra nga ufoo ẹrẹkwẹ nga ba! 32 Tara ni aghọfoo, agọm Israila, ashulu kaya ukumu ushi, kiyi nu ki ma aipang.” Aghu mani agira bu kini inga ni abu ma acira nga.

Ukpo iYesu

(IMat 27.45-56; ILuk 23.44-49; IYah 19.28-30)

33 Kina atinọng, iting ba ki ma fuga ẹrẹbọng ya nadidu ki fuma agọlọ atai atinọng. 34 Kina agọlọ atai atinọng iYesu va ta a kpaa, “Eloi, Eloi, lama sabaktana?” Uwu shi si “Ọnọng mi, Ọnọng mi, ikẹmbọ sa ni ingọ nami wu?”.

35 Aghọmani ating kaya yo nga a kọng ni, ava tẹri si, “Ukọng, asọ yuru Iliya.”

36 Ace aghọ va titi kiya sọ asọsọ kina amusumu ikọlọ na shi ukpọkpam, ki sumu ka ashi, ki ma iYesu si asa. “Aikuari ni uya nga kaya yu nga. Ima nu ta Iliya ki ba ka ma shulu ni nga ni.”

37 Kina uci nagigang, iYesu waga ufeni unga amaa.

38 Ugyauto anyu bọ ọna Ọnọng va gaa iri ipai ko kpa ka yaya ki ta ka taa. 39 Aghọ la kpọ mani ating na kyu iYesu ya nu mani akpoo ni, ava tẹri si, “Aipang na ajiya ri ni Anọ Ọnọng nga!”

40 Ace ayiri asu kyu ka atatọọ. Kidẹ bu ni iMaryamu iMagadaliya, kina iMaryamu ayuru iYakubu aghu utumu kina iYusuf, kina iSalomi, 41 Ka aGalili ayiri ri yii nga na sa ju nga utina. Ayiri nagigang mani akyeng ni nga ka Urushelima shiya ko kaa.

Ọnaa ọkọng iYesu

(IMat 27.57-61; ILuk 23.50-56; IYah 19.38-42)

42 Awii ucuru akpara (akọ shi, awii lara awii uhuru aYahudawa). Ughẹ ya kpaa ni, 43 iYusufu agha Arimatiya, aghu aghaghẹ kidẹ ugunu, aghu mani anga ma su sha ẹrẹgọm Ọnọng, alor ikwyi nga ki kya ukushi iBilatus kiya shọr ukọng iYesu. 44 IBilatus wo ica nu mani a kọng si iYesu ko kpo. Ava yọrọ aghọ la kpọ ẹrẹkyuọ ta iYesu ko kpo ni. 45 Aya kọng ka anyu aghọ la kpọ ẹrẹkyuọ si ushiwudu ni, ava ma iYusufu ukọng. 46 IYusufu va ghẹ ugyauto ufufugu, ki shulu nu ukọng, ki fuga ni ugyauto, ki ta nga kidẹ alọr anga ughẹ upang. Ava fuga kina ubule ọtighi ka anyu alor. 47 IMaryamu iMagadaliya kina iMaryamu ayuru iYusuf anu uka mani anaa nga wu.

16

IYesu sisang ka alọr

(IMat 28.1-10; ILuk 24.1-12; IYah 20.1-10)

1 Awii uwuru aYahudawa ya wolu wọ ni, iMaryamu iMagadaliya, kina iMaryamu ayuru iYakubu, kina iSalomi, aghẹ uma uvọng kaya coo ẹrẹnọma iYesu wu. 2 Kina iki kywating awii aye kidẹ awii atinsara ni, ọnọng ta, ava kpẹnẹ utra alọr nga 3 ava wulu ace bọ, “Inga ki yini utighi wu ka anyu alọr?”

4 Na aba sang ica ka yaya ni, ava nu ni utii, mani ushi ughọghẹ, akọ yini bọ. 5 Aya ghila alọr ni, ava nu ace anọ ajiya ago uma ufufugu acii ka vo ila, ayi vasa kpa bu.

6 “Ayi ma kpanọ kọ ba,” Atẹri bọ. “Inu so wang iYesu anga agha aNazaret, aghu mani a gra nga kaya ukumu ushọ. Akọ sisang! Ashi kokẹ ba. Nu ọka mani aya nga wu. 7 Ukya, uya tẹri atina nga kina iBitrus, Aki shi ki te nu ka kya aGalili. Uka duwu ni inu ki nu nga kọ, kini mani atẹri nu.”

8 Aipang ni ava kunu kina uti nọ titaa ika, ki ya alọr iYesu ya. Ara tẹri bọ ace aghọ ighima ba, ka a kọng ẹrẹbata.

IYesu yeni ẹrẹkwyuẹ nga ukushi iMaryamu iMagadaliya

(IYah 20.11-18)

9 IYesu ya sisang ko kpo ka awii ayeng ka awii ating sara ni, ava yeni ẹrẹkwyuẹ nga ukushi iMaryamu iMagadaliya, aghọmani awo nga ushẹẹ utinsara wu. 10 Ava kya kiya tẹri aghu mani ashi ni iYesu na asọ ju ikwyi ibibi na sa ci. 11 Aya kọng si iYesu sha akyo ayiri si anga nu nga, ara ma bọ aipang ba.

IYesu yeni ẹrẹkwyuẹ nga ukushi atina nga apai

(ILuk 24.13-35)

12 Kusang kindi ni, iYesu vasa yeni ẹrẹkwẹ nga ukushi atina nga apai na aghing mani ashi ayeng ba mani a kyeng kidẹ anifọng. 13 Kindọ agha pai Avughu kiya tẹri ushe; kindọ ni, ara ma bọ aipang ba.

IYesu yeni ẹrẹkwyuẹ nga ka atina nga ọshọ na ayeng

(IMat 28.16-20; ILuk 24.36-49; IYah 20.19-23)

14 Ata ricuru ni iYesu va yeni ẹrẹkwyuẹ nga ukushi ọshọ na ayeng mani asọ la imila. Ava gẹr bọ ko taa aipang bọ, kina mani atọrọ bọ uma aipang na aghọmani anu nga mani asisang.

15 Ava tẹri bọ, si “Ukya idẹ asing kọ ya tẹri ila ididuma ko shi ajiya nadidu. 16 Aghọmani ama aipang, na aju nga iminimini ni, aki peni foo. Aghọmani ata ma aipang ba ni aki wa nga ashuwa. 17 Aki nu uma uwo ica ukushi aghọ ma aipang, Kidẹ nu uca mi ni ọki wuli ushẹẹ; aki pii ni irighimi mani ayẹbuba; 18 aki kpeni iyọọ kina ivọ bọ; insi asa akang ni, aki jubọ icima ba; aki tila ivọ bọ kaya adumu, na ki lẹni.”

A kpa iYesu ki kya bu ayaya

(ILuk 24.50-53)

19 Utumu mani Ate ọna iYesu pii ni bọ ni, ava kpa nga ki kyabọ ayaya ko, na va cica kavọ ila Ọnọng. 20 Atina nga va kunu kiya tẹri ila ididuma kwabi, Ate ọna sha shẹ bọ kọ na sha sa imumani atẹri unga uwo ica nu shi kindọ.

* 9:29 Ọkpini anyu

† 9:44 Ice iwọ inga ada akyua shi bọ nu wu ba.

‡ 9:46 Ice iwọ inga ada akyua shi bọ nu wu ba.

§ 9:48 Ice iwọ inga ada akyua shi bọ nu wu ba.

* 11:9 Ujọọ

* 12:15 Dinari uwu shi ufe akyua bọ

* 14:3 Unardi Udi ni ayaa yọ mani aka keri anyẹ ọvọng ko.

† 14:36 Abba uwo shi Ate

ILuka

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

ILA IDIDUMA KA AVỌ

ILUKA

Uyeni

Ila ididuma ka avọ iLuka shi kini iYesu nga ni, aghọmani asi aki ba ka aba fo agha Israila kina ajiya nadidu. ILuka wọọ si ayọrọ iYesu na Aghing Ọnọng ka “aba aghila amir ni ila ididuma,” ingọ umani iki shi na utina ka ajiya na shi kini kọ iligba ighọ imumani a awang. Ọkọọ ikwyifu shiya kidẹ awọ iLuka, asop ite yeni uki ba iYesu. Asop utumu yeni umani iYesu kyaa ayaya. Aghaye ra nga wọọ ila ulite aghọyii iYesu kọ mani aku kyaa ayaya kidẹ awọ Utina Aghọtina (Acts). Uka 2 kina 6 (nu ka taata) ushi ni uma umani aki peni kidẹ awọ ri, ila atẹ atuma Ọnọng kina aghọcee, umani akyaa uka ujee iYesu, iYesu ananọ kidẹ ọna Ọnọng, kina ighang upii kaya agha aSamariya adaduma kina anọ mani a vulu nga. Nadidu awọ ni, ama ẹrẹkyuọ kọ shọr Ọnọng (upii kini Ọnọng), Aghing Ọnọng, utina bayiri kidẹ uka uju utina iYesu, kina ukpaa uvulu kukushi Ọnọng. Uma ushi kidẹ.

Uyeni 1.1-4

Ujee kini irinanọ iYahaya aghọ uju iminimini kina iYesu 1.5-2; 52

Utina iYahaya aghọ uju iminimini 3.1-20

Ubaftisma kina umra iYesu 3.21-4; 13

Utina iYesu ka aGalili 4.14-9; 50 Kọ kpaa ka aGalili kiya ta ka Urushelima 9.51-19; 27

Awii ayayo kina Urushelima 19.28-23; 56

Usang, uyeni kọnọ ukyaa ayaya iYesu 24.1-53

1

Uyeni.

1 Kọnọ mani Ajiya nagigang kọ sher si ẹbọ ki wọọ ila imumani akọ ju kidẹ mayọ ni, 2 awọọ kọnọ mani aghi ite ma ayọ umumani ibọ nu na aju ungọ mani ọba. 3 Imẹ nu ni ọsọ duma, ka imẹ kọ kra uma ri nadidu na sisong kọ kpaa ka kyua na aju bu kọ, ni imẹ wọọ ngọ agha aghaghẹ iTiyofolos, 4 ka inu ye imumani amẹẹ nọ na aipang nga.

Atuma Ọnọng Tẹri umani aki Jee IYahaya aghọnọ Ubaftisma

5 Akyua umani agọm iHiridus ko aYahudiya ni, ace ifirist shi kọ ayọrọ nga si uZakariya, asi kidẹ ọna mani aka ma bọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ka ọna Abija; ayọrọ ayiri nga si Alisabatu kidẹ ute Aruna. 6 Ka pai bọ na kyai na birbọ kishite Ọnọng, aka ju imumani Ọnọng sa uju. 7 Ashi bọ na anọ ba ka Alisabatu sa akuu; anyi bọ kọ kyaa atọọ. 8 Ace awii ni uZakariya sọ ju utina ifirist ka kyua mani akyo si ajiya nga bọ shina utina kidẹ ọna Ọnọng. 9 Ahwiya nga kọ wuru ituu kọnọ mani aghọ ifirist yira si ibọ ki ka ju utina ni, anga ki ka ghila idẹ ọna Ate ayaya, ka ya ta ugha ọvọng, 10 ajiya nadidu sọ upii nọ Ọnọng kọ seshi ka kyua uta ugha ọvọng nga. 11 Ba irishu, ace atuma Ate ayaya kunu ki ma tara kọ uhwo ila kọ ọka ni ata ugha kọ. 12 UZakariya ya nu nga ni, ẹrẹbata kpẹnẹ nga kọ. 13 Atuma Ọnọng ba tẹri nga si, “Ba kọng ẹrẹbata ba uZakariya, Ọnọng yira ushọr ngọ, ayiri ngọ Alisabatu ki jee ngọ anọ, ingọ ki ma nga uca si iYahaya. 14 Ingọ ki kọọ uhwai kini ikwyifu nagigang, ajiya na pam ki ju ikwyifu nọ ujee nga, 15 anọ ki tee agha aghaghẹ kukushi Ate Ayaya. Aki sa nga akuma ko ima usa uvra ba. Aki sa nga na aghing Ọnọng na aku jee bọ nga ba. 16 Aki vuwa na agha Israila na pam kukushi Ate Ayaya Ọnọng bọ. 17 Aki lite kidẹ aghing uyeri kini ẹrẹkyuọ nga kini Iliya ni. Aki ba nọ uci ọkyuọ ka aghọjee kina anọ bọ, ka ba tee na aghọ na aka hwiri bọ atọng ba ka tee agha aipang, ka wang Ate ayaya ajiya nga, ka peni bọ na so ci sha.” 18 UZakariya ba tẹri atuma Ọnọng si, “Imẹ ki ju nanyi ki mẹ ye kindọ? Imẹ wẹ ni itọ anakpii aghọ bọ mi kọ la awii apai.” 19 Atuma Ọnọng ba yira nga si, “Imẹ si iJibrilu na ating ki shite Ọnọng. Atuma mi si iba tẹri ngọ upii, ki ba tẹri ngọ idi ila ididuma. 20 Ingọ wẹ ni ingọ ki kọmọ, ingọ ki biya ngọ upii ba, sa awii mani uma ri ki ba kọ, ka ingọ ta ma ngọ aipang kọ upii ba, aki ju wu ka akyua nga.” 21 Ajiya sọ sa ukunu uZakariya, awo ica nọ umani ata kunu nga kaisa kidẹ ọna Ọnọng ba. 22 Aya kunu ni, ata biya nga upẹni kini bọ ba. Asa kpẹlẹ si anu amọ aghaghẹ kidẹ ọna Ọnọng wọ, asa sọ yeni bọ na ivọ ka ata biya nga upii ba. 23 Akyua uju utina ifirist ya kpẹ wu ni, aba suwa nga aca. 24 Awii ra ya wor bọ ni, ayiri nga Alisabatu kpaa afo. Asa shọrọ nga ki la ipiri itọ, asọ tẹri si, 25 “Imumani Aghọ ọna ju mi yidi kidẹ na awii umani a kra mi na ahwo kọ, awo mi ighong kọ kidẹ bajiya.”

Atẹri Ujee IYesu

26 Kidẹ upiri itin ni, Ọnọng tuma atuma nga iJibrilu ki ice ifọng kidẹ ẹrẹbọ aGalili, aka yọrọ si aNazaret, 27 kukushi ace anayiri mani ata ye nga aghẹmẹ ba, na akọ cira ace ajiya na aka yọrọ nga si uYusufu, kidẹ ute uDauda, uca anayiri bọ si uMaryamu. 28 Atuma Ọnọng ba kyaa ukushi nga ki ya ju si “Isu bili ngọ, aghọ na hwiya, Ọnọng si ki ni ngọ!” 29 Aba duma nagigang nọ upii, na sa ghulu ikwyi nga si iligba ighọ ubili yidi ni, 30 atuma Ọnọng ba tẹri nga si, “Ba kọng ẹrẹbata ba, uMaryamu ka Ọnọng hwiya ngọ. 31 Ingọ wẹ ni ngọ ki kpaa afo, kọ jee anọ anaghẹmẹ, ingọ ki ma nga uca si iYesu. 32 Aki tee agha ghaghẹ, aki yọrọ nga si Anọ aghọ cẹẹ nọ ughọghẹ. Ate aYaya Ọnọng ki ma nga ẹrẹgọm ate nga uDauda. 33 Aki ko ute uYakubu sọ usang asing. Ẹrẹgọm nga ki shi wu na amara ba.” 34 UMaryamu ba tẹri atuma Ọnọng si, “Na nyi kọ ni udi ki ba kọ, ni imẹ ta ye mi aghẹmẹ ba?” 35 Atuma Ọnọng yira nga si, “Aghing Ọnọng ki ba ngọ, ẹrẹkyuọ aghọ cẹẹ nọ ughọghẹ ki yuru ngọ ya. Agha Uyeri na aki jee ni, aki yọrọ nga si Anọ Ọnọng. 36 Uwẹ ni, anayuru ngọ Alisabatu, aghọmani asi aki jee nga ba, ka kyuakyuari ni, ashina afo ipiri itin, kidẹ irihua nga. 37 Ki ba imumani Ọnọng ta ki bira nga uju ba.” 38 UMaryamu ba ju si, “Imẹ ni agira Ọnọng nga, ta ni ọbami kọnọ mani ingọ tẹri ni.” Atuma Ọnọng ba sang nga kukushi nga.

UMaryamu Kyaa Ila Kukushi Alisabatu

39 Awii ra ni uMaryamu sang kaisa, ki wor kyaa ice ẹrẹbọ mani ishi na akọ, ka anọ ifọng ẹrẹbọ aYahudiya. 40 Aghila idẹ ọna uZakariya ki ya bili Alisabatu. 41 Alisabatu kọng ubili uMaryamu ni, anọ idẹ afo nga tee. Aba ma Alisabatu nga Aghing Ọnọng. 42 Aba gyo anyu nagigang, ki tẹri si, “Ingọ shi na ayi afafu kidẹ ba yiri. Anọ idẹ afo ngọ shi na anyu adaduma! 43 Na nyi kọ ni udi uyoo ba mi kọ, na ayuru Ate aYaya mi ki ba ukushi mi? 44 Ka imẹ kọng ẹrẹyuẹ ubili ni, anọ tee kidẹ afo mi na ikwyifu. 45 Ama anyu adaduma na aghọmani ama aipang na utuma mani Ate aYaya ba nga kọ ki hwura.”

Atẹ UMaryamu

46 UMaryamu ba ju si, “ikwyi mi sọ brẹ Ate aYaya. 47 Aghing mi kọng ikwyifu na Ọnọng aghọfoo mi, 48 ka sa mi ka ikwyi nga na imẹ kina umani agira ngọ nga! Kọ kpaa ka kyuari ni ajiya nadidu ju si imẹ ni ata mi anyu adaduma. 49 Ka aghọ shina akyuọ kọ jumi uma kọkọng. Uca nga ni aghọ uyer nga! 50 Kọ kpaa ka ace akyua ki ma ta ace akyua, ahwoo nga si ka aghọmani aka kọng ẹrẹbata nga, 51 uma ọkọkọng na ju, aghọmani aka hwiri bọ atọng ba, ibọ kina amara bọ ni, afru bọ kọ. 52 A wuru agọm wu ki ẹrẹgọm bọ, asa zẹẹ aghọmani aka ra sang bọ akwyi bọ ba, 53 ama aghọ idafo uma udọdọma, na sa shira aghọnọ upeni na avọ ahwoo. 54 Ashẹ agira nga Israila, ka ashuni na ahwoo nga, 55 kọnọ mani atẹri anarakpii mayọ, kushi Ibrahim kina ute nga ki ta kọ sang asing.” 56 UMaryamu lara nga kina Alisabatu ki la ipiri tai, na sa tọ vuwa nga aca.

Ujee IYahaya aghọnọ Ubaftisma

57 Akyua na Alisabatu ki jee wu ya ju ni, ajee anọ anaghẹmẹ. 58 Agha yayo kina anayuru ya kọng umani Ọnọng kọng ahwoo nga ni, ashẹ nga nọ kọng uhwai wu. 59 Awii inanari na asho aghumu na anọ ni, awang ma nga uca ate nga uZakariya, 60 ayuru ba ju si, “Kaayi, aki yọrọ nga si iYahaya.” 61 Aba tẹri nga si, ayọ shibọ na ace anayuru umani ashi nọ uca kindọ ba. 62 Asa ghulu ate na avọ, uca na wang sa ama anọ. 63 Aba ju si ama nga ima uwọọ, aba wọọ si, “Uca nga bọ si iYahaya.” Awo ica nadidu bọ. 64 Anyu nga ba bọ yẹmi na ẹrẹghẹmẹ nga ba sheri, na adẹ kọ pii, na brẹ Ọnọng. 65 Ẹrẹbata ba kpẹnẹ agha yayo bọ nadidu. Ajiya dẹ kọ ma ila imumani iba nadidu ẹrẹbọ na isi na akọ ka aYahudiya. 66 Aghọmani a kọng ni, ako kidẹ ikwyi bọ, asu tẹri si, “Ikẹmbọ na ananọ ri ke tee kọ?” Ka avọ Ate aYaya shi kini nga.

Atẹ UZakariya

67 Aba sa ate nga uZakariya na Aghing Ọnọng, aba nu amọ aghaghẹ, asi, 68 ubrẹ kukushi Ate aYaya, Ọnọng Israila, ka aba ki ba foo ajiya nga. 69 Ashang ayọ aghọ ufoo, aghọ ẹrẹkyuọ, Kidẹ ute agira nga, uDauda. 70 Kọnọ mani atẹri ka anyu atina nga aghọ upipar aiwuu. 71 Afoo ayọ kidẹ ivọ ayikyo ọkọrọ bayọ, kina aghọmani awang bọ nu ayọ ba. 72 Kọnọ mani ayeni anarakpii bayọ ahwoo, ashuni na ọdọmọ upipar na sa ju. 73 Usuu na ju ate mayọ Ibrahim kọ. 74 Ka kara ayọ kidẹ ivọ ayikyo ọkọrọ bayọ. Ka ayọ ju nga utina ba ẹrẹbata. 75 Sa yọ shina uyeri ki shite nga, nadidu awii bayọ. 76 Ingọ anọ mi, aki yọrọ ngọ si aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng aghọ ucẹẹ nọ ughọghẹ. Ingọ ki lite Ate na ọyọ ba, ka ingọ ya ker nga utra, 77 Ki ngọ tẹri ajiya si aghọ ufoo bọ wẹ kọnọ ucira bọ avulu bọ wọ, 78 ka ahwoo Ọnọng ba ayọ, ka yaya ni uyeri abidikyua ki kunu yi wọ, ki ba ka yaya kukushi bayọ, 79 Ka ta aghọ kyeng kidẹ iting uyeri, kina aghọ kyeng ka iwuliwu ukpo, ka kyeng kina ayọ kọ utra ikwyifu.” 80 Anọ fọnu, ki ba ni ẹrẹkyuọ kidẹ aghing. Aghila nga idẹ aghumu sa awii mani ayeni ẹrẹkwẹ nga ki Israila.

2

Ujee IYesu

(IMat 1.18-25)

1 Awii ra ni iKaisar Agustus sa si agyo anyu, si awọọ uca aghọmani asi ki ẹrẹbọ nga. 2 Udi wu si upila ite na aju ka kyua Ukiriniyas, aghọ ko ẹrẹbọ Asuriya, 3 kwinga na akyaa ifọng bọ ka aya wọọ uca nga.

4 IYusufu ma na aya ifọng aNazaret, kidẹ ẹrẹbọ aGalili ki kyaa aBaitalami kidẹ ẹrẹbọ aYahudiya, uwu shi ifọng mani ajee agọmo uDauda wọ. IYusufu kyaa ukadu ka anga ni aghọte uDauda nga. 5 Akyaa kọnọ uMaryamu anayiri na cira nga ka aya wọọ uca bọ, aghọmani asi na afo. 6 Ashi ka aBaitalami ni, akyua ujee nga ba ju. 7 Aba jee ẹrizẹri nga, ki yuru nga na ugyauto uwọro, ayaa nga kidẹ utakpo ka ata peni bọ ubọọ kọka ushulu akyeng ba.

Aghọcee kina Atuma Ọnọng

8 Ki ididu ẹrẹbọ ni, ace aghọcee ka nyẹ kọ sẹsing, na asọ sha atẹm bọ na atii. 9 Ace atuma Ọnọng ba irishu va kunu kite bọ, ujọọ Agha aYaya ta uyeri ki ghẹmẹ bọ, nava kọng ẹrẹbata nagigang, 10 atuma Ọnọng ba tẹri bọ si, “Inu ba kọng ẹrẹbata ba, uwẹ ni imẹ banọ ni ila ididuma, mani ki sa ikwyifu ka ajiya nadidu. 11 Aidi ni, ajee nọ aghọfoo kidẹ ifọng uDauda, aghọmani anga shi uKristi, Ate. 12 Amaa ni inu ki nu wẹ, inu ki ya nu ẹrẹpalẹ anọ na ayuru na ugyauto uwọro, na yẹẹ kidẹ utakpo.”

13 Ba irishu, na ikir atuma Ọnọng ba ka ayaya ki ba ta akwyuẹ kina atuma Ọnọng ra, na brẹ uca Ọnọng, na asu ju si,

14 “Ujọọ kushi Ọnọng ka ayaya!

Taani ikwyifu shi kọ ka asing kina ajiya ni Ọnọng kakọng ọdọdọma bọ!”

15 Atuma Ọnọng ya sang bọ kọ ukushi bọ ni, asa vuwa bọ ayaya, aghọcee ba tẹri ace bọ si, “Ayọ bakye ka aBaitalami ka kyuari ka ayọ ya nu ima ra mani iba, inga ni Ọnọng tẹri yi.”

16 Asa wor kaisa, ki ya peni uMaryamu kina IYusufu, kina ẹrẹpali anọ ni yii kidẹ utakpo. 17 Aghọcee ya nu nga ni aba tẹri ajiya ila umani atuma Ọnọng sa tẹri bọ ka ya anọ ri. 18 Nadidu aghọmani a kọng imumani aghọcee ra sa tẹri bọ, na asa wo ica. 19 UMaryamu ba ko imumani atẹri nadidu, nasọsa ghulu ikwyi nga ka aya. 20 Aghọcee vuwa bọ ọka mani atẹm bọ shiwu, na sọ brẹ na jọọ Ọnọng, imumani a kọng ki ba nu kọnọ mani atuma Ọnọng tẹri bọ ni.

Uma Uca IYesu

21 Awii inanari ya ju, naya sho aghumu ni nga ni, * aba ma nga uca si iYesu, uca mani atuma Ọnọng ma na kọ kpaa bọ afo nga ba.

Akyaa ni IYesu ka Ọna Ọnọng

22 Akyua ya ju ni uMaryamu kina uYusufu ki ju imumani umẹẹ iMusa tẹri saju ka hwuru irighe ni, avasa kpaa iYesu ki kya bọ Urushelima kaya ma Ọnọng. 23 Kini mani Awọọ kidẹ umẹẹ Ate aYaya ni, “Ko iligba ẹrizẹri anaghẹmẹ umani ajee ni, aki hwuru nga irighe wọ.” 24 Ki ba ju wa ifuu kọnọ mani atẹri kidẹ umẹẹ Ate aYaya si, “Ukhimi upai, kina atattabara† ayọrọ apai na ki wa.”

25 Adakyua ra ni ace ajiya shiwu kọ Urushelima. Aghọnọ uca si iSaminu, aghọ ju aipang nga, aghọ ju utina Ọnọng, asọ sa awii mani aki foo Israila. Aghing Ọnọng shi kini nga. 26 Aghing Ọnọng kọ yeni nga si, aki kpoo nga ba sa nu Ate yi uKristi umani Ọnọng tẹri si aki tuma. 27 Aghing ya sẹr nga, na ba ghila idẹ ọna Ọnọng ka kyua mani aghọjee iYesu ya ba ni nga kidẹ ọna Ọnọng ka ju kọnọ mani umẹẹ iMusa yeni saju, 28 iSaminu ba yira anọ ki ko na avọ, ki sa Ọnọng izaa, si,

29 “Ka kyuari, Ate Yaya,

Shira agira ngọ ni ikwyifu, kọnọ mani utẹri,

30 Ki mẹ nu ufoo ngọ.

31 Uwo mani ingọ ju ki shite ajiya nadidu,

32 Uyeri nọ sọ yeni aghọmani ashi bọ aYahudawa ba itra ngọ,

Kọ ba na ujọọ ka ajiya ngọ Israila.”

33 Aghọjee iYesu wo ica ni umumani atẹri kaya ẹrẹkwẹ nga, 34 uSaminu sa bọ anyu adaduma. Ki tẹri uMaryamu ayuru iYesu si, “Ọnọng hwiya anọ ri ka asa ace aghọ bọ ukpaa, na ace aghọ bọ nagigang ka sisang kidẹ Israila. Aki shi amaa ukushi Ọnọng mani ajiya nagigang ki wang bọ ba. 35 Kindiwu ni imumani ishi kidẹ ikwyi na pam ki yeni. Ima ri ki ta ngọ ulo kọnọ atuu ikwyi ngọ ni ikuma ọkọrọ.”

36 Ace anahua aghọ nu, kidẹ ọna Ọnọng ayọrọ nga si Anatu, anọ iFanuwel ki ijiya Asher. Aci obuwa anyi atinsara wu, 37 aghẹmẹ nga ya kpo ni, anyi, kina uci nga ba aghẹmẹ ashi anyi Ishọnanari na nari. Ata ya nga ọna Ọnọng ba, asọ ju Ọnọng utina atii kina atọnọ, na asọ shọr Ọnọng kina ukpẹnẹ anyu. 38 Inga va ba Ka kyua ra, ki sa Ọnọng nga izaa, kiva pii kaya ẹrẹkwẹ anọ kọ shi aghọmani asọ sha ka ama wo Urushelima.

Uvuwa ANazaret

39 UYusufu Kọnọ uMaryamu ya kpẹẹ kwikẹ kọnọ mani umẹẹ Ate aYaya tẹri ni, aba vuwa bọ ẹrẹbọ aGalili ki kyabọ ifọng bọ aNazaret. 40 Anọ ya fọnu, ki ba ni ẹrẹkyuọ, asi na uye nagigang. Ọnọng ta nga anyu adaduma.

IYesu, Ananọ kidẹ Ọna Ọnọng

41 Aghọjee nga ka kyaa Urushelima kọ aligba anyi ka kyua usra agya ubulu, 42 Aya la anyi ushonapai ni, aba kyaa usra ipara kini nga kọnọ mani akọ ghẹli wu ni. 43 Aya kpẹẹ usra ipara ni, asa kpẹnẹ utra uvuwa bọ, na anọ, iYesu, aba laa nga kọ Urushelima ba si aghọjee nga ye ba. 44 Ibọ ni, awiya kọ kyeng, akpaa si ashi ki dẹ bajiya. Asa dẹ kọ uwang nga kidẹ anayuru kina ayikyo bọ, 45 Aya peni bọ nga ba ni, aba vuwa bọ Urushelima, kiya wang nga. 46 Awii itai ni aya peni nga na ci kidẹ ọna Ọnọng kina aghọmẹẹ, na asọ hwiri bọ, na sa ghulu bọ uma. 47 Nadidu aghọmani a kọng nga ni, asa wo ica nu ukpẹlẹ nga kọnọ uyira upii nga. 48 Awo ica nu mani anu nga kọ kawẹ, ayuru nga va ju si, “Anọ mi kọng, ikẹmbọ wu nu ju ayọ kindọ? Imẹ kina ate ngọ duma nu mani ayọ ta nu ngọ nga ba.”

49 Aba tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu so wang mi? Inu ta ye nu si iyiya ni imẹ ki shi kidẹ ọna ate mi ba?” 50 Na ata kpẹlẹ bọ upii na atẹri bọ ba.

51 Aba sisang ki yii bọ ki vuwa bọ aNazaret, na su kọng ima utẹri aghọjee nga. Ayuru nga kyo uma kidẹ ikwyi nga. 52 IYesu lite nu ukyimi nu uye, nu fonu, kina uyoo ko ukushi Ọnọng kina ajiya.

3

Utẹri Upii Ọnọng IYahaya aghọnọ Ubaftisma.

(IMat 3.1-12; IMar 1.1-8; IYah 1.19-28)

1 Kidẹ anyi uso na itọ na ẹrẹgọm ighighẹ iKaisar iTibariyas ni, iBuntus iBilatus so ko aYahudiya, iHiridus nga so ko ẹrẹgọm aGalili, anayuru nga iFilibus nga ko ẹrẹgọm Ituriya kina aTarakunitas, aLisaniya ko ẹrẹgọm Abiliya, 2 akyua ni Hanana kini iKayafa sa afirist akakọng, Upii Ọnọng va ba iYahaya anọ uZakariya kidẹ aghumu. 3 Aba ghẹmẹ nadidu ẹshẹẹ ẹrẹyẹma Urdun, na sọ tẹri upii Ọnọng si, ajiya lọkpaa na ju bọ iminimini, ka acira bọ uvulu bọ kọ, 4 kọnọ mani awọọ kidẹ awọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, Ishaya si, “Ẹrẹwyuẹ uyọrọ ka aghumu si, ‘Inu ker Ọnọng utra, ka inu nawa itra nga. 5 Aki hwura kọlọgba uhuo, aki yaa kọlọgba utii nọ ugbana ughọghẹ. Aki nawa utra umani ugomu wu, ka akeri itra ibibi ki ba iduma. 6 Nadidu ajiya ka ya sing ki nu ufoo Ọnọng!’ ” 7 IYahaya tẹri ikir bajiya na aba sa aju bu iminimini si, “Inu iyọọ na kang! Inga waa nọ atọ si inu tẹ anang Ọnọng uki ba? 8 Inu ju utina mani uki yeni ọlọkpaa nọ, kọnọ umani ashẹ ka ma ikọlọ ni, inu ba sa ka ikwyi nu si, ‘Ibrahim nga sa ate bayọ ba.’ Imẹ so tẹri nu si Ọnọng ki bira ukeri Ibrahim anọ ka atii ri. 9 Ka kyuari ni anyu akperi shẹ ki ẹrẹpiya ọshẹ. Kindu ni nadidu ushẹ mani uta ma wu ikọlọ ididuma ba ni, aki kpa wu kọ, ka fẹni kidẹ ugha.” 10 Ajiya ba ghulu nga si, “Ikẹmbọ na ayọ ki ju? 11 Aba yira bọ si, Aghọmani ashi ni ugba upai, na kau kina aghọmani ashi nga ni kọba, aghọ shii ni imila ju kindọ.” 12 Aghọ yira agonu ba sa aju bu iminimini, “Aghọmẹẹ, ikẹmbọ na yọ ki ju?” 13 Atẹri bọ si, “Inu ba yira ki nu cẹẹ imumani asa nu uyira ba.” 14 Ace aghila akpọ ghulu nga si, “Ayọ ni, ikẹmbọ na ayọ ki ju?” Aba tẹri bọ si, “Inu ba kara ajiya ẹfẹ basi uyo bọ ba, inu ma ta atẹri kaya akwyi bọ ka ataa manọ nga ẹfẹ ba. Inu sa izaa ni imumani aka ja nu.” 15 Umani ajiya so sha aghọ ufo ni, na didubu kpaa kidẹ ikwyi bọ si iYahaya nga sa aghọfoo ra. 16 IYahaya ba tẹri bọ na didubu si, “Imẹ ni, ika ju nu iminimini na amusum, kindọ ni ace aghọ na acẹẹ mi na ẹrẹgọrọ ki ba, ungani iki biya mi ushii anii akpọ nga ba. Anga ki ju nu iminimini na Aghing Ọnọng, kina ugha. 17 Akọ ọfọọ nga kavọ nga, aki pẹr ẹrẹwọọ ka nau, na sa cur alkama ka sa kidẹ afọ nga. Na sa foru ẹrẹwọọ na ugha mani uka kpo wu nga ba” 18 Kinọ uwaa atọng nagigang, iYahaya ma ajiya ila ididuma. 19 IYahaya gẹr iHiridus na umani avo iHiridiya, ayiri anayuru nga iFilibus, ki ba ju uce nu uma ububi. 20 IHiridus kimi kaya uma ri, aba sa na ta iYahaya kidẹ ubọọ itii.

Aju IYesu Ubaftisma

(IMat 3.13-17; IMar 1.9-11)

21 Asọ ju ajiya iminimini nadidu ni, asa kọ ju iYesu. Asọ pii nọ Ọnọng ni, a yaya ba fẹmẹ, 22 aghing Ọnọng na alilẹ ikhimi ba ka ayaya ki ba shulu kaya ẹrẹkwẹ nga. Na sa kọọ ice ẹrẹwyuẹ ka yaya si, “Ingọ sha anọ mi, angọ mani imẹ yoo. Imẹ ka kọọ uhwai ngọ nagigang.”

Iripiya IYesu

(IMat 1.1-17)

23 Akyua ni iYesu kyọju utina umẹẹ nga ni, ashina anyii ishi tai wu ka sing ri. Ajiya kpaa si inga ni anọ uYusufu nga,

IYusufu anọ iHeli,

24 IHeli anọ iMattat, iMattat anọ iLawi,

ILawi anọ iMalki, iMalki anọ iYanna,

IYanna anọ uYusufu, 25 uYusufu anọ iMattatiya,

IMattatiya anọ Amos, Amos anọ iNahum,

INahum anọ Azaliya, Azaliya anọ iNajaya,

26 INajaya anọ iMata, iMata anọ iMattatiya,

IMattatiya anọ iShimeya, iShimeya anọ uYusufu,

IYusufu anọ iYahuza, 27 iYahuza anọ iYowana,

IYowana anọ iRefaya, iRefaya anọ iZerubabel,

IZerubabel anọ iSheyaltiyel, iSheyaltiyel anọ iNiri,

28 INiri anọ iMalki, iMalki anọ Addi,

Addi anọ iKosama, iKosama anọ Elmadama,

Elmadama anọ Er, 29 Er anọ iYosi,

IYosi anọ Eliyezar, Eliyezar anọ iYorimi,

IYorimi anọ iMattat,

IMattat anọ iLawi, 30 iLawi anọ iSaminu,

ISaminu anọ iYahuza, iYahuza anọ uYusufu,

IYusufu anọ iYonana, iYonana Eliyakim,

31 Eliyakim anọ iMalaya, iMalaya anọ iMainana,

IMainana anọ iMattata, iMattata anọ iNatan,

INatan anọ uDauda, 32 uDauda anọ iYesse,

IYesse anọ Obida, Obida anọ iBowaz,

IBowaz anọ iSalmọn, iSalmọn anọ iNashon.

33 INashọn anọ Amminadab, Amminadab anọ Aram,

Aram anọ iHesruna, iHesruna anọ iFeresa,

IFeresa anọ iYahuza, 34 iYahuza anọ iYakubu,

IYakubu anọ Ishaku, Ishaku anọ Ibrahim,

Ibrahim anọ iTera, iTera anọ iNahor,

35 INahor anọ iSerug, iSerug anọ iReyu,

IReyu anọ iFeleg, iFeleg anọ Eber,

Eber anọ iShela, 36 iShela anọ iKenan,

IKenan anọ Arfakshad, Arfakshad anọ iShem,

IShem anọ iNuhu, iNuhu anọ iLamek,

37 ILamek anọ iMetusela, iMetusela anọ Anuhu,

Anuhu anọ iYared, iYared anọ iMahalalel,

IMahalalel anọ iKenan, 38 iKenan anọ Enosh,

Enosh anọ iShitu, iShitu anọ Adamu,

Adamu ni anọ Ọnọng.

4

Ishẹẹ Mra IYesu

(IMat 4.1-11; IMar 1.12-13)

1 IYesu ya vuwa ki ẹrẹyẹma Urdun kina Aghing Ọnọng, Aghing ba kyeng ni nga ki kyaa aghumu kọ, 2 uka umani Ishẹẹ mra nga ki la awii isinar. Awii ra ni ata la nga ighima ba. Aya kpẹ ni asa kọng idafo. 3 Ishẹẹ ba tẹri nga si, “In kini ingọ ni Anọ Ọnọng nga ni, sa atii ri ka tee ubiredi.” 4 IYesu ba gẹr nga si, “Awọọ kidẹ ila Ọnọng si, ‘Ba Imila yọ kiyu yọ na ajiya ki lang kọ ba.’ ” 5 Aya sang kọ kadu ni, Ishẹẹ ba kpaa nga ki kya uce uka ka yaya nagigang, ayeni nga ẹrẹgọm asing ri nadidu kidẹ anakyua. 6 Ishẹẹ ba tẹri nga si, “Imẹ ki ma ngọ uma ọdọdọma ri nadidu kinọ ujọọ bọ, kọ uma ri ni ama mi bọ, ika va ma aghọmani imẹ yoo. 7 Nadidu uma ri ki tee unga ngọ in kini ingọ ki jọọ mi ni.” 8 IYesu tẹri nga si, “Awọọ si, ‘Ọnọng ngọ nga ni ingọ ki jọọ nga kina utina kayu nga.’ ” 9 Ishẹẹ ba kpaa nga ki kyaa Urushelima, aya kyo nga ka amaa yaya ọna Ọnọng, atẹri nga si, “In kini ingọ na anọ Ọnọng nga ni, funu kọ kpaa ki ẹrẹbọ. 10 Ka awọọ kidẹ ila Ọnọng si, ‘Aki sa atuma Ọnọng ka dara ngọ ka ẹgẹrẹgọm, 11 aki dara ngọ ni ivọ bọ kọ ba gyo ifra ngọ kọ utii ba.’ ” 12 IYesu ba tẹri nga si, “Awọọ si, ‘Ba mra Ọnọng ngọ ba.’ ” 13 Ishẹẹ ya kpẹẹ kọ iligba umra nga ni, asa zọnọ ya nga ya unga nagọlọ.

IYesu Kpaa Utina nga ka AGalili

(IMat 4.12-17; IMar 1.14-15)

14 IYesu vuwa nga aGalili kidẹ ẹrẹkyuọ Aghing Ọnọng, ila nga kpaa ko abi ki ẹrẹbọ. 15 Alite nọ umẹẹ kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, kwinga so brẹ nga.

Atọrọ bọ IYesu ka ANazaret

(IMat 13.53-58; IMar 6.1-6)

16 Ukadu ni iYesu ba aNazaret, ukọ mani afọnọ kọ. Aghila nga ọkọ takwyuẹ aYahudawa ka Awii uwuru aYahudawa kọnọ mani aku ghẹli kọ ni. Aba sisang ka pila iwọọ, 17 Aba ma nga awọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ishaya, aba fẹmẹ ki peni ukọ mani awọọ si, 18 “Aghing Ate aYaya shi kini imẹ, ka kyo mi ka imẹ ba aghina amir ni ila ididuma. Atuma mi si imẹ tẹri nọ si aki shee aghọmani alor bọ, afoo ki peni ukyoo uka, aghọmani ademi bọ ki sisang. 19 Iki ba gyo anyu si akyua ya ju ni Ate aYaya ki foo ajiya nga.” 20 Aya kpẹẹ upila ni, aba wuru awọ ki ma aghọ ju itina ọkọ takwyuẹ aYahudawa ya, na sa cica. Nadidu aghọmani ashi kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa sa nga ica. 21 Aba tẹri bọ si, “Imumani awọọ kidẹ ila Ọnọng hwura ka ayatọ nọ kaidii.” 22 Nadidu aghọmani ashiya kọ uka ni, a kọng uhwai na asa wo ica ni ighang upii ididuma ni ikunu ka anyu nga, asu sa ghulu si, “Ni, ba anọ uYusufu wẹ ri ba?” 23 IYesu tẹri bọ si, “Imi yeni inu ki bami ni idi ighang upii, ‘Aghọmẹẹ ikang, ma ẹrẹkwẹ ngọ ọkyuọ.’ Inu ki ba tẹri mi si, ‘Ju uma umani ayọ kọng ni ingọ ju ka aKafarnahum ki ifọng nu ni.’ ” 24 Aba tẹri bọ si, “Aipang ni, imẹ so tẹri nọ si, ba aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng mani aka yira nga ki ifọng nga. 25 Aipang ni imẹ so tẹri nọ, akyua aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Iliya ni, ace ayiri shi kọ aghọmani aghẹmẹ bọ kọ kpurubu na pam ki Israila, akyua mani aviya kpaa wu ba ki la anyi atai ni ipiri itin, idafo lọ nagigang nadidu ki ẹrẹbọ. 26 Nadidu kindọ ni ata tuma bọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Iliya nga kukushi agha yayi kidẹ bọ ba, nava tuma kukushi ace ayiri kayu nga ka aZarafat ki ẹrẹbọ aSidon aghọmani aghẹmẹ nga kọ kpoo. 27 Akyua aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ilisha ni, ace aghọnọ ubili shi kọ na pam ki Israila, ba agha yeng mani a hwuru nga ugunu wu ba, iNa’aman nga kayu nga, agha aSuriya.” 28 Ajiya mani ashi kidẹ ya kọọ kindọ ni asa kọng anaa wu na didu bu. 29 Asa sang ki woo iYesu ki kyabọ usutumu ifọng kọ, kiya kyo nga ka ya ugbana mani aviya ifọng bọ kibọ ya kuma nga ka fẹni ki ẹrẹbọ, 30 Nava ghila nga idẹ bọ ki sang nga.

Aghọnọ Ushẹẹ Ususu

(IMar 1.21-28)

31 Asa wor ki kya aKafarnahum, ice ifọng ki ẹrẹbọ aGalili, na so mẹẹ bọ ka Awii uwuru aYahudawa. 32 Awo ica ni umẹẹ nga, ka upii shina ẹrẹkyuọ. 33 Kidẹ ọkọ shọr Ọnọng ni ace ajiya shiya na ashina ushẹẹ, aghing ababi. Asa sang anyu ni ẹrẹkyuọ ki ju si’ 34 “Sang ngọ kọkẹẹ! Ikẹmbọ ni ingọ wang kukushi bayọ, iYesu anga aNazaret? Ingọ wang ba pii ayọ kọ? Imi ye ti ingọ ni inga ni, ingọ sa agha uyer Ọnọng ra!” 35 “Kọmọ!” IYesu gawa ni nga. “Kunu kidẹ ẹrẹnọma nga!” Ushẹẹ nga ba kuma nga ki fẹni ki ẹrẹbọ na si kunu nga bu sa nga ugunu. 36 Ajiya nadidu wo ica, nasu tẹri ace bọ si, “Iligba ighọ upii yidi? Ni ẹrẹkyuọ kini ẹrẹgọrọ ajiya ri sa ushẹẹ ususu so ukunu bu, usa kunu bọ!” 37 Ila nga kpaa ko abi ki ẹrẹbọ.

IYesu Lẹni na ajiya na pam

(IMat 8.14-17; IMar 1.29-34)

38 IYesu kunu nga kidẹ ọkọ shọr Ọnọng, ki kyaa ọna iBitrus. Akẹri iBitrus shi akyuọ ba, Ẹrẹnọma nga furu wu nagigang, aba shọr iYesu sa ama nga ọkyuọ. 39 Aya tara ka yayo icuru nga, asa sa ufuru ẹrẹnọma si isher nga, aba sisang ki ju bọ utina.

40 Ọnọng ta ya ghila wu ni, ajiya ba iYesu na aghọmani asini ko iligba ighọ udumu, atiya bọ avọ ka ya ikwyi, ki ma bọ ọkyuọ. 41 Ushẹẹ ba kunu kidẹ anọma bajiya na pam, nasu taa akpa na tẹri si, “Ingọ ni anọ Ọnọng nga!” Aba gawa kini bọ, akrabọ upii kọ, ka aye si anga sa aghọfoo.

IYesu Kyaa ọka Utẹri Upii Ọnọng

(IMar 1.35-39)

42 Ikyua ya yẹẹ ni aba kunu nga, ki kyaa uce uka mani aghọ shi ya ba. Ajiya na pam sọ wang nga, akyaa ukushi nga. Uwang bọ ni ibọ dara nga, ka aba sang nga kukushi bọ ba, 43 aba tẹri bọ si, “Iyiya yọ ni imi ma ufọng ushẹ ila ididuma inga ẹrẹgọm Ọnọng, ka imumani isa ni atuma mi yidii.” 44 Asa lite nọ utẹri upii Ọnọng kidẹ ọkọ shọr Ọnọng ẹrẹbọ aYahudiya.

5

IYesu Yọrọ Atina Nga

(IMat 4.18-22; IMar 1.16-20)

1 Ace awii ni iYesu tẹng ki kyọr ighọng aJanisarat. Ajiya so yiri kyabọ ayayo nga kibọ kọng ila Ọnọng. 2 Anu agbọlọ apai ka nyu ighọng, aghọ hwiri itagbo kunu bọ kidẹ, na asọ hwuru isha bọ. 3 Aba ghila ọgbọlọ uyeng, unga iBitrus, a shọr nga sa ayini ọgbọlọ ki ẹrẹbọ ka ghila nga idẹ wu. Aba cica kidẹ ọgbọlọ kọ mẹẹ ajiya mani acur. 4 Aya kpẹẹ upii ni, aba tẹri iBitrus si, “Khimi uyini ọgbọlọ kọ kya ngọ uka ukyukyu wu, inu shee isha nu, kunu waa itagbo.” 5 IBitrus yira ki ju nga si, “Aghọ ọna mi, ayọ kọ ju utina kọ kpaa na atii, ayọ ta kpẹnẹ yi ighima ba, kọnọ ingọ pẹni ni isu ba shee isha.” 6 Aya ju kindu ni, asa hwiri itagbo na pam, ki ta kọmani isha bọ dẹkọ kẹr yọ. 7 Asa yọrọ ayikyo bọ kọ daa ọgbọlọ ka ba sẹbọ kọ. Aba kọ ba, ki sa itagbo ka agbọlọ ki tii wu ki wang ghila wu. 8 IBitrus ya nu kindu ni, aba kpaa ki isite iYesu ki ju si. “Sang ngọ ọkọ shi mi Ate, ki imẹ na aghọ vulu nga.” 9 Ki inga kina aghọmani ashi kini nga nadidu bọ ni, awo ica ni itagbo na ahwiri, 10 kindọ wu ni iYakubu kina iYahaya anọ iZabadi, ayikyo utina iBitrus. IYesu ba tẹri iBitrus si, “Ba kọọ ẹrẹbata ba. Ite ni ajiya bọ ni ungọ ki hwiri.” 11 Aya yini ọgbọlọ bọ ki fuma uviya ni, aba sheri kwikẹ ya na si kiyii nga.

IYesu Lẹni na aghọnọ ubili

(IMat 8.14; IMar 1.40-45)

12 Ace awii ni iYesu shi ki ice ifọng, na ba nu ace ajiya mani ubili kọ la ẹrẹkyuọ nga. Aya nu iYesu ni aba kpaa ki shite nga, ki shọr nga si, “Ate, inkini ingọ yira ni, ingọ ki bira sa mi ki ba na pipar.” 13 IYesu ba nawa avọ nga, ki piya nga, ki ju si, “Imẹ yira, ba na pipar.” Kidẹ akyua ni ubili shee nga. 14 IYesu ba waa nga atọ si aba tẹri aghọ ba, asi, “Ọsọ kya ngọ ukushi ifirist kaya nu ngọ, kọ ya ma ifuu ki ngọ ba na pipar ki ibọ ye, kọnọ umani iMusa tẹri ni.” 15 Ni kindu ni ila lite nu ghimi na ajiya na pam dẹ kọ kyeng ukushi nga ki ibọ ya kọọ upii nga, ace aghọ bọ ni ka lẹni ni idumu ni ọsọ lọ bọ ko. 16 Ni iYesu ka kyaa ukọ mani aghọ shiya ba, ki ya pii nọ Ọnọng.

IYesu Lẹni na aghọmani Akọ Hwiya nga

(IMat 9.1-8; IMar 2.1-12)

17 Ace awii ni, iYesu so mẹẹ na ace aFarisiyawa kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa akunu ki kwiligba ifọng ki ẹrẹbọ aGalili, kini ẹrẹbọ aYahudiya, kọ Urushelima kuma, na aci ya kọ kaa. Ẹrẹkyuọ Ọnọng ingọ sa ọlẹni shi ni nga. 18 Ace ajiya ba na ko aghọmani akọ hwiya nga ka ya ishọr, asu shẹri ni ẹrẹkyuọ na wang ghila kaya kyo nga ki ishite iYesu. 19 Ara bira bọ ọghila idẹ ba ka ajiya shiya na pam, aba kiya bọ aya ufiya ubọọ, kiya yẹmi ufiya wu ki suu ni nga kini ishọr na ayẹẹ kọ, asa kyo nga ka biyating bajiya ki shite iYesu. 20 IYesu ya nu uma aipang bọ ni aba ju si, “Ayikyo, a cira uvulu ngọ wọ.” 21 Aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa va ghulu ace bọ si, “Inga sọ pii upii Ọnọng ka agbagbara kindọ ni? Inga ka bira cira uvulu inbasi Ọnọng kayu nga ba ni?” 22 IYesu ya kpẹlẹ uma ushi kidẹ ikwyi bọ ni, asa jubọ si, “Ikẹmbọ sa ni inu so ghulu ikwyi nu ka aya ni nu uma ri? 23 Uligba wọ cẹẹ nọ yuyo, ataa si, ‘A kpaa uvulu ngọ wọ,’ Ko na aju si, ‘Sisang, kọ kyeng?’ 24 Ka imẹ wang si inu ye si anọ Ajiya sini ẹrẹkyuọ kpaa uvulu ka asing ri.” Ava tẹri adumu nga si “Imẹ tẹri ngọ si, sisang, kpaa ishọr ngọ kọ kyang aca.” 25 Kidẹ akyua ni asang ka ya ica kwinga, ki kpaa ishọr na ayii kọ, ki kya aca, na asọ brẹ Ọnọng. 26 Nadidu bọ kpẹnẹ anyu bọ na sa wo ica! Na aba kọng ẹrẹbata, na brẹ Ọnọng, na asọ ju si, “Aidi ni ayu nu ima usa uwo ica!”

IYesu Yọrọ ILawi

(IMat 9.9-13; IMar 2.13-17)

27 Aya kpẹẹ ni, iYesu kunu nga, anu ace aghọ yira agonu aghọnọ uca si, iLawi, aci ko ọka yira agonu, iYesu ba ju nga si, “Yii mi!” 28 ILawi ba shẹẹ kwikeya, asisang ki yii nga. 29 ILawi ba yọrọ nga ula imila kọ ọna nga, ace aghọ yira agonu kina ajiya na acur shiya na pam na so la imila kini bọ. 30 AFarisiyawa kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa dẹẹ kọ tẹri ipii ni asọ tẹri aghọyii nga si, “Ikẹmbọ sa ni inu sọ la, ni inu sa kina aghọ yira agonu kina aghọ uvulu?” 31 IYesu yira bọ si, “Aghọ shi akyuọ wang bọ aghọmẹẹ ikang ba, sa adumu. 32 Imẹ bami kaya aghọ uju na bibọrọ ba, sa aghọ uvulu, ka a lọkpaa.”

Ughulu kaya Ukpẹnẹ Anyu

(IMat 9.14-17; IMar 2.18-22)

33 Aba ju nga si, “Atina iYahaya aka kpẹnẹ anyu kwaligba kyua, aka ba pii nọ Ọnọng, kindiwu kina atina aFarisiyawa, uwẹ ni angọ so la na sa.” 34 IYesu ba ju bọ si, “Inu ki bira sa ayikyo aghẹmẹ asasa ukpẹnẹ anyu, na aghẹmẹ asasa shi kini bọ?” 35 Akyua ki ba ni aki kpaa aghẹmẹ asasa kọ na sa shee bọ ya, tọ, akyua ra kọ ni ibọ ki kpẹnẹ anyu kọ. 36 IYesu ba ma bọ ighang upii, “Ba aghọ na aki gaa ugii ugyauto ki gbang isisa ka ya ta igbang ititang kọ ba. In kini aju kindọ ni, aki gaa igbang isisa wọ, kọ umani, uta taki ju wọ igbang ititang uduma ba. 37 Ba aghọmani aki shii amusumu ikọlọ na shi asasa ki ubom ututang. In kini aju kindu ni, amusumu ikọlọ na shi asasa ki shiya ubom nga wu, kina ayọ, ubom nga kuma ki bira bọ. 38 Amusumu ikọlọ na shi asasa ni, aki sa bọ kọ ubom ususa. 39 Ba aghọ na aki wang usa amusumu ikọlọ na shi asasa, in kini asa atatang ni, aki ju si, ‘Atatang cẹẹ nọ ọdọdọma.’

6

Ughulu kaya Awii Uwuru AYahudawa

(IMat 12.1-8; IMar 2.23-28)

1 Ace Awii uwuru aYahudawa ni, iYesu kina atina nga yii bọ isii ija alkama, atina nga ba kpẹnẹ ace akwyuẹ alkama na asọ wuli na coo na sa la. 2 Ace aFarisiyawa ba ju si, “Ikẹmbọ sa ni inu su ju imumani umẹẹ iMusa kila ujuwu ka Awii uwuru aYahudawa kọ?” 3 IYesu ba yira si, “Inu ta kọ pila nọ imumani uDauda ju ka kyua umani inga kina ajiya nga kọng idafo wọ ba? 4 Umani uDauda ghila idẹ ọna Ọnọng, kiya woo, ubiredi ki la, ki va ma ayikyo ukyeng nga imumani ace aghọ taki la ba si iFirist kayu nga?” 5 Aba tẹri bọ si, “Anọ Ajiya nga shi Ate Awii uwuru aYahudawa.”

Aghọni Avọ nga Shọmọ wu

(IMat 12.9-14; IMar 3.1-6)

6 Ace Awii uwuru aYahudawa ni, iYesu ghila idẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa na asọ mẹẹ. Ace ajiya shiya ni avọ ila nga kọ shọmọ wọ. 7 Aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa sa ica, ka anu ta iYesu ki lẹni ni nga ka Awii uwuru aYahudawa ni, kibọ peni nga na uvulu. 8 Ni iYesu ye imumani ishi ki ikwyi bọ. Aba tẹri ajiya ra mani avọ nga shọmọ wọ si, “Sisang kọba titara kọ kawẹ.” Ajiya nga ba sisang ki ya titara kọ kaa. 9 IYesu ba ju bọ si, “Imẹ sọ ghulu nu, ikẹmbọ shi iduma na ju ka Awii uwuru aYahudawa ni, aju ima ididuma ta akakiya? Afoo ọkyuọ ta apii wọ ni?” 10 Aba kyoo bọ nadidu bọ, ki ju si, “Nawa avọng.” Asa nawa, avọ nga ba akyuọ. 11 Aba kọng anang nagigang, aba lite nọ upii kina ace bọ imumani ibọ ki ju iYesu.

IYesu Hwiya Atina Nga Ushọ na Apai

(IMat 10.1-4; IMar 3.13-19)

12 Awii ra ni, iYesu ya kila nga aya ugbana ka ya shọr Ọnọng. Anyẹ na sọ pii nọ Ọnọng. 13 Ikyua ya yẹr ni, aba yọrọ aghọyii nga, Ahwiya aghọ ushọ na apai kidẹ bọ, ace aghọ bọ ni ayọrọ bọ si atina nga. 14 Abọ shi iSiman aghọmani iYesu yọrọ si, iBitrus, kina anayuru nga Andrawus, kina iYakubu, kina iYahaya, kina iFilibus, kina iBartalamawas, 15 kina iMatiyu, kina iToma, kina iYakubu anọ iHalfa, kina iSaminu, aghọmani aka yọrọ si iZaloti, 16 kina iYahuza anọ iYakubu, kina iYahuza Iskariyoti, aghọmana agbara nga.

IYesu Mẹẹ Ajiya, ki ba Lẹni ni bọ

(IMat 4.23-25)

17 IYesu shulu kina bọ, ki titara kọ uce uka ayayẹ na tẹs, kina ajiya na pam aghọmani ashi aghọyii nga. Ukadu wọ ni ajiya na pam ba ko abi ki ẹrẹbọ aYahudiya, kina Urushelima, kina ẹrẹbọ aTaya kina aSidon aghọmani ashi ka anyu ẹrẹyẹma ighighẹ. 18 Aghọmani aba ka ma kọng upii nga, ka peni ulẹni kọ ki idumu bọ nadidu bọ. Aghọ shina aghing ishẹẹ a lẹni ni bọ. 19 Kwinga wang piya nga, kaa ẹrẹkyuọ sọ hwuru kọ ukushi nga, aba lẹni kini bọ nadidu.

Anyu Adaduma ọlọ

(IMat 5.1-12)

20 IYesu kyoo aghọyii nga ni aba tẹri bọ si, “Inu ni agha anyu adaduma bọ, inu aghila amiri, ẹrẹgọm Ọnọng ni anga nu wọ! 21 Inu ni agha anyu adaduma bọ, inu agha idafo ka akyua ri, aki manọ ushuu! Inu ni agha anyu adaduma bọ, inu aghọ uci ka akyua ri, inu ki sra! 22 Inu ni agha anyu adaduma bọ peni ajiya tọrọ nọ ni, ki woo nu kọ, na asọ cira nọ, si inu ni aghọ akakiya bọ, kaya Anọ Ajiya! 23 Inkini udibi uma ba ni, inu ju ikwyifu! Inu sọ ya ni ikwyifu, uka nọ shina pam ka ayaya. Kindu wọ ni anirakpẹẹ bọ ju aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng wọ.” 24 Ni ọlọ nọ, inu aghọmani ashi ni upeni ka kyuari, ka inu kọ kọng ọdọdọma nọ! 25 Ọlọ nọ, inu aghọmani ashi nu ushuu kakyuari, inu ki kọng idafo! Ọlọ nọ, inu aghọmani asọ sra kakyuari, inu ki kọng ubira ikwyi, nu sha ci! 26 “Ọlọ nọ, inu aghọmani ajiya nadidu sọ brẹ nọ, kindọ wọ ni anirakpẹẹ nọ ta aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng atẹri kọ.”

Inu Yoo aghọmani Asọ Ju Irisho kini Inu

(IMat 5.38-48; 7.12)

27 “Isọ tẹri nọ, inu aghọmani inu hwiri mi, inu yoo asho nu, ka inu ju aghọmani atọrọ nu ọdọdọma. 28 Inu sa aghọmani asọ cira nọ anyu adaduma, nọ shọr Ọnọng kaya aghọmani asọ deri nu. 29 In kini aghọ gyo ngọ na avọ kudii utuma ni, tee nga udaa. In kini aghọ yira ngọ igbang kọ ni, woo inga idẹ kọ ma nga. 30 Nadidu aghọmani ashọr ngọ ice ima ni, ma nga. Aghọmani ayira ngọ umani, ba wang nga ba. 31 Inu ju ajiya imumani inu wang sa aju nu. 32 “In peni inu yoo aghọmani aka yoo nu wu ni, ikẹmbọ ni inu ki peni? Ko aghila avulu ni ayoo aghọmani ayoo bọ. 33 In peni inu ju ọdọdọma ka aghọmani aju nu udọdọma ni, ikẹmbọ ni inu ki peni? Ko aghila avulu ma ka aju kindọ. 34 In peni aghọmani aki bira biya nọ bọ ni uka ma bọ ita ni, na ikẹmbọ ni inu ki peni? Ko aghila avulu mani aka mẹẹ ita ka ace bọ na asa biya na ki kya. 35 Inu yoo aghọmani atọrọ nọ, ki nu ju bọ ọdọdọma, inu ma bọ uta basi sa atọ biya nu ba, uju kindiwu inu ki peni uka nọ nagigang, inu ki tee anọ Ọnọng aghọ ucẹẹ nọ ughọghẹ. Inga ni aghọ ju uma ọdọdọma nga ka aghọmani aka sa bọ izaa ba kina agha aikiya. 36 Inu kọng ahwoo, kọnọ umani Ate nu shi aghọ kọng ahwoo ni.

Inu ba Ma ace nu Avulu ba

(IMat 7.1-5)

37 “Inu ma ju ace aghọ ashuwa ba, ki inu ma ni, aki ju nu ba. Inu ba bra ace aghọ ba, inu ma ni aki ju nu ba, inu yira ọlọkpaa, ka aki yira ọlọkpaa nu. 38 Inu ma, ki inu mani aki manọ ka tii umumara na titọ, atighi na zezọgọ kọ ninira wu, ka sira nọ kidẹ avọ igbang. Kọnọ mani imumani inu ka mara Ajiya kọ ni, iyọọ na ki mara nu wọ.” 39 IYesu ba ma bọ ice ighang upii si, “Afoo ki biya ugo afoo kashi lee? In kini aju kindu ni, nadidu bọ ki kpaa bọ kidẹ uhwo ba? 40 Ba anọmẹẹ mani a gina aghọmẹẹ nga ba. Anọmẹẹ mani akpẹẹ upila iwọọ nga ni, aki ba kini aghọmẹẹ nga ni. 41 “Ikẹmbọ sa ni ingọ sọ kra ani anọ ibọng mani ashi kidẹ ica anayuru ngọ, ingọ ta ma ngọ ni ukumu ọshẹ nọ ushi kidẹ ica ngọ ba? 42 Na nyi wu ni ingọ ki bira utẹri anayuru ngọ si, ‘Anayuru, ta ni imẹ woo ngọ anọ ibọng mani ashi kidẹ ica ngọ,’ Ni ingọ ta nu ngọ ukumu ọshẹ nu shi kidẹ ica ngọ ba? Ingọ ishọọ ajiya! Kyọ uwoo ukumu ọshẹ nu shi kidẹ ica ngọ, nọ ta bra unu naiburu mani uki tọ woo anayuru ngọ anibọng mani ashi kidẹ ica nga.

Aka Ye ọshẹ ki Ighọ Ikọlọ nga

(IMat 7.16-20; 12.33-35)

43 “Ọshẹ ọdọdọma ka ma wọ ikọlọ ibibi ba, kindi wọ ni ọshẹ ubibi ka ma wọ ikọlọ ididuma ba. 44 Aka ye kọligba ọshẹ ki Ighọ ikọlọ nga. Aki kara bọ uweng ki ẹrẹnọma ukara ba, ko inabi kọ ọshẹ ukara ba. 45 Ajiya ukikilẹ ka woo uma ọdọdọma kidẹ uma ọdọdọma mani akyo kidẹ ikwyi nga. Ni agha aikiya ka woo uma ububi kidẹ ikwyi nga. Imumani isi kidẹ ikwyi ni, iyu ka kunu ka nyu nga.”

Aghọ Vura Apai

(IMat 7.24-27)

46 “Ikẹmbọ sa ni inu sọ yọrọ mi si ‘Ate, Ate,’ ni nu tọrọ nu ju imumani imẹ sa saju? 47 Ka aghọmani aka ba ukushi mi, ki ba kọng mi ni, ki ba ju imumani imẹ tẹri sa ju ni, imẹ ki yeni nu mani ajiya nga shi. 48 Inga shi kini ajiya nga ni, aya sang uvra ọna nga ni, asa tumu ẹrẹbọ ikikyughu, ki ta ẹrẹkpa uvra nga kaya utii. Ugya ya ba ni, uta bra bọ ukpaa ọna kọ ba, ka vra uvra nga na bibọrọ. 49 Insi ni aghọmani a kọng upii mi na ta ju nga imumani imi tẹri sa aju ba ni, ashi na ki kyaa kina ajiya mani a vra ọna nga bọ uta ẹrẹkpa na bibọrọ. Ugya ya ba ni uba pulu ọna wọ. Ukpaa ọna so ububi!”

7

Uma Aipang Aghina Akpọ

(IMat 8.5-13)

1 IYesu ya kpẹẹ utẹri upii nga kite bajiya ni asa ghila nga Akafarnahum. 2 Ni ace agira agha aghaghẹ aghina akpọ, aghọmani Ate ọna nga ka kọọ ọdọdọma nga naigang, ashi nga akyuọ ba kina asu kpoo ni. 3 Aghinakpọ ya kọng ila IYesu ni, aba tuma ace agha akakọng aYahudawa kọ ukushi nga, ka ya shọr nga sa aba lẹni na agira nga. 4 Aya fuma ukushi IYesu ni, ava shọr nga nagigang ava tẹri si, ‘Ushi umani aju nga kindi, 5 ka ayoo Ajiya yi, anga vra ayọ ọkọ takwyuẹ aYahudawa.” 6 IYesu ba kyaa kini bọ. Aya kya ayayo kọnọ ọna ni, agha aghaghẹ aghina akpọ ba tuma aghikyo nga kukushi nga ka ya tẹri nga si, “Ate ọna, ba ma ẹrẹkwẹ ngọ utina ba. Ita maami ni ingọ ba ọna mi ba. 7 Uwu sa ni ita nu mi ni ima ni ba ukushi ngọ ba, tọrọ pẹni ka agira mi ki lẹni. 8 Ki mẹ mani avọ ace aghọ wọ ni ishi wu, kina aghinakpọ kidẹ ivọ mi, imẹ wang tẹri adi aghọ si, ‘Kikyang’, Asọ kyaa, ace aghọni imẹ tẹri nga si, ‘Ba,’ Asu ba, imẹ tẹri agira mi si, ‘Aju ima,’ Asọ ju.” 9 IYesu ya kọng kindi ni, aba wo ica ni nga, aba tee ki tẹri Ajiya mani so yii nga si, “Imẹsọ tẹri nọ si, imẹ sọnọ kọ nu mi uma aipang na ẹrẹkyuọ kindi ko ki Israila ba.” 10 Ajiya na atuma bọ ya vuwa bọ aca ni, aya peni ni agira nga tọ akyuọ.

IYesu Shang Anọ Ayiri mani Aghẹmẹ Nga kọ Kpoo

11 Aya kpẹẹ ni IYesu ba wor ki kyaa ice Ifọng na aka yọrọ si Anayin, atina nga kina ikir bajiya ba kyaa kini nga. 12 IYesu ya sang fuma anyu uka ughila ifọng ni, aba nu ni a kpaa ọkọng ace anaghẹmẹ na ki kyabọ kọ naa kọ. Anọ ayeng ayiri mani aghẹmẹ nga kọ kpoo. Ikir bajiya ki ifọng kyeng kina inga. 13 Ate ọna ya nu nga ni, aba kọng ahwoo nga. IYesu tẹri nga si aba ci ba. 14 Aba kyaa ki ya piya imumani ago ọkọng kọ. Ajiya na go ọkọng ba titara. IYesu ba ju si, “Anọ, sisang!” 15 Aghọkpo va sisang ke cica, Ki tee aghọ upii!. IYesu ba kpẹnẹ nga ka avọ ki ma ayuru nga. 16 Ẹrẹbata kpẹnẹ bọ kọ nadidu bọ, aba jọọ Ọnọng na tẹri si, “Atina Ọnọng aghaghẹ ba ukushi bayọ.” Aba ju si “Ọnọng ba ukushi bayọ ka ba she Ajiya nga.” 17 Upii IYesu ghila nadidu aYahudiya kina ufọng shi ka ayayo bọ.

IYesu kina IYahaya Aghọnọ iminimini

(IMat 11.2-19)

18 Aghọyii iYahaya ba tẹri nga ọmari nadidu, na ba woo agha pai kidẹ bọ, 19 ki tuma bọ kọ kushi Ate ọna ka ya ghulu nga, “Ingọọ shi aghọmani aki ba, ko ta ayọ sha ace aghọ ni?” 20 Aya fuma ukushi iYesu ni, aba ju si, iYahaya aghọ uju iminimini tuma ayọ sa aba ghulu ngọ si, “Ingọọ shi aghọmani aki ba, ko ta ayọ sha ace aghọ ni?” 21 Ka kyua ra ni, iYesu ma ajiya ni asa adumu ọkyuọ, ki ba kiya aghọnọ ushẹẹ uduma ajiya wọ. Ki ba sa afoo na kyoo. 22 Aba yira aghọmani iYahaya tuma si, “Inu vuwa nọ kọ ya tẹri iYahaya imumani inu kọng ki ba nu. Afoo so kyoo uka, agunu sọ kyeng, aghọnọ ubili ba na pipar, agbatọng hwiri atọng, asang aghọmani a kpuru bọ, asu ma ila ididuma kukushi aghila amir. 23 Anyu adaduma kukushi aghọmani ata vulu bọ ni umumani isu ju ba.” 24 Aghọ tuma iYahaya ya sang bọ ni, IYesu ba tẹri bọ upii iYahaya, asi, “Ikẹmbọ ni inu kyaa unu ka ghumu? Inu kyaa ki inu ya nu ọbọng mani uwuu sọ ca? 25 Iba kindi ba ni, ikẹmbọ ni inu kyaa unu? Ace aghọmani asọmọ uma ọdọdọma? Kayi, aghọ ọsọmọ ugbang ọdọdọma ni, aghọ ci kidẹ ugẹẹ agọm bọ. 26 Ni, ikẹmbọ ni inu kyaa ukyoo? Atina Ọnọng? Isọ tẹri nọ, acẹri aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nagigang. 27 Anga shi aghọmani awọ pii kaya ẹrẹkwẹ nga si, ‘Imẹ ki tuma atuma mi ka ghila ite ni ngọ, Aghọmani aki kyer utra na sha uba ngọ.’ 28 Isọ tẹri nọ, ba Ajiya ujee ayiri na aceri IYahaya kini ughọghe. Kindi ni aghọmani ashi naji kọ ọka ẹrẹgọm Ọnọng aceri nga.” 29 Ajiya nadidu kina aghọ yira agonu ya kọng kindi ni, aba yira si Ọnọng ni agha aipang nga, IYahaya ba ju bọ iminimini. 30 Ni AFarisiyawa kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba tọrọ bọ imumani Ọnọng wang bọ si aju, ka ata yira bọ ni IYahaya ju bọ iminimini ba. 31 Ikẹmbọ ni ki mara Ajiya akuakuari wọ? Ashi na nyi? 32 Kini anọ bọ ni aci ka anyu ọkọ la izẹ, asu yọrọ ace bọ, nasu tẹri si, ‘Iyi pẹni igbẹẹ, inu ta ya nọ ba, ayọọ taa atẹ ukpo, inu ta ci nu ba.’ 33 Uwẹ ni, IYahaya aghọ uju iminimini ba ni, aka ra la ubiredi ba, akarasa amusumu ikọlọ na ashẹ ba, ni inu sẹ tẹri si, ‘Ashi kina ushẹẹ.’ 34 Anọ Ajiya wẹ naya ba, asu la na sa, inu sọ tẹri si, ‘Aghọ bra ula, aghọ usa ikọlọ na ashi, aghikyo aghọ yira agonu kina aghọ uvulu’. 35 Kindi ni uye ukyuu, yeni si utra Ọnọng na Aipang nga kukushi anọ nga.”

IYesu kọ ọna iSaminu aBafarisiye

36 Ace aBafarisiye yọrọ nga ula imila. Aba ghila ọna aBafarisiye, ki ya cica kọka imila. 37 Ace ayiri ki ifọng, aghila vulu, a kọng ni iYesu so la imila kọ ọna aBafarisiye ni, ava ba ni ace anibom na anyi uvọng. 38 Aba titara kọ tumu kọ ọka ifra nga, nasu ci. Ayiri nga ba ghẹli nga ifra kọ. Aba cra nga kọ ni ufilikwẹ nga, ki kẹni nga, ni asa ba shii anyi uvọng nga ki coo nga ki ifra. 39 aBafarisiye na ayọrọ ula imila ya nu kindọ ni, aba kpaa kidẹ ikwyi nga si, Ata wasi Ajiya ri ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga ni, ata kọ ye aghọmani asu cira nga, kina ighọ ayiri. Si asa aghila avulu.” 40 IYesu ba yira si, “ISaminu, iwang yeni ngọ upii.” Aghọmẹẹ, imẹ so hwiri ngọ.” 41 IYesu ju si, “Ace Ajiya apai na ayii bọ uta nọ ufẹ. Agha aye ni, ayii nga adinari araji atọ, ada aghọni ishitọ. 42 Aya bira bọ ọbiya ba ni, aba shee bọ ya ka apai bọ. Kidẹ bọ ka apai bọ ni, inga ki cẹẹ nọ uyoo nga?” 43 ISaminu ba yira nga si, “Ku nu mi ni, aghọmani aya nga ughẹ.” Aba ju si, “Ingọ tẹri na bibọrọ.” 44 Aya tee kukushi ayiri ni, aba ghulu iSaminu si, “Unu ayiri ri? Ighila ọna ngọ, ingọ taa ma mi nga amusumu uhwuru ifra ba, inga shiri mi na ayiri nga ki ifra ki cira mi na ufilikwẹ nga. 45 Ingọ ta kẹni mi nga ba, anga ni, kọ ghila mi ni ata ya nga kẹni mi ifra ba. 46 Ingọ ta coo mi nga anyi ka ẹrẹkwẹ ba, inga coo mi anyi uvọng ki ifra. 47 Kindi ni, imẹ sọ tẹri ngọ, avulu nga nagigang ra ni a kpaa nga kọ, ka ayeni uyoo nagigang. Aghọmani a kpaa nga kọ nazii ni, uyoo naziwu ni ayeni.” 48 Aba tẹri nga si, “a kpaa ngọ avulu ngọ wu.” 49 Aghọ la kini nga ba tẹri ace bọ, “Inga shi nga na asọ kpaa avulu?” 50 IYesu ba tẹri ayiri si, “Uma aipang ngọ foo ngọ. Kyaikyang ni ikwyifu.”

8

Ace Ayiri Wolu kini IYesu

1 Aya Kpẹẹ ni iYesu va ghila idẹ ufọng kina anọrifọng nasu tẹri upii ila ididuma ẹrẹgọm Ọnọng. Aghọ ushọ na apai ni ashi kini nga, 2 ace ayiri mani awuli bọ ushẹẹ usulusu kina idumu. Kidẹ bọ ni, uMaryamu (aghọmani ace aghọ bọ yọrọ nga si iMagadaliya), aghọmani awoo nga ushẹẹ utinsara wọ, 3 IYuwana ayiri iKuza, aghọtina aghaghẹ ọna iHiridus, kina iSuzanatu, kina ace aghọ bọ nagigang mani ashẹ bọ ni ugo uma bọ.

Ighang Upii Aghọ Pila

(IMat 13.1-9; IMar 4.1-9)

4 Umani ajiya nagigang adugo curu, aba ka ufọnufọng ukushi IYesu, avasa ma bọ ighang upii si. 5 “Ace aghọ wuu kya ọka upila ighọ. Ashi kidẹ uta ni, ice ighọ va kpaa kọ utra, ava tina yọ, anurunu ayaya va tara yọ kọ’ 6 Ice va kpaa ka atii. Iya ta ikumu ni iva hwiya yọ, ba ọlọlọr. 7 Ice va kpaa kidẹ akara, iva mighi kukuyeng, akara va mẹni yọ. 8 Ice va kpaa ki ẹrẹbọ ididuma, ava fọnọ, ki sa ikir ajilaji.” Aya tẹri kindi ni, ava sang ẹrẹwyuẹ ki tẹri si, “Aghọmani ashina atọng kọng ni, a kọng.”

Ima ri Ighang Upii aghọ Pila Yeni

(IMat 13.10-17; IMar 4.10-12)

9 Aghọyii nga va ghulu nga ikẹmbọ ni ighang upii yeni. 10 Ava tẹri si, “Inu ni, ama nu si inu ye ẹghẹrẹghẹmẹ ọka ẹrẹgọm Ọnọng. Uwẹ ni aghọshẹ ni sai ni ighang upii, unu ni anu, na aki kpẹlẹ bọ ba. Ọkọng ni, na ki kọng na ki kpẹlẹ bọ ba.

IYesu Yeni Ighang Upii Aghọ Pila

(IMat 13.18-23; IMar 4.13-20)

11 “Ni, ighang upii yọ shi, ighọ yọ shi upii Ọnọng. 12 Ighọ mani ikpaa kọ utra iyọ shi aghọmani a kọng upii Ọnọng, ni Ishẹẹ ba ki ma kpaa upii wu ka ikwyi bọ, ka ba ma aipang na peni ufoo bọ ba. 13 Unga ayọ utii ni iyọ shi aghọmani atọrọ kọng upii Ọnọng ni, aka yira ni ikwyifu. Abọ ni, ashi bọ ni akang ba. Aka ma aipang anirawi naji ni, akyua umra ni, na ka kpaa. 14 Ighọ mani ikpaa ka akara ni iyọ shi aghọmani a kọng upii, ana gọlọ ni, igẹr asing, kina uyoo ufe, na uyoo ọkọng ọdọdọma asing la ẹrẹkyuọ bọ uwọ sa ni ara ma bọ ikọlọ ba. 15 Ighọ mani apila ka ẹrẹbọ ididuma ni iyọ shi aghọmani a kọng upii, na yira kini ikwyi iye ididuma, amọr ki ma ikọlọ.

Ighang Upii Agbilimọ

(IMar 4.21-25)

16 “Ba aghọmani aki ta agbolimọ ka fọgha ya ni ublikyo, kọ na akyo yọ ka tata icuru. Kayi, sai na tiya kọ ka mani aka tighau, ka aghọ ghila nu uyeri. 17 Ba imumani afuwa ya mani aki fọmọ bọ ba. Ba imumani atẹri kidẹ tii mani aki kọng bọ ba. 18 Kindọ ni inu sa atọng kọ kọng, ka aghọmani ashi ni yọ na aka va kimi ngau. Aghọmani ashi ni yọ ba ni, ko ani mara asu sa ikwyi ni yọ ni, aka va yira wọ.”

Ayuru IYesu kina ‘Anayuru nga

(IMat 12.46-50; IMar 3.31-35)

19 Ayuru nga kina anayuru nga aba ukushi nga, na ara bira bọ ufuma ukushi nga ba ka Ajiya fo aghẹ. 20 Ace aghọ va tẹri nga si, “Ayuru ngọ kina anayuru ngọ ting ka sing, awang nu ngọ.” 21 Na va tẹri bọ si, “Aghọ kọng upii Ọnọng, kiva ju, na abọ shi ayuru mi, kina anayuru mi.”

IYesu Dara Ugya Ighọng

(IMat 8.23-27; IMar 4.35-41)

22 Ace awii ni aghila idẹ ọgbọlọ kina atina nga. Ava tẹri bọ si, “Ima bulu Uda ugẹẹ ighọng.” Ava sisang ki wọlu. 23 Ashi kidẹ ukyeng ni ọmọọ va kpaa iYesu wọ. Ba irishu ni uwuru va sang ka ighọng, ọgbọlọ va dẹri kọghilawu idẹ na amusum, aghila bọ ubura ikwyi. 24 Avasa ya shang nga, ki tẹri nga si, “Aghọ ọna, Aghọ ọna, ayọ ki kpuru yi.” Ashira, ki gẹr uwuru kina iyagha amusum. Ava nyenyeri, uka va kọmọ na kikir. 25 Ava tẹri bọ si, “Kyu uma aipang nu wu?” A kọng ẹrẹbata ava woo ica, asu tẹri ace bọ, “I nga shi kọ kawẹ ni, uwuru na amusum na so ma bọ upii, nasu yii ima tẹri nga?”

IYesu Lẹni na Aghọ Shi nọ Ushẹẹ ka Agarasinawa

(IMat 8.28-34; IMar 5.1-20)

26 Aya fuma ẹrẹbọ Agarasinawa ingọ mani ishi na avọ igbang kina ifọng aGalili. 27 Nọ ufuma iYesu ni, ace aghọmani ashi ni ushẹẹ kunu kidẹ ifọng ki sa nga ashọ. Aka sọmọ uma ba, ashi nu ọna ba, aci kidẹ na alọr. 28 Aya nu iYesu ni ava gyo a kpa, ava kpaa kite nga ki sang ẹrẹwyuẹ ki tẹri si, “Ikẹmbọ lọ ngọ kini imẹ, iYesu Anọ Ọnọng aghọ cẹẹ nọ ughọghẹ? Imẹ sọ shọr ngọ, ba ju mi ubibi ba.” 29 Atẹri kindi ki iYesu kọ tẹri ushẹẹ usulusu sa aya ajiya nga yaa. Agọlọ nagigang ushẹẹ nga ka gyo nga, na aka dara nga, Alor nga na asara nu uca, na aka kara uloru wọ, ushẹẹ nga ka kela nga na kyaa aghumu. 30 Ni iYesu va ghulu nga, “Ikẹmbọ shi uca ngọ?” Ava tẹri si, “Na pam,” kọ ushẹẹ kọ ghila nga na pam idẹ ẹrẹnọma nga. 31 Avasa shọr nga ka ma sa bọ ka kpaa kidẹ uhwo ọkọng ọlọ ba. 32 Ni ọka ni ace idir alade asọ cee ka ta noọ upang, avasa shọr nga si aya bọ ka ghila idẹ bọ. Avasa ya bọ ya. 33 Ni ushẹẹ nga va sher Ajiya nga, ki ghila bọ idẹ alade. Idir vasa vula kaya ugbana ki kpaa kidẹ ughọng, ava kpurubu kidẹ na amusum. 34 Aghọcee alade nga nu ima ri ẹba ni, ava ti bọ, ava ya tẹri ima ri ẹbani ki idẹ ifọng kina anọrọfọng. 35 Ajiya vasa kunu, ki ma nu ima ri ba. Ava ba ọkọ shi iYesu, avasa nu aghọmani ushẹẹ nga ya nga, aci kite iYesu, kina uma ugo, ashi ni ijiya nga. Avasa kọng ẹrẹbata. 36 Aghọmani aju ima kaya ica bọ ni, ava tẹri bọ mani asa ni aghọ shi nọ ushẹẹ nga peni ọkyuọ. 37 Ajiya nadidu ki ẹrẹbọ aGarasinawa vasa shọr iYesu na sheri bọ ya, ki ẹrẹbata nagigang kpẹnẹ bọ wu. Avasa ghila ọgbọlọ ki vuwa nga. 38 Aghọmani ushẹẹ nga ya nga ni, ava shọr nga ka kyeng ni nga. Ava shira nga si, 39 “Vuwa ngọ aca, ya tẹri ighọ uma ọkọkọng mani Ọnọng ju ngọ.” Ava ghimi ifọng nadidu kiya tẹri uma ọkọkọng mani iYesu ju nga.

Ashang Anayiri mani Akpoo kina Ayiri mani a Piya Igbang IYesu

(IMat 9.18-26; IMar 5.21-43)

40 Ni, iYesu ya vuwa ni, aghọ bọ ma sa nga ashọ nadidu bọ na sọ sha nga. 41 Na ace Ajiya wẹ na yọrọ nga si iYayirus, ace aghọtina aghaghẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, aba ki ma kpaa kite IYesu, ki shọr nga ka kyaa ọna nga. 42 Ashi na anọ anayiri ayeng, ashi kina anyi ọshọ na pai, ashi ka anyu ukpo. Akyeng ni, Ajiya nagigang sha dara nga, 43 Na ace ayiri mani akọ la anyi ọshọ na pai na asọ nira ayi, akọ pii imumani ashi ni yọ ko kang, ba aghọmani abra ma nga ọkyuọ ba. 44 Aba utumu nga, ki piya ifila igbang nga. Kọ kadu unira ayi nga va tara wọ. 45 Ni iYesu va ghulu si, “inga piya mi?” Ni kwinga ya la inang wọ ni, iBitrus va tẹri si, “Aghọ ọna, Ajiya bọ nagigang yii ngọ, asọ mẹni ngọ.” 46 Ni iYesu va tẹri si, “Ace aghọ piya mi, ki imẹ kọng ni ẹrẹkyuọ kunu kidẹ ẹrẹnọma mi.” 47 Ayiri nu ni ba ọkọ shọr ba ni, avasa yini ki ba kina utagha ẹka, ava kpaa kite nga, ki yeni kite majiya ima usa mani anga piya nga, ni ma anga lẹni ki iripẹ. 48 Avasa tẹri nga si, “Anọ mi, uma aipang ngọ wu ulẹni ni ngọ. Kyeng ni ikwyifu.” 49 Ashi kidẹ upii ni, ace aghọ vasa ba kọ ọna iJarus aghọ atina aghaghẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, ki tẹri si, “Anọng kọ kpoo. Ma sọ ma aghọmẹẹ utina ọba ọna ngọ ba.” 50 Ni iYesu ya kọng kindi ni, avasa yira ki tẹri si aghọ utina aghaghẹ ọka ta akwyi aYahudawa, “Uma kọng ẹrẹbata ba. Kpaa ki ikwyi, aki ba akyuọ.” 51 Aya fuma idẹ ọna ni ara ya nga na ace aghọ ghila ni nga ba, sai IBitrus, kina iYahaya, kina iYakubu, kina ate anọ na a yuru, 52 Ajiya nadidu so ci kọnọ ukpo anọ. Ni iYesu va tẹri si, “Inu ma ciba. Ara kpo ba, asọ mọru wu.” 53 Avasa sra nga ungọ jer amra, ka abọ ye sa akọkpo. 54 Ava kpẹnẹ avọ nga, ki yọrọ nga si, “Anayiri, sisang.” 55 Aghing nga va vuwa, ki iripẹ ukadu ni ava sisang. Ava tẹri si ama nga imila. 56 Aghọjee nga va woo ica. Ava tẹri bọ si ama tẹri ace aghọ ima ri iba ba.

9

IYesu tuma ọshọ na pai ra

(IMat 10.5-15; IMar 6.7-13)

1 Avasa curu ọshọ na pai ra ki ma bọ ẹrẹkyuọ kina uloru abugu kaya ushẹẹ, asọ va wuli idumu, 2 Ava tuma bọ si aya tẹri upii ẹrẹgọm Ọnọng, asọ sa aghọ shi bọ akyuọ ba ka lẹni. 3 Avasa tẹri bọ si, “Ama kpaa icima ka go kọ kyeng bọ ba, ko ashi, ko ipa, ko imila, ko ufe. Ama kpaa uma ugo pai ba. 4 Nadidu ọna mani uya shulu wọ ni, uci kukadu sa agọlọ usang nọ ya ju. 5 Nadidu aghọmani ara yira nọ ba ni, insi ọki ya ọna ni, ọsi zuru acọ ifra nọ kọ yeni amaa uwo ivọ nọ ka ya akwyi bọ,” 6 Ava sisang ki ghila anọrọfọng asọ tẹri ila ididuma, na sa lẹni na dumu kwabi.

Ukpo IYahaya Aghọnọ UBaftisma

(IMat 14.1-12; IMar 6.14-29)

7 Ni, agọm iHiridus aghọ go ọgyẹ ẹrẹgọm a kọng imumani asọ ju nadidu, ava bra ikwyi nga nagigang, ka ace aghọ sọ tẹri si iYahaya aghọ uju iminimini nga na ashang kọ ukpo. 8 Ace aghọ bọ ni ava tẹri si iLiya nga kunu. Ace aghọ bọ ni ava tẹri si ayayeng kidẹ Atina Ọnọng adaa akyua nga sisang. 9 Ni iHiridus va tẹri si, “IYahaya ni Imẹ kyua nga ẹrẹkwẹ wọ. Inga shi kọ kaa ni ihwiri uma kaya ẹrẹkwẹ nga?” Ava wang unu nga.

IYesu ma Ajiya Aji Ushọ Itọng Imila

(IMat 14.13-21; IMar 6.30-44; IYah 6.1-14)

10 Atina iYesu ya vuwa ni, ava tẹri iYesu ima ra abọ ju. Ava kpaa bọ ka yayu bọ ki kyabọ ice ifọng si aBetsaida. 11 Ni, aya nu kindi ni ikir bajiya nga va yii nga. Ava sa bọ ashọ nọ uba, ki tẹri bọ upii ẹrẹgọm Ọnọng, ki wuli idumu aghọmani ashi bọ akyuọ ba. 12 Ọnọng uta ya kpa wọ ni, ọshọ na pai va ba ayayo, ki tẹri nga si, “Shira ajiya, ka aghila idẹ ifọng ayayo, ashulu ka wang ọka nyẹ kina imila, ka ọka mani iyi shiwu ni ọshiwu ayayo na ca ba.” 13 Ni ava tẹri bọ si, “Inu ma bọ imila.” Ava tẹri nga si, “Ima ra iyi shi kini yọ ni ira wolu yọ ubiredi ọtọng kina itagbo ipai ba, si iyi kyaa ki ya ghẹ ajiya ri imila nadidu bọ.” 14 Aghẹmẹ fọma aji ushọ atọng. Ava tẹri atuma nga, “Utẹri bọ si acica kaga gimi kaga gimi, kọgba ugimi aghọ ishitilitong.” 15 Kindi wu na avasa ju, avasa bọ na cica nadidu bọ. 16 Aya kpaa ubiredi ọtọng kina itagbo ipai, ava sang ica ka yaya, ki sa Ọnọng izaa, ava wraa, ki meri atuma nga, na sha meri ajiya. 17 Nadidu bọ la ki shuu, na sa yeri akumu umani ashẹ wu ọkọrọ ọshọ nọ pai.

IBitrus Yeni umani IYesu na Anọ Ọnọng nga

(IMat 6.18-26; IMar 5.21-43)

18 Ace awii na asọ shọr Ọnọng kaya yu nga, atina nga va ba ọkọ shi nga. Ava ghulu bọ, si, “Inga na ajiya tẹri si imẹ shi?” 19 Ava yira si, “IYahaya aghila iminimini, ace aghọ bọ ni, Iliya, ace aghọ bọ ni, ayayeng kidẹ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng adaa akyua nga sisang.” 20 Ava tẹri bọ si, “Ni inu ni, inga ni ọka tẹri si imẹ shi?” Ni iBitrus va yira si, “IKristi anga Ọnọng.”

IYesu tẹri Ighọ Ukpọ mani aki Ju Kunu Sang nga

(IMat 16.20-28; IMar 8.30—9.1)

21 Ava gẹr bọ sa ama tẹri ace aghọ upii ba. 22 Atẹri si, “Iyiya yọ Anọ ajiya kọng ọlo atataki, aghọ go ẹrẹgọm kina agha akakọng afirist kina aghọmẹẹ umẹẹ iMusa atọrọ bọ nga, ki ta kọ umani aki pii nga wọ, awii itai na va sisang.” 23 Ava tẹri bọ nadidu bọ, “Nadidu aghọmani awang yii mi ni, sa a tọrọ ẹrẹkwẹ nga, na akpaa ukumu ọshẹ kwagba awii, ka yii mi. 24 Nadidu aghọmani awang ọkyuọ nga ni, aki taa wọ. Nadidu aghọmani a taa ọkyuọ nga ka ya ẹrẹkwẹ mi ni, asọ wang wọ ka peni ba maa. 25 Ikẹmbọ shi ọdọdọma ajiya apeni asing na taa ọkyuọ nga, kọ ka anyu ọkyuọ nga? 26 Nadidu aghọmani a kọng ighong uyeni mi kina upii mi, Anọ ajiya ma ki kọng ighong uyeni nga insi aya ba kina ujọọ nga, kina nga Ate, kina nga aghing uyer atuma nga. 27 Isọ tẹri nọ aipang, ace aghọ ting kọ ke na ki kpo bọ ba sa anu ẹrẹgọm Ọnọng.”

Utee Ushii nga

(IMat 17.1-8; IMar 9.2-8)

28 Awii ananari ya wolu bọ ni, iYesu kpaa iBitrus, kina iYahaya, ni iYakubu, a va kila upang kaya shọr Ọnọng. 29 Ashi kidẹ upii nọ Ọnọng ni, ibate nga tee, uma ugo nga va ba ufufugu, nọsọ kpaa ica. 30 Ba irishu na agha pai sọ pii ni nga, iMusa kina Iliya. 31 Ayeni ujọọ nga, na sọ tẹri uki hwura ukyaa ayaya nga, mani aki kpoo ka Urushelima kọnọ umani Ọnọng kyo ni. 32 Ni iBitrus kina aghọmani ashi kini nga, ọmọọ tii ki dẹ ica bọ, na aya sisang ni ava nu ujọọ nga, kina agha pai na ting ni nga. 33 Ajiya ya sang bọ ni, iBitrus va tẹri iYesu, “Aghọ ọna, ukpaa nọ umani iyi shi kọ kẹẹ. Ima ta asọọ atai, iye inga ngọ, iye inga iMusa, iye ni inga iLiya.” Ara tọ ye ima ra asọ tẹri ba. 34 Asọ tẹri kindi ni amọ va ba ki ma fuga bọ ya. Na ava kọng ẹrẹbata. 35 Ava kọng ice ẹrẹwyuẹ kidẹ amọ, ni tẹri si, “Adawọ nga shi Anọ mi anga uhwu hwiya, ọkọng nga.” 36 Ẹrẹwyuẹ ya kpẹẹ upii ni, ava nu iYesu ka yayu nga. Ava kọmọ. A wi ra ni ara tẹri bọ ace aghọ ima ri anu ba.

IYesu Lẹni na anọ ushi na Aghing Ushẹẹ

(IMat 17.14-21; IMar 9.14-29)

37 Ikyua ya yẹri ni ava shulu ka aya upang, ikir majiya va ma takwyuẹ ni nga. 38 Na ace aghọ kidẹ ajiya nga va yọrọ, ki tẹri si, “Aghọmẹẹ, isọ shọr ngọ nu anọ mi kina ica ahwoo, ka anga ka yayu nga. 39 Awẹ ni, ushẹẹ ka kila nga, aka waa akpa ba uye ba. Ushẹẹ nga ka gyo nga, ẹrẹnọma nga ka tagha, anyu nga ka hwuru ọfọ. Akara shẹri bọ nga ba sa a fila. 40 Imẹ shọr atina ngọ ka awoo nga wọ, na ara bra bọ ba.” 41 Ni iYesu va yira nga si, “Inu ọfọnọ akyua ri ọngọ ta uma aipang, aghọ torọ bọ ọkọng, sa agba awii ni iki ci ni nu, ni ẹkọng ni nu? Ba na anọ ngọ kọ kẹẹ.” 42 Asọ ba ni, ushẹẹ nga vasa sang nga ki gyo ki ẹrẹbọ na lip, ẹrẹnọma nga sọ tagha. Ni IYesu va gẹr ushẹẹ usulusu, ki lẹni na anọ, ava ma ate anọ nga. 43 Nadidu na va wọ ica ni ẹrẹkyuọ Ọnọng.

IYesu Tẹri Ighọ Ukpo nga

(IMat 17.22-23; IMar 9.30-32)

44 Tara ni upii ri ghila idẹ atọng nu. Aki ma Anọ Ajiya ka ajiya.” 45 Ni ara kpẹlẹ bọ upii ri ba, ashọ wọ ka ma nu ba. Abọ ni ahwiri ẹrẹbata ughulu nga upii.

Inga cẹri ni ọghọghe?

(IMat 18.1-5; IMar 9.33-37)

46 Inang va sang ki ẹdẹbọ kaya inga shi aghaghẹ kidẹ bọ. 47 Ni iYesu ya kpẹlẹ ima shi ki idẹ ikwyi bọ ni, ava kpẹnẹ avọ ace anọ ji ki waga nga ayayo ni nga. 48 Ava tẹri bọ si, “Nadidu aghọmani ayira ananọ ri ko ọcami ni, imẹ na yira. Aghọmani ayira mi ni, ayira aghọmani atuma mi wodu. Aghọmani ashi na ji kidẹ nu anga shi aghaghẹ.”

Aghọmani Ashi kọ Yeni nu Ọtọrọ Ba ni, anga Shi anga nu

(IMar 9.38-40)

49 IYahaya va yira nga si, “Aghọ ọna, inu ace aghọ na awili ushẹẹ nọ uca ngọ, iyi vasa kla nga, ka ashi ni iyi ba.” 50 Ni iYesu va tẹri bọ si, “Uma kla nga ba. Nadidu aghọmani ara torọ nu ba ni, anga nu nga.”

ASamariya ace Anifọng Atọrọ Ọyira IYesu

51 Agọlọ ọyira nga ka yaya aya ba ayayo ni, avasa ikwyi nagigang nọ ukyaa Urushelima. 52 Ava tuma aghọtina nga na asọ kyeng kite nga, avasa wolu ki ghila ace aghọ aSamariya kaya keri nga ya. 53 Na ASamariyawa va tọrọ bọ uyira nga, ka ọsa ikwyi nga ni nadidu kaya Urushelima wọ nọ shi wọ. 54 Ni atina nga iYakubu kina iYahaya aya nu kindi ni ava tẹri si, “Aghọ ọna, uwang si iyi tẹri ugha kọ ushulu ka ayaya kọ ma ghẹli bọ kọ? 55 Nava tee, ki wang bọ ọrang. 56 Ava wolọ, ki kyabọ ace anifọng.

Aghọmana Atẹri si Abọ ki Yii IYesu

(IMat 8.19-22)

57 Asọ kyeng kọ utra ni, ace aghọ va tẹri nga si, “Iki yii ngọ nadidu ọka mani ọkikya.” 58 IYesu va tẹri nga si, “Ava aghumu kina afọng bọ, unung kina ẹrisọgọ bọ, uwẹ ni Anọ Ajiya ashi nga kina ọkọ sọmọ ẹrẹkwẹ ba.” 59 Avasa tẹri ace aghọ si, “yii mi.” Ava tẹri si, “Aghọ ọna, yami kiya naa ate mi.” 60 Ni IYesu va tẹri nga si, “Ya aghọkpuru ka nira anayuru bọ aghọkpuru. Ka ingọ ni, kya kọ ya tẹri ẹrẹgọm Ọnọng.” 61 Ace aghọ va tẹri si, “Aghọ ọna, iki yii ngọ, zọnọ yami kiya shira ajiya mi.” 62 IYesu va tẹri nga si “Aghọmani asọ wuu kina ihwari uwuu ni, na asọ kyoo utumu ni, ara kpaa kina ẹrẹgọm Ọnọng ba.”

10

IYesu Tuma Ajiya Ishi Itinsara na apai

1 Aya kpẹ kindi ni Ọnọng va hwiya ace aghọ bọ agha ishi itinsara na apai, ki tuma bọ aya pilapai, ka lite ukyaa ọfọnọfọng kini ika mani anga ma ki kyaa. 2 Ava tẹri bọ si, “Ucuru ija shi nagigang, na aghọ ju utina shina ji. Kindi ni ushọr Ọnọng ucuru ija ka tuma aghọtina kidẹ ija, ka ma ju nga ucuru ija. 3 Ni, ọsi wolu! Uwe ni imẹ tuma nu kini anọ atẹm ka biyating ava aghumu. 4 Uma kpaa ipa nọ ufe ba, kọ ipa, kọ akpọ. Uma bili kọtọtang na ace aghọ kọ utra ba. 5 Nadidu ọna mani ọghila ni, ọsọ tẹri si, ‘Ikwyifu ka ajiya ọna ri.’ 6 Insi aghọ shi ni ikwyifu shi kidẹ ọna ri ni, ikwyifu ki peni nga. Insi ba aghọ ba ni, ọki vuwa ukushi nu. 7 Inu cica kọ ọna, nọ la nọ sa nadidu ighọ ima ra ama nọ, ka aghọtina kpaa kina ọka nga. Uma ka tili ika ushulu ba. 8 Nadidu ifọng mani ọghilani, insi ayira nọ ni, ọla nadidu ighọ ima ra abanọ. 9 Inu lẹni na adumu ushi kidẹ ifọng, inu sa va tẹri bọ si, ‘Ẹrẹgọm Ọnọng ya ba ayayo nu.’ 10 Nadidu ifọng mani inu ghila ni ara yira nọ ba ni, inu sọ ghila itra bọ nọ tẹri si, 11 ‘Acọ ifọng nọ umani ashi ki ifra yini, izara nọ ya. Nadidu kindi ni uye si ẹrẹgọm Ọnọng ya sọ ba.’ 12 Isọ tẹri nọ, awii ra ni, aki cẹẹ nọ ọkọng ahwoo aSodom kini ididu ifọng.”

Ọlọ kọ ọfonọfọng mani ọra La bọ Ukpaa ba

(IMat 11.20-24)

13 “Ọlọ ngọ, aKorasinu! Ọlọ ngọ aBetsaida. Kina uma usa uwo ica mani aju kidẹ nọ, ọbọ ni aju ka aTaya kina aSidon, ada kọ la ukpaa aiwu, acii kina uma ikwyi ibibi kina ọtọng. 14 Na awii ashuwa ni, aki cẹri nọ kọng ahwoo aTaya kina aSidon ki cẹẹ nọ. 15 Ingọ aKafarnahum, ujọọ ngọ ni aki ju kaya ẹrẹmọọ? Kai, ingọ na ki fẹni ngọ kidẹ ugha. 16 “Nadidu aghọmani ahwiri nọ ni, imẹ na ahwiri. Aghọ tọrọ nọ ni, imẹ na tọrọ. Nadidu aghọmani a tọrọ mi ni, aghọmani atuma mi nga na tọrọ.”

Uvuwa ishi itinsara na apai

17 Ishi itinsara na apai vuwa ni ikwyifu, na asọ tẹri si, “Aghọ Ọna, ushẹẹ ma sọ kọng yi kaya nọ uca ngọ.” 18 Ava tẹri bọ si, “Imẹ nu Ishẹẹ na akpaa kọ ba ka yaya kini ọsuma ugha ni. 19 Uwe ni, ima nọ ẹrẹkyuọ tina iyọọ kina inang, nọ va shi ni ẹrẹkyuọ ka ẹrẹkwẹ aghọ tọrọ nọ, ni ba imumani iki peni nọ ba. 20 Nadidu kindi ni, uma ju ikwyifu si ushẹẹ sọ kọng nu ba, inu ju ikwyifu si awọọ uca nọ ka ayaya.”

IYesu ju ikwyifu

(IMat 11.25-27; IMar 13.6-17)

21 Agọlọ ra ni ava ju ikwyifu nagigang kina Aghing Ọnọng, ava tẹri si, “Isa ngọ izaa Ate, Ate ayaya na ẹrẹbọ, kọ shọ ọmari ukushi aghina uye kina ọkpeli, ọvasa yeni aghọmani ayebọ ice ima ba. Imẹ sa ngọ izaa Ate, ka udi wọshi umani ingọ cẹẹ nọ ọkọng ọdọdọma. 22 Ko iligba ima ni Atemi nga ma mi. Ba aghọmani aye si inga shi anọ sa Ate, kọ na aye Ate sa Anọ, kina aghọmani Anọ wang yeni bọ.” 23 Ava tee kukushi atuma nga, ki tẹri bọ kọ yuyi si, “Anyu adaduma shi ki ica mani inu ima ri inu nu. 24 Isọ tẹri nu, aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kina agọm nagigang wang nu ima ra inu nu, na ara nu bọ ba, awang va kọng imumani inu kọng, na ra kọng bọ ba.”

ABasamariye umani a yeni ahwoo

25 Ace wii ni aghọmẹẹ umẹẹ iMusa va sisang ki titara na asọ mra nga, ki tẹri si, “Aghọmẹẹ, ikẹmbọ ni ki ju ki peni ọkyuọ ọnga mani ushi wu na mara ba?” 26 IYesu va tẹri nga si, “Ikẹmbọ shi kidẹ umẹẹ iMusa? Uka pila na nyi?” 27 Ava yira nga si, “Yoo Ọnọng ngọ kina ikwyi ngọ nadidu, kina ọkyuọ ngọ, kina ẹrẹkyuọ ngọ, kina utiling nadidu. Ni va yoo ayikyoo uci ngọ kini ẹrẹkwẹ ngọ ni.” 28 IYesu va tẹri nga si, “Ingọ yira na bibọrọ. Ka ju kindi, ọki lang.” 29 Ajiya nga, wang hwuru ẹrẹkwẹ nga ni, iva tẹri iYesu si, “Inga shi ayikyoo uci mi?” 30 Ni IYesu va yira nga si, “Ace aghọ nga sang ka Urushelima na aki ya Ayeriko Na ayi vasa dara nga, ki wuru nga uma wọ, ki tara ma nga uca ububi, ava wolu ki ya nga ọkyuọ ukushi Ọnọng. 31 Ukadu wọ ni ice ifirist va yii utra. Ava nu nga ni ava yii udaa ẹshẹẹ ki wolu ila nga. 32 Kindi ni ace aBalawe, ya fọma ọka ki nu nga ni, anga ma va yii udaa ushẹẹ, ki wolu ila nga. 33 Ata icuru ni utra va ba na ace aghọ aSamariya kukushi nga. Aya nu nga ni, ahwoo va kpẹnẹ ngau, 34 ava kya ukushi nga, ava lolu nga irinyuru, na sha coo nga anyẹ kina amusum ikọlọ ashi. A va kpaa nga kaya iZaki nga, ki kya ni nga ọna nga ki ya wang nga ọkyuọ. 35 Ikyua ni ava kpaa adinari apai ki ma aghọ kang, ki tẹri nga si, ‘Awang nga ọkyuọ wọ, nadidu ima ri upii ni kutumu idi ni, insi iya vuwa ni isọ ma nga ya.’ 36 Ni, kidẹ aya tai ri ni, inga ni unu ni atee anayuru aghọmani ayi ca?” 37 Ava tẹri si, “Aghọmani a yeni nga ahwoo.” Ni IYesu va tẹri nga si, “Ingọ ma, kya kọ ka ju kindọ.”

IYesu kya Ila Kukushi IMarta kina IMaryamu

38 Asọ kyeng ni, ava ghila ace anifọng, ace ayiri aghọlọ ca iMarta ava yira nga ka ọna nga. 39 Ashi kina anayuru aghọlọ ca si uMaryamu, aghọmani acica ki shite Ate asọ hwiri upii nga. 40 IMarta ni apii Utina kpaa nga ikwyi wu, ava kya ọkọ shi nga, ki tẹri nga si, “Ate, ọra nọng ni, anayuru mi yami ni sọ ju utina ka yayu mi ba? Tẹri nga si ashẹ mi kọ.” 41 Ni Ate va yira nga si, “IMarta, iMarta. Ikwyi ngọ tẹẹ nọ uma nagigang. 42 Ima iyeng yu na wang. UMaryamu hwiya ima ididuma, na ki ba yira bọ yọ kọ ba.”

11

Umẹẹ IYesu kaya Upii nọ Ọnọng

(IMat 6.9-15; 7.7-11)

1 Ace awii ni IYesu sọ shọr Ọnọng kọ uce uka. Aya kpẹ ni, ace aghọ kidẹ aghọyii nga ba tẹri nga si, “Ate, mẹẹ ayọ upii nọ Ọnọng, kọnọ mani iYahaya mẹẹ aghọyii nga ni.” 2 Aba tẹri bọ si, “Insi inu sọ pii nọ Ọnọng ni, inu tẹri si, ‘Ate yi ka yaya, ta ni ajọọ uca ngọ, ẹrẹgọm ngọ ba, 3 Ma ayọ imila aidi kina kwagba awii. 4 Kpaa ayọ uvulu kọ, kọnọ umani ayọ ka kọ shee aghọmani aju ayọ uvulu. Ba ya ayọ kiyi kpaa kidẹ umara ba.’ ” 5 IYesu ba tẹri aghọyii nga si, “Aba ju si agha aye nu shina aghikyo, ni aba kyaa ọna nga na abiyatẹ atii kiya ju si, aghikyo, kilikulu ma mi uta Imila, 6 ka ace aghikyo mi shi ka utra ukeng na aba na acii kina imẹ, ni imẹ ta shimi na imumani imẹ ki ma nga ba.’ 7 Ni aghọ shi kidẹ ba yara si, ‘Ba duma mi kọ ba. Aku ta anyu ubọọ ya, na anọ mi shiya kini imẹ ka ya icuru. Imẹ taki brami usang ka imẹ manọ ice ima ba.’ 8 Imẹ so tẹri nu, imẹ ye ni aki bọọ sang nga ka ma nga imila si asa ayikyo nga ba, aki sang ka ma ajiya nga ima umani awang ka dọrọ kọ ca anyu bọọ. 9 Kindii ni, Imẹ so tẹri nu, shọru, aki ma ngọ. Wang, ingọ ki peni; hwura, aki fumu ngọ anyu ubọọ. 10 Aghọmani ashọr ni aka ma nga; aghọmani awang ni aka peni; Na aghọmani a hwura ni, aki fumu nga anyu ubọọ. 11 Agba Ate nga kidẹ nọ, anọ nga ki shọr nga itagbo na sa ma nga iyọọ? 12 Ta aki shọr nga A kpa, asu ma nga inang? 13 In kini inu aghọmani inu shi agha akakiya ye uma anọ nu uma udọdọma, inu ye ni na nyi wu ni Ate aYaya ki ma wu, aki ma aghọmani ashọr nga Aghing Ọnọng.”

IYesu kina UBalzabul

(IMat 12.22-30; IMar 3.20-27)

14 Ace awii ni, IYesu sọ woo agbatọng nọ ushẹẹ kọ ka ace ajiya ni. Ishẹẹ nga ya kunu ni, agbatọng va pẹni, ajiya va woo ica. 15 Ace aghọ bọ ba tẹri si, “Ẹrẹkyuọ uBalzabul agọm nọ ushẹẹ wọ na asu wuru ushẹẹ wọ.” 16 Ace aghọ bọ ghulu nga ka amra nga, ava wang mani a yeni bu ace amaa ka ayaya. 17 Anga ni aye ima ushi kidẹ ikwyi bọ, aba tẹri bọ si, “Ẹrẹgọm mani ikau ọka upai, ita ki tarau wu ba. Kindi ni, insi ọna mani ọkau ọka upai, ọki kpaa wu. 18 Insi ishẹẹ kau ọka upai, na nyi wu ni ẹrẹgọm nga ki shi na akyuọ kọ? Inu si akyuọ uBalzabul kọ ni imẹ sọ wuru ushẹẹ kọ. 19 Insi akyuọ uBalzabul wu ni imẹ so wuru ushẹẹ wu ni, aghọyii ngọ ni? Akyuọ inga wu ni ibọ so wuru wu? Kindi ni, abọọ ki wa ashuwa. 20 In kini imẹ woo ushẹẹ ni ẹrẹkyuọ Ọnọng ni, ẹrẹgọm Ọnọng kọ ba ukushi nu. 21 Insi ajiya umani ashina ẹrẹkyuọ loru abuu nga nagigang ni, asu sha ọna nga, uma ọnanga ki ci ila bọ. 22 Insi aghọ cẹri nga ni ẹrẹkyuọ ọkọrọ ni nga, ki va ca nga ni, ajiya nga sọ yeri uma ọkọrọ nga mani asa ẹrẹkyuọ ni bọọ, ka va kau uma na ayẹri, 23 Aghọmani ashi anga mẹ ba ni, ashi asho mi. Aghọmani aka shemi nga ucuruwu ba ni, ufuruwu nasu ju.”

Uvuwa Ushẹẹ Usulusu

(IMat 12.43-45)

24 “In kini ushẹẹ ususu kunuwu kidẹ ẹrẹnọma ajiya ni, ika kya wu ọka mani amusumu shibọ ya ba na sọ wang ọka uwuru. In kini a peni nga ba ni, aki ju si, ‘Imẹ ki vuwa mi ọna ni imẹ kunu wu.’ 25 In kini aya ba ni, aki ba peni ọna ni akọ yẹri wu ki kyeri wu. 26 Aki vuwa nga ka ya yẹr uce ushẹẹ utinisara unga umani ucẹr nga na akakiya, na aki va ba ka ba ci kọ ọkaa. Kindọ ni uci nga ki cẹr akyua ni ububi.”

Uta anyu aipang

27 IYesu sọ tẹri uma kindi ni, ace ayiri kidẹ ikir bajiya ba sang ẹrẹwyẹ ki tẹri nga si, “Ọnọng ta ayuru mani ajee ngọ ki cee ngọ anyu adaduma.” 28 IYesu ba yara si, “Aghọmani aka kọọ upii Ọnọng ki ba yii wu acee nu peni anyu adaduma.”

Uwang amaa

(IMat 12.38-42; IMar 8.12)

29 Ikir bajiya ya khẹmẹ ni, iYesu ba ju si, “Akyua akakiya wudi ri. Awang si ayeni bọ amaa, aba yeni bọ ace amaa ba bam ni anga iYunusa. 30 Kọnọ mani iYunusa ni amaa nga ka ajiya aNineba, kindi wu na anọ ajiya ki shiwu ka akyua ri. 31 Awii ashuwa ni, ayiri agọm iSheba ki sang kina ajiya akyuakyuari ri ka yeni si ata ju bọ na bibọrọ ba, ka aba ka uce uka atatọọ na giga ka aba kọọ umẹẹ uye iSolomon. Ni aghọmani acẹr iSolomon wẹ kọ ukadii. 32 Awii ashuwa ni, ajiya Anineba aki sisang kina ajiya akyua ri, ka yeni bọ si ata ju bọ na birbu ba, ka ibọ sher uvulu ya ni ọdọmọ iYunusa. Aghọmani acẹr iYunusa wẹ kukadii.”

Uyeri Ẹrẹnọma

(IMat 5.15; 6.22-23)

33 “Ba aghọmani aki ta ugha ka agbilimọ na shọ wọ ba, ko na fuga kina ublikyo. Kayi, asọ tiga kaya ima utiga, ka aghọ ghila nu uyeri. 34 Ica yọ shi agbilimọ ẹrẹnọma. Insi ẹca ngọ shi ikyuọ ni, nadidu ẹrẹnọma ngọ ki shi na uyeri. Insi Ica ngọ shi kina udumu ni, ẹrẹnọma ngọ ki shi ni iting. 35 Kindii ni, ingọ so kra ta uyeri ngọ ni iting yọ ni. 36 Insi ẹrẹnọma ngọ nadidu shina uyeri ni, uce uka shiwu na iting ba ni, ọsu ta uyeri nadidu, ọsọ ta uyeri ki ghimi ngọ kọnọ umani agbilimọ ka ta uyeri kaya ẹrẹnọma ngọ ni.”

IYesu ta AFarisiyawa kina Aghọmẹẹ Umẹẹ IMusa ka Ayayẹ

(IMat 23.1-36; IMar 12.38-40; ILuk 20.45-47)

37 IYesu ya kpẹẹ upii ni, ace aBafarisiye va yọrọ nga ula imila. Aba kya uka ula imila ki ya cica ka la. 38 Na aBafarisiye ba wo ica nu mani IYesu kpẹnẹ ula imila ba uhwuru ivọ nga kọnọ mani abọ ko ghẹli wu ni. 39 Ate ba tẹri nga si, “Inu aFarisiyawa ni, inu ka hwuru utumu iwoo kina isọ, ni kidẹ no ni uder ajiya wu kina akakiya. 40 Inu abo! Inu ye nu si aghọmani aju utumu nga ju idẹ ba? 41 Inu ma aghọmani ashi bọ ni ima ba ima ni ushi kidẹ, na didu uma ki ba na pipar kukushi nu. 42 “Ọlọ nu, aFarisiyawa! Uwe ni, uka ma Ọnọng ima iye kidẹ ushọ, ọkyulọ, aya kina uma ẹrẹ nang. Inu ta dumanọ na uju aipang kina uyoo Ọnọng ba. Ọmari bọ si umani inu so ju, basi ashe uce ya ba. 43 Ọlọ nu, aFarisiyawa! Uwe ni, inu ka yoo na ama nu uka uci ọdọdọma kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa, kina ubili ika izẹ. 44 Ọlọ nu! Inu shi kini alọr bọ angọ mani ajiya keng ka ya na ata ye bọ ba.” 45 Agha aye kidẹ aghọmẹẹ umẹẹ iMusa ba yira nga si, “Aghọmẹẹ, Insi ingọ tẹri kindi ni, iyi ma ni ingọ cira yi.” 46 Ni iYesu va yira si, “Inu aghọmẹẹ umẹẹ iMusa, ọlọ nu! Ka inu kpẹ ajiya akpara na pam mani aki bira bọ uko ba, inu ta taa nọ bọ avọ ka inu shẹbọ kọ wọ ba. 47 Ọlọ nu! Ka inu ka vra alọr anga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng mani anirakpẹẹ nọ pili. 48 Ushi ra ni inu ki ba yira umani anirakpẹẹ nu ju. A pili aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, inu sa tumu bọ alọr. 49 Kindii ni, amra Ọnọng si, ‘Iki tuma bọ kina aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kina aghọtina Anọ Ọnọng, ka pili ace aghọ bọ, na ma ace aghọ bọ ọlọ.’ 50 Uwu sa ni aki ma ajiya akyuakyuari ọlọ nọ umani a pili aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kọ kpaa ka kyua na akeri asing kọ, 51 Kọ kpaa ka ayi Abila kina anga uzakariya, Aghọmani apii ka biyatẹ agoo kina uka upipar kidẹ ọna Ọnọng. Isu tẹri nu, ayii bọ shi kaya akwyi nu. 52 Ọlọ nu, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa! Inu kpaa aca ufumu ọna uye, inu ka kyakwyi nu ni, inu ta ghila nu ba, inu ta ba ya nu aghọ wang ughila ka ghila ba.” 53 IYesu ya kunu kọ kadu ni, aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa ba dẹẹ kọ mẹni nga nagigang, asọ pura nga ka peni uma nagigang, 54 asọ sha ka kpẹnẹ nga kidẹ upii nga.

12

IYesu Waa Atọng aghọyii nga

1 Agọlọ ra ni, ikir bajiya nagigang curu na sọ tang ace bọ, iYesu ba kpẹnẹ upii kina aghọyii nga, asi, “Inu ju na bribọ kina uyisti aFarisiyawa, aghọ ju unu ica. 2 Ba imumani afugaya ni iki kunu yọ ba, ko ni imumani ashọ yọ ni aki ye bọ ba. 3 Imumani inu tẹri kọ uyuyi ni sa a kọng yọ ka ayayẹ. Imumani inu tẹri kidẹ idẹ igunu ni, aki gyoo a kpa wu ka yaya ọbọọ ajiya na pam ki kọọ.

Aghọmani aki Kọng Ẹrẹbata nga

(IMat 10.28-31)

4 “Inu ayikyo mi, imẹ so tẹri nu, inu ba kọọ ẹrẹbata aghọ pii ẹrẹnọma ba, in kini akpẹẹ upii ni, ba imumani aki bra uju ba. 5 Imẹ ki tẹri nu aghọmani inu ki kọọ ẹrẹbata nga. Inu kọọ ẹrẹbata aghọmani insi apii ni, asi ni akyuọ ufeni kidẹ ugha. Imẹ so ba tẹri nu, anga si aghọmani inu ki kọọ ẹrẹbata nga! 6 Ba aka gbara anurudẹri atọ na anei apai ba? Nadidu kindọ ni, Ọnọng ta yuu nga agha ayaye kọ ba. 7 Ingọ ni, kina ufilikwẹ ngọ nadidu ni aku pila bọ. Inu ba kọọ ẹrẹbata ba, ka inu cẹr Anurudẹri na umani a wang nagigang!”

Uyeni Uyira IYesu kite ba Ajiya

(IMat 10.32-33; 12.32)

8 “Imẹ so tẹri nu, nadidu aghọmani ayeni kite ba ajiya si inga yira mi ni, Anọ Ajiya ki kọ yeni si inga yira nga kite atuma Ọnọng. 9 Aghọmani a yeni si inga tọrumi kite ba ajiya ni, imẹ kiku yeni si itọrọ mi nga kite atuma Ọnọng. 10 Aghọmani kpaa ẹrẹkwyuẹ nga kini Ọnọng nga ni kaya Anọ Ajiya ni, aki yira nga uvulu nga wu, nadidu aghọmani akpaa ẹrẹkwyuẹ nga kini Ọnọng nga ni ka ya Aghing Ọnọng ni, aki yira bọ ọlọkpaa nga ba. 11 In kini aba ni inu kite uka ta akwyi aYahudawa, ko ite agha utẹri ashuwa, ko ite agha ite ni, inu ba mẹni ikwyi nu na imumani inu ki tẹri ba, ka inu woo akwyi nu kọ ba, 12 ka Aghing Ọnọng ki mẹẹ nu imumani inu ki tẹri ka agọlọ ra.”

Ighang Upii ka Aya Aghọnọ Upeni, Abo

13 Ace aghọ kidẹ ikir ba ajiya tẹri iYesu si, “Aghọmẹẹ, tẹri anayuru mi si akau uma ungọmani ate bayọ kpoo ki ya ayọ na ama mi ọka mi.” 14 IYesu ba tẹri nga si, “Ayu! Inga sa mi ni imẹ ba nu aghọ ashuwa ko ni imẹ kau nu imumani ate nu kpoo ki ya nu?” 15 Aba tẹri bọ si, “Inu sa kra, inu ju atatọọ kina kọ iligba ahwula, ka ba upeni uma wọ sa upeni ọkyuọ ba.” 16 A va ma bọ ila ki tẹri si, “Ija ace aghọnọ upeni ju imila nagigang. 17 A va tẹri kidẹ ikwyi nga si, ‘Imẹ ki ju na nyi? Ọka mani iki sa uma aghumu mi wọ ki lara.’ 18 A va tẹri si, ‘Imumani imẹ ki ju yẹ, imẹ ki pulu afọ mi wọ, ki vra ace akakọng, ki sa uma aghumu mi kina uma mi kidẹ. 19 Imẹ ki tẹri ẹrẹkwẹ mi si, “Imẹ shi kina uma na pam mani imẹ ki kọọ ọdọdọma wu anyi kina anyi. Tara ni iwuru, ni sha la, ni sha sa, ni ju uvra mi.” ’ 20 Ọnọng ba tẹri nga si, ‘Ingọ abo! Atii ri ni aki yira ọkyuọ ngọ wọ. Uma umani Ingọ curu ẹrẹkwẹ ngọ ni ọki tee unga inga?’ 21 Umani, aghọ curu upeni ẹrẹkwẹ nga shi wudu, ashi na upeni kukushi Ọnọng ba.”

Inu ba bra ikwyi nu kaya ice ima ba

(IMat 6.25-34)

22 IYesu ba tẹri aghọyii nga si, “Uta kindi ni Imẹ so tẹri nu, Inu ba bra ikwyi nu ni ọkyuọ nu ba, ima ni inu ki la; ko imumani inu ki sọmọ ki ẹrẹnọma nu. 23 Ka ọkyuọ cẹri imila, ẹrẹnọma ni icẹri umugo. 24 Inu kra uunu! Aka pila bọ ba na acuru bọ ba, ashi bọ na afọ ba, kindi ni Ọnọng ka ma bọ imila. Utina nu cẹr unga uunu nagigang! 25 Inga kidẹ nọ ni ubra ikwyi nga ki bra ukhimi agọlọ kọ ọkyuọ nga? 26 Insi inu bra nọ uju ima jii kindọ ba ni, ikẹmbọ sa ni inu sọ bra ikwyi ka aya uma ọkọkọng ushẹ? 27 Unu kra umani ufuru ka fọnu, aka ju bọ utina ufufugu ba, ko ọnga ususugu, kindi ni, imẹ so tẹri nu, ko iSulemanu, kina ọla irinọfọnọ nga ni, asọnọ kọ sọmọ nga uma umani ucẹr unga ayayeng bọ ba. 28 In kini Ọnọng ka fiya ọbọng aghumu kindọ ni, unga umani Ushi wu kaidi ni, ikyua ni aki sa bọọ kidẹ ugha, inu bọ ni aki tọ ya nu ya? Inu aghọ ma aipang na jẹẹ! 29 Inu ba bra ikwyi ni imumani inu ki la ba, kini umumani inu ki sa ba. 30 Ajiya asing aghọmani ashi bọ aYahudawa ba so wang ighọ nu uma ri, inu ma ni, Ate nu ye si inu wang bọ. 31 Inu sa ikwyi nu ka umumani ushi unga ẹrẹgọm Ọnọng, asọ kimi nu udibi uma wọ.

Umẹẹ kaya Ucuru Upeni Ka yaya

(IMat 6.19-21)

32 “Inu ishu ajaji, inu ba kọng ẹrẹbata ba, ka Ate nu hwiri uwhai uma nọ ọka kidẹ ẹrẹgọm nga. 33 Inu gbura umumani inu shini bọ, kọ inu ma aghila amir. Inu wang akwyi nọ ipa nọ ufe umani ika bayọ ititang ba, upeni mani ọka kpẹri bọ nga ba ka yaya, ọka umani ba ayi mani aki ba, ba iriyi mani iki bra wọ ba, 34 Uka umani upeni ngọ shi wu ni, ọka wọ ni ikwyi ngọ shi wọ.”

Agra umani Aka ci na Zizal

35 “Inu lolu abuu nu, agbilimọ nọ sọ la ugha. 36 Inu ba kini aghọ ci sha aghọ ọna bọ ka vuwa ka ọna agya ubiya wọ ni, in kini a hwura anyu ubọọ ni na asọ fumu. 37 Ọki shi uduma kukushi agira mani aghọ ọna bọ kọ vuwa ka ba peni bọ na ci na zizal. Imẹ so tẹri nu aipang, aki loru abuu nga, ka tẹri bọ si acica ọla imila, aki sa ka ama kọ aligba agra nga imila. 38 Agra ra ki shi agha anyu adaduma insi aba kina abiyatẹ ating, ko kina ikwyating, ka peni bọ na zizal. 39 Inu ye si, aghọ ọna ta ye akua umani ayi ki ghila idẹ ọna nga ni, ata ki ya nga ya ka ghila ba. 40 Inu ma so ci na zizal, ka agọlọ mani inu ta sanu ikwyi wọ ba ni, Anọ Ajiya ki ba.”

Agra anga ushi na Aipang kina anga taa Aipang

(IMat 24.45-51)

41 IBitrus ghulu si, “Ate, idi ighọ ighang upii ni, ayọ bọ ta nadidu ajiya wọ?” 42 IYesu ba yira si, “Inga shi agira aipang anga uye ukyuu, mani aghọ ọna nga ki ma nga uko ọna nga, aka ma agira ushẹ imila bọ kidẹ agọlọ? 43 Agira anyu adaduma nga aghọmani aghọ ọna nga ba peni nga ni asu ju utina nga. 44 I mẹ so tẹri nu aipang, aki sa adidu agira ukra uma nga nadidu. 45 Insi agira nga va tẹri ikwyi nga si, ‘Aghọ ọna mi ki trẹ wọ nọ uba,’ na sa dẹẹ kuca agira ba ghimi kina ayiri, na asa ghila ula kina usa ki vra, 46 Aghọ ọna agira ra ki ba, awii ni ata sa nga ikwyi wọ ba, ko akyua mani ata ye nga ba. Ki vuwa ka awii mani ata sa nga ikwyi wu ba, aki ca nga nagigang. Ka ba sa ulo kina aghọ umani ashi bọ na aipang ba. 47 Agira umani aye imuwang aghọ ọna nga ni ata ju nga uci na zizal ba na ata ba ju nga ba ni, aki ju nga uca nagigang. 48 Aghọmani ata ye nga imuwang aghọ ọna nga ba ni, insi aju imumani ima uca ni, aki ca bọ nga nagigang ba. Nadidu aghọmani ama nga uma na pam ni, aki wang uma na pam kukushi nga, Aghọmani ama uma upam nagigang ni, aki wang uma upam nagigang kukushi nga.

IYesu ba na ọkau Akwyi

(IMat 10.34-36)

49 “Ugha wu ni imẹ ba usa ka sing. Uwang mi ni, ata kọ ta wu! 50 Ka imẹ shi kina iminimini agna ulọ mani aki ju mi, imẹ kpaa sa aki ju mi nga! 51 Inu kpaa si imẹ ba na uci ọkyuọ wu ka sing? Kaa yi! Imẹ so tẹri nu, ukau akwyi bajiya wu ni imẹ ba wu. 52 Kọ kpaa ka kyuakyuari ni, ọna ugna agha atọng ki kau uka upai, agha apai ki la inang kina agha tai, agha tai ki la inang kina agha apai. 53 Ate ki la inang kina anọ nga, anọ ki la inang kina ate nga. Ayuru kila inang kina anọ nga, anọ kila inang kina ayuru nga. Akẹri li la inang kina abiya nga, abiya ki la inang kina akẹri nga.”

Ukpili ushi akuari

(IMat 16.1-4; IMat 8.11-13)

54 IYesu ba tẹri ajiya si, “Insi inu nu uyuu aviya ka iriwura ni, inu ka ju si, aviya ki kpaa, aki ba kpaa. 55 Insi inu ba nu uyuu ka usẹ ila nusang ni, inu ka ba ju si, aki ju ọci. Asu ba ju. 56 Aghọ ju unu ica! Inu bira unu ushii asing, inu ta bira nọ ukpi amra adi akyua ba kukushi nu ba.? 57 Ikẹmbọ sa ni inu ta ki ju nu imumani isi iduma ba? 58 Insi ayikyo ọkọrọ ngọ kyaa ashuwa ngọ ni, ju ka inu yira ace kọ tra, ingọ ba tọọ ngọ ni, aki kyaa ni ngọ ki ite agho tẹri ashuwa. Aghọ tẹri ashuwa ki kyaa ni ngọ kukushi agha anirashi. Agha anirashi ki ta ngọ kidẹ ubọ itii. 59 Imẹ so tẹri nu, Ingọ taki kunu ngọ kọ ukadu ba si ingọ ja imumani asa ngọ, ba imumani iki sẹ.”

13

Ọlọkpaa ta Ukpo

1 Akyua ra ni aghọmani sọ kọ ọka ma iYesu nga ila aghọ aGalili mani iBilatus asa si aya pii, ayii ma zọọ ya na nọ mani awa ifuu wọ. 2 IYesu ba yira bọ dita bọ inu du kpaa si adi aGaliliyawa cẹẹ ushẹ ma aghọ aGalili nu uvulu, nọ umani a ko kọng ọlọ? 3 Imẹ do taa nu, kayi, inkini inu la nọ ukpaa mani nadidu nu nudo kpuru nu kini ibọ ni. 4 Inu kpaa si usho nunanari lẹ agho mani ovra kpa ka ya bọ ka uSiluwam, kọ kyo nu a pyi oshe ma ajiya ngọ Urushelima nu uvulu? Kayi. 5 Imẹ dọ ta nọ ushiwudu ma, inkini inu lanu ukpaa ma ni, inu dọ kpurunu kini ibọ ni.

Ighang Upii Uwe mani Uka ma wọ Ikọlọ ma

6 Ama dọ ma bọ ighang upii dọ taa bọ ni, ace aghimi sa nọ ọshẹ uweng mani a pra ka idẹ ọwra nga abọ kala ikọlọ ada peni nga ma. 7 Ada dọ taa aghọ kẹri ija, ngọ nu aidi anyi atai wuji imẹ dọ kyeng wang ikọlọ ọshẹ mi daa peni mi ma. A kpa da naa wọ. Ikẹmbọ sa ado dala ọka ki lilo. 8 Ada yila nga di taa ni atina mi, yawoya mi kyele yo ka anyi ayi, mi sa culu wu ẹlẹbọ, 9 inkini asa nga ikọlọ ka anyi ki ba ma ni, adọ kpa kọ.

IYesu lẹni na Ayiri Agunu ka Awii Uwuru aYahudawa

10 Ace awii ni iYesu sọ mẹẹ kọ uce ọka ọtakwyi aYahudawa ka Awii uwuru bọ, 11 ace ayiri mani aghing Ishẹẹ sa nga ugunu anyi usho na ananari, aku gamu nga, aka bra nga tara na kikya ma. 12 IYesu ya nu nga ni, ava ayọrọ nga di taa nga, ayiri akau ngọ nu ugunu ngọ. 13 A ciya nga avọ ka didu akyua asisang ki brẹ Ọnọng. 14 Agha akakọng ọkọ takwyuẹ aYahudawa kọng anang, mani iYesu ma ayiri la ọkyuọ ka wii uwuru aYahudawa, ada taa ajiya, ayọ sọ na awii mani ala atin mani ayọ kyeli utina, inu ba ka dalawii la nama manọ ọkyuọ, ba awii uwuru li ma. 15 Ate yila nga di taa, “Aghọ ju unu ica! Kwinga kidẹ nu aka shii nga inaa nga ko izaki nga ko uka mani aka lor bọ, na kya niyo naya ma yọ amusum ka awii uwuru ma? 16 Ushiwo duma ma ayiri li aghọ ute Ibrahim mani Ishẹẹ lor nga anyi usho na ananari, ushi wọ umani ashii nga kọ dudii ọlọ ka awii uwuru ma? 17 Aya taa nidọ ni aghọmani atọrọ bọ nga kọng igho, nadidu ajiya kọng ikwyifu nọ ima ọdọdọma mani adọ ju.

Ighang Upii kaya Ikir Ikpo

(IMat 13.31; IMar 4.30-32)

18 IYesu taa bọ, “Ẹrẹgọm Ọnọng lilẹẹ ike? Ikẹmbọ adọ malaa kọ? 19 Isọ lilẹẹ ikir Ikpo mani ace aghọ pila kidẹ uwra nga, a fọnu di cii ọshẹ, anelinu ma taa asọọ bọ kaya ọshẹ.”

Ighang Upii kaya Uyisti

(IMat 13.33)

20 Ava tẹri bọ si “Ikẹmbọ mi ki malaa ẹrẹgọm Ọnọng kọ? 21 Isọ lilẹẹ uyisti mani ace ayiri a kpa dizo ka iribii alkama imu mara itai, sọ peni uyisti nga nadidu.”

Utra Umumẹni

(IMat 7.13-14; 21.23)

22 A kpẹnẹ utra kyaa nga ẹfẹlẹfọng na anẹlẹfọng, adọ mẹẹ Ajiya, na ta kyaa nga Urushelima. 23 Ace aghọ taa nga ni Ate ma ayọ aghọmani adọ peni ufoo ni adọ shi bọ aghọọ ma? Ada taa bọ ni. 24 Inu ma ẹrẹkyuọ kọ ghila anyu mumẹni, imẹ dọ taa nu ajiya na pam aki wang mani aghina, adọ bra bọ ma. 25 In kini ate ọna ghina di fowa anyu ubọọ, nudo tra kọ sosing nudo hwura anyu ubọọ ngọ dọ taa ni Ate ma ayọ, fẹmẹ anyu ubọọ, adọ yila bọ na taa ni, “Imẹ ye mi ọka mani inu ghala ma. 26 Kadu inu dọ taa ni, ayọ la di sa ni ngọ, ingọ mẹẹ ki ifọng ma ayọ. 27 Adọ taa ni, imẹ ye mi ọka mani inu ghala ma. Inu sang nọ kọ shi mi nadidu nu, inu aghọ ju akakhiya. 28 Inu dọ ci, nọ ghula ayiri nu, awii umani inu nu iBrahim, kina iShaku, kina iYakubu, na aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nadidu ka ẹrẹgọm Ọnọng, inu akwyuẹ nọ ni, adọ kra nọ. 29 Ajiya dọ ba ka ushii ẹlẹpuwa na ushii awura, kina ushii dọ juwa, na khikha ula imila ka ẹrẹgọm Ọnọng. 30 Aghọmani asọ aghọ utumu dọ tee aghọ ite, aghọ ite dọ tee aghọ utumu.

IYesu kọọ ahwoo Urushelima

(IMat 23.37-39)

31 Kidẹ akyua ra ace aFarisiyawa ba di taa nga ni, “Sisang kajii kọ kyang ice ifọng, ki iHiridus wang pii ngọ wọ” 32 Atẹri bọ, “Inu kya ya taa ava ghumu la, ngọ nu midu wulu ushẹẹ kaidi, adumu peni ọkyuọ, ikyua kindii, awii atai ni imẹ dọ kpẹ utina mi. 33 Nidọ ni imẹ dọ lite nọ kyeng mi aji ne ikyua, na adawii, ushi wọ ọdọma mani apii aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kọ uce ọka ma sa Urushelima. 34 O! Urushelima, O! Urushelima, aghọmani apii aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, afẹẹ aghọmani atuma bọ kọ shi nu, ẹlemẹ kọ me wang culunu mani ananu ka culu anọ nga kidẹ ashọọ nga, nu turo nu. 35 Uwuji aya nu ọna nu kinedo ba aghu ba, imẹ do ta nu, nu ki va numi ma sai awii mani Inu ma, anyu adaduma kushi awo mani akin kidẹ ẹcuwa Ate.

14

IYesu kidẹ Ọna aBafarisiye

1 Ace awii wuru aYahudawa ni, aghila ọna ace agha aghaghẹ aFarisiyawa ka aya la imila, ajiya ba sa nga ica. 2 Ace aghọ udumu ufọọ ẹrẹnọma shi ka ite nga. 3 IYesu ghulu aghọmẹẹ umẹẹ iMusa kina aFarisiyawa si, “Ọsọ ọdọma ni ama ọkyuọ ka awii uwuru aYahudawa ta na nyi?” 4 Ava kọmọ, iYesu va kpẹnẹ nga ki ma nga ọkyuọ, ki shira nga na sang nga. 5 Aba tẹri bọ si, “Inga kidẹ nọ, aghọ shi na anọ ko izaki ni ikpaa kidẹ uhwo ka awii uwuru aYahudawa, na aki woo nga ba?” 6 Abra bọ uyira upii ba.

Ighang Upii Kaya Akyeng.

7 IYesu taa ighang upii aya nu ni aghọmani ayọrọ bọ usra agya na asọ wang ọkọ cica ọdọdọma agha kakọng, ada taa bọ si. 8 Inkini ace aghọ yọlọ ngọ ka agya ubuwa ni, ma khikha kọ ọka ọdọdọma ma, peni aghọ kọ dọ yọlọ ace aghọmani acẹẹ ngọ nọ ọghughẹ ni, 9 Aghọmani ayọrọ nu ka pai nu amado ba na ta ni, ngọ ma awawo ọkọ khikha, ọdọdọma ingọ dọ kọng ighọng, adọ taa ngọ ya khikha kọ ọka mani ufuma wọ ọwẹ na ọdọdọma ma. 10 Inkini ayọrọ ngọ agya kya ya khikha kọ ọka mani ushi wọ ọdọdọma ma, kadu wọ ni inga agho mani ayọrọ nọ agya ba ni, inga dọ taa ngọ ayikyo, ma khikha kawẹ. Kadu ngọ dọ pini ujọọ ngọ ka shite aghọ mani ngọ kyeng ni bọ. 11 Aghọmani ajọọ ẹrẹkwẹ nga ni, aki shuu ni kọ, aghọmani ashuu ni ẹrẹkwẹ nga ni adọ jọọ nga.

12 Ataa aghọ yọlọ nga agya, inkini ngọ dọ yọlọ ayọọ ula imila ta agya ni, ma ka yọlọ ayikyo ngọ ma, ta anayuru ngọ, ta awo ute ngọ, ta anapai ngọ, ta aghọ shi ni ufe, kpẹẹ ni ibọ ma dọ yọlọ ngọ, da dọ ju ngọ. 13 Inkini ngọ do yulo agya, yọlọ agho lamiri, agho kyeng ugunu, aghọ shina ọhua ẹlinema, kana aghọ shi afoo. 14 Kini dọ wọ Ingọ do pini anyu adaduma, ka ushii aghọmani ashi bọ na utra mani adọ ma ngọ kọ ma. Adọ ma ngọ ka awii mani aghọ kpuru kidẹ Ọnọng dọ sisang.

Ighang upii ka ya agya aghaghẹ

(IMat 22.1-10)

15 Aya kọng nidọ ni, ayayi kidẹ akikyo ula nga yila di taa iYesu, anyu adaduma kukushi aghọmani adọ la imila ni ngọ kidẹ ẹrẹgọm Ọnọng.” 16 Ataa nga, apya ghọ yọlọ agya aghọghẹ ayọrọ ajiya na pam. 17 Akyua agya ya ba ni, ada tuma agira nga, ataa aghọmani a yọlọ, ayọ kpẹẹ keli kwikẹ. 18 Nadidu bọ dẹẹ aghọ wa ifra aghọ sice tane, “ameghe ebiya me wee ya nu yu. Kilikọlu ayamiya. 19 Ada ghọ taa si imẹ ghẹ inaa uwuu itọng imẹ dọ kyaa mi ya mala bọ, mi dọ shọlọ ngọ ya mi ya. 20 Ada ghọ taa si, mi kọ vo ayiri, imẹ dọ bra mi ba ma. 21 Agira da vra di ma taa Ate ọna nga ila, Ate ọna nga da kọ anang, ataa agra nga, kunu kishang ngọ kpẹnẹ itra ifọng kina anila apuwa ngọ ya yọlọ aghila amir, agunu, afoo na aghọ huwa ẹlẹnọma. 22 Agira da taa, ‘Ate ọna, ima umani ngọ taa ni akọ kpẹẹ, ọka va shẹ wọ.’ 23 Ate ọna ta agira nga, akunu na kya itra ikikọng, kina itra ufọng ọfisi, aculu ajiya na ma ghina, na tii ọna mi. 24 Imẹ dọ taa nu, ko agha yayi kidẹ aghọ umani imẹ da yọlọ bọ adọ ko ghẹli agya mi ma.

Ima ushi Kidẹ Uyii IYesu

(IMat 10.37-38)

25 Ajiya nagigang dọ kiyii nga. Aba tee di taa bọ. 26 “Aghọmani adọ ba ushi me ni, sa ayoo mi di pyẹ Ate nga, na ayuru nga, na ayiri nga, na anọ nga, na anayuru nga ayiri na aghẹmẹ, ẹẹ, kina ọkyuọ nga ba ni, adọ bra nga utee atuma mi ma. 27 Aghọmani A kpa nga ukumu ọshẹ nga di kiyii mi ma ni, adọ bra nga utee atuma mi ma. 28 Inkini ace aghọ nu awii vra ọna ayaya ni, ba adọ khikha da kala ta asọ na ufẹ umani ọdọ ma nga na kpẹẹ utina ma? 29 Insi ama kọ ta ẹlẹkpa uvra, inkini ama dọ kpẹẹ nga ma, ajiya dọ sala nga. 30 Ni adọ taa si cẹr! Awẹ sang uvra ama dọ kpẹẹ nga ma.

31 “Agba agọm nga wang kyaa ọkọrọ kina ace agọm, adọ zọnọ khikha na kala ta inga agha ajiya aji ushọ dọ bra ọkọrọ na agha ajiya aji ishọ ipai ma? 32 Inkini adọ bra nga ma ni, adọ tuma kukushi bọ na ashi atọọ da ama akwyẹ bọ. 33 Ushi wu du nadidu aghọmani ashẹẹ nga ima mani asọ kini yọ ma, adọ bra nga utee aghọyii mi ma.

Ighang Upii kaya Unyọ

(IMat 5.13; IMar 9.50)

34 Unyọ sọ ọdọma inkini ọdẹdọgọ wọ kpẹẹ wọ ni, nanyi wọ ni uhwai dọ vuwa wọ?. 35 Unyọ shina fabọ ni ba imumani adọ ju nu bọọ ma ka ibiya, ta utaki, adọ naa wọ, aghọ umani asọ na atọng ọkọọ na kọọ.

15

Ighang upii ngọ anatemi mani uvuyo

(IMat 18.12-14)

1 Nadidu aghọ yila agonu na aghọ shi na uvulu a yiri ba ukushi iYesu ka kọ nga. 2 AFarisiyawa na aghọmẹẹ umẹẹ iMusa laa kọ yeni ubra ikwyi na asọ taa, adidi ajiya sọ yila aghọ vulu, adọgọ la imila ni bọ. 3 Ni iYesu ba taa bọ ighang upii, 4 Inkini ace aghọ kidẹ nọ sọ na analatẹmi aji, ayi vuu nga, adọ ya ishọ lara ushọ na lara ushọ kọ ọka mani aka lor bọ, nayawang mani uvuyo, saya peneyo ma? 5 Inkini apeni yọ, ado kpa ayọ ka ya uvunga, ni ikwyifu. 6 Inkini avuwa ba do ọna, aki culu ayikyo nga na aghọ cicẹ nga ọkoyeng natabu, nushimẹ nu ikwyifu, migu pene anatem me mani uvu yo. 7 Imẹ dugotanu, Ushi wu du, aki peni ikwyifu ka yaya, kaya aghọ uvulu yayi mani alokpa, kọ cee aya usho na ulara usho mani ashi yẹr na awang la ukpaa ma.

Ighang Upii Kaya Ẹfe Mani Uvuyu

8 Ta agba ayiri nga, amashi ne ẹfe azurfa usho, ama naa uzee, aki tanga ugha ka ọgblimọ nayeli ọnaa ma, aki ma ikwyi ko wang yo, nama peni yo ma? 9 Inkini ama peni yo, aki culu ayikyo nga na aghọ cicẹ nga ọkayeng ka do taa bọ si, “nu shemi nu ikwyifu, ẹfe mani minaa la migu peni yo. 10 “Ushiwudu mido ta nu, ima ikwyifu kukushi Atuma Ọnọng ka yaya inkini aghọ uvulu yayi lọkpa.”

Ighang Upii Kaya Anọ Mani Avulu nga

11 Amado tabu, apya aghọmani asọ na anọ analaghẹmẹ apai. 12 Anaji ta ate bọ, ate mi, ma mi mame ọka mani aka kau inkini aghọkpo ni, atee da kau bọ imumani asọ neyo. 13 Aya ala nalawe najii anaji da culu ọmanga, A kpẹnẹ ọtra atakya nga ifọng mani usoto, kadu aya volu ima nga kashi kuju wuru. 14 Aya kpẹ volu imumani asọ neyo nedidu ẹdẹfu ma kpaa ka ifọng, amiri da kpẹnẹ nga. 15 Akya kiya ma ẹrẹkwẹ nga kukushi ace aghọ ifọng kuju tina, adu aghọ dado ma nga ọcee Alede. 16 Awang mani atii afunga ne imila mani adogu ọcee alede neyo, apeni bọ aghọ ma nga imila ma. 17 Ijiya nga ya vuwa adadota, aghami bọ kidẹ agira ate mi mani asọ nu imila na pam na aka la di nirawọ, imẹ wẹ ni dafo wang pii mi. 18 Imẹ do sisang, ka imẹ ya peni ate mi, ki ta nga, ate mi, imẹ vulu kukushi aghọ ayaya kina ingọ. 19 Imẹ da ma mi mani ayọrọ mi anọ ngọ ma, kpami lilẹ ace agira ngọ. 20 Asisang, dikyaa ushi ate nga. Ashi atọọ ni, ate nga nu nga na aba kọng ahoo nga, ati ki kyaa ukushi anọ, ate nga sang ki ya kpẹnẹ nga, alakọ kẹni nga. 21 Anọ tanga, ate mi, mivu aghọ shi ka yaya, imẹ vuu ngọ, imẹ ma mi ayolomi anọngu ma. 22 Ate nga taa agira nga, ‘Kaisha, ya kpaa ugba mani ucẹẹ nọ ọdọdọma, nama sọmọ nga, nu sọmọ nga animaa kina akpọ 23 Aba na ẹna mani acẹẹ no omala nama wa, nayọla, na ayọ ju ikwyifu. 24 Ka anọ mi ri ni aku kpo nga awii na ya vuwa, aku vuu nga diya vra,’ aba ju ikwyifu nagigang. 25 Anọ akọng nga shi kaya ibiya. Aya ba ayayo nidọna ni, aba kọng na asu sra agya na aya. 26 Ada yulo ace agira aca, aghulu nga ikẹmbọ doguba? 27 Ata nga anayuru ngọ sa, “Ọwọ ni ate ngọ wa ẹna mani acẹẹ nomala mani atakwyi ni nga na asakyọ. 28 Aghakọ kọng ana, atọrọ nga ughila, ate nga kunu dila kọ bobale nga. 29 Ayira ate nga ditani, “Kala, ọghẹ anyẹ mani mi kyili ngọ otina, mikodu tọrumi ima uta nguma, dunedo, ngọ kọ maminga annanima ma, miya sra agya na ayikyo mi. 30 Anọngu we ya ba, aghọmani aya la ẹfengu nedu ngọ mani asọ niyo kaya ayiri ijirija avuwa, ngọ wanga ẹna mani opyi nomala. 31 Ate nga tanga, anomi kwagbawe ngọ sọni ni mẹ, nedu ima mani misoneyo ọnga ngọ wu. 32 “Ọso duma mani ayọ sa agya ni mani ayọ peni ikwyifu, mani anayu ngọ adakupko, ka kyua ri ni akọ vuwa, adako vulunga kyuakyuari ni apeni nga.”

16

Ighang Upii kaya Aghọ Utina Aghaghẹ Utaa Aipang

1 IYesu vasa tẹri aghọyii nga si, “Akọ ju ace aghọlọ ufe ngọ mani ama aghọ utina aghaghẹ nga uma si akyogho nga ya. Kọ utumu na vasa ba nga kini ila mani aghọ utina aghaghẹ nga sọ furu uma aghọ ọna kọ. 2 Aghọ ọna vasa yọrọ aghọtina aghaghẹ nga ki tẹri nga si, ‘Ikẹmbọ ni sọ kọng kindii kaya ẹrẹkwẹ ngọ? Kọ ngọ kisọ shin aghọtina aghaghẹ mi ba.’ 3 “Aghọtina aghaghẹ vasa tẹri ki ikwyi nga, ‘aghọ ọna mi ki kla mi kutina, ẹkebọ ni imẹ ki ju? Imẹ wẹ ni ishimi kina akyọghọ uwuu ba, ni mẹ hwiri ighong kishọlọ. 4 Yauwa! Imẹ ye imumani imẹ ki ju, peni a klami kọ otina mi ni, ajiya sọ yira mi ki irina bọ.’ 5 “Avasa yọrọ Ajiya mani ate ọna nga yii bọ ita, ava ghulu aghi ite si, ‘Imẹ kọ na agho ọna yii ngọ?, 6 Avasa tẹri si, ‘Agarwa na anyẹ aji. Aghọtina aghaghẹ vasa tẹri si awooke, kai shang igho ishọ itọng.’ 7 Avasa tẹri aceghọ, ‘Ngọ ni, Imẹ kọ na yighi ngọ?’ Inga vasa ter si, ‘A buhu nga alkama aji yọ. Aghọtina aghaghẹ vasa tẹri si, ‘Yira awo, kọghọ ishọ nanari.’ 8 “Agho ọna vasa jọọ aghọtina aghaghẹ aghọ taa aipang ka aju amira. Ka agha asing kọ bra ukeng na ajiya bọ ka asing ri kina amira ki gina ajiya uyeri kọ.” 9 IYesu vasa lite nọ tẹri si, “Imẹ sọ tẹri nọ, inu ju utina nu peni nu kọnọ peni akwyinọ aghikyo kọ. Kin dinipeni upeni kpẹẹ bọ ni, aki yira nọ ki irina ingọ taa amaa. 10 Agho mani amaa na ama ni nga (aminci) ki ima shi naji ni, aki bọrọ mani nga ki ma ighighẹ. Agho taa aipang ba ki ma shi naji, aki bọrọ shi aghọ ta aipang ki ma ighighẹ. 11 In peni nu taa aipang kọ upeni asing ri ni, inga ki ma nọ ọkyọu upeni aipang ni? 12 In peni nu ra ju naipang kina akpara aceghọ ba ni, inga ki manọ imumani shi nga nu ni? 13 Baa agira mani aki bra ju irigira akyote apai, ko a tọrọ nga ayeng, na ayoo ayeng, ko na ju ayeng aipang, na tọrọ ayeng. Uki branọ sa ikwyi nu kọ yii ọnọng nọ sa va sa kọ wang ka kyua ayeng ra ba.”

Ice Umẹẹ iMusa

(IMat 11.12-13; 5.31-32)

14 Ushi kindọ aFarisiyawa aghọ uyoo efe bọ ni kọkọng imumani IYesu tẹri ni, avasa ta ishọmọ. 15 Ama ni IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu bọ shi aghọ ki yeni ki ite majiya si, inu na aghaipang bọ. Amma ni Ọnọng’ye ikwyi nọ, ọmamani Ajiya yọọ na ma bọ agirma ni, ọbọ ni Ọnọng ka wang nu ba. 16 “Umẹẹ iMusa kinọ unga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kọni ajiya sha yii ki ma ta kọ nga kyua iYohana aghina Abaptisman. Amma ni ata kọ mani ateri ila ididuma inga ẹrẹgọm Ọnọng, kwinga sọsher naigang ka peni ughilau. 17 “Kindọ ni uki gina nọ yuyo nọ umani ayaya kini ẹrẹbọ pulu wu, mani atẹri si iwoo iye vulu yọ.”

Umẹẹ ka ya Upuye Ubuwa

(IMat 19.1-12; IMar 10.1-12)

18 Du Awo mani ashira ayiri nga kiva avọ ace ni, aju zina awo mani avo awo mani ashira nga inga mani aju azina.

Ace Aghọlọ ufe kina Ula’azaru

19 Aju Ace aghọlọ ufe, aka tsomo ugbang shino ufe, ngọ shina amusumu aseseng ghẹng, aka la imila diduma kọligba awii. 20 Ka nyu ọna nga ni ace aghina amir shiwu na yọrọ nga si Ilazarus, awo mani nididu ẹrẹnọma nga sonu igunu. Aka ba ni nga kwaligba wẹ ki ma yii nga. 21 Anga ni aka wang la imila ko na wa si ngọ mani ekpaakaye tebura yọlọ ufẹ yọ. Anirava ma ka kyaa kiya ghẹli irinyuru nga. 22 “Ẹshi dọ ci na aghina Amir ra vasa kpoo nga, atuma Ọnọng vasa kpaa nga ki kyaa bọ kukushi Ibrahim kọ. Aghọlọ ufe vasa kpo nga, avasa na nga. 23 Akya ọna ugha adokong ọlo, avasa shang Ẹrẹkwyuẹ nga ka yaya ki nu Ibrahim ka too, kina Ilazarus. 24 Avasa yọrọ ki tẹri si, ‘Ate Ibrahim, ko ohomi, ngọ tọma Ilazarus ka ata anevo nga kidẹ amusum ka ta mi ka irẹghẹmẹ ki imẹ kọng ogheng, ki imẹ sọ kọng ẹrẹnọma kidẹ ọghari’. 25 “Ibrahim vasa ter nga si, shuni fa anọ mi, Akyua mani ngọ shika ayasing ri ni, ọshi kina uma ọdọdọma, Ilazarus ko ọlo, awuji asọ kọng ododuma, ọngo sọkong ọlo. 26 Odiduwuma ni, ka biyateng mayo kini inu ni, uho ọghoghe ọkyọkuyo nagigang, na kyer mani acayọ ki bira bọ gina ki kyaa ọkọushiyi ba, acawọ kọnọ ma gina kọta ọkọshiyi ka ba ọkọdu.’ Unu ma nudo buranu gana diba ushimayoma. 27 “Awo shine efe ba tẹri si, ‘Ngọ ate, imẹ so shọrong, tọma nga ka akya ọna ate mi. 28 Imẹ so na anayu atọng aniragheme, akya kaya pighi ni bọ, abu ma kọnọ ma ba ọkọkong ọlo ọgigang riba. 29 Ibrahim ba tẹri si, Ai na anayur shi kọnọ umẹẹ iMusa kina awọ anga aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, akọng uma umani atẹri bọ.’ 30 “Aghọnọ upeni vasa yira si, kayi ate Ibrahim, insi ace aghọ sisang ka lọr ki kyaa ukushi bọ ni, aki lọkpaa.’ 31 “Ibrahim vasa tẹri si, ‘Inkini a kọng bọ umẹẹ iMusa kina nga mani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng sọ tẹri ba ni, kọ ni awasi ace aghọ sang kidẹ aghọpko ni, aki kọng bọ nga ba.

17

Uvulu, Uma Aipang kini Itina

(IMat 18.6-7; IMat 18.21-22; IMar 9.42)

1 IYesu tẹri aghọyii nga si, “Ima usa uvulu ni iyi ya ni iki ba, nedo ni, ọlọ, aghọmani anga sa ukpaa!. 2 Numana ace aghọ nu sa ayayi kidẹ abe ananọ uvulu, ọki pẹẹ nga ni agira nga utii uhwọ wu ko ọmọọ nga, na fẹni nga ka ẹrẹyẹma ighighẹ. 3 Inu kala ẹrẹkwẹ nu, inkini anayu vuu ni, yeni nga ubira ikwyi ngọ, inkini ala ukpaa ni ya nga ya. 4 Inkini avuu iri tinsara ka awii yayi ni, aba vuwa iri tinsara dimata si, ‘Imẹ lọkpaa,’ Ọsọ mani ingọ ya nga ya.”

Kimi Ayọ Uma Aipang kọ

5 Atina iYesu tẹri Ate si, “Kimi ayọ uma aipang kọ!” 6 Ate ọna yira si, “Insi inu sina uma aipang na ji kini ikir ikpo ni, inu sọ tẹri udii ọshẹ, ‘Ya ukadi kọ kya ngọ ẹrẹyẹma ighighẹ,’ Aki ju ima utẹri ngọ. 7 Insi ace aghọ kidẹ nu ni asi na agira uwuu ko uce atẹm ni, a toro kọ vuwa ka aghumu ni, aki ju nga si, ba kọ ba cica kọ la imila?’ 8 Aki tẹri nga si, ker mi imila ọghẹ ka imẹ la mẹ sa, somani ingọ ya dola ọngango ma?’ 9 Adodu sa agira la izaa nọ mani aju imumani atẹri nga? 10 Ushi wu du, inkini inu ju nẹdu imumani atẹri nu, inu ju si, ‘Ayọ ni agira bọ, ayọ ta mayi ba, ayọ ju imumani ayọ bra uju.’

IYesu Ma Aghọnọ Ubili Ushọ Ọkyuọ

11 Ace awii ni iYesu la ite nu ukeng kyaa Urushelima ni, aba ghila ka amaa aSamariya kina aGalili. 12 Aya sang ughila ace anifọng ni, aghimi ushọ aghọnọ ubili vasa ba peni nga, atẹng ka atatọọ. 13 Asa shang iliwyẹ ki tẹri si, “Ate Ọna iYesu, kọọ aho mayo,” 14 IYesu ya nu bọ ni, aba tẹri bọ si, “Inu kya ukushi afirist ka anu nu, adogo keng ada ba na pupar. 15 Ayaye kidẹ bọ ya nu na apeni ọkyuọ ni, aba vuwa nga na sọ brẹ Ọnọng na iliwyẹ ighighẹ, 16 Aba kpaa ka afra iYesu, adogu sa nga ẹlẹnau. Inga ni aghọ aSamariya nga. 17 IYesu yila nga dita, “Ba aghọ usho bọ mi ma bọ ọkyọ ma? Ki alara usho ushẹ wu? 18 Apeni bọ agho mani aki vuwa da ama brẹ Ọnọng ma, aghọ biba ri nga ka ayayu nga? 19 IYesu ta nga, “Sisang ka ingọ ki kyeng ngọ, uma aipang ngọ ma ngọ ọkyuọ.

Uba Ẹrẹgọm Ọnọng

(IMat 24.23-28; IMat 24.36-41)

20 Ace akyua ni, aFarisiyawa sa ghulu iYesu nga akyua mani ẹrẹgọm Ọnọng ki ba wu, ayila bọ si, Ẹrẹgọm Ọnọng ni, aki nu bọ wu ne ica ma. 21 Aki tẹri nga bọ si, ‘Awuji ma,’ Ta awudu ma, ẹrẹgọm Ọnọng shi kidẹ nu wu.” 22 Aba tẹri aghọyii nga si, “Akyua ki ba angọ mani inu du wang unu awii yayi kidẹ awii Anọ Ajiya, inu du nunu ma. 23 Aki tẹri nu si, ‘awuji,’ ko ni, ‘awudu!’ Inu ma kyaa ma, inu ma kiyi bọ ma. 24 Kọnọ umani inyigha ka tsuma ki ma uyeri, kusang ka udi uka ki kya wu uda uka, umani uki shi wudu awii mani Anọ Ajiya ki ba wu. 25 Uma ri ta kọ ba ni, sa azọnọ mọr awiya, ka ajiya akyua ri ba tọọ bọ nga. 26 Kọnọ umani uba ka akyua iNuhu ni, umani udoshi wudu ka kyua uba Anọ Ajiya. 27 Ajiya so la, na sa, na ju ọbuwa, aki ma ọbuwa, ka ama fuma awii umani iNuhu ghila nga ọgbọlọ wu, anitsum nọ ugya sa ba ki ma pili bọ nadidu bọ. 28 Umani aju wudu ka akyua iLutu, ajiya ki shi kọ la, na sa, ghẹli, na gbara, na pila, na ọvura. 29 Awii mani iLutu kunu nga ka aSodom ni, ada shi ugha na ọteghẹ ugha ka yaya, uma pili bọ nadidu bọ. 30 Umani uki shi wudu ka awii uba Anọ Ajiya. 31 Awii ra ni aghọmani asọ ka ya ubọ na, uma nga sọ kidẹ ubọ ni, ama shulu ka aya kpaa mọ ma. Kindọ na aghọmani ashi ka aya ibiya, ama vra ma. 32 Inu Shuni na Ayiri iLutu. 33 Nadidu aghọmani awang kyo ọkyuọ nga ni, aki peni bọ wu ma. Aghọmani ama ọkyuọ nga ni, aki kyo wu ya. 34 Imẹ so tẹri nu, aya pai do shi kaya iculo iyi, aki kpaa agha yayi naya agha yayi ya. 35 Ayiri apai ki shi ko uhọ kọ ukuyi, aki kpaa ayi naya ayi ya. 36 Aki nu ajiya apai kaya ibiya, aki kpaa ayayi na ya ayayi ya. 37 Aghulu nga si, “Kabi wu, Ate?” Ayira bọ si, “Uka mani ọkọng sọ ni, ukadu wu ni ẹghavu ka culu wu.”

18

Ighang Upii Ayiri Aghọkpo kina Aghọ Tẹri Ashuwa

1 IYesu ma bọ ice ighang upii di ta si, usọ udu mani aka pii nọ Ọnọng, ama kla ma. 2 Asi, “Ace aghọ tẹri ashuwa sọ aghọmani aye nga Ọnọng ma ka ice ifọng, aka duma nga na ajiya ma. 3 Ka ifọng ni, ace ayiri aghọ ukpo la ko keng ushi nga, na shọrọ nga si, ‘Ghila abiyating mayọ kina ashomi.’ 4 Azọnọ tọrọ nga, amada vra di ta ka ikwyi nga si, ‘Kọnọ umani imẹ ka tẹ mi ẹrẹbata Ọnọng ma, imi ka ba damami na ajiya ma, 5 Umani ayiri ri kọ dama mi wu ni, imẹ do ghila abiyatng bọ, ama la ko damami ma nula kukeng ma.’ ” 6 Ate ba tẹri si, “Inu kọ ima umani aghọ utẹri ashuwa atẹr ri tẹri! 7 Ọnọng du ma nga ajiya nga mani anga huwa na aka ci atii kina atọnọ imumani awẹẹ ma? Ado va ki laa nga kọ shẹbọ kọ? 8 Imẹ do ta nu, aki wọmọ ughila abiyating bọ. Ni, Anọ Ajiya yọ ba ni, aki ma peni uma aipang ka sing ri?”

Ighang Upii Ubafarisi kina Aghọ Yira Agonu

9 IYesu va ma idi ighang upii ka aghọmani A kpa akwyi bọ si ibọ ni aghọ ju aipang bọ, na aka jer ajiya ushẹ, asi, 10 “Ace ajiya apai ghila ọna Ọnọng ka aya pii nọ Ọnọng aghaye kidẹ bọ ni ubafarisiye bọ, ada aghaye ni aghọ yira agonu nga. 11 Ubafarisiye ba sisang ki pii nọ Ọnọng ka ẹrẹkwẹ nga na asu ju si, ‘Ọnọng, imẹ sa ngọ ẹlẹnau, nọ mani imẹ shimi lilẹẹ oshẹ ma ajiya ma, aghọ dara itra, aghọ ju uma ububi, aghọ wang ayiri, mi shimi lilẹẹ aghọ yira agonu ri ma. 12 Imẹ ka kpẹnẹ anyu mi ẹlẹpai kidẹ awii atinsara, imi ka ma ima iye kidẹ ushọ nadidu imumani imẹ peni.’ 13 Ni, aghọ yira agonu ra tara ka atatọọ, ashang nga ẹbice nga ka ayaya ma, ashi kọ kha ẹkọ nga, ado ta si, ‘Ọnọng, ko ohomi, ka imẹ ni aghọ uvulu nga!’ 14 Imẹ do ta nu, ajiya ri avuwa nga aca nọ utọmu ikwyi ka ibate Ọnọng. ka nadidu aghọmani ashang lekwyi nga ni, aki shulu ni nga, aghọmani aka shulu ni lekwyi nga ni, aki shang nga.”

IYesu kina Anọ Ajaji

(IMat 19.13-15; IMat 10.13-16)

15 Ace aghọ bọ ba nga na anọ ajaji bọ ka ama piya bọ, aya nu nedi ni aghọyii nga yeni bọ ọbira ikwyi. 16 IYesu ba yọlọ anọ ajaji kushi nga, ki ju si, “Inu ya anọ ajaji ka ba ushimi, inu ma kara bọ ma, ẹrẹgọm Ọnọng ni Inga ighọ bọ kọ. 17 Apapang ni imẹ do ta nu, aghọmani ayila nga ẹrẹgọm Ọnọng lilẹẹ mani anọ ajaji ka aju ma ni, aki ghila nga ẹrẹgọm ma.”

Aghọ Ite nu Peni

(IMat 19.16-30; IMar 10.17-31)

18 Ace aghọ ite ma ajiya ghulu nga si, “Aghọmẹẹ adaduma, ikẹmbọ ni imẹ duju ki imẹ ki imẹ peni ọkyọ ni Ushi wu na amara ba?” 19 “IYesu ba ta nga si, ikẹmbọ sa ni ingọ du yolomi agha adaduma? Ba ace agha adaduma, Ọnọng nga ka yayu nga. 20 Ingọ ye imumani Ọnọng ta, ma wang ayiri aghọ ma. Ma pii aghọ ma. Mayi ma. Ma ta atẹr kaya aghọ ma. Ma ate ngọ kina ayuru ngọ ẹlẹhuakọ bọ.’ ” 21 Ada tasi, “Imẹ kuju umali ni imẹ doshi ananọ.” 22 IYesu ya ko nedi ni, ata nga si, “Ima iyiye shẹ ngọ, gbala imumani ngọ sọ neyọ nadidu, ka ingọ kau aghọ shi namiri, ingọ du peni upeni ka yaya. Ingọ dado ba ngọ ma kiyi mi.” 23 Aya kọọ nedi ni, ikwyi nga bira yọ, ashi aghọnọ upeni nagigang. 24 IYesu ya nu nedu ni, ata si, “Uki shi nu ulo mani aghọ upeni ghina ẹrẹgọm Ọnọng! 25 Uki piyẹ ni uyuyo mani urakumi ghina ọfọng alura, mani aghọnọ upeni ghina ẹrẹgọm Ọnọng.” 26 Ajiya ya kọọ nedi ni ada ta si, “Inkini ushiwudu ni, inga ki peni ulẹ wudu? 27 IYesu yira bọ dita si, “Uma umani ula lekyọ ajiya ni, ula bọ ẹlẹkyọọ Ọnọng ma.” 28 IBitrus ta si, “Ayọ kọ ya uma umani ayọ shini bọ ya, ayọ ki yii ngọ.” 29 IYesu ta bọ, “Aipang, mi do ta nu, aki peni bọ aghọmani ado ya ọna, ta ayiri nga, ta anayuru nga, ta aghọ biye nga, ta anọ nga, kaya ẹrẹgọm Ọnọng, 30 Na alar upeni imumani ipiyẹ ididu ka kyuali, ka yaya aki peni ọkyuọ nọ shiwu na amara ma.”

IYesu va Tẹri Ukpo Nga

(IMat 20.17-19; IMar 10.32-34)

31 Ada kpaa ushọ na apai li ki kya uhwou, dita bọ si, “Uwuji, ayọ ki kya bọ Urushelima, nadidu uma umani awọọ kaya Anọ Ajiya, ka avọ ma aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ni iki hura. 32 Aki gbala nga kukushi aghọmani ashi bọ aYahudawa ba, na sila nga, aki ju nga ububi, aki taa nga akpe. Aki kẹr nga na aiwili, ka apii nga wu. 33 Awii itai ni, aki sang.” 34 Aghọyii nga ta kpẹlẹ bọ ima iyiye kidẹ nọ uma ri ma. Ashọ wu nọ ima, ni ata kpẹlẹ bọ imumani asọ taa ma.

Afoo Aghọ Shọr Peni Ukyoo Uka

(IMat 20.29-32; IMar 10.46-52)

35 Aya ba ayayo na aYeriko ni, ace afo ci ka uhwo utra adọ shọr. 36 Aya kọọ na ajiya na pam so wolu ni, ada ghulu si ikẹmbọ ki ba. 37 Ataa nga si iYesu anga aNazaret nga sọ wolu.” 38 Ada shang ẹlẹwyi di taa si, “IYesu Anọ uDauda, kọọ ahomi!” 39 Aghọmani ashi kite nga yeni ọbira ikwyi, ni aba ta A kpa ki kimi wu, “Anọ uDauda, kọọ ahomi!.” 40 IYesu da tara di taa si “Aba ni nga kushi nga, aya ba ayayo ni, aghulu nga si, 41 “Ikẹmbọ ni ingọ wang si imẹ ju ngọ? Afoo da yira nga di taa si, “Ate, imẹ wang mani mi peni ukyoo uka.” 42 IYesu taa nga, “Yila ukyoo uka! Uma aipang ngọ ma ngọ ọkyuọ.” 43 Ka akyua ra ni, apeni ukyoo uka, akiyii iYesu, adogo brẹ Ọnọng. Ajiya nadidu ya nu nidọ ni, a brẹ Ọnọng!”

19

IYesu kina IZakka

1 IYesu ghila idẹ ifọng Ajeriko na asọ woru ya. 2 Ace ajiya shiya aghọnọ uca si iZakka agha aghaghẹ uyira agonu, ashina upeni. 3 A wang mani inga ta nu iYesu, ni ata bra nga ba ka agna ni ashi agbabgbulu, ka ajiya shiya na pam. 4 Aba lite ki ya kiya nga aya ọshẹ uwe ka anu nga ka udu utra kọ ni iYesu ki ba wu. 5 IYesu ya fuma uka ni, aba sang ẹrẹkwẹ ka yaya ki tẹri si, “IZakka, shulu kaishang ka iyiya ni ọnang kọ niki shulu wọ kaidi.” 6 IZakka ba shulu kaishang ki yira nga ni ikwyifu. 7 Ajiya nadidu ya nu kindi ni, aba dẹr kọ tẹri uma, aba tẹri si ọna aghina avulu kọ ni ashulu kọ.

8 IZakka sisang ki titara, ki tẹri Ate si, “Nu, Ate! Ukadii ka kyuari, iki kau upeni mi ka biyating ki ma aghina amir, aghọmani ikula akpara nga ni, iki biya nga sọri nari ka ya imumani isala.” 9 IYesu ba tẹri nga si, “Aidi ni, ufoo ba ọna ri, ka anga ni anọ Ibrahim nga. 10 Ka Anọ Ajiya ba ka aba wang imumani ivulu yọ, ka afoo yọ.”

Ighang Upii Apam Ushọ

(IMat 25.14-30)

11 Asi kidẹ uhuri uma ri ni, iYesu ba lite nọtẹri bọ ice ighang upii, ka aya sang ufuma Urushelima, Ajiya huri kini ẹrẹgọm Ọnọng ya sọ ba yayọ ni. 12 Avasa tẹri bọ si, “Akuju ace Ajiya na ajee nga ka ọna ẹrẹgọm na ki kyaa ice ifọng ititọghọ kaya ma nga ẹrẹgọm, na avuwa. 13 Aba yọrọ aghọ ushọ kidẹ agira nga, ki ma bọ apam ushọ, aba tẹri bọ si, ‘Inu tiliwu sa imẹ ya vuwa.’ 14 Ni Ajiya ifọng wang bọ nga ba, na aba tuma atina kọ utumu nga si, ‘Ayọ ta wang yi si ama ajiya ri ẹrẹgọm bayọ ba.’ 15 “Aya lo nga ẹrẹgọm ni, aba vuwa nga aca. Asa tuma na agira na ama bọ ufẹ ra, ka nu ta atiliwu ki peni ima kaya. 16 Aghi ite ba ki ba ju si, ‘Ate, upam uye ngọ ma apam ushọ.’ 17 Aba ju si, ‘Agira adaduma! Insi ingọ ju aipang kaya ima uji ni, imẹ sọ ma ngọ ẹrẹgọrọ ufọng ushọ.’ 18 Agha ipai ya ba ni, aba ju si, ‘Ate, upam uye ngọ ma apam atọng.’ 19 Ate ọna ba yira si, ‘Ingọ mani, iki ma ngọ ufọng utọng.’ 20 “Ace agira va ba ki ba tẹri si, ‘Ate, upam ngọ we! Imẹ kyo wu kidẹ ugẹẹ ugyauto ki shọ. 21 Ki huri ẹrẹbata, ka ingọ ni ice ighọ ajiya yọ, utili ni ngọ lọ. I ngọ ka ba wang uma ijirija, ingọ ka curu ọka umani ura pila ngọ ba.’ 22 Avasa tẹri nga si, ‘Ingọ ni agira ababi ngaa! Imẹ ki ju ngọ ashuwa ka ya imumani ingọ tẹri kina anyu ngọ. Ingọ ye si imẹ ni ajiya nga nu utili kini imẹ lọ, aghọ wang uma ijirija, imẹ ka va curu ku uka umani ira pila mi kọ ba? 23 Insi ingọ ye kindi ni, ikẹmbọ wu sa ni ura sa mi nga ufe kọ uka ukyuru ufẹ wu ba, insi imẹ vuwa ni imẹ peni ice ima ka ya nu ufe ba?’ 24 Avasa tẹri ajiya mani ating kọka si, ‘Uyira aghọ upam uyeng ka ama aghọ apam ushọ ra.’ 25 Avasa yira ki tẹri nga si, Ate, ashina apam ushọ!’ 26 Aba yira si, ‘Imẹ sọ tẹri nu, nadidu ajiya mani ashi kini ima ni, aki kyimi nga wu. Aghọmani ashi ni ice ima ba ni, animu mani ashi ni yọ ni, aki yira kọ kuku shinga. 27 Aghọmani atọrọ mi kina agho mani awang bọ si iju ẹrẹgọm ka ayakwyi bọ ba ni, inu ba ni bọ kọkẹẹ ka pili bọ kọ ki temi.’ ”

IYesu Ghila Urushẹlima

(IMat 21.1-22; IMar 11.1-11; IYah 12.12-19)

28 IYesu ya tẹri kindi ni, avasa lite ki kyaa Urushelima. 29 Asọ fuma aBetafaji kini aBetani ka ikyọr ugbana Uzaitun ni, avasa tuma atina nga agha apai, 30 Atẹri bọ si, “Uya ghila efọng ite nu ra, insi inu fuma ni, inu ki ya nu ace anọ izaki ni aghọ kọ kila nga ba na alor. Ni usa shii kọ bau kọkẹẹ. 31 Insi ace aghọ ju si, ‘Ikẹmbọ sa nusọ shii anọ izaki ni, tẹri nga si Ate nga wang.’ ” 32 Aghọmani atuma ba woru kiya nu kọnọ mani iYesu ateri bọ ni. 33 Asọ shii izaki ni aghọ anọ izaki ba ghulu bọ si “Ikẹmbọ sa na asọ shii izaki?” 34 Aba tẹri si, “Ate wang kọ.” 35 Aba kyaa ni nga kukushi iYesu, a fẹni ugbang bọ kaya anọ izaki ki tiya iYesu ya. 36 Asọ kyeng ni, ajiya ba ta ugbang bọ kọ utira. 37 Aya sang fuma Urushelima ni, ukọ mani utira shishiri uka ugbana Uzaitun, ni ikir aghọyii ba ni ikwyifu na sọ brẹ Ọnọng ni ẹrẹwyuẹ ighighẹ ni uma usa uwo ica na anu, 38 “Anyu adaduma ka agọm na aki ba kidẹ nọ uca Ate!

Ikwyifu shi ka yaya, ujọọ kukushi Ọnọng!” 39 Na ace afarisiyawa ashi kidẹ ikir bajiya vasa tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, gẹr aghọyii ngọ!” 40 Ava yira si, “Imẹ sọ tẹri nu, insi ajiya mi kọmọ na kikiri ni, atighi ki ca kpaa.”

IYesu Ci ni Urushilima

41 Aya fuma ayayo ki nu ifọng Urushilima ni, aba ci ni ifọng. 42 Imẹ kọ tẹri si, “Insi inu ye imumani iwang sa nu peni utọmu ikwyi, ni ashọ wọ ki ica nọ. 43 Akyua ki ba nọ mani asho nu vra irivii ka ghiminọ, ka adara nu kọ iligba ikyọr. 44 Aki ta nọ ki ẹrẹbọ, inu kina anọ nu nadidu, aki ya bọ uce utighi kaya uce ba, ka inu ta yira nu si Ọnọng ki ba ọka ushi nọ ba.”

IYesu Ghila Ọna Ọnọng

(IMat 21.12-17; IMar 11.15-19; IYah 2.13-22)

45 IYesu vasa ghila ọna Ọnọng na asọ kla aghọ gbra uma. 46 “Akọ woo,” atẹri bọ si, “ ‘Ọna mi ki shi ọna upii nọ Ọnọng, ni inu kọ sawọ nọ tee ọka aghọ dara itra.’ ” 47 Ko agbawii aka mẹẹ bọ kidẹ ọna Ọnọng. Ni Afirist akakọng kina aghọmẹẹ iMusa, kina aghite ma Ajiya awang utira mani apii ngau. 48 Ni ara peni bọ ba, kọ upii ghila ikwyi akwinga mani shi kọ kadu.

20

Aghulu Uka mani iYesu Peni Ẹrẹkyuọ nga wu

(IMat 21.23-27; IMar 11.27-33)

1 Ace awii ni asọ mẹẹ ajiya kọ ọna Ọnọng na tẹri bọ ila ididuma, afirist akakọng kina aghọmẹẹ iMusa, kina, agho akakọng ọna Ọnọng, ba ukushi nga. 2 Atẹri nga si, “Ter ayọ ebga ẹrẹkyuọ ngọ du ju diji ima go,” inga ma ngọ diji ẹrẹkyuọ?” 3 IYesu yira bọ si, “Inga ma wang ghulu bọ upii. Nutami, 4 Ubaftisma mani iYahaya ju ngọ ayaya go, ta ngọ ajiya ko?” 5 Asa pughe na ace bọ, ki tersi, “Inkini ayọ tersi, ‘Oghala ka yaya’, aki tersi, ‘Ikẹmbọ sa nu manọ aipang nenga ma?’ 6 Inkini ayọ tersi, ‘Ọkoshi Ajiya,’ “Nedu Ajiya ki tayo kina ọtighi, ka Ajiya yira si iYahaya so aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng.” 7 Kin nu a tersi, “Abọ yebu ọka mani akunuu ma.” 8 IYesu tersi, “Ngama ki terbọ ma ta egba ẹrẹkyuọ nga sọ ju uma ri ma.”

Ighang Upii kaya aghọmani Ama nga Uta Ija

(IMat 21.33-46; IMar 12.1-12)

9 Asa ter Ajiya diji ighang upii, Ajiya pra ebiya ada ma a piya awo wu uta yo asa kunu uking diya tere naghe gang. 10 Ọghe curu imila ya ba ni, ada tuma agira nga kushe awo mani ado kyeli abiya, mani ni ama nga anele ekolo ngọ ebiya. Awo keli ebiya da kaa nga di kara nga avura a vura avo ijirija. 11 Asa tuma ace agira, amma ni aya va kpeni nga di kaa nga, ki ju nga ububi avura avo kijirija. 12 Asa va tuma ngọ atai, asa sa nga ugunu ada fẹni nga nau. 13 Agha ija ba tẹri si, ikẹmbọ ni imẹ su ju? Imẹ ki tuma na anọ mi, aghọmani mi yoo ta aki nu ọkpọtọrọ nga ni. 14 Aghọ yira uta ija ya nu nga ni, avasa tẹri ace bọ si, “Aghọmani aki lara ni ija we, tara ni pii ngau, ka ija tee aghamayo!’ 15 Avasa fẹni nga kọ tumu ija, ki pii ngau.

“Ikẹmbọ ni aghọ ija ki ju bọ? 16 Aki ma pughe awo keli abiya na ma ace aghọ bọ abiya.”

Ajiya ya kọng kin dini avasa tersi, “Ọnọng maya ama lele kindi ba ma!” 17 Amma ni iYesu sa bu ekah di wulu bu, ekyamu na tẹri ki mamana awo la, “Ọteghe mani awo vra tọọ bọ owo cẹẹ nọ ọdọdọma?” 18 “Nadidu aghọmani A kpa kaya utii la aki wula nga awawu, awo mani ni ọtee la kpaa ka ya nga aki họnga.”

Ughulu Upii kọ meri agonu kukushi Ikaisar

(IMat 22.15-22; IMar 12.13-17)

19 Aghọmẹẹ upii iMusa kini ifirist adogo wang utra A kpẹnẹ nga, aye ataa diji ighang upii kaya bọ wọ amma ni akung ẹrẹbata Ajiya. 20 Ala ko kyu nga, ada tuma awo sa eca ada ju lalei agho apapang. Asa ikwyi mani a pkani iYesu kaya peye mani ataa mani a ta nga kayelivo agho ite. 21 Agho mani atuma aghulu nga, “Aghọmẹẹ, ayọ yisi ngọ do pughi kini ọmer imumani sọ aipang ngọ shi ngọ no wang elekyee ma ngọ do mẹẹ ọtra Ọnọng na aipang. 22 Ọsọ duma ayọ ma ukaisar efee ẹrẹbọ ta ayọ ma ma ba?” 23 Amma ni aya pkre amarabu asa terbu, 24 “Yeni mi udinari. Ibice inga wo so ka ya? Atẹri si ukaisar. 25 Ada terbu si nu ma ukaisar ima ni so ngọ ukaisar nudi ma Ọnọng ima ni ọso ngọ Onong.” 26 Abra bu pkane nga nu uvu kaya ọpughi nga ma kidẹ ma Ajiya. Ada vasa ko wica ọgere ọpughe nga, asa bọrọ kọmọ.

Uwulu upighi kọ sang asing (aghọkpuru)

(IMat 22.23-33; IMar 12.18-27)

27 Ace aSadukiyawa, awo mani ateri ba usang ka olọr ba, asa ba kukushi iYesu nu uwulu. 28 “Aghọmẹẹ,” iMusa wọsi, insi ajiya kpo kiya ayiri nga na ashi nga kina anọ ma, anayuru nga sọ vọ nga ka apeni anọ.’ 29 Na, akọ ju aca Ajiya atinsara. Ẹrẹkwyuẹ kọng kọvo ayiri amma na akọkpo, a jer anọ ba. 30 Agha ipai vasa vo ayiri kuma, avasa kpọ ba anọ ba. 31 Agha itai ma kindi. Ava ju si nai dubọ ka ti ni sara avoo ayiri ra, ava kpurubu ba anọ ba. 32 Aya kpẹẹ ni, na ayiri vasa kpọ. 33 Ka kyuari ni, kọ sang alọr, ayiri ki shi ngọ nga? Ka akọ vọru nga ka tinsara bọ.” 34 IYesu vasa teribu si, “Ajiya asing reni ka voru ayiri, aka va ma ayiri ubọwa. 35 Amma ni aca aghọ bọ aki wang usang alọr, ka va ci sang alọr uki ba aki voru bọ ayiri ba, aki va ma bọ ubọwa ni bọ ba. 36 Aki va kpuru bọ ba; asọ kina atuma Ọnọng bọ ni. Asọ Anọ Ọnọng, donma asọ anọ sisang ka alọr. 37 Ki, iMusa nye ni ka yaye si, agho mani akpobu na ki sisang. Ila ushi uzuzi mani ula ogha, apii ka yirkwi Ate si, ‘Anga shi Ọnọng Ibrahim, Ọnọng Ishaku, kini Ọnọng iYakubu.’ 38 Inga shi nga Ọnọng agho kpuru wu ba, Amma ni Ọnọng agha kyo, kọ shi nga kwinga sa awo kyo.” 39 Ace aghọmẹẹ iMusa ava peni ki tẹri si, aghọmẹẹ uter na ki kya!” 40 Kin dini apeni bu awo wulu uce upii ba.

Ughulu Upii kaya Ẹrẹkwyuẹ Ukristi

(IMat 22.41-46; IMar 12.35-37)

41 IYesu terbu, “Ikẹmbọ sa ni aki tẹri si ukristi anọ udauda nga? 42 Udauda ki kirẹkwyuẹ nga ter ka awọ uZabura si,

“Ate ayaya tẹri Ate ọna mi si,

“Cica ka avọ lami, 43 Si imẹ sa agho tọrọ ngọ ka ata efrang.” 44 “Udauda vasa yulo nga ‘Ọnọng.’

Aki ju na nyi ka yurọ nga si anọ udauda?”

IYesu Ta aghọmẹẹ IMusa ka Ayayẹ

(IMat 23.1-36; IMar 12.38-40; ILuk 11.37-54)

45 IYesu tẹri aghọyii nga ki tema Ajiya si, 46 Uju na brẹbọ kina aghọmẹẹ iMusa, agho wang sọru ugbang kọkọng na ki goru, awang si abili bọ ka ika ula izẹ, awang si ama bọ ikọci ẹdiduma ki ka takwyuẹ aYahudawa, kini ekọci ẹdiduma ka ọka agya. 47 Abọ shi agho la akpara ayiri mani aghimibọ kọ kpurubu, naka pii nọ Ọnọng ki gbigbang ka nu bu. Aki ju bọ aleshuwa ababi.”

21

Ubaikọ Ayiri mani Aghimi nga kọ Kpoo

(IMar 12.41-44)

1 IYesu sang rikwyẹ ki nu ace aghọnọ upeni na sọ ma uma kidẹ upeni bọ kọka ukyuru uma ọna Ọnọng. 2 Avasa nu ace ayiri mani ashina amiri na aghimi nga kọ kpoo aba ọsa anini apai na ra fuma ọkobo ba. 3 IYesu vasa tẹri si, “Imẹ sọ tẹri nu aipang si, imumani aghilamiri aghọmani aghimi nga kọ kpoo ra asa ni, ucẹr unga aghọshẹ na didu. 4 Ka inu ma naidu nu kidẹ nọ upeni bọ kọ, ni anga kidẹ namir nga ni ama imumani ashi ni yọ ya nadidu kọ uci nga.”

IYesu Peni kọ Pulu Ọna Ọnọng

(IMat 24.1-2; IMar 13.1-2)

5 Ace aghọyii iYesu vasa tee aghọ upii kaya ọna Ọnọng, nọ ukyer mani aju na atii adaduma, kina ighọnọ uma mani ama. IYesu vasa tẹri si, 6 “Kọnọ mani inu sọ kyoo kakyakyua ri ni, akyua ki ba nọ mani ba uce atii mani aki ya ka ya uce ba, kọgba ni aki yiniwu kaya uce.”

Ọkyọ kọọ Ẹrẹnọma

(IMat 24.3-14; IMar 13.3-13)

7 Avasa ghulu nga si, “Aghọmẹẹ agba awii ko nudi ki ba wu? Agba amaa nga niki nu ka kyua mani udibi uma sọbawu?” 8 Avasa tẹri bọ si, “Inu ju naibọr, ace aghọ ba ghimi nu ba. Ka Ajiya nagigang ki ba ki dinọ uca mi, aki tẹri si, ‘Imẹ shi inga!’ Akyua ya sang uju. Inu ba yii bọ ba. 9 Inu ba kọng ẹrẹbata ba ipeni inu kọng ila ọkọrọ kini ọbira ikwyi ni. Iyi ya ni ummari ki kyọ uba, ni amara sọnọ kọ sa nga uba ba.” 10 Avasa lite nu tẹri si, “Ẹrẹbọng ki kọrọ kini ẹrẹbọng, ẹrẹgọm kini ice. 11 Aki ju zur ẹrẹbọ ububi, kini idafo kina idumu ibibi. Aki nu uma lo ẹrẹbata kina uma sira uwo ica ni ọsọ ba ka yaya. 12 Uma ri tawu ba ni, aki kpẹnẹ nu, kaya lolu ka aju nu ububi. Aki kyaa ni inu kite ukọ shọr Ọnọng ka asa nu kọ bọọ itii. Aki kyaa ni inu kukushi agọm kina aghọ ite kidẹ nọ uca mi. 13 Udiwu ki manọ agọlọ utẹri ice ima ka ya ẹrẹkwẹ mi. 14 Kin dini, ucinuye ki ikwyi nu nakwya sọshiwu si aki peni nu ubira ikwyi kọ mani usọ darakwyinu ba. 15 Iki manọ ighang kini uye ukyuu mani ba ajiya ayeng kidẹ aghọ shi kọ ju irisho kini nu ba, aki bira bọ tẹẹ upii ko na linang kini ima utẹri nọ ba. 16 Ate nu, kina anọ nu, kina ute nu, kina ayikyo nu aki ta nu tumu, ka vasa ka pili ace aghọ nu. 17 Kwinga ki tọrọ nu ko uca mi. 18 Kindu ni ba ajiya ayeng kidẹ nu mani ufilikwyi nga ki vulu ba. 19 Peni ubira umọr ni, uki lang.

IYesu Tẹri Ukpaa Urushelima

(IMat 24.15-28; IMar 13.14-23)

20 Du akyua mani inu nu aghọmani akpọ na ghimi Urushelima ni, uki kpẹlẹ si akyua sọba mani aki puluwu. 21 Kin dini aghọmani ashi kidẹ aYahudiya ni, ati bọ ka kyabọ ayanọkọng kọng. Aghọmani ashi kidẹ ẹfung na kunubọ, aghọmani ashi ka ufung fisi ni aba aghila idẹfọng ba. 22 Ka akyua anang Ọnọng ya ju ka ahura imumani akọ woo. 23 Ima ẹrẹbata yọ na ayiri shina afo kina ayiri go anọ kaidu akyua ra! Ka ọlọ ububi ki ghila ẹrẹbọng, anang Ọnọng ki shulu kaya akwyi bajiya. 24 Aki pili ace aghọ bọ na anyu ikuma, ka va kpẹnẹ ace aghọ bọ, ka kyabọ iri gira kucenu ufọng. Aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ni aki ju Ajiya Urushelima aikiya, sa akyua ya fuma.

Uvuwa Anọ Ajiya

(IMat 24.29-31; IMar 13.24-27)

25 “Aki nu umumani umẹẹ ẹrẹbata kaya ẹrẹmọọ, kini upẹrẹ kini ẹyẹrẹ. Ajiya aya sing ki ba zọọ bọ ni ẹrẹbata kọnọ uvila ọgya kidẹ avọng ni. 26 Ajiya ki peni ayi ukpaa ni ẹrẹbata, aki kọng ẹrẹbata kọnọ kyoo umumani ọsọ ba kini yi ka sing ri. Ka aki zuru aya ẹrẹmọọ. 27 Akyua ra wu ni aki nu Anọ Ajiya na sọ ba kidẹ amọ kini ẹrẹkyuọ nọ ujọọ ughọghẹ. 28 Insi uma ri dẹkọ ba ni, titara kọ shang akwyẹ nu, ka ufo nu ya ba ayayo.”

Umẹẹ Kaya Ushi Uwẹng.

(IMat 24.32-35; IMar 13.28-31)

29 IYesu vasa ma bọ ice ighang upii si, “Inu kra ushi uwẹng kina ashi nadidu. 30 Insi aya sọ ju afa asasa ni, inu ka kyakwyinọ ka kpẹlẹ si ẹrẹkpẹrẹ yasọ ba. 31 Kin diwuni, insi inu nu ighọ nu uma ri nọ ọsọ ba ni, inu ye si ẹrẹgọm Ọnọng yasọ ba. 32 “Aipang ni sọ tẹri nu Ajiya aikuari ni, aki kpuru bu ba sa uma ri naidu ba kaya ica bọ 33 Ayẹrimọọ kina asing aki puluwu, ni upii mi ki puluwu ba.

Ukyu akwyi nu

34 “Uci nu ye, Inu ba ya ula kina vura kuma, kina ubira ikwyi asing ukpaa nu ikwyi kọ ba, Kọ umani awii ra ki ba ba uye ka ma kpaa nọ kini ayi nga ni. 35 Ka ki ba kaya ẹrẹkwẹ kwinga mani aci ka sing ri naidu. 36 Ci nu ye, nu sa pii nọ Ọnọng ko gbakyua kọ peni akyuọ langkọ kọ umumani ukibani, kọva tetara kite Anọ Ajiya.” 37 ko gbawii ni, iYesu ka mẹẹ kidẹ ọna Ọnọng, ni ipeni uka ba ugheni, aka kunu ki kyaa ayi tili na uzaitun kiya nyeri kukọdu. 38 Na ajiya nadidu ba kataating ka ba kọng nga kidẹ ọna Ọnọng.

22

Ijudas yira ki gbura IYesu

(IMat 26.1-5; IMar 14.1-2; IYah 11.45-53)

1 Akyua usra agya ubiredi umani uka sang wu ba na aka yọrọ si agya ubulu ya sọ ba, 2 afirist akakọng kina aghọmẹẹ iMusa sọ wang umani asọ pii iYesu wu, na huri ẹrẹbata bajiya.

IYahuda Ma Ẹrẹkwyuẹ ki Gbara IYesu kọ

(IMat 26.14-16; IMar 14.10-11)

3 Ishẹẹ vasa ghila idẹ ikwyi iYahuda aghọmani ayọrọ nga si Iskariyoti, agha yeng kidẹ atina ushọnapai ra. 4 Avasa kyaa kiya pẹni kina agha kakọng afirist bọ kina agha kakọng usha ọna Ọnọng bọ umani aki ma iYesu kukushi bọ. 5 Avasa kọọ ikwyifu nagigang, avasa yira si aki ma nga ufe. 6 IYahuda vasa yira imumani atẹri, avasa lite kọnọ wang utira mani aki ma iYesu na aghọ ba shiya ba.

Iyesu La Imila Agya Ubulu

(IMat 26.17-25; IMar 14.12-21; IYah 13.21-30)

7 Awii usra agya ubiredi ni uka sang wu ba ya ju ni, aki wa itimi agna usra agya ubulu, 8 iYesu vasa tuma iBitrus kini iYohana ki tẹri bọ si, “Ukya kọ ya kyer imila agya ubulu ki ma la.” 9 Avasa ghulu si, “Kabi wu nuwang siya kyer imila wu?” 10 Avasa tẹri bọ si “Insi ingọ ghila idẹfọng ni, uki nu ace ajiya na go iwoo na musumu. Inu sa yii nga kọ kyaa ọna mani aki ghila. 11 Utẹri aghọ shinọ ọna si, aghọmẹẹ nga tuma nu si ayọ ba ghulu ngọ si, “Ki ubọọ mani imẹ kina atina mi kila imila agya ubulu wu?” 12 Aki yeni nu uce ubọọ ayaya naku ker. Ukọdu ni aki ju akywikeu.” 13 Avasa kya kiyanu akywike kọnọ mani iYesu tẹri bọ ni, avasa ker imila agya ubulu.

Ujibi iYesu

(IMat 26.26-30; IMar 14.22-26; 1AKor 11.23-25)

14 Akyua ya ju ni, iYesu vasa cica kina aghọ utina nga ka la imila. 15 IYesu vasa tẹri bọ si, “Imẹ kọ sa ikwyi nọ ukila adi agya ubulu kini nu ni sa ukọng ọlọ! 16 Imẹ sọ tẹri nu, imẹ ta ki sọ lami ice imila ba sa ahwura wọ ka ẹrẹgọm Ọnọng.” 17 Avasa kpaa igbohu ki sa Ọnọng izaa, ki tẹri si, “Inu yira, kọ kau kidẹ nu. 18 Imẹ sọ tẹri nọ si, ku kpaa kakyaukyau ri ni ikisọ sa mi adibi akuma ikọlọ na ashẹ ba sa ẹrẹgọm Ọnọng ya ba.” 19 Ava kpaa ubiredi ki sa Ọnọng izaa, ki wirau, ki ma bọ, ki tẹri bọ si, “Udikọ shi ẹrẹnọma mi mani aki ma kaya nu. Uka ju kindi kọ ushuni kini mẹ.” 20 Kindi wu ni aya kpẹr ujibi ni ava kpaa igbahu, ki tẹri si, “Idi igbahu ni utaa anyu ọsọsau kini ayi mi na nau kaya nu. 21 Ni aghọmani aki gbara mi wu sọ la kini imẹ! 22 Anọ Ajiya ki kpoo kọnọ umani akyoni, ni ọlọ aghọmani agbara nga wu!” 23 Atina nga vasa ghulu ace bọ ta inga kidẹ bọ ki ju kindi ni.

24 Inang vasa ghila idẹ bọ kọmani inga ki cẹr ni ughọghẹ. 25 IYesu tẹri bọ si, “Agọm Ajiya mani aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ni, aka yeni Ajiya bọ ẹrẹgọrọ, kumani akyote bọ ka yọrọ akwyi bọ si aghọ fo ajiya.’ 26 Ni inu shinu kindọ ba. Si ni, tara na aghakọng kidẹ nu tẹẹ ananọ, akyote ni, atee agira. 27 Inga cer kini ẹrẹgọrọ kidẹ nu, aghọmani acica na asọ la, ta aghọmani aka ya ma bọ imila? Ba aghọmani acicaa na asọ la nga ba?. Ni imẹ wẹ kini aghọ kau imila nga ni. 28 “Inu bọ tara kini imẹ ka kyua na asọ mara mi kọ. 29 Kọnọ mani Ate mi ma mi akyuọ uju ẹrẹgọm ni, kindiwu ni imẹ sọ kọ ma nu, 30 kọ inu la nọ sa kini imẹ, kuka ẹrẹgọm mi, ka inu ju ashuwa kaya ite ushọni ipai Israila.

IBitrus ki Nẹrẹ nga nọ Uye IYesu

(IMat 26.31-35; IMar 14.27-31; IYah 13.36-38)

31 “IBitrus, iBitrus! Kọng mi! Ishẹẹ wang si aya nga ka apẹr ngọ kini alkama ni. 32 Ni isọ ushọr Ọnọng iBitrus, ka umaipang ukushi Ọnọng kọnọ ma laraba. Ipeni ba vuwa ni, nọ kpẹnẹ Anayuru ngọ ikwyi.” 33 IBitrus vasa tẹri si, “Ate yi naidu, iki yighing kọni ubọọ iting kọ nikikya ni ngọ. ipeni ukpo wu ni, iki kpo mi ni ngọ 34 IYesu vasa tẹri iBitrus si, Isọ tẹri ngọ, iBitrus, akọr ta kọ tari wyi kina ating aidi ni, ukite si uyemi nga ba sọ iri tai!”

Ucinuye nakwyi nu kina akyua ababi

35 IYesu vasa ghulu atina nga si, “Akyua mani ituma nu ba ufeni, ba imila, ba akpọ, inu wang ice ima ni inu peni nu ba?”

Avasa yira si, “Kaayi!” 36 Avasa tẹri bọ si, “Ni naikyuari ni, nadidu aghọmani ashi ni ufe, ko imila ni, asọ kpaa ka ago, kini aghọmani ashi ni ikuma ọkọrọ ba ni, agbira igbang nga ka aghẹ. 37 Imẹ sọ tẹri nu si, upii Ọnọng mani akọ woo tẹri si, ‘Azọọ nga kidẹ aghina avulu, iyi ya yọ ni ahura kaya ẹrẹkwẹ mi.” 38 Atina vasa tẹri nga si, “Ate, ukuma ọkọrọ upai mi bẹ kọkẹẹ.” IYesu vasa tẹri si, “Uma ya.”

IYesu Shọr Ọnọng kayi tili Na shi Uzaitun

(IMat 26.36-46; IMar 14.32-42)

39 IYesu ya ifọng ighighẹ, ki kila ẹkung na shi zaitun kọnọ mani akọ ghẹli wu ni. Atina nga vasa yighi nga. 40 Afuma ọkani, avasa tẹri bọ si, “Unu shọr Ọnọng, ukọnọ ma kpa kidẹ ọghẹmi Ishẹẹ ba” 41 Avasa lite ki ju atọọ kini bọ, kini ikang ufeni ọtighi, avasa kpikpo ki shọr Ọnọng. 42 Avasa tẹri si Ate, peni ọyira shọr mi ni ukpami asong riwu. Amma ni ba uwang miwuba, si unga ngọ niki yighi.” 43 Kindi ni avasa nu atuma Ọnọng avasa kunu ka yayankikpini nga ikwyi. 44 Ashi kidẹ kọng ubini nagigang ni, avasa lite kọnọ shọr Ọnọng, ki ta kumani udung sọ shulu nga kini ayii bọ ni. 45 IYesu ya sang kuka shọr Ọnọng ni, avasa vugu kumani atina shiwu, aya penibọ na asọ mọr ni ikwyi ibibi. 46 Avasa tẹri bọ si, “Ikẹmbọ ba na asọ moo? Inu sisang, kọ inu pii nọ Ọnọng ka inu ma kpaa kọnọ ghimi ishẹẹ ba.”

A kpẹnẹ iYesu

(IMat 26.47-56; IMar 14.43-50; IYah 18.2-11)

47 Ara tọ yuru anyu ba ni, ikir ma ajiya ye avasa ba. IYahuda, agheyeng kidẹ ugho shona apai, nga ba ni bọ. Avasa yini ayayo kini iYesu ki kẹni nga. 48 Ni iYesu vasa tẹri si, “IYahuda, ughoni ukeni kọ nu ki ma anọ ajiya kọ lẹ?” 49 Atina mani ashi ni nga ya nu kindi ni avasa ghulu iYesu si, akyote iju kini umọ kọrọ?” 50 Aghaye bọ ba wa agira ifirist ighighẹ ki kpaa nga ọtọng ila wu. 51 Amma ni iYesu vasa tẹri bọ si, “Ayaya.” Avasa piya utung ajiya mani A kpa, ki dẹriya. 52 IYesu vasa tẹri afirist akakọng kina ajiya shii ọna Ọnọng, aba ka ma kpẹnẹ nga, “Unu kunu umakor, kina ashi kina agho pili ajiya nga ni? 53 Kwagbakyua nishi kini nu kidẹ ọna Ọnọng, ura kpẹnẹ mi ba. Amma ni adikyua shi nga nu, ẹrẹkyuọ iting.”

IBitrus nere iYesu

(IMat 26.57-58; IMat 26.69-75; IMar 14.53-54; IMar 14.66-72; IYah 18.12-18; IYah 18.25-27)

54 Avasa kpẹnẹ IYesu ki wolu kini nga, ki kyaa ni nga ọna ifirist ighighẹ. IBitrus sha yighibọ ka tatugho. 55 Ayakọ ta ugha ka aican ọna, ki cicani, iBitrus vasa cica kidẹ bọ. 56 agha yeng kidẹ anirayiri dunaa mani ju utinaya ni anu nga na cicaa ka ayayo ugha ni, asa nga ica ava tẹri nga si, “Ai, Ajiya ri ni, ashi kini iYesu!” 57 Amma ni iBitrus linang ki tẹri si, “Ayiri! Imẹ yemi nga ba!” 58 Anakyua najini, ace ajiya kpẹlẹ iBitrus, ava tẹri si awẹ mani agheyeng nga kidẹ ajiya ri!” Amma ni iBitrus adọr nu tẹri si, ita yemi nga ba. 59 Aju awa ayeng ni ace ajiya vasa tẹri si, “Aipang na ajiya ri ashi kini nga, ka shi aghọ aGalili nga.” 60 Amma ni iBitrus vasa tẹri si, “Ajiya! Ita yemi imumani sọ tẹri ba!” Asọnọtọ yuru anyu nga ba ni Akọr vasa tariwyi. 61 Aghọ ọna vasa teghi ki nu iBitrus. Akyuarawu ava shuni imumani akyote tẹri nga ni, “Na tọ mani akọr tariwyi kina ating aidi, ukitẹri si uyemi ba sari tei.” 62 Avasa kunu asing, kiya ci nagigang.

Ka ma iYesu na afọọ, kiva ca nga

63 Ajiya mani asọ sha iYesu vasa kali nga kiva ca nga. 64 Avasa lor nga ica ya na asọ wulu nga si, “Ju amọ aghaghẹ, inga cang ni!” 65 Avasa lite kọnọ kpaa ẹrẹkwyuẹ nga kini Ọnọng nga ni.

IYesu kite iBilatus kina iHiridus

66 Ikyua yayer ni, akyote ajiya kina aghakakọng afirist kina aghọmẹẹ iMusa acur, na ava kyaa ni iYesu kukushi bọ. 67 Ava tẹri si, “Tẹri yi insi ingọ shi uKristi”

avasa terbọ si “Insi tẹri ni, inu taki yira nọ imumani atẹri mi ba, 68 Ipeni ighulu nu ni ukigerimi ba. 69 Amma ni kọ sang kakyuari ni, Anọ ajiya ki cica kavọ ila Ọnọng aghushina ẹrẹkyuọ.” 70 Naidubu vasa tẹri si, “Ashe ko ingọ na Anọ Ọnọng nga?”

Ava yira si, kọnọ mani utẹrini “Utẹri si imẹẹ.” 71 Avasa tẹri si, “Ikẹmbọ ni inu wang si akọng? Ai, iyi kakwyakwyi yi kọng imumani a tẹri kina anyu nga!”

23

Ayakyo iYesu kite IBilatus

(IMat 27.1-2; IMat 27.11-14; IMar 15.1-5; IYah 18.28-38)

1 Ikir ajiya vasa sisang ki kyaa ni iYesu kite iBilatus. 2 Avasa teghi aghọ jugna asili ki tẹri nga si, “Ipeni nga na asọ zogho ajiya yi kọ, asọ tẹri bọ si ama biya Ikaisar agonu ba. Avasa terbọ si anga shi Ukristi, Agọm.” 3 IBilatus vasa ghulu si, “Ungo shi Agọm Ayahudawa?”

IYesu vasa tẹri nga si, “Utẹri ngọ wudu.” 4 IBilatus vasa tẹri afirist akakọng kina ajiya si, “Imẹ ni ira penimi ajiya ri kina avulu ba.” 5 Avasa tẹghi aghọ meni nga si, “Umẹẹ nga wu ni asọ shang ikwyi majiya wu ki ifọng Ayahudiya. A kpaa ka ẹrẹbọ aGalili, ki ma ta kọkẹẹ.”

Akyani IYesu Kukushi IHiridus

6 IBilatus ya kọng kindi ni avasa ghulu nga si, “Anga ni aghọ aGalili nga lẹ?” 7 Aya kọng si iYesu kunu ki isii mani iHiridus shi ni ẹrẹgọrọ kọ ni, avasa tuma ni iYesu kukushi iHiridus, ka akyua ni iHiridus shi uko Urushelima. 8 IHiridus ju ikwyifu nọ unu iYesu, ka aiwuu ni akọ sa ikwyi unu nga, kaa kọng ila iYesu kumani awang nu uma uwo ica mani iYesu ki ju. 9 IHiridus vasa ghulu nga ipii nai gang, ni iYesu raa tẹri icima ba. 10 Afirist akakọng kina Aghọmẹẹ iMusa vasa bitẹ ki ma tẹri asili kaya ẹrẹkwẹ iYesu. 11 IHiridus kina aghina akpọ nga awang jer nga amira, ki sila nga, ki kla nga, ki vasa sọmọ nga igbang, ki vu ni nga ukushi IBilatus. 12 Awii rau ni iHiridus kini iBilatus teghi Aghikyo ace kọ, akyua ni ashi asho.

Awa IYesu Ashuwa Ukpo

(IMat 27.15-26; IMar 15.6-15; IYah 18.39—19.16)

13 IBilatus curu aghakakọng afirist, kina agọm ajiya kina ajiya naidu, 14 ki ter bọ si, “Inu bami na ajiya ra si asọ zogho ajiya wu. Aikyuari ni, imẹ ghulu nga kite nu, ira peni mi nga kina avulu ice ima ba. 15 IHiridus kindọ. Uwọ sa ni aba ni nga kukushi yi. Bi mumani ajiya ri ju, ni ifuma mani apii nga wu ba. 16 kin dini imẹ ki ju nga aiwọrọ na asọ shernga.” 17 Kọgba agya bulu ni iBilatus akasheri ajiya ayeng kọ bọọ iting, agho mani ajiya ka shorni. 18 Ni avasa shang ẹrẹwyuẹ nadidu bọ ki tẹri si, “Alite ni nga, na asọ sher Ibarabas!” 19 (Ka akyua ni asa sọmọ iBarabas kọ ubọọ iting ka avulu nọ umani ashang ajiya ikwyi, mani ba Ighọ ki ifọng ba, ki ta kọ mani apii ajiya.) 20 IBilatus vasa kimi upẹni kini bọ, ka nga awang sheri iYesu. 21 Amma ni alite nọ shang awyuẹ bọ na sọju, na tẹri si, “Agara nga Kaya ukumu ushi! Agra nga kaya ukumu ọshẹ!” 22 IBilatus vasa vọlọ utẹri bọ unga itai, “Ikẹmbọ ba ni aligba avulu nga ajiya ri ju? Imẹ ni ira peni mi nga kina avulu mani, amọ mani apii nga kọ ba. Ikisa ka aju nga aiwọrọ, na asọ sheri nga.” 23 Amma ni avasa titara naigbong, na asọ meni nga si, sa agra nga kọ ukumu ọshẹ. Aya taka kọ tutumu ni avasa bra nga. 24 IBilatus vasa wa ashuwa mani ibọ wang. 25 Asher ajiya mani awang si asher, aghọmani afeni kidi ubọọ iting kaya avulu mani ashang ikwyi kọnọ upii ajiya. Amma ni IBilatus ma iYesu kukushi bọ ka aju nga imumani awang.

Agra IYesu kọ Ukumu Ushi

(IMat 27.32-44; IMar 15.21-32; IYah 19.17-27)

26 Ayila akpọ sọkeng ni iYesu, avasa takwyuẹ naca agho mani a yur si iSiman, ajiya aSayirin, asọ ki ba ka anifọng. Avasa kpininga, ki sa nga ukpa ukumushi ka yighi iYesu kọ tumu. 27 Ajiya nagigang asha yighi nga, kidẹ bọ na ayiri shiya na asọ ci nga wu. 28 Ni iYesu teghi ki tẹri si unu ayiri Urushelima ma ci ni mẹ ba, uci na akwyi nu, kina anọnọ. 29 Akyua ki ba mani ajiya ki ter si, ima ikwyifu, aghumani asọnọ ujee bọ ba, na sọnọ sabu iriyẹrẹ bọ ba, asọnọ worbu anọ ba.’ 30 Aidu akyau, “Ajiya ki tersi, atighi “Kpaa kaya akwii yi!’ Aki tersi itili si, yuru yi yaa.” ’ 31 “Ipeni asọ ju kini kukushi ushi lalọr ni, Aki ju na nyi kọ ushi mani ọkọ hugha wu?” 32 Avasa kya kina ajiya apai mani avulu ni sa ki pighibo kini iYesu. 33 Aya fuma ọkọ mani ayọrọ “Igbo ẹrẹkwẹ,” Avasa gra nga kaya ukumushi ku akadu, kina ajiya pai mani avulu ra, agha yeng ka avọ la nga agha yeng ka avọ iprọ ma nga. 34 IYesu vasa tersi, “Ate mi, ẹsọ shọr ngọ kpaa bọ uvulu kọ, ka aye bu imumani asọ ju ba.” Avasa kọ ace bọ ugbang nga kọ hugha ace bọ. 35 Ajiya vasa titara na asọ kọghọ. Akwyite kuma ni asọ keli nga, asọ tẹri si, “Afọr ace aghọ, afọr arikwyi ni, ipeni nga shi Ukristi anga Ọnọng Mani Ahugha!” 36 Kina aghina akpọ ni asọ kali nga, kọnọ ukeng kushi nga nọ mẹẹ nga amusumu kpikpam anga ikọlọ na shi inabi. 37 Avasa tẹri nga si, “Ipeni ungọ shi Agọm Ayahudawa ni, nọsọ fo ẹrẹkwẹ ni!” 38 Ka aya ni nga ni awọọ ice iwọọ si, ANGA SHI AGỌM AYAHUDAWA. 39 Agha yeng kidẹ aghina vulu mani agra kọ ukumu shi ni, atẹri nga upighi jer amira, atẹri si “Ungọ shi aghọfoo ra ba? Nọsọ fo ẹrẹkwẹ kini yini!” 40 Amma ni agha yeng gẹr adagho ki tẹri si, “Ushin ni ẹrẹbata Ọnọng ba lẹ? Ungọ mani awang ashuwa iki kya kini imumani uju ni? 41 Iyi ni, aju yi iki kya kini imumani iyi ju. Amma ni inga ni avulu ike nga na ju?” 42 Avasa tẹri si, “Ingọ iYesu, shuni kini imẹ akyua mani ọghila ẹrẹgọm ngọ wu!” 43 IYesu vasa tẹri si, “Iyiya ni sọ tẹri ngọ si, aidi ri ni uki cicaa kini imẹ kọ ọka uwuru ka ayaya.

Ukpo iYesu

(IMat 27.45-56; IMar 15.33-41; IYah 19.28-30)

44 Kina bughating atinọng, iting vasa yuru ẹrẹbọ ya, ki ta ka akyua itai ngọ ọghẹ. 45 Ọnọng sọ ta wu ba. Ugyauto mani asunu ka anyu ubọ ọna Ọnọng barawu ika ipai. 46 IYesu vasa shang ẹrẹwyuẹ kina akyọghọ ki tersi, “Ate! Idẹ ivọ yọ ni ẹsọ ma aghing mi kọ.” Atẹri kindi ni avasa wagha ufeni nga unga amaa na ki kpoo. 47 agha aghaghẹ aghina akpọ Aroma mani ashi ku akadu anu imumani ebani, avasa jọọ Ọnọng ki tẹri si, “Iyiya, ajiya ri ashina avulu ba!, 48 Ajiya mani acurni ka ma kyoo anu imumani ebani, naidubu vasa vugubọ acani asọ ca ikọ ki ididu bira ikwyi. 49 Nadidu ajiya mani aye iYesu ni, kina ayiri mani ayighi nga kọma ka aGalili, Aitara ka tatugho na asọ kyoo.

Afuga iYesu

50-51 Ace ajiya shiwu na ayọrọ si iYusufu, anga ni ashi ki ifọng Arimatiya kisighi aYahuda. Inga ni ajiya adaduma nga, aka ju aipang. Asọ sha uba ẹrẹgọm Ọnọng. Inga ni agha yeng nga kidẹ aghakakung Ayahudawa, amma ni ara kọng ọdọdọma imumani akyosa aki ju kuma najuba. 52 Avasa kya kushi iBilatus ki ya shọr sa ma nga ọkọng iYesu. 53 Avasa shulu kọnọ ọkọng, ki lor ugyauto alilin, ki sumọ ka ace alọr mani atumu ki irihu utighi, ọkọọ mani asọnọ sa bọ ace aghu ya kidẹ ba. 54 Awii ra ni angọ ju uma kọ, ka Awii uwuru aYahudawa ya sọ ba. 55 Ayiri mani akyeng ni nga kusang ka aGalili awolu kini uyusufu ka aya nu ukọ mani alọr nga shiwu kọnọ mani asọmọ ọkọng iYesu kidẹ. 56 Avasa vuu bọ aca, kiya wang ima uvọng kina anyẹ ucoo, Awii uwuru aYahudawa ya ju ni, avasa wuru kinọ mani umẹẹ iMusa tẹri bọ ni.

24

Usang IYesu ka Lọr

(IMat 28.1-10; IMar 16.1-8; IYah 20.1-10)

1 Kini ikwyating awii ayeng kidẹ awii atinsara ni, ayiri kya uka alọr kina uma uvọng mani aba ni bọ. 2 Aya ba ni aba peni na akọ yini utii wu ka nyu alọr nga. 3 Avasa ghila idẹ, ni ara nu bu ukọng IYesu Ate ba. 4 Ashi kidẹ ubira ikwyi bọ kọ ni, avasa nu ajiya apai na ating ka yayo ni bọ, nọ gbang ufufuu nu ọsọ ma uyeri kini ọsọma aviya ni. 5 Kidẹ ẹrẹbata ni ayiri vasa shulu na akwyi bọ ki ẹrẹbọ. Ajiya nga vasa tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sa nusọ wang agha akyuọ kidẹ aghọkpur? 6 Ashiya kọ ukawẹ ba, akọ sisang. Ushuni ni imumani atẹri nọ ka kyua mani ashi ka aGalili. 7 Atẹri si, ‘Iyi ya yọ ni ama anọ Ajiya kavọ ajiya aghina avulu, ka gara nga kaya ukumu ushi, awii itai na aki sisang.’ ” 8 Ayiri vasa shuni nọ upii nga. 9 Aya vuu ka alọr nga ni, Avasa tẹri aghọ shona ayeng kina ushẹ ajiya nadidu uma ri. 10 Ayiri mani atẹri atina iYesu uma ri ni, UMaryamu iMagadaliya nga, kina iYowana, kina umaryamu ayur iYakubu, kina ace ayiri mani ashi kini bọ. 11 Amma ni atina iYesu kpaa upighi ayiri ra kini upighi ẹjirjauni, kin dini ara ma bọ kinọ wu ba. 12 Ni iBitrus vasa sisang kaishang Ki kyaa uka alọr nga nọ uti. Kiya kpikpo, ki tẹni idẹ, ki nu ughauto alilin na kyo kọ uhọ uyeng. Avasa vuu aca asọ dira imumani iba.

Utira Imawus

(IMar 16.12-13)

13 Kaidu awii ni ajiya apai kidẹ aghọyii iYesu ni asọ kyeng aki kyabọ ace anifọng mani ayọrọ si Imawus, kuma ni ọtọọ efọng kini Urushelima fuma ukilomita ushọ na iye. 14 Asọ tẹri ila kina ace bọ nọ uma umani ọkọ ba. 15 Asọ tẹri ila na asọ pii na ace bọ ni, iYesu ki kirkwyi nga vasa yini ayayo kini bọ na asọ keng ni bọ. 16 Ni avasa yuru bọ ica bọ ya, ba aghọmani anu nga ba. 17 Avasa tẹri bọ si, “Igba ila yọ ni inu sọ tẹri kina ace nu?” Avasa titara nai ki, ki shighi ubẹtẹ bọ wu. 18 Agha yeng kidẹ bọ, ayọrọ nga si iKiliyobas, avasa yira nga si, “Ashe, kọ ungọ ka yayung nga shi akyeng kọ Urushelima ni ingọ ta ye ngọ umumani uba ba ki idẹ na awii ri ba?” 19 Avasa tẹri bọ si, “Uligba uma?” Avasa tẹri nga si, “Umumani uba kini IYesu agha aNazaret. Anga ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga, uma uju nga kọnọ upii nga shina akyuọ naigang kukushi Ọnọng kina ajiya na didu. 20 Afirist akakọng kina aghọ ite yi gbira nga kọ ki wa nga ashuwa ukpọ, ki ba gara nga kaya ukumu ushi. 21 Iyi sa go ikwyi ka kyua si Ọnọng ki fo Israila! Uwẹ ni, aidi wu shi awii itai nọ mani uma ri ba. 22 Bang kin dini ace ayiri kidẹ yi ju uma umani usa ẹrẹbata. Ka akyaa alọr kini kikyuating, 23 na ara nu bu ẹrẹnọma nga ba, avasa vughu ki ba tẹri yi si aju bu amọ aghaghẹ, abọ nu atuma Ọnọng mani atẹri bọ si asha akyuọ. 24 Ace aghọ kidẹ bayọ kyaa alọr nga kiya peni kọnọ mani ayiri tẹri ni, na anga ni ara nu bu nga ba.” 25 IYesu vasa tẹri bọ si, “Inu abo, ikwyi nọ ka kpẹlẹ yọ upii aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ba kaisa ba! 26 Ba iyi ya yọ ni anọ ukristi sa awiya uma ri ba, ka va ghila nga ujọọ nga ba?” 27 Avasa yeni bọ nadidu imumani awọọ upii Ọnọng ka ya ẹrẹkwẹ nga, kọ sang kọ mẹẹ iMusa ki ma ta kọshe atina nadidu. 28 Asọ fuma anifọng mani aki kya bọ wu ni, IYesu vasa ju kina aki walu ni, 29 Na avasa mẹni nga ki tẹri nga si, “Cica kini yi, ughẹ kọ ju, ọnọng we nu kọ kpau.” Avasa keng ni bọ kiya shulu kọ ọna bọ. 30 Acica na asọ la imila, avasa kpaa ubiredi ki sa Ọnọng izaa, ki wurau ki ma bọ. 31 Ka kyua ra ni ica bọ vasa yemi, avasa kpẹlẹ nga. Na aba ashẹẹ nga. 32 Avasa tẹri ace bọ si, Ikwyi ta fo yu ka kyua mani asọ pii kini yi kọ utira, asọ yeni yi upii Ọnọng mani awọọ ba?” 33 Avasa sisang kaishang ki vuu bọ Urushelima. Kiya peni aghọ usho nayeng na aku curu kọ uka uye kina ace ajiya, 34 asọ tẹri bọ si, “Kaipang, Ate sisang! Ayeni ẹrẹkwẹ nga ukushi iBitrus!” 35 Agha pai ba ma ila imumani iba kọ utira, kọnọ mani akpili nga ka akyua na asọ wura Ubiredi.

IYesu Yeni Ẹrẹkwyuẹ nga Kukushi Aghọyii nga

(IMat 28.14-18; IYah 20.19-23; UTin 1.6-8)

36 Ashi kọ pii kaya uma ri ni, iYesu ki kirkwyi nga vasa titara ka bighating bọ, ki tẹri bọ si, “Utọmọ ikwyi ba kukushi nu!” 37 Ẹrẹbata ba kpẹnẹ bọ wu ba tee aghọ taa ẹrẹnọma, ahuri kọnọ ahwo nga ni ibọ kyoo ni. 38 Asa tẹri bọ si, “Ikẹmbọ sani inu sọ ju ikwyi ibibi kindi, urava manọ aipang kidẹ ikwyi nu ba? 39 Inu nu ivọ mi kini ifra mi, imẹẹ ki kirẹkwyuẹ mi. Inu piya mi, ki kọng, ka ahwu shi ni inọma kọnọ ugboho ba, kọnọ mani inu nu ni imẹ shini yọ.” 40 Aya tẹri kindi ni, avasa yeni bọ ivọ nga kini ifra nga. 41 Na asọ shi na akọ ma bọ aipang ba kini ikwyifu kina uwo ica, avasa tẹri bọ si, “Ọshini imila kọkẹẹ ri” 42 Aba ma nga iciri itagbo ufifor. 43 Ayira ki la, abọ ni asọ kyoo nga. 44 Aba tẹri bọ si, “Udibi bọ shi umumani imẹ pii kaya ka kyua umani ishi kini inu, si iyiya ni ahwura uma umani awọọ kaya ẹrẹkwyuẹ mi kidẹ umẹẹ iMusa kina awọ aghọ utina Ọnọng kina Awọ Atẹ.” 45 Aba yẹmi ikwyi bọ na ba kpẹlẹ kini upii Ọnọng mani awọọ, 46 Aba tẹri bọ si, “Kindi wu na woo si iyi ya yọ ni Ukristi sọ kọng ububi, ka awii itai na asọ sisang ka alọr. 47 Kindi wu ni aki ma ajiya ayasing ila Ọnọng ọlọkpaa kina yira ọlọkpaa nọ uma ububi mani akọ ju wu. Aki kyọ ju kọ Urushelima. 48 Inu bọ shi aghọ ki tẹri udubi uma. 49 Uwẹ ni, imẹ ki tuma nu kọnọ imumani Ate mi ta anyu ni. Ni inu zọnọ sha kidẹ ifọng, sa ama nọ ẹrẹkyuọ uju ka yaya.”

A kpaa iYesu ki Kyabọ Ayaya kọ

(IMar 16.19-20; UTin 1.9-11)

50 Aba kunu kini bọ ki kyaa ayayo na Abetani. Ukọdu ni asa sang ivọ nga ki ma bọ anyu adaduma. 51 Ashi kidẹ uma bọ anyu adaduma ni, asa ya bọ, na asa kpaa nga ki kyabọ ayaya wu. 52 Abọ ni ajọọ nga, na asa vuubọ Urushelima kini ikwyifu nagigang. 53 Ko agbawii ni, ashi kidẹ ọna Ọnọng na brẹ Ọnọng.

* 2:21 Sho aghumu Uwu shi ukyeri oka aghimi.

† 2:24 Atattabara Aninu mani ililẹri ikhimi mani aka cee ka ca.

IYahaya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

ILA IDIDUMA KA AVỌ

IYAHAYA

1

Ighang Tee Ajiya

1 Kọ kpaa ka akyua ni ighang shi kọ, ighang ni ishi kina Ọnọng, ighang ni, Ọnọng nga. 2 Anga shi kina Ọnọng kọ kpaa ka akyua. 3 Nadidu uma ba kukushi nga, ni ba imumani aker nadidu ingọ mani aker bọ yọ kini nga ba. 4 Ighang yọ shi ẹrẹpiya ọkyuọ, ọkyuọ wọ shi uyeri ka ajiya nadidu. 5 Uyeri sọ taa kidẹ itii, ni itii ta bra yọ la akyuọ nga ba.

6 Ace ajiya shi kọ, aghọnọ uca si iYahaya aghọmani Ọnọng tuma nga. 7 Ka aba tẹri ajiya aipang kaya uyeri, ka ajiya nadidu ma aipang ni nga. 8 Anga shi uyeri ba, aba ka aba yeni uyeri. 9 Uyeri aipang umani uka ma uyeri ka ajiya nadidu ki ba idẹ ashi ri.

10 Akyua ni, ighang shi kọ ka ashi, kina umani kini inga wọ ni aker ashi wọ ni, ashi ta ye wọ ngaa ba. 11 Aba upra umumani ishi inga nga, ni ajiya nga ta yira bọ nga ba. 12 Nadidu aghọmani ayira nga, ki ba va ma aipang nọ uca nga ni, ama bọ ẹrẹgọrọ na atee anọ Ọnọng, 13 aghọmani ajee bọ, basi na ayi ba, ko uwang ẹrẹnọma ko uwang ajiya, unga Ọnọng kọ.

14 Ighang ba tee ajiya ki ci kidẹ bayọ. Ayọ nu ujọọ nga, ujọọ unga Anọ aye anga Ate, ashi ni ikyua kina aipang.

15 IYahaya tẹri aipang kaya nga, ki ba sang ẹrẹwyuẹ ki tẹri si, “Adii aghọ ri nga shi aghọmani imẹ sọ pii kaya nga ka akyua ni imẹ si, ‘Aghọmani aki ba kọ utumu mi cẹẹ mi, ka ashi ite mi.’ ” 16 Inu ikyua nga wọ sa ni ama ayọ ọka yi nadidu yi kwaligba akyua. 17 Ọnọng ma umẹẹ ka avọ iMusa ni asi ma unu ikyua kina aipang ka avọ iYesu Aghọfoo. 18 Ba ajiya na akọ nu Ọnọng ba. Anọ aye nga aghọmani Ọnọng ngaa, aba shi kina Ate ayaya nga yeni ayọ nga ni.

IYahaya tẹri aipang kaya iYesu

(IMat 3.1-12; IMar 1.1-8; ILuk 3.1-18)

19 Upii aipang ni iYahaya yeni wẹ ka akyua umani aYahudawa tuma afirist kina aLawiyawa ka Urushelima ka aya ghulu nga si, “Ingọ si inga?”

20 IYahaya ta la nga inang kọ ba, atẹri ka ayayẹ si, “Imẹ shi Aghọfoo ba.”

21 Aba ghulu nga si, “Ingọ shi inga?

Ingọ shi Iliya?”

Aba yira bọ si, “Kayi, Imẹẹ ba.” Ingọ shi aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ra?”

Aba yira si “Kayi.”

22 Aba tẹri nga si, “Ingọ shi inga? Yira ayọ upii umani ayọ ki ya tẹri aghọmani atuma ayọ. Ikẹmbọ nọ ingọ sọ tẹri ni ẹrẹkwyuẹ ngọ?”

23 Asi,

“Imẹ ni ẹrẹyuẹ yọrọ wọ ka aghumu,

‘Inu ker Ate ayaya nga itra kọnọ umani aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng Ishaya tẹri ni.”

24 Ni ace aFarisiyawa umani atuma 25 ba ghulu nga si, “Insi ingọ shi Aghọfoo ko Iliya ko aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ra ba ni, ikẹmbọ sa ni ingọ sọ ju iminimini?”

26 IYahaya ba yira bọ si, “Imẹ ni, ika ju iminimini na amusum, ace aghọ shi kidẹ nu ni inu ta ye nu ngaa ba. 27 Anga ki ba kọ utumu mi, aghọmani ita maa mi ni ishii ani na akpọ nga ba.” 28 Nadidu uma ri ba ka aBetani wọ, ka ubuu ẹrẹyẹma aYodan.

IYesu nga shi Itimi Ọnọng

29 Ikyua ya yẹẹ ni, aba nu na aki ba nga ukushi nga. Aba ju si, “Itimi Ọnọng wẹ aghọ kpaa uvulu ashi nadidu! 30 Aghọmani imẹ tẹri si, ‘Ace aghọ ki ba kọ utumu mi na acẹẹ mi, ka ashi kọ na akọ jee mi nga ba.’ 31 Akyua ni imẹ kọ ye mi nga ba, ni imẹ ba ni imẹ sọ ju iminimini na amusum ka ayeni ngaa ka ajiya Israila.”

32 IYahaya ba yeni nga si, “Imẹ nu Aghing kini ikhimi kọ ni isọ shulu ka yaya ki ba cica ka aya nga. 33 Akyua ni imẹ ye mi ngaa ba, Ọnọng na atuma mi uju iminimini na amusum nga tẹri mi si, ‘Aghọmani ingọ nu na Aghing Ọnọng shulu ki cica ka aya nga ni, anga shi aghọ uju iminimini na Aghing Ọnọng.’ 34 Imẹ ẹrẹkwyuẹ mi nu kindọ ki ma aipang shi ajiya ri ni Anọ Ọnọng ngaa.”

Aghọmani akyọ uyii IYesu

(IMat 4.18-22; IMar 1.16-20; ILuk 5.2-11)

35 Ikyua ya yẹẹ ni, iYahaya ting kọ kadu kina agha apai kidẹ aghọyii ngaa. 36 Aba nu iYesu na asọ wor, na aba ju si, “Nu, itimi Ọnọng wudu!”

37 Aghọyii ngaa agha apai ra ya kọọ upii nga ni, aba yii iYesu. 38 IYesu ya tee ki nu na asọ yii ngaa ni, aba ghulu bọ si, “Ikẹmbọ ni inu sọ wang?”

Aba tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, abi wọ ni ingọ ci kọ?”

39 IYesu ba yira bọ si, inu ba ka inu ba nu.” Ava ba ki ba nu uka uci nga, ni ava ci ila bọ kini inga ka awii ra, aci kọ ukadu kini nga ki wiya ya.

40 Andrawus, anayuru iSiman iBitrus shi aghaye kidẹ agha apai na ayii iYesu nọ umani akọọ upii iYahaya kaya iYesu. 41 Andrawus zọnọ wang anayuru nga iSiman, asi, “Ayọ kọ peni Aghọfoo, iKristi.” 42 Aba kyaa na iSiman kukushi iYesu.

IYesu nu nga na asi, “Ingọ shi iSiman anọ iYahaya. Aki yọrọ ngọ si iKefas ko iBitrus, angọ yeni si utii.”

IYesu Yọrọ iFilibus kina iNataniyel

43 Ikyua ya yẹẹ ni iYesu wang kyaa aGalili ni, aba ya peni iFilibus ki ju nga, “Yii mi.”

44 IFilibus ni agha aBetsaida ngaa, ifọng Andrawus bọ kina iBitrus. 45 IFilibus ya peni iNataniyel ki tẹri ngaa si, “Ayọ peni ajiya umani awọọ ila nga kidẹ umẹẹ iMusa, kina ẹrẹwọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng, iYesu agha aNazaret, anọ iYusufu.”

46 INataniyel ba ghulu si, “Iligba ima ididuma yọ ki kunu ka aNazaret?”

IFilibus ba ju nga si, “Ba kọ ingọ ba nu.”

47 IYesu ya nu iNataniyel na aki ba ukushi nga ni, aba ju si, “Nu agha Israila aipang, aghọmani ashi na atẹri kidẹ nga ba.”

48 INataniyel ba ghulu iYesu si, “Abi wọ ni ingọ yemi kọ?”

IYesu ba yira nga si, “Imẹ nu ngọ ki ẹrẹpiya ọshẹ uwe na iFilibus kọ yọrọ ngọ ngaa ba.”

49 INataniyel ba yira iYesu si, “Aghọmẹẹ, ingọ shi Anọ Ọnọng! Ingọ shi agọm Israila!”

50 IYesu ba yira nga si, “Ingọ ma aipang kọ nọ umani imẹ tẹri ngọ si, imẹ nu ngọ ki ẹrẹpiya ọshẹ uwe? Ingọ ki nu uma umani ucẹẹ kindọ.” 51 IYesu va khimi utẹri nga kọ si, “Aipang ni imẹ sọ tẹri nu, inu ki nu ayaya na ashi ayẹ, atuma Ọnọng ki shi kọ kila na ashulu kaya Anọ Ajiya.”

2

IYesu sa ni amusum tee amusum Ikọlọ na ashẹ

1 Awii itai ni, asa sra agya ubiya ka aKana anga aGalili. Ayuru iYesu shiya kọ ukaa. 2 Akọ yọrọ iYesu kina aghọyii nga agya ubiya. 3 Amusum ikọlọ na ashẹ ya kpẹẹ bọ ni, ayuru iYesu ba tẹri ngaa si, “Amusum ikọlọ na ashẹ bọ kpẹẹ bọ.”

4 IYesu ba yira ngaa si, “Ayiri, ikẹmbọ sa ni ingọ ba ukushi mi? Akyua mi ta kọ ba wọ ba.”

5 Ayuru nga ba tẹri agira nga si, “Inu ju imumani asa nọ uju.”

6 Akyua ra ni, ukyo na amusum utin ugna umani aker na atii ni aYahudawa ka hwuru irighe wọ shiya kọ ukaa. Kọlọgba ka la ima umra amusum araji. 7 IYesu ba tẹri bọ si, “Sa amusum kọ ukyo na lilai. Aba sa ya ki tili wọ na lilai. 8 Aba tẹri bọ si, “Ka akyakyua ri ni, inu vo ace ka inu ya ma agha aghaghẹ na agya.” Aba vo amusum ki ya ma ngaa. 9 Agha aghaghẹ na agya ya piya amusum ki kọọ ni akọ tee anga ikọlọ na ashẹ ni ata ye ngaa uka umani aba ni bọ kọ ba, (agira ye uka umani avo amusum wọ), agha aghaghẹ agya ba yọrọ aghẹmẹ asasa ki kyaa ugẹẹ uye kọ, 10 ni asi, “Kwinga ka zọnọ uma amusum ikọlọ na ashẹ adaduma, na atọ ba na angọ umani ata fuma bọ adidu ba insi akyeng kọ sa ki shuu ni. Ingọ ni ingọ sọ amusum ikọlọ na ashẹ adaduma, akyua ri kọ ni ingọ woo kọ!”

11 Udii wọ shi ima usa uwo ica iye ni iYesu ju ka aKana anga aGalili, ki yeni ujọọ nga; ni aghọyii nga ma aipang ni ngaa.

12 Aya kpẹẹ ni, aba wor kyaa aKafarnahum kina ayuru nga, kina anayuru nga, kina aghọyii nga; aya ci kọ ukadu ki la anirawii wọ.

IYesu Yẹri Ọna Ọnọng

(IMat 21.12-13; IMar 11.15-17; ILuk 19.45-46)

13 Akyua usra agya ubulu aYahudawa ya ba ayayo ni, iYesu ba kyaa Urushelima. 14 Kidẹ Ọna Ọnọng ni, aya peni ni ajiya sọ gbara inaa kina atẹm kina ukhimi, ni aghọ user ufẹ shi ka atebur bọ. 15 IYesu va keri aiwili na anii, ava kla bọ nadidu bọ kina atẹm kina inaa kidẹ Ọna Ọnọng. Ava naa ufẹ umani aghọ user sọ ju ki vila atebur nga kọ. 16 Aba tẹri aghọ gbra ukhimi si, “Inu kpaa uma nu wọ kọ ukadii! Inu ba tee nọ Ọna Ate mi uka la izẹ ba!” 17 Aghọyii nga wa shuni sa awọọ si, “Usa ikwyi uyoo ọna ngọ sọ la kọnọ ugha wọ ni.”

18 AYahudawa va ghulu ngaa si, “Aligba amaa uwo ica ngaa ni ingọ ki yeni ayọ ungọ umani uyeni ẹrẹkyuọ ni ingọ ju uma ri kọ?”

19 IYesu ba yira bọ si, “Inu pulu Ọna Ọnọng ri kọ, imẹ ki shang wọ kidẹ na awii atai.” 20 AYahudawa ba ju si, “Akpaa anyi ishinari na atin na asọ vra ọna Ọnọng ri! Ingọ si ingọ ki shang wọ kidẹ na awii atai?”

21 Ni, Ọna Ọnọng umani iYesu sọ pii kaya wọ shi ẹrẹnọma nga. 22 Kọ utumu umani asang kọ ukpo ni, aghọyii ngaa shuni si asa tẹri kindii; ni ava ma aipang nọ upii Ọnọng kina imumani iYesu sa tẹri.

23 Akyua umani ashi ka Urushelima ka usra agya ubulu ni, ajiya na pam ma aipang nọ uca nga nọ umani anu uma usa uwo ica na asọ ju. 24 Ni iYesu ta yira nga bọ ba ka aye bọ nadidu bọ nagigang. 25 Ata wang ngaa aghọ umani aki tẹri ngaa ima kaya ajiya ba ka aye imumani ishi kidẹ ikwyi kwinga.

3

INikodimus ba ukushi iYesu

1 Ace ajiya aghọnọ uca si iNikodimus shi kọ, aghaye kidẹ aFarisiyawa, agha aghaghẹ aYahudawa. 2 Ajiya nga ba ukushi iYesu na atii, atẹri nga si, “Aghọmẹẹ, ayọ ye si ingọ ni aghọmẹẹ umani aba kukushi Ọnọng ngaa; ki ba aghọmani aki bra uju uma usa uwo ica ri ba sa aghọmani Ọnọng shi kini ngaa.”

3 IYesu ba yira ki tẹri si, “Aipang, imẹ sọ tẹri ngọ, ba aghọmani aki bra unu ẹrẹgọm Ọnọng, sa azọnọ khimi ujee ngaa kọ.”

4 INikodimus ba yira ngaa si, “Aki jee ajiya nagyi ni ashi kọ la awii apai? Aki va ghila ngaa idẹ afo ayuru nga ka aba jee ngaa unga ipai?”

5 IYesu ba yira nga si, “Aipang, imẹ sọ tẹri ngọ, ba aghọmani aki bra ughila idẹ ẹrẹgọm Ọnọng ba, sa ajee nga na amusum kina aghing. 6 Imumani ajiya jee ni, ajiya ngaa, imumani aghing jee ni, aghing ngaa. 7 Ba woo ica nọ umani imẹ si, ‘Iyiya ni, sa ajee nọ ka ayaya ba.’ 8 Uwuru ka te ki kya wọ ọka nọ uhwiya, ni inu ka kọọ ishimi nga, ni inu ta ye uka umani ukunu wọ kọnọ ọka ni ọki kya wọ kọ ba. Kindii wọ ni aghọmani ajee ngaa na aghing shi kọ.”

9 INikodimus ba ghulu iYesu si, “Nagyi wọ ni udii ki ba kọ?”

10 IYesu ba yira nga si, “Ingọ ni aghọmẹẹ aghaghẹ nga ki Israila, ni ingọ ta kpẹlẹ ngọ uma ri ba? 11 Aipang ni imẹ sọ tẹri nọ, ayọ ka pii kaya imumani ayọ ye wọ, ni ayọ sọ ba yeni nu imumani ayọ nu, kindọ ni inu tọọ nọ ọkọọ imumani ayọ tẹri nu. 12 Imẹ tẹri nu kaya uma ashi ri ni inu ta ma nu aipang kọ ba, nagyi wọ ni inu ki tọ ma aipang kọ nọ uma ni ushi unga ayaya? 13 Ba aghọ umani akọ kyaa ayaya ba, Anọ Ajiya kayu nga umani asuu ka ayaya ngaa kọ akyaa.

14 “Kọnọ umani iMusa zẹẹ iyọọ utii uyeri ka aghumu ni, kindii wọ ni iyiya na azẹẹ Anọ Ajiya kọ, 15 ka nadidu aghọmani ama aipang ni ngaa ni, aki peni ọkyuọ ni ushi wọ na amaa ba.

16 “Ka Ọnọng yoo ashi nagigang ki ma Anọ nga ka aye, ka aghọmani ama aipang ni ngaa ni, aba kpoo ba, na asa peni ọkyuọ ni ushi wọ na amaa ba. 17 Ọnọng ta tuma ngaa na Anọ nga ka aba wa ashi ashuwa ba, ashi ni, apeni ufoo kukushi nga.

18 Nadidu aghọmani ama aipang na Anọ Ọnọng ni, aki wa bọ ngaa ashuwa ba. Nadidu aghọmani ata ma bọ aipang ni ngaa ba ni, akọ wa nga ashuwa wudu ka ata ma nga aipang nọ uca Anọ aye Ọnọng ba. 19 Umani ashuwa shi wẹ, uyeri ghila ashi, ni ajiya cẹẹ nọ uyoo itii kina uyeri, ka uma uju bọ ni unga akakiya bọ. 20 Ka aghọmani aka ju akakiya ni atọọ ngọ uyeri, aka va ba nga ọka uyeri ba ka aba nu uma uju nga ba. 21 Aghọ ju aipang ka ba ọka uyeri, ka anu ka ayayẹ si uma uju nga ni, Ọnọng ta nga avọ wọ.”

Imumani IYahaya Yeni kaya IYesu

22 Aya kpẹẹ kindọ ni, iYesu kina aghọyii nga ba sang ki kyabọ ishẹẹ ẹrẹbọ aYahudiya. Akpaa akyua na ci kọ ukadu, na asọ ju ajiya iminimini. 23 IYahaya sọ kọ ju iminimini ka Ainon ka ayayo aSalim, ka amusum shi ya na pam kọ ukadu. Ajiya kyeng na aju bọ iminimini. 24 Aju umari na akọ ta bọ iYahaya kidẹ ubọọ itii ba.*

25 Ni aghọyii iYahaya tee aghọ la ilang kina ace aBayahude kaya itali uhwuru ka ahwuru irighe kọnọ umani umẹẹ iMusa yeni ni. 26 Aghọyii ba kyaa ukushi iYahaya aghọ uju iminimini kiya tẹri nga si, “Aghọmẹẹ, ajiya umani inu shi kini ngaa ka udaa ugẹẹ ighọ Urdun, aghọmani ingọ ki kirẹkwyuẹ ngọ tẹri upii kaya nga ra, awudu na asọ ju iminimini, ni kwinga sọ kyaa ukushi nga.”

27 IYahaya ba yira nga si, “Ba aghọmani aki bra uyira ima ba sa ama nga ka ayaya. 28 Inu ka kyakwyuẹ nu ni inu shiya kọ uka ka asi, ‘Imẹ shi aghọfoo ba, atuma mi ki imẹ la nga ite wo.’ 29 Aghọ shi na ayiri asasa nga shi aghẹmẹ asasa. Ayikyo aghẹmẹ ka tara ka akọ ẹrẹwyuẹ nga, aka kọọ ikwyifu nagigang nọ ọkọọ ẹrẹwyuẹ aghẹmẹ. Kindọ wọ ni ikwyifu mi hwura wọ. 30 Iyiya yọ ni ajiya nga sọ khimi ni imẹ sa vuu mi utumu.

Aghọmani aba ka ayaya

31 “Aghọmani aba ka ayaya cẹẹ kwinga. Aghọmani aba ka asing ni, agha asing ngaa, na aka pii kaya uma asing wọ. Aghọmani aba ka ayaya ni, acẹẹ kwinga. 32 Aka tẹri imumani anu ki kọọ wọ, nadidu kindọ ni, ba aghọmani ayira ima utẹri nga. 33 Ni aghọmani ayira uyeni amaa nga ni, a yira wudu si, iyiya ni Ọnọng na agha aipang nga. 34 Ka aghọmani Ọnọng tuma ni, upii Ọnọng wọ na asọ tẹri, ka Ọnọng ma nga aghing nga angọ umani ashi na amaa. 35 Ate yoo Anọ, ama kwikẹ ki ivọ nga. 36 Nadidu aghọmani asọ ma aipang ka anọ ni, ashi na ọkyuọ nọ ushi wọ na amaa ba. Nadidu aghọmani ata yira nga Anọ ba ni, aki peni nga ọkyuọ nọ ushi wọ na amaa ba, anang Ọnọng ki shi kaya ẹrẹkwyuẹ nga.”

4

IYesu Kina Ace Ayiri Ka ASamariya

1 AFarisiyawa ya kọng si iYesu sọ pee Aghọyii nga, na asha ju bọ iminimini ki gina iYahaya kọ. 2 Ni ba iYesu nga ki ẹkẹrẹkywuẹ nga sọ ju iminimini ba, aghọyii nga bọ. 3 IYesu ya kọng Ila imumani iba ni, ava ya aYahudiya ki vuu nga aGalili. 4 Iyiya yọ ni iYesu kyeng idẹ aSamariya. 5 Ava ba idẹ ice ifọng ka aSamariya ayọrọ si aSaikar. Ifọng shi ayayo kina ẹrẹbọ umani iYakubu ma Anọ nga iYusufu ka akyua ra. 6 Akadu wu ni irijiya iYakubu shi kọ. IYesu ya kiya nọ kyeng ni, ava cicaa ka anyu irijiya. Udi ba kina abiyatẹ atinọng kọ. 7 Ace ayiri agha aSamariya va ba uvo amusumu. IYesu va tẹri nga si, “Ma mi amusumu ki imẹ sa.” 8 Aghọyii nga kọ ghila bọ idẹ ifọng ka ya ghẹ imila. 9 Ayiri ra agha aSamariya va tẹri iYesu si, “Nanyi wu ni ungọ ni aBayahude nga ni ingọ ki shọr mi amusum usa, imẹ aghọmani imẹ shi ayiri aghọ aSamariya?” Ka aYahudawa ka kyoo bọ aghọ aSamariya ba. 10 IYesu va yira nga si, “Ingọ ta ye uma Ọnọng, kina aghọmani atẹri ngọ si, ‘Ma mi amusum usa ni,’ ingọ ta kọ shọr nga ni ata kọ ma ngọ amusum uma ọkyuọ.” 11 Ayiri va tẹri IYesu si, “Agha aghaghẹ, Ingọ shi ngọ ni ima uvo amusumu ba, irijiya shi ikyuu. Ni abi kọ nọ peni adibi amusumu uma ọkyuọ kọ? 12 Ta ingọ gina ate yi iYakubu le, aghọmani aya yi irijiya ni, anga ki kirẹkwyuẹ nga, kina anọ nga, kina ikina nga, asa amusumu nga le?” 13 IYesu va yira si, “Aghọmani asa amusumu ri ki va kọng idafo na amusumu. 14 Ki nadidu aghọmani asa amusumu mani iki ma nga ni, aki sọ kọng idafo na amusumu ba ka aya ta kọ sang asing. Amusumu mani iki ma nga ni aki tee nga angọ uma ọkyuọ umani ushi wọ na amaa ba. 15 Ayiri va tẹri nga si, “Aghaghaghẹ, ma mi adidu amusumu, ki ima sọ kọng idafo na amusumu ba, ki imẹ ma sọ ba ukadi uvo amusumu ba. 16 IYesu va tẹri nga si, “Ya yọrọ aghẹmẹ ngọ kọ ba ukẹẹ.” 17 Ava yira ki tẹri si, “Ita shi mi na aghẹmẹ ba.” IYesu va tẹri nga si, “Ingọ tẹri aipang nọ mani ingọ tẹri si ushi ngọ na aghẹmẹ ba. 18 Ka aipang nga shi si, ingọ kọ biya aghẹmẹ atọng, aghọmani ingọ shi kini nga ka aikyua ri ni ba aghẹmẹ ngọ nga ba.” 19 Ayiri va tẹri iYesu si, “Aghaghaghẹ, imẹ kyoo ni ọngọ na aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng nga. 20 Anirakpẹẹ nọ shọr Ọnọng ki itili ri. Ni inu aYahudawa tẹri si Urushelima bọ kpaa nọ mani jọọ Ọnọng kọ.” 21 IYesu va yira nga si, “Ayiri, ma aipang ki imumani isọ tẹri, akyua ki ba mani ajiya ki jọọ bọ Ate ki itili ra ba, ko Urushelima ba. 22 Inu ajiya aSamariya inu sọ ta agho ki imumani inu ye nu ba. Ki iyi aYahudawa ye imumani iyi sọ ju, ka ufoo kunu kidẹ aYahudawa kọ. 23 Ni akyua ki ba, kaa akọ ba, na aghọ ujọọ aipang aki jọọ Ate kidẹ aghing, kina aipang, ka Ate wang idi ighọ ajiya ka ajọọ nga. 24 Ọnọng ni aghing ngaa, aghọ ujọọ nga ni, asọ jọọ nga kidẹ aghing, kini idẹ aipang.” 25 Ayiri va tẹri iYesu si, “Imẹ ye si aghọfoo mani ayọrọ nga si iKristi ki ba. Insi aba ni aki yeni yi kwikẹ.” 26 IYesu tẹri nga si, “Imẹ aghọ pii ni ngọ, imẹ shi inga.”

27 Asọ kpẹẹ upii wudu ni aghọyii nga va vuu, ava wo ica kọnọ mani anu ni asọ pii na ayiri. Ni ba aghọmani atẹri nga si, “Ikẹmbọ nọ wang?” ko na awulu nga si, “Ikẹmbọ sa ni ọsọ pii ni nga?”

28 Ayiri ra vasa ya ikyo nga ya kọ ukadu ki kyaa idẹ ifọng ki ya tẹri ajiya, 29 “Inu ba, ku ma nu ajiya mani atẹri mi kwikẹ mani ikọ ju! Ta anga shi aghọfoo ra?” 30 Ajiya va hwuu kidẹ ifọng ki ba ukushi iYesu. 31 Ashi kidẹ udu wudu ni, aghọyii iYesu va shọr nga ki tẹri si, “Aghọmẹẹ, la imila.”

32 Ni iYesu va tẹri bọ si, “Imẹ shi ni ice imila mani inu ye nu ice ima kaya ba.” 33 Aghọyii nga va wulu ace bọ si, “Ta ace aghọ ma nga imila le?”

34 IYesu va yira si, “Imila mi yọ shi mani iju uwang aghọmani atuma mi, ki imẹ va kpẹẹ utina nga. 35 Ba inu ka tẹri si, ‘Ipiri inari yọ shẹ nọ curu imila ba’? Kindọ ni imẹ sọ tẹri nu, inu irite na bibọrọ, iyeni si, itọ ucuru. 36 Aghọ curu imila sọ peni ọka nga, aka va curu ima upeni nga ki kya ọkyuọ utaa amaa kọ, ka aghọ pila na curu ka ju ikwyifu. 37 Akyua ra kọ ni, ighang upii ra ni aipang nga, si, ‘Ace aghọ pila, ace ghọ curu imila.’ 38 Ituma nọ curu imumani uta kọng nu ọlọ kaya ba. Ace aghọ bọ kọng ọlọ, inu ni inu la udọng usher bọ.” 39 Aghọ aSamariya napam kidẹ ifọng ma aipang ni iYesu kọ upii ayiri ra mani atẹri si, “Atẹri mi nadidu uma mani ikọ ju.” 40 Aghọ aSamariya ya ba ukushi iYesu ni, ava shọr nga sa aci kini bọ, ava ci ni bọ awii apai. 41 Ajiya napam vasa ma aipang ni iYesu kaya upii nga. 42 Akyua ra kọ ni aghọ aSamariya tẹri ayiri si, “Aikyua ri ni iyi ma aipang kọ, ba si imumani ọsọ tẹri yọ ba, kiyi ka kyakwyuẹ yi kọng, kiva ma aipang si ajiya ri nga shi aghọfoo asing.”

IYesu Lẹni na Anọ Aghọ Tẹri Ashuwa

43 Aya la awii apai ni iYesu va sang ki isii aSamariya ki kyaa aGalili. 44 Ki iYesu ki ẹkẹrẹkywuẹ nga kọ tẹri si, “Atina Ọnọng ka ata shi nọ ujọọ ki ẹrẹbọng nga ba”. 45 Aya fọma aGalili ni, agha aGalili va yira nga kini ivọ ipai, ki ibọ ma kya agya ubulu kọ Urushelima, anu imumani iYesu ju. 46 IYesu va vuu nga ifọng aKana ka aGalili, ọka mani atee amusumu ikọlọ nashi. Ọka ni ace atina utẹri ashuwa aghọmani anọ nga shi akyuọ ba ka aKafarnahum. 47 Ajiya ra ya kọng si iYesu wẹ na vuu nga aGalili kọ sang ka aYahudiya ni, ava kyaa ọkọ shi nga kiya shọr nga kaya lẹni na anọ nga aghọmani ashi ki anyu ukpo. 48 IYesu va tẹri nga si “Insi inu ta nu nọ amaa kini uma ọsa uwo ica ba ni, inu ki ma nọ aipang ba ko nazii.” 49 Atina ọka utẹri ashuwa va tẹri iYesu si, “Aghaghaghẹ, ba ki ma kẹẹ ka anọ mi kina ma kpoo ba.” 50 IYesu va tẹri nga si, “Wor ka anọ ngọ ki ba akyuọ.” Ajiya nga ma aipang ki imumani iYesu tẹri nga, ava walu. 51 Ashi kọ utira ukyaa ọna nga ni, agira vasa takwyuẹ ni nga ava tẹri nga si, “Anọ ngọ kọ ba akyuọ.” 52 Ava wulu nga agọlọ mani aba akyuọ kọ. Ava tẹri nga si “Amushẹ ki na awa ayeng anga atinọng ni ufuru ẹrẹnọma sher nga kọ.” 53 Ate Anọ va kpẹlẹ si akyua umani iYesu tẹri nga si “Wolu, ka anọ ngọ ki ba akyuọ kọ.” Ajiya kina aghọ ọna nga va ma aipang ni iYesu. 54 Udiwu shi utina uwo ica unga ipai mani iYesu ju kọ sang nga ka aYahudiya ki kyaa aGalili.

5

IYesu Lẹni na Agunu ka Ighọ ABetasda

1 Aya kpẹẹ ni, iYesu va wolu ki kyaa Urushelima kọ uce usra agya aYahudawa. 2 Kọ Urushelima ni ice ighọ na amusum shiya angọ mani aghimi nọ agẹẹ ọtọng. Kina ijiya aYahudawa ni ayọrọ si ABetasda. Udidu ighọ ushi ayayo kina anyu ubọọ na Atẹm. 3 Agẹẹ ra yọ na adumu, kina afoo kina agunu na aghọ shọmọ ivọ napam kọ ghẹli na molu kọ. 4 Asọ sha ka zọọ amusumu nga ni. Ki ace agọlọ ni Atina Ọnọng ka shulu ki zọọ amusumu nga, Avasa lẹni ki ighọ idumu mani ashi kini yọ. 5 Ukadu ni ace ajiya shiya akọ la anyi ishitai na ananari kini udumu nga. 6 IYesu ya nu nga na yẹẹ ni, aye si ajiya nga kọ tiri wọ nọ udumu nga, iYesu va tẹri ajiya si, “Ingọ wang Lẹni?” 7 Adumu nga va yira nga si, “Aghaghaghẹ, ishimi na aghọ mani aki shẹ mi kọ ki ghila ighọ ka kyua mani asọ zọọ amusumu nga kọ ba. Insi imẹ sher si imẹ sọ ghila ni ace aghọ sa la mi ite kọ.” 8 IYesu vasa tẹri nga si, “Sisang, kọ kpaa ishọr ngọ, kọ kyeng ila ngọ!” 9 Kaidu agọlọ ni aghọ vasa lẹni, ava kpaa ishọr nga ki wolu. Idi ima ba ka awii uwuru aYahudawa. 10 Kindọ ni AYahudawa vasa tẹri ajiya mani a lẹni ni ngaa si, “aidi ni awii wuru kọ, kọnọ umẹẹ IMusa ni ikikya yọ na akpaa ishọr ba.” 11 Ajiya nga vasa yira bọ si, “Aghọmani a lẹni ni mẹ, a ngaa tẹri si imẹ kpaa ishọr mi ki wolu.” 12 Avasa ghulu nga si, “Inga shi aidi ajiya mani atẹri ngọ si kpaa ishọr ngọ ku wolu?” 13 Aghọmani a lẹni ni ngaa ni, ata ye ti inga lẹni ni ngaa ba, ka ajiya shiya napam kọ ukaa, iYesu vasa wolu kidẹ majiya.

14 Ana kyua nazii ni, iYesu vasa peni nga kidẹ Ọna Ọnọng, ki tẹri nga si, “Nu ni, ingọ lẹni! Ni, ma sọ ju avulu ba, ki imumani icẹẹ idi nọ ububi ma ba ngọ ba.” 15 Ajiya nga vasa wolu kiya tẹri aghakakọng aYahudawa si, iYesu nga lẹni ni nga. 16 Kindọ ni avasa tee aghọ ma iYesu ọlọ, ka asọ ju udibi uma ka awii uwuru aYahudawa. 17 IYesu vasa tẹri bọ si, “Ate mi sọ ju utina kọ ta kai kyua ri, imẹ ma ka ju.” 18 Udi upii sa ni aYahudawa khimi uwang iYesu sa apii nga kọ. Avasa tẹri si, “Ba si acẹẹ imumani atẹri ka awii uwuru aYahudawa ba, ka atẹri si ate nga Ọnọng ngaa, ka ama si anga shi Ọnọng wudu.”

Ẹrẹgọrọ IYesu Anọ Ọnọng

19 IYesu vasa yira bọ si, “Iyiya, isọ tẹri nu, Anọ ka ata ju ice ima, ka yayu nga ba, si imumani anu na Ate ka ju. Ki ididu imumani Ate ka ju, iyọ ni Anọ ka ju. 20 Ka Ate yoo Anọ, aka va yeni nga uma mani inga ki ẹkẹrẹkywuẹ nga ka ju, aki va yeni nga itina mani icẹẹ idibi, ka inu wo ica. 21 Kọnọ umani Ate ka sang aghọ ukpuru ka apeni ikyuọ ni, kindọ ni Anọ shi na akyuọ ka aghọ umani ayoo. 22 Ate ra ju ace aghọ ashuwa ba, Na va ma Anọ ẹrẹgọrọ uju kwinga ashuwa, 23 Ka ajiya naidu jọọ Anọ, kọnọ mani aka jọọ Ate ni. Naidu aghọmani ata jọọ Anọ ba ni, aka ta jọọ ate mani atuma nga wudu ba. 24 “Iyiya, isọ tẹri nọ, Naidu aghọmani aka kọng upii mi, kiva ma aipang ka aghọmani atuma mi ni, ashi nọ ọkyuọ utaa amaa. Aki ju nga ashuwa ba, akọ bulu ukpọ ki peni ọkyuọ. 25 Iyiya ni sọ tẹri nọ, akyua ki ba, akọ ba ma, na aghọ kpuru bọ ki kọng ẹrẹwyuẹ Anọ Ọnọng, aghọmani akọng ki lang. 26 Kọnọ mani Ate ki ẹkẹrẹkywuẹ nga ni ẹrẹpiya ọkyuọ kọ ni, kindọ ni asa si Anọ nga tee ẹrẹpiya ọkyuọ kọ. 27 Ava ma nga ẹrẹgọrọ uju ashuwa ki nga ni Anọ ajiya nga. 28 Inu ma woo ica na udi upii ba, ka akyua ki ba mani aghọmani ashi kidẹ na alọr ki kọng ẹrẹwyuẹ nga, 29 Ka akunu. Aghọmani aju uma ọdọdọma ki sisang, ka apeni ọkyuọ, ni aghọmani aju utaa aipang ni, aki sisang ka va ju bọ ashuwa. 30 Imẹ ka bra mi uju ima ka ayayu mi ba. Imẹ sọ ju ashuwa kọnọ umani Ọnọng tẹri yi si iyi ju ni. Kindọ ni ashuwa anga aipang kọ, ki ba ima ushi kidẹ ikwyi mi yọ ni isọ ju ba, ki ima ukunu kukushi aghọ utuma mi yọ.

Aghọ Tara IYesu

31 “Ipeni imẹ tara ẹrẹkwyuẹ mi ni, ni ima tẹri mi shi yọ aipang ba. 32 Ka ace ghọ shi wu ni aki tara mi, ni iye si imumani aki tẹri kaya ẹrẹkwyuẹ mi ni aipang nga. 33 Inu tuma ajiya kukushi iYahaya, inga vasa tẹri nọ aipang. 34 Kindọ ni ira tọrọ mi na utara ajiya ba. Imẹ tẹri kindọ ka inu peni ufoo. 35 IYahaya ni ọgbẹlẹmọ ula ugha kọ, ọngọ uyeri kọ, ọva ma aipang kọ ju ikwyifu naigang kọnọ uyeri nga ka ana gọlọ nazii. 36 Ni imẹ shi ni anga mẹ aghọ tara mi angọ mani agina aghọ tara iYahaya ya kaya ẹrẹkwyuẹ mi. Uma mani isọ ju, ọngọ mani Ate mi ma mi si ju, ọbọ shi uma umani uyeni amaa, ate mi ngaa tuma nga. 37 Ate mani anga tuma mi anga ki ẹkẹrẹkywuẹ nga yeni aghọmani atara mi. Inu sọnọ kọ kọng nu ẹrẹwyuẹ nga ba, inu sọnọ kọ nu nọ umani ashi ba. 38 Ighang nga ci yọ ki ikwyi nu ba, ki nu ta ma nu aipang kukushi aghọmani Ate tuma ba. 39 Inu sọ shuwa upii Ọnọng, kọ ukyoo nu ki ikwyi ki peni ọkyuọ utaa amaa kidẹ bọ. Idibi ipii Ọnọng iyọ ki tara mi. 40 Kindọ ni inu tọrọ nọ ba ọkọ shi mi kọ peni ọkyuọ. 41 “Imẹ ka ta yira mi ujọọ kukushi shi bajiya ba” 42 Ki imẹ ye nu, iva sa ye si inu shi nu nọ uyoo Ọnọng kidẹ ikwyi nu ba. 43 Imẹ ba kidẹ nọ uca Ate mi, inu ta yira mi ba, ipeni ace aghọ ba kidẹ nọ uca ẹrẹkwyuẹ nga ni, inu ki yira nga. 44 Nanyi kọ ni inu ki ma aipang ka akyua umani inu wang peni ujọọ kushi ace nu, ni inu ta wang nọ peni ujọọ mani ukunu kukushi Ọnọng umani anga shi ka ayayu nga ba? 45 Inu ma tẹri si iki kyaa ashuwa nu kukushi Ate yi ba. Aghọ ki kyaa ashuwa nga shi iMusa, umani inu sa ikwyi si anga ki foo nu. 46 Tẹri si inu ma aipang ni iMusa ni, inu ta kọ ma aipang ni imẹ, ki iMusa wọọ kaya ẹrẹkwyuẹ mi. 47 Ipeni inu ra ma nu aipang kini imumani awọọ ba ni, nanyi kọ ni inu ki ma aipang kọ?”

6

IYesu cee ajiya Araji ushọ Atọ

(IMat 14.13-21; IMar 6.30-44; ILuk 9.10-17)

1 Awii ra ya woru bọ ni, iYesu va bulu ki kyaa udaa ugẹẹ ẹrẹyẹma aGalili, aka ba yọrọ wọ si ẹrẹyẹma aTibariya. 2 Ikir bajiya lite nọ uyii nga, ka anu amaa nọ uma umani asọ ju na adumu. 3 IYesu va kila nga izizẹ ki cica kina atina nga. 4 Ka akyakyua ri ni, agya ubulu ya sọ ba ayayo. 5 IYesu ya sang ẹrẹkwyuẹ ki nu ikir bajiya ni, aba tẹri iFilibus si, “Abi wọ ni ayọ ki ghẹ imila umani iki maa ajiya ri kọ?” 6 IYesu ghulu iFilibus kindọ ka amara nga wọ ka aye imumani aki ju.

7 IFilibus ba yira nga ki tẹri si, “Ufẹ ipii itin aghọtina ki maa yọ na aghẹ imila umani kwinga ki peni na zẹẹ ba.”

8 Aghaye kidẹ atina nga aghọnọ uca si Andrawus, anayuru iSiman iYahaya va tẹri iYesu si, 9 “Ace ananọ wẹ na asi ni agbọ ubiredi itọ kina itagbo ipai. Ikẹmbọ wọ yi idi ima ki ju na ajiya ri kindii?”

10 IYesu ba tẹri bọ si, “Inu sa ajiya ka acica.” Uka ni ọbọng shiya nagigang. Aghẹmẹ va cica, afuma agha araji ushọ atọ. 11 IYesu ba kpaa agbọ ubiredi, aya kpẹẹ usa Ọnọng izaa ni, aba kau aghọmani aci, aba bọ nadidu imumani iki maa bọ kọ. Kindii wọ na aju ni itagbo. 12 Aya la ki suu ni, aba tẹri atina nga si, “Inu curu awo na ashẹ ka aba bra yọ ba.” 13 Atina va curu awo ubiredi ki tii ka ọkọọ ushọ nọ upai, awo umani ashẹ kidẹ agbọ ubiredi utọ kọ umani ajiya kpẹẹ ula.

14 Ajiya ya nu amaa imu wo ica ni iYesu ju ni, aba tẹri si, “Aipang, anga shi aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng umani asi aki ba asing.” 15 IYesu ya kpẹlẹ si, ajiya wang kpaa nga ni ẹrẹkyuọ ka ama nga ẹrẹgọm ni, aba vuu nga aya izizẹ kayu nga.

IYesu Kyeng kaya na Amusumu

(IMat 14.22-23; IMar 6.45-52)

16 Ughẹ ya kpaa ni, atina iYesu ka sang ki kyabọ ẹrẹyẹma. 17 Akyua ra ni uka ya sang uba ni itii, iYesu sa kọ sang nga uba ukushi bọ ba. Atina va ghila bọ idẹ ọgbọlọ ki kpẹnẹ ubulu kyabọ aKafarnahum. 18 Ẹrẹyẹma kpẹnẹ utiyagha ka uce uwuru ẹrẹkyuọ sọ tẹ. 19 Aya tẹ ki fuma amel atai ko anari ni, aba nu iYesu na akyeng kaya na amusum, asọ ba nga ayayo kina ọgbọlọ. Atina va kọọ ẹrẹbata. 20 IYesu va tẹri bọ si, “Imẹẹ, ba kọọ ẹrẹbata ba.” 21 Aba tọ yira nga kidẹ ọgbọlọ. Kidẹ anakyua ni ọgbọlọ nga fuma uka umani aki kyabọ kọ.

Ajiya Wang IYesu

22 Ikyua ya yẹẹ na ushẹ bajiya na aci ka uhwo udaa ugẹẹ ẹrẹyẹma ba kpẹlẹ si ọgbọlọ uye wọ ba ukaa, akpẹlẹ si iYesu ta ghila nga ọgbọlọ kina atina ba, atina nga bọ kyaa kayu bọ. 23 Ace agbọlọ umani aba ka aTibariya tara kọ ka ayayo kina uka umani ajiya la ubiredi wọ kọ utumu umani akpẹẹ usa Ọnọng izaa. 24 Ajiya ya nu ni iYesu kina atina nga shi bọ ya kọ ukaa ba ni, aba ghila bọ ọgbọlọ ki kyabọ aKafarnahum na asọ wang iYesu.

IYesu nga shi Ubiredi uma Ukyuọ

25 Aya nu nga ka udaa ugẹẹ ẹrẹyẹma ni, aba ghulu nga si, “Aghọmẹẹ, agba awii wọ ni ingọ ki ba wọ?”

26 IYesu va yira bọ si, “Aipang, imẹ sọ tẹri nu, inu sọ wang ka inu la ubiredi ki suu, ba si inu kpẹlẹ si amaa uma usa uwo ica ni imẹ ju ba. 27 Inu ba duma na uwang imila ni ika bra yọ ba, inu ju utina kaya imila umani ishi yọ na amara ba inga uma ọkyuọ utaa amaa. Imila umani Anọ Ajiya ki ma nu yidii. Ka aya Anọ Ajiya wọ ni Ate Ọnọng kọ sa amaa uyeni nga uyira nu.”

28 Ajiya ba ghulu iYesu si, “Ikẹmbọ na ayọ ki ju ka ayọ hwura uma umani Ọnọng wang?”

29 IYesu ba yira bọ si, “Imumani Ọnọng wang si inu ju yẹ, inu ma aipang ka aghọmani atuma.”

30 Ajiya va ghulu iYesu si, “Aligba amaa uwo ica nga ni inu ki ju ka ayọ nu ni ayọ ma aipang ni ingọ. Ikẹmbọ ni ingọ ki ju? 31 Ananirakpẹẹ bayọ la umanna ka aghumu, kọnọ umani awọọ upii Ọnọng si, “Ama bọ imila ka ayaya ka ala.’ ” 32 IYesu ba yira bọ si, “Aipang, imẹ sọ tẹri nu, iMusa nga ma nu imila ra ka ayaya ba, Ate mi nga ka ma nu imila aipang ka yaya. 33 Imila Ọnọng yọ ka shulu ka ayaya na asing ọkyuọ.”

34 Aba tẹri nga si, “Aghọ aghaghẹ, ka ma ayọ ighọ imila ri kwaligba awii!”

35 IYesu yira ki tẹri bọ si, “Imẹ shi imila uma ọkyuọ, aghọmani aba ukushi mi ni, aki sọ kọọ nga idafo ba, aghọmani ama aipang ni imẹ ni, aki sọ kọọ nga idafo na amusum ba. 36 Kọnọ umani imẹ tẹri nu ni, inu nu mi, inu ta ma nu aipang ba. 37 Nadidu aghọmani Ate ma mi ni, aki ba ukushi mi, aghọmani aba ukushi mi ni, iki kla mi nga ba. 38 Ka imẹ shulu mi ka ayaya ki imẹ ba ju uyoo mi ba, uyoo aghọmani a tuma mi wọ. 39 Uyoo aghọmani a tuma ni, imẹ ba vulu agha ayaye kọ kidẹ aghọmani a ma mi ba, imẹ sang bọ ka awii usang asing. 40 Ka uyoo Ate mi wọ si, nadidu aghọmani asọ kra Anọ ni, ki va ma aipang ni nga ni, ashi na ọkyuọ utaa amaa, imẹ ki va sang nga awii usang asing.”

41 AYahudawa va duma kidẹ ikwyi bọ ni iYesu ka atẹri si, “Imẹ shi imila ni ishulu ka ayaya.” 42 AYahudawa si, “Ba iYesu wẹ ri ba, anọ iYusufu aghọmani ayọ ye ate nga kina ayuru nga nadidu ba? Ikẹmbọ sa ka akyakyua ri na asi, ‘Imẹ shulu ka ayaya’?”

43 IYesu ba yira bọ si, “Inu shee uduma ki ikwyi nu kina ace nu. 44 Ba aghọmani aki bra uba ukushi mi, in ba si Ate umani a tuma mi nga waa nga ba, imẹ ki va sang adidu ajiya ka awii usang asing. 45 Awọọ kidẹ ẹrẹwọ aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng si, ‘Nadidu bọ ni Ọnọng nga ki mẹẹ bọ.’ Nadidu aghọmani akọọ, ki va mẹẹ kukushi Ate ni, aka ba ukushi mi.* 46 Ba aghọmani akọ nu Ate in ba si aghọmani a kunu kukushi Ọnọng ba, agna kọ nu Ate. 47 Aipang ni isọ tẹri nu, nadidu aghọmani ama aipang ni ashi nọ ọkyuọ utaa amaa. 48 Imẹ shi imila uma ọkyuọ. 49 Ananirakpẹẹ nu la umanna ka aghumu, nadidu kindọ ni akpuru bọ. 50 Ni imila umani ika shulu ka ayaya ka nadidu aghọmani ala ni, aki kpoo nga ba. 51 Imẹ shi imila umani ika shulu ka ayaya. Nadidu aghọmani ala imila ri ni, aki peni ọkyuọ ki ta kọ sang asing. Imila ri ni inọma ẹrẹnọma mi yọ, ingọ umani imẹ ki ma ka asing peni ọkyuọ.” 52 AYahudawa ba tee aghọ linang kina ace bọ, asọ ju si, “Nagyi wọ ni ajiya ri ki ma ayọ inọma ẹrẹnọma nga ka ayọ la?”

53 IYesu ba tẹri bọ si, “Aipang, imẹ sọ tẹri nu inkini inu ta la nu inọma ẹrẹnọma Anọ Ajiya ki sa ayi nga ba ni, inu shi nu nọ ọkyuọ kidẹ nu ba wudu. 54 Nadidu aghọmani asọ la inọma ẹrẹnọma mi, na asọ va sa ayi ẹrẹnọma mi ni, ashi na ọkyuọ utaa amaa, imẹ ki sang nga kọ sang asing. 55 Ka inọma ẹrẹnọma mi ni, imila aipang yọ, ayi mi ni, uma usa aipang yọ. 56 Nadidu aghọmani asọ inọma ẹrẹnọma mi, na asọ va sa ayi mi ni, ashi kidẹ mi, imẹ kọ shi kidẹ nga. 57 Kọnọ umani Ate akyuọ tuma mi ni, kaya nga wọ ni imẹ sọ cẹ wọ, kindii wọ ni aghọmani akpaa mi kina imila nga yọ ni, aki peni ọkyuọ kaya mi. 58 Imẹ shi imila umani ishulu ka ayaya. Ananirakpẹẹ nu la umanna, nadidu kindọ ni, akpuru bọ, nadidu aghọmani ala imila ri ni, aki peni ọkyuọ ki ta kọ sang asing.”

59 IYesu tẹri uma ri nadidu ka akyua umani asọ mẹẹ kidẹ ọkọ takwyuẹ aYahudawa ka aKafarnahum.

Iwọọ Ọkyuọ ni ishi yọ na amara ba

60 Ace aghọ bọ na pam kidẹ aghọyii nga ya kọọ kindọ ni, aba ju si, “Udii upii ri ni, ọlọ shiya, inga ki bra uyira wọ?”

61 IYesu ye si aghọyii nga sọ pii na ace bọ kaya umẹẹ nga ni, aba tẹri bọ si, “Udii umẹẹ bra nu ikwyi wọ? 62 Nagyi wọ ni inu kọọ wọ ki ikwyi nu insi inu nu Anọ Ajiya na asọ kila nga ọka umani aba wọ? 63 Aghing nga ka ma ọkyuọ. Ẹrẹnọma shi wọ na akyuọ uju ima ba. Upii ni imẹ tẹri nu ni, aghing nga kina ọkyuọ. 64 Ace aghọ bọ shi wọ kidẹ nu na ata ma bọ aipang ba.” Ko kpaa ka akyua ni, iYesu ye aghọmani ata ma bọ aipang ba, kina aghọmani aki gbura na wọ. 65 IYesu ba khimi utẹri si, “Uwu sa ni imẹ tẹri nu si, ‘Ba aghọmani aki bra uba ukushi mi, sa Ate ma nga akyuọ.’ ”

66 IYesu ya kpẹẹ upii nga ni, ajiya na pam kidẹ aghọyii ya nga, asọ yii bọ nga ba.

67 IYesu ba ghulu ushọ na apai si, “Inu wang kọ sang nu?”

68 ISiman iBitrus ba yira si, “Ate, ukushi inga wọ na ayọ ki kyaa? Ingọ shina upii nọ uka ma ọkyuọ umani ushi wọ na amara ba. 69 Ayọ ma aipang, ayọ va ye si ingọ shi agha upipar Ọnọng ra.”*

70 IYesu ba yira bọ si, “Imẹ hwiya aghọ ushọ na apai, aghaye nu ni ishẹẹ wọ.” 71 Asọ yeni si iYahuda, anọ iSiman Iskariyoti, ka anga ki gbura nga kọ, ka anga ni aghaye nga kidẹ ushọ na apai.

7

Anayuru IYesu ta ma bọ Aipang ni nga ba

1 Aya sang ni iYesu ba kigor kidẹ aGalili, ni ata wang nga ukyeng kidẹ aYahudiya ba, ka aYahudawa na shiya kọ akadu wang pii nga kọ. 2 Awii usra agya nọ uzọọ aYahudawa ya sang ju, 3 ni anayuru iYesu ba tẹri nga si, “Ushi ọdọma ni ingọ vuu kyang aYahudiya ka aghọyii ngọ ya nu uma uwọ ica nọ ọsọ ju. 4 Nadidu aghọmani awang na aye nga nagigang ni, aki shọ nga ni uma na asọ ju ba. Insi ingọ su ju uma ri ni, yeni ẹrẹkwyuẹ ngọ ka ajiya ye ngọ.” 5 Ka ibọ anayuru iYesu ta ma bọ aipang ni nga ba. 6 Ni iYesu ba tẹri bọ si, “Akyua mi kọ sang wọ ju ba, ukushi nu ni kwaligba akyua shi na kikẹ. 7 Inu ni ashi ki bra wọ tọọ nu nga ba, imẹ ni ashi ta wang mi nga ba ka imẹ ka tẹri utina akakiya ni aka ju. 8 Inu wor kya nu uka usra agya. imẹ ta ki kya mi ba, ka akyua mi kọ sang wọ ju ba.” 9 IYesu ya kpẹẹ utẹri bọ udibi uma ri ni, ava zọnọ laa nga ka aGalili.

IYesu kya usra agya ka Urushalima

10 Anayuru nga ya kpẹẹ uworu kya bọ uka usra agya ni, iYesu va woru kọ uyuyi, ata woru nga ka ayayẹ ba. 11 AYahudawa su wang nga kọ ọkọ usra agya, asọ ghulu si, “Abi kọ ni ajiya ri shi kọ?” 12 Kidẹ ikir bajiya ni ajiya sọ pii na ace bọ kaya iYesu kọ uyuyi. Ace aghọ bọ sọ tẹri si, “Ajiya adaduma nga.” Ace aghọ bọ si, “Kayi, asọ dor ajiya wọ.” 13 Ni ba aghọmani abra utẹri ila iYesu kidẹ bajiya ba, ka asọ hwiri ẹrẹbata aYahudawa.

IYesu Mẹẹ kaya Usra Agya Uzọọ

14 Aya fuma abiyatẹ usra agya ni, iYesu va ghila nga idẹ ọna Ọnọng ki kpẹnẹ umẹẹ. 15 Agha akakọng aYahudawa va woo ica ki ghulu si, “Ikẹmbọ sa na ajiya ri ye uma nagigang ba si akọ kya ọkọ upila iwọọ ba?” 16 IYesu va yira bọ si, uma umani imẹ sọ mẹẹ ni, unga mẹ bọ ba, unga aghọmani atuma mi bọọ. 17 Nadidu aghọmani hwiya uju ima ni Ọnọng wang ni, aki ye si umẹẹ mi ba kọ ukushi Ọnọng, ba ukushi mi ba. 18 Aghọmani amẹẹ uma ẹrẹkwyuẹ nga ni, awang jọọ ẹrẹkwyuẹ nga kọ. Ni aghọmani asọ jọọ aghọmani atuma mi ni, anga shi agha aipang, ni ashi nga ni utaa aipang ba. 19 iMusa nga mẹẹ nu ba? Ni ba ace aghọmani asọ yii umẹẹ ba?” 20 ajiya va yira si, “Ingọ shi nọ ushẹẹ kidẹ ngọ. Inga bu bọ wang pii ngọ kọ?” 21 IYesu va yira bọ si, “Imẹ ju ima uwoo ica iye, ni inu woo ica nadidu nu. 22 IMusa ma nu upii si inu sho aghumu, anga kyọ uju ba, ananirakpẹẹ bọ. Kindọ ni unu ka sho ananọ aghumu ka awii uwuru aYahudawa. 23 In kini aki bra usho aghumu na anọ ka awii uwuru aYahudawa ni ka aju imumani umẹẹ iMusa tẹri ni, ikẹmbọ sa ni inu kọọ anaa wọ nọ umani imẹ ma ẹrẹnọma ọkyuọ ka awii uwuru? 24 inu ba tẹri ajiya ashuwa ni ima ni inu nu ni ica ba, inu tẹri ajiya ashuwa ni ima ushi na birbọ.”

IYesu nga shi Aghọfoo?

25 Na ace ajiya Urushelima tẹri si, “Ajiya ri nga na su wang na wang pii nga kọ ri ba” 26 Awẹ ni, asọ pii ka ayaye, ata tẹri bọ nga ice ima ba. Ta agha ite kọ yira si anga shi aghọfoo ni? 27 Uwẹ ni, ayọ ye uka ni ajiya ri kunu kọ, akyua ni aghọfoo aipang ki ba kọ ni, ba aghọ ki ye uka ni a kunu kọ ba.” 28 IYesu sọ mẹẹ kidẹ ọna Ọnọng ni, ava sang ẹrẹyuẹ si, “Inu ye mi, inu va ye uka ni ikunu kọ. Ita bami ni ẹrẹkyuọ ẹrẹkwyuẹ mi ba. Aghọ utuma mi ni agha aipang nga, anga ni inu ta ye nu nga ba. 29 Imẹ ni iye nga, ka ukushi nga kọ ni imẹ kunu kọ, anga tuma mi.” 30 IYesu ya tẹri udibi uma ri ni, ajiya nga va wang utra ukpẹnẹ nga. Ni ba aghọ piya nga ba, ka akyua nga ta kọ ju wọ ba. 31 Kindọ ni ajiya na pam va ma aipang ni iYesu, na asọ ju si, “Ni, akyua ni aghọfoo ki ba ni, aki ju uma uwo ica ka acẹẹ uma ni ajiya ri ju ni?”

Aghite aYahudawa wang kpẹnẹ IYesu

32 AFarisiyawa kọọ uma ni ajiya sọ tẹri kaya iYesu, ni afirist akakọng kina aFirisiyawa va tuma aghọ sha ọna Ọnọng sa ya kpini nga. 33 IYesu yira bọ si, “Akyua ni iki ci kini nu si na zẹẹ, akpẹẹ ni iki vuu mi ukushi aghọ utuma mi. 34 Inu ki wang mi, ni inu ta ki nu mi nga ba. Uka ni shiya ni uta ki bra nọ uba ba.” 35 AYahudawa va pii na ace bọ ki ju si, “Abi wọ na ki kyaa kọ na ayu ta ki peni yi nga ba? Ta aki kyaa ukushi aYahudawa na ku furu bọ na shi kina aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ni, ka aya mẹẹ aghọmani ashi bọ aYahudawa ba ku kadu ni? 36 Ikẹmbọ na asọ yeni na si, ‘Inu ki wang mi, ni uta ki peni mi nga ba’? Ikẹmbọ na asọ yeni si “Uka ni imẹ shiya ni uta ki bra nọ uba ba’?”

Uta anyu Amusum uma Ọkyuọ

37 Awii upra usra agya, angọ shi awii aghaghẹ usra agya ni, iYesu tara ki sang ẹrẹyuẹ ki ju si, “Nadidu aghọ kọọ usa amusum na ba ukushi mi ka aba sa. 38 Nadidu aghọ ma aipang ni me ni, ‘Avọ mẹẹ amusum umẹẹ ọkyuọ ki kunu kidẹ ikwyi nga,’ Kọnọ umani upii Ọnọng tẹri ni.” 39 IYesu sọ pii kaya aghing Ọnọng, anga ni aghọ ma aipang ni nga ki yira, ka agha akyua ri ni a ta kọ ma bọ aghing Ọnọng ba, ka ata ku jọọ bọ iYesu ba.

Ajiya wang Igẹr kaya IYesu

40 Ajiya ya kọọ udi upii ni iYesu tẹri ni, ava ju si, “Aipang, adi aghọ ri nga si aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng ra.” 41 Ace aghọ bọ va ju si, “Adi aghọ ri nga si aghọfoo.” Ki ta ka kyua ri, aghọfoo ri ni aGalili nga na kunu wọ? 42 Ba upii Ọnọng tẹri si aghọfoo ki kunu kidẹ ute uDauda ba?” Aki va kunu ka aBaitalami, anifọng umani uDauda kunu kọ ba?” 43 Anyu bajiya va kau kaya iYesu. 44 Ace aghọ bọ wang kpẹnẹ nga, ba aghọmani abra piya nga ba.

Utaa Aipang Aghọ ite AYahudawa

45 Aghọ sha ya vuu bọ ni, afirist akakọng kina aghite aFarisiyawa va ghulu bọ si, “Ikẹmbọ sa ni uta ba nu ni nga ba?” 46 Aghọ sha nga va yira si, “Ba ajiya na akọ pii kina ajiya ri ni ba.” 47 AFarisiyawa va tẹri aghọ sha si, “Inu ni akọ dor nu wudii? 48 Ta ace aghọ shi wọ kidẹ aghọ ite ko aFarisiyawa ni ama aipang ni nga? 49 Ni ikir bajiya ri ni ata ye bọ ice ima kọ umẹẹ iMusa ba, ibọ ni agha anyu ababi bọ.” 50 INikodimus aghọmani akya ukushi iYesu ka akyua, agha aye kidẹ bọ, tẹri bọ si, * 51 Kọ umẹẹ iMusa ni ayọ taki bra bọ uwa ajiya ashuwa ba, sa akọọ ka anyu nga, ka ye ima ni asọ ju.” 52 Ava yira nga si, “Ingọ ni agha aGalili nga na? Kra idẹ upii Ọnọng kọ nu, ba ace aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng na ki ba ka aGalili ba.”

Ayiri na akpẹnẹ kọ Wang Aghẹmẹ

53 Kwinga va kyaa aca.

8

1 Ni iYesu va wor kya izizẹ na ashẹ uzaitun. 2 Ni kikyuating ni iYesu va ghila nga idẹ ọna Ọnọng. Ajiya nadidu va ba bọ ukushi nga, ava kọ cica na asọ mẹẹ bọ. 3 Na aghọmẹẹ iMusa kina aFarisiyawa va ba na yiri na akpẹnẹ nga na anyẹ kina aghẹmẹ. Ava sa nga na tara ka fatẹ bọ. 4 Na ava ju iYesu nga si, “Aghọmẹẹ, ayiri ri ni akpẹnẹ nga na nyẹ kina aghẹmẹ. 5 Ni, umẹẹ iMusa tẹri si ataa ighọ ri na atii sa akpuru bọ. Ni ingọ ni ingọ tẹri si ikẹ?” 6 Aghulu nga kindi ri ka mra nga, ka peni uvulu na ki kya ni ashuwa nga. Ni iYesu va kpikpo, ki wọọ iwọọ ki ẹrẹbọ na anivọ nga. 7 Aya dẹẹ kọ ghulu iYesu nga ni, ava sisang ki tara ki ju bọ si, “Nadidu aghọ na ashi nọ uvulu ba ni akyọ uta ayiri ri nọ utii.” 8 Ni iYesu va kpikpo ki dẹẹ kọ wọọ ki ẹrẹbọ. 9 Aya kọọ kindọ ni, ava dẹẹ kọ sang bọ kọ ukadu ka yila ye, kọ kpaa ka aghọ ite bọ ki ta agha azazi bọ, ki she iYesu nga ka yu nga, kina ayiri na tai kite nga. 10 Ni iYesu va sang ki tara, ki ghulu nga si, “Ayiri, abi na ashi kọ? Ba aghọ na awa ngọ ashuwa ba ni?” 11 Ava yira si, “Ba aghọ ba.” ni iYesu ju nga si, imẹ ma ta wa ngọ nga ashuwa ba. wor, ni ba khimi uvulu kọ ba.”

IYesu nga shi Uyeri Ashi

12 IYesu va khimi upẹni na ajiya si, “Imẹ shi uyeri ashi. Aghọ yii mi ta ki kyeng nga kidẹ itii ba, aki peni uyeri ọkyuọ.” 13 Na afarisiyawa va ju iYesu nga si, “Ingọ sọ yeni ẹrẹkwyuẹ ngọ shi aipang nga ni ingọ yira kọ ba.” 14 IYesu va yira bọ si, “Ko ni imẹ yeni ẹrẹkwyuẹ mi ni, uyira mi ni aipang nga, ki imẹ ye uka ni ukunu kọ, kini uka ni iki kya mi kọ. Inu ta ye nu uka ni ikunu kọ ba kini uka ni ikya mi kọ ba. 15 Unu ka kyua ashuwa kọ kyoo ajiya. Imẹ ni ika ju mi ace aghọ ashuwa ba. 16 Ko ni imẹ ki ju ashuwa ni, ashuwa mi ni aipang nga, ki imẹẹ kayu mi ba, ka Ate mi na atuma mi shi kini mẹ. 17 Kidẹ umẹẹ nu ni awọọ si, inkini agha pai tẹri ima iyeng ra ni, iyiya yọ na yira upii bọ ka aipang nga. 18 Imẹ ni ika yeni ẹrẹkwyuẹ mi, Ate aghọ tuma mi ni anga shi agha ipai.” 19 Ava ghulu nga si, “Abi wọ ni Ate ngọ ra shi kọ?” iYesu va yira bọ si, “Inu ta ye mi nga ba, inu ta va ye nu Ate mi ba. Inu ta ye mi ni, Inu ta ye Ate mi.” 20 IYesu tẹri upii ri ka akyua na asọ mẹẹ ka ayayo kọnọ uka ni aka kyo ufẹ na aka ma kidẹ ọna Ọnọng. Kindọ ni ba aghọ ukpẹnẹ nga ba, ka akyua nga ta kọ ju wọ ba.

Uka ni iki Kya mi ni inu ta ki bra ukyaa ba

21 Ni iYesu va khimi utẹri ajiya nga si, “Imẹ ki wor, inu ki wang mi, inu ki va kpuru nu kidẹ uvulu nu. Uka ni iki kya mi ni, inu ta ki bra nu kyaa ba.” 22 Udi sa ni agha ite aYahudawa va ju si, “Ushi ni, Aki pii ẹrẹkwyuẹ nga wọ nu nga ni a ju si, ‘Uka ni iki kya mi ni, inu taki bra nu kyaa ba’?” 23 Ni iYesu va lite nọ tẹri bọ si, “Inu shi ka ẹrẹbọ, imẹ ni ikunu ka ayaya kọ. Inu ni anga ashi ri bọ, imẹ ni anga ashi ri nga ba. 24 Ọwọ sa ni imẹ tẹri nu si inu ki kpuru nu kidẹ uvulu nu. Ka insi inu ta ma nu aipang si aghọ ni imẹ tẹri nu si imẹ shi ba ni, inu ki kpuru nu kidẹ uvulu nu.” 25 Ibọ va ghulu iYesu nga si, “Ingọ ni inga”? IYesu va yira bọ si, “Imẹ shi aghọ ni imẹ tẹri nu kọ kpaa ka akyua. 26 Uma shi wo na pam ni imẹ ki bra utẹri kaya nu, ki imẹ ju nu ashuwa. Ni imẹ su tẹri ashi uma ni imẹ kọng kukushi aghọ na tuma mi kayu wọ, na asọ tẹri aipang kọ.” 27 Ajiya nga ta kpẹlẹ bọ si asu pii ni bọ kaya Ate ba. 28 Ọwọ sa ni iYesu ju bọ si, “Akyua ni inu ki zẹẹ Anọ Ajiya ni, akyua ra kọ ni inu ki kpẹlẹ si imẹ shi nga. Inu ki kpẹlẹ si ita shi mi kọ uju kwikẹ nọ ubra ẹrẹkwyuẹ mi ba, ka imẹ sọ tẹri ima ni Ate tuma mi kọ. 29 Aghọ tuma mi shi kini imẹ, ata shee mi nga kayu mi ba, ka imẹ sọ ju imumani awang kọ agba akyua.” 30 Akyua ni iYesu sọ tẹri udibi uma ri na ajiya napam va ma aipang ni nga.

Anọ Ibrahim

31 IYesu va tẹri aYahudawa na ma aipang ni nga si, “In kini inu ko umẹẹ mi ni, inu ni aghọyii mi bọ anga aipang. 32 Ni inu ki ye aipang, aipang ki ma nu ulang.” 33 Ava yira nga si, “Ayọ ni anọ Ibrahim bọ, ayọ ta kọ shi yi agira ace aghọ ba. Ni ikẹmbọ sa ni ingọ sa ju si ayọ ki peni ulang ni?” 34 IYesu va yira bọ si, “Aipang, isọ tẹri nu si, nadidu aghọ na asọ ju uvulu ni agira uvulu nga. 35 Agira ka ci nga ka aca ki ta kọ sang asing ba, ka anọ ni anga ọna nga ki ta kọ sang asing. 36 Kindii ni insi anọ ma nu ulang ni, inu ki peni ulang unga aipang. 37 Imẹ ye ni inu ni anọ Ibrahim bọ, ni inu wang pii mi kọ, ka inu ta yira nọ umẹẹ mi ba. 38 Imẹ sọ tẹri nu imumani imẹ nu kukushi Ate mi, ni inu sọ ju imumani inu kọng kukushi ate nu.”

Ishẹẹ nga shi Ate nu

39 Ava yira nga si, “Ibrahim nga shi ate ba yọ.” Ni iYesu va yira bọ si, “Awasi inu na anọ Ibrahim bọ ni, inu ta kọ ju uma umani Ibrahim ju. 40 Imẹ ni ajiya nga aghọ utẹri aipang anga ni imẹ kọng kukushi Ọnọng, ni inu wang pii mi kọ. Ibrahim ta ju idi ima ba. 41 Kindii ni inu sọ ju imumani ate nu ka ju wọ.” Ni aYahudawa va ju si, “Ayọ ni anọ useshi bọ ba. Ọnọng nga shi Ate ba yọ, anga ashi kayu nga Ate na ayọ shi ni nga.” 42 IYesu ju bọ si, “Ata ju si Ọnọng nga shi Ate nu ni inu ta kọ yoo mi, ka ukushi Ọnọng kọ ni imẹ kunu kọ, agha akyua ri ni imẹ wẹ kọ kẹẹ. Ita ba mi nọ ubra ẹrẹkwyuẹ mi ba, Ọnọng nga tuma mi. 43 Ikẹmbọ sa ni inu ta kpẹlẹ nu upii mi ba? Ka inu ta bra nu ọkọng umẹẹ mi ba. 44 Inu ni anga ate nu Ishẹẹ bọ, ni inu wang ju imumani awang. Inga ni aghọ pili nga kọ kpaa ka akyua awang nga aipang ba, ba aipang kidẹ nga ba. Akyua na asọ tẹri atẹr ni asọ yeni ighọ nga kọ, ka inga ni agha atẹr nga, ate atẹr nga. 45 Ni imẹ sọ tẹri aipang, inu ta yira mi nga ba. 46 Inga kidẹ nu ki bra uyeni uvulu nga? In kini aipang nga ni imẹ sọ tẹri ni, ikẹmbọ sa ni inu ta ma nu aipang ni imẹ ba? 47 Aghọ na ashi angọ Ọnọng ni aka hwiri imumani Ọnọng tẹri. Ni inu ta hwiri imumani Ọnọng tẹri ba, ka inu ni angọ Ọnọng bọ ba.”

IYesu Cẹẹ Ibrahim nga

48 AYahudawa va yira nga ki ju si, “Aipang nga nọ umani, ayọ tẹri si ingọ ni aghọ aSamariya nga aghọ shi nu ushẹẹ ba?” 49 IYesu va yira bọ si, “Imẹ ni aghọ shi nọ ushẹẹ nga ba. Imẹ sọ ma Ate mi ughọghẹ wọ, ni inu su vuu nọ ughọghẹ mi kọ. 50 Imẹ sọ wang ujọọ ẹrẹkwyuẹ mi ba. Ace aghọ shi kọ na nga sọ wang mi wọ, anga shi aghọ tẹri ashuwa. 51 Aipang, imẹ sọ tẹri nu, aghọ na sọ yii umẹẹ mi ni ata ki kpoo nga ba.” 52 Na aYahudawa va ju nga si, “Ka akyua ri ni, ayọ ma aipang si ingọ shi nọ ushẹẹ. Ibrahim kina Atina Ọnọng kọ kpuru bọ, ni ingọ si, ‘Nadidu aghọ na asọ yii umẹẹ mi ni ata ki kpoo nga ba.’ 53 Ingọ kpaa kọnọ ucẹẹ ate bayọ Ibrahim ni? Inga ku kpoo, kindọ wọ ni aghọ pii kọ ọtọ Ọnọng kọ kpuru bọ. Ingọ kpaa kini ingọ ni ingaa ni?” 54 IYesu yira bọ si, “Inkini imẹ jọọ ẹrẹkwyuẹ mi ni, udu ujọọ ra ni uma wọ ice ima ba. Aghọ na asọ jọọ mi ni anga shi Ate mi, aghọmani inu sọ tẹri si anga shi Ọnọng nu. 55 Inu ta ye nu nga ba, ni imẹ ye nga. Awasi imẹ tẹri nu si imẹ ta ye mi nga ba ni, imẹ ta kọ tee agha atẹri kini inu ni. Ni imẹ ye nga, imẹ ka va ju imumani wang si imẹ ju. 56 Ate nu Ibrahim wẹ ni akọọ ikwyifu nagigang ka apeni unu ufọnọ mi, anu wọ, ki kọọ ikwyifu.” 57 AYahudawa va tẹri iYesu si, “Ighọ wẹ ni uta kọ fuma ngọ anyi ishi itọng ba, nọ sọ ju si ingọ ye Ibrahim.” 58 IYesu tẹri bọ si, “Aipang, imẹ sọ tẹri nu, ata kọ jee Ibrahim nga ni, imẹ shi kọ. 59 IYesu ya tẹri udii upii ri ni ava kpaa atii na wang taa nga kọ. Ni iYesu va sọ ẹrẹkwyuẹ nga, ki kunu nga kidẹ ọna Ọnọng.

9

IYesu Ma Aghọmani Ajee nga na ashi Afoo Ukyoo Uka

1 IYesu sọ wor wudu ni, ava nu ace ajiya ni kọ kpaa kọ ujee nga ni afoo nga. 2 Na aghọyii nga va ghulu nga si, “Aghọmẹẹ, uvulu inga wọ sa ni ajee ajiya ri na shi afọọ ri? Uvulu nga kọ, ta uvulu aghọjee nga kọ?” 3 Ni iYesu va yira bọ si, “Basi ajiya ri kọ aghọjee nga vulu ba, ni ajee nga afoo ka yeni ubra Ọnọng kọ. 4 Iyiya yọ ni ayọ lite nọ uju utina aghọmani atuma mi ni ọnọng shi kọ. Atii ki ba, ni ba aghọ ki bra uju utina ba. 5 Insi imẹ shi ka ashi ni, imẹ shi uyeri ashi.” 6 Aya tẹri kindii ni ava ta akpe ki ẹrẹbọng, ki zọọ ni ẹrẹbọng, nava vo ẹrẹbọng na azọọ ki coo ki ica ajiya nga. 7 Aju ajiya nga si, “Wor, ya hwuru ica ngọ ka amusum ighọ aSiluwam.” Idi ighang ri yọ shi “Utuma.” Na ajiya nga va wor kiya hwuru ica nga, ki vuu ni ica sọ kyoo uka. 8 Agha ayayo nga kina aghọ ka kyoo nga kọ shọr ka akyua, aju si, “Ba ajiya ri nga ka shọr ra ba?” 9 Ace aghọ bọ va ju si, “Anga.” Ace aghọ bọ si, “Kayi, alilẹ ace wọ.” Ni, ajiya nga va yira ki kirẹkwyuẹ nga si, “Aini, imẹ shi ajiya nga.” 10 Ibọ va ghulu nga si, “Aju nagyi wọ ni ica ngọ fọmọ?” 11 Ava yira bọ si “Ajiya na aka yọrọ si iYesu ra nga zọọ ẹrẹbọng ki coo mi ki ica. Atẹri mi si imẹ ya hwuru ka ighọng aSiluwam. Imẹ va kyaa ki ya hwuru ni imẹ tee aghọ ukyoo uka.” 12 Ibọ va ghulu nga si, “Abi kọ na ajiya shi kọ?” Ava ju si, “Ita yemi ba.”

AFarisiyawa wang uye upeni ukyoo uka Afoo

13 Na ajiya nga va kyaa na aghọjee nga na shi afoo ka kyua ukushi aFarisiyawa. 14 Awii uwuru aYahudawa kọ ni iYesu zọọ ẹrẹbọng ki fọmọ ajiya ri ica wọ. 15 Kindọ wọ ni aFarisiyawa va ghulu nga si, nagyi wọ na apeni ukyoo wọ. Ni ajiya nga va ju si, “Azọọ ẹrẹbọ ki coo ki ica mi, ni imẹ hwuru, ka akyakyua ri ni imẹ ka kyoo uka.” 16 Ace aFarisiyawa va ju si, “Ajiya ri ni ọkọ ushi Ọnọng wọ na akunu wọ ba, ka aka yii nga ọnọng awii uwuru aYahudawa ba.” Ni ace aghọ bọ ghulu ki ju si, “Nagyi wọ na ajiya ushi nọ uvulu ki ju uma uwo ica kindii wọ?” Ni aghọ bọ va kau. 17 Ni ava khimi ughulu ajiya nga si, “Ikẹmbọ nọ ingọ ki tẹri kaya ẹrẹkwyuẹ ajiya ri, ka ingọ na afọmọ ngọ ica?” Ajiya nga va yira bọ si, “Atina Ọnọng nga.” 18 Aghakakọng aYahudawa ni, ata ma bọ aipang si ajiya ri shi afoo kọ kpaa ka akyua ba, ni akyakyua ri ni aka kyoo uka ba. Kindọ ni, ava tuma na aghọjee nga. 19 Ava ghulu bọ si, “Adi aghọ ni anọ nọ ngaa? Inu si ajee nga ni ashi afoo? Ni, aju nanyi na asọ bra ukyoo kakyakyua ri?” 20 Ni aghọjee nga va yira si, “Ayọ ye si anọ bayọ wẹ ri, ni ajee nga na ashi afoo. 21 Ayọ ni, ayọ ta ye yi unga ni aju na asọ kyoo uka kakyakyua ri ba, ayọ ta ye yi aghọ ni afọmọ nga ica ba. Inu ghulu nga, ashi nga ananọ ba, aki tẹri na anyu nga.” 22 Aghọjee nga tẹri kindii ka atẹ ẹrẹbata aghakakọng aYahudawa, ka kọ kpaa ka akyua ni aYahudawa ku ju si nadidu aghọ ni aju si iYesu nga si aghọfoo ni, aki kla nu ka ọkọ takwyuẹ aYahudawa. 23 Ọwọ sa ni aghọjee nga ju si, “Ashi nga ananọ ba, inu ghulu nga.” 24 Ni aFarisiyawa va khimi uyọrọ ajiya ni ajee nga na ashi afoo kọ kpaa ka akyua, ki ju nga si, “Tẹri aipang kọ ujọọ Ọnọng. Ka ayọ ni ayọ ye si ajiya ni ama ngọ ukyoo uka ri ni aghọ uvulu nga.” 25 Ni ava yira ki ju bọ si, “Ko ni aghọ uvulu nga, ni imẹ ta ye mi ba. Ima iye yọ ni imẹ ye, akyua nishi afoo, kindi ni imẹ kyoo uka.” 26 Ava khimi ughulu nga si, “Ikẹmbọ na ju ngọ? Afọmọ ngọ ica nagyi?” 27 Ava yira bọ si, “Imẹ kọ tẹri nu, inu ta kọọ nu ba. Ikẹmbọ sa ni inu wang va khimi ọkọọ kọ? Ta inu wang kọ tee aghọyii nga ni?” 28 Ava ciya ajiya nga si, “Ingọ tee shi aghọyii nga, ka ayọ ni, aghọyii iMusa bọ. 29 Ayọ tee ye si Ọnọng pii kini iMusa, ni, ajiya ri ni ayọ ta ye yi uka ni akunu wọ ba.” 30 Ni, ajiya nga va yira bọ si, “Aidi ni ima uwo ica yẹ! Inu ta ye nu uka ni akunu wọ ba, awẹ ni afọmọ mi ica! 31 Ayọ ye si Ọnọng ka kọọ nga aghọ uvulu ba, ni aka kọọ aghọ shọr nga, ki ka va yii upii nga. 32 Kọ ukpaa ka akyua ni aker ashi ni ata kọ kọọ bọ si ace aghọ fọmọ ica aghọ ni ajee nga na ashi afoo ba. 33 Ajiya ri ni, awasi ukushi Ọnọng wọ ni akunu wọ ba ni, ata kọ bra nga uju ice ima ba.” 34 Ava yira nga si, “Ungọ aghọni ajee ngọ kidẹ uvulu, uwang mẹẹ yi ta?” Ni, ava kla nga.

Ufoo unga Aghing

35 IYesu kọọ ila si akla ajiya nga, Aya peni nga ni, ava ghulu nga si, “Ingọ ma aipang na Anọ Ajiya ni?” 36 Ajiya nga va yira si, “Ate, inga shi aghọ? Tẹri mi ki ma aipang ni nga.” 37 IYesu tẹri nga si, “Ingọ nu nga, anga shi aghọ upii ni ngọ.” 38 Ni ajiya nga va ju si, “Ate, imẹ ma aipang.” Ava jọọ nga. 39 IYesu va ju si, Imẹ ghila ashi ri wọ ki imẹ tẹri ashuwa, ka aghọni aka kyoo bọ ba ni apeni ukyoo, aghọ ukyoo ni asa tee afoo.” 40 Ni aFarisiyawa ushi kọ ukadu ya kọọ kindọ ni, ava ju nga si, “Ungọ sọ ju si ayọ ni afoo bọ wudu?” 41 IYesu va tẹri bọ si, “Awasi inu ni afoo bọ ni, inu ta shinu na alaki uvulu ba. Ni, inu si inu kyoo ni, alaki uvulu nu ni ashiya.

10

Aghọcee kina atẹm nga.

1 Aipang nga ni isọ tẹri nu, aghọmani aghila nga ishu na atẹm ka anyu ghila ba ni, aghila ka ace anyu ni, anga na ayi ngaa. 2 Aghọmani aghila ka anyu ni, anga shi aghọ shi na atẹm. 3 Aghọ sha atẹm ka fọmọ nga ọka, atẹm ka kọng ẹrẹwyuẹ nga, aka yọrọ bọ nọ uca bọ. 4 In kini awoo bọ ka asing ni, aka woru kite bọ, atẹm ka yii nga ka aye ẹrẹwyuẹ nga. 5 Aki yii bọ akyeng ba, aki tẹbọ ka ata ye bọ ẹrẹwyuẹ nga ba. 6 IYesu tẹri bọ idi ighang upii ri, ibọ ni ata kpẹlẹ bọ imu tẹri nga ba. 7 IYesu va khimi utẹri bọ si, “Aipang nga ni isọ tẹri nu, imẹ sa anyu ughila atẹm. 8 Aghọmani aba ku kite mi ni ayi bọ, atẹm ka va kọọ bọ bu ba. 9 Imẹ sa anyu, aghọmani aghila ukushi mi imẹ ki foo nga, aki ghila ka kunu ngaa, aki peni imu wang nga. 10 Ayi ka ba ki va yi, ki pili, ki bra wo. Imẹ ba ki ẹbọ pẹni ọkyuọ, ki ẹbọ peni wọ na giga. 11 Imẹ sa aghọcee adaduma. Aghọcee adaduma ka ma ọkyuọ nadidu ka atẹm. 12 Aghọ ju utina umani na abiba ni ngaa sa cee atẹm ne, inga na aghọ cee ngaa ba, atẹm na ngaa ba. Inkini ava aghumu ba ukushi bọ ne, a ki shiri atẹm ka te ngaa. Ava aghumu ki kpẹni atẹm ka kiya bọ nadidu. 13 Aghọ utina umani abiba ni ngaa ki te ngaa kọ ufẹ bọ na aja ngaa, ba ima ni iduma ngaa na atẹm ba. 14 “Imẹ sa aghucee adaduma. Iye amẹẹ atẹm, amẹẹ atẹm ye mi, 15 Kini umani ni imẹ ye ate mi, ate me ma na ye mi. Ika ma ọkyuọ mi ka atẹm. 16 Imẹ si na atẹm nga mani ashi bọ udi ishu ri ba. Imẹ ki vu ne bọ. Ka aki kọng ẹrẹyuẹ mi, aki ba ishu iyẹ, aghọ cee agha yẹ. 17 Ima ni sa ni ate mi ka Yoo mi idi, ika ma ọkyuọ mi ki va kpaa wo ko. 18 Ba aghọ mani aki kpaa mi ọkyuọ wo, imẹ ma wo ki kirikwyi mi, imẹ shina ẹrẹgọrọ ni ki ma wo ko, imẹ shi ni ẹrẹgọrọ ni ki kpaa wo kọ. Ima ni ate mi tẹri mi si iju idi.” 19 kindu ne aYahudawa va de ku ola inang kina acee bọ. 20 Na pam ki idẹ bọ va tẹri si asa ni ushẹẹ aghọ tiyagha ngaa. Ikẹmbọ sa ni inu so kọng nga? 21 Acee aghọ va tẹri si, “upii ri ni nga aghọ shi no ushẹẹ wo ba. To ni ushẹẹ ki bara ufumu ica afoo?” 22 Akyua ya ju nga usra agya uma ọna Ọnọng ka Urushelima, akyua ra ni iriwe shi wo. 23 IYesu kyeng ke da izọgọ ọna ọnọng na iSulemanu vra.

Izọọ iSulemanu.

24 AYahudawa ba ghẹmẹ nga, ki tẹri nga si “Ayọ ki sha ki ita ka agbawii nọ ingọ shee yi kọ ughulu ikwyi yi? Insi ngọ shi iKristi ni, tẹri ayọ ka ayayẹ.”. 25 IYesu va yira ki tẹri bọ si “Imẹ kọ tẹri nu, inu taa ma nu aipang ki yira ba. Utina ni imẹ sọ ju nọ uca Ate mi ni, inu ki ye ta kọ imẹ ni ingaa. 26 Inu taa ma nu aipang ba, ki inu shi nọ atẹm mi ba. 27 Atẹm mi ka kọng ẹrẹwyuẹ mi, imẹ ye bọ, ibọ kọ ye mi. 28 Imẹ ka ma bọ ọkyuọ umani ushi wo na amaa ba. Aki kpuru bọ nga ba, ba aghọ umani aki yira bọ kọ ki ivọ mi. 29 Ate mi na ama mi atẹm ni, acee kwinga nọ ughọghẹ. Ba aghọ umani aki yira bọ kọ ki ivọ Ate mi. 30 Imẹ kina Ate mi shi aghaye ra.” 31 AYahudawa va khimi uyẹri atii na wang taa nga kọ. 32 IYesu va yira ki tẹri bọ si “Kidẹ nọ upam ni imẹ ju nu kukushi Ate, kaya uligba wọ kidẹ ni inu wang taa mi na atii?” 33 AYahudawa va tẹri nga si “Ba si iyi wang taa ngọ na atii kidẹ utina ọdọdọma ni ingọ ju wọ ba, ingọ sọ tẹri upii ububi Ọnọng wọ sa.” Ingọ aghọ mani ingọ sa ajiya ni ingọ wang yeni ẹrẹkwyuẹ ngọ si ingọ sa aghaye ra kina Ọnọng.” 34 IYesu va tẹri bọ si “Awọọ kidẹ umẹẹ iMusa si, Ọnọng tẹri si, inu ni inọng yọ”. 35 Ayu ye si nadidu upii Ọnọng na awọọ ni ushi wọ atẹr ba. Insi ate tẹri aghọmani asọ hwiri upii nga si ‘inọng’ yọ ni, 36 Imẹ, aghọmani ate hwiya ki tuma mi ka ashi ri ni, inu wang tẹri si utina ujer amara ni isọ ju, nọ umani imẹ tẹri si, ‘Imẹ ni Anọ Ọnọng nga’? 37 Insi uma umani Ate mi sọ ju bọ ni imẹ sọ ju ba ni, inu ba ma aipang ni imẹ ba. 38 Insi uma bọ ni imẹ sọ ju ni, inu ta ma nu aipang ba ni, inu sa ma aipang ni uma ni inu kyoo ni imẹ sọ ju, Ate shi kidẹ mi, imẹ kọ shi kidẹ nga.’ 39 Ava ma ẹrẹkyuọ na wang kpẹnẹ nga, ava sang nga kidẹ bọ. 40 IYesu va sang nga ki kyaa anyu ẹrẹyẹma Urdun uka ni iYahaya ju iminimini kọ ukpaa ka akyua, ni aci ya kọ ukaa. 41 Ajiya na pam va ba ukushi nga, ni asọ tẹri nga si “IYahaya ka ju nga uma uwo ica kindi ba, imumani a tẹri ka ajiya ri ne aipang nga.” 42 Kọ ukadu ra ni ajiya na pam va ma aipang ni iYesu.

11

Ukpo ILazaru

1 Ace Ajiya shi wọ na ayọrọ nga si iLazaru aghọmani a sa shi akyuọ ba ka aBetani. Ki ifọng iMaryamu kina anayuru nga iMatta. 2 ILazaru aghọmani ashi akyuọ ba ni anayuru iMaryamu nga, anga shi aghọmani asa coo Ate iYesu nga anyẹ uvọng ki ifra na va cira wọ ni ufarikwyi nga ra. 3 Anayuru va tuma kukushi iYesu, ki tẹri si “Ate, aghọmani ngọ yoo ra ni, ashi akyuọ ba”.

4 IYesu ya kọng kindọ ni, ava tẹri si “Udumu ri ta ki sa wọ nga ukpo ba, ọki ba nọ ujọọ kukushi Ọnọng ka brẹ Anọ nga.” 5 IYesu yoo iMatta kina anayuru nga, kina iLazaru. 6 Kindọ ni aya kọọ si iLazaru shi akyuọ ba ni, ava khimi awii apai kọ ọka umani ashi wọ.

7 Aya kpẹẹ ni ava tẹri aghọyii nga si, “Ayọ vuu yi aYahudiya”.

8 Aghọyii nga va tẹri nga si, Aghọmẹẹ, awii ri ni aYahudawa wang taa ngọ na atii, ni ingọ wang va kya ngọ ukadu?”

9 IYesu va yira bọ si, “Ba si awa ushọ na apai yọ shi awii aye ba? aghọmani a wang kyeng kidẹ uyeri ni aki kpa nga afra nga ba, ka akyoo uyeri ashi ri. 10 Aghọmani asọ kyeng kidẹ itii ni, aka kẹr ifra nga ka uyeri shi wu ya ba”.

11 Aya kpẹẹ utẹri bọ udu umara ni, ava khimi utẹri bọ si “Aghikyo yi iLazaru sọ mor wu, imẹ ki kyami ki imẹ ya sang ngaa kọ mor”.

12 Kindọ ni aghọyii nga va tẹri nga si, “Ate, inkini umor wọ ni, aki lẹni”. 13 IYesu yeni si iLazaru ku kpọọ wu, ẹbọ aghọyii nga kpaa si asọ umọr wulu wu ni.

14 IYesu va tẹri bọ ka ayaye si, “iLazaru kọ kpoo. 15 Inu bọ sa ni imẹ shi ni ikwyifu nọ umani imẹ shimi ya kọ ka ba, ki inu ma aipang. Ayọ ba wolu ka ayọ kya yi ukushi nga”.

16 IToma aghọmani ayọrọ si iDidimọs va tẹri anayuru nga, aghọyii si, “Iyi ma kọ kẹẹ, ki iyi ya kpuru yi kina nga”.

IYesu nga usang kọ ukpo kina ọkyuọ.

17 IYesu ya fọma ukadu ni, ava kọng si, iLazaru kọ la awii anari kidẹ alọr nọ umani anaa wọ. 18 ABetani shi ka yayo kina Urushelima, ọtọọ bọ cẹẹ wọ ikang itai ba. 19 AYahudawa na pam sọ ba na abili iMatta kina iMaryamu nọ kpọọ anayuru bu.

20 Ni iMarta ya kọng si iYesu wo di ni, ava kunu ki ya sa ngaa asho nu ba. Ni UMaryamu va ghila ngaa ka aca.

21 Kindu ni iMata ba tẹri iyesu ngaa si, “Ate, da sa aku shi wo ni anayuru nga ta kọ kpọọ ngaa ba. 22 ko ka akyuakyuari ni iye ni ọnọng ta ma ngọ imumani ngọ sọrọ nga”.

23 IYesu va tẹri ngaa si, “Anayuru ngọ ki sisang”.

24 Ni iMarta va tẹri nga si, “Iye ni aki sisang ka awii utaa amara”.

25 IYesu va tẹri nga si, “Imẹ sa aghọmani iki sang aghọ kpuru, aghọmani a ma aipang ni mẹ ni, kọ na akpọọ ni aki ọkyuọ. 26 Aghọmani a sa akyuu ni, aka ma aipang ni mẹ ni, aki ci ka fuma sang asing aki kpọọ ngaa ba. Ngọ ma aipang ni mẹ?”

27 IMata ba tẹri nga si, “ima aipang ate, “Ẹẹ, Ate, ima aipang ngọ sa aghọfoo ra, anọ Ọnọng aghọmani aki ba asing ri”.

IYesu ci.

28 A ya tẹri kindọ ni, a va wor ki ya yọrọ anayuru nga uMaryamu, ki tẹri si, “aghumẹẹ a ba, asi ngọ ba.” 29 A kọng kindọ ni, ava ju kaisa ki sisang ki kyaa ukushi iyesu. 30 IYesu kọ sang nga ọghila ngaa idi ifọng ba. A shi kọ ka ni iMarta sa ngaa ashọ ko. 31 Amara ni aYahudawa na si kini imaryamu na abili ngaa va nu na kunu ngaa asing ni, a va ki yi ngaa akpaa si aki kyaa ọka alo ngaa ni, ka ya ci kọ kadu ni. 32 Ni uMaryamu ya fuma ọka ni iYesu shi wọ ni, anu ngaa ni, a va kpaa ki tẹ nga, ki tẹri si, “Atẹ, da si ngọ shi wọ ni, anayuru mi ta ku kpọọ ngaa ba.”

33 IYesu ya nu na asu ci ni, aYahudawa na keng kini ngaa ẹbọ ma na su ci ni, ima va lo ngaa ke ikwyi na giga. 34 A va tẹri si, “Abi wu inu naa nga ko”?

A va tẹri ngaa si, “Atẹ ba kọ ba nu.”

35 Amaa ra ni iYesu va ci. 36 Kindu ni aYahudawa va tẹri si, “kara mani a yoo ngaa!”

37 Acee aghọ bọ ki de bọ va tẹri si, “A fumu ica afọọ ra ni, ikẹmbọ sa ni ata ju nga umani ajiya ra ki kpọọ ngaa ba?”.

IYesu sang iLi’azaru ngaa.

38 IYesu ghẹmi duma wọ ki ikwyi nga na giga, a va kyaa ọka alo nga. Alo nga ni utii ughọghẹ bọ na a dara ayu kọ. 39 IYesu va tẹri bọ si, “Inu yini utii wọ.”

Amaa ra ni iMarta anayuru aghọmani akpọọ va tẹri iYesu si, “Atẹ, aki shi kọ yuu kindi, asa awii anari ku mani akpọọ.” 40 IYesu va tẹri nga si, “Imẹ tẹri ngọ si inkini ngọ ma aipang ni ngọ ki nu ujọọ Ọnọng ba?”

41 A va yini utii wọ. IYesu va sang irikwyi nga ka ayaya ki tẹri si, “Atẹ, isa ngọ izaa ni ngọ kọng mi. 42 Iye si ngọ ka kọng mi kọ agba akyua, i tẹri kindọ ka ajiya na shi kọ kawẹ ri ni ama aipang si ngọ tuma mi. 43 A tẹri kindọ ni a va sang ẹrẹyuẹ ka yaya ki tẹri si, “ILi’azaru kunu!” 44 Aghọmani akpọọ va kunu, ifra nga kini ifọng nga na loru na agẹẹ nọ uma ko, ibate nga ni ayuru na uma ni anaa nga kọ.

IYesu va tẹri bọ si, “inu shiri nga, ka wor.”

Alor IYesu ngaa anyu ababi.

(IMat 26.1-5; IMar 14.1-2; ILuk 22.1-2)

45 Amara ni aYahudawa na ba ubili uMaryamu ngaa ba nu ima ni iYesu ju ni, ava ma aipang kukushi nga. 46 Ace aghọ bọ va wor ki kyaa bọ kukushi aFarisiyawa, ki ya tẹri bọ ima ni iYesu ju. 47 Kindọ ni Afirist akakọng kina aFarisiyawa va curu agha akakọng ọkọ ọka. A va ghulu bọ si, “Ikẹmbọ nọ inu su ju? Ajiya ri we ni asu ju uma uwo ica na gigang! 48 insi iyii shẹri nga na aju uma ri ni, naidu ajiya ki ma aipang ku kushi nga, kindọ ni aRomawa ki ba ka va kpaa ifọng yi wọ kina Ọna Ọnọng yii kọ!” 49 Kidẹ bọ ni acee ajiya shi wọ ni ayuru nga si ikayafa aghumani ashi kidẹ afirist akakọng ka ayii ra, a va tẹri bọ si, “Inu ta ye nu ice ima ba ko na ji! 50 Inu ta kra nu ba, ushi uduma na ajiya ayeng kpọọ ka ya ajiya na pam, nọ mani a tẹri si ajiya na didu bọ na kpuru bọ.” 51 Udii upii ni iKayafa tẹri ni, unga yọọ irikwyi nga wọ ba, ka nga si aya aghaghẹ nga aFirist ayii ra, ayeni nga kidẹ aghing si iYesu ki kpọọ ka aya ajiya na didu. 52 Ba si aYahudawa ka yu ba, ka curu anọ Ọnọng aghọmani ashi kọ ucẹẹ nọ ka na pam ka ba ajiya aye ra.

53 Imu kpẹni ka awii ni, aba taa ayuu aghu mani aki pii iYesu nga wọ. 54 Kindu ni iYesu ta su keng nga ka ayayẹ kidẹ aYahudawa ba, aba shẹ uka, ki kyaa ifọng ni sa yayọ kina aghumu, ki ghila ngaa ifọng na yuru si iFrayim. ọka du wu ni a va cẹ wo kina aghọyii nga.

55 Awii sra agya ubulu nga aYahudawa ya sang ba ni, Ajiya na pam va ba ifọng Urushelima ka ba huru akwyi bọ na ki sa awii usra agya. 56 Adẹ ku wang iyesu ngaa, ati tara kọ ka ushọr Ọnọng na aghulu acee bọ, asu tẹri si, “ikẹmbọ ni inu nu? Aki ba usra agha ri?” 57 Kindọ ni aFirist akakọng kina aFarisiyawa kọ lor ayuu si, aghọmani ayẹ ọkọ mani iYesu shi wọ ni, aghọ ba tẹri bọ ki ẹbọ ya kpẹni nga.

12

A coo iYesu nga ayii uvọng ka aBetani.

(IMat 26.6-13; IMar 14.3-9)

1 Usra agya ubulu ya sẹ awii atin ni, iYesu va kyaa aBetani, ọka ni iLazaru aghọmani iYesu sang ngaa a shi wọ 2 kọ ka du wu ni a keri nga imila atii kọ, iMarta ngaa ka wu imila, iLazaru shi agha ayeng ki dẹ aghumani ni ala imila kini iYesu. 3 uMaryamu va kpaa ayi uvọng kidẹ abiya ate abọ unardi nga ni a shini ọfe na giga, ki coo iYesu ngaa ki ifra ki cira wọ ni fuu irikwyi nga. ọka na didu ọna va ba ni avọng. 4 Amara ni iYahuda Iskariyoti, agha ayeng ki dẹ aghọyii ngaa, aghọmani aki gbara iYesu nga wọ, va tẹri si, 5 “Ikẹmbọ sa ni ata gbara bọ ayi uvọng ri wọ ka aya na ọfe aji usho atai ka va ma aghọ shi na amiri ba?” 6 IYahuda tẹri udi upii ba si a duma na aghọ shi na amiri ba, ki nga ni ayi ngaa. Nga ka kọ ipa nọ ọfe, ki dẹ wọ ni aka sa yi wo. 7 Iyesu va tẹri nga si, “shẹri nga ya, ka akyọ ayi ri sa awii ni aki naa mi wọ ngaa tọ wo bọ. 8 Kọ a gba awii ni aghọ wang ka shi kini inu, inu ma ni ba kọ agba wii ni inu shi kini imẹ ba.

Ataa ILazaru ngaa ayuu ababi.

9 Ikir ma ajiya aYahudawa ya kọng si iYesu shi kọ ka wẹ ni, a va ba, ba si iYesu ngaa ni aba ukushi nga ka yu nga ba, ama ni ibọ nu iLazaru aghọmani asang nga kọ kpọọ. 10 Kindọ ni aya akakọng aFirist a va taa ayuu si asu pii iLazaru ngaa wọ. 11 Ki iLazaru ngaa sa ni aYahudawa na pam su sheri aFirist bọ na ma aipang ni iYesu.

IYesu ghila Urushẹlima.

(IMat 21.1-11; IMar 11.1-11; ILuk 19.28-40)

12 Ni ikyua ni ikir bajiya na ba usra agya ubulu ni, a va kọng si iYesu ashii kọ utiya uba Urushelima. 13 A va yẹri ayaa udabinu ki kunu bọ asing, ki ya sa nga ashọ, na sang ayuu na tẹri si,

“Ujọọ!

Ayuu adaduma ka aghọmani aki ba kọ uca ate!

Ayuu adaduma ka agọm nga Israila!”

14 IYesu pẹni acee anọ Izaki ni a va kila nga, kini imuma ni awoo si,

15 “Inu ba kọng ẹrẹbata ba, inu ajiya Urushelima.

Agọm nọ udii ka ya anọ Izaki!”

16 Kọ kpaa ka amara ni aghọyii nga ta kpii bọ imumani a ju ra ba, a ya kpẹẹ ubrẹ iYesu nga ni, a va kpii si iwoo na awulu ra ni ka ya irikwyi ngaa iYesu, umaa keng na brẹbọ kọ nọ ma ni awulu.

17 Aghọmani a shi kini nga ka kyua na yọrọ iLi’azaru ngaa na kunu ki da alo ni, ki sang ngaa kọ kpọọ, a dẹ kọ tẹri ajiya imumani iYesu ju. 18 Ajiya na giga kyaa ki ya sa nga asho, ka kọng ima uwo ica na aju. 19 Amaa ra ni, aFarisiyawa va pii kina anayuru bọ si, “Inu kra, inu ta biya nu ula ẹrẹkyuọ nga ba, ashi ri na didu su yii nga!”

Acee Helenawa kra iYesu ngaa.

20 Kidẹ aghọmani aba shọr ka wii usra agya ubulu ki ẹbọ ba jọọ ni, Helenawa shiya. 21 A va ba ukushi IFilibus, agha aBetsaida ka AGalili, ki tẹri nga si, “Aya aghaghẹ, iyi wang pii kini iYesu.” 22 IFilibus va wor ki ya tẹri Andarawus ngaa, ni ka pai bọ va kya ki ya tẹri iYesu ngaa.

23 IYesu va yara bọ si, “Akyua ku ju na brẹ anọ ajiya. 24 Aipang ngaa ni imẹ sọ tẹri ngọ, in ba si ikir alkama ki ẹrẹbọ ni kpọọ yu ba ni, iki cẹ ki yu bọ. Inkini i kpọọ yu ni, iki ma anọ na pam. 25 Naidu aghọmani yoo ọkyuọ nga aki shiri wo. Aghọmani a toro nga ọkyuọ nga ka ashi ri ni, asu sheri wo ya ka ki pẹni ọkyuọ ka awii taa amaa. 26 Aghọmani awang ju mi utina ni, aki yii mi. ọka ni imẹ shi wo ni aki yii mi ka ju mi utina. Ate mi ki jọọ aghọmani asu ju utina mi.”

IYesu pii kọ mani ngaa ki kpọọ.

27 “Akyuakyuari ni imẹ huri ikwyi mi ni isọ lo. Ikẹmbọ ni imẹ su tẹri? ‘Ate, foo mi ka adidi akyua’? Akau, imẹ ba don adidi ri akyua kọ. 28 Ate, brẹ uca ngọ.”

Upii va kunu ka yaya si, “Ikọ brẹ ngaa, iki va ghẹmi ubrẹ ngaa kọ.” 29 Ikir bajiya ni shiya, ko pii ni, a va tẹri si, “Aini iriviya kọ,” Ace ghọ bọ si, “Atuma Ọnọng ngaa pẹni.”

30 IYesu va tẹri bọ si, “Upii ri ba ka ya inu kọ, ba si ka ya imẹ wọ ba. 31 Akyua ri kọ ni aki tẹri ashi ri ashuwa kọ, Akyua ri kọ ni aki tumu aghọ ẹrẹgọm ashi kọ. 32 Inkini aya sang mẹ kọ ka ashi ri kọ ni, iki curu ajiya ka ba ukushi mi.” 33 IYesu tẹri kindọ ki ngaa yeni bọ ighọ kpọ ni ngaa ki kpọọ 34 Ikir bajiya va tẹri iYesu si, “Aini, umẹẹ ba yọ tẹri iyii si, aghọfoo ki cẹ kini awii sang ashi. Iya ya wo ni ngọ su tẹri si aki sang Anọ Ajiya ka yaya? Ngaa si adidu anọ ajiya?”

35 IYesu va tẹri bọ si, “Uyeri shi wo kini inu ka akyua na a zẹẹ kọ. Inu keng akyua ni uyeri shi ki ni inu, ka itii ki ba. Aghọ keng ki itii ta ye ngaa uka na ki kyaa kọ ba. 36 Inu ma aipang ni uyeri, ka akyua ni ushi kini inu, ki inu tee anọ yeri.”

AYahudawa va dẹ kọ toro bu ma aipang ni iYesu.

Iyesu ya kpẹẹ tẹri udii upii ri ni, a va sang ngaa ki ya sho irikwyi nga ki dẹ bọ.

37 Kọ nu mani iYesu ka ju uma uwo ica ki ite bọ ni, ama ni ataa ma bọ aipang kọ ukushi nga ba. 38 Udii umari hwura ka ya imumani atuma Ọnọng Ishaya tẹri si,

“Ate, ingaa ma aipang ni utuma ba yo,

Ngaa na ayini nga ni

Imumani avọ Ate ju?”

39 Imumani sa ni ataa ma bọ aipang ba, kọ nọ mani Ishaya tẹri kọ cee ọka si,

40 “A tee ni bọ afoo,

A sa ufoo irikwyi ki ikwyi bọ,

Ka ba bra ukyoo ni ica bọ ba,

kọni akpili ki dẹ ikwyi bọ,

Ka vuu ukushi mi, imẹ ki lẹni bọ.”

41 Ishaya ju kindu ki ngaa nu ujọọ iYesu, ki ngaa ma ni ama ila nga.

42 Kindu ra ni Ajiya na pam ma aipang ni iYesu, kina acee akwyite bọ ma aipang kọ ukushi nga. Kindu ra ni ahuri ẹrẹbata na yini ka aFarisiyawa ye, ka wang bọ ka kla bọ ka ọkọ takwyuẹ aYahudawa ba. 43 Ibọ ka wang jọọ ka ayuu ba Ajiya ki te na ujọọ mani Ọnọng ki ju bọ.

Upii Iyesu ki ju ashuwa

44 IYesu sang ẹrẹyuẹ ki tẹri bọ si, “Aghọmani ama aipang ukushi mẹ ni, ukushi mi kọ yu wu na ma aipang kọ ba, ama ni ukushi aghọmani a tuma mẹ wọ. 45 Naidu aghọmani asọ kyoo mi ni, aghọ kyoo aghọmani a tuma mẹ. 46 Imẹ ba kana anọ uyeri ngaa ka ashi naidu aghọmani na ma aipang ni mẹ ni aki cẹ bọ kidẹ itii ba.

47 Naidu aghọmani ahuri umẹẹ mi ni, ata ma bọ aipang ba ni, imẹ ki ma bu ẹrẹkiya utina bu ba. Imẹ ta ba mẹ tẹri ashi ashuwa ba, imẹ ba ki mẹ ba foo ashi kọ. 48 Aghọmani a toro mi ngaa, ata yara nga upii mi ba, ashi ki na aghọmani aki tara ashuwa, upii ni mẹ tẹri, uwu ki tẹri nga ashuwa ka awii utaa amaa. 49 Uma ni mẹ su mẹẹ nu ba ukushi mi wo ni ọka ba wo ba, Ate mi na atuma mi ngaa su tẹri uma ni mẹ su tẹri nu kọnọ upii ni imẹ ki tẹri. 50 Imẹ ye si ọkyuọ utaa amara ni aka pẹni wo kọ upii na Ate ma. Kindu ni naidu ima ni imẹ tẹri ni, imẹ tẹri yo kini imumani Ate tẹri si imẹ tẹri.”

13

IYesu hwuru ifra atina nga

1 Na akyua usra agya ubulu aYahudawa ya sọ ba ni, iYesu ye si akyua ngaa ba, inga ki sher asing ka vuu, ọka ushi Ate ayaya. IYesu yoo agha asing nadidu, ayoo bọ ki ta ka amaa. 2 Akyua mani iYesu kina aghọyii nga sọ la imila ni, Ishẹẹ va ghila ikwyi iYahuda Iskariyoti, anọ iSiman, ava gbra iYesu. 3 IYesu ye ni Ate ma kwikẹ ki ivọ nga, ava ye si inga ba kukushi Ọnọng kọ, ni ukushi Ọnọng kọ ni inga ki vuu kọ. 4 Akyua mani asọ la imila ni, iYesu va sisang ki woo igbang nga, inga ayaya, ava loru ugyauto ka buu nga. 5 Ava sa amusum kidẹ awuu, ki hwuru atina nga ifra, na sha na bra bọ ifra kina ugyauto mani a loru ka buu nga. 6 IYesu va ukushi iBitrus. IBitrus va wulu nga si, “Ate, ingọ ki hwuru mi ifra?” 7 IYesu va tẹri nga si, “Ingọ ki ye ngọ ima ushi kọ ju mi kakyakyua ri ba ni, ingọ ki kpẹlẹ kọ tutumu.” 8 IBitrus va tẹri nga si, “Kayi! ingọ ki hwuru mi ifra ba.” IYesu va tẹri nga si, “Insi ita hwuru ngọ nga ifra ba ni, ingọ shi ngọ nọ ọka kukushi mi ba”. 9 IBitrus va tẹri nga si, “Aghọ ọna, basi ifra yọ ni ingọ ki hwuru ba, hwuru nadidu ivọ mi kina ẹrẹkwyuẹ mi” 10 IYesu va tẹri nga si, “Aghọmani akọ sọmọ ni, atọ na pipar, ifra nga yọ wang hwuru, ba ọsọmọ ba ko ma. Inu shi na pipar, ba nadidu nu wọ ba.” 11 Ka iYesu ye aghọ mani aki gbra nga. Ọwọ sa ni atẹri si, “Ba nadidu nu bọ shi na pipar ba.” 12 Na aya kpẹẹ uhwuru bọ ifra ni, ava sọmọ igbang nga, na va vuu ọka uci nga, kiya cicaa. Ava wulu bọ si, “Inu kpẹlẹ imumani imẹ ju nu? 13 Inu yọrọ mi si Aghọmẹẹ kina Ate, aipang nga, kọ umani ushi wudu. 14 Insi imẹ Ate nu kina Aghọmẹẹ nu, hwuru nu ifra ni, iyiya yọ ni inu hwuru ifra ace nu. 15 Imẹ yeni nu amaa kọ, inu sọ kọ ju kọnọ umani imẹ yeni nu. 16 Imẹ tẹri nu aipang, agira kara cẹri ate nga ba, aghọmani atuma kara gina aghọ mani atuma nga ba. 17 Akyakyua ri ni inu kpẹlẹ ọmari ni, Ọnọng ki ma nu anyu adaduma peni inu ju bọ ni.

18 Ba nadidu nu kọ ni imẹ sọ pii kọ ba, imẹ ye aghọmani imẹ hwiya. Ka ahwura uma mani, awọọ kidẹ upii ọnọng, ọngo mani ingọ tẹri si ‘Aghọmani ala imila mi, a ta mi utumu’ 19 “Imẹ sọ tẹri ngọ uma ri nọ ọkọ ba bọ ba, peni uya ba ni ingọ sọ ma aipang si imẹ shi inga. 20 Imẹ sọ tẹri ngọ aipang, aghọmani ayira, aghọmani imẹ tuma ni, ayira mi wudu. Aghọmani ayira mi ni ikwyi iye ni, ayira aghọmani atuma mi wudu.” 21 IYesu ya kpẹẹ utẹri uma ri ni, ikwyi nga va bra yọ nagigang, ava tẹri si “Aipang nga ni imẹ tẹri nu, agha yeng ki gbra mi kọ.” 22 Ni atina iYesu va tee aghọ ukyoo ace nọ umani ara ye bọ atina umani asọ tẹri kaya nga ba. 23 Ace atina iYesu mani ayoo nagigang, cicaa ka ayayo nga. 24 ISiman iBitrus va wulu nga na avọ si awulu iYesu ta inga na asọ pii kaya nga. 25 Ni atina iYesu va ba ayayo kini nga, ki wulu nga si, Ate ingaa? 26 IYesu va tẹri si, “Imẹ ki sọmọ awo ubiredi ri kidẹ isọ. Aghọmani imẹ ma nga ni, anga.” IYesu ya kpaa awo ubiredi ki sọmọ kidẹ isọ ni, aba ma iYahuda anọ iSiman Iskariyoti. 27 Ni iYahuda ya yira ubiredi nga ni, ishẹẹ va ghila nga. IYesu va tẹri nga si “Aju ima mani awang ju kaishang.” 28 Kọ umani, ba aghọmani akpẹlẹ imumani iYesu sọ yeni. 29 Ace aghọ bọ kpaa si, iYahuda nga shi aghọ kyuru ipa nọ ufẹ bọ ni, IYesu sọ tẹri nga si aya ghẹ ima uwang bọ kọ usra agya wọ, ko na ama aghina amir ice ima. 30 Ni iYahuda ya kpẹẹ ula ubiredi nga ni, ava kyaa asing. Akyua ni, ating kọ ju.

IYesu Tẹri Umani IBitrus Ki La Inang Uye IYesu

31 IYahuda ya kunu kidẹ ubọọ ni, iYesu va tẹri si “Akyakyua ri kọ ni ajọọ Anọ Ajiya kọ, ava jọọ Ọnọng ni nga. 32 Insi Ọnọng yira ujọọ ni nga ni, Ọnọng ki ma Anọ ujọọ ni ẹrẹkwyuẹ nga, ka akyua ra ni aki peni ujọọ. 33 Inu anọ mi ọfisi, imẹ shi kini inu, ka anakyua nazii. Kọnọ umani imẹ tẹri aYahudawa si, Inu ki wang mi, ni inu ki bra nu ba ọkọ shi mi ba. 34 Imẹ ma nu imumani Ọnọng sa uju ọsọsa, inu yoo ace nu. Inu yoo ace nu kọnọ umani imẹ yoo nu ni. 35 Kindi wọ ni kwinga ki ye si inu ni aghọyii mi bọ, insi inu yoo ace nu.” 36 ISiman iBitrus va wulu si “Ate, abi wu ni ingọ ki kyang kọ?” IYesu va tẹri nga si, “Ingọ ki bra ngọ ukyaa kini imẹ ka akyakyua ri ba, ingọ ki ba kọ tutumu. 37 IBitrus va wulu nga si “Ate, ikẹmbọ sa ni imẹ ki bra mi uyii ngọ ka akyakyua ri ba? Imẹ ki ma ọkyuọ mi kaya ngọ” 38 IYesu va tẹri nga si, “Ingọ ki ma ọkyuọ ngọ kaya mi? Imẹ sọ tẹri ngọ aipang, akọr ta kọ ta ẹrẹwyuẹ ni, ingọ ki tẹri si ingọ ta ye mi ba iritai.”

14

IYesu Nga Shi Utra Ukyaa Ọkushi Ate Ayaya

1 “Inu ma dama ikwyi nu ba. Inu ma aipang kọ Ọnọng kina ka inu va ma aipang ki imẹ. 2 Ọna ate mi ni, abọọ shiya napam. Ba kindọ ba ni ita kọ tẹri nu si imẹ ki kya mi ki imẹ ya ker nu ọkaa?. 3 Peni iya kpẹẹ uker nu ọka ni, iki ba ki ma kpaa nu, ka inu ma peni mi. 4 Ọka umani imẹ ki kya mi ni, inu ye utra.” 5 Ni iToma va tẹri iYesu si, “Ate, iyi ye yi ọka mani ọki kyang ba, nanyi wọ ni iyi ki kpẹlẹ utra kọ?” 6 IYesu va tẹri nga si, “Imẹ shi utra, imẹ shi aipang, imẹ va shi ọkyuọ. Ba aghọ mani aki kyaa ukushi ate ayaya, na ata yii nga ukushi mi ba. 7 Awasi inu ye mi ni, inu ta kọ ye ate mi. Ni kọ kpaa akyua ri ni inu ye nga, kiva nu nga!” 8 IFilibus va tẹri nga si, “Ate, yeni yi Ate ayaya, kọ uwang yi wudu.” 9 IYesu va tẹri nga si “Imẹ kọ kpaa akyua ni nu kindi nagigang, ni ki ta ka akyua ri ni, inu ta ye mi nga ba iFilibus? Aghọmani anu mi ni, anu Ate ayaya! Ikẹmbọ sa ni ingọ tẹri si, ‘Imẹ yeni nu Ate? 10 Ingọ ta ma ngọ aipang si, imẹ shi kidẹ Ate, ni Ate kọ shi kidẹ mi ba? Upii umani imẹ so tẹri nu ni, ọnga mẹ bọ ba, ọnga Ate umani ashi kidẹ mi, anga sọ ju utina nga. 11 Inu ma aipang si imẹ shi kidẹ Ate, Ate kọ shi kidẹ mi, ko ni inu ma aipang kina utina mani imẹ ju. 12 Aipang nga ni isọ tẹri nu, aghọmani ama aipang kini imẹ ni, aki ju itina mani imẹ ju. Aghọ ki ju itina mani igina inga mẹ, ka imẹ ki vuu mi ukushi Ate. 13 Inu shọr kwikẹ kidẹ nọ uca mi, imẹ ki ju, ka Anọ ma Ate ujọọ. 14 Nadidu imumani inu shọr kidẹ nọ uca mi ni, imẹ ki ju.

Uta Anyu Uki ba Aghing Ọnọng

15 “Peni inu yoo mi ni, inu ki ju imumani imẹ sa uju. 16 Imẹ ki shọr Ate, ka ama nu ace aghọ ki shẹ nu kọ, aghọmani aki ci kini nu ka aya ta kọ sang asing. 17 Aghọ nga shi aghing aipang, agha ayasing ta yira bọ nga ba, ka ata nu bọ nga ba, ko ni ata ye bọ nga ba. Ni inu ye nga, ashi kini inu, aki va shi kidẹ nu. 18 Imẹ ki sher nga ya kina akyọr ni ba, imẹ ki vuu mi ukushi nu. 19 Akyua shi najii, agha aya asing ki sọ nu mi ba, ni inu ki nu mi, ka imẹ shi akyuọ, inu ki kọ shi akyuọ. 20 Awii ra ni inu ki kpẹlẹ si, imẹ shi kidẹ Ate mi, inu kidẹ mi, imẹ kidẹ nu. 21 Aghọmani ayira imumani imẹ sa uju ki ju ni, abọ shi aghọ uyoo mi. Aghọmani ayoo mi ni, Ate mi ki yoo bọ. Imẹ ki kọ yoo bọ, ki imẹ va yeni bọ ẹrẹkwyuẹ mi. 22 Ni iYahuda, ba Iskariyoti ba, va tẹri nga si, “Ate, ikẹmbọ sa ni ingọ yeni yi ẹrẹkwyuẹ ngọ ni ingọ ta yeni ngọ agha aya asing ba?” 23 IYesu va tẹri nga si “Nadidu aghọmani ayoo mi ni, aki ju imumani imẹ tẹri bọ ni, Ate mi ki yoo bọ, iyi ki ba ukushi bọ ki ima ci kini inga. 24 Nadidu aghọmani ata yoo mi nga ba ni, aki ju uma utẹri mi ba. Nadidu ighang upii mi ni, ba imẹẹ yọ ba. Nadidu ighang upii mi ni, inga Ate mi yọ, aghọmani atuma mi. 25 Imẹ sọ tẹri nu uma ri ka akyua ni imẹ shi kini nu. 26 Aghọ ki shẹ nu kọ, aghing Ọnọng, aghọmani Ate ayaya ki tuma kidẹ nọ uca mi, anga ki mẹẹ nu uma nadidu, aki va shuni nu uma umani imẹ tẹri nu. 27 “Imẹ sher nu nọ uci ọkyuọ, uci ọkyuọ mi kọ ni imẹ ma nu. Imẹ ta ma nu nga kina agha aya asing ri ka ma ba. Inu ma dama ikwyi nu ba, inu ma va kọng ẹrẹbata ba. 28 Inu kọng ni imẹ tẹri si imẹ ki wor, ni imẹ kiva vuu ukushi nu. Awasi inu yoo mi ni, inu ta kọ ju ikwyifu ka imẹ ki kya mi ukushi Ate, ka Ate cẹẹ mi. 29 Imẹ sọ tẹri nu uma ri ka akyakyua ri, nọ tọ ba. Peni uya ba ni, inu sọ ma aipang. 30 Imẹ ki sọ kpaa mi akyua kọ pii ni inu nagigang ba, ka aghọ go ẹrẹgọm asing ri sọ ba. Ashi na akyuọ kaya ẹrẹkwyuẹ mi ba. 31 Imẹ ju nabibọrọ imumani Ate sa mi uju, ka agha aya asing ye si imẹ yoo Ate. Inu sisang ki iyi sher ukẹẹ”

15

IYesu Nga Shi Ọshẹ Inabi Ọnga Aipang

1 “Imẹ shi ọshẹ inabi ọnga aipang, Ate mi nga shi aghọ uwuu ikọlọ na ashi. 2 Aki kpa kwaligba aga umani ita ma wọ ikọlọ ba. Aki khimi uker kwaligba aga umani ama ikọlọ, ka ukhimi ujee wọ. 3 Inu shina pipar nọ upii mani imẹ tẹri nu. 4 Inu ci kidẹ mi, imẹ kọ ci kidẹ nu. Kọnọ umani ba aga ọshẹ ikọlọ iki mu ikọlọ ni ẹrẹkwyuẹ wọ ba, sa ushi kina ọshẹ ikọlọ. Inu ki kọ bra nu ba, sa inu shi kini imẹ. 5 “Ẹẹ, imẹ shi ọshẹ ikọlọ, inu ni, aga nga. Aghọmani ashi kidẹ mi ni, imẹ ki kọ shi kidẹ bọ, aki mu ikọlọ nagigang. Inbasi kini imẹ ba ni, inu ki bra nu ju ice ima ba. 6 Aghọmani ashi kini imẹ ba ni, ashi kini aga umani anaa kọ ni iva hwiya wọ. Ighọ aga ra ni aka yẹri bọ ki sa kidẹ ugha. 7 Peni inu shi kidẹ mi ni, upii mi ki kọ shi kidẹ nu, nadidu imumani inu shọr ni, aki ma nu. 8 Peni inu ma ikọlọ nagigang ni, inu ni aghọyii mi anga aipang bọ. Ọki nyeni ujọọ Ate mi. 9 “Kọnọ umani Ate yoo nu ni, kindi wọ ni imẹ kọ yoo nu wọ. Inu ci ya kidẹ uyoo mi. 10 Pẹni inu ju imumani imẹ sa uju ni, inu ki shi kidẹ uyoo mi, kọnọ umani imẹ ju ima utẹri Ate mi ki ci kidẹ uyoo nga ni. 11 Imẹ tẹri nu uma ri, ka inu peni ikwyifu. Ẹẹ, ikwyifu nu tii. 12 Utẹri mi wọ si, inu yoo ace kọnọ umani imẹ yoo nu ni. 13 Ba uyoo umani ucẹẹ udii, uma ọkyuọ ngọ kaya na aghikyo ngọ. 14 Inu ni aghikyo mi bọ, peni inu ju ima utẹri mi ni. 15 Imẹ sọ yọrọ nu si agira ba, ka agira ye imumani aghọ ọna nga sọ ju ba. Akyua ri, inu ni aghikyo mi bọ, ka imẹ tẹri nu kwikẹ mani Ate mi tẹri mi. 16 Ba inu bọ hwiya mi ba, imẹ hwiya nu. Utina nu wọ shi, inu ya ma ikọlọ ingọ ki ci nagigang, ka Ate ma nu imumani inu shọr nga kidẹ nọ uca mi. 17 Utẹri mi wọ nga shi si, inu yoo ace nu.

Asing Tọrọ wọ Aghọyii IYesu

18 “Insi asing tọrọ nu ni, inu ye si imẹ ni a tọrọ wọ na atọ tọrọ nu. 19 Asing ki yoo nu, peni inu ni anga nga bọ ni, inu ni ba anga asing bọ ba. Imẹ hwiya nu kaya asing ri, ọwọ sani asing tọrọ nu. 20 Inu shuni ni imumani isa tẹri nu? ‘Agira kara gina aghọ ọna nga ba.’ Peni asa ju mi ububi ni, inu mani aki tọ ju nu ububi. Peni ayira umẹẹ mi ni, aki yira unga nu. 21 Aki ju nu umari nadidu kaya nọ uca mi, ka aye bọ aghọmani atuma mi ba. 22 Basi umani iba ki ma pii kini bọ ba ni, ada shi bọ kina ivulu ba, ni ana akyua ri ni ashi bọ na ice ima utẹri anga ivulu bọ ba. 23 Aghọmani atọrọ mi ni, a tọrọ Ate mi. 24 Adawasi imẹ da ju mi bọ uma umani ba aghọmani aki bra uju ba ni, ada shi bọ ni ivulu ba. Ni anu uma ju mi, nadidu kindii ni atọrọ mi kina ate mi. 25 Uma ri ba ka na ahwura umẹẹ iMusa mani utẹri si, ‘A tọrọ mi ba ice ima.’ 26 Imẹ ki tuma aghọmani aki ma shẹ nu kọ, aki ba kukushi Ate mi. Anga shi aghing aipang, aghọmani akunu kukushi Ate, anga ki tẹri aipang kaya ẹrẹkwyuẹ mi. 27 Inu ni amaa na ayeni nga, ka inu shi kini nga kọ kpaa ka akyua.

16

1 “Imẹ tẹri nu uma ri ka inu ba waa utumu nọ uma aipang nọ ba. 2 Aki kla nu ka ọkọ takwyuẹ aYahudawa. Iyiya ni akyua ya sang uba umani nadidu aghọmani apii nu kọ ni, aki hwiri kini inga sọ ju utina Ọnọng wọ ni. 3 Asọ ju kindii ka ata kọ sang bọ uye Ate kina Anọ. 4 Imẹ tẹri nu uma ri ka akyua ni uba kọ ni, inu shuni si imẹ kọ tẹri nu.

Utina Aghing Ọnọng

“Imẹ ta tẹri nu nga uma ri kọ kpaa ka akyua ba ka imẹ shi kini inu. 5 Ka akyakyua ri ni imẹ ki kyami ukushi aghọmani atuma mi. Nadidu kindọ ni, ba aghọmani aghulu mi si, ‘Abi wọ nọ ingọ ki kya ngọ kọ ba?’ 6 Ikwyi nu sọ kọọ ububi nọ umani imẹ tẹri nu uma ri. 7 Kindii ni, imẹ sọ tẹri nu aipang, ukyeng mi cẹẹ nọ ọdọdọma kukushi nu, ka aghọ ushẹ nu kọ ra kọ ba nga ba. Insi imẹ woru ni, imẹ ki tuma nu ni nga. 8 Akyua umani aghọ shẹ nu ki, aki yeni asing si iyiya ni ughulu ikwyi bọ shi na kikya ba kaya uvulu, kina aya uju aipang, kina uwa ashuwa. 9 Ughulu ikwyi bọ kaya uvulu shi wọ na kikya ba ka atọọ bọ uta ẹrẹpiya uma aipang bọ ba. 10 Ughulu ikwyi bọ kaya uju aipang shi wọ na kikya ba, ka imẹ ki kya mi ukushi Ate mi, inu va sọ nu mi nga ba. 11 Ughulu ikwyi bọ kaya uwa ashuwa shi wọ na kikya ba, ka akọ wa aghọ uko ẹrẹgọm asing ri ashuwa.

12 Imẹ shẹ nọ uma na pam umani imẹ ki tọ tẹri nu, ni inu ta ki bra nọ ukpaa bọ kakyakyua ri ba. 13 Insi aghing aipang ya ba ni, aki kyeng ni nu kidẹ aipang nadidu, ka ba upii nga wọ na aki tẹri ba, aji tẹri uma umani aka hwiri wọ, aki ba tẹri nu uma umani ọki ba. 14 Aki jọọ mi, ka aki kpaa imumani imẹ tẹri wọ ka atẹri nu. 15 Nadidu imumani Ate shi ni yọ ni imẹẹ yọ, imẹẹ ni inga yọ. Ọwọ sa ni imẹ si Aghing ki kpaa imumani imẹ tẹri wọ ka atẹri nu.”

Ikwyi ibibi ki vuu yọ ikwyifu

16 “Kọ utumu anakyua ni, inu ta ki nu mi nga ba, kọ utumu anakyua ni, inu ki nu mi.”

17 Ace aghọyii nga ba tẹri ace bọ si, “Ikẹmbọ na asọ yeni nọ umani atẹri yi si, ‘Kọ utumu anakyua ni, inu ta ki nu mi nga ba, kọ utumu anakyua ni, inu ki nu mi’? Ikẹmbọ na asọ ba yeni nọ umani asi, ‘Imẹ ki kya mi ukushi Ate’?” 18 Aba lite nọ utẹri si, ‘Kọ utumu anakyua na zẹẹ’? Ayọ ta ye bọ imumani asọ yeni ba.”

19 IYesu ye si aghọyii nga wang ghulu nga kaya upii ri, aba tẹri bọ si, “Inu sọ ghulu ace nu kaya imumani imẹ sọ yeni nọ umani imẹ si, ‘Kọ utumu anakyua ni, inu ta ki nu mi nga ba, kọ utumu anakyua ni, inu ki nu mi’? 20 Aipang, imẹ sọ tẹri nu, inu ki ni ikwyi ibibi, asing ki kọọ ikwyifu. Inu ki kọọ ikwyi ibibi, ni ikwyi ibibi nu ki tee ikwyifu. 21 Insi ayiri ki jee ni, aka kọọ ọlọ nagigang, ka akyua ujee nga kọ ju. Insi akpẹẹ ujee anọ ni, aka yuu ọlọ na asa kọọ wọ ka ashi ni ikwyifu nọ umani ajee anọ ka asing. 22 Umani ushi wudu kukushi nu. Inu sọ ju ikwyi ibibi ka akyakyua ri, imẹ ki khimi unu nu kọ, akyua ra wọ ni inu ki ju ikwyifu wọ, ba aghọmani aki yira nu ikwyifu kọ ba. 23 Awii ra ni inu ta ki shọr mi nga ice ima ba. Aipang ni imẹ sọ tẹri nu, Ate ki ma nu nadidu imumani inu shọr kidẹ nọ uca mi. 24 Ki ba ta ka akyua ri ni, inu ta kọ shọr nu ima kidẹ nọ uca mi ba. Inu shọr, inu ki peni, ka ikwyifu nu hwura.”

25 Imẹ ju utina na ighang upii ki yeni nu uma ri kọ. Akyua ki ba ni iki pii ni inu ka ayayẹ kaya Ate, iki sọ ju mi utina ni ighang upii ba. 26 Awii ra ni inu shọr kidẹ nọ uca mi. Inu ki shọr Ate ka akyakwyi nu, imẹ ki shọr nu ya ba, 27 ka Ate yoo nu ka akyakwyi nu, ka inu yoo nga, inu ba ma aipang si aba kukushi Ọnọng wọ. 28 Ukushi Ate wọ ni imẹ ba wọ, imẹ shila asing, akyakyua ri ni iki ya asing ki vuu mi ukushi Ate.”

29 Aghọyii nga ba yira si, “Ẹẹ!, akyakyua ri wọ ni ingọ sọ pii wọ ka ayayẹ, ba ni ighang upii ba! 30 Akyakyua ri ni ayọ ye si ingọ ye kwikẹ. Ingọ ka bra uyira upii na akọ ghulu ngọ nga ba. Udii sa ni ayọ ma aipang si ingọ ba kukushi Ọnọng kọ.”

31 IYesu yira si, “Inu ma aipang ka akyakyua ri? 32 Akyua ki ba, akọ ba, agna umani kwinga ki te kyaa aca nga ka inu ya mi kayu mi. Kindọ ni, imẹ shi kayu mi ba, Ate shi kini imẹ. 33 “Imẹ tẹri nu umari ka inu peni uci ọkyuọ kidẹ mi. Kidẹ asing ri ni inu sọ kọọ ọlọ, inu kpẹnẹ ikwyi nu ka imẹ la ẹrẹkyuọ asing.”

17

IYesu Pii nọ Ọnọng

1 IYesu ya kpẹẹ utẹri udubi uma ni avasa shang ẹrẹkwyuẹ nga ka ayaya ki pii nọ Ọnọng si,

“Ate mi, akyua ya ju. Nọ ujọọ Anọ ngọ ka ingaa ni akọ jọọ ngọ. 2 Kọ uma Anọ ẹrẹgọrọ kaya ajiya, ka ama ọkyuọ utaa amaa kukushi aghọmani ingọ ma nga. 3 Ọkyuọ utaa amaa shi si, ajiya ye ngọ, ọngọ aghọmani ọngọ shi Ọnọng kayu ngọ aghọ uma aipang. 4 Imẹ jọọ ngọ ka asing ri kọ hwura utina mani ingọ ma mi si imẹ ju. 5 Ka aikyua ri ni, Ate, jọọ mi kini ujọọ mani imẹ shi ni wọ kite ngọ nọ ta kọ ker asing ba.”

IYesu Pii nọ Ọnọng kaya aghọyii nga

6 “Imẹ kọ yeni umani ushi ka ajiya mani ingọ ma mi ka asing ri. Kọ kpaa ka akyua ni abọ na anga ngọ bọ, ni ingọ ma mi bọ, ava yii upii ngọ. 7 Aikyua ri na aye si nadidu imumani ingọ ma mi ni ukushi ngọ kọ. 8 Ki ighang mani ingọ tẹri mi ni Imẹ tẹri bọ, avasa yira. Aye si aipang nga ni ukushi ngọ kọ ni imẹ kunu kọ, ama aipang si ingọ tuma mi. 9 Imẹ sọ shọr kaya akwyuẹ bọ. Ba ajiya asing ri ni sọ shọr kọ ba, ki kaya ajiya mani ingọ ma mi bọ, abọ ni imẹ sọ shọr kọ. 10 Nadidu imumani imẹ shi ni yọ ni inga ngọ yọ, ni imumani ingọ shi ni yọ ni inga mẹ yọ. Ava yeni ujọọ kukushi bọ. 11 Imẹ kyeng ba ọkọ ushi ngọ. Imẹ ki sọ cica mi ka asing ri ba, ki ibọ sọ shi kidẹ asing. Ate aghọ upipar, kyuru bọ kidẹ nọ uca ngọ, uca umani ingọ ma mi, ka tee agha ayeng, kọnọ umani imẹ shi kini ingọ ni. 12 Akyua umani imẹ shi kini ibọ ni, isha bọ kidẹ nọ uca ngọ, uca umani ingọ ma mi, isha bọ, ba aghọ umani avulu si agha yeng mani ashi aghọ idẹ ugha, ka ahwura imumani upii Ọnọng tẹri. 13 Akyua ri ni imẹ kyeng ba ọkọ shi ngọ. Ni isọ shọr udubi uma ni imẹ sọ shi ka aya asing ka aghọyii mi peni uhwura ikwyifu kidẹ ikwyi bọ. 14 Imẹ tẹri bọ ighang ngọ. Asing vasa tọrọ bọ, ka abọ ni ba anga asing ri bọ ba, kọnọ umani imẹ ni ba anga asing ri nga ba ni. 15 Imẹ shi mi kọ shọr ngọ sọ ukpaa bọ kaya asing ri ba, Ni isọ shọr ngọ sọ udara bọ ka agha ababi ri. 16 Abọ ni ba anga asing ri bọ ba, kọnọ mani imẹ ni ba anga asing ri nga ba. 17 Hwuru bọ aipang, ki ighang ngọ ni, ọnga aipang kọ. 18 Imẹ tuma bọ kidẹ asing, kọnọ mani ọngọ tuma mi ni. 19 Ki ibọ bọ ni imẹ sọ hwuru ẹrẹkwyuẹ mi ki ibọ kọ hwuru akwyi bọ na aipang.”

IYesu Pii nọ Ọnọng kaya aghọ uma Aipang

20 “Ba adi bẹ aghọ kayu bọ ni imẹ shọr ba, ni imẹ sọ shọr kaya ajiya mani aki ma aipang kọnọ upii bọ. 21 Ate, imẹ sọ shọr nadidu bọ ka teghi agha yeng ra. Kọnọ mani ingọ shi kidẹ mi ni, imẹ ni ishi kidẹ ngọ, isọ shọr ta ni ashi kidẹ yi, ka Ajiya asing ri ma aipang si ingọ tuma mi. 22 Imẹ ma Ajiya ri ujọọ mani ingọ ma mi, ka teghi agha yeng kọnọ mani ishi agha ayeng ni. 23 Imẹ ki cica kidẹ bọ, ingọ kidẹ mi, ka teghi agha yeng ra, ka Ajiya ye si ingọ tuma mi, ka aye si uyoo mi. 24 “Ate, imẹ wang si adibi ajiya mani ingọ ma mi ka aci ni imẹ ọkọ mani imẹ shi wu. Imẹ wang si anu ujọọ ngọ, ọngọ mani ingọ ma mi nọ uyoo mi na akọ keri bọ asing ba. 25 Ate, agha aipang, agha asing yeng ba, imẹ ni imẹ yeng, ajiya ri ni, aye si ọngọ tuma mi. 26 Imẹ tẹri bọ mani ọngọ ushi, iki lite nọ uyeni bọ, kọ yoo mani ingọ yoo mi, ni, ulara kidẹ bọ, imẹ ni ishi kidẹ bọ.”

18

A kpeni IYesu

(IMat 26.47-56; IMar 14.46-50; ILuk 22.47-53)

1 IYesu ya kperi upii nọ Ọnọng ni, a va bulu na atina nga ki kyabọ ọda uhọ avọng aKidron. Kọ ọda uhọ avọng nga ni ice ija shi ya, ni iYesu kina atina nga va ghila idẹ. 2 IYahuda, aghọ mani a gbura iYesu wu, a ye ukadu, ki iYesu kọ gheli nọ kyeng ukadu na atina nga. 3 Ni iYahuda va kpa aghọla ọkpọ ikir, kina aghọ sha, aghọ mani agha kakọng afirist kina aFarisiyawa a tuma. A kya ija nga na kọ agbilimọ uyer, na ashi ugha, kina uma ọkọrọ.

4 IYesu mani aye nadidu ima ki ba nga ni, ava kunu, ki wulu bọ si, “Inga nọ wang?”

5 Ava yira si, “IYesu aBanazaret.”

IYesu va yira bọ si, “Imẹ” IYahuda aghọ mani a gbura nga wu ting kina ibọ 6 IYesu ya yira si, “Imẹ shi nga ni”, ajigha nga vasa waa nọ tumu ki kpaa ki ẹrẹbọng.

7 IYesu vasa kimi uwulu bọ si, “Inga nọ wang?”

Ava yira si, “IYesu aBanazaret.”

8 IYesu vasa yira bọ si, “I mẹ tẹri nọ si, imẹ shi nga, Insi imẹ inu wang ni, na ajigha ri na akikyabọ.” 9 Udi ba ka upii iYesu mani akọ tẹri hura. Ka akọ tẹri akyua ra si, “Aghọ mani ingọ mani ko agha ayeng ra vulu ba.”

10 Ni iSiman iBitrus aghọ mani ashi kina ikuma, ava wo ki kpa agira ifirist ighighẹ, ni ọtọng avọ ila nga kua wu. uca agira nga bọ shi iMalkus.

11 Ni iYesu vasa tẹri iBitrus si, “Vuu kina ikuma ngọ kidẹ ọfọng. Iki sa mi kidẹ asong mani Ate mẹ ma mi si isa ba?”

IYesu ki ite iFirist ighighẹ

(IMat 26.57-58; IMar 14.53-54; ILuk 22.54)

12 Na aghọla ọkpọọ kina aghaghẹ bọ kina aghọ sha ọna Ọnọng ba ki ma kpẹni nga, ki va loru nga 13 ava kyu ba ni nga ukushi iHannana, inga shi ate ayiri iKayafa. IKayafa ni anga shi ifirist ighighẹ ka anyi ri. 14 IKayafa nga ma aYahudawa upii si uceri ni ọduduma agha yeng kpoo kaya agha pai.

IBitrus la inang uye iYesu

(IMat 26.69-70; IMar 14.66-68; ILuk 22.55-57)

15 Ni iSiman iBitrus kina ace atina iYesu yii nga kọ utumu. Atina iYesu ri ni ifirist ighighẹ nga ye nga, anga va sa ghila idẹ ọna ifirist ighighẹ nga kini iYesu. 16 Ni iBitrus va sa lara ta ka anyu bọọ ka sing. ada atina iYesu mani ifirist ighighẹ nga ye nga ni va kunu ki peni kina anayiri shi kọ sha anyu bọọ, avasa ghila kina iBitrus. 17 Anayiri mani asha anyu bọọ va tẹri iBitrus, “Ingọ shi ngọ ka idẹ agha atina ajiya ri ba?” IBitrus va yira nga si, “Kayi, imẹ shi mi ka idẹ ba.” 18 Asọ ju iriwe, aghọ sha ya kyeri ugha na akyiri, na ati-ting, na ahuri ucoci ugha. IBitrus ni ati-ting ya kina bọ na whuru ucoci ugha.

Ifirist Ighighẹ wulu iYesu uma

(IMat 26.59-66; IMar 14.55-64; ILuk 22.66-71)

19 Ni ifirist ighighẹ va wulu iYesu ipii kaya atina nga kina umẹẹ nga.

20 IYesu va yira nga ki tẹri si, “Ai, imẹ tẹri upii ka ayaye ki ite akwinga, imẹ va mẹẹ ki ọna Ọnọng kina ika ọta akwyi aYahudawa na acuru nadidu. Imẹ sono kọ tẹri mi ice ma kuyuyi ba. 21 Ya ni ingọ sọ wulu mi? Wulu aghọ mani akọng mi. Ka aye imumani imẹ tẹri.”

22 IYesu ya tẹri kindọ ni, ace aghọ kidẹ aghọ sha na ting va hala iYesu na avọ, na va wulu nga si, “Kindọ wu ni ingọ ki yira ifirist ighighẹ wu?”

23 IYesu va yira si, “Insi imẹ tẹri uvulu ni,” “Ni asọ nyeni mani ushi. Insi imẹ tẹri aipang ni, ikẹmbọ sa ni ingọ gyo mi?” 24 Ni iHannana va sa na kpa iYesu kaya loru, ukushi iKayafa ifirist ighighẹ.

IBitrus vasa nẹrẹ uye iYesu ọnga ipai

(IMat 26.71-75; IMar 14.69-72; ILuk 22.58-62)

25 Ni iBitrus shi kọ kọng ọcọci ugha ni, ace aghọ va wulu nga si, “Ka ingọ shi agha yeng kidẹ atina iYesu?”

Ni iBitrus vasa nẹrẹ, ki tẹri si, “Ba imẹ ba.”

26 Ace aghọ ka idẹ agira ifirist ighighẹ ashi ya. Agira nga ni ashi ko ute aghọ mani iBitrus kwya nga ọtọng ko, ava sa tẹri iBitrus si, “I ta nu ngọ kina inga ka ija ba?” 27 Ni iBitrus vasa ba nẹrẹ. Ba ọbura akyua akọr va sa ta iriwi.

IYesu ki ite iBilatus

(IMat 27.1-2; IMat 27.11-14; IMar 15.1-5; ILuk 23.1-5)

28 Ni ikwyating ava kpa iYesu ka ọna iKayafa ki kya ugunu igwamna aRoma. ni avasa tọrọ bọ ọghila idẹ ugunu, ka ma kpẹni irighe ki ite Ọnọng ka va bọra bọ ọla imila ubulu ba. 29 Ukadu wu ni IBilatus va kunu asing ki ma wulu, “Avulu ikẹ nga ni upẹni ajiya ri ni nga?”

30 Avasa yira nga si, “Ada wa si ashi ayi ba ni,” “iyi da kọ ba yi ni inga ukushi ngọ ba.”

31 IBilatus va tẹri bọ si, “Uwulu ni nga ka kyakwyi nu kọ ya ju nga ashuwa kini mani umẹẹ nu tẹri ni.”

Ni aYahudawa vasa tẹri si, “Ai, ara mayi irigoro ukpa ọkyọ ajiya ba.” 32 Udi ba ka hura upii mani iYesu tẹri ighọ ukpọ mani inga ki ju.

33 IBilatus va vuu idẹ ọbọọ tẹri ashuwa, avasa yuru iYesu ki wulu nga si, “Ingọ shi agọm aYahudawa?”

34 IYesu va yira si, “Udi upii ngọ ta ace aghọ tẹri ngọ upii kaya irikwyi mi?”

35 IBilatus va yira nga si, “Ai, ni imẹ shi mi aBayahude, ajiya ngọ bọ kina agha kakọng afirist abọ ba ni ngọ ukushi mi. Ikẹmbọ ni uju?”

36 IYesu va tẹri nga si, “Ẹrẹgọm mi ni ba inga asing ri kọ ba. Ada wa si ikọ ni, agira mi da kọ kọrọ ki kla mani aYahudawa a kpeni mi wu.”

37 Ni iBilatus va tẹri si, “Ingọ na agọm nga, ni!”

IYesu va yira nga si, “Ingọ tẹri na kikya ni mani utẹri si Imẹ ni agọm nga. imumani isa na ajee mi wudu, imumani isa ni mẹ ba asing ri dọ, ki mẹ tara ka aipang. Nadidu aghọ mani ashi ka uho aipang na akọng mi.”

38 IBilatus va wulu nga si, “Ikẹmbọ shi aipang?” Kini udi ni akunu kikya ukushi aYahudawa ki tẹri bọ si, “Imẹ ni ita peni nga kina ace avulu ba. 39 Ni uwẹ ni itali nu yu ni isher nu agha yeng kidẹ aghọ shi kọ bọọ iting ka agya ubulu. Inu wang mi si ‘isher agọm aYahudawa’?”

40 Avasa tẹri bọ ni ẹrẹwyuẹ ighighẹ, “Kai, ba anga ba! Ma yi iBarabbas!” IBarabbas ni ace ayi upili ajiya nga.

19

A wa iYesu ashuwa ọkpọ

1 Ukadu ni iBilatus va sa ni ata iYesu aiwirimi. 2 Aghọ ọkpọ nga vasa ju itagya inga akara ki sumu ki irikwyi iYesu. Ava sumu nga uma vẹng 3 ava kya ukushi nga ki va kya, na sha ca nga na tẹri si, “Ọkyọ ngọ tiri wu, agọm aYahudawa!”

4 Ni iBilatus va kimi ukunu kọ, ki tẹri aYahudawa, “Uwẹ ni ki woo nu iYesu, ki ira peni mi nga na vulu ba.” 5 Uka udu ni iYesu va kunu ni itagya ẹrẹgọm inga akara kina igbang vẹng. Ni iBilatus va tẹri bọ si, “Ajiya nu wẹ.”

6 Agha kakọng afirist kina aghọ sha ọna Ọnọng, ava ta shang ẹrẹwyuẹ na tẹri si, “Agara nga! Agara nga!”

7 AYahudawa va tẹri nga si, “Ai, iyi shi kini umẹẹ, kọnọ mani umẹẹ tẹri ni ọshi na pii ngọ kọ, ka a tee ni irikwyi Ọnọng.”

8 IBilatus ya kọng udi upii ni ava kimi ọkọng ẹrẹbata kọ. 9 Ava kimi ghila idẹ ugunu. Ki ya wulu iYesu “Ingọ kunu ka abi?” Ni iYesu ra yira nga ba. 10 Ọkọ sani iBilatus va tẹri nga si, “Ingọ tọrọ ngọ upii ni mẹ? Ingọ ta yẹng si imẹ shi kina akyọ mani ishẹring ngọ ba, kọ ni igara ngọ ba?”

11 IYesu va yira nga si, “Ingọ ki shi ngọ ni akyọ kaya mi ba in da si ara ma ngọ ka yaya ba. Aghọ mani a ma mi kidẹ ivọ ngọ aceri ngọ kina vulu.”

12 Ka aya upii ra ni, iBilatus a wang mani asher iYesu, ni aYahudawa la ite nọ tẹri si, “Insi ingọ sher ajiya ri ni, ingọ shi ngọ aghikyọọ iKaisar ba. Nadidu aghọ mani akpa irikwyi nga sa ashi agọm ni asọ wang la utumu iKaisar wudu.”

13 IBilatus ya kọng mani atẹri ni, ava wọ iYesu ki cica ki ice igọ ashuwa ọka mani ayuru si ọdẹmi atighi. kini irighimi Aramaya ni aka yuru si aGabbata. 14 Awii ucuru akpara usra agya ubulu kọ ọnga awii atinsara, kina atinọng.

“Agọm nu wẹ,” IBilatus va tẹri aYahudawa.

15 AYahudawa va shang ẹrẹwyuẹ na tẹri si, “A pighi nga! A pighi nga! Agara nga!”

IBilatus va wulu bọ si, “Inu wang si igara agọm nu?”

Ni aghakakọng afirist va tẹri si, “Iyi shi yi kina ace agọm ba in ba si iKaisar ba.” 16 Ọka udu ni iBilatus va kpa iYesu ki ma aYahudawa ka gara nga.

Agara iYesu

(IMat 27.32-44; IMar 15.21-32; ILuk 23.26-43)

Aghọla ọkpọ va wulu ni iYesu.

17 A go gara ushi nga, ki kya uce ọka mani ayọrọ si ọka igbahu irikwyi. Kina irighimi Aramaya ni ayọrọ si aGolgota. 18 Ọka dọ kọ ni agara nga kọ, kina ace agha pai, ace aghọ ka avọ ila, ace aghọ ka avọ ipuruma iYesu ka bọgating.

19 IBilatus wọ ice iwọ kiya deri kaya gara. A wọ si, “IYESU ABANAZARET, AGỌM AYAHUDAWA.” 20 AYahudawa nagigang pila iwọ ka ọka mani agara iYesu kọ ni ushi ayayo ni ifọng, iwọ ni awọ ni irighimi Aramaya, ni iRomanci, ni iHelenanci. 21 Ni agha kakọng afirist aYahudawa va tẹri iBilatus, “Ma wọ si, ‘Agọm aYahudawa’, ọsọ wọ si, ‘Ajiya ri tẹri si anga shi agọm aYahudawa’.”

22 IBilatus va yira bọ si, “Ima mani imẹ kọ wọ ni, imẹ kọ wọ wudu.”

23 Aghọla ọkpọ nga ya kperi gara nga ni, ava yeri uma ugo nga, ki ko ika inari, kwagba ọkpọ kpa ọka yeng, ava kpa igbang igbigbang mani ara huri bọ ba. a huri kọ kpa ka ya ki ta ka ta.

24 Ava tẹri ace bọ si, “Iyi ma giya kọ ba, iyi ma wuru itọ kaya ki nu aghọ mani aki la.”

Udi ba ka imumani awọ kidẹ upii Ọnọng hura,

“Akọ ọgbang mi kidẹ bọ

kiva wuru itọ kaya umami.”

Imumani aghọla ọkpọ nga ju wudu.

25 Ni, ucice gara ni ayuru iYesu, anayuru ayuru nga, iMaryamu ayiri ikilobas, kina iMaryamu iMagadala. 26 IYesu ya nu ayuru nga kina atina nga mani ayọ nagigang na ating ka yayọ, ava tẹri ayuru nga si, “Ayiri, anọ ngọ wẹ,” 27 ni atina nga ni, “Ayuru ngọ wẹ.” Kọ kpa ka kua ra ni, atina va kpa nga kikya ọna nga.

Ọkpọ iYesu

(IMat 27.45-56; IMar 15.33-41; ILuk 23.44-49)

28 IYesu ye si a kpẹri akwikẹ ni, ka va hura imumani awọ kidẹ awọ Ọnọng na ava tẹri si, “Imẹ wang sa amusum.” 29 Ace abom shi kina amusum ikọlọ na ashi shi kọ ka dọ. Ava sọ imusumu kidẹ, ki sọmọ ka ashi ki sang ki ta ka anyu iYesu. 30 IYesu ya yira amusum ikọlọ na ashi ni ava tẹri si, “Akpẹri!” Ọkadọ ava suu ni irikwyi nga ki shẹri ọkyọ nga.

31 Awii ucuru akpara, ikua na awii ọkọkọng kọ. Ka aYahudawa wang bọ mani ọkọng shi kaya gara ka awii uwuru ba, ava sọrọ iBilatus ka ma bọ anyu wura ifra bọ ka va shulu ni ikọng. 32 Aghọla akpọ ba ki wura ifra agha yẹng mani agara ki na iYesu, ava kya ki ya wura ifra aghing ipai kọ. 33 Ni aya ba aya iYesu ni, ara wura bọ ifra nga kọ ba, ka akọ kpọ. 34 Ni, agha yẹng va waa nga ni ikuma kọ uho, ki isha nga, ayii kina amusum va kunu. 35 Aghọ mani anu nga tẹri, ni aipang nga na atẹri. Ayẹ si atẹri aipang, ni atẹri ki inu ma ma aipang. 36 Uma ri ba ka upii Ọnọng hura, “Ba ọgbahọ yẹng nga mani ọki wura wu ba,” 37 ni, uce upii Ọnọng tẹri si, “A ki wang aghọ mani atulu.”

Ọnaa iYesu

(IMat 27.57-61; IMar 15.42-47; ILuk 23.50-56)

38 Ata iricuru ni, iYusuf ajiya Arimatiya, aghọ mani ashi atina iYesu kọ uyuyi ka ahuri ẹrẹbata aYahudawa, a sọrọ ọkọng iYesu ka kpa. IBilatus ma nga, ava ya kpa ọkọng iYesu. 39 INikodimus aghọ mani asa kya ọkushi iYesu na ating, akyeng ni iYusuf, akọ uma ọvọng, azọọ amur kina alos, ọfọma ọmọọ ishi tai. 40 Ajiya nga ka pai bọ kpa ọkọng ki lọmọ ki na ugyauto ki na uma ọvọng kini mani aYahudawa ka ju kọ naa ajiya. 41 Ọka mani agara iYesu ice ija shiya, kidẹ ija nga ni ace alọr shiya angọ mani asọnọ ta bọ ace aghọ yaba. 42 Ushi si awii ucuru akpara aYahudawa ni alọr shi ka yayọ, ava ta iYesu ya kọ ka dọ.

20

Usisang IYesu Ka Alọr

1 Kina ikwyating inga awii ayeng ọsati, nọ ka sọnọ kọ yẹr wu ba, iMaryamu iMagadaliya, akya ọka alọr iYesu, anu na kọ yini ọtighi anyu alọr kọ. 2 Ava tii kiya pẹni iBitrus kina da aghọ yii iYesu mani ayọ ra. Ava tẹri bọ si “Akọ woo Ate kọ kidẹ alọr, ọwẹ ni ita yẹ yi ọka mani asọmọ nga kọ ba.”

3 IBitrus kina da aghọ yii iYesu, va wor ki kya bọ ọka alọr. 4 Ibọ ka pai bọ asọ tii, ni ada ghọ tii ki kyu fuma ọka alọr kiya iBitrus. 5 Ava ta aghong ki tẹni, ava nu ugyauto mani afuwa nga kọ yii, ni ada ghila idẹ alọr ba. 6 Ni si go ọba iBitrus kọ utumu nga, ava ma ghila idẹ alọr, ki nu ugyauto mani afuwa anga ni ọyii. 7 Ava nu imu ọkọng mani afuwa anga irikwyi kọ, kọ da uho, ada zọọ bọ ya kina ọda ugyauto ba. 8 Ni aghọ yii iYesu mani afuma alọr kishẹri iBitrus, va ghila. Aya nu ni ava ma aipang. 9 Ni ki ta ka aikyuari ni ada kpili bọ ima mani awọọ kidẹ upii Ọnọng si, iyiya yu ni iYesu ki sisang kọ kpo. 10 Ni aghọ yii nga va vuu bọ aca.

IYesu Nyeni Irikwyi Nga Kushi iMaryamu

11 IMaryamu ting ka sing kọka alọr, na sha na ci. Na asọ ci ni, ava ta aghong ki tẹni idẹ alọr. 12 Na va nu atuma Ọnọng apai ago uma ufufugu, na acica kọka mani ọkọng iYesu ọsa shi kọ, agha yẹng cica kọka irikwyi nga, ada ghọ ni ka ta ifra nga.

13 Ava wulu nga si, “Ayir, ikẹmbọ sani ingọ sọ ci?”

Ava yira bọ si, “Akọ kpaa Ate mi kọ,” Atẹri si, “Imẹ ta yẹmi ọka mani asọmọ nga kọ ba.” 14 Aya kpẹr ọtẹri ọmari ni, ava tee ki nu iYesu nating, ni ada kpili nga ba.

15 IYesu va tẹri nga si, “Ayir, ikẹmbọ ni ingọ su ci? inga ni ingọ sọ wang?”

Imaryamu kpasi aghọ ju tina kidẹ ija nga, ọkọ sani atẹri nga si “Aghọ ọna, pẹni ingọ kpaa nga ni, nọ tẹri mi ọka mani ọsọmọ nga kọ, kiya wo nga.”

16 IYesu va tẹri nga si, “IMaryamu!”

Ava tee kikya ọka shi iYesu, ki tẹri nga kina iYahudanci si, “Rabboni” ọkọ shi aghọmẹẹ.

17 IYesu va tẹri nga si, “Ma kpini mi ba, ki sọnọ kyami ọka shi atemi ba. Ni kya kọ ya tẹri anayurumi si, iki vuu mi ọka shi ate mi kina ate nu, Ọnọng mi kina Ọnọng nu.” 18 Ni iMaryamu iMagadala va kya ọka shi aghọ yii iYesu, ki tẹri bọ si “inga nu iYesu!” ava tẹri bọ uma mani a tẹri nga.

IYesu Nyeni Irikwyi Nga Ọka Shi Aghọ Yii Nga

19 Kina ọghe ọnga awii ayeng atinsara, na aghọ yii iYesu afuwa akwyi bọ kidẹ ọbọọ, ka ahuri ẹrẹbata aghakakọng aYahudawa. Ni iYesu va ba, ki ma titara ga bughating bọ, ki tẹri bọ si, “Inu pẹni ikwyifu!” 20 A kpẹr tẹri bọ upii ni, ava nyeni bọ ivọ nga kina ẹsha nga. Na aghọ yii nga va peni ikwyifu nagigang kini unu iYesu.

21 IYesu va kimi ọtẹri bọ si “Inu peni ikwyifu! umani Ate mi tọma mi ọkọ ni imẹ ma tọma nu.” 22 Ava sho bọ fẹni nga, ki tẹri bọ si, “Inu yira aghing Ọnọng. 23 Insi inu yira ọlọkpaa ivulu aghọ ni, ayira; insi ọda yira nu ọlọkpaa ivulu nga ba ni, aki yira bọ ba.

IYesu Nyeni IToma Irikwyi Nga

24 Agha yeng kidẹ aghọ yii iYesu, aghọ mani ayọrọ si iToma (ko iciri), asara shiya kakua mani iYesu sa ba kọ ba. 25 Ushe aghọ yii iYesu va tẹri nga si “Ibọ nu Ate!”

Ava tẹri bọ si, “Inga ki ma aipang ba, si inga nu irinyuru ẹka akusa, ki nga va piya kina ani vọ nga, ki nga ta avọ ka irinyuru ọnga ẹsha nga.”

26 Utumu awii ananari ni, aghọ yii iYesu ashi kidẹ ọna, iToma shiya ni bọ. Anyu abọọ shibọ ayẹ ba, iYesu va ghila ki titara ka bughating bọ, ki tẹri bọ si, “Inu peni ikwyi ifuu.” 27 Ava tẹri iToma si, “Ta ani vọng kọ kawẹ, kẹri ivọ mi. Nawa avọng kọ piya irinyuru ẹsha mi. Sheri uju ọta uma aipang ya nọ tee aghọ ma aipang.”

28 IToma va tẹri nga si, “Atemi kina Ọnọng mi!”

29 IYesu va tẹri nga si, “Ingọ ma aipang ki ingọ nu mi. Agha anyu adaduma bọ aghọ mani ama aipang ba a numi ba.”

30 IYesu ju uce nọ uma uwo ica nagigang kọka shi atina nga, ọngọ mani ada wọ bọ kidẹ awọ riba. 31 Awọ udibi ri ki inu ma aipang si, iYesu nga shi Ikristi, anọ Ọnọng. Kọ ma aipang ni nga ni, iki peni ọkyo kidẹ uca nga.

21

IYesu kini huri itagbo inga wo ica

1 Utumu udi ni iYesu kunu ọkushi atina, ka anyu avọng aTibariya. Mani ọba wẹ, 2 ISiman iBitrus, kina iToma aghọ mani ayuru nga si uciri, kina iNataniyel ka aKana anga aGalili, kina anọ iZabadi, kina ace atina apai ashiya kini bọ. 3 IBitrus va tẹri si, “Imẹ kikya mi ahuri itagbo.” Aghọ sha va tẹri si, “Iyi maa kikya ni ngọ.” Ava kọnọ ki ghila ọgbọlọ ki wulu. Ka ting ni ata kpẹni bọ ice ma ba.

4 Ọka sọ yeri ni, iYesu ting ki belẹ avọng, ni atina nga ta kpili bọ si iYesu nga ting ba.

5 IYesu va yuru bọ ki tẹri si, “Aghọ ikyọ, inu shi ki na itagbo?”

Ayira si, “Kai”

6 IYesu va tẹri bọ si, “Fẹni ima huri itagbo nu ka avọ ila ọgbọlọ nu ki inu ki peni.” A ya ju kindọ ni avasa kpini itagbo nagigang na ara bọra bọ ọwaga ka ata kidẹ ọgbọlọ nga ba.

7 Atina ra mani iYesu yọ ra va tẹri iBitrus si, “Ate nga!” ISiman iBitrus ya kọng na atẹri si, “Ate nga,” ava kpa igbang nga ki sọmọ ka ago igbang ba ava funu ki ghila idẹ amusum. 8 Ushẹ atina ayii kidẹ ọgbọlọ, awaa imu huri itagbo ki huri itagbo natitọ, ka atọ bọ atọọ na uho avọng ba, kina ọmara aji kọ ni. 9 Aya shulu ni, ava nu ujakri ugha sọ yara kọ kadu kina itagbo kaya, kina ubiredi.

10 IYesu tẹri bọ si, “Ba ki na ice itagbo mani inu kpini ka aikuari.”

11 ISiman iBitrus ghila ọgbọlọ idẹ na amusum nga ki ya waa imu huri itagbo ki ba uho avọng. Itagbo tii ni ikikọng, 153, ki ni ọghẹ ni ima huri itagbo ta gaa yu ba. 12 IYesu va tẹri bọ si, (Inu ba kọ ma la imila ikwyating.”) Ba aghọ kidẹ bọ mani abura wulu nga, “ta anga ni inga?” Ka aye si Ate nga. 13 IYesu ba, ki kpa ubiredi ki ma bọ, ki va ju kindọ kini itagbo. 14 Ọnga itai mani iYesu nyeni irikwyi nga ka kushi atina nga utumu mani ashang nga ka kpo.

IYesu kina iBitrus

15 Aya kpẹri la imila ni, iYesu va tẹri iSiman iBitrus si, “ISiman anọ iYohanna, ingọ yọ mi kina aipang ki cee aduba aghọ?”

16 IYesu va kimi tẹri si, “ISiman anọ iYohanna, ingọ yọ mi ka aipang?”

Ava yira si, “A, Ate, ingọ ye si imẹ yọ ngọ.”

IYesu va tẹri, “Sa ica kina atẹm mi.”

17 Ọnga itai mani awulu nga, “iSiman anọ iYohanna ingọ yọ mi?”

IBitrus kọng anang ka iYesu wulu nga sọ iritai, “Ingọ yọ mi?” Ava tẹri si, “Ate, ingọ ye umari nadidu; ingọ ye si imẹ yọ ngọ.”

IYesu va tẹri si, “Ma atẹm mi imila. 18 Imẹ tẹri nu aipang, ushi ananọ ni usa ka sọmọ uma ka irinuma nu ka kyakwyi nu nọ kya nọ ọka mani inu wang; insi inu ya ba anọrapyi ni ọki nawa ivọ nọ, ace aghọ nga ki sọmọ nọ uma na nyeni nu ọka mani inu wang kya.” 19 IYesu tẹri kindọ ka nyeni ighọ ukpo mani iBitrus ki ju ka jọọ Ọnọng. Ni ava tẹri nga si, “Yii mi!”

20 IBitrus va tẹẹ ki nu aghọ yii iYesu mani ayoo sọ yii bọ. Anga shi aghọ yii iYesu ra mani atọrọ ki ikọ iYesu ka akua la imila ubulu. Anga wulu iyesu si, “Ate, inga ki gbra ngọ kọ?” 21 IBitrus ya nu nga ni, ava wulu nga si, “Ate, ajiya ri ni?”

22 IYesu va yira si, “Insi imẹ wang si aci akyọ si iya vuu, ikẹmbọ shi ẹmẹnẹ ngọ? Ingọ nọ yii mi.” 23 Kaya udi ni ila nga kpa kwabi ọka shi anayuru si aghọ yii iYesu ri ki kpo ba. Ni iYesu ra tẹri si aki kpo nga ba; atẹri si, “Insi imẹ wang si aci akyọ si mẹ ya vuu ni, ikẹmbọ shi ẹmẹnẹ ngọ?”

24 Anga shi aghọ yii iYesu ra mani atara kọ tumu uma ri ki va wọ bọ. Iyi ye si ọtẹri nga ni aipang nga.

25 IYesu va ju uce nọ uma ikir. Ada wa si aki wọ akwikẹ ni, nadidu asing ki shi wu na ọbọọ mani aki ta awọ mani awọ kọ ba.

* 3:24 IMat 14.3; IMar 6.17; ILuk 3.19-20.

* 6:45 Ish 54.13.

* 6:69 IMat 16.16; IMar 8.29; ILuk 9.20.

* 7:50 IYah 3.1-2.