li bɛniiŋ bɛ sɛki kwɛɛŋ li limfwe
4 Se nuuŋ le, tɛ̀ dza li nshɛ yi Kaaldia-a, gɛɛŋ tsiiŋ Halaŋ. Si tee tɛ̀ kwi, Nyɔ fɛ se dza bɛ fɛ nɛ tsiiŋ dɛɛni fɛni. 5 Le ni nuuŋ fɛni, Nyɔ ti mɛɛŋ ki nyɛ kɛ wu fi kintsii kɛ, se nuuŋ le, yi tɛ̀ kaachɛ wu nuuŋ le yi gii yi nyɛ wu kwɛɛŋ wuni, wu ni wu nuuŋ wee bee kiŋgɔkɛ kee. Nyɔ tɛ̀ kaachi lɛ, Abrahaŋ mɛɛŋ mɔɔ saa kɛ le kɛmɛ ŋwaŋ kɛ. 6 Nyɔ se tuu yi tee li wuu le,
8 Nyɔ tuu yi ji Leh bɛ Abrahaŋ, ndoonchɛ wu Leh wulu tɛ̀ nuuŋ le Abrahaŋ gii ni sɛɛti bɔɔŋ bee dzóo. Le Abrahaŋ biɛ Adzi, le bo jo nyaaŋ sɛɛ wu dzoo. Le Adzi tuu biɛ Yakɔ sɛɛ tɛ wu dzoo. Yakɔ tɛ̀ sɛɛ bɔɔŋ bee bɛ yoofi ntsɔ bɛfɛ baa dzóo bɛ nuuŋ bɛte taa bɛsɛŋ fɛ kini kisɛŋ tɛ̀ bo.
9 Bɛte taa bɛsɛŋ bɛlu tɛ̀ dza be yɛɛti shéŋ bɛ Jɔsɛ wu ŋwaani wu be, be se kabɛ wu, gɛɛŋ nuuŋ mfwa li kwɛɛŋ wu Iji-ip. Se nuuŋ le, Nyɔ se bichi lɛ wuu, 10 yi fii wu li bɛŋgɛ bee li bɛchu. Nyɔ se tuu yi nyɛ wu bufii yi fɛ Fɛrɔ Mfɔŋ wu Ijip kɔŋgisi wu, se gɛɛ wu li njii we-e, tuu nuuŋ wi wu bichi lɛ kini kee le.
11 Dzeeŋ tɛ̀ dza yi kɔɔ Ijip kwikwi mɔɔ Kana, bɛniiŋ ŋɛŋ ŋgɛ ŋge. Bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ kɛmi yɛ fiee fijɛ kɛ. 12 Le Yakɔ woo le biee bijɛ biɛɛ Ijip, se toŋ bɔɔŋ bee bɛ tɛ̀ nuuŋ bɛte taa bɛsɛŋ, be gɛɛŋ le li kiŋga ki ŋkosi-i. 13 Le be gɛɛŋ le li kiŋga kifɛ-ɛ, Jɔsɛ se fɛ bɛŋwaani kɛɛ wu, doonchɛ tɛ be li Fɛrɔ-ɔ. 14 Jɔsɛ tuumi ntoŋ li Yakɔ wu tee li le, bee kini kee kichu bɛ Ijip. Kini ki Yakɔ tɛ̀ nuuŋ mfi wulu bɛniiŋ gwii mfomɛnyaaŋ ntsɔ bɛtiinu (75). 15 Le Yakɔ woo lɛ, se dzɔ kini kee kichu bɔɔ Ijip. Wu bee bɛte taa bɛsɛŋ se tɛ̀ kwiyɛ le bɛchu. 16 Bɛ tɛ̀ too yɛ gooŋ yi be bɛ kaari bɛ bɛ yi lani, bɛ diyɛ be Shɛkeŋ lɛ dziŋ yi Abrahaŋ tɛ̀ go li bɔɔŋ bɛ Hamɔ-ɔ.
17 Mfi tɛ̀ gii kɔchini wu Nyɔ tɛ̀ nuuŋ le yi gii yi fɛ fiee fi yi tɛ kaachɛ Abrahaŋ lu, bɛniiŋ bɛsɛŋ tɛ̀ yaŋ Ijip ŋge. 18 Bɛniiŋ bɛ le tɛ̀ kokɛ mfɔŋ wumu wu tɛ̀ kii yɛ Jɔsɛ kɛ. 19 Mfɔŋ wulu bɛchi ŋwɛki bɛ bɛniiŋ bɛsɛŋ lɛ bufii li, kɛndi bɛte taa bɛsɛŋ le be toofɛ bɔɔŋ bɛ bwi lɛkuuŋ be kwiyɛ. 20 Li mfi wulu-u bɛ tɛ̀ biɛ Mɔɔsɛ, tɛ̀ gii nuuŋ ŋwaŋ wu dzeeŋ ŋge li Nyɔ-ɔ. Bɛ kɛmɛ wu li yih kii tɛɛ, 21 be se dzɔ wu bɛ gɛɛ lɛkuuŋ. Ŋwanɛ Mfɔŋ Fɛrɔ wu kwɛɛŋ se gɛɛŋ bɔɔŋ wu, kii wu si ŋwani. 22 Bɛ se tiifi Mɔɔsɛ bufii bu Ijip buchu, tɛ̀ nuuŋ wi wu kii n'yɔru mɔɔ biee bi fɛrɛ bujɔŋ.
23 Le ni nuuŋ biya mbaanyɛɛ, tɛ̀ dza beechɛ le gii la ŋka lɛ bɛŋwaani bɛ tɛ̀ nuuŋ bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ. 24 Le ni giiŋgi ŋɛŋ si wi wu Ijip nusini wi wu Isɛlɛɛ wumu. Lɛ fe le tuu nsooŋkibaa, tuu wo wu buwo. 25 Beechi le bɛŋwaani gii be kɛɛ le ɛ Nyɔ yi toŋ yɛ wu le bɛ buu be li ŋgɛ-ɛ. Se nuuŋ le, be ti mɛɛŋ ki kɛɛ kɛ. 26 Le butuu woo, Mɔɔsɛ bo giiŋgi, mbundɛ li bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ bɛfɛ be gwii. Lɛ fe le gatɛ bugwe bulu, bii li bee laa, ‘Bɛŋwaanɛŋ, nɛ baa wi bee ŋwaani, fi ge la fi nɛ tuu gwii li yi yinɛ?’ 27 Wi wu tɛ̀ nusini ŋwaani wɛ bachɛ wu bu bachɛ, bii li wuu laa, ‘Ɛ noo wu gɛɛ wɛ le ɔ ni ɔ sɛki bee, ɔ sondini mɔɔ bɛnsa bɛsɛŋ? 28 Ɔ wɛki le ɔ wo mi si wi wu Ijip wo ɔ tuu ɔ wo mfo wɛ ni?’ 29 Le Mɔɔsɛ woo lɛ, tuu chɛŋ dza li kwɛɛŋ wu Iji-ip, kifi gɛɛŋ nuuŋ li kwɛɛŋ wu Midia, fɛ tɛ̀ biɛ bɔɔŋ bɛ buniŋ fe bɛfɛ.
30 Le biya mbaanyɛɛ ka, nchindaa wu Nyɔ busɛ li Mɔɔsɛ si wi, wu duti li kiti ki li buka li ŋkumɛ wu Sina-a lichiŋ. 31 Le Mɔɔsɛ ŋɛŋ fi yaa wu, kiiŋgi lu lichiŋ le bichɛ bujɔŋ. Le kiiŋgi woo si Taa Nyɔ kweŋ li wuu le,
35 Mɔɔsɛ wuni nuuŋ wu be tɛ̀ saa be faaŋ wu, be biiti li wuu laa, ‘Ɛ noo wu gɛɛ wɛ le ɔ ni ɔ sɛki bee, ɔ sondini mɔɔ bɛnsa bɛsɛŋ le?’ Ɛ yi yi Nyɔ yi tɛ̀ toŋ le gɛɛŋ ni nuuŋ wi wu sɛki be, se buu be li ŋgɛ-ɛ. Nyɔ tɛ̀ toŋ nuuŋ nchindaa we, bɛ li kiti ki tɛ̀ duti kɛɛ le tee ntoŋ wulu li wuu. 36 Mɔɔsɛ se gɛɛŋ Ijip, fɛ biee bi bimfimu wondini bɛ biee bi koofiyi, buu be le. Fɛ bimu fɛ Dzɔɔ yi Nyɔŋa yi Yɛchi, tuu fɛ bimu libuka lɛ be tɛ̀ deŋgi li biya mbaanyɛɛ li. 37 Ɛ Mɔɔsɛ wuni wu tɛ̀ tiiti li bɛniiŋ bɛ Isɛlɛɛ li le,
38 Tɛ̀ nuuŋ nɛɛ Mɔɔsɛ wuni, wu nchindaa wu Nyɔ tɛ̀ yɔ li wuu libuka li ŋkumɛ wu Sina-a, mfi wu kintutu ki bɛniiŋ lɛ ki Isɛlɛɛ tɛ̀ nuuŋ li buka bɛ bɛte taa bɛsɛŋ, Nyɔ nyɛ jɛ́ yi nyɛɛ ntsɛ le laŋɛ li bee. 39 Se nuuŋ le, bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ tuu be faaŋ le be wuki yɛ li wuu kɛ, be baa dzáa yibe li wuu, be tuu be kɔŋgisi le bee be kaari be to Ijip. 40 Be tuu be tee li Ɛrɔ-ɔŋ le, ‘Fɛrɛ bee bɛnyɔ bɛ gii be ni be tuuti bee mbaaŋ, kifɛ tɛ kii yɛ fiee fi ka bɛ Mɔɔsɛ wɛ wu tɛ̀ buu bee li kwɛɛŋ wu Iji-ip kɛ.’ 41 Be se nachɛ finyɔkinɛ fimu fi bosini ŋwaaŋ naŋ, be fɛ muntofi li fi-i, be se nɛki li fiee fi be nachɛ bɛ tsaŋ yibe. 42 Le be fɛ lɛ, Nyɔ se baa dzaa li bee, be se guundi nuuŋ li jobɛ bɛ kwii mɔɔ muntsɔŋ. Fi se fiɛɛ si bɛ tɛ̀ tsɛɛ lɛ Kiŋwaati ki bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ, Nyɔ tiiti le,
44 Bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ deŋgi li bukaka be kɛmi kigɔɔnɛ ki tɛ̀ doonchi le Nyɔ yɛ bɛ be, be tɛ̀ fɛ kigɔɔnɛ kilu biki nɛɛ yɛɛŋ si Nyɔ tɛ̀ doonchɛ li Mɔɔsɛ le ki nuuŋ. 45 Bɔɔŋ bɛ bɛte taa bɛsɛŋ tɛ̀ fi, be se dza be too be bɛ bɛ ki lani mfi wu bee bɛ Joshwa tɛ̀ lɔchi nshɛ li tɛɛŋ yi tɛ̀ nuuŋ lani, ɛ Nyɔ yi tɛ̀ giiŋgi bee limfwe yi kuŋgi bɛ tɛɛŋ yilu. Kigɔɔnɛ kilu tɛ̀ nuuŋ lani mbɛ Mbochu mfi wu mfɔŋ Daafi tɛ̀ sɛki kwɛɛŋ wuni. 46 Se ŋɛŋ le Nyɔ tɛ̀ kɔɔŋgi wu ŋge, se lɛkɛ le Nyɔ beŋ le gwaŋ yi nyɛ li yih yi Nyɔ yi Yakɔ le yi ni yi tsiiŋ lu. 47 Fi bɛ fi ka le ɛ Salimu wu tɛ̀ gwaŋ yih yi Nyɔ yilu. 48 Se nuuŋ le, Taa Nyɔ yi nuuŋ Kikoo ki Biee Bichu ti tsiiŋ yɛ li yih yi bɛniiŋ gwaŋ kɛ-ɛ. Bɛdɛɛni si ntomfɔŋ wu Nyɔ wumu tɛ̀ saa wu tsɛɛ Nyɔ tiiti le,
51 Fitifiŋ se dza tee le, “Nɛ tɛɛmi baa bikoo ŋge, shéŋ yinɛ bɛ bintooŋ binɛ gbɛɛŋ biɛɛ bi chiinyɛ. Beŋ bɛ bɛ chaa bɛnɛ baa nɛɛ yɛɛŋ. Nɛ fɛŋgi mfi kwi le nɛ wuki yɛ li tsaŋ yi Fiana yi Waaŋ li kɛ. 52 Ntomfɔŋ wu Nyɔ wumu wɛ lu wu bɛte chaa bɛnɛ ti mɛɛŋ ki beeŋ kɛ bikaa lɛ wuu jiŋ ni? Be tɛ̀ woyɛ bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ bɛ tɛ̀ tiiti le Wi wu nimɛ wu Nyɔ wu Tsaaŋ gii bɛ. Le bɛ, nɛ kabɛ wu, nɛ tuu nɛ wo wu. 53 Se nuuŋ nɛɛ beŋ bɛ Nyɔ tɛ̀ toŋ bɛnchindaa bee le be nyɛ bɛnchi bee li be-eŋ, nɛ se faaŋ mbiewu be.”
Languages